— 161 —
اوتوز برنجى مكتوبڭ اوتوز برنجى لمعهسنڭ اوتوز بر مسئلهسندن بر مسئلهدر.
بر تك جمله اولان قيصهجق بر حديثڭ بش لمعهِٔ إعجازيهسنه دائر بر نكتهدر. بورايه بر مناسبتله گيرمش.
اَلْخِلَافَةُ بَعْدِى ثَلَاثُونَ سَنَةً
حديثِ شريفڭ إخبارِ غيبى نوعندن تاريخجه مصدّق بش لمعهِٔ إعجازيهسى واردر.
برنجيسى:خلفاىِ راشدينڭ خلافتلرى ايله حضرتِ حسن رضى اللّٰه عنهڭ آلتى آيلق خلافتنڭ مدّتى، اوتوز سنه اولاجغنى إخباردر. عينًا چيقمش.
ايكنجيسى:اوتوز سنهلك خليفهلرى اولان حضرتِ أبو بكر رضى اللّٰه عنه، حضرتِ عُمَر رضى اللّٰه عنه، حضرتِ عثمان رضى اللّٰه عنه و حضرتِ على رضى اللّٰه عنهڭ أبجدى و جفرى حسابلرى بيڭ اوچ يوز يگرمى آلتى (١٣٢٦) ايدر كه، او تاريخدن صوڭره شرائطِ خلافت داها تقرّر ايتمدى. خلافتِ عليّهِٔ عثمانيه بيتدى.
اوچنجيسى:ثَلَاثُونَ كلمهسى، جفر حسابى بيڭ سكسان يدى (١٠٨٧) ايدر كه، تاريخجه خلافتِ عبّاسيهنڭ إنقراضيله خلافتِ عثمانيهنڭ تقرّرينه قدر اولان زمانِ فترت طىّ ايديلسه بيڭ سكسان كسور قالير. أگر ناقص خلافتلر صاييلسه، ثَلَاثُونَ سَنَةً دهكى "سنه" لفظى علاوه اولور. او حالده بيڭ ايكى يوز ايكى (١٢٠٢) ايدر كه، "رموزاتِ ثمانيهِٔ قرآنيه" رسالهلرنده هم اِنَّا فَتَحْنَا لَكَ ، هم فاتحه، هم سورهِٔ نصر، هم سورهِٔ علق گبى چوق يرلرده عينًا خلافتله برابر دولتِ إسلاميهنڭ هم ترقّى، هم غالبيت دورهسى اولان بيڭ ايكى يوز ايكى (١٢٠٢) تاريخنى گوسترر. هم ناقص خلافتله برابر بتون مدّتِ خلافتِ إسلاميه بيڭ ايكى يوز ايكيدر كه، تام تامنه
— 162 —
توافقله خبر ويرر.
وَ اِنِ اسْتَقَامَتْ اُمَّتِى فَلَهَا يَوْمٌ وَ اِلَّا فَنِصْفُ يَوْمٍ
حديثنڭ معجزانه إخبارِ غيبيسنى ايضاح ايدر. يعنى بو حديث قيامتدن دگل، بلكه غالبانه حاكميتِ إسلاميهدن خبر ويرن اون سكزنجى لمعهده و باشقه يرده بو حديثڭ اوچ لمعهِٔ إعجازيهسنى بيان ايتديگمدن بوراده قيصه كسييورز.
دردنجيسى:اِنَّ الْخِلَافَةَ بَعْدِى إلى آخر.. شدّهلى اِنَّ يوز بر، الْخِلَافَة بيڭ يوز قرق بر، بَعْدِى سكسان آلتى ايدر. يكونى: عربيجه بيڭ اوچ يوز يگرمى سكز (١٣٢٨) اولور و روميجه بيڭ اوچ يوز يگرمىآلتيدر (١٣٢٦) كه، خلفاىِ راشدينڭ إسملرى ايكنجى وجهده گوسترديگى عين تاريخه و حرّيتڭ اوچنجى سنهسندهكى إنقطاعِ خلافتڭ تاريخنه تام تامنه توافقى، ألبته او لسان الغيب اولان ذاتڭ لساننده تصادفى اولاماز؛ بلكه اونى ده گورمش، اوڭا ده إشارت ايتمش.
بشنجيسى:اِنَّ الْخِلَافَة شدّهلى نون بر نون صاييلسه بيڭ يوز طقسان ايكى (١١٩٢) ايدر كه، عينًا ثَلَاثُونَ سَنَةً جملهسنڭ گوسترديگى گبى بيڭ ايكى يوز ايكى (١٢٠٢) تاريخنه اون فرقله تام توافق ايدهرك تام و ناقص بتون مدّتِ خلافتى گوسترمسى و يالڭز "خلافت" كلمهسى بيڭ يوز اون بر (١١١١) ايدوب تام خلافتڭ مدّتنه تام توافقله برابر او مدّته إشارت ايدر. ثَلَاثُون كلمهسنڭ جفرى حسابى اولان بيڭ سكسان يدى (١٠٨٧) عددينه، يگرمى درت گبى جزئى بر فرقله موافقت ايتمهسى، ألبته و هر حالده او مخبرِ غيبينڭ بر إشارتِ غيبيهسيدر و بر نوع معجزاتِ غيبيهسنڭ بر لمعهسيدر. ايشته بو قيصهجق حديثڭ جامعيتنه، سائر جوامع الكلم اولان حديثلر قياس ايديلسين.
سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ
٭ ٭ ٭