RISOLA-I NURDAN PORLOQ PARCHALAR VA BIR QISM GOʻZAL MAKTUBLAR

Avvalo: Layla-i Qadrda qalbga kelgan juda uzun va keng bir haqiqatga juda qisqacha bir ishora qilamiz. Shundayki:

Nav'-i bashar, bu oxirgi jahon urushining eng shiddatli zulm va istibdod bilan va marhamatsiz buzgʻunchiliklar bilan va bir dushman sababli yuzlar ma'sumni parishon qilishi bilan va magʻlublarning dahshatli umidsizliklari bilan va gʻoliblarning dahshatli xavotir va hokimiyatlarini muhofaza va ulkan buzgʻunchiliklarini ta'mir qilolmasliklaridan kelgan dahshatli vijdon azoblari bilan va dunyo hayotining butun-butun foniy va vaqtinchalik boʻlishi va madaniyat fantaziyalarining aldatuvchi va uxlatuvchi boʻlishi umumga koʻrinishi bilan va fitrati bashariyadagi yuksak iste'dodlarning, mohiyati insoniyasining umumiy bir suratda dahshatli yaralanishi bilan va abad-parast hissiyoti boqiya va fitriy ishqi insoniyaning hayajon ichida uygʻonishi bilan va gʻaflat va zalolatning, eng qattiq, kar boʻlgan tabiatning Qur'onning olmos qilichi ostida parchalanishi bilan va gʻaflat va zalolatning eng boʻgʻuvchi, aldatuvchi eng keng pardasi boʻlgan siyosatning roʻyi zaminda juda xunuk, juda gʻaddorona haqiqiy surati koʻrinishi bilan, albatta va albatta, hech bir shubha yoʻqki, Shimolda, Gʻarbda, Amerikada alomatlari koʻringaniga binoan,

nav'-i basharning ma'shuqi majoziysi boʻlgan hayoti dunyoviya bunday xunuk va oʻtkinchi boʻlishidan, fitratan basharning haqiqiy sevgan va qidirgan hayoti boqiyani bor quvvati bilan qidiradi va albatta hech shubha yoʻqki, bir ming uch yuz oltmish yilda har asrda uch yuz ellik million shogirdi boʻlgan va har hukmiga va da'vosiga millionlab ahli haqiqat tasdiq bilan imzo qoʻygan va har daqiqada millionlab hofizlarning qalbida qudsiyat bilan boʻlib lisonlari bilan basharga dars bergan va hech bir kitobda oʻxshashi boʻlmagan bir tarzda bashar uchun hayoti boqiyani va saodati abadiyani xushxabar berib umum basharning yaralarini davolagan Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayonning shiddatli, quvvatli va takrorli minglab oyatlari bilan, balki ochiq tarzda va ishora navidan oʻn minglab dafa da'vo qilib, xabar berib, tebranmas qat'iy dalillar bilan, shubha keltirmas hadsiz hujjatlar bilan hayoti boqiyani qat'iyat bilan xushxabar va saodati abadiyani dars berishi, albatta nav'-i bashar butun-butun aqlini yoʻqotmasa va moddiy va ma'naviy bir qiyomat boshlariga kelmasa; Shvetsiya, Norvegiya, Finlandiya va Angliyaning Qur'onning qabuliga harakat qilgan mashhur xatiblari va dini haqni qidirgan Amerikaning juda ahamiyatli jamiyati kabi roʻyi zaminning qit'alari va hukumatlari, Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayonni qidiradilar va haqiqatlarini tushungandan soʻng butun ruhu jonlari bilan yopishib oladilar. Chunki bu haqiqat nuqtasida qat'iyyan Qur'onning misli yoʻqdir va boʻlolmaydi va hech bir narsa bu moʻ'jiza-i akbarning joyini ololmaydi!

Ikkinchidan: Modomiki Risola-i Nur u moʻ'jiza-i kubroning qoʻlida bir olmos qilich hukmida xizmatini koʻrsatgan va eng qaysar dushmanlarni taslim boʻlishga majbur qilgan; ham qalbni, ham ruhni, hatto hissiyotni toʻliq nurlantiradigan va dorilarini beradigan bir tarzda xazina-i Qur'oniyaning da'vatchiligini qilgan va undan boshqa manba va marji'i boʻlmagan bir moʻ'jiza-i ma'naviyasi boʻlgan Risola-i Nur u vazifani qilmoqda va unga qarshi dahshatli tashviqotlarga va gʻoyat qaysar zindiqlarga toʻliq gʻalaba qozongan va zalolatning eng qattiq va quvvatli qal'asi boʻlgan tabiatni, "Tabiat risolasi" bilan parcha-parcha qilgan va gʻaflatning eng qalin va boʻgʻuvchi va keng doira-i ofoqida va fanning eng keng pardalarida "Aso-yi Muso"dagi Mevaning Oltinchi Masalasi va Birinchi, Ikkinchi, Uchinchi va Sakkizinchi Hujjatlari bilan gʻoyat porloq bir tarzda gʻaflatni tarqatib nuri tavhidni koʻrsatgan; albatta bizlarga lozim va millatga juda lozimdirki, hozir rasman izn berilgan din ta'limi uchun xususiy darsxonalar ochilishiga va izn berilishiga binoan, Nur Shogirdlari mumkin boʻlgancha har yerda kichkina "Darsxona-i Nuriya" ochishlari lozimdir. Garchi har kim oʻz-oʻziga bir daraja istifoda qiladi, faqat hamma har bir masalasini toʻliq anglamaydi. Ham iymon haqiqatlarining izohi boʻlgani uchun, ham ilm, {(Hoshiya) Shoyat biri biladi, oʻrganishga muhtoj boʻlmasa, ibodatga muhtoj yoki ma'rifatga mushtoq yoki huzur istaydi. Shuning uchun hammaga kerakli bir darsdir.} ham ma'rifat, ham ibodatdir. Eski madrasalarda besh-oʻn yilga muqobil, inshaalloh Nur Madrasalari besh-oʻn haftada ayni natijani ta'min qiladi va yigirma yildir qilmoqda. Va ham, hukumat va millat va vatan, ham hayoti dunyoviyasiga va siyosiyasiga va uxroviyasiga juda koʻp foydasi boʻlgan bu Qur'on yogʻdulariga va e'lonchisi boʻlgan Risola-i Nurga hujum qilish emas, batamom tashviq va nashriga harakat qilishlari juda lozimdirki, oʻtgan dahshatli gunohlarga kafforat va keladigan mudhish balolarga va anarxistlikka bir toʻsiq boʻla olsin.

Uchinchidan: Bu Ramazoni sharifda Qur'onni zavq va shavq bilan oʻqishga mening koʻp ehtiyojim bor edi. Holbuki alamli xastalik, moddiy - ma'naviy zahmatlar, charchoqlik va tashvishlarning ta'siri bilan qaygʻurdim. Birdan Xusravning shirin qalami bilan moʻ'jizotli yozilgan moʻ'jizotli juzlar va Hofiz Ali va Tohiriyga juda koʻp savob qozontirgan porloq va karomatli "Hizb-ul Akbari Qur'oniya"ni bir-biri orqasidan oʻqishni boshlarkan, shunday bir zavq va shavq berdiki, barcha oʻsha charchoqliklarni hechga tushirdi. Hech bir vasvasaga yoʻl qoʻymasdan, juda porloq bir suratda darsi Qur'oniyani ulardan tinglarkan, butun ruhu jonim bilan orzu qildim va qasd va azm qildimki, mumkin boʻlgan darajada ayni "Hizb-ul Akbari Qur'oniya" kabi fotoapparat bilan moʻ'jizotli Qur'onimizni chop qilamiz, inshaalloh...

Aziz, Siddiq Qardoshlarim.

Avvalo: Nurning favqulodda xos shogirdlari, "Sikka-i Gʻaybiya" ichidagilari bilan, oʻsha avliyo-i mashhuradan, qirq kunda bir marta non yeb qirq kun yemagan Usmoni Xolidiyning ochiq xabari va farzandlariga vasiyati bilan va Ispartaning mashhur ahli qalb olimlaridan Topal Shukruning zohir xabar berishi bilan juda ahamiyatli bir haqiqatni da'vo etib, faqat ikki chalkashish ichida bu bechora, ahammiyatsiz qardoshlari Saidga ming daraja ziyoda hissa berganlar. Oʻn yildan beri qanoatlarini toʻgʻrilashga uringanim holda, u bahodir qardoshlar qanoatlarida haddan oshmoqdalar. Ha, ular Oʻn Sakkizinchi Maktubdagi ikki ahli qalb choʻponning mojarosi kabi, haq bir haqiqatni koʻrganlar, faqat ta'birga muhtojdir. U haqiqat ham shudir:

Ummat kutgan, oxirzamonda keladigan zotning uch vazifasidan eng muhimi va eng buyugi va eng qiymatdori boʻlgan iymoni tahqiqiyni nashr va ahli iymonni zalolatdan qutqarish jihati bilan, u eng ahamiyatli vazifani aynan butunlay Risola-i Nurda koʻrganlar. Imomi Ali va Gʻavsi A'zam va Usmoni Xolidiy kabi zotlar, bu nuqta uchundirki, oʻsha keladigan zotning maqomini Risola-i Nurning shaxsi ma'naviysida kashfan koʻrgandek ishora qilganlar. Ba'zan esa oʻsha shaxsi ma'naviyni bir xodimiga berganlar, u xodimga iltifot bilan qaraganlar. Bu haqiqatdan tushunilyaptiki; soʻngra keladigan oʻsha moborak zot, Risola-i Nurni bir dasturi sifatida nashr va tatbiq qiladi. U zotning ikkinchi vazifasi, Shariatni ijro va tatbiq qilishdir. Birinchi vazifa, moddiy quvvat bilan emas, balki quvvatli e'tiqod va ixlos va sadoqat bilan boʻlgani holda, bu ikkinchi vazifa, gʻoyat buyuk moddiy quvvat va hokimiyat lozimki, u ikkinchi vazifa tatbiq qilinib boʻlsin. U zotning uchinchi vazifasi, Islomiyat Xalifaligini Islom Ittifogʻiga bino qilib, Isaviy ruhoniylari bilan birlashib, Dini Islomga xizmat qilishdir. Bu vazifa juda buyuk bir saltanat va quvvat va millionlab fidokorlar bilan tatbiq qilinishi mumkin. Birinchi vazifa oʻsha ikki vazifadan uch-toʻrt daraja yanada ziyoda qiymatdordir, faqat oʻsha ikkinchi, uchinchi vazifalar juda porloq va juda keng bir doirada va dabdabali bir tarzda boʻlganidan, umumning va avomning nazarida yanada ahammiyatli koʻrinadilar. Xullas u xos Nurchilar va bir qismi avliyo boʻlgan oʻsha qardoshlarimizning ta'birga va ta'vilga muhtoj fikrlarini oʻrtaga tashlash, ahli dunyoni va ahli siyosatni xavotirga soladi va solgan.. hujumlariga vasila boʻladi. Chunki birinchi vazifaning haqiqatini va qiymatini koʻra olmaydilar, narigi jihatlarga yuklaydilar.

Qardoshlarimning ikkinchi chalkashishi: Foniy va chiritib boʻladigan bir shaxsiyatni, ba'zi jihatlar bilan birinchi vazifada peshdorlik qilgan Nur Shogirdlarining shaxsi ma'naviysini tamsil etgan oʻsha ojiz qardoshiga bermoqdalar. Holbuki bu ikki chalkashish ham Risola-i Nurning haqiqiy ixlosiga va hech bir narsaga, hatto ma'naviy va uxroviy maqomlarga ham vosita boʻlmasligiga bir jihatda zarar bergani kabi, ahli siyosatni ham vahimaga solib Risola-i Nurning nashriga zarar keladi. Bu zamon shaxsi ma'naviy zamoni boʻlgani uchun, bunday buyuk va boqiy haqiqatlar foniy va ojiz va tubanlasha oladigan shaxsiyatlarga bino qilinmaydi!

Xulosa: Oʻsha keladigan zotning ismi berilsa, uch vazifasi birdan xotirga keladi, xato boʻladi. Ham hech bir narsaga vosita boʻlmagan Nurdaki ixlos ziyon koʻradi, avom moʻminlar nazarida haqiqatlarning quvvati bir daraja nuqsonlashadi, burhondagi yaqiyniyat ham qazoya-yi maqbuladagi ustun qanoatga aylanadi, ortiq qaysar zalolatga va oʻjar zindiqoga toʻliq gʻalabasi qarorsiz ahli iymonda koʻrinmaslikni boshlaydi; ahli siyosat vahimalarni va bir qism domlalar e'tirozni boshlaydi. Shuning uchun, Nurlarga u ismni berish munosib koʻrilmaydi. Balki mujaddiddir, uning peshdoridir deb boʻladi.

Aziz, Siddiq, Tebranmas, Sabotkor, Fidokor, Vafodor Qardoshlarim!

Bilasizki, Anqara tadqiq hay'ati Risola-i Nurga oid karomatlarni va ishorati gʻaybiyalarni inkor qilolmaganlar, faqat xato oʻlaroq u karomatlarda hissador deb oʻylab e'tiroz qilib: "Bunday narsalar kitobda yozilmasligi kerak edi, karomat izhor qilinmaydi" degan yengil bir tanqidga muqobil, mudofaalarimda ularga javoban degandimki: Ular menga oid emas va u karomatlarga sohib boʻlish mening haddim emas; balki, Qur'onning moʻ'jiza-i ma'naviyasining tomchilari va yogʻdularidirki, haqiqiy bir tafsiri boʻlgan Risola-i Nurda karomatlar shaklini olib shogirdlarining quvva-i ma'naviyalarini quvvatlantirish uchun ikromoti Ilohiya navidandir. Ikrom esa, izhori bir shukrdir, joizdir, ham maqbuldir. Hozir ahamiyatli bir sababga binoan, bu javobni bir parcha izoh qilaman. Va nima uchun izhor qilyapman va nima uchun bu nuqtada bu qadar ustida toʻxtalyapman va nima uchun bir necha oydir bu mavzuda juda ildamlayapman, aksar maktublar oʻsha karomatga qarayapti? deb savol soʻraldi.

Javob: Risola-i Nurning xizmati iymoniyada bu zamonda minglab buzgʻunchilarga muqobil yuz minglab ta'mirotchi lozim kelarkan, ham men bilan loaqal yuzlab kotib va yordamchi boʻlishiga ehtiyoj bor ekan, chekinish va munosabatdor boʻlmaslik emas, balki millat va ahli idora taqdir bilan va tashviq bilan yordam va munosabatdor boʻlishi zaruriy ekan va u xizmati iymoniya hayoti boqiyaga qaragani uchun, hayoti foniyaning tashvishlaridan va foydalaridan ustun qoʻyish ahli iymonga vojib ekan, oʻzimni misol olib deymanki: Meni hamma narsadan va munosabat qurishdan va yordamchilardan man qilish bilan barobar, bizga qarshi boʻlganlar bor quvvatlari bilan birodarlarimning quvva-i ma'naviyalarini sindirish va mendan va Risola-i Nurdan sovutish va men kabi keksa, xasta, zaif, gʻarib, kimsasiz bir bechoraga minglab odam qiladigan vazifani boshiga yuklash va bu yakka qoldirilish va tazyiqlarda -moddiy bir xastalik navidan- insonlar bilan munosabatdor boʻlish va koʻrishishdan chekinishga majbur boʻlish, ham shu daraja ta'sirli bir tarzda xalqlarni qoʻrqitish bilan quvva-i ma'naviyani sindirish jihatlari bilan va sabablari bilan ixtiyorim xorijida va barcha oʻsha monelarga qarshi Risola-i Nur shogirdlarining quvva-i ma'naviyalarini quvvatlantirishga mador ikromoti Ilohiyani bayon qilib Risola-i Nur atrofida ma'naviy bir tahshidot qildirish va Risola-i Nur, mustaqil ravishda, bir oʻzi, boshqalarga muhtoj boʻlmasdan bir qoʻshin qadar quvvatli boʻlganini koʻrsatish hikmati bilan, bu tur narsalar menga yozdirilgan. Boʻlmasa, Alloh saqlasin, oʻzimizni sotish va yoqtirtirish va maqtanish va obroʻtalablik qilish esa, Risola-i Nurning ahamiyatli bir asosi boʻlgan ixlos sirrini buzishdir. Inshaalloh, Risola-i Nur mustaqil ravishda ham oʻzini mudofaa qilgani, ham qiymatini tom koʻrsatgani kabi, bizni ham ma'nan mudofaa qilib qusurlarimizni afv ettirishga vasila boʻladi.

Umum qardoshlarimning va opa-singillarimning, ayniqsa duolari maqbul muborak ma'sumlar toifasi va muhtaram keksalar jamoatidan har birlariga minglab salom va duo qilib Ramazoni Shariflarini tabriklaymiz, duolarini soʻrab qolamiz.

RISOLA-I NURNING MAQBULIYATIGA IMZO BOSGAN VA GʻAYBIY ISHORATLAR BILAN UNDAN XABAR BERGAN SAKKIZ PARCHADAN BIRINCHI PARCHA

Ayni masalaga bu birinchi risolada yigirma toʻqqiz ishora bor. Boshqa parchalar bilan barobar mingga yaqin ishoralar, ramzlar, imolar, alomatlar ayni masalaga, ayni da'voga ittifoq bilan qarashlari, yaqqollik darajasidadir. Masala birligi jihati bilan, u alomatlar bir-biriga quvvat beradi, qoʻllab-quvvatlaydi. U sakkiztadan uchtasi, Imomi Alining (R.A.) uch karomati gʻaybiyasi bilan Risola-in Nurdan xabar bergan. Bu sakkiz parchani Anqara tadqiq hay'ati tadqiq etgan, e'tiroz qilmaganlar. Faqat deganlar: "Bu yozilmasligi kerak edi. Karomat sohibi karomatini yozolmaydi." Men ham ularga javob berdimki: "Bu mening emas, Risola-i Nurning karomatidir. Risola-in Nur esa, Qur'onning moli va tafsiridir." dedim. Ular jim boʻldilar. Demak qabul qildilar. Garchi bu tur ikromlar yozilmasaydi, yanada munosib boʻlardi. Faqat bu qadar hadsiz muorizlar va juda quvvatli va koʻplab dushmanlar qarshisida oz va zaif boʻlgan bizlarga, quvva-i ma'naviya va gʻaybiy yordam va jasoratlantirish va sabot va matonat berish uchun majburiyati qat'iyya boʻldi, men ham yozdim. Mening menligimga bir obroʻtalablik berib tubanlashishimga sabab boʻlsa ham, ahamiyati yoʻq. Bu xizmatga, ya'ni ahli iymonni zalolati mutlaqadan qutqarishga, kerak boʻlsa, dunyoviy hayot kabi, uxroviy hayotimni ham fido qilishni bir saodat deb bilaman. Minglab doʻstlarim va qardoshlarimning Jannatga kirishlari uchun, Jahannamni qabul qilaman.

Bu gʻoyat mahram risolalar allanechuk qaysar bir nomahramning qoʻliga bu risolalardan birisi oʻtgan, gʻoyat sathiy va oʻjarlik nazari bilan bir-ikki joyiga haqsiz bir e'tiroz bilan ahamiyatli bir hodisaga sababiyat berganidan, bu majmua Risala-i Nurning xos talabalariga, balki xoslarning xosiga maxsus boʻlgani holda va mening vafotimdan soʻng tarqalishiga ruxsat boʻlishi bilan barobar, hozir mazkur hodisa sababi bilan harkasga emas, balki ahli insof va Risola-i Nur bilan aloqador va talabalaridan boʻlganlarga va xoslardan bir necha shogirdning uygʻun koʻrishi bilan koʻrsatilishi mumkin fikri bilan yozdik. Hozir esa, ikki yil ikki mahkama tadqiqdan soʻng bizga qaytarib berilishidan nashriga majbur boʻldik.

Ikkinchi Nuqta: Bu risola boshdan oxirigacha birgina natijaga qaraydi, mingga yaqin alomatlar bilan, Risola-i Nurning maqbuliyatiga bir imzo bosilganini isbot qiladi. Bunday birgina da'voga bu daraja koʻplab va boshqa-boshqa jihatlarda minglab alomatlar va imolar uni koʻrsatishi, ilmalyaqiyn emas, balki aynalyaqiyn, balki haqqalyaqiyn darajasida u da'voni isbot qiladi.

Uchinchi Nuqta: Bu risolani mutolaa qilgan zotlar, juda chuqur xususan jifriy hisob-kitob bilan mashgʻul boʻlishlarining keragi yoʻq; bir qismi tushunilmasa ham, zarari yoʻq. Ham umumuni oʻqish ham lozim emas. Ham karomati Gʻavsiyaning oxirida Shomli Hofiz Tavfiqning parchasidan boshlab oxirga qadar mutolaadan soʻng va boshdagi muqaddimani oʻqigandan soʻng, {(Hoshiya) Kitobning 1-chi va 7-chi qismlarini oʻqigandan soʻng.} istagan parchasini oʻqisin.

Muqaddima: Ma'lum boʻlsinki: "Zubdat-ur-Rasoil Umdat-ul Vasoil" nomli qutb-ul orifiyn Ziyovuddin Mavlono Shayx Xolid (Quddisa sirruhu)ning maktubot va risola-i sharifalaridan olingan muqaddas nasihatlarning tarjimasiga doir bir risolani oʻn uch yil muqaddam Bursada Domla Hasan Afandidan olgandim, bir sabab bilan mutolaasiga muvaffaq boʻlolmagandim. Bu kunlarda kitoblarimning ichida bir narsa qidirarkan, qoʻlimga oʻtdi. Dedim: "Bu Hazrat Mavlono Xolid ustozimning hamshahridir. Ham Imom Rabboniydan keyin Tariqi Naqshiyning eng ahamiyatli qahramonidir, ham Tariqi Xolidiya-i Naqshiyaning piridir." Risolani mutolaa qilarkan, Hazrat Mavlononing tarjima-i holida shu parchani koʻrdim: Asxobi Kutubi Sittadan Imom Hokim "Mustadrak"ida va Abu Dovud "Kitobi Sunan"ida, Bayhaqiy "Shuabi Iymon"da rivoyat qilganlari:

Ya'ni: "Har yuz yilda Janobi Haq bir mujaddidi din yuboradi." Hadisi Sharifiga mazhar va masadaq va muzhiri tom boʻlgan Mavlono Ashshahir, Qutb-ul Orifiyn, Gʻavs-ul Vosiliyn, Vorisi Muhammadiy, Komil-ut Tariqat-ul Oliyyati Val-mujaddidiyyati Xolidi Zuljanohayn (quddisa sirruhu) oxirigacha...

Soʻngra tarixcha-i hayotida koʻrdimki, tavalludi bir ming bir yuz toʻqson uch tarixidadir. Soʻngra koʻrdimki, bir ming ikki yuz yigirma toʻrt tarixida saltanati Hindning poytaxti boʻlgan Jahonobodga kirgan. Tariqi Naqshiy silsilasiga kirib mujaddidlikni boshlagan. Soʻngra bir ming ikki yuz oʻttiz sakkizda ahli siyosatning nazari diqqatini jalb qilib, vatanini tark qilib diyori Shomga hijrat bilan ketgan. Ham ichida koʻrdimki: Hazrat Mavlononing (Q.S.) nasli Hazrat Usmon Bin Affon Roziyallohu Anhga mansub. Soʻngra koʻrdimki; tarjima-i holida iste'dodi fitriy va qobiliyati horiqo bilan yigirma yoshga yetmasdan avval asrning bilingan olimlaridan va alloma-i vaqt boʻlgan, Sulaymoniya tumanida ilm dars berish bilan mashgʻul boʻlgan. Soʻngra ustozimning tarixcha-i hayotini oʻyladim. Qaradim, toʻrt muhim nuqtada tavofuq qilmoqdalar:

Birinchisi: Hazrat Mavlono bir ming bir yuz doʻqson uchda dunyoga kelgan. Ustozim esa arabiy bir ming ikki yuz toʻqson uchda, tom Mavlono Xolidning yuz yili tugagandan keyin dunyoga kelgan.

Ikkinchisi: Hazrat Mavlononing (Q.S.) tajdidi din mujohadasiga boshlangʻichi va muqaddimasi: Hindistoning poytaxtiga bir ming ikki yuz yigirma toʻrtda kirgan. Ustoz esa, aynan yuz yil soʻngra bir ming uch yuz yigirma toʻrtda Usmoniylar saltanatining poytaxtiga kirgan, mujohada-i ma'naviyasi uchun tayyorlangan.

Uchinchisi: Ahli siyosat Hazrat Mavlononing favqulodda shuhratidan vahimaga tushib diyori Shomga naql ettirilishi bir ming ikki yuz oʻttiz sakkizda sodir boʻlgan. Ustoz esa, aynan yuz yil soʻngra bir ming uch yuz oʻttiz sakkizda Anqaraga ketib, ular bilan kelisholmasdan, ularni rad qilib, ranjib takror Vanga ketib bir togʻda yakka yasharkan, bir ming uch yuz oʻttiz sakkiz yilidan keyin Shayx Said hodisasining boʻlishi munosabati bilan ahli siyosatning vahmiga tegilgan, undan qoʻrqib Burdur va Isparta, Kastamonu, Afyon viloyatlarida sakkiz yildan, yigirma besh yil surgun yashagan.

Toʻrtinchisi: Hazrat Mavlono yoshi yigirmaga yetmasdan avval alloma-i zamon hukmida fuhuli ulamoning ustida koʻringan, dars oʻqitgan. Ustoz esa, tarixcha-i hayotini koʻrganlarga va bilganlarga ma'lumki: Oʻn toʻrt yoshida shahodatnoma olib zamonning eng buyuk olimlariga qarshi muorazaga kirishgan. Oʻn toʻrt yoshda ekan, shahodatnoma olishga yaqin talabalarga dars bergan. Ham Hazrat Mavlono naslan Usmonli boʻlgani va Sunnati Saniyaga bor quvvati bilan harakat qilgani kabi, Ustozim Qur'oni Hakimga xizmat nuqtasida, mashrab jihatidan Hazrat Usmoni Zinnuraynning orqasida ketib Hazrat Mavlono (Q.S.) kabi, Risola-i Nur parchalari bilan bor quvvati bilan Sunnati Saniyani tiriltirishga harakat qildi.

Xullas, bu toʻrt nuqtadagi tavofuqlar, tom yuz yil oraliq bilan, Risola-i Nurning dinni quvvatlantirish xususidagi ta'sirlari, Hazrat Mavlononing (Q.S.) Tariqi Naqshiya vositasi bilan xizmati kabi azim koʻrinmoqda. {(Hoshiya) Hazrat Mavlono (Q.S.) millionlab ergashuvchilarining ittifogʻi bilan mujaddiddir va boshdagi Hadisi Sharifning bir masadaqidir. Va modomiki toʻliq yuz yil soʻngra toʻrt muhim jihat bilan tavofuq bilan barobar Risola-i Nur ayni vazifani qilmoqda. Demak nassi Hadis bilan Risola-i Nur parchalari dinni quvvatlantirish va yangilash vazifasini bajarmoqdalar.} Ustozim oʻziga oid madhu-sanoni qabul qilmaydi, faqat Risola-i Nur Qur'onga oid boʻlib madhu-sano Qur'onning sirlariga oiddir. Faqatgina Ustozim bilan Hazrat Mavlononing bir nechta farqi bor.

Birinchisi: Hazrat Mavlono zuljanohayndir. Ya'ni, ham Qodiriy, ham Naqshiy tariqat sohibi ekan, Naqshiylik Tariqati unda yanada gʻolibdir. Ustozim, aksincha, Qodiriy mashrabi va Shozaliy maslagi unda yanada ziyoda hukm qiladi. Men Ustozimdan eshitdimki: "Hazrat Mavlono (Q.S.) Hindistondan Tariqi Naqshiyni ketirgan vaqt, Bogʻdot doirasi, Shohi Geyloniyning (Q.S.) ba'dalmamot, hayotda boʻlgani kabi tasarrufida edi. Hazrat Mavlononing (Q.S.) ma'nan tasarrufi joyi qabul koʻrolmadi. Shohi Naqshband bilan (Q.S.) Imom Rabboniyning (Q.S.) ruhoniyotlari Bogʻdodga kelib, Shohi Geyloniyning ziyoratiga ketib iltimos qilganlarki: Mavlono Xolid (Q.S.) sening avlodingdir, qabul qil. Shohi Geyloniy (Q.S.) ularning iltimosini qabul qilib, Mavlono Xolidni qabul qilgan. Undan soʻng birdan Mavlono Xolid (Q.S.) porlagan. Bu voqea ahli kashfga koʻra sodir boʻlgan va koʻrilgandir. U hodisa-i ruhoniyani oʻsha payt avliyolarning bir qismi mushohada etgan, ba'zilar ham tush bilan koʻrganlar." (Ustozimning soʻzi bu yerda tugadi.)

Ikkinchi Farq: Shudirki: Ustozim oʻz shaxsiyatini manbalikdan chetlatadi, yolgʻiz Risola-i Nurni manba qilib koʻrsatadi. Hazrat Mavlononing (Q.S.) shaxsiyati esa qutb-ul irshod, marji-ul xos va-l a'm boʻlgan.

Uchinchi Farq: Hazrat Mavlono (Q.S.) Zul'ajnihadir. Faqat zamonning taqozosi bilan, Sunnati Saniyaga koʻp quvvat berish bilan barobar -ilmi tariqatni asos tutish jihati bilan- tariqatni yanada ziyoda tutgan, u nuqtada sarfi himmat qilgan. Ustozim esa, shu dahshatli zamonning taqozosi bilan, ilmi haqiqatni va haqoiqi iymoniya jihatini lozim bilib, tariqatga uchinchi darajada qaraganlar.

Xulosa: Boshdagi Hadisi Sharifning "Har yuz yil boshida dinni tajdid qiladigan bir mujaddid yuboradi" va'da-i Ilohiysiga binoan, Hazrat Mavlono Xolid, aksar ahli haqiqatga koʻra, bir ming ikki yuz yilining, ya'ni oʻn ikkinchi asrning mujaddididir. Modomiki tom yuz yil soʻngra, aynan toʻrt jihatda tavofuq qilib Risola-i Nur parchalari ayni vazifani qilganlar, qanoat beradiki, nassi Hadis bilan Risola-i Nur tajdidi din xususida bir mujaddid hukmidadir. Mening Ustozim doimo deydiki: "Men bir askarman, faqat marshal vazifasini bajaryapman. Ya'ni: Qiymat menda emas, balki Qur'oni Hakimning fayzidan tomchilagan Risola-i Nur parchalari ma'naviy marshallik vazifasini bajarmoqdalar." Ustozimning jahllarini chiqarmaslik uchun shaxsini sano qilmayman.

RA'FAT BEY VA XUSRAV VA RUSHDU KABI RISOLA-I NUR SHOGIRDLARINING RISOLA-I NUR BARAKASIGA ISHORA QILGAN, TOPGAN, LATIF TAVOFUQLARI

Risola-i Nurning Ispartaga qay daraja rahmat boʻlganiga dalolat qilgan ajib tavofuqlar, Risola-i Nur sazovor boʻlgan inoyatlarning kulliyatidan muhim bir fardi ham shuki:

Isparta Viloyati sakkiz yildan beri Risola-i Nurning muallifini siynasida saqlagandi va Barla kabi shirin bir nohiyasida Janobi Haqning lutf va karami bilan muhofaza qilgandi. Bu muddat mobaynida asta-asta tarqalgan Risola-i Nurdan minglab odam Ispartada iymonlarini quvvatlantirdilar. Ayniqsa yoshlar juda koʻp foydalandi va fayz oldi. Ustozimizning Barla kabi latif va shirin bir joydagi mashaqqatli va juda ayanchli va eng qattiq qalblarni yigʻlatgan ishkanjali asorati tugaganda, Risola-i Nurning muallifi boʻlgan Ustozimizning nazari Janobi Haqning inoyati bilan Ispartaga yuzlandi. Vahimaga tushgan ba'zi zolim ahli dunyoning tashabbuskorona zohiriy harakatlari bir oddiy sabab boʻlib, Ustozimiz Ispartaga keltirildi. Faqat Ustozimiz tashrif qilgan zamon yoz mavsumining eng issiq zamoni edi. Yomgʻirlar toʻxtagan, Ispartani sugʻorgan suvlar kamaygan, ahamiyatli bir qismining manbai toʻxtagan, daraxtlar sargʻayishni, oʻtlar qurishni, gullar burishishni boshlagandi.

Risola-i Nur eng koʻp tarqalgan joy Isparta viloyati boʻlgani uchun, Risola-i Nur haqidagi inoyati Rabboniyani juda yaqindan tomosha qilgan Risola-i Nurning shogirdlari boʻlgan bizlar, ajib bir voqeaga yana shohid boʻldik. Bu hodisa esa, Risola-i Nur muallifining Ispartaga tashrifidan keyin, bir asr ichida bir yoki ikki marta sodir boʻlgan bu yoz mavsumidagi yomgʻir juda koʻp yogʻdi. Juda hayratomuz bir suratda yogʻgan bu yomgʻir Ispartaning har tarafini tamoman suvlagan, nabototga qaytadan hayot baxsh qilingan, bogʻlar, bagʻchalar boshqa bir latofat kasb etgan; aksarisi deyarli ziroat bilan mashgʻul boʻlgan xalqning yuzlari Risola-i Nur noil boʻlgan inoyatdan va barakasidan boʻlgan bu yomgʻirdan foydalanib kulgan, ruhlari yayaragandi. Janobi Haq kamoli rahmati bilan, bu yoz mavsumining bu shiddatli va haroratli vaziyatini, bahorning eng latofatli, eng shirin va eng xush vaziyatiga almashtirdi. Goʻyo Risola-i Nur bir yuz oʻn toʻqqiz parchasi bilan muallifi boʻlgan Ustozimizni bir tarafdan goʻzal qarshilamoq va mahzun boʻlgan qalbiga tasalli bermoq va gʻamli ruhini xushnud etmoq va boshqa tarafdan ham sakkiz yildan beri yashagan Barlasini unuttirmoq va u muhtasham chinor daraxtini va doʻstlarini va aloqador boʻlgan narsalardan kelgan firoq huznini xotirlatmaslik uchun, Janobi Haqdan bir yuz oʻn toʻqqiz risolaning qoʻli bilan bir yuz oʻn toʻqqiz ming kalimalari tili bilan duo qildi va yomgʻir istadi. Janobi Haq shunday barakali bir yomgʻir ehson etdiki, bir misli toʻqson uch tarixida yogʻganini keksalarimizdan eshitamizki, bu tarix ustozimizning tugʻilish tarixiga tasodif qilish bilan barobar, bu umumiy hodisa-i rahmat boʻlgan juda koʻp yomgʻir xususiy bir suratda Risola-i Nurga qaraganiga bir dalili ham shudirki:

Risola-i Nurning nashriga vosita boʻlgan Ustozimiz kelgan kun Ispartani gʻoyat issiq va yomgʻirsizlikdan chang-toʻzon ichida koʻrgan, Barla kabi bir yaylovdan kelib bunday bir yerda bardoh berolmayman, deb qaygʻurayotgan edi. Uchinchi va toʻrtinchi kuni bogʻlarni qisman kezgan vaqti, sabzavot va oʻt va gullarning suvsizlikdan burushganlarini koʻrib, gʻoyat xafa holda suv istayotgan, yomgʻir talab qilayotgan edi. Birodarimiz boʻlgan Bekir Beydan tegirmoqnlarni aylantirgan suvni koʻrsatib "Ispartaning suvi bu qadarmi?" deb soʻragan edi. Bekir Bey javob berdi: "Goʻljukning suvi qurilgan, kelmayapti.

Ispartaning toʻrtdan birini sugʻorgan bu suvdan boshqa yoʻqdir" dedi. Ustozimizning, Ispartada koʻp talabalari boʻlganidan, ruhan yomgʻirning kelishini istar edi. Oʻsha kuni shunday bir yomgʻir keldiki, ellik yildan beri Isparta bunday hodisani koʻrmagan. U yomgʻir toʻqson toʻqqiz foiz manfaat bergan. Bundan anglashilmoqdaki, u tavofuq tasodufiy emas. Bu rahmat, Ispartaga rahmat boʻlgan Risola-i Nurga qaraydi. Lillahilhamd, bu karami Ilohiy natijasi oʻlaroq Ustozimiz, "Menga Barlani unuttirdi, unutolmaydiganim bir narsa boʻlsa, u ham har yerda boʻlgani kabi, Barlada boʻlgan haqiqiy doʻst va talabalarimdir." deydi.

RISOLA-I NUR BARAKASIGA OID YOMGʻIR HODISASINI QUVVATLANTIRGAN MUHOJIR HOFIZ AHMAD, SULAYMON, MUSTAFO CHOVUSH VA BEKIR BEY VA SHAM'INING (R.H.) BIR IFODASI

[Ispartadagi qardoshlarining ifodasidagi da'voni isbot qilgan quvvatli ikki dalilni koʻrsatadi.]

Ra'fat Bey va Xusrav kabi qardoshlarimizning hayratomuz bir suratda yogʻgan umumiy yomgʻir ichida, Risola-i Nur barakasiga xususiy qaraganiga qanoatimiz keladi. Chunki koʻzimiz bilan yomgʻir hodisasining xususiy bir shaklda xizmati Qur'on va Risola-i Nurga qaraganini ikki surat bilan koʻrdik.

Birinchi Surat: Risola-i Nurning vosita-i nashri boʻlgan ustozimizning masjidi yopildi. Risola-i Nurni yozadigan xorijdagi talabalarining yoniga kelishlari man qilingan hangomda qurgʻoqchilik boshlandi. Yomgʻirga shiddatli ehtiyoj boʻldi. Soʻngra yomgʻir boshlandi, har tarafda yogʻdi, faqat Karaja Ahmad Sultondan e'tiboran bir doira ichida qolgan Barla mintaqasiga yomgʻir kelmadi. Ustozimiz bundan juda xafa boʻlib duo qilardi. Soʻngra dediki: "Qur'onning xizmatiga toʻsiq qoʻyildi, bu qishloqdagi masjidimiz yopildi, bunda bir koyish asari borki, yomgʻir kelmapayti. Unday boʻlsa modomiki Qur'onning koyishi bor, Yosin Surasini shafoatchi qilib, Qur'onning fayzini va barakasini istaymiz." Ustozimiz Muhojir Hofiz Ahmad Afandiga dediki: "Sen qirq bir Yosini Sharif oʻqi." Muhojir Hofiz Ahmad Afandi (R.H.) bir qamishga oʻqidi. U qamishni suvga qoʻydilar. Hali yomgʻir alomati koʻrinmaskan, asr namozi vaqtida, ustozimiz doimo ishongan bir xotirasiga binoan Muhojir Hofiz Ahmad Afandiga (R.H.) aytdiki: "Yosinlar tilsimni ochdi, yomgʻir keladi." Ayni tunda avval yogʻmagan Barla doirasi ichiga shunday yogʻdiki, ustozimizning xonasining ostidagi Choʻpon Ahmadning bogʻidagi devor yomgʻirdan yiqildi. Holbuki Karaja Ahmad Sultonning orqasida va dengiz boʻyida baliq ovlash bilan mashgʻul boʻlgan Sham'i bilan birodarlari bir tomchi yomgʻir koʻrmadilar. Xullas bu hodisa qat'iyyan dalolat qiladiki, u yomgʻir xizmati Qur'on bilan munosabatdordir. U umumiy rahmat ichida bir xususiyat bor. Sura-i Yosin kalit va shafoatchi boʻldi va yomgʻir yetarli miqdorda yogʻdi.

Ikkinchi Surat: Qurgʻoqchilik zamonida yigirma-oʻttiz kun ichida yomgʻir Barlaga yogʻmagan ekan, Yokushboshi chashmasi qilingan bir zamonda manbaiga yaqin, Ustozimiz va biz, ya'ni Sulaymon, Mustafo Chovush, Ahmad Chovush, Abbos Mahmud... falon barobar jamoat bilan namoz oʻqidik. Tasbehotdan keyin duo uchun qoʻlimizni koʻtardik. Ustozimiz yomgʻir duosi qildi, Qur'onni shafoatchi qildi. Birdan u quyosh ostida har birimizning qoʻlimizga yetti-sakkiz tomchi yomgʻir tushdi. Qoʻlimizni tushhurdik, yomgʻir toʻxtadi. Jumlamiz bu holga hayratlandik. Oʻsha vaqtga qadar yigirma-oʻttiz kundir yomgʻir kelmagan edi, faqat oʻsha yomgʻir duosi onida duo qilgan har qoʻlga yetti-sakkiz tomchi tushishi koʻrsatadiki, bunda bir sir bor. Ustozimiz dediki, "Bu bir ishorati Ilohiyadir. Janobi Haq ma'nan deydiki, men duoni qabul qilaman, faqat hozir yomgʻir bermayman." Demak soʻngra Sura-i Yosin shafoat qiladi va haqiqatdan shunday boʻlgan.

Xulosa: Ispartadagi qardoshlarimizning umumiy rahmat ichidagi Risola-i Nurning barakasiga doir da'vo qilgan xususiyatlarni shu ikki quvvatli dalil bilan tasdiq qilamiz.

SADOQATDA MASHHUR BOʻLGAN BARLALI SULAYMONNING VAZIFA-I SADOQATINI BATAMOM QILGAN ISPARTA SULAYMONI RUSHDUNING BIR BAYONI

Aziz Ustozim!

Qardoshlarimning Yigirma Yettinchi Maktubga kirgan bayonlarini, oʻz fikrimga va hissiyotimga muvofiq topganimdan, ular bu nuqtai nazardan oʻz bayonlarimdir deb boshqa ifoda yozishga ehtiyoj koʻrmadim. Faqat bu oxirgi vaqtlarda Risola-i Nurning karomatiga aloqador boʻlgan ba'zi hodisalar men bilan ham munosabatdor boʻlib vujudga kelganidan, undan bir eslatma hukmida ediki, ular munosabati bilan mening ham bir xususiy bayonim qardoshlarimning xususiy bayonlari ichiga kirsin deb u hodisalardan ba'zi latif tavofuqlarni va ba'zi sodiq tushlarni va bir nechta hodisani yozyapman.

Bu tushlar bir-biriga yaqin va bir necha kun mobaynida koʻrilgan va Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalom ichida boʻlganlari jihati bilan, sodiq tushdir. Chunki, Hadischa sobitdirki, Paygʻambar Alayhissalotu Vassalom koʻrilgan tushda shayton oʻsha tushga qoʻshilolmaydi. Bu sodiq tushdan har biri, garchi tushdir, dalil va hujjat boʻlolmas, faqat har birining ayni ma'noda ittifoqlari bir xushxabar beradi va Risola-i Nurning maqbuliyatiga va Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalomning doira-i rizosida boʻlganiga bizlarga qanoat beradi. Jumladan:

Birinchisi: Risola-i Nur shogirdlaridan Rizo koʻradi: Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalom masjidda Hazrat Abu Bakr-is Siddiq Roziyallohu Anhga amr qiladilar: "Chiq, xutba oʻqi." Abu Bakr-is Siddiq yugurib minbarning eng yuqori zinapoyasiga qadar chiqadi, xutba oʻqiydi. Xutba ichida jamoatga deydiki: "Bu aytgan haqiqatlarimning izohlari "Yigirma Toʻqqizinchi Soʻz" dadir.."

Ikkinchisi: Risola-i Nurning shogirdlaridan Usmon Nuri deydiki: Tushimda, Shamoili Sharifga muvofiq, gʻoyat nuroniy bir suratda Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalomni oʻtirgan yerga suyangan bir vaziyatda koʻrdim. Bu onda bir sado keldiki, Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalomning bir yordamchisi kelmoqda. Eshiklar birdaniga oʻz-oʻzidan ochildi. Risola-i Nur noshirlarining Ustozi boʻlgan zot ichkariga kirdi. Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalom ustozimizga shafqatkorona bir iltifot koʻrsatib, suyanib oʻtirgan vaziyatdan turdilar. Men ham yigʻlab uygʻondim.

Uchinchisi: Risola-i Nur shogirdlariga uyini ayirgan Shukru Afandidir. Tushda unga deydilarki: "Sening oʻsha uyingga Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalom kelganlar." U ham yugurib borip, Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalomni juda nuroniy va sururli bir holda topib ziyorat qilgan.

Toʻrtinchisi: Risola-i Nur shogirdlaridan Nazmidir. Tushida unga deydilarki: "Risola-i Nur shogirdlari iymonsiz oʻlmaydilar, qabrga iymon bilan kiradilar."

Bu tushlar Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalom bilan munosabatdor boʻlish jihati bilan, oʻsha tushlar zamonida "Moʻ'jizoti Ahmadiya Risolasi" munosabati bilan latif va kichik bir- ikki tavofuqning latifliklarini zikr qilaman. Shundayki:

Risola-i Nur parchalaridan bir necha jihat bilan karomati koʻrilgan Moʻ'jizoti Ahmadiyaga doir Oʻn Toʻqqizinchi Maktubning tahriri zamonida, yetti moʻ'jizoti Ahmadiyaga (A.S.V.) mazhar yetti bolaning bahsiga kelgan vaqtda Meliha ismli yetti yoshli qizim, kutilmagan bir vaqtda xonamdan chiqib Ustozim oʻtirgan uyga keldi, oʻsha yetti bola bahsini ma'sumona bolalardek tinglashni boshladi. Choy ichishni juda yaxshi koʻrgani holda, oʻziga berildi, bolalarning bahsi tugagunga qadar ichmadi.

U soatdan oʻn daqiqa avval, ham Oʻn Toʻqqizinchi Maktub, ham "Me'roj Risolasi" alohida-alohida tahrir etilayotgan edi. Oʻn Toʻqqizinchi Maktubning bir yuz ellik sahifasi ichida birgina sahifada quruq ustunning yigʻlashidan bahs bor. "Me'roj Risolasi"da olti yuz satrdan birgina satr undan bahs etadi. Farqli tarzlarda, farqli vaqtda, farqli odamlar, farqli kitoblarda birdan birgina soʻzni aytganlarini men eshitdim. U ham, quruq ustunning yigʻlashi edi. Har biri ikki kishidan iborat ikki qism tahrirchilar, ayni kalima ustidadirlar, oʻsha kalimani aytayotgan edilar. Men hayrat bilan dedim: "Ikki taraf ham bir kalimani aytyapsiz." Soʻngra qaradik. Me'rojning tahriri ayni kalimaga kelgani kabi, Oʻn Toʻqqizinchi Maktubning tahriri ham ayni kalima ustidadir. Biz hozir boʻlganlar shubhamiz qolmadiki, yetti yoshli Melihaning yetti bola bahsiga tavofugʻi va bu ikki qism tahrirchilarning ayni kalimada ittifoqlari, oʻsha Moʻ'jizoti Ahmadiya bahsining bir karomatining bir shu'lasidir.

Yana Paygʻambar Alayhissalotu Vassalomning maktubi bilan munosabatdor uchinchi bir tavofuq: Milasdan kelgan va u yerga yuborilgan kitoblarning roʻyxatini bir sababga binoan yashirish lozim kelgandi. Ustozim bu roʻyxatni yashirish uchun menga berganini bilar ekan. Bir kun oʻsha roʻyxat kerak boʻlishini oʻylab, mendan soʻramoqchi edi. Faqat soʻramagan edi. Oʻsha kecha turadi, u roʻyxatni joynamozining yonida koʻradi, hayratlanadi. Bu yashiringan yerdan chiqib, qanday bu yerda boʻlsin? Ertalab mendan soʻraydi. "Men keltirmadim, xabarim yoʻq" dedim. Zotan tun yoniga chiqmagandim. Bunda bir ma'no bor. Biz oʻyladik, ayni kun Milasdan roʻyxatga koʻra kitob istashga bir haq qozonish uchun, Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalomning, Misr azizi Mukavkisga yozgan maktubi, eski Misrliklarga oid kitoblar ichida boʻlib Istanbulga yuborilgan. Bu maktubning fotoapparat bilan olingan aynining bir surati, oʻsha kechaning kunduzida bizga keldi, u tundagi roʻyxat hodisasiga tavofuq etdi. Bunda shubhamiz qolmadiki, yashiringan oʻsha roʻyxatning oʻz-oʻzidan u yerda boʻlishi, bu maktubi Nabaviyaning kelishiga bir istiqbol va bir ishora edi.

Xullas u kunlarda Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalom tushda Risola-i Nur bilan munosabatdor koʻrilishi va maktub ham ayni vaqtda kelishi, oʻsha kunlarda ta'lif qilingan xastalarga oid yigirma besh davo-yi ma'naviyani bayon qilgan "Yigirma Beshinchi Yogʻdu" va iqtisodga oid "Oʻn Toʻqqizinchi Yogʻdu" va ularning ketidan keksalarga oid yigirma olti umidni bayon qilgan "Yigirma Oltinchi Yogʻdu"ning ta'lif zamonlariga tavofuq etishi shubha qoldirmaydiki: Bu uch risola Hazrat Paygʻambar Alayhissalotu Vassalomning maqbuliyatiga sazovor boʻlgan.

Yana Risola-i Nur bilan munosabati namoyon boʻlgan hodisalardan birisi ham shuki, Risola-i Nurning Ispartaga barakaga sabab boʻlganini koʻp alomatlar bilan koʻrdik va koʻryapmiz. Jumladan:

Shukru Afandi ham oʻz uyini, ham marhum qardoshi Nuri Afandining uyini Risola-i Nurning dars va ta'lifiga bergan bir zamonda uning shahardagi uyi bilan yonma-yon ulkan bir gilam binosi yondi. Butun oʻsha ulkan bino yongani holda, Shukru Afandining uyiga oʻtmadi, hatto yongan gilam binosining ichidagilardan boʻlib, gilam binosi bilan Shukru Afandining xonasiga yonma-yon boʻlgan taxta ham yonmadi. Bu vaziyatni koʻrgan harkas hayrat ichida qoldi. Faqat Risola-i Nur bilan aloqalari boʻlganlarning shubhalari qolmadiki; Shukru Afandi Risola-i Nurning ta'lifiga bu ikki uyni bergani uchun, uning barakasi bilan hayratomuz bir suratda ham oʻz xonasi, ham marhum qardoshining xonasi oʻsha mudhish yongʻindan xalos boʻldi.

Ham Risola-i Nur yozda qandayki koʻp yomgʻir va rahmatga sabab boʻlgani dalillar bilan bayon qilinib Gʻavsi Geyloniyning (Q.S.) karomatiga doir risolada qayd qilingan hodisa Risola-i Nurning bir karomati boʻlgani kabi; bu yilgi qishda Risola-i Nurning faoliyat markazi Barladan Ispartaning bogʻlariga naql qilingan edi. Bogʻlarda sovuq va boʻron shahardan juda shiddatli boʻlardi. Bu shiddatli qishda Risola-i Nurning darsi tark boʻlmaslik va noshiri ham bardosh qila olishi uchun, bir asari rahmat boʻlib bu yilning qishi gʻoyat moʻ'tadil oʻtdi. Ha, hamma biladiki, hozirga qadar bunday moʻ'tadil va ba'zi kunlari yozga oʻxshash tarzda bir qish bu yaqin zamonlarda koʻrilmagandi. Xullas bugun yangi mart oʻn ikkisi, eski fevral yigirma yettisi. Sitta-i Savr deyilgan boʻronli olti mashhur kunning uchinchi kuni boʻlgan bu kun navroʻz kuni kabi ochiq, goʻzal. Qandayki Risola-i Nurning barakasi sababli rahmati Ilohiya yoz oʻrtasida bir bahor keltirganini qanoat beradigan alomatlar bilan koʻrgandik; xuddi shuning kabi bu qish oʻrtasida Risola-i Nurning barakasi sababli bir kuz mavsumi boʻlishiga bir vasila boʻlganiga qanoat etdik.

Ham Risola-i Nur Parchalaridan "Iqtisod Risolasi"ning ta'lifiga juda yaqin bir zamonda, Ustozimning tirikchiligidagi iqtisodi ifrot darajasiga kirgandi. Men va Xusrav va yana boshqa birodarlarimiz barchamiz bilamizki: Ustozimiz xasta boʻlmagani holda, butun Ramazonda yegan ovqatini hisobladik, birgina baton non, yarim oʻqqa suzma, bir yuz ellik dirham guruch edi. Biz taxmin qildikki, yigirma toʻrt soatda uch xurmo donasi qadar ozuqa bilan zahmatsiz idora qildi. Otiqqa ishtahasi boʻlmagani uchun, yemas edi. Bu hol Ramazondan soʻng unga yozdiriladigan boʻlgan "Iqtisod Risolasi"ning barakasiga va moborakiyatiga va karomatiga bir ishora edi.

Va yana Risola-i Nurning dinni quvvatlantirish haqida xizmatiga ishora qilgan bir boshqa hodisa shuki: Ispartaning nufuzli bir olimining taxminan oʻttiz-qirq yil avval yozgan istiqbolga doir qasidasining parchalari Risola-i Nurga tom tavofuq qiladi va Risola-i Nurni koʻrsatadi. Shundayki:

Alloh rahmat qilsin va qabri purnur boʻlsin, Topal Shukru Afandi ismli ahli qalb va Ispartaning bir madori faxri boʻlgan zotning karomatkorona bu yerda mashhur bir she'rini koʻrdim, keltirib birodarlarimga koʻrsatdim. Dedim: Bu zot bu zalolatli zamonimizdan bahs qilgani kabi, bir bandi ham jahon urushidan bahs qilayotgandek koʻrinadi. Chunki bu she'rida deydi:

«Ofarin falakkaki, urdi quturni quturga»

Ya'ni, butun dunyo kofirlarini bir-biriga hujum dildirdi. Va ikki satr soʻngra yana deydi:

"Asr bozori ichra butun oldi-berdi, kufru zalol

Xaridor qolmadi, din tushdi arzondan arzonga."

Ya'ni u asrning bozorida oldi-berdi dinsizlik qoʻlida boʻladi, dinsizlik hukm qiladi, din gʻoyat arzon tushadi va Islomning shiori yashirinadi. Soʻngra deydi:

"Shukriy yo bilmasman asrori gʻaybdan ammo;

Yo oldin, yo orqa, taxmin etaman uch oʻttizga."

Oʻzi tafsir qiladi. Ya'ni, oʻttiz uchga shiddatli qofiyasini koʻzlash uchun, oʻttiz uch oʻrniga "uch oʻttiz" degan. Ham jahon urushiga ishora qilgan bayoni bilan, "dinsizlik dasturlari, qonunlari oʻsha asr bozorida hukm qilgan..." bayonining oʻrtasida shunday deydi:

Erish ey avni shariat {(Hoshiya1) Shariat jifr bilan toʻqqiz yuz sakson (980) boʻladi. Risolat-un Nur ham النُّور dagi lomi asliy lom boʻlsa, jifr bilan toʻqqiz yuz yetmish sakkiz (978) boʻlib, ikki farq bilan tavofuq qiladi.} erish ey muhyiddin!

Alami riyshi {(Hoshiya2) Rish: Jarohat, yara degani.} jafo siynadan erishdi magʻzga."

Hozir mening qanoatim kelyaptiki, bu zot oʻttiz uch yilidan soʻngra Risola-i Nurni Ispartaning yordamiga chaqiradi. "Ey avni Shariat! Ey Muhyiddin, yetish!" deydi. Ya'ni, vafotidan taxminan oʻttiz uch yil soʻngra Shariatga va dinning shiorlariga, Ispartaga yetishadigan bir nurni chaqiradi. Janobi Haq duosini qabul qilganki, vafotidan oʻttiz-qirq yil soʻng Risola-i Nur oʻsha vazifani qilgan.

RISOLA-I NURNING MUSODARA HODISASI MUNOSABATI BILAN ISPARTA SULAYMONI RUSHDUNING, AVVALGI BAYONIGA ZAYL OʻLAROQ YOZGAN BIR BAYONI

Risola-i Nur shogirdlarining markazi boʻlgan Shukru Afandining uyining qoʻshnisi sakson yoshli muhtaram Alil Usmon Chovush ismli bir zot Risola-i Nur noshirlariga hujum zamonidan bir kun soʻngra tushida koʻradiki: Quyosh bilan Qamar barobar boʻlib uyning ichiga kirib porlamoqdalar.

Boshqa bir tushda Gilamchi Mustafo Afandining nevarasi Bekir yana ranjituvchi hodisadan bir-ikki kun soʻngra koʻradiki: Quyosh qibla tarafidan chiqmoqda. Nurlari ichida quyosh yuzida Risola-i Nur noshirining surati aks etib, aynan quyoshning kursisida koʻrinadi.

Ham dindor bir ayol, yana hodisadan soʻngra koʻradiki: Samovotdan muborak qogʻozlar yogʻmoqda. Soʻraydilar: "Bu nima?" Tushda deganlar: "Risola-i Nurning sahifalari." Ya'ni, ta'bir jihatidan Risola-i Nur, Qur'onning tafsiri boʻlgani jihat bilan, vahyi samoviy boʻlgan Qur'onning samoviy va ilhomiy bir tafsiridir. Ham yomgʻir kabi, insonlarga koʻplab rahmatdir.

Hodisaning boʻlishidan avval, Risola-i Nur shogirdlarining har biri bir jasadning a'zolari kabi, bir jihatda oʻsha jasadga kelgan ta'sirli bir illatni barcha a'zoning his qilishi navidan, bu hodisani Risola-i Nurning toʻrt shogirdi boʻlishidan bir-ikki kun avval shunday koʻrdilar: Uchovi, ya'ni Mahmud Zuhdu, Halil Ruhi, Mahmud Niyozi Risola-i Nur noshirlarining ustozini vafot qilgan koʻradilarki, vafot esa ta'bircha Risola-i Nurning toʻxtashini xabar beradi. Toʻrtinchisi: Fozil Bey koʻradiki: -Hodisadan bir kun avval - Javonda kitoblarni titkilaydi, ba'zi kitoblarni tushiradi. Ustoz menga hiddat qiladi, men ham deyman: "Ra'fat tushirdi." Birdan xonani polislar toʻldiradilar, hamma narsani oladilar.

Ham bundan yetti yarim oy avval Risola-i Nur noshirlariga kelgan ayanchli politsiya idorasiga chaqirish masalasida Risola-i Nurning shogirdlarining toʻrttasi (ayni hodisani bir-ikkitasi, ya'ni Rushdu bilan Lutfi aynan koʻradilar, ikkalasi ham oz bir ta'bir bilan) ayni hodisani koʻrishlari va bu dafagi hodisani, yana toʻrt dona shogirdlar aynan koʻrishi koʻrsatadiki, Risola-i Nur shogirdlari bir jasadning a'zolari kabidirlarki, Risola-i Nurga kelgan hodisani bir jasadning a'zolari kabi his qiladilar.

Ham Risola-i Nur shogirdlaridan Bekirga oʻsha musibat kunidan bir kun avval biri degan: "Ustozing seni chaqirmoqda!" Bir oldindan sezish hissi bilan ikkinchi kun Ustozining boshiga kelgan va rahmati Ilohiya bilan yengil oʻtgan mudhish musibatni, dushmanlarning rejalari darajasida buyuk, ogʻir his qilgan tarzida, yigʻlab gʻoyat qoʻrqoqlik va hayajon bilan yugurib keldi. U hayajon va yigʻlashiga hech sababi zohiriy yoʻq ekan, yana hayajonini, yigʻlashini toʻxtatolmayotgan edi. Demak, Risola-i Nurga kelgan musibat shogirdlarini karomatkorona ogohlantirayotgan edi.

Ham musibatning oʻsha kunida ustozimiz aylanishdan qaytarkan, Xusrav va Mahmudning xabari bilan, birdaniga sababsiz ahli dunyoga qarshi shiddatni boshlagan. Yigirma besh yil avval Devoni Harbi Urfiyda oʻzining qatl qarorini kutarkan, sababsiz, qalbsiz, unvonli ikki odam, mahbus boʻlgan kamerasiga tahqirlash uchun kelgan paytlari gʻoyat ajib bir suratda aytgan u holga maxsus mashhur bir haqoratni uch marta zolim va gʻarazkor ahli dunyoga qarshi sarf qiladi. "Mendan nima istaysizlar!" deb baqirib takror qiladi. Soʻngra jim boʻladi. Ayni daqiqada zobita, uyni bosish uchun yetti-sakkiz politsiya uyning atrofiga kirgan paytlariga tavofuq qiladi.

Madori Ibrat Bir Hodisa: Risola-i Nur noshirlarining bosimi sababli amirlarining yonida e'tibor qozonish niyati bilan Risola-i Nur noshirlariga yopishganlarning aksi maqsadi bilan ta'zir yeganlarining yuz hodisasidan bir hodisasi shuki:

Sababsiz, yolgʻiz ba'zi gʻarazkorlarning istagi uchun Risola-i Nur noshirlariga bir bahona taqib mahkamalarda parishon qilish va balki mahv qilish uchun suratan oʻzini doʻst koʻrsatib gʻoyat xoinona bir riyokorlik bilan doiramizga kirib olib, bir qator yolgʻonlar bilan amirlarini aldab Risola-i Nur noshirlariga mudhish zarba kelishiga vasila boʻlgan bir odam, e'tibor va maqom qozonish emas, aksincha shunday bir ta'zir yediki, dunyoda qolgancha vijdoni boʻlsa vijdon azobini chektiradi. Ham u oson vazifasidan qiyin bir vazifaga almashtirdilar va hamda unga yolgʻonchi nazari bilan qaradilar. Va yana nafrati ommani qozondi. Va yana tintuv hodisasidan ikki kun soʻngra bir keksa odamni xonasidan chiqarib yoʻlda keltirarkan, u keksa zot birdaniga vafot qilib, moddiy va ma'naviy ma'suliyatga ham ma'ruz qolgan.

Ha, Risola-i Nurga hujum qilganlar oʻsha vaqt kafanini boʻyniga olishi va razolatga burkanishi kerak va ma'naviy jahannamga dunyoda kirishni hisobga olishi kerak.

Ham u musibat hodisasidan ikki kun avval Risola-i Nur shogirdlaridan boʻlmagan va hech biz bilan zehnan mashgʻul boʻlmagan birisi tushda koʻradiki: Ispartaning ostidagi dashtda koʻp oʻrmonlar mavjud. Kuchli bir sel kelmoqda, bu oʻrmonning koʻp daraxtlarini yiqitmoqda. Birdaniga bir zilzila-i arz boʻladi, Risola-i Nur noshiri, koʻylagi bilan haybatli bir suratda yer yorilib chiqadi. {(Hoshiya) Demak bu oʻtgan yilgi zilzila, ya'ni Izmir zilzilasi Risola-i Nurning tirilishiga va maydonga chiqishiga bir alomat va oʻsha tushni ta'bir qiladi. Ha, oʻsha zilziladan avval Risola-i Nur dafn qilingan kabi gʻoyat yashirin parda ostida tarqalayotgan edi. Zilzila boshlagandan keyin eski koʻz qamashtiradigan koʻylagi bilan maydonga chiqdi.} U ham qoʻrquvidan uygʻonadi. Ikki kun oʻtib Risola-i Nurni toʻxtatish va ma'nan tuproqqa dafn qilish niyati bilan kurra-i arzni titratadigan darajada bir xato bilan Risola-i Nurning parchalarini zararli varaqalar navidan qidirib, toʻplab hukumat markaziga, Ichki Ishlar Vazirligigacha yuboradi. Hech bir tashkilot qonun jihatidan javobgarlikka tortish va mas'uliyatni lozim qilgan bir narsa Risola-i Nurda topolmaganidan, u ma'naviy zilzila ichida oʻldirdik, dafn qildik deb oʻylaganlari Risola-i Nur tirilip, yer yorilib maydonga chiqqani kabi, yana oʻsha tush ishora qiladiki, bir zilzila-i azima va bir sel ichida Risola-i Nur bu vatan va millatga bir xaloskor, bir qutqaruvchi suratida musibatzadalarning yordamiga yetishadi.

Birinchi masala: Birinchi Shu'lada bir-ikki oyatning ishorasida, Risola-i Nurning sodiq talabalari iymon bilan qabrga kirishlarini va ahli Jannat boʻlishlarini, muqaddas bir xushxabar va quvvatli bir bashorat boʻlgani koʻrsatilgan. Faqat bu juda buyuk masalaga va juda qiymatdor ishoralarga toʻliq quvvat beradigan bir dalil istaydi deb kutardim. Koʻpdan beri muntazir edim. Lillahilhamd, ikki alomat birdan qalbimga keldi.

Birinchi Alomat: Iymoni tahqiqiy ilmalyaqiyndan haqqalyaqiynga yaqinlashgan sari ortiq olib tashlanmasligiga ahli kashf va tahqiq hukm qilganlar. Deganlarki: "Oʻlim talvasasi vaqtida shayton vasvasasi bilan faqatgina aqlga shubhalar berib ikkilanishga keltira oladi. Bu navi iymoni tahqiqiy esa, yolgʻiz aqlda turmaydi, balki ham qalbga, ham ruhga, ham sirga, ham shunday latifalarga oʻtadi, ildiz tashlaydiki; shaytonning qoʻli u yerlarga yetisholmaydi, undaylarning iymoni zavoldan muhofazalangan qoladi.

Bu iymoni tahqiqiyga qovushishga vasila boʻlgan bir yoʻlni, valoyati komila bilan, kashf va shuhud bilan haqiqatga yetishishdir. Bu yoʻl xoslarning xossiga maxsusdir, iymoni shuhudiydir.

Ikkinchi yoʻl, iymoni bilgʻayb jihatinda sirri vahyning fayzi bilan burhoniy va Qur'oniy bir tarzda aql va qalbning birlashishi bilan haqqalyaqiyn darajasida bir quvvat bilan zarurat va yaqqollik darajasiga kelgan bir ilmalyaqiyn bilan iymon haqiqatlarini tasdiq qilishdir. Bu ikkinchi yoʻl, Risola-i Nurning asosi, moyasi, poydevori, ruhi, haqiqati boʻlganini xos talabalari koʻrmoqdalar. Boshqalari ham insof bilan qarasalar, Risola-i Nurning iymon haqiqatlariga muxolif boʻlgan yoʻllarni gʻayri mumkin va mahol va imkonsizlik darajasida koʻrsatganini koʻradilar.

Ikkinchi Alomat: Risola-i Nurning sodiq shogirdlarining goʻzal yakunlariga va iymoni komil qozonishlariga shu daraja koʻplab va maqbul va samimiy duolar boʻlmoqdaki, u duolarning ichida hech biri qabul boʻlmasligiga aql imkon berolmaydi. Jumladan, Risola-i Nurning bir xodimi va birgina shogirdi yigirma toʻrt soatda loaqal Risola-i Nur talabalarining goʻzal yakunlari va saodati abadiyaga sazovor boʻlishlari uchun, yuz marta Risola-i Nur talabalariga qilgan duolari ichida hech boʻlmasa yigirma-oʻttiz marta iymonlarining salomatligi va xususiy goʻzal yakunlari va iymon bilan qabrga kirishlari uchun ayni duoni eng ziyoda qabulga sabab boʻlgan sharoit ichida qiladi.

Ham Risola-i Nur talabalari, bu zamonda har jihatdan ziyoda hujumga ma'ruz iymon xususida bir-biriga iymonning salomatligi haqidagi samimiy, ma'sum lisonlari bilan duolarining yakuni shunday bir quvvatdadirki, rahmat va hikmat uning raddiga ruxsat bermaydi. Farazan majmui e'tibori bilan rad qilinsa ham, bittagina ularning ichida qabul qilinsa, yana har biri iymonning salomatligi bilan qabrga kirishiga kifoya boʻladi. Chunki har bir duo umumga qaraydi.

(Risola-i Nurning karomatining bu atrofda koʻringan koʻp tomchilaridan bir-ikki hodisa bayon qilaman.)

Birinchisi: Xatib Mahmud (Rahmatullohi Alayh) ismli haqiqiy keksa bir talaba Keksalar Risolasini yozayotgan edi. Nihoyat Oʻn Birinchi Umidning oxirlarida va marhum Abdurrahmoning vafotining aynan qarshisida qalami "La ilaha illa hu" yozib va lisoni ham "La ilaha illalloh" deb goʻzal xotimaning muhri bilan sahifa-i hayotini muhrlab, Risolat-in Nur talabalarining iymon bilan qabrga kirishlariga doir boʻlgan ishoriy bashorati Qur'oniyaga vafoti bilan imzo qoʻygan. (Rahmatullohi Alayhi Rahmatan Vasi'a.)

Ikkinchisi: Sizning ta'lifingiz boʻlgan Mundarijaning tahririda bir kotib nuqson qoldirgan bir sahifani Tahsinga yozgin dedim. U ham yozishni boshladi. Qop-qora siyohdan va toza qalam bilan birdan, yozganingiz ikkinchi jild mundarijasining maqbuliyatiga hujjat oʻlaroq u qora siyoh goʻzal bir qizil suratini oldi. Yarim sahifa qadar biz bu gʻarib hodisaga taajjub qilib qararkan, u siyoh qop-qoraga aylandi. Sahifaning qolgan yarmi, ayni qalam ayni siyohdon toʻliq qora yozildi. Bir payt Barlada bogʻlardagi uyda Shomli Hofiz va Mas'ud, Sulaymonning mushohadasi bilan ayni hodisani boshqa shaklda koʻrdik. Shundayki:

Men yaxshi koʻrmaganim uchun qora siyohni qisman toʻkdim. Birdan qolgani juda ham yoqtirganim goʻzal bir qizilga oʻzgardi, Risola-i Nur kotiblarini shavqlantirdi, koʻzimizga silsila-i karomatning bir uchini va izini koʻrsatdi.

[Bu kunlarda ma'naviy bir suhbatda bir savol va javobni tingladim. Sizga qisqa bir xulosasini bayon qilay.]

Biri dedi: Risola-i Nurning iymon va tavhid uchun ulkan ustida toʻxtalishlari va kulliy jihozlanishlari borgancha koʻpaymoqda va eng qaysar bir dinsizni jim qilish uchun yuzdan biri kifoya ekan, nima uchun bu daraja qizgʻinlik bilan yana yangi ustida toʻxtalishlar qilmoqda?

Unga javoban dedilar: Risola-i Nur yolgʻiz bir juz'iy buzgʻunchilikni va bir kichik xonani ta'mir qilmayapti; balki kulliy bir buzgʻunchilikni va Islomiyatni ichiga olgan va togʻlar kattaligida toshlari boʻlgan bir qamrovli qal'ani ta'mir qilmoqda. Va yolgʻiz xususiy bir qalbni va xos bir vijdonni islohga harakat qilmayapti; balki ming yildan beri tayyorlangan va yigʻilgan buzgʻunchi vositalar bilan dahshatli yaralangan qalbi umumiyni va xalq tushunchasini va umumning va ayniqsa avomi moʻminlarning suyanchiqlari boʻlgan Islomiy asoslarning va jarayonlarning va shiorlarning sinishi bilan buzilishga yuz tutgan vijdoni umumiyni, Qur'onning i'jozi bilan va keng yaralarini Qur'onning va iymonning dorilari bilan davolashga harakat qilmoqda.

Albatta bunday kulliy va dahshatli buzgʻunchilikka va raxnalarga va yaralarga haqqalyaqiyn darajasida va togʻlar quvvatida hujjatlar, jihozlar va ming tiryoq xususiyatida sinalgan dorilar va hadsiz davolar boʻlishi kerakki; bu zamonda Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayonning i'jozi ma'naviysidan chiqqan Risola-i Nur, u vazifani qilish bilan barobar, iymonning hadsiz martabalarida taraqqiyot va inkishoflarga sababdir deb uzun bir suhbat jarayon qildi. Men ham tamoman eshitdim, hadsiz shukr qildim.

Men namoz tasbehotining oxirida oʻttiz uch dafa kalima-i tavhidni zikr qilarkan, birdan qalbimga keldiki: Hadisi Sharifda "Ba'zan bir soat tafakkur bir yil ibodat hukmiga oʻtadi." Risolat-un Nurda oʻsha soat bor, harakat qil oʻsha soatni top, eslatildi. Gʻoyo ixtiyorsiz bir suratda Qur'onning Oyat-ul Kubrosining ikki tafsiri boʻlgan ikki Oyat-ul Kubro risolalaridan xulosalangan tafakkuriy bir soʻzlashish toʻliq bir soat davom qildi. Qaradim, sizga yuborganim "Oyat-ul Kubro Risolasi"ning birinchi maqomining xulosasidan tanlangan goʻzal bir sirrini xulosa bilan Yigirma Toʻqqizinchi Arabcha Yogʻdudan chiqarilgan nurli, shirin ifodalardan tarkib topmoqda. Men kamoli lazzat bilan har kun tafakkur bilan oʻqishni boshladim. Bir necha kun soʻngra xotirimga keldiki: Modomiki Risola-i Nur bu zamonning bir murshididir; talabalariga bir virdi akbar boʻla oladi deb qalamga oldim; va barcha risolalarning xususiy manbalari, ma'danlari boʻlgan mingdan ziyoda Qur'on oyatlarini oʻz Qur'onimda oldinroq ishoralar qoʻyib bir Hizbi A'zami Qur'oniy qilishni niyat qildim; hozir bu "Hizbi A'zam" va bu "Virdi Akbar" Risola-i Nur mansublariga, ba'zi muborak ayyomlarda oʻqilishi uchun, bir zamon sizga ham yuborilishiga haqqingiz bor. Inshaalloh bir zamon soʻngra sizga yuboriladi, ba'zi kalimalarini tarjima va bir qism qaydlarimni tushuntirish uchun vaqt topsam, gʻoyat qisqa hoshiya kabi bir narsa yozaman.

Umum qardoshlarimga va xizmati Qur'oniyadagi barcha birodarlarimga hasrat va ishtiyoq bilan minglab salom...

Bu kunlarda ziyoda bir sezgirlik bilan risolalarga qaralganidan, inoyatning himoyasi ham bir navi sezgirlik bilan ikromini koʻrsatdi. Gʻoyat juz'iy bir namunasi shuki: Risola-i Nur shogirdlariga tirikchilik jihatida bir ikromi Ilohiy va kichik, faqat hayratga loyiq va gʻoyat latif bir tavofuq voqelikdir. Risolat-un Nur xizmatining shubhasiz bir karomatidir. Ha, Risola-i Nurning bir silsila-i karomatining manbai boʻlgan tavofuq, bu hodisalarda oʻsha jinsdan olti adad tavofuqlarning ittifogʻi esa, tasodif ehtimolini ildizi bilan kesadi deb hukm qildik. Shundayki :

Bir necha kundan beri ustozimizning ziyoratiga bormaganimizdan qardoshim Amin bilan barobar ustozimizning ziyoratiga bordik. Asr vaqti barobar namoz oʻqigandan keyin bizga amr qildiki: "Sizga ovqat yediraman, bu yerda ulushingiz bor." Takror-batakror: "Yemasangiz menga toʻqqiz zarar boʻladi, chunki yeydiganingiz evaziga Janobi Haq yuboradi," dedi. Ovqat yeyishdan uzrimizni aytgan boʻlsak ham amr qildi: "Rizqingizni yeng, menga keladi." Amrlarini yerda qoldirmaslik uchun lutf qilgan sariyogʻ va qovoq shirinligini non bilan yeyishni boshladik. Hali dasturxonda ekan umid qilinmagan bir vaqtda va bir tarzda va ayni miqdorda bir odam keldi, qoʻlida yeganimiz qadar yangi uzilgan non ayni yeganimiz miqdorda -yongʻoq qadar- sariyogʻ va boshqa qoʻlida bizga berilganning tom bir misli qovoq shirinligi oʻlaroq eshikni ochdi. Ortiq taajjub qilinadigan hech bir jihatda tasodifga yer qolmasdan Risolat-un Nur shogirdlarining rizqidagi barakati Rabboniyani koʻzimiz bilan koʻrdik. Ustozimiz amr qildi: "Ehson oʻn misli boʻladi. Holbuki bu ikrom tamoman mislidir. Demak ulush jihati gʻalaba qildi. Ulush ta'mini esa mezon bilan boʻladi." Soʻngra ayni oqshomda sadaqa jihati ham hukmini koʻrsatdi. Biz koʻrdikki: Non oʻn misli, sariyogʻ shirinligi u ham oʻn misli va qovoq shirinligi koʻp sevmagani uchun qovoq, tuzlangan baqlajon oʻn misli kutilganga xilof Risolat-un Nurdan Ikkinchi Shu'laning bir hafta mutolaasiga muqobil bir ma'naviy haq oʻlaroq keldi. Koʻzimiz bilan koʻrdik. Demak qovoq shirinligining shirinligi sariyogʻning un halvosiga kirdi, oʻzi tuzlamada qoldi.

Risoala-i Nur shogirdlarining chiroyli xizmatiga shoshilinch mukofot koʻrganlari kabi, xizmatda qusur qilganlar ham ta'zir yeganlarini, Ispartada boʻlani kabi, bu yerda ham koʻzimiz bilan koʻrdik. Juda koʻp voqealaridan besh-oltitasini bayon qilamiz.

Birinchisi: Men, ya'ni Tahsin bir kun yangi ochganimiz doʻkon ishlari bilan menga amr qilingan vazifa-i Nuriyani tanballik qilib qilolmadim. Ayni vaqtda shafqatli bir ta'zir yedim. Doʻkonda oʻtirganda birisi menga keldi, almashtirish uchun omonat oʻlaroq yuz lira berdi. Bu pulning sohibiga Alloh uchun bir xizmat qilish niyatida almashtirishga moliya tashkilotiga bordim. Bu pulni sanarkan, oralaridan bir soxta lira chiqdi. Bu sababli soʻroqqa, savol va javob va soʻroqlanishga ma'ruz qolganim kabi, uyimizni ham tintuv qilish lozim boʻldi. Meni mahkamaga berdilar. Faqat tarbiya va shafqat ta'ziri boʻlish jihati bilan, yana Risolat-un Nur karomatini koʻrsatdi, zararsiz xalos boʻldik.

Ikkinchisi: Ustozimizga va Risolat-un Nurga toʻrt-besh yil xizmat qilgan va oʻqittirgan va haqiqatdan tarafdor boʻlgan bir zot qoʻlida dinga oid bir gazeta bilan keldi. Risola-i Nurning maslagiga muxolif bir jarayonning sohiblariga tarafdorona bir holat koʻrsatgan payti, Ustozimning joni juda siqildi. Bir-ikki kun soʻngra shiddatli, faqat shafqatli bir ta'zir yedi. Bir doktor unga dediki: "Agar amaliyot qildirmasang, yuz foiz oʻlim bor." U ham majburan amaliyot qildirdi. Faqat shafqat jihati yordamga yetishib, tez xalos boʻldi.

Uchinchisi: Bir amaldor Risolat-un Nurni kamoli ishtiyoq bilan oʻqirdi. Ham Ustoz bilan koʻrishishga va toʻliq dars olishga harakat qilardi. Birdan bir komisar tarafidan u vahimaga solindi. U ham koʻrishishni va oʻqishni tashlab boshqa shaharga borarkan, birdan sababsiz bir tarzda bir oyogʻi sindi, bir oy chekdi. Yana shafqat yor boʻldiki, hozir takror oʻqishni shavq bilan boshladi.

Toʻrtinchisi: Ahamiyatli bir zot Risolat-un Nurni kamoli taqdir bilan oʻqir-yozardi. Birdan sabotsizlik koʻrsatdi. Shafqatsiz bir ta'zir yedi. Gʻoyat maftun boʻlgan rafiqasi vafot etishi va ikki oʻgʻli ham boshqa yerga ketishi bilan achinadigan bir holga kirdi.

Beshinchisi: Toʻrt yildir Ustozning bozor ichida xizmatiga qaragan bir zot birdan sadoqatini tashlab maslagini oʻzgartirdi. Birdan shafqatsiz bir ta'zir yedi, bir yildir hali chekmoqda.

Oltinchisi: Bir domlaga oid bir hodisadir. Balki halol qilmaydi, biz ham uni koʻrmaymiz. Ta'ziri hozircha qoldi.

Bu hodisalar navidan ham koʻp bor, ham Risola-i Nurga nisbatan qusurga binoan ta'zir boʻlganidan, qat'iyyan shubhamiz qolmadi.

Ham Risola-in-Nurning osonlik bilan tarqalishining bir karomatini, bu maktubni yozgan paytimizda va ovqatdagi karomat daqiqasida koʻzimiz bilan koʻrdik. Shundayki:

Ahamiyatli yetti-sakkiz risola va Ishoroti Qur'oniya Shu'lasini muhim bir maktub bilan barobar, bir toʻrvada ahamiyatli bir qardoshimizga bir shaharga yuborgandik. Haydovchi u paketni tushirgandi. Bunday bir zamonda bunday asarlar munofiqlar, josuslar xabar olmasdan, ishonchli bir qoʻl bilan besh kun soʻngra qoʻlimizga oʻtdi. Qanoatimiz keldiki, bir inoyat bizni himoya qilyapti.

Ham Risola-in-Nur haqida inoyati Rabboniyaning latif bir himoyasi shudirki: Qorongʻu bir vaziyatda, qoʻrqitgan bir zamonda josuslarning va qidiruv boʻlimi xodimlarining josusliklari Ustozimizning manzilini oʻrashi daqiqasida bir sichqon ustozimizning bir paypogʻini oldi. Qancha qidirmasak, hech bir yerda topolmadik. U sichqonning uyasini koʻrdik, paypoq u yerga kirishi mumkin emas. Ikki kun soʻngra koʻrdikki, u hayvon oʻsha paypoqni keltirgan, shunday yergaki, yashiringan, ichidagilari unutilgan mahram maktublarning va varaqalarning shundoq yonida qoldirilgan. Holbuki ikki marta u yerga qaragandik, koʻrolmagandik. Ham u paypoqni u yerga keltirish, moʻriga chiqib yuqoridan boʻladi. Gʻoyat ayyor va zakovatli odam faqat u ishni qiladi. Hech bir jihatda tasodif ehtimoli qolmaganidan, ustozimiz dedi: "Bu maktublarni u yerdan olib tashlaymiz." Biz ularga qaradik, garchi siyosat bilan aloqalari yoʻq, faqat vahimachi josuslarga, bizga qarshi chumolini fil qilishga ahamiyatli bir vasila boʻlardi. Biz ham ularni, ham yana bahonaga sabab boʻla olgan boshqa narsalarni olib qoʻydik. U hayajonimizdan josuslar xabar olib angladilarki, tayyorlandik. Hali hujum qilmasdan faqat ikkinchi kun Amin, qoʻlida bir toʻrva bilan manzilga kirdi. Shundoq orqasidan politsiya komisari yashirincha his qildirmasdan kirdi. Aminning qoʻlida kitoblar oʻrnida qatiqni koʻrdi, holatini oʻzgartirdi.

Xulosa: Risolat-un Nurning tarqalishiga qarshi kelgan dushman va josuslarga muqobil bitta sichqon chiqdi, rejalarini chil-parchin qildi.

Aziz Qardoshlarim!

Siz bilan juda koʻp aloqador va koʻrishishga juda mushtoqman va vaziyatingizni bu sovuq qishda xavotirlanyapman, xayolan siz bilan koʻrisharkan, bir-ikki nuqta hotirga keldi, bayon qilaman.

Birinchisi: Oʻn Toʻqqizinchi Soʻzning oxirida Qur'ondagi takrorning aksar hikmatlari Risola-in Nurda ham jaroyon qiladi. Ayniqsa ikkinchi hikmati aynan bor. U hikmat shuki: Hamma Qur'onga muhtoj, faqat hamma har vaqt butun Qur'onni oʻqish qoʻlidan kelmaydi, faqat bir sura koʻpincha qoʻlidan keladi. Shuning uchun eng muhim Qur'ondagi maqsadlar aksar uzun suralarga kirgizilib har bir sura bir Qur'on hukmiga oʻtgan. Demak hech kimni mahrum qilmaslik uchun, Hashr va Tavhid va Qissa-i Muso (A.S.) kabi ba'zi maqsadlar takror qilingan. Aynan bu ahamiyatli hikmat uchundirki, ba'zan xabarim boʻlmasdan, ixtiyorim va rizom boʻlmagani holda, nozik iymon haqiqatlari va quvvatli hujjatlar koʻplab risolalarda takror qilingan. Men juda hayrat qilardim: Nima uchun bular menga unuttirilgan, takror yozdirilgan? Soʻngra qat'iy bir suratda bildimki: Hamma bu zamonda Risola-i Nurga muhtoj, faqat umumini qoʻlga kiritiolmaydi. Kiritsa ham toʻliq oʻqiy olmaydi. Faqat kichik bir Risola-in Nur hukmiga oʻtgan bir risola-i jome'ani qoʻlga kiritishi mumkin va aksar vaqtlarda muhtoj boʻlgan masalalarni undan oʻqiy oladi. Va ozuqa kabi, har zamon ehtiyoj takrorlangani kabi, u ham mutolaasini takror qiladi.

Ikkinchi Nuqta: "Oyat-ul Kubro"dan chiqqan "Virdi Akbar" nomli Arabiy risolachaning oxirida "Risola-i Munojotning boshidagi oyatning tafsiri deb Arabcha qismlari ilova qilinsa, barobar oʻqilsa, yaxshi boʻladi. Biz ham nusxamizga yozdik.

Uchinchisi: Aziz qardoshlarim! Koʻp marotaba qalbimga kelar edi: Nima uchun Imomi Ali Roziyallohu Anh Risolat-un Nurga va ayniqsa Oyat-ul Kubro Risolasiga ziyoda ahamiyat bergan deb sirrini kutardim. Lillahilhamd, oʻsha sir eslatildi. Inkishof etgan oʻsha sirga hozircha yolgʻiz qisqa bir ishora qilaman. Shundayki:

Risolat-un Nurning mumtoz bir xususiyati, iymonning eng oxirgi va eng kulliy tayanch nuqtasini quvvatli va qat'iy bayon boʻlgani sababli va bu xususiyat Oyat-ul Kubro Risolasida favqulodda porloq koʻrinadi. Bu ajib asrda kufr va iymon kurashi eng oxirgi tayanch nuqtasiga yoyilib unga tayantiradi.

Masalan: Qandayki gʻoyat ulkan bir jangda va ikki tarafning barcha quvvatlari toʻplangan bir qatorda ikki harbiy qism urushmoqdalar; dushman tarafi eng ulkan qoʻshinining buzgʻunchilik jihozlarini oʻz harbiy qismiga yordam va quvva-i ma'naviyasini favqulodda quvvatlantirish uchun har vositani iste'mol qilib, ahli iymon harbiy qoʻshinining quvva-i ma'naviyasini buzish va a'zolarining tasonudini sindirish uchun har vasilani ishlatadi, ahamiyatli bir suyanchiqni oʻziga mayl ettirib ehtiyot quvvatini tarqatadi, musulmon harbiy qismining har bir askariga qarshi jamiyat va komitetchilik ruhi bilan hamjihat bir jamoat yuboradi; butun-butun quvva-i ma'naviyasini mahv etishga uringan bir hangomda Hizr kabi biri chiqadi, deydi: "Ma'yus boʻlma! Sening shunday tebranmas bir nuqta-i tayanching va shunday magʻlub boʻlmas muhtasham qoʻshinlaring, tuganmas ehtiyot quvvatlaring borki; dunyo toʻplansa, qarshisiga chiqolmaydi, koinotni tarqatolmagan uni tarqatolmaydi. Hozircha magʻlubiyatning sababi, bir jamoatga va bir shaxsi ma'naviyga qarshi bir askarni yuborishingizdir. Harakat qilki, har bir askaring, tayanch nuqtalari boʻlgan doiralardan ma'nan foydalangan quvvatli quvva-i ma'naviya bilan bir shaxsi ma'naviy va bir jamiyat hukmiga oʻtsin!" dedi va tom qanoat berdi. Aynan shuning kabi, ahli iymonga hujum qilgan ahli zalolat, bu asr jamoat zamoni boʻlish jihati bilan, jamiyat va komitetchilik tomizgʻisi bilan bir shaxsi ma'naviy va iflos bir ruh boʻlgan. Musulmon olamidagi vijdoni umumiy va qalbi kulliyni buzmoqda va avomning taqlidiy boʻlgan e'tiqodlarini himoya qilgan Islomiy parda-i oliyani yirtmoqda va hayoti iymoniyani yashatgan an'ana bilan kelgan meros boʻlgan hislarni yondirmoqda. Har bir musulmon bir oʻzi bu dahshatli yongʻindan qutulishga ma'yus holda harakat qilarkan, Risola-in Nur (Risolat-un Nur) Hizr kabi yordamga yetishdi. Koinotni qamragan oxirgi qoʻshinini {(Hoshiya) Koinotni tarqatolmagan bir quvvat u qoʻshinni buzolmaydi!} koʻrsatib, va undan qarshi turib boʻlmaydigan moddiy va ma'naviy yordam keltirish xizmatida horiqo bir itoatkor askari oʻlaroq "Oyat-ul Kubro Risolasi"ni Imomi Ali Roziyallohu Anh kashfan koʻrgan, ahamiyat bilan koʻrsatgan. Tamsildagi boshqa nuqtalarni tatbiq qilinglar, toki u sirning bir xulosasi koʻrinsin.

[Risolat-un Nurga Oid Toʻrt-Besh Karomatdan Bahs Qiladi.]

Xizmati Qur'oniyada bizdan oʻzgan sodiq va xolis, metin va vafoli qardoshlarimizdan muborak Xusrav va Rushdu kabi zotlar, Risolat-un Nurning xodimlariga va vazifalarining maqbuliyatiga bir alomat boʻlgan ehson qilingan baraka haqida koʻplab bayonlar yozganlar. Biz ham bu qardoshlarimizning bayonlari kabi bu yaqin zamonda barobar koʻringan koʻrganimiz ba'zi hodisalarni qayd qilamiz. Ham namuna uchun yolgʻiz bir qismini bayon qilamiz.

Birinchisi: Bu yaqinda Ustozimiz bilan barobar qirga chiqqandik. Choy qilinishini, ham ikkitadan choy, uchtadan shakar bilan ichilishini amr qildilar. Hammamiz uchtadan shakar bilan ikkitadan choy ichdik. Faqat Amin qardoshimiz bir shakar oʻziga kam boʻlib ichgan. Oqshomga yaqin Risolat-un Nurning tarqalish manbai boʻlgan Ustozimizning xonasiga keldik. Amin shakar qutisiga sarf qilingan shakarlarni qoʻyishni istagan, faqat qutti sakkiz shakardan ortiq olmagan. Amin "Fasubhanalloh" deydi. Oʻn yetti shakar oʻrniga qutti sakkiz shakar bilan toʻlsin, deb taajjub etdik. Bu voqea bizga shuhud darajasida qanoat berdiki, shu sirri baraka Risola-in Nur xodimlariga bir inoyati Ilohiya va bir iltifoti Rabboniyadir.

Ikinchisi: Yana ayni kuni men, ya'ni Mahmud Fayzi oldinroq yozib Ustozga qaytarganim "Hujumoti Sitta Risolasi"ni menga berish uchun yashirgan joyidan qidirarkan, favqulodda bir suratda topilmaydi. Birdan oʻsha onda odatlarining xilofiga boʻlib hech sodir boʻlmagan bir tarzda bir hodisa boʻlishi bilan, koʻzoynaklarini qoʻyib zinapoyaga yuzlanadilar. Ayni vaqtda Risola-i Nurning tarqalishiga va xizmatiga zarar berish niyati bilan josus bir odamning zinapoyaga toʻgʻri zohiran ziyorat maqsadi bilan kelgani koʻriladi. Ustozimizning xavotirlangan boʻlganini his qiladi. Ham Ustozimiz uning nazarini narigi hodisa-i badaniyaga oʻgiradi, unga deydiki: "Koʻryapsan, men uzrliman, ziyoratni boshqa vaqtga qoldir!" U ham qaytadi, ketadi. Ham Hujumoti Sitta, ham Mahmud Fayzi, ham boshqa ishlarimiz oʻsha josuslikdan qutuldi.

Ha, "Hujumoti Sitta" yashiringan muayyan joyidan favqulodda bir suratda yoʻqolishi ahamiyatli bir hodisaning oldini oldi. Ustozda paydo boʻlgan bu xilofi odat holat va oʻsha risolaning joyida boʻlmasligi, qat'iyyan tasodifga berilmaydi. Bir hafta oʻtib oʻsha risolani kutilmagan bir joyda topdik. Ustozimizning amri bilan Amin qardoshimga ahamiyatli bir suratda oʻqidim. Ustozimiz izohlar berardilar. Oʻsha vaqtga qadar unday muhim va ta'sirli dars olmagandik. Demak, bu ikki muhim sirga binoan, risola oʻzini koʻrsatmadi. Bu hodisa Risola-i Nurning sodiq va ixlosli shogirdlari doimo bir hifzi inoyat va himoya ostida boʻlganliklariga shunbha qoldirmaydi.

Uchinchisi: Yana bir voqea-i baraka: Ustozimizning bir oʻqqa (ya'ni kilo) pishlogʻi bor edi. Aksar kunlarda oʻsha pishloqdan yoqtirgani uchun, bir-ikki dafa yer edi va bizga ham berar edi. Ham ovqatsiz boʻlgan aksar vaqtlarida undan yegani holda, olti oy qadar davom qilganini va hali ham yuz dirham qadar oʻsha pishloqdan borligini koʻrib yaqiynan tasdiq qilamiz. Faqat bu hodisa-i barakaning eshittirilishidan soʻng, oldin koʻrinmagan tubi koʻrinishni boshladi, kamligini koʻrsatdi. Ha, baraka xususida hayratga loyiq bir hodisadir. Ham, yarim kilo sariyogʻ, aksar kunlarda ortiqcha sarf qilingani holda, ellik kunga yaqin davomi bilan angladikki, shubhasiz baraka ichiga kirgan.

Ham yana ayni Ramazon Bayramida Ustozning rizosi boʻlmagani holda Tahsin va men, ya'ni Amin bir kilo qadar mayin shakar keltirgandik. Aksar qatiq va sut va shirin qovoqqa va boshqa narsalarga ba'zan yigirma - oʻttiz dirhamdan ortiq qoʻshganlari holda, besh oy davom qildi. Hali ham oʻsha shakardan yuz dirham qadar qolishi, albatta baraka sababi bilandir.

Ham bu atrofdagi shogirdlar, hamma, juz'iy - kulliy his qilgan va e'tirof qiladilarki: Risolat-un Nur bilan mashgʻul boʻlgan paytimiz ham rizqimizda baraka va yengillik, ham qalbimizda bir sevinch va rohat zohiran his qilamiz. Jumladan: Men oʻzim, ya'ni Amin e'tirof qilamanki: Risolat-un Nur doirasiga kirmasdan avval yil davomida ishlardim. Risolat-un Nur doirasiga kirgandan keyin, besh yildan beri uch-toʻrt oy qadar ishlaganim holda, avvalgidan yanada huzurli va yanada xursand bir holda yashashim, yuz foiz Risolat-un Nurning xizmatining barakasi bilan boʻlganiga hech shubham yoʻq. {(Hoshiya) Ha, bor quvvatim bilan tasdiq qilamanki, Amin qardoshimiz mamlakatimizga kelgan payti doimo faol bir suratda har oy ishlardi. Hozir esa, Risolat-un Nurning doirasiga kirgandan soʻng, uch-toʻrt oydan ortiq ishlaganini koʻrmaymiz. Fayzi}

Ham, jumladan Ustozimiz deydiki: "Mening ham qat'iy qanoatim koʻp tajribalar bilan kelganki, men Risolat-un Nurning tahriri bilan mashgʻul boʻlgan paytim, juda zohir bir tarzda ham rizqimda baraka, ham yengillik koʻrardim. Qachon ishlamasam, u holni koʻrolmasdim."

Ham ustozimiz deydi va biz ham tasdiq qilamizki: "Men oxirgi paytlarda angladim: Hozirga qadar ham men, ham doʻstlarim bir haqiqatning suratini boshqa shaklda koʻrganmiz. Shundayki:

Qamoqxonada birgina non, sakkiz va ba'zan oʻn kun menga kifoya kelgani kabi, bu yerda ham aynan oʻsha tarzda yashardim. Ham men, ham qardoshlarim buni mening oz yeyishim va ishtahsizligimga berayotgan edik. Holbuki koʻp alomatlar bilan qat'iyyan angladikki, u ajib hol baraka natijalari ekan. Bir necha dafa sakkiz kunda menga kifoya kelgan bir nonni, ayni ishtaha bilan ishlamaganimdan barakaga sazovor boʻlmagan paytim ikki kunda, ba'zan bir yarim kunda tugatardim. Demak bu oʻn olti va oʻn yetti yildan beri mening mukammal belgilangan ozuqam, Risolat-un Nurning xizmatidan kelgan bir baraka edi. Ha, bizga ham aynalyaqiyn darajasida qanoat kelganki, bu koʻp sonli baraka hodisalari, Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayonning i'jozi ma'naviysining bir shu'lasidir. Ma'nan deydi: "Ey Qur'on shogirdlari! Sizni vazifa-i muqaddasangizdan aksariyat bilan orqa qoldirgan, tirikchilik gʻamidir. U esa Qur'onning fayzi bilan baraka navidan sizlarga berilmoqda, vazifangizni qiling."

Ham baraka hodisalarining ayni zamonida Risolat-un Nurning bir karomati oʻlaroq bir shogirdining minglar lira qiymatida uyining, unga juda yaqin dahshatli bir yongʻindan umid qilinmagan bir suratda Risolat-un Nurning barakasi bilan qutulishi va Risolat-un Nurning tarjimoniga oxirat jihatidan koʻp aloqadorlik koʻrsatgan bir xonim, oʻsha dahshatli yongʻinda uyining uchinchi qavatida boʻlgan olmos va javohirlar va oltinlarini qutqarish uchun yugurib chiqqan vaqti otash har tarafini oʻragan, olmos va javohirlarini qutqarolmagani kabi, oʻzini ham butun-butun qat'iy tahlikada koʻrgan vaqtda, Risola-in Nur tarjimoni oʻsha otashdan talabasi uyining qutulishini shiddatli duo qilarkan, oʻsha bechora xonim xotiriga kelgan, "Ajabo, oʻsha yongʻinda u oxiratli singlim boʻlmasin?" deb uni ham Risolat-un Nurni shafoatchi qilib duo qilgan. "Ey Robbim, unga marhamat ayla!" niyoz qilgan. Ayni zamonda u xonim derazani sindirgan, oʻzini ikki qavat balandlikdan hovliga tashlagan, favqulodda bir suratda na shikastlangan, na bir joyi singan. Ham, mis va temirni eritgan oʻsha dahshatli va shiddatli yongʻindan butun uy yongandan soʻng barcha javohirlarini va oltinini, hech biri zoye boʻlmasdan, bir un uni muhofaza qilgan, topgan, olgan. Risolat-un Nurning barakasidan ham jonini, ham molini qutqargan.

Ham mazkur hodisalarning ayni zamonida sodir boʻlishi munosabati bilan Risolat-un Nurning karomatkorona ikki ta'zirini yegan ayni onda vazifa jihatidan ahamiyatli ikki tajovuzkor va azob beruvchi ikki odamning tajovuz va azob berish onida birisining boshiga, boshqasining jigariga urishi {(Hoshiya) Ha, oʻsha tajovuzkorlardan birisi omonlik soʻradi, oʻlimdan qutuldi. Boshqasi bir yil azob chekdi, ham oʻldi.} bizda hech bir shubha qoldirmadiki, xizmati Qur'oniyadagi inoyati Rabboniyaning bir muhofaza va himoya tarsakisidir, "Ortiq toʻxtang, yetar! Ta'zirga haqdor boʻldingiz!" deb ma'nan aytishidir.

Ha, ustozim menga "Moʻ'jizoti Ahmadiyani qardoshim Xusrav tarzida yoz" der edi. Men, ya'ni Fayzi bir oz tanballik qildim. Birdan yigirma sakkizliklar bilan harbiy xizmatga istanildim. Yana ustozim: "Bor, Moʻ'jizoti Ahmadiyani (A.S.V.) yoz. Seni hozir bermayman", dedi. Soʻngra boshladim. U amr bir hafta orqa qoldi. Takror bir nuqson bilan allanechuk Moʻ'jizoti Ahmadiyaning (A.S.V.) yozilishi nuqsonlashdi. Takror harbiy xizmatga chaqirildim. Ustozim: "Bor, yoz" dedilar. Men borib kamoli jiddiyat va sadoqat bilan Moʻ'jizoti Ahmadiyani (A.S.V.) yozishni boshladim. Kutilmaganda ikkinchi dafa amr orqa qoldi. Takror bir uzrga binoan Moʻ'jizoti Ahmadiyani (A.S.V.) yozolmadim. Ustozim dedilar: "Modomiki Moʻ'jizoti Ahmadiyani (A.S.V.) yozishda tanballik qilding, hozir sening vazifang, Risolat-un Nur hisobiga askarlikdadir." Birdan amr kelib, bir shafqat ta'ziri yeyib vazifamga yuborildim. Janobi Haqqa shukrlar boʻlsin, mumkin boʻlgancha Risolat-un Nur bilan mashgʻul boʻldim va mashgʻul qildirildim. Ustozim bizga aytganlari kabi, olti-yetti oy soʻngra boʻshatilib suyukli Ustozimga, Risolat-un Nurning qudsiy vazifasiga qovushdim. Inshaalloh bu aybim afv boʻlgan. Ham Risolat-un Nurda, ham xizmati Qur'oniyada bizlardan oʻzib ketgan Xusrav, Rushdu, Hofiz Ali, Xulusiy, Sabri kabi xolis Qur'on shogirdlarini va qiymatdor qardoshlarimni shafoatchi qilib, oʻsha qusurimning afvini butun ruhim bilan Qur'ondan va ustozimdan iltimos qilaman. Men e'tirof qilamanki, tanballigimning jazosi boʻlib kutilmagan tarzda bir shafqat ta'ziri yedim.

Qardoshim Fayzi, modomiki sen Isparta Viloyatidagi qahramonlarga oʻxshashni istayapsan, batamom ular kabi boʻlishing kerak. Eskishahar Qamoqxonasida, Alloh rahmat qilsin, nufuzli bir shayxi murshid va jozibador bir Naqshiy avliyosidan bir zot, toʻrt oy doimiy ravishda Risolat-un Nurning ellik-oltmish shogirdlari ichida va jalbkorona ularning ichlarida suhbat qilgani holda, faqat birgina shogirdni vaqtinchalik oʻziga torta oldi. Qolgani u jozibador shayxga nisbatan behojat qoldilar. Risolat-un Nurning yuksak qiymatdor xizmati iymoniyasi ularga kifoya oʻlaroq qanoat berar edi. U shogirdlarning gʻoyat keskin qalb basirati shunday bir haqiqatni anglaganki:

Risolat-un Nurga xizmat qilgan, iymonini qutqaradi. Tariqat va shayxlik esa, valiylik martabalarini qozontiradi. Bir odamning iymonini qutqarish, oʻn moʻminni valiylik darajasiga chiqarishdan yanada muhim va yanada savoblidir. Chunki iymon, saodati abadiyani qozontirgani uchun, bir moʻminga kurra-i arz qadar bir saltanati boqiyani ta'min qiladi. Valiylik esa, moʻminning Jannatini kengaytiradi, porlattiradi. Bir odamni sulton qilish, oʻn askarni poshsho qilishdan qancha yuksak boʻlsa; bir odamning iymonini qutqarish, oʻn odamni valiy qilishdan yanada savoblidir.

Xullas bu nozik sirni sening Ispartali qardoshlaring bir qismining aqllari koʻrmasa ham, umumining keskin qalblari koʻrganki, men kabi bechora, gunohkor bir odamning doʻstligini avliyolardan, -balki agar boʻlsaydi mujtahidlardan- ham ustun qoʻydilar.

Bu haqiqatga binoan, bu shaharga bir qutb, bir Gʻavsi A'zam kelsa, desa: "Seni oʻn kunda valiylik darajasiga chiqaraman." Sen, Risola-i Nurni qoʻyib uning yoniga ketsang, Isparta qahramonlariga oʻrtoq boʻlolmaysan. Lillahilhamd, bu zamonda Sunnati Saniya doirasida kamoli iymonni qozongan Risola-i Nur shogirdlari avliyolarning, murshidlarning nazari diqqatini jalb qiladigan vaziyatni olganidan, har zamonda boʻlgan haqiqiy murshidlar, har holda bu zamonda Risolat-un Nur shogirdlariga xaridor boʻladilar. Birisini qoʻlga kiritsalar, yigirmata murid qadar qiymat beradilar. Ham zavqli va jozibador valiylik tomchilari qarshisida Risolat-un Nurning xizmatidagi mashaqqat, mujohada, qiyinchilik boʻlganidan, Fayziga xitoban bayon qilingan bu haqiqat qalamga olindi.

Aziz Ustozim!

Yuksak va jiddiy irshodlaringiz bilan qadam tashlashni eng buyuk bir maqsad deb bilgan talabalaringiz, oxirgi paytlarda tashakkurga loyiq bir vaziyatga kirdilar. Xulusi-i soniy besh-oʻn birodarlari bilan, Hofiz Ali atrofidagi yigirma-yigirma beshta birodarlari bilan, muboraklar oʻttiz-oʻttiz besh rafiqlari bilan va ayniqsa Hoji Hofiz Qishlogʻida Ahmadlar va Mahmudlarning juda xolis gʻayratlari bilan umumiyat e'tibori bilan ham hech mobolagʻasiz ming qalam bilan, balki yanada ortiq, eng orqada qolgan Ispartada esa qahramon Rushduning va risolalarni oʻziga tamoman yozgan Mahmud Zuhduning va Kichik Alining va Usmon Nuri kabi faol talabalarning gʻayrat va himmatlari bilan oʻttiz bilan qirq orasida, hatto bir jihatda mumtozlik qozongan Mahmud Zuhduning Kichik Hofiz Ali kabi ham Risolat-un Nurni yozib, ham oʻz uyida bir yuz ellik qadar bolani erkin tarzda uch oydan beri oʻqitishi bilan va atrofida boshqa qishloqlarda boʻlgan oʻn besh-yigirmatadan birodarlari bilan talabalaringiz, Qur'oniy xizmatlarida qizgʻin bir suratda gʻayrat qilmoqdalar. Muboraklarning yozganlari kabi, toʻrtta qishloqda toʻrt oy mobaynida alifbo oʻqimagan qirq-ellik odam Risolat-un Nurni mukammal yozishga muvaffaq boʻlishlari, horiqo bir karomati Risolat-un Nur boʻlganiga qanoatimiz keldi.

Aziz Ustozim!

Oʻn Toʻqqizinchi Maktubni bir majlisda va bir juma kechasi oʻqimoq niyati bilan oʻzim bilan olgandim. Shiddatli yomgʻirli bir kecha edi. Oʻsha majlisda oʻqish uchun qoʻlimni choʻntakimga qoʻydim, u muborak asar joyida boʻlmaganini hayrat bilan koʻrdim. Asarni qoʻygan choʻntagim yirtiq va teshik boʻlmagani kabi, men ham boshqa hech bir yerda toʻxtamaganimga koʻra, bu holga hayrat qilmaslik mumkinmi? Oʻsha tunni uyqusiz oʻtkazdim, xafa boʻldim. Hazrati Gʻavsdan bu muborak asarni istadim. Lillahilhamd, ertasi kuni bu asarni tinglash bilan namozni boshlagan bir muallim vositasi bilan topildi. Seldek yogʻgan yomgʻir ostida va loy ichida bu muborak asar boʻlsa ham, ortiq oʻqilmaydigan darajada boʻlishini taxmin qilasiz, shundaymi? Shoyoni hayrat va joyi diqqat va madori ibratdirki, eng kichik bir dogʻ ham boʻlmagan. Hofizi Haqiqiy u muborak asarni unga ma'nan va haqiqatdan bogʻliq boʻlganlar kabi muhofaza qilgan. Hofiz va Alim va Hakim ismlarining zohir bir tajalliysi shu tariqa porlagan boʻldi.

Mahram boʻlgan sirri "Inna A'toyna"da jifr bilan istixrojim, aynan "Munozorot Risolasi" da "Bir nur chiqadi, koʻramiz" deb gʻaybiy xushxabarlardagi kabi, ilhomiy va haq bir haqiqatni fikrim bilan tatbiqotimda bir qusur bor edi. U qusur meni bir zamon oʻylantirar edi. "Munozorot" va "Sunuhot" kabi risolalardagi xushxabari Nuriyani Risola-i Nur hal qildi. Doira-i siyosiya oʻrniga yuksak bir doira-i Nuriya bilan oʻsha qusurni ketkazgani kabi, mahram sirri Inna A'toynada, "Oʻn ikki, oʻn uch yil soʻngra Islomiyatga zarba urganlarning boshlariga shunday mudhish bir portlash boʻladiki, qiyomatga qadar unutilmaydi" ma'nosidagi istixroji jifriy juda keng bir doirada boʻlgani holda, nur sirrining aksiga boʻlib, tor bir doirada va xususiy bir hukumatda tatbiq qilish surati bilan fikrim oʻsha keng doirani qamray olmasdan u haqiqatning suratini oʻzgartirgan. Holbuki oʻsha istixroj koʻrsatgan ayni tarixda u rejimning ta'sischisi va boshi dunyodan koʻchdi, zarbasini yedi. Va oʻsha yili parda ostida, bilinmagan va kurra-i arzning aksarisini va nav'-i basharning ulkan qismini istibdodi ostiga olgan bir mudhish jarayonning tuguni va tugmasi va ma'nan boshi va eng mudhish boʻlgan oʻsha koʻchib ketgan odam ta'zir yegan ayni zamonda, hali yil tugamasdan u mudhish jarayonning barcha rahbarlari va tarafdorlari shunday samoviy va mudhish ta'zirlarga va shiddatli toʻfonli musibatlarga tutilishni boshladilarki, qoyomatga qadar azobini tortadilar va tortmoqdalar; va Islomiyatga va samoviy dinlarga qilgan jinoyatlarining jazosini juda keng bir doirada koʻrdilar va koʻrmoqdalar. Mimsiz madaniyatning bu qaytarishi va qusishi bilan dunyoni ifloslantirganlari uchun, ayni istixroj koʻrsatgan tarixda u madaniyatning boshiga shunday samoviy ta'zir tushdiki, eng qorongʻu vahshatdan yanada past tushirdi.

Xulosa: Sirri Inna A'toynada, juda keng bir doira tor bir doirada tatbiq qilingan. Nur xushxabari esa tor va ma'naviy, faqat yuksak bir doira keng va moddiy bir doira suratida tasvir qilingan. Janobi Haqqa yuz ming shukr qilamanki, bu ikki qusurimni يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ sirriga sazovor ayladi.

Juda Qiymatli va Juda Suyukli Ustozim Afandim!

Hazrati Iso Alayhissalom bilan Dajjol haqidagi mutashabeh hadislardan bir hadisning uch jihat bilan haqiqiy ta'vilini bayon va izoh qilgan Mahmud Fayzi va Amin qardoshlarimizning muborak bayonlarini Sabri qardoshim yuborgan, bugun oldim, oʻqidim. Bu Hadisi Sharifning ma'nosiga va haqiqiy ta'villariga shunchalar muhtoj ekanmanki; issiq qum sahrolarida yillardan beri chanqaganlarga obi hayot uzatgandek ruh va qalbim yangi bir hayot topdi, juda chuqur nafas oldim, barcha latifalarim sevinch bilan toʻldi, zohiriy jasadimdan ma'naviq qalbimga qadar tarqaldi. Sevgili Ustozimiz talabalarini, va Kastamonulik qardoshlarimiz ham bizlarni lutflari bilan toʻydirganlaridan, Janobi Haqqa hadsiz shukr qildim. Boshda suyukli Ustozim, Risolat-un Nurning karomatiga va bu ifodaning fayziga qaragan uch ikrom bilan qarshilashdik.

Birinchisi: Maktubini birlikda taqdim qilganim Sabri qardoshimiz, bu oliy ifoda qoʻliga vosil boʻladigan onda, bir boshqa qardoshiga hodisalardan bahs qilarkan, bu ifodaning ichidagilarini anglatishi...

Ikkinchisi: Bu haqir talabangiz Xusrav ham bu ifodaning ulashishidan bir kun avval Ra'fat Bey bilan gaplasharkan, degandim. "Aziz Ra'fat! Biz Hazrati Iso Alayhissalomning tushishiga intizor qilyapmiz. Bu paygʻambari oliyshon din foydasiga harakat qilgan jarayonning boshlariga tushsa kerak; va u millat ham musulmon boʻladi. Suyukli ustozimizning oxirgi maktublaridan bunday tushunyapman. Bu xususda umidim kuchli. Inshaalloh shunday ham boʻladi" degandim.

Uchinchisi: Otabeyli qardoshlarimning suyukli ustozimga yozgan maktublari-ki, uni ham bu oqshom oldim, oʻqidim, juda ajib koʻrdim. U qardoshlarim ham Usmon Xolidiy bahs qilgan mujaddidi din va u sharafga Janobi Haq noil etgan zotni ham suyukli Ustozimiz boʻlgan Risolat-un Nur boʻlganidan bahs qilmoqdalar. U maktubni ham birlikda taqdim qildim.

Ha muhtaram ustozim, bu kunlarda Risolat-un Nurning favqulodda faoliyati ichida koʻp karomatlarini mushohada qilyapmiz. Hatto shunday deya olamanki: Har bir talabangiz bir oʻzi, bittadan, balki da koʻp karra bunday ikromga va bunday in'omga mazhardirlar.

Milasli Mahmud Afandi, "Bir qishloqda ming qalam bilan Nurga yopishgan qardoshlarimizning qishlogʻidagi faoliyatni biroz mubolagʻali koʻrganlar. Men uni tekshirish uchun keldim" dedi. Risolat-un Nurning bir karomati ediki, bu qishloqning qiymatli, faol bir talabasi Duradgor Ahmad yonimda edi. Men dedim: Haqiqatdan men bu qishloqqa bormadim, qardoshlarimdan soʻrayapman, ular ham der edi: "Ayol-erkak, bola-chaqa Risolat-un Nurni yozgan ming qalam bor." Soʻngra Duradgor Ahmad dediki: "Bizning qishlogʻimiz uch yuz ellik xonadon. Ikki domla, bir hoji, uchta odamdan boshqa barcha uylarimizga Risolat-un Nur kirgan. Ayollari, qiz bolalarigacha yozmoqdalar. Hatto ummiylardan -qirq yoshdan yuqori- yozuv yozgan oʻn qadar qardoshimiz bor" javobida boʻldi. Milasli Mahmud Afandi bu faoliyatga hayron boʻldi.

Ispartaning sof ilm manbalaridan bir zot-ki, Tariqati Oliya-i Naqshiya raislaridan va bir ming ikki yuz toʻqson ikki (1292) yoki bir ming ikki yuz toʻqson uch (1293) orasida dori baqoga tashrif qilgan Beshkazalizoda Usmon Xolidiy Hazratlari, maslagi ilmiya va amaliyasi bilan aloqadorona kashfiyot va hodisalarini bir hujjati qat'iya kabi vorislariga vasiyat va xushxabarlarining oʻzginasini ana shunday meros aylagan. Hatto Ustozi muhtaramimizning tavalludiga toʻppa-toʻgʻri boʻlib mazkur tarixda "Iymonni qutqargan bir mujaddid chiqadi, u ham bu yil tavallud qilgan" degan. Bundan tashqari toʻrt farzandidan birisining u zot bilan sharaf qozonishini va koʻrishishini qoʻshgan. Bu bayonoti haqiqiya ana shunday jarayon etgan:

Bir ming uch yuz yigirma yetti rumiy sanasi Otaboyda sunnat va hifz jamiyatlaridan birida ismi yuqorida oʻtgan Usmon Xolidiy Hazratlarining farzandlaridan oxirgisi Ahmad Afandi marhumdan, "Mujaddid, mujaddid deyapsiz, qayerda va kim?" Soʻralgan savolga javoban: "Ha, hozir mavjud va oʻttiz besh yoshlarida." degan.

Ikkinchidan: Ispartaning Yanicha Mahallasidan va qardoshlarimizdan Nuri tarafidan marhum nomi oʻtgan Ahmad Afandidan "Padaringiz, mening farzandlarimdan birisi oʻsha mujaddid bilan suhbatlashadi va qoʻl berib salomlashadi, degan, qanday qilib?" deb soʻralgan. Javoban Ahmad Afandi marhumning "Ha, toʻgʻri. Men u bilan koʻrishdim" javobida boʻlishi, ushbu kashfiyot va bayonotga mador boʻlgan. Yuqorida ismlari oʻtgan Usmon Xolidiy Hazratlarining mustasno tasbehot va tahmidotining biri وَ اَنْ لَيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلاَّ مَا سَعَى oyati karimasining fazlu tavfiqiga sigʻinib Ispartaning janubida, togʻda Sidra nom mavqeda chilla muborak kunlarini qutlash va faqat tasbehot bilan mashgʻul boʻlishga niyat bilan qirq kunlik ozuqaga ayirgan, har bir kun uchun ellik dirham miqdorida bir bazlama nonidan qirq dona boʻlgan bir tahsisotni bir-ikki kunda yeydilar va qirq kunda ortiq ovqat yemasdan u maxsus joyda vaqtlarini oʻtkazadilar va tasbehotda boʻladilar. Tugatganlarida, orqa qaytganlarida muborak lablari bir-biriga yopishadi, pichoq bilan takror ochadilar. Biroz ilgarida shu asri hozir uchragan va uchraydigan kuchli kutilgan va oʻylangan safohat va tanbalikka qaramasdan shayxlik dasturini cheklash va faqat ma'naviy xastalik shifokorligini unutmasdan va e'tiborsiz ham qoldirmasdan shahodati qat'iyyasini koʻrsatib sahifa-i hayotini bir ming ikki yuz toʻqson ikkida (1292) imzolagan.

Vanda ta'sisiga boshlangan Madrasa-i Zahroning qoldirilishi, "Doktor xastaga juda lozim" ma'nosi bilan, oʻn toʻqqiz ming oltin ajratilgan pul va orqasida Sulton Rashod, bu yogʻida ikki yuz deputatdan bir yuz oltmishdan ortiqning fikran qoʻshilishi bir yuz ellik ming banknotni qabul qilganlari holda, moddiy jihatdan amalga oshirib boʻlmadi. Har holda Hakimi Mutlaq, Qodiri Mutlaq yanada ahsan suratini tilaganki, u Sultoni Azaliyning lutfi bilan, moddiyotga minnat qilmasdan, Haza min fazli robbi, Alhamdulilloh, Ispartada Risola-i Nurning ta'lifiga manba boʻlishi va ma'naviy Madrasat-uz Zahro hukmiga oʻtishi, bepoyon qusurlarimizning balki da toʻsilishiga inshaalloh vasila boʻlishini Janobi Arhamurrohimiyndan tilab, ushbu dastgohi ma'naviyni quvvatlantirib Usmon Xolidiyning qiymatdor va ma'nodor sodiq va mashhur xabarlarining moʻljali va bahs qilingan kishi kundan yanada oshkora bir holda zuhur etgandir.

Shu ketma-ket musbat voqealar biz ojiz xizmatchilarga vazifa-i asliymizda alohida nazari diqqatni jalb qilganiga xabardor boʻlgandan soʻng, ming hamdu sano bilan huzuri Ustozga bitta-bittadan vujudi ma'naviyimiz bilan koʻrinamiz va muborak qoʻllarini oʻpamiz. Ayni gʻoyaga yordamga yugurgan va ayni dastgohning aloqadorlari boʻlgan Kichik Xusrav va Fayzi, Nazif, Amin, Tahsin, Tavfiq, Hilmi kabi qardoshlarimizga arz qilamiz.

Aziz Qardoshlarim!

Bu kunlarda Tafsirning va Oʻninchi Soʻzning tavofuqlariga qaradim. Oʻz-oʻzimga dedimki: "Bu ziyoda tafsilot isrofdir; ahamiyatli masalalar koʻp, vaqt zoye boʻlmasin." Birdan eslatildiki: "U tavofuq ostida juda ahamiyatli masalalar bor. Ham modomiki tavofuqda bir inoyati xossa va bir iltifoti Rahmoniy Risolat-un Nurga nisbatan namoyon boʻlgan; u iltifotga qarshi hissi shukron va mamnuniyat va mutashakkirona sevinch qanchalar ifrotkorona ham boʻlsa, isrof boʻlmaydi." Bu eslatma xulosasini ikki jihat bilan izoh qilaman.

Birinchisi: Har narsada, -qanchalar juz'iy boʻlsa ham- bir qasd va irodaning jilvasi boʻlishidir. (Tasodif haqiqiy boʻlib boʻlmasligidir.) Ha, kasratning eng tarqoq va eng ziyoda tasodifga berilgan, kalimalardagi harflarning vaziyatlaridir. Xususan kotiblikda modomiki hech munosabati boʻlmagan va ixtiyori bashar qoʻshilmagan harflarning vaziyatlarida bir uygʻunlik, bir nizom mavjud; albatta bir iroda-i gʻaybiy ostida vaziyatlar berilmoqda. Hech bir narsa, doira-i ilm va qudratidan xorij boʻlmagani kabi, doira-i iroda va istakdan ham xorij emasdirki, bunday juz'iy va tarqoq narsalarda ham bir uygʻunlik koʻzlanmoqda va tartiblanmoqda. Va u tartiblash ichida iroda-i omma jilvasidan inoyati xossa suratida Risolat-un Nurga bir imtiyoz navidan xususiy bir e'tibor berilgan. Men bu chuqur masalani toʻliq koʻrish uchun "Ishorot-ul I'joz"ning tavofuqotiga diqqat qildim va qat'iy bir qanoat bilan oʻsha sirni bildim va his qildim.

Ikkinchisi: Qandayki juda muborak va qudsiy buyuk bir zot, gʻoyat faqir va muhtoj bir odamga umid qilinmagan bir tarzida iltifotkorona bir idishda ba'zi qogʻozlarga oʻralgan bir hadya ehson qilsa, albatta u bechora odam u juda buyuk zotga nisbatan hadyasining minglab mislidan ortiq tashakkur qilishni istaydi. Va ming oʻsha hadya qadar qiymatli boʻlgan oʻsha hadya bilan koʻrsatilgan iltifotga qarshi qanchalar tashakkurda isrof va ifrot ham qilsa, maqbuldir. Va u juda muborak zotning hadyasiga oʻragan qogʻozlarni ham tabarruk deb shakar kabi yesa, hatto oʻsha hadya ichidagi yongʻoqlarning poʻstloqlarini ham tabarruk deb non kabi yesa, boshiga qoʻysa, isrof boʻlmagani kabi, Risolat-un Nur yuzida iroda-i ommada inoyati xossa iltifoti tavofuq gʻilofi bilan ehson qilingan. Albatta tavofuqqa doir tafsillar, tasvirlar fe'liy tashakkurlarning bir navidir, va sevinchning va minnatdorlikning hayajonli bir jilvalaridir. Ha, bunday bir zotning iltifotini koʻrsatgan moddiy qirq tiyin ehsoniga qarshi, qirq ming lira qiymatidagi iltifotiga qarshi qanchalar tashakkur aylasa, isrof emas.

Aziz Siddiq Qardoshlarim!

Sizning favqulodda sadoqat va oliy himmatingizdan taralgan bir hafta avvalgi maktubingizga nisbatan husni zonningizni bir daraja rad qilgan mening javobimning hikmati shudirki:

Bu zamonda shunday favqulodda hokim jarayonlar borki, hamma narsani oʻz hisobiga olgani uchun, farazan haqiqiy kutilgan oʻsha zot ham bu zamonda kelsa, xatti-harakatlarini oʻsha jarayonlarga tobe qilmaslik uchun siyosat olamidagi vaziyatdan farogʻat qiladi va maqsadini oʻzgartiradi deb taxmin qilaman.

Ham uch masala bor: Biri hayot, biri shariat, biri iymon. Haqiqat nuqtasida eng muhimi va eng a'zami, iymon masalasidir. Faqat hozir umumning nazarida va holi olam majburlashida eng muhim masala, hayot va shariat koʻringanidan, u zot hozir boʻlsa ham, uch masalani birdan umum roʻyi zaminda vaziyatlarini oʻzgartirish nav'-i bashardagi joriy boʻlgan odatullohga muvofiq kelmaganidan, har holda eng a'zam masalani asos qilib, narigi masalalarni asos qilmaydi, toki iymon xizmati pokligini umumning nazarida buzmasin va avomning tez aldana olinadigan aqllariga u xizmat boshqa maqsadlarga vosita boʻlmagani namoyo boʻlsin.

Hamda, yigirma yildan beri buzgʻunchi eng shiddatli zulm ostida shu daraja axloq buzilgan, shu daraja matonat va sadoqat yoʻqolganki; oʻndan, balki yigirmadan biriga ishonilmaydi. Bu ajib holatlarga qarshi juda favqulodda sabot va matonat va hamiyati Islomiya lozim. Boʻlmasa natijasiz qoladi, zarar beradi.

Demak eng xolis va eng salomatli va eng muhim va eng muvaffaqiyatli xizmat, Risolat-un Nur shogirdlari ishlayotgan doira ichidagi muqaddas xizmatdir.

Nima boʻlganda ham, hozircha bu masalaga bu qadar yetar.

Ha ustozim, koʻzimiz bilan koʻryapmizki: Ahli tariqat bid'atlarga bardosh qilolmaganlar; ham kirganlar ichidan chiqolmayaptilar, ham ta'qibchilari oʻndan bir-ikkiga tushgan. Ham ular ham e'tirof qilyaptilarki, zavqlaridan, jazb etuvchi goʻzalliklaridan qoʻllarida koʻp narsalari qolmagan. Janobi Haqning yolgʻiz bir ehsoni oʻlaroq Risolat-un Nurning porloq, nuroniy yuzini mushohada qilyapmizki, aks qilgan nuroniy yogʻdulari barcha ehtiyojimizga kifoya va yetarli kelmoqda, hammani hayratda qoldirmoqda. Ham ahli bid'atni bosh egdirmoqda. Undaylarning lisonlaridan nadomat va afsusni ifoda qilgan "Bilmagandik!" kalimalari toʻkilmoqda.

Atrofimizda, Risolat-un Nurga qarshi jozibador va juda oliy haqiqatlaridan boshqa ahli bid'at lisonlari jim boʻlgan. Goʻyo qorongʻu girdoblarga kirganlar, gapiryaptilar. Gapirsalar ham ta'sirlari qolmagan. Jozibador va i'jozkor lisoni bilan faqat Risolat-un Nur gapirmoqda. Bid'at va zalolat zulmatlariga qarshi faqat uning talabalari, quvvati iymon bilan poʻlatdan bir qal'a kabi turibdilar. Ham shunday favqulodda fathlar qilmoqda va shunday horiquloda bir suratda Qur'onning amr va ta'qiqlariga tutintirmoqdaki, juda koʻp mushohadalarimizdan faqat bittasini ming qalamli qardoshimiz aytyaptilarki... Sukut.

Sha'boni Sharifning oʻn beshinchisi shanba Layla-i Baroat kechasi tushimda ulkan, tiniq, kichik bir dengiz boʻlgan bir koʻl sohilida Ingliz yoxud Olmon bilan biz, ya'ni Turk hukumati jang qilayotgan ekanmiz. Jang asnosida samodan qora bir narsa koʻrinishni boshladi. "Ajabo, bu samodan tushgan nima?" deb hammamizning nazari diqqatimizni jalb qildi. Yaqinlashgan sari bir inson va soʻngra usti ehromli, yuzi bir parcha bugʻdoy rang, boshi oq va katta roʻmol bilan oʻralgan bir ayol shaklini olib, koʻlning oʻrtasida hamon tushadigan payt darhol u yerga bir marmardan minbar qilinib minbarning ustiga tushdi. Soʻngra, zoti oliyingizdan kelgan barcha maktublarni oʻqishni boshladi. Har ikki tarafda sukunat hosil boʻldi. Oʻqigan maktublarini hamma jon qulogʻi bilan tingladi. Soʻngra oxirida "Ha, Hazrat Qur'oni Azimushshonning shar'iy hukmlari bilan amal qilsangiz, xalos boʻlasizlar. Agar Qur'oni Azimushshonning shar'iy hukmlariga rioya qilmasangiz, hammangiz mahv va barbod boʻlasizlar" deb aytdi. Soʻngra uyimga keldim. Bizning Ra'fat Bey bilan Rushdu Afandi bizning uyga keldilar, bandangizga dedilar: "Bu sirni sen fosh qildingmi? Bu maktublar minbar ustida oʻqildi?" Bandangiz ham javoban: "Yoʻq qardoshlarim, bu sirni siz anglamadingizmi? Bu kelgan zot samodan kelmoqda, bu maktublarni u yerdan keltirmoqda. Men kim boʻlamanki, u hodisalarni u yerga chiqaray?" deb ularga aytdim. Soʻngra bularga bir hadya ikrom qilay deb qaradim, uyimizning tuynugida toʻrtta holva koʻrdim. Bittasini biriga, boshqasini narigisiga va ikki donasini ham oʻzim yedim. Ogʻzim shirin boʻlib uygʻondim.

Inshaalloh Layla-i Baroat hurmati va duongiz barakasi bilan haqqimizda muborakdir, iltimos ta'birini kutmoqdamiz.

Aziz Qardoshlarim!

Bu dafa maktub oʻrniga bu mevani yuboryapmiz.

Bir oyatning ishoriy ma'nosining butunligidan bittasi, hurriyatdan bu onga qadardir...

Noyabr oʻttizinchi kun 1358 da Qoratogʻ teppasiga chiqayotgan edim. "Insonlarning, xususan musulmonlarning bu ketma-ket boʻlgan halokatlari va zararlari qaysi vaqtdan boshlandi, qaysi vaqtga qadar..." hotirga keldi. Birdan har mushkulimni hal qilgan Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayon Sura-i Val-Asrni qarshmga chiqardi. "Qara" dedi, qaradim; har asrga xitob qilgani kabi, bu asrimizga ham yanada ziyoda qaragan وَ الْعَصْرِ اِنَّ اْلاِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ oyatidagi اِنَّ اْلاِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ maqomi jifriysi bir ming uch yuz yigirma toʻrt (1324) boʻlib, hurriyat inqilobi bilan boshlangan saltanatning oʻzgarishi va Bolqon va Italiya janglari va Birinchi Jahon Urushi magʻlubiyatlari va bitimlari va Islomiy shiorlarning buzilishlari va bu mamlakatning zilzilalari va yongʻinlari va Ikkinchi Jahon Urushining zamin yuzida toʻfonlari kabi samoviy va aroziy musibatlar bilan inson zarari bilan اِنَّ اْلاِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ oyatining bu asrga ham bir haqiqati, moddiy jihatdan boshqa tarixi bilan koʻrsatilib bir lam'a-i i'jozini koʻrsatadi.

اِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ esa, maqomi jifriysi, oxirdagi ت , ه sanaladi, shadda sanaladi, bir ming uch yuz ellik sakkiz (1358) boʻlgan bu yilning va kelgusi yilning ayni tarixini koʻrsatish bilan u zararlardan, xususan ma'naviy zararlardan xalos boʻlishning chora-i yagonasi iymon va solih amallar boʻlgani kabi va zid ma'nosi bilan u zararning ham sababi yagonasi kufr va kufron, shukrsizlik, ya'ni iymonsizlik, fisq va safohat boʻlganini koʻrsatdi. Sura-i وَ الْعَصْر ning azamat va muqaddasligini va qisqaligi bilan barobar gʻoyat keng va uzun haqiqatlarning xazinasi boʻlganini tasdiq qilib, Janobi Haqqa shukr qildik.

Ha, olami Islom bu asrning zarari boʻlgan bu dahshatli Ikkinchi Jahon Urushidan xalos boʻlishining sababi, Qur'ondan kelgan iymon va solih amallar boʻlgani kabi, faqirlarga kelgan achchiq ochlik va qahatchilikning sababi, roʻzaning shirin ochligini chekmaganlari; va boylarga kelgan zararlar va yoʻqotishlarning sababi ham, zakot oʻrniga chayqovchilik qilishlaridir. Va Anadoluning bir maydoni jang boʻlmasligining sababi اِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا kalima-i muqaddasasining haqiqatini favqulodda bir suratda yuz ming insonlarning qalblariga tahqiqiy bir tarzda dars bergan Risola-in Nur boʻlganini, juda koʻp alomatlar bilan va shogirdlaridan minglar ahli haqiqat va diqqatning qanoatlari isbot qiladi. Jumladan alomatlardan biri; Risola-i Nurga aziyat bergan yoxud xizmatidan chekingan juda koʻp odamlarning ta'zir yeyishlari kabi, bu yil bu mamlakatning atrofida umumiy bir tarzda Risola-i Nurning tarqalishiga toʻsiqlar qoʻyib hozirgi bir navi turgʻunlik davri berish xatosi bilan hozirgi umumiy zahmatning bir sababi boʻlganini koʻrsatishidir.

اَلصَّالِحَاتِ dagi ت , oxirdagi "ta"lar koʻpincha vaqfga toʻgʻri kelishi bilan jifr jihatidan ه sanala oladi. Bu nuqtada اِلاَّ barobardir, bu zamonimizni koʻrsatadi (1358). Va talaffuz jihatidan ه oʻqilmaganidan ت qolib biladi. Bu nuqtadan, shaddalar sanalmasa va اِلاَّ barobar emas, ikki yuzdan ortiq yilga qadar iymon va amali solih bilan barobar ulkan bir toifa azim zararga qarshi mujohadasini davom qilishiga ishora qilib Fotihaning oxirida صِرَاطَ الَّذِينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ koʻrsatgan zamonga, ham

birinchi jumla bir ming besh yuz (1500) maqomi bilan oxirzamonda bir toifa-i mujohidaning oxirgi zamonlariga va ikkinchi jumla, bir ming besh yuz olti (1506) maqomi bilan gʻolibona mujohadaning tarixiga va uchinchi jumla bir ming besh yuz qirq besh (1545) maqomi bilan juda oz bir farq bilan ham Fotihaning, ham Val-Asri surasining ikkinchi jumlasining gʻaybiy ishoralariga ishora qilib tavofuq qiladi. Demak bu Hadisi Sharifning uch jumlasidan har biri bir ming besh yuz (1500) tarixiga va mujohadaning qancha davom qilishiga doir ishoralariga aynan bu اَلَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ bir ming besh yuz oltmish bir (1561) maqomi bilan, ham وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ bir ming besh yuz oltmish (1560) maqomi bilan ishtirok qilib, oʻsha ulkan toifaning mujohadalari qancha davom qilishini ma'noyi ishoriy va jifriy bilan koʻrsatadilar va Fotiha va Hadis koʻrsatgan tarixga, maqomi abjadlari bilan yaqinlashib farqli bir daraja tavofuq qiladilar va ma'nolari bilan ham toʻliq uygʻun kelib porloq bir gʻaybiy moʻ'jizalik yogʻdusini koʻrsatadilar.

Qur'onga oid eng juz'iy eng kichik bir nuktaning ham qiymati buyuk boʻlganidan, Qur'on ishoralarining bu zamonimizga tavofuq qilgan kichik bir shu'lasi, bugun sura-i Val-Asri nukta-i i'joziyasi munosabati bilan Sura-i Fildan, ma'noyi ishoriy tabaqasidan tavofuq dasturiga tayanib bir nuktasini bayon qilishim eslatildi. Shundayki:

Sura-i اَلَمْ تَرَ كَيْفَ mashhur va tarixiy kichik bir hodisani bayon qilish bilan kelgan va har asrda namunalari boʻlgan u kabi va unga oʻxshagan hodisalarni eslatish va ishora tabaqasidan har bir tabaqaga koʻra bir ma'noni ifoda qilish, umum asrlarda umum nav'-i bashar bilan gapirgan Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayonning balogʻatining zarurati boʻlishidan, bu muqaddas sura bu asrimizga ham qarayapti, dars beryapti, yomonlarni kaltaklayapti. Ma'noyi ishoriy tabaqasida bu asrning eng buyuk hodisasini xabar berish bilan barobar, dunyoni har jihat bilan dindan ustun qoʻymoq va zalolatda ketishning jazosi oʻlaroq jifr va abjad hisobi bilan uchta jumlasi ayni hodisaning zamoniga muvofiq kelib ishora qiladi.

Birinchi Jumlasi: Ka'ba-i Muazzamaga hujum qilgan Abraha askarlarining boshlariga abobil tayyoralari bilan samoviy bombalar yogʻdirishini ifoda qilgan تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ jumla-i muqaddasasi bir ming uch yuz ellik toʻqqiz (1359) boʻlib, dunyoni dindan ustun qoʻygan va nav'-i basharni yoʻldan chiqargan madaniyatchilarning boshlariga samoviy bombalar va toshlar yogʻdirishiga tavofuq bilan ishora qiladi.

Ikkinchi Jumlasi: اَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِى تَضْلِيلٍ kalima-i muqaddasasi, eski zamon hodisasidagi Ka'baning nurini soʻndirish uchun hiylalar bilan hujum qilganlarning oʻzlari yoʻqlik, zulmatlar, zalolatda teskari natija bilan ularga qarshi qaytishi bilan ta'zir yeganlari kabi, bu asrning aynan hiylalar bilan, dasisalar bilan samoviy dinlar ka'basini, qiblagohini zalolat hisobiga buzishga uringan jabbor, magʻrur ahli zalolatning tazlil va izlollariga samoviy bombalar ta'ziri bilan jazolanishiga, ayni tarixni فِى تَضْلِيلٍ kalima-i muqaddasasi bir ming uch yuz oltmish (1360) maqomi jifriysi bilan tavofuq qilib ishora qiladi.

Uchinchisi: اَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِاَصْحَابِ الْفِيلِ jumla-i muqaddasasi Rasuli Akram Alayhissalotu Vassalomga xitoban: "Sening muborak vataning va qiblagohing boʻlgan Makka-i Mukarramani va Ka'ba-i Muazzamani hayratomuz bir suratda dushmanlardan qutqarishini va oʻsha dushmanlari qanday ta'zir yeganlarini koʻrmayapsanmi?" deb ochiq ma'nosi bilan ifoda qilgani kabi, bu asrga ham xitob qilgan u jumla-i muqaddasa ma'noyi ishoriysi bilan deydiki: "Sening dining va Islomiyating va Qur'oning va ahli haq va haqiqatning jabbor dushmanlari boʻlgan dunyoparast va dunyoning manfaati uchun muqaddas narsalarni toptagan oʻsha asxobi dunyoga sening Robbing qanday ta'zirlar bilan jazolarini berganini koʻrmayapsanmi? Koʻr, qara!" deb ma'noyi ishoriysi bilan, bu jumla aynan maqomi jifriysi bilan batamom bir ming uch yuz ellik toʻqqiz (1359) tarixi bilan aynan samoviy ofatlar navidan samoviy ta'zirlar bilan Islomiyatga xoinlik jazosi boʻlib, deb ma'noyi ishoriy ifoda qiladi. Faqat "Asxob-il Fil" oʻrniga "Asxob-id Dunyo" keladi. "Fil" ketadi, "Dunyo" keladi.

{(Hoshiya) Bu "fil" lafzi ketishining sirri, eski zamonda dahshatli Fili Mahmudiy azamatiga, haybatiga tayanganlar, hujum qilganlar. Hozir esa, dunyo sarvatiga va moliga va u sarvat bilan havoda va dengizda flotlar tashkil qilib oʻsha fil kabi flotlar bilan nav'-i basharni asorat ostiga olgan va Ovrupa madaniyatchilari madaniyatning goʻzalliklari bilan, yaxshiliklari bilan, manfaatlari bilan emas, balki madaniyatning yomonliklari bilan va safohati bilan va dinsizligi bilan uch yuz ellik million musulmonlarning har tarafda hokimiyatlarini yiqitib istibdodiga itoat qilgan va bu musibati samoviyaga sababiyat bergan. Va dunyoparast gʻaddor zolimlarga zulmlariga jazo boʻlib ta'zirlar kelishini hamda faqir va ma'sumlar va mazlumlarga, foniy mollarini va hayotlarini oxiratlariga aylantirish va qiymatdor qilish va dunyodagi gunohlariga kafforat-uz zunub qilishga Qadari Ilohiyga fatvo berdilar. Hozir yetti yildir, dunyo-parastlarning bu musibatda vaziyatlarini va holatlarini va jahon urushi sahifalarini qat'iyyan bilolmayman. Faqat ikki yil avvalgi vaziyatlari, bu sura-i muqaddasaning ma'noyi ishoriy tabaqasidan kelgan ta'zirlar, batamom ularning boshlariga tushmoqdalar va suraning bir ma'noyi ishoriysini toʻliq tafsir qilmoqda.}

Tahlil: تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ : Ikki ت sakkiz yuz. Ikki ر toʻrt yuz. Ikki م , bir ب , bir ح , bir ى yuz. Tanvin vaqf boʻlmaganidan ن dir, ellik. Bir ه , bir ج , bir (madda Alif) toʻqqiz. Hammasi bir ming uch yuz ellik toʻqqiz (1359).

فِى تَضْلِيلٍ : ض sakkiz yuz. ف sakson. ت toʻrt yuz. Ikki ى yigirma. Ikki ل oltmish. Tanvin vaqfga toʻgʻri kelgan, sanalmaydi. Jami bir ming uch yuz oltmish (1360).

اَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِاَصْحَابِ الْفِيلِ : Ikki "re" , bir "te" sakkiz yuz. Ikki "fe" , ikki ك ikki yuz. Ikki ل , bir م yuz. Bir ع , bir ص bir yuz oltmish. Toʻrt ب uch alif, bir ى , bir ح yigirma toʻqqiz. الْفِيلِ oʻrniga kelgan الدُّنْيَا dagi ikki د , bir alif toʻqqiz. Bir ن ellik. Bir ى oʻn. Bir alif, bir. Buning jami bir ming uch yuz ellik toʻqqiz (1359), agar oʻqilmagan alif sanalmasa, bir ming uch yuz ellik sakkiz (1358) boʻladi. Ham arabiy, ham rumiy tarixi bilan bu samoviy ta'zirlarningn boshqa-boshqa turlarining zamonlariga tavofuq bilan ishora qiladi.

{(Hoshiya1) Ha, bu ta'zirdan purshar bashar shirkdan shukrga kirmasa va Qur'ondan uzr soʻramasa, maloika qoʻllari bilan ham samoviy toshlar boshlariga yogʻishini bu sura bir ma'noyi ishoriy bilan qoʻrqityapti. Qardoshingiz Said Nursiy}

Oʻttiz uchinchi oyatdan Hofiz Alining istixrojining bir zayli va ilovasidir.

Sura-i Zumarda اَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْاِسْلاَمِ فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ oyati azimaning ochiq ma'nosidan tashqari bir ma'noyi ishoriy tabaqasining kulliyatiga kirgan bir fardi Risola-i Nur va tarjimoni boʻlganiga quvvatli bir dalil topdim. اَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْاِسْلاَمِ فَهُوَ jumlasi

hisobi jifriy va abjadiy va riyoziy bilan bir ming uch yuz yigirma toʻqqiz (1329) yoki sakkiz (1328) boʻladi. Demak مَنْ kulliyatida va فَهُوَ ishorasiga kirgan va diqqatli qarashga sabab bir fardi, qalb huzuri nuri bilan boshqa bir holatga kirib eski aziyatdan xalos boʻlib nuroniy bir maslakka kirgan bir shaxs, Birinchi va Ikkinchi Jahon Urushining kelishga tayyorlanishlari boʻlgan oʻsha dahshatli tarixga va oʻsha fardning vaziyatiga ramzan qaraydi.

فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ dagi نُورٍ مِنْ رَبِّهِ kalimasi Risola-i Nur ismiga va ma'nosiga ham jifri, ham surati, ham ma'nosi tavofuq qilgani kabi, اَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْاِسْلاَمِ فَهُوَ jumlasining ham maqomi jifriysi koʻrsatgan tarixda Risola-i Nur tarjimoni boʻlgan Ustozimning

{(Hoshiya) Bu sharhi sadr bilan munosabatdor bir tavofuqdir. Ustozimdan angladim, yigirma besh yildir doimo va eng muhim duosi

munojoti boʻlgan.}

-tahqiqotim bilan- aynan vaziyatiga tavofuq qilmoqda. Chunki, oʻsha zamonda Jahon Urushining boshlanishlarida ustozim eski odatini va boshqa falsafiy ilmlarni va oliy آلِيَه (sarf, nahv, mantiq kabi) va o'liy عَالِيَه (tafsir, hadis, fiqh kabi) ilmlarni qoʻyib toʻliq bir qalb huzuri bilan Risola-i Nurning fotihasi va birinchi martabasi boʻlgan "Ishorot-ul I'joz Tafsiri"ni boshlaydi. Bor himmatini, fikrlarini Qur'onga sarf qilishni boshlaganiga tavofugʻi kuchli bir alomatdirki, bu asrda oʻsha kulliy ma'noyi ishoriyda diqqatli qarashga sabab bir fardi, Risola-i Nurning tarjimoni va shogirdlarining shaxsi ma'naviysini tamsil qilgan mumassilidir.

Ha, modomiki Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayon har asrda har kishiga xitob qiladi, va hamma narsani ichiga olgan ilm va hamma narsani qamragan iroda bilan hamma narsaga qaray oladi; va modomiki ulamo-i Islomning ittifogʻi bilan oyatlarning ochiq ma'nosidan tashqari ishoriy va ramziy va yashirin koʻplab tabaqalarda ma'nolari bor va modomiki يَا اَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا kabi xitoblarda har asr kabi bu asrdagi ahli iymon, Asri Saodatdagi moʻminlar kabi kirgan; va modomiki Islomiyat nuqtasida bu asr gʻoyat ahamiyatli va dahshatlidir

va Qur'on va Hadis gʻaybiy xabar bilan ahli iymonni uning fitnasidan saqlanish uchun shiddatli xabar bergan; va modomiki hisobi jifriy va abjadiy va riyoziy eskidan beri mustahkam bir dasturdir va kuchli bir alomat boʻlishi mumkin; va modomiki Risola-i Nur va tarjimoni va shogirdlari, iymon va Qur'on xizmatida porloq va ta'sirli vazifalari gʻoyat ahamiyat kasb etgan; va modomiki bu buyuk oyat hisobi jifr bilan bu asrda va ikki jahon urushiga qaraydi, birinchi jahon urushining boshlanishiga va Risola-i Nurning chiqishiga tavofuq etganini ma'nan ham koʻrsatadi; albatta mazkur haqiqatlarga va quvvatli alomatlarga binoan, ikkilanmasdan hukm qilamizki: Risola-i Nurning shaxsi ma'naviysi va tarjimoni bu oyati azimaning ma'noyi ishoriy tabaqasining kulliyatiga kirgan va diqqat bilan qaraladigan bir fardidir, va bu oyat unga ishora qiladi va ma'noyi ramziy bilan undan xabar beradi va gaybiy xabar navidan bir moʻ'jizalik yogʻdusini koʻrsatadi deb boʻladi.

Tahlil: Bir ش ikki ر yetti yuz. ف م ن ل ikki yuz. ص د ه ا yuz. س م yuz. Ismi Jalol اَللَّهُ oltmish yetti. Ikki ل oltmish. فَهُوَ toʻqson bir. لِلاِسْلاَمِ dagi ikki yoki uch alif, ikki yoki uch. ح sakkiz. نُورٍ مِنْ رَبِّهِ, "Risola-i Nur" Har ikkalasida نُور bor. "Risola" da ر , رَبِّهِ 'dagi ر'ga muqobildir. Agar نُورٍ dagi tanvin sanalsa, النُّور da ham shaddali ن sanaladi, yana ittifoq qiladilar. نُورٍ dan boshqa مِنْ به toʻqson yetti boʻlib, Risola-i Nurda qolgan ه ل س ikki Alif ham toʻqson yetti boʻlib, toʻliq tavofuq qiladi. Turkcha talaffuzda Risola-i Nur hamza bilan oʻqilishi zarar bermaydi.

Sura-i Moidaning oʻn toʻrtinchi oyati

Sura-i Nisoning oxirida

oyati kabi, Risola-i Nur ma'no va jifr jihati bilan, ma'noyi ishoriy fardlaridan boʻlganiga kuchli bir alomat topdim. Ikkinchi oyat boʻlgan Sura-i Nisoning oyati, Birinchi Shu'la boʻlgan "Ishoroti Qur'oniya"da Ustozim ishorasini bayon qilgan. Birinchi oyat boʻlgan Sura-i Moidaning oʻn beshinchi oyati ham buning ishorasini quvvatlantiradi, hamda اَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ oyatining ishorasini tasdiq qiladi. Ha, bu asrda ma'noyi ishoriy tabaqasidan aynan shu oyatning muqaddas ma'nosiga bir fard Risola-i Nur boʻlganiga kim insof bilan qarasa, tasdiq qiladi; Risola-i Nur bir fardi boʻlganiga ma'naviy munosabat kuchlidir. Modomiki bu oyatning maqomi jifriysi bir ming uch yuz oltmish oltidir (1366). Agar maddalar, oʻqilmagan hamzalar sanalmasa, oltmish ikkidir (1362); va modomiki Risola-i Nur Qur'oni Mubin nurini va hidoyatini tarqatgan bir kitobi mubindir; va modomiki zohiran undan yanada yaxshi u vazifani ogʻir sharoit ostida qilganlarni koʻrmayapmiz; va modomiki oyatlar boshqa kalomlar kabi juz'iy bir ma'noga maxsus boʻlib qololmaydi; va modomiki yashirin va ishoriy dalolat bilan qoidaga koʻra kalomning ma'nosiga kiradi; va modomiki Najmiddini Kubro va Muhyiddini Arab kabi koʻp ahli valoyat ma'noyi zohiriydan tashqari botiniy va ishoriy ma'nolar bilan aksar oyatlarni tafsir qilganlar. Hatto tafsirlarida Muso (A.S.) va Fir'avndan murod, qalb va nafsdir deganlari holda, ummat ularga e'tiroz bildirmagan, buyuk ulamodan koʻplari ularni tasdiq qilganlar. Albatta oyatning yashirin dalolati bilan Risola-i Nurga quvvatli alomatlar bilan ishorasi qat'iydir, shubha qilinmasligi kerak.

Tahlil: قَدْ جَاءَكُمْ bir yuz oltmish toʻqqiz, مِنَ اللَّهِ bir yuz ellik yetti. نُورٌ tanvin bilan barobar uch yuz olti, va وَ كِتَابٌ مُبِينٌ olti yuz oʻttiz bir يَهْدِى بِهِ اللَّهُ bir yuz uch; jami bir ming uch yuz oltmish olti (1361). Agar maddalar, oʻqilmagan hamzalar sanalmasa, bu yilgi muharram tarixiga, ya'ni bir ming uch yuz oltmish ikkiga (1362) toʻliq tavofuq qiladi. Agar مُبِينٌ dagi tanvinda vaqf qilinsa, bir ming uch yuz oʻn oltidirki (1316), ham Risola-i Nurning muqaddimalariga, ham tanvin bilan takomillashishiga va Birinchi Shu'lada bayon qilingani kabi, koʻp oyatlarning ahamiyat bilan koʻrsatgan ayni mashhur tarixga tavofuq qiladi.

Men, sening ijtihodingda xato bor deganlarga va isbot qilganlarga tashakkur qilib ruhu jon bilan minnatdorman. Faqat hozirga qadar oʻsha ijtihodimni batamom qanoat bilan toʻliq tasdiq qilganlar, minglab ahli iymon va ulardan koʻplari ahli ilm tasdiq qilganlari va men ham dahshatli bir zamonda muqaddas bir tasalliga muhtoj boʻlgan bir hangomda yolgʻiz ahli iymonning iymonini Risola-i Nur bilan muhofaza niyati xolisasi bilan va Najmiddini Kubro, Muhyiddini Arab kabi minglab ahli ishorot kabi jifriy va riyoziy hisobi bilan bayon qilingan bir xushxabari ishoriya-i Qur'oniyani oʻziga kelgan toʻliq bir qanoat bilan, ham mahram saqlanish sharti bilan bayon qilganim va u ijtihodimda eng qaysar dinsizlarga ham isbot qilishga tayyorman, deganim holda, meni gʻiybat qilish, dunyoda bunga qaysi mazhab bilan fatvo berib boʻladi, qaysi fatvoni topmoqdalar?! Men hamma narsadan voz kechaman, faqat adolati Ilohiyaning huzurida bu dahshatli gʻiybatga qarshi haqqimni halol qilmayman! Titrasin!.. Barcha sayyidlarning bobosi boʻlgan Faxri Olam Alayhissalotu Vassalomning Sunnati Saniyasini muhofaza uchun hayotini va hamma narsasini fido qilgan bir mazlumning shikoyati, albatta javobsiz qolmaydi!

Faqat bir shart bilan halol qila olamanki: Bu Ramazoni Sharifda menga va xolis qardoshlarimga bergan qaygʻu va iztirobni, haqparastlik tomiri bilan, buyuklarga loyiq oliyjanoblik bilan, anoniyati taassubkoronasini haqiqatga va insofga fido qilib ta'mirga harakat qilishidir; mushfiq va insofli bir domla holati bilan, qusurimiz boʻlsa, bizga lutfkorona eslatma va tanbeh qilishdir. Janobi Haq Sattor-ul-Uyubdir, hasanot sayyiotga muqobil kelsa, afv etadi. Iymon xizmatida yuz minglar insonning iymonini tahqiqiy qilish hasanasiga qarshi men kabi bir bechoraning husni niyat bilan quvvatli alomatlar bilan inoyati Ilohiyadan tasavvur qilgani bir xushxabari Qur'oniyaning tushunilishida bir xato, balki yuz xato boʻlsa ham, oʻsha hasanotga qarshi kelolmaydi, ayblarni berkitish pardasini yirtolmaydi!... Nima boʻlganda ham.

Bu masala faqat shaxsimga aloqador boʻlsaydi, men haqiqatdan nafsi ammoramni toʻliq sindirish uchun unga minnatdor boʻlardim. Maslagimiz, bu zamonda haqqa xizmat, butun-butun tarki anoniyat bilan boʻla olishiga qat'iy qanoatimiz boʻlgani kabi, yigirma yildir nafsi ammoram istar-istamaz u maslakka itoatga majbur boʻlgan. Risola-i Nur va muqaddimalari bunga bir hujjati qat'iyadir. Faqat gʻaraz va qaysarlik va bir navi maslak mutaassibligini his qildirgan va yashirin sirlarni eshittirish suratida kelgan e'tiroz va ayblarga qarshi Eski Said (R.A.) lisoni bilan deyman: Mana maydon! Eng mutaassib ulamodan va eng buyuk valiydan ol, to eng dinsiz faylasuflarga va mudaqqiq hukamolarga Risola-i Nurdagi da'volarni isbot qilishga tayyorman va hamda isbot qilganmanki, mening mahvimga va qatl qilinishimga davomli ravishda harakat qilgan zindiq faylasuflar va dinsizlar u da'volarni rad qilolmaydilar va qilolmaganlar!

Ham butun hayotimda dalilsiz da'volarni zikr qilmaganimni, siz kabi eski va yangi birodarlarim biladilar. Ayniqsa, Qur'oni Moʻjiz-ul Bayondan olganim bir quvvat bilan Ovrupa faylasuflarini Risola-i Nur maydonga chaqiryapti. Risola-i Nur bu zamonda diqqatli qarashga sabab bir hodisa-i Qur'oniya boʻlganidan, bir-ikki ishora emas, balki men bilan barobar Risola-i Nur shogirdlari tarafidan istixroj qilingan besh risolada yozilgan ishoralar, bir jihatda mingga yaqinlashmoqda. Mingta mayin sochlar ham toʻplansa, mustahkam bir ip boʻlgani kabi, sarohatga yaqin bir dalolat boʻladi. Masala birligi jihati bilan u ishoralar bir-biriga quvvat beradi. Ba'zi ishoralarni zaif koʻrish bilan uni inkor qilish, insofga, haqparastlikka muvofiq boʻlolmaydi. Inkor qilgan uzrli boʻlolmaydi. Xususan, keraksiz va zararli va haddan oshgan bir gʻiybat boʻlsa, bu zamonda ahli ilm oʻrtasida ahli haqiqatni yigʻlatadigan bir ranjituvchi hodisadir.

Qardoshlarim!

Qur'onning birgina oyatining birgina ishorasi gʻaybiy xabar navidan bir lam'a-i i'joziyani tavofuq surati bilan koʻrsatganini ma'naviy bir eslatma bilan koʻrdim.

اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَاْكُلَ لَحْمَ اَخِيهِ مَيْتًا Bu oyati karimaning maqomi jifriysi -shadda va tanvin sanalmasa- bir ming uch yuz ellik bir (1351), مَيْتًا ning asli مَيِّتًا boʻlishidan, bir ming uch yuz oltmish bir (1361) boʻlib, bu tarixda azim ishlardan bir dahshatli gʻiybatni, shu oyatning ma'noyi ishoriy kulliyatiga kirgizadi. Va azim ishlardan bunday ajib bir gʻiybat, ayni tarixda, ayni yilda sodir boʻldi. Shundayki:

Oʻn sakkiz yil (hozir yigirmadan oʻtdi) muddatida Sunnati Saniyani muhofaza uchun boshiga shapka qoʻymaganidan va oʻn sakkiz yildir yakka qamoq hukmida odamlar bilan koʻrishishdan man va yolgʻiz bir xonada hayotini oʻtkazishga majbur qilingan va xususiy ibodatgohida Azoni Muhammadiyni (A.S.V.) oʻqib "Allohu Akbar" deganidan va "La ilaha illalloh" haqiqatini quyosh kabi koʻrsatganidan, yuzta birodarlari bilan qamalgan bir odam, yuzlab alomat va ishoralarga tayanib, inoyati Ilohiyadan kelganidan qat'iy bir qanoati bilan Qur'on ishoralaridan bir xushxabarni ham oʻziga, ham musibatzada birodarlariga tasalli niyati bilan bayon qilgani uchun, gʻiybat va yomon ta'birlar bilan eshittirmoq va uning darslari bilan iymonlarini qutqargan ma'sum shogirdlarini undan nafrat ettirib shubhalar bermoq, goʻyo atrofda inkorga sabab bir narsa yoʻq va hech bir harom ishlarni va jinoyatni koʻrmayotgandek faqat u bechoraning mavhum bir xatosini sakkiz yilda sakson mudaqqiqlarning nazarida yashiringan va sathiy va qaysarona nazariga koʻra bir ijtihodiy xatosini koʻrish oʻyi bilan yomonlamoq, albatta bu asrda, bu mamlakatda, Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayonning qasddan ishorasiga sabab boʻla oladigan azim bir hodisadir. Menimcha Qur'onning qandayki har sura va ba'zan bir oyat va ba'zan bir kalimasi bir moʻ'jiza boʻladi. Xuddi shuning kabi, bu oyatning birgina ishorasi, gʻaybiy xabar navidan bir lam'a-i i'joziyadir. Bu oyatning bu ishorasi bu asrda Risola-i Nur shogirdlari haqidagi gʻiybatga qaraganiga uch alomat bor:

Birinchisi: "Birinchi Shu'la" boʻlgan "Ishoroti Qur'oniya" Risolasida Risola-i Nurga va tarjimoniga ishora qilgan beshinchi oyat boʻlgan

gʻoyat quvvatli alomatlar bilan مَيْتًا kalima-i muqaddasasi, jifr va abjad hisobi bilan va uch ma'no jihati bilan Said-un Nursiyga tavofuq qilishidir.

Ikkinchi Alomat: اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ oxiriga qadar oyatining maqomi jifriysi va riyoziysi bir ming uch yuz oltmish bir (1361) boʻlishidir. Ayni tarixda oʻsha ajib hodisa boʻldi.

Uchinchi Alomat: Oʻsha muhtaram keksa zotni unutish, balki shaxsimga qarshi kamsitishlarini keksaligiga va koʻp jihatlar bilan oramizdagi uxuvvatga hurmatan halol qilishga qaror berganim va biz xizmatkor boʻlanimiz Qur'onga havola qilib qoʻyganim hangomda, birdan ixtiyorim xorijida besh jihat bilan yomonlashni yomonlagan, moʻ'jizona gʻiybatdan olti jihat bilan man qilgan اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَاْكُلَ لَحْمَ اَخِيهِ مَيْتًا oyati qarshimda oʻzini koʻrsatib tamassul ayladi. Ma'nan menga "qara" dedi. Men ham qaradim, birdan tasbehot ichida koʻrdimki; bir ming uch yuz ellik birdan (1351) to bir ming uch yuz oltmish bir (1361) tarixini koʻrsatdi. Holimizga qaradim. Parda ostida ellik birdan to oltmish birga qadar, Risola-i Nur madad kutgan Istanbul atrofida bir navi hujum boʻlgan va oltmish birda birdan portlashidir.

Tahlil: ت toʻrt yuz, خ olti yuz = ming. م م ى ى yuz, ل ل ك ك yuz, uchinchi ن ى م yuz, ح ح ح ب د oʻttiz, toʻrtinchi ى oʻn, besh ه bir alif bilan barobar oʻn, oxirdagi tanvin vaqfan alif boʻlgani uchun, jami bir ming uch yuz ellik bir. {(Hoshiya) Bu oyat bizni shiddat bilan gʻiybatdan man qilganidan, bu hodisani unutishimiz kerak, madori gʻiybat qilmasligimiz kerak. Inshaalloh ortiq takrorlanmaydi.} مَيْتًا asli shaddali yo boʻlganidan, "bir ming uch yuz oltmish bir" boʻladi.

Bu ojiz qardoshingiz, ham oʻsha e'tiroz qilgan u eski doʻst zotga, ham ahli diqqatga va sizlarga bayon qilamanki: Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayonning fayzi bilan yangi Said (R.A.) iymon haqiqatlariga doir shu daraja mantiq va haqiqat jihatidan burhonlar zikr qiladiki; boshqa musulmon ulamosi, balki eng qaysar Ovrupa faylasuflarini ham taslimga majbur qiladi va qilmoqda. Ammo Risola-i Nurning qiymat va ahamiyatiga ishoriy va ramziy bir tarzda "Hazrati Ali" (R.A.) va "Gʻavsi A'zam"ning (R.A.) xabarlari navidan Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayon ham bu zamonda bir moʻ'jiza-i ma'naviyasi boʻlgan Risola-i Nurga nazari diqqatni jalb qilishiga "Ma'noyi ishoriy" tabaqasidan ramz va imolari, i'jozining sha'nidandir va u lisoni gʻaybning balogʻati moʻ'jizakoronasining taqozosidir.

Ha, Eskishahar Qamoqxonasida dahshatli bir zamonda va qudsiy bir tasalliga juda ham muhtoj boʻlganimiz hangomda, ma'naviy bir eslatma bilan: "Risola-i Nurning maqbuliyatiga eski avliyolardan shohid keltriyapsan. Holbuki وَلاَ رَطْبٍ وَلاَ يَابِسٍ اِلاَّ فِى كِتَابٍ مُبِينٍ sirri bilan, eng ziyoda bu masalada soʻz sohibi Qur'ondir. Ajabo, Risola-i Nurni Qur'on qabul qiladimi? Unga qaysi nazar bilan qarayapti?" deyildi. U ajib savol qarshisida boʻldim. Men ham Qur'ondan madad soʻradim. Birdan oʻttiz uch oyatning ochiq ma'nosining tafsilotlari navidagi tabaqalardan "ma'noyi ishoriy" tabaqasidan va u ma'noyi ishoriy kulliyatiga kirgan bir fardi Risola-i Nur boʻlganini va kirishiga va ajralib turishiga bittadan quvvatli alomat boʻlishini bir soat mobaynida his qildim; va bir qismini bir daraja izohli va bir qismini qisqacha koʻrdim. Qanoatimga hech bir shak va shubha va vahim va vasvasa qolmadi; va men ham, ahli iymonning iymonini Risola-i Nur bilan quvvatlantirish niyati bilan oʻsha qat'iy qanoatimni yozdim va xos qardoshlarimga mahram saqlanish sharti bilan berdim.

Va u risolada biz demaymizki: "Oyatning ochiq ma'nosi ana bu." Toki domlalar "Bir qarash lozim" demasin. Ham demaganmizki: "Ma'noyi ishoriyning kulliyati bu." Balki deyapmizki: Ochiq ma'noning ostida koʻplab tabaqalar bor. Bir tabaqasi ham ma'noyi ishoriy va ramziydir. Va u ma'noyi ishoriy ham bir kulliydir, har asrda juz'iyotlari bor. Va Risola-i Nur ham bu asrda u ma'noyi ishoriy tabaqasining kulliyatida bir farddir. Va u fardning qasddan diqqatli qarashga sabab boʻlganiga va ahamiyatli bir vazifa qilishiga eskidan beri ulamo orasida bir dasturi jifriy va riyoziy bilan alomatlar, balki hujjatlar koʻrsatilgan ekan, Qur'onning oyatiga yoki ochiq bayoniga ziyon yetkazish emas, balki i'joz va balogʻatiga xizmat qiladi.

Bu navi gʻaybiy ishoralarga e'tiroz qilinmaydi. Ahli haqiqatning nihoyatsiz Qur'on ishoralaridan son-sanoqsiz istixrojlarini inkor qilolmagan buni ham inkor qilmasligi kerak va qilolmas. Ammo men kabi ahamiyatsiz bir odamning qoʻlida bunday ahamiyatli bir asarning chiqishini gʻarib va aqldan uzoq koʻrib bunday e'tiroz qilgan zot, agar bugʻdoy donasi qadar qaragʻay urugʻidan togʻ kabi qaragʻay daraxtini xalq qilish azamat va qudrati Ilohiyaga dalil boʻlganini oʻylasa, albatta biz kabi ajzi mutlaq va faqri mutlaqda bunday juda shiddatli ehtiyoj zamonida bunday bir asarning chiqishini "Alloh rahmatining kengligiga dalildir", deyishga majbur boʻladi. Men sizni va e'tirozchilarni Risola-i Nurning sharaf va obroʻyi bilan ishontiramanki, bu ishoralar va avliyoning imoli xabarlari, ramzlari meni doimo shukrga va hamdga va qusurlarimdan istigʻforga chorlagan. Hech bir vaqtda hech bir daqiqa nafsi ammoramga faxr va gʻururga sabab boʻladigan bir anoniyat va menlik bermaganini, sizga bu yigirma yil hayotimning koʻzingiz oʻngidagi alomatlari bilan isbot qilaman.

Ha, bu haqiqat bilan barobar inson qusurdan, unutishdan xoli emas. Mening oʻzim bilmagan koʻp qusurlarim bor. Balki da fikrim qoʻshilgan, risolalarda ba'zi xatolar boʻlgan. Faqat Qur'onning qudsiy harflarining oʻrniga basharning tarjimasini joylashtirish pardasi ostida, nuqson harflar bilan, yangi xat ostida vayronkorona ahli zalolatning buzuq ta'villari, oyatlarning ochiq bayonlariga ziyon yetkazishlariga qaramayotgandek, bechora mazlum bir odamning qardoshlarining iymonini quvvatlantirish uchun bir nukta-i i'joziyani bayon qilgani uchun, xizmati iymoniyasiga sustlik beradigan darajada e'tiroz, albatta nafaqat ahli haqiqat zotlar, balki zarra miqdor insofi boʻlgan, e'tiroz qilolmaydi.

Bunga ham qoʻshimcha tarzda bayon qilaman: Bu zamonda gʻoyat quvvatli va haqiqatli millionlab fidokorlari boʻlgan mashrablar, maslaklar, tariqatlar bu dahshatli zalolat hujumiga qarshi zohiran magʻlubiyatga tushganlari holda, men kabi yarim omi va kimsasiz va doimo kuzatuv ostida, politsiya boʻlimi qarshisida va mudhish koʻplab jihatlar bilan menga qarshi tashviqotlar va hammani mendan nafratlantirmoq vaziyatida boʻlgan bir odam, u maslaklardan yanada oldin, yanada quvvatli tayangan Risola-i Nurga sohib emas; va u asar uning hunari boʻlolmas, ular bilan iftixor qilolmas. Balki toʻgʻridan-toʻgʻriga Qur'oni Hakimning bu zamonda bir navi moʻ'jiza-i ma'naviyasi boʻlib, rahmati Ilohiya tarafidan ehson qilingandir. U odam minglab doʻstlari bilan barobar u hadya-i Qur'niyaga qoʻl otganlar. Nima boʻlganda ham, birinchi tarjimonlik vazifasi unga tushgan. Uning fikri va ilmi va zakovatining asari boʻlmaganiga dalil, Risola-i Nurda shunday parchalar borki, ba'zisi olti soatda, ba'zisi ikki soatda, ba'zisi bir soatda, ba'zisi oʻn daqiqada yozilgan risolalar bor. Men qasam bilan ishontiramanki, Eski Saidning (R.A.) {(K.Hoshiya) Ba'zi kotiblar bu bechora Said haqida (R.A.) kalimasini bir duo niyati bilan yozganlar. Men oʻchirishni istadim, xotirimga keldiki, "Alloh rozi boʻlsin" ma'nosida bir duodir, tegilma. Men ham oʻchirmadim.} quvva-i hofizasi ham barobar boʻlish sharti bilan, oʻsha oʻn daqiqa ishni oʻn soatda fikrim bilan qilolmayman. Oʻsha bir soatlik risolani ikki kun iste'dodim bilan, zehnim bilan qilolmayman. Va oʻsha bir kunda olti soatlik risola boʻlgan "Oʻttizinchi Soʻz"ni na men va na da eng mudaqqiq, dindor faylasuflar olti kunda u tahqiqotni qilolmaydilar va hokazo... Demak biz, qashshoq boʻlganimiz holda, gʻoyat boy bir javohirlar doʻkonining e'lonchisi va bir xizmatchisi boʻlganmiz. Janobi Haq fazl va karami bilan shu xizmatda xolisona, muxlisona bizni va umum Risola-i Nur talabalarini doim va muvaffaq aylasin, omin, bihurmati Sayyid-il-Mursalin...

Juda aziz, juda siddiq va sodiq qardoshlarim va Risola-i Nur jihatida ishonchli va xolis vorislarim!

Juda ma'nodor va quvvatli bir tavofuq va shogirdlarning sadoqatlariga dalil, bir zohir karomati Nuriyani bayon qilishimga bir eslatma oldim. Shundayki:

Men vasiyatnomamni yozganim ayni zamonda yashirin munofiqlar men ishongan xizmatchilarimni xavfsizlik xodimlari tarafidan yonimga kelishdan man qilganlari ayni vaqtda fursat topib tanimaganim birisi bilan sobiq toʻqqiz dafadan yanada ta'sirli bir zaharni menga yuttirdilar. Ham ayni zamonda Tunuslik va olim qardoshlarimizdan va bu yerga qadar oʻtgan yili meni koʻrish uchun kelib koʻrishmasdan ketgan domla Hashmat Yozgatdan bu yerga yozyaptiki: "Said vafot qilgan. Risola-i Nurning bir yuz oʻttiz risolasi muhofaza qilinsin, kelajakda nashr qilamiz." Ham ayni zamonda Halil lbrohimning, vafotim haqida bir gʻamgin marsiya hukmidagi porloq maktubi shogirdlarni yigʻlattirdi. Ham bu zamonga juda ham yaqin Xusravning oʻz odatiga muxolif, mening vafotimga doir bir-ikki maktubida ikki-uch kun umr kabi ta'birlar bilan ajalimga ishoralari bir parcha meni xafa qildi. "Ajabo, men ketyapmanmi?" deb ranjidim.

Ham ayni bu hangomlarda, eng ziyoda hayoti dunyoviyadagi vazifamni oʻylab, "Vafotimdan soʻng shogirdlar bu dahshatli zamonda mening badalimga ham u vazifani qiladilarmi?" deb juda ham qiziqarkan, birdan Denizli, Milas, Isparta, Inebolu umidimdan yuz daraja ustun shunday sohib chiqib va lozim bilib u vazifaga yugurib, boshqalarni ham va muallim va olimlarni yugurtirdilarki, meni hayrat-hayrat ichida qoldirdilar.

Xulosa: Bu besh jihatdagi tavofuq, zohir bir karomati Nuriyadir.

Qardoshlarim, xavotirlanmang! Javshan va Avrodi Bahaiya bu dafa ham oʻsha dahshatli zaharning tahlikasiga gʻalaba qildi, tahlika davri oʻtdi, faqat xastalik davom qilmoqda.

Umum qardoshlarimga bir-bir salom va salomatliklari uchun duo qilib, shubhasiz maqbul boʻlgan duolarini istayman va Ineboluda va atrofida ham koʻp xonimlarning, ham jajji bolalarining Risola-i Nurni yozishga muvaffaqiyat qozonishlarini va Qur'on darsini koʻp ma'sumlarning olishini butun ruhu jonimiz bilan tabrik qilamiz.