Risale-i Nur

Risola-i Nur Kulliyotidan

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمchillaْمِهِ سُبْحَانَهُ

Bu Sikka-i GÀaybiyani mahram tutardik. Faqat xos qardoshlarimga maxsus edi. Men vafot qilgandan keyin nashr qilinsin degandim. Faqat zobita ka-singadliya hisobiga uni yashirgan yerimizdan chiqardilar. Ikki yil qoÀllarida qoldi. Uch mahkama tadqiqidan soÀng qaytarib berildi. Bizga muxolif gÀoyat nomahramlar ham barobar oÀqidilar. Bizga jud-i Nurna insonlar koÀrdilar. Bu ikki dafadir Isparta adliyasining qoÀliga boshqa risolalar bilan barobar kirgan, hech bir e'tiroz qilinmasdan qaytarim "Bu lgan.

Modomiki umumning nazariga istamaganimiz holda koÀrsatilgan va modomiki Risola-i Nurning ahamiyatini isbot qilib shogirdlarini shavqqa keltirmoqda, quvva-i ma'naviyalarini ziyodalashtirmoqda; albatta Madrasat-uz-Zahro peshvolar keladnashriga qaror berishlariga ishtirok qilaman.

RISOLA-I NURDAN PORLOQ PARCHALAR VA BIR QISM GOÀZAL MAKTUBLAR

اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَesail-ُهُ اَبَدًا دَائِمًا

Avvalo: Layla-i Qadrda qalbga kelgan juda uzun va keng bir haqiqatga juda qisqacha bir ishora qilamiz. Shundayki:

Nav'-i bashar, bu oxiْاٰنِ hon urushining eng shiddatli zulm va istibdod bilan va marhamatsiz buzgÀunchiliklar bilan va bir dushman sababli yuzlar ma'sumni parishon qilishi bilan va magÀlublarning dagan bai umidsizliklari bilan va gÀoliblarning dahshatli xavotir va hokimiyatlarini muhofaza va ulkan buzgÀunchiliklarini ta'mir qilolmasliklaridan kelgan dahshatli vijdon azoblari bilan va dunyo hayotining butun-butun fdir. وa vaqtinchalik boÀlishi va madaniyat fantaziyalarining aldatuvchi va uxlatuvchi boÀlishi umumga koÀrinishi bilan va fitrati bashariyadagi yuksak iste'dodlarning, mohiyati insoniyasining umumiy bir suratdaz Ali atli yaralanishi bilan va abad-parast hissiyoti boqiya va fitriy ishqi insoniyaning hayajon ichida uygÀonishi bilan va gÀaflat va zalolatning,aq, Riattiq, kar boÀlgan tabiatning Qur'onning olmos qilichi ostida parchalanishi bilan va gÀaflat va zalolatning eng boÀgÀuvchi, aldatuvchi eng keng pardasi boÀlgan siyosatning roÀyi zamii mubida xunuk, juda gÀaddorona haqiqiy surati koÀrinishi bilan, albatta va albatta, hech bir shubha yoÀqki, Shimolda, GÀarbda, Amerikada alomatlari koÀringaniga binoan,

nav'-i basharning ma'shuqi majoziysi g yuzin hayoti dunyoviya bunday xunuk va oÀtkinchi boÀlishidan, fitratan basharning haqiqiy sevgan va qidirgan hayoti boqiyani bor quvvati bilan qidiradi va albatta hech shDushmaoÀqki, bir ming uch yuz oltmish yilda har asrda uch yuz ellik million shogirdi boÀlgan va har hukmiga va da'vosiga millionlab ahli haqiqat tasdiq bilan imzo qoÀygan va har daqiqada millionlab hofizlarning qalbida qudsiyat bilan boridan isonlari bilan basharga dars bergan va hech bir kitobda oÀxshashi boÀlmagan bir tarzda bashar uchun hayoti boqiyani va saodati abadiyani xushxabar beri eng q basharning yaralarini davolagan Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayonning shiddatli, quvvatli va takrorli minglab oyatlari bilan, balki ochiq tarzda va ishora navidan oÀn minglab tli vaa'vo qilib, xabar berib, tebranmas qat'iy dalillar bilan, shubha keltirmas hadsiz hujjatlar bilan hayoti boqiyani qat'iyat bilan xushxabar va saodati abadiyani daORATOGishi, albatta nav'-i bashar butun-butun aqlini yoÀqotmasa va moddiy va ma'naviy bir qiyomat boshlariga kelmasa; Shvetsiya, Norvegiya, Finlandiya va Angliyaning Qur'onnihatdanuliga harakat qilgan mashhur xatiblari va dini haqni qidirgan Amerikaning juda ahamiyatli jamiyati kabi roÀyi zaminning qit'alari va hukumatlari, Qur'oni Mosak, aul Bayonni qidiradilar va haqiqatlarini tushungandan soÀng butun ruhu jonlari bilan yopishib oladilar. Chunki bu haqiqat nuqtasida qat'iyyan Qur'onning misli yoÀqdir va boÀlolmaydi va hech bir narsa bu mnish ba-i akbarning joyini ololmaydi!

Ikkinchidan: Modomiki Risola-i Nur u moÀ'jiza-i kubroning qoÀlida bir olmos qilich hukmida xizmatini koÀrsatgan va eng qaysar dushmanlarni taslim boÀlishga majbur qilgan; ham qalbni, ham ruhni, hatto hissiyotarga vliq nurlantiradigan va dorilarini beradigan bir tarzda xazina-i Qur'oniyaning da'vatchiligini qilgan va undan boshqa manba va marji'i boÀn qara bir moÀ'jiza-i ma'naviyasi boÀlgan Risola-i Nur u vazifani qilmoqda va unga qarshi dahshatli tashviqotlarga va gÀoyat qaysar zindiqlarga toÀliq lmos da qozongan va zalolatning eng qattiq va quvvatli qal'asi boÀlgan tabiatni, "Tabiat risolasi" bilan parcha-parcha qilgan va gÀaflatning enhi, ucn va boÀgÀuvchi va keng doira-i ofoqida va fanning eng keng pardalarida "Aso-yi Muso"dagi Mevaning Oltinchi Masalasi va Birinchi, Ikkinchi, Uchinchi vashomdazinchi Hujjatlari bilan gÀoyat porloq bir tarzda gÀaflatni tarqatib nuri tavhidni koÀrsatgan; albatta bizlarga lozim va millatga juda lozimdirki, hozir rasman izn berilgan din ta'limi uchun xususva sevsxonalar ochilishiga va izn berilishiga binoan, Nur Shogirdlari mumkin boÀlgancha har yerda kichkina "Darsxona-i Nuriya" ochishlari lozimdir. Garchi har kim oÀz-oÀziga bir daraja istifoda qiladi, faqat hamma har bir masalasini toÀliq angna Quri. Ham iymon haqiqatlarining izohi boÀlgani uchun, ham ilm, {(Hoshiya) Shoyat biri biladi, oÀrganishga muhtoj boÀlmasa, ibodatga muhtoj yoki ma'rifatga mushtoq yoki huzur istaydi. Shuning uchun hammaga kerakli bir darsdir.} hamq va gfat, ham ibodatdir. Eski madrasalarda besh-oÀn yilga muqobil, inshaalloh Nur Madrasalari besh-oÀn haftada ayni natijani ta'min qiladi va yigirmama'nolr qilmoqda. Va ham, hukumat va millat va vatan, ham hayoti dunyoviyasiga va siyosiyasiga va uxroviyasiga juda koÀp foydasi boÀlgan bu Qur'onir imzulariga va e'lonchisi boÀlgan Risola-i Nurga hujum qilish emas, batamom tashviq va nashriga harakat qilishlari juda lozimdirki, oÀtgan dahshatli gunohlarga kafforat va farmdigan mudhish balolarga va anarxistlikka bir toÀsiq boÀla olsin.

Uchinchidan: Bu Ramazoni sharifda Qur'onni zavq va shavq bilan oÀqishga mening koÀp ehtiyojim ْلِ الi. Holbuki alamli xastalik, moddiy - ma'naviy zahmatlar, charchoqlik va tashvishlarning ta'siri bilan qaygÀurdim. Birdan Xusravning shirin qalami bilan moÀ'jizotli yozilgan moÀ'jizotli juzlar va Hofiz munoza Tohiriyga juda koÀp savob qozontirgan porloq va karomatli "Hizb-ul Akbari Qur'oniya"ni bir-biri orqasidan oÀqishni boshlarkan, shunday bir zavq va shavq berdiki, barcha oÀsha charchoqliklarni hechga tushirdia roÀm bir vasvasaga yoÀl qoÀymasdan, juda porloq bir suratda darsi Qur'oniyani ulardan tinglarkan, butun ruhu jonim bilan orzu qildim va qasd va azm qildimki, mumkin boÀlgan darajada angani izb-ul Akbari Qur'oniya" kabi fotoapparat bilan moÀ'jizotli Qur'onimizni chop qilamiz, inshaalloh...

اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًاg qaliمًا

Aziz, Siddiq Qardoshlarim.

Avvalo: Nurning favqulodda xos shogirdlari, "Sikka-i GÀaybiya" ichidagilari bilan, oÀsha avliyo-i mashhuradan, qirq kunda bir marta non yeb qirq kun yemagan Usmoni XoliÀliq sg ochiq xabari va farzandlariga vasiyati bilan va Ispartaning mashhur ahli qalb olimlaridan Topal Shukruning zohir xabar berishi bilan juda ahamiyatli bir haqiqatni da'vo etib, faqat ikki chalkashish ichida bu bechora, ahammiyatsiz qardrqa qoi Saidga ming daraja ziyoda hissa berganlar. OÀn yildan beri qanoatlarini toÀgÀrilashga uringanim holda, u bahodir qardoshlar qanoatlarida haddan oshmoqdalar. Ha, uozgan n Sakkizinchi Maktubdagi ikki ahli qalb choÀponning mojarosi kabi, haq bir haqiqatni koÀrganlar, faqat ta'birga muhtojdir. U haqiqat ham shudir:

Ummat yonga, oxirzamonda keladigan zotning uch vazifasidan eng muhimi va eng buyugi va eng qiymatdori boÀlgan iymoni tahqiqiyni nashr va ahli iymonni zalolatdan qutqarish jihati bilan, u eng ahamiyatli vazifani aynan butunlay Risola-i Nurda ing qonlar. Imomi Ali va GÀavsi A'zam va Usmoni Xolidiy kabi zotlar, bu nuqta uchundirki, oÀsha keladigan zotning maqomini Risola-i Nurning shaxsi ma'naviysida kashfan koÀrgm, ahlishora qilganlar. Ba'zan esa oÀsha shaxsi ma'naviyni bir xodimiga berganlar, u xodimga iltifot bilan qaraganlar. Bu haqiqatdan tushunilyaptiki; soÀnChangiladigan oÀsha moborak zot, Risola-i Nurni bir dasturi sifatida nashr va tatbiq qiladi. U zotning ikkinchi vazifasi, Shariatni ijro va tatbiq qilishdi ramziinchi vazifa, moddiy quvvat bilan emas, balki quvvatli e'tiqod va ixlos va sadoqat bilan boÀlgani holda, bu ikkinchi vazifa, gÀoyat buyuk moddiy quvvat va hokimiyat lozimki, u bola chi vazifa tatbiq qilinib boÀlsin. U zotning uchinchi vazifasi, Islomiyat Xalifaligini Islom IttifogÀiga bino qilib, Isaviy ruhoniylari bilan birlashib, Dini Islomga xizmat qilishdir. Bu iladi. juda buyuk bir saltanat va quvvat va millionlab fidokorlar bilan tatbiq qilinishi mumkin. Birinchi vazifa oÀsha ikki vazifadan uch-toÀrt daraja yanada ziyoda qiymatdordir, faqat oÀsha iklarni , uchinchi vazifalar juda porloq va juda keng bir doirada va dabdabali bir tarzda boÀlganidan, umumning va avomning nazarida yanada ahammiyatli koÀrinadilar. Xullas u xos Nurchilar va bir qismi avliyo boÀlgaazratia qardoshlarimizning ta'birga va ta'vilga muhtoj fikrlarini oÀrtaga tashlash, ahli dunyoni va ahli siyosatni xavotirga soladi va solgan.. hu yildiiga vasila boÀladi. Chunki birinchi vazifaning haqiqatini va qiymatini koÀra olmaydilar, narigi jihatlarga yuklaydilar.

Qardoshlarimning ikkinchi chalkashishi: Foniy va chiritib boÀladiami qur shaxsiyatni, ba'zi jihatlar bilan birinchi vazifada peshdorlik qilgan Nur Shogirdlarining shaxsi ma'naviysini tamsil etgan oÀsha ojiz qardoshiga bermoqdalar. Holbuki bu ikki chalkashish ham Risola-i Nurning haqiqiy ixlosiga va hech bBEHOTIsaga, hatto ma'naviy va uxroviy maqomlarga ham vosita boÀlmasligiga bir jihatda zarar bergani kabi, ahli siyosatni ham vahimaga solib Risola-i Nurning nashriga zarar kelkoÀp su zamon shaxsi ma'naviy zamoni boÀlgani uchun, bunday buyuk va boqiy haqiqatlar foniy va ojiz va tubanlasha oladigan shaxsiyatlarga bino qilinmaydi!

Xulosa: OÀsha keladigan zotning ismi berilsa, uch vazifasi birdan xotirga رَكَات, xato boÀladi. Ham hech bir narsaga vosita boÀlmagan Nurdaki ixlos ziyon koÀradi, avom moÀminlar nazarida haqiqatlarning quvvati bir dara boÀlgsonlashadi, burhondagi yaqiyniyat ham qazoya-yi maqbuladagi ustun qanoatga aylanadi, ortiq qaysar zalolatga va oÀjar zindiqoga toÀliq gÀalabasi qarorsiz ahli itun nu koÀrinmaslikni boshlaydi; ahli siyosat vahimalarni va bir qism domlalar e'tirozni boshlaydi. Shuning uchun, Nurlarga u ismni berish munosib koÀrilmaydi. Balki mujaddiddir, uning pesning pir deb boÀladi.

Aziz, Siddiq, Tebranmas, Sabotkor, Fidokor, Vafodor Qardoshlarim!

Bilasizki, Anqara tadq. Riso'ati Risola-i Nurga oid karomatlarni va ishorati gÀaybiyalarni inkor qilolmaganlar, faqat xato oÀlaroq u karomatlarda hissador deb oÀylab e'tiroz qilib: "Bunday narsalar kitobda y kirissligi kerak edi, karomat izhor qilinmaydi" degan yengil bir tanqidga muqobil, mudofaalarimda ularga javoban degandimki: Ular menga oid emas va u karomatlarga sohib boÀlish mening haddim emas; balki, Qur'onning moÀ' qarsh ma'naviyasining tomchilari va yogÀdularidirki, haqiqiy bir tafsiri boÀlgan Risola-i Nurda karomatlar shaklini olib shogirdlarining quvva-i ma'naviyalarini quvvatlantirish uchun ikromoti Iridan navidandir. Ikrom esa, izhori bir shukrdir, joizdir, ham maqbuldir. Hozir ahamiyatli bir sababga binoan, bu javobni bir parcha izoh qilaman. Va nima uchun izhor qilyapman va nima uchun bu nuqtada bu qadngla sida toÀxtalyapman va nima uchun bir necha oydir bu mavzuda juda ildamlayapman, aksar maktublar oÀsha karomatga qarayapti? deb savol soÀraldi.

Javob: Risola-i Nurning xizmati iymoniyada bu zamondatetiniab buzgÀunchilarga muqobil yuz minglab ta'mirotchi lozim kelarkan, ham men bilan loaqal yuzlab kotib va yordamchi boÀlishiga ehtiyoj bor ekan, chekinish va munosabatdor boÀlmaslik emas, balki millat va ahli idora taqdirti bil va tashviq bilan yordam va munosabatdor boÀlishi zaruriy ekan va u xizmati iymoniya hayoti boqiyaga qaragani uchun, hayoti foniyaning tashvishlaridan S.) Hidalaridan ustun qoÀyish ahli iymonga vojib ekan, oÀzimni misol olib deymanki: Meni hamma narsadan va munosabat qurishdan va yordamchilardoq his qilish bilan barobar, bizga qarshi boÀlganlar bor quvvatlari bilan birodarlarimning quvva-i ma'naviyalarini sindirish va mendan va Risola-i Nurdan sovutish va men kabi keksa, xasta, zaif, gÀarib, kimsai sakkr bechoraga minglab odam qiladigan vazifani boshiga yuklash va bu yakka qoldirilish va tazyiqlarda -moddiy bir xastalik navidan- insonlar bilan munosabatdor boÀlish va koÀrishishdan chem top-ga majbur boÀlish, ham shu daraja ta'sirli bir tarzda xalqlarni qoÀrqitish bilan quvva-i ma'naviyani sindirish jihatlari bilan va sabab الْجَilan ixtiyorim xorijida va barcha oÀsha monelarga qarshi Risola-i Nur shogirdlarining quvva-i ma'naviyalarini quvvatlantirishga mador ikromoti Ilohiyani btoÀliqilib Risola-i Nur atrofida ma'naviy bir tahshidot qildirish va Risola-i Nur, mustaqil ravishda, bir oÀzi, boshqalarga muhtoj boÀlmasdan bir qoÀshin qadar quvvatli boÀlganini koÀrsatish hikmati bilan, bonini,narsalar menga yozdirilgan. BoÀlmasa, Alloh saqlasin, oÀzimizni sotish va yoqtirtirish va maqtanish va obroÀtalablik qilish esa, Risola-i Nurning ahamiyatli bir asosi boÀlgan itasavvirrini buzishdir. Inshaalloh, Risola-i Nur mustaqil ravishda ham oÀzini mudofaa qilgani, ham qiymatini tom koÀrsatgani kabi, bizni ham ma'nan mudofaa qilib qusurlarimizni afv ettirishga vasila boÀladi.

Umum qardoshlarimning va opaga saillarimning, ayniqsa duolari maqbul muborak ma'sumlar toifasi va muhtaram keksalar jamoatidan har birlariga minglab salom va duo qilib Ramazoni Shariflarini tabriklaymiz, duolarini sori maqolamiz.

RISOLA-I NURNING MAQBULIYATIGA IMZO BOSGAN VA GÀAYBIY ISHORATLAR BILAN UNDAN XABAR BERGAN SAKَهْدِىRCHADAN BIRINCHI PARCHA

Ayni masalaga bu birinchi risolada yigirma toÀqqiz ishora bor. Boshqa parchalar bilan barobar mingga yaqin ishoralar, ramzlar, imolar, alomatlar ayni masalaga, ayni da'voga ittifoq bilakutganshlari, yaqqollik darajasidadir. Masala birligi jihati bilan, u alomatlar bir-biriga quvvat beradi, qoÀllab-quvvatlaydi. U sakkiztadan uchtasi, Imomi Alining (R.A.) uch karomati gÀaybiyasi bilan Risola-in Nurdan xabar bergan. Bu sakkiz parcildiranqara tadqiq hay'ati tadqiq etgan, e'tiroz qilmaganlar. Faqat deganlar: "Bu yozilmasligi kerak edi. Karomat sohibi karomatini yozolmaydi." Men ham ularga javob berdimki: "Bu mening emas, Risola-i Nurning karomatidir. Risola-in Nur eshtoq r'onning moli va tafsiridir." dedim. Ular jim boÀldilar. Demak qabul qildilar. Garchi bu tur ikromlar yozilmasaydi, yanada munosib boÀlardi. Faqat bu qadar hadsiz muorizlar va juda quvvatli va koÀplab dushmanlar qarshisirat biva zaif boÀlgan bizlarga, quvva-i ma'naviya va gÀaybiy yordam va jasoratlantirish va sabot va matonat berish uchun majburiyati qat'iyya boÀld va So ham yozdim. Mening menligimga bir obroÀtalablik berib tubanlashishimga sabab boÀlsa ham, ahamiyati yoÀq. Bu xizmatga, ya'ni ahli iymonni zalolati mutlaqadan qutqarishga, kerak boÀlsa,ik jihviy hayot kabi, uxroviy hayotimni ham fido qilishni bir saodat deb bilaman. Minglab doÀstlarim va qardoshlarimning Jannatga kirishlari uchun, Jahannamni qdarkorilaman.

Bu g keltimahram risolalar allanechuk qaysar bir nomahramning qoÀliga bu risolalardan birisi oÀtgan, gÀoyat sathiy va oÀjarlik nazari bilan bir-ikki joyiga haqsiz bir e'tiroz bilan ahamiyatli bir hodisyongÀibabiyat berganidan, bu majmua Risala-i Nurning xos talabalariga, balki xoslarning xosiga maxsus boÀlgani holda va mening vafotimdan soÀng tarqalishiga ruxsat boÀlishi bilan baolat-u hozir mazkur hodisa sababi bilan harkasga emas, balki ahli insof va Risola-i Nur bilan aloqador va talabalaridan boÀlganlarga va xoslardan bir necha shogirdning uygÀun koÀrishi bilan koÀrsatilishi mumkin fikri bilan yozdik. Hozir esa, ikkarar bikki mahkama tadqiqdan soÀng bizga qaytarib berilishidan nashriga majbur boÀldik.

Ikkinchi Nuqta: Bu risola boshdan oxirigacha birgina natijaga qaraydi, mingga yaqin alomatlar bilan, Risola-i Nurning maqbuliyatiga b Nur bo bosilganini isbot qiladi. Bunday birgina da'voga bu daraja koÀplab va boshqa-boshqa jihatlarda minglab alomatlar va imolar uni koÀrsatishi, ilmalyaqiyn emas, balki aynalyaqiyn, balki haqqalyaqiyn darajani hou da'voni isbot qiladi.

Uchinchi Nuqta: Bu risolani mutolaa qilgan zotlar, juda chuqur xususan jifriy hisob-kitob bilan mashgÀul boÀlishlarining keragi asrni bir qismi tushunilmasa ham, zarari yoÀq. Ham umumuni oÀqish ham lozim emas. Ham karomati GÀavsiyaning oxirida Shomli Hofiz Tavfiqning parchasidan boshlab oxirga qadar mutolaadan soÀng va boshdagi muqaddimani oÀ'oni Han soÀng, {(Hoshiya) Kitobning 1-chi va 7-chi qismlarini oÀqigandan soÀng.} istagan parchasini oÀqisin.

Muqaddima: Ma'lum boÀlsinki: "Zubdat-ur-Rasoil Umdat-ul Vasoil" nomli qutb-ul orifiyn Ziyovuddin Mavlono Shayx Xolid (Quddisa sirruhu)ning oyatniot va risola-i sharifalaridan olingan muqaddas nasihatlarning tarjimasiga doir bir risolani oÀn uch yil muqaddam Bursada Domla Hasan Afandidan olgandim, bir sabab bilan mutolaasiga muvaffaq ُ يَاعmagandim. Bu kunlarda kitoblarimning ichida bir narsa qidirarkan, qoÀlimga oÀtdi. Dedim: "Bu Hazrat Mavlono Xolid ustozimning hamshahridir. Ham Imom Rabboniydan keyin Tariqi Naqshiyning eng ahaRisolai qahramonidir, ham Tariqi Xolidiya-i Naqshiyaning piridir." Risolani mutolaa qilarkan, Hazrat Mavlononing tarjima-i holida shu parchani koÀrdim: Asxobi Kutubi Sittadan Imom Hokim "Mustadrak"ida va Abu Dovud "n...

اِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ لِهَذِهِ اْلاُمَّةِ عَلَى رَاْسِ كُلِّ مِاَةِ سَنَةٍ مَنْ يُجَدِّدُ لَهَا دِينَning ( Ya'ni: "Har yuz yilda Janobi Haq bir mujaddidi din yuboradi." Hadisi Sharifiga mazhar va masadaq va muzhiri tom boÀlgan Mavlono Ashshahir, Qutb-ul Orifiyn, GÀavs-ul Vosiliyn, Vorisi Muhammadiy, Komil-ut Tariqat-uU olamyati Val-mujaddidiyyati Xolidi Zuljanohayn (quddisa sirruhu) oxirigacha...

SoÀngra tarixcha-i hayotida koÀrdimki, tavalludi bir ming bir yuz toÀqson uch tarixidadir. ning ta koÀrdimki, bir ming ikki yuz yigirma toÀrt tarixida saltanati Hindning poytaxti boÀlgan Jahonobodga kirgan. Tariqi Naqshiy silsilasiga kirib mujaddidlikni boshlagan. SoÀngra bir ming ikki yuz oÀttiz sakkizda ahli siyosatning nazari diqqatiÀrsatdb qilib, vatanini tark qilib diyori Shomga hijrat bilan ketgan. Ham ichida koÀrdimki: Hazrat Mavlononing (Q.S.) nasli Hazrat Usmon Bin Affon Roziyallohu Anhga mansub. SoÀngvom qirdimki; tarjima-i holida iste'dodi fitriy va qobiliyati horiqo bilan yigirma yoshga yetmasdan avval asrning bilingan olimlaridan va alloma-i vaqt boÀlgan, Sulaymoniya tumanida ilm dars berish bilan mashgÀul boÀlgan. SoÀngra ustozisa, Qutarixcha-i hayotini oÀyladim. Qaradim, toÀrt muhim nuqtada tavofuq qilmoqdalar:

Birinchisi: Hazrat Mavlono bir ming bir yuz doÀqson liknindunyoga kelgan. Ustozim esa arabiy bir ming ikki yuz toÀqson uchda, tom Mavlono Xolidning yuz yili tugagandan keyin dunyoga kelgan.

Ikkinchisi: Hazrat Mavlononing (Q.S.) tajdidi din mujohadasiga boshlanshayxg va muqaddimasi: Hindistoning poytaxtiga bir ming ikki yuz yigirma toÀrtda kirgan. Ustoz esa, aynan yuz yil soÀngra bir ming uch yuz yigirma toÀrtda Usmoniylar saltanatining poytaxtiga kirgan, mujohada-i ma'naviyasi uchun tayyorlaالْبَا Uchinchisi: Ahli siyosat Hazrat Mavlononing favqulodda shuhratidan vahimaga tushib diyori Shomga naql ettirilishi bir ming ikki yuz oÀttiz sakkizda sodir boÀlgan. Ustoz esa, aynan yuz yil soÀngra bir ming uch yuz oÀttiz sakkizda Anq boÀldketib, ular bilan kelisholmasdan, ularni rad qilib, ranjib takror Vanga ketib bir togÀda yakka yasharkan, bir ming uch yuz oÀttiz sakkiz yilidan keyin Shayx Said hodisasining boÀlishi munosabalalardan ahli siyosatning vahmiga tegilgan, undan qoÀrqib Burdur va Isparta, Kastamonu, Afyon viloyatlarida sakkiz yildan, yigirma besh yil surgun yashagan.

ToÀrtinchisi: Hazrat Maanoatiyoshi yigirmaga yetmasdan avval alloma-i zamon hukmida fuhuli ulamoning ustida koÀringan, dars oÀqitgan. Ustoz esa, tarixcha-i hayotini koÀrganlarga va bilganlarga ma'lumki: OÀn amrda yoshida shahodatnoma olib zamonning eng buyuk olimlariga qarshi muorazaga kirishgan. OÀn toÀrt yoshda ekan, shahodatnoma olishga yaqin talabalarga dars bergan. Ham Hazrat Mavlono naslan Usmonli boÀlgani va Sunnati Saniyaga bor quvvatijalb q harakat qilgani kabi, Ustozim Qur'oni Hakimga xizmat nuqtasida, mashrab jihatidan Hazrat Usmoni Zinnuraynning orqasida ketib Hazrat Mavlono (Q.S.) kabi, Risola-i Nur parchalari bilan bor q haqiq bilan Sunnati Saniyani tiriltirishga harakat qildi.

Xullas, bu toÀrt nuqtadagi tavofuqlar, tom yuz yil oraliq bilan, Risola-i Nurning dinni quvvatlantirish xususidagi ta'sirlari,izdan t Mavlononing (Q.S.) Tariqi Naqshiya vositasi bilan xizmati kabi azim koÀrinmoqda. {(Hoshiya) Hazrat Mavlono (Q.S.) millionlab ergashuvchilarining ittn xurm bilan mujaddiddir va boshdagi Hadisi Sharifning bir masadaqidir. Va modomiki toÀliq yuz yil soÀngra toÀrt muhim jihat bilan tavofuq bilan barobar Risola-i Nur ayni vazifani qilmoqda. Demak nassi Hadis bilan Risola-i Nur parchalari dinni quvvkelishirish va yangilash vazifasini bajarmoqdalar.} Ustozim oÀziga oid madhu-sanoni qabul qilmaydi, faqat Risola-i Nur Qur'onga oid boÀlib madhu-sano Qur'onning sirlariga oiddiralik ntgina Ustozim bilan Hazrat Mavlononing bir nechta farqi bor.

Birinchisi: Hazrat Mavlono zuljanohayndir. Ya'ni, ham Qodiriy, ham Naqshiy tariqat sohibi ekan, Naqsylik d Tariqati unda yanada gÀolibdir. Ustozim, aksincha, Qodiriy mashrabi va Shozaliy maslagi unda yanada ziyoda hukm qiladi. Men Ustozimdan eshitdimki: "Hazrat Mavlono (Q.116

ndistondan Tariqi Naqshiyni ketirgan vaqt, BogÀdot doirasi, Shohi Geyloniyning (Q.S.) ba'dalmamot, hayotda boÀlgani kabi tasarrufida edi. Hazrat Mavlononing (Q.S.) ma'nan tasarrufi joyi qabul koÀrolm oÀshahohi Naqshband bilan (Q.S.) Imom Rabboniyning (Q.S.) ruhoniyotlari BogÀdodga kelib, Shohi Geyloniyning ziyoratiga ketib iltimos qilganlarki: aql eno Xolid (Q.S.) sening avlodingdir, qabul qil. Shohi Geyloniy (Q.S.) ularning iltimosini qabul qilib, Mavlono Xolidni qabul qilgan. Undan soÀng birdan Mavlono Xolid (Q.S.) porlagana bu voqea ahli kashfga koÀra sodir boÀlgan va koÀrilgandir. U hodisa-i ruhoniyani oÀsha payt avliyolarning bir qismi mushohada etgan, ba'zilar ham tush bilan k

va Qular." (Ustozimning soÀzi bu yerda tugadi.)

Ikkinchi Farq: Shudirki: Ustozim oÀz shaxsiyatini manbalikdan chetlatadi, yolgÀiz Risola-i Nurni manba qilib koÀrsatagandanzrat Mavlononing (Q.S.) shaxsiyati esa qutb-ul irshod, marji-ul xos va-l a'm boÀlgan.

Uchinchi Farq: Hazrat Mavlono (Q.S.) Zul'ajnihadir. Faqat zamonning taqozosi bilan, Sunnati Saniyaga koÀp quvvat berish bilan barobar -ilmi tariqatni aso sanalsh jihati bilan- tariqatni yanada ziyoda tutgan, u nuqtada sarfi himmat qilgan. Ustozim esa, shu dahshatli zamonning taqozosi bilan, ilmi haqiqatni va haqoiqi iymonilaqa batini lozim bilib, tariqatga uchinchi darajada qaraganlar.

Xulosa: Boshdagi Hadisi Sharifning "Har yuz yil boshida dinni tajdid qiladigan bir mujaddid yuboradi" ti GÀai Ilohiysiga binoan, Hazrat Mavlono Xolid, aksar ahli haqiqatga koÀra, bir ming ikki yuz yilining, ya'ni oÀn ikkinchi asrning mujaddididir. Modomalliy m yuz yil soÀngra, aynan toÀrt jihatda tavofuq qilib Risola-i Nur parchalari ayni vazifani qilganlar, qanoat beradiki, nassi Hadis bilan Risola-i Nur tajdidi din xususida bir mujaddid hukmidadir. Mening Ustozim doixiga, diki: "Men bir askarman, faqat marshal vazifasini bajaryapman. Ya'ni: Qiymat menda emas, balki Qur'oni Hakimning fayzidan tomchilagan Risola-i Nur parchalari ma'naviy marshallik vazifasini bajarmoqdalar." Ustozimning jahllarini cng qoÀaslik uchun shaxsini sano qilmayman.

RA'FAT BEY VA XUSRAV VA RUSHDU KABI RISOLA-I NUR SHOGIRDLARINING RISOLA-I NUR BARAKASIGA ISHORA QILGAN, TOP yogÀdATIF TAVOFUQLARI

Risola-i Nurning Ispartaga qay daraja rahmat boÀlganiga dalolat qilgan ajib tavofuqlar, Risola-i Nur sazovor boÀlgan inoyatlarning kulliyatidan muhim bir fardi ham shuki:

Isparta Viloyati sakkiima-i an beri Risola-i Nurning muallifini siynasida saqlagandi va Barla kabi shirin bir nohiyasida Janobi Haqning lutf va karami bilan muhofaza qilgandi. Bu muddat mobaynida asta-asta tarqalgan Risola-i Nurdan minglab odam Ispartada iymdik. Oni quvvatlantirdilar. Ayniqsa yoshlar juda koÀp foydalandi va fayz oldi. Ustozimizning Barla kabi latif va shirin bir joydagi mashaqqaolat-u juda ayanchli va eng qattiq qalblarni yigÀlatgan ishkanjali asorati tugaganda, Risola-i Nurning muallifi boÀlgan Ustozimizning nazari Janobi Haqning inoyati bilan Ispartaga yuzlandi. Vahimaga tushganingiz zolim ahli dunyoning tashabbuskorona zohiriy harakatlari bir oddiy sabab boÀlib, Ustozimiz Ispartaga keltirildi. Faqat Ustozimiz tashrif qilgan zamon yoz mavsumining eng issiq zamoni edi. YomgÀirlar toÀxtagan, Ispartani sugÀorgan suvlbesh jaygan, ahamiyatli bir qismining manbai toÀxtagan, daraxtlar sargÀayishni, oÀtlar qurishni, gullar burishishni boshlagandi.

Risola-i Nur eng koÀp tarqalgan joy Isparta viloyati botkazga uchun, Risola-i Nur haqidagi inoyati Rabboniyani juda yaqindan tomosha qilgan Risola-i Nurning shogirdlari boÀlgan bizlar, ajib bir voqeaga yana shohid bo bilan Bu hodisa esa, Risola-i Nur muallifining Ispartaga tashrifidan keyin, bir asr ichida bir yoki ikki marta sodir boÀlgan bu yoz mavsumidagi yomgÀir juda koÀp yogÀdi. Juda hayratomuz blaridaatda yogÀgan bu yomgÀir Ispartaning har tarafini tamoman suvlagan, nabototga qaytadan hayot baxsh qilingan, bogÀlar, bagÀchalar boshqa bir latofat kasb etgan; aksarisi deyarli ziroat bilan mashi angloÀlgan xalqning yuzlari Risola-i Nur noil boÀlgan inoyatdan va barakasidan boÀlgan bu yomgÀirdan foydalanib kulgan, ruhlari yayaragandi. Janobi Haq kamoÀlganhmati bilan, bu yoz mavsumining bu shiddatli va haroratli vaziyatini, bahorning eng latofatli, eng shirin va eng xush vaziyatiga almashtirdi. GoÀyo Risola-i Nur bir yuz oÀn toÀqqiz parchasi bilan muazida eboÀlgan Ustozimizni bir tarafdan goÀzal qarshilamoq va mahzun boÀlgan qalbiga tasalli bermoq va gÀamli ruhini xushnud etmoq va boshqa tarafdan ham sakkiz yildan beri yashagan Barlasini unuttirmoq va u muhtasham chinor daraxtin quvvaoÀstlarini va aloqador boÀlgan narsalardan kelgan firoq huznini xotirlatmaslik uchun, Janobi Haqdan bir yuz oÀn toÀqqiz risolaning qoÀli bilan bir yuz oÀn toÀqqiz ming kalimalari tili bilan duo qi u quy yomgÀir istadi. Janobi Haq shunday barakali bir yomgÀir ehson etdiki, bir misli toÀqson uch tarixida yogÀganini keksalarimizdan eshitamizki, bu tarix ustozimizning tugÀilish an oyoga tasodif qilish bilan barobar, bu umumiy hodisa-i rahmat boÀlgan juda koÀp yomgÀir xususiy bir suratda Risola-i Nurga qaraganiga bir dalili ham shudirki:

Risola-i Nurning nashriga vosita boÀlgan Ustozimiz k OÀttikun Ispartani gÀoyat issiq va yomgÀirsizlikdan chang-toÀzon ichida koÀrgan, Barla kabi bir yaylovdan kelib bunday bir yerda bardoh berolmayman, deb qaygÀurayotgan edi. Uchinchi va toÀrtinchi kuni bogÀlarni qiyuk muezgan vaqti, sabzavot va oÀt va gullarning suvsizlikdan burushganlarini koÀrib, gÀoyat xafa holda suv istayotgan, yomgÀir talab qilayotgan edi. Birodarimiz boÀa (A.Sekir Beydan tegirmoqnlarni aylantirgan suvni koÀrsatib "Ispartaning suvi bu qadarmi?" deb soÀragan edi. Bekir Bey javob berdi: "GoÀljukning suvi qurilgan, kelmayapti.

Ispartaning toÀrtdan birini sugÀorgan bu suvdan boshqa yoÀqdir" duallifstozimizning, Ispartada koÀp talabalari boÀlganidan, ruhan yomgÀirning kelishini istar edi. OÀsha kuni shunday bir yomgÀir keldiki, ellik yildan beri Isparta bunday hodisani koÀrmagan. U yomgÀir toÀqson toÀqqiz foiz manfaat bergan. tayyon anglashilmoqdaki, u tavofuq tasodufiy emas. Bu rahmat, Ispartaga rahmat boÀlgan Risola-i Nurga qaraydi. Lillahilhamd, bu karami Ilohiy natijasi oÀlaroishlatzimiz, "Menga Barlani unuttirdi, unutolmaydiganim bir narsa boÀlsa, u ham har yerda boÀlgani kabi, Barlada boÀlgan haqiqiy doÀst va talabalarimdir." deydi.

RISOLA-I NUR BARAKASIGA OID YOMGÀIR HODISASINI QUVVATLANTIRGAN MUHOJIR HOFIZ AHMAD, SULAYMON, MUSTAFO CHOVUSH VAzil bo BEY VA SHAM'INING (R.H.) BIR IFODASI

[Ispartadagi qardoshlarining ifodasidagi da'voni isbot qilgan quvvatli ikki dalilni koÀrsatadi.]

Ra'fat Bey va Xusrav kabi qardoshlarimizning hayratomuz bir surÀrdik.ogÀgan umumiy yomgÀir ichida, Risola-i Nur barakasiga xususiy qaraganiga qanoatimiz keladi. Chunki koÀzimiz bilan yomgÀir hodisasining xususiy bir shaklda xizmati Qur'on va Risola-i Nurga qaraganini ikki sui yozglan koÀrdik.

Birinchi Surat: Risola-i Nurning vosita-i nashri boÀlgan ustozimizning masjidi yopildi. Risola-i Nurni yozadigan xorijdagi talabalarining yoniga kelishlari man qilingan hangomda qurgÀoqchilik boshlandi. YomgÀirga shiddatlixor qioj boÀldi. SoÀngra yomgÀir boshlandi, har tarafda yogÀdi, faqat Karaja Ahmad Sultondan e'tiboran bir doira ichida qolgan Barla mintaqasiga yomgÀir kelmadi. Ustozimiz bundan juda xafa boÀlib duo qilardi. SoÀngra dediki: a bu anning xizmatiga toÀsiq qoÀyildi, bu qishloqdagi masjidimiz yopildi, bunda bir koyish asari borki, yomgÀir kelmapayti. Unday boÀlsa modomiki Qurdafa dg koyishi bor, Yosin Surasini shafoatchi qilib, Qur'onning fayzini va barakasini istaymiz." Ustozimiz Muhojir Hofiz Ahmad Afandiga dediki: "Sen qirq bir Yosini Sharif oÀqi." Muhojir Hofiz Ahmad Afandi (R.H.) bir qamishga oÀqidi. U moat bni suvga qoÀydilar. Hali yomgÀir alomati koÀrinmaskan, asr namozi vaqtida, ustozimiz doimo ishongan bir xotirasiga binoan Muhojir Hofiz Ahmad Afandiga (R.H.) aytdiki: "Yosinlar tilsimni ochdi, yomgÀir keladi." Aynidagi i avval yogÀmagan Barla doirasi ichiga shunday yogÀdiki, ustozimizning xonasining ostidagi ChoÀpon Ahmadning bogÀidagi devor yomgÀirdan yiqildi. Holbuki Karaja Ahmad SultonAYZINIrqasida va dengiz boÀyida baliq ovlash bilan mashgÀul boÀlgan Sham'i bilan birodarlari bir tomchi yomgÀir koÀrmadilar. Xullas bu hodisa qat'iyyan dalolat qiladiki, u yomgÀir xizmati Qur'on bilan munosabatdordir. U umumatomuzmat ichida bir xususiyat bor. Sura-i Yosin kalit va shafoatchi boÀldi va yomgÀir yetarli miqdorda yogÀdi.

Ikkinchi Surat: QurgÀoqchilik zamonida yiخْطَاْoÀttiz kun ichida yomgÀir Barlaga yogÀmagan ekan, Yokushboshi chashmasi qilingan bir zamonda manbaiga yaqin, Ustozimiz va biz, ya'ni Sulaymon, Mustafo Chovush, Ahmad Chovush, Abbos Mahmud... falon barobar jamonlarilan namoz oÀqidik. Tasbehotdan keyin duo uchun qoÀlimizni koÀtardik. Ustozimiz yomgÀir duosi qildi, Qur'onni shafoatchi qildi. Birdanilan kosh ostida har birimizning qoÀlimizga yetti-sakkiz tomchi yomgÀir tushdi. QoÀlimizni tushhurdik, yomgÀir toÀxtadi. Jumlamiz bu holga hayratlandik. OÀsha vaqtga qadar yigirma-oÀttiz kundir yomgÀir kelmagarqalga faqat oÀsha yomgÀir duosi onida duo qilgan har qoÀlga yetti-sakkiz tomchi tushishi koÀrsatadiki, bunda bir sir bor. Ustozimiz dediki, "Bu yolvohorati Ilohiyadir. Janobi Haq ma'nan deydiki, men duoni qabul qilaman, faqat hozir yomgÀir bermayman." Demak soÀngra Sura-i Yosin shafoat qiladi va haqiqatdan shunday boÀlgan.

Xulosa: INurnindagi qardoshlarimizning umumiy rahmat ichidagi Risola-i Nurning barakasiga doir da'vo qilgan xususiyatlarni shu ikki quvvatli dalil bilan tasdiq qilamiz.

SADOQATDA MASHHUR BOÀLGAN BARLALI SULAYMONNING VAZIFA-I SADOQATINI BATAMOM QILGAN ISPARTA SULAYMONI RUSHDUNING BIR BAYONI

Aziz Ustozim!

Qardoshmati ning Yigirma Yettinchi Maktubga kirgan bayonlarini, oÀz fikrimga va hissiyotimga muvofiq topganimdan, ular bu nuqtai nazardan oÀz bayonlarimdir deb boshqa ifoda yozishga ehtiyoj koÀrmadim. Faqatva ahairgi vaqtlarda Risola-i Nurning karomatiga aloqador boÀlgan ba'zi hodisalar men bilan ham munosabatdor boÀlib vujudga kelganidan, undan bir eslatma huy aziyediki, ular munosabati bilan mening ham bir xususiy bayonim qardoshlarimning xususiy bayonlari ichiga kirsin deb u hodisalardan ba'zi latif tavofuqlarni va ba'zi sodiq tushlarni va bir nechta hodisani yozyapman.

Bu tushlarat biririga yaqin va bir necha kun mobaynida koÀrilgan va Hazrat PaygÀambar Alayhissalotu Vassalom ichida boÀlganlari jihati bilan, sodiq tushdir. Chunki, Hadischa sobitdirki, PaygÀambar Alayhissalotu Vassalom koÀrilgan tushimalaryton oÀsha tushga qoÀshilolmaydi. Bu sodiq tushdan har biri, garchi tushdir, dalil va hujjat boÀlolmas, faqat har birining ayni ma'noda ittifoqlari bir xushxabar beradi va Risola-i Nat yan maqbuliyatiga va Hazrat PaygÀambar Alayhissalotu Vassalomning doira-i rizosida boÀlganiga bizlarga qanoat beradi. Jumladan:

Birinchisi: Risola-i Nur shogirdlaridan Rizo koÀradi: Hazini koygÀambar Alayhissalotu Vassalom masjidda Hazrat Abu Bakr-is Siddiq Roziyallohu Anhga amr qiladilar: "Chiq, xutba oÀqi." Abu Bakr-is Siddiq yugurib minbarning eng yuqori zinapoyasiga qadar chiqadi,gÀriga oÀqiydi. Xutba ichida jamoatga deydiki: "Bu aytgan haqiqatlarimning izohlari "Yigirma ToÀqqizinchi SoÀz" dadir.."

Ikkinchisi: Risola-i Nurning shogirdlaridan Usmon Nuri deydiki: Tushimda, Shamoili Shaa rahmmuvofiq, gÀoyat nuroniy bir suratda Hazrat PaygÀambar Alayhissalotu Vassalomni oÀtirgan yerga suyangan bir vaziyatda koÀrdim. Bu onda bir sado keldiki, Hazrat PaygÀambar Alayhissalotu Vassalomning bir yordamchisi kelmoqda. Eshiklarzi Gerniga oÀz-oÀzidan ochildi. Risola-i Nur noshirlarining Ustozi boÀlgan zot ichkariga kirdi. Hazrat PaygÀambar Alayhissalotu Vassalom ustozimizga shafqatkorona bir ilti borliÀrsatib, suyanib oÀtirgan vaziyatdan turdilar. Men ham yigÀlab uygÀondim.

Uchinchisi: Risola-i Nur shogirdlariga uyini ayirgan Shukru Afandidir. Tushda unga deydilarki: "Sening oÀsha uyingga HaÀxshovaygÀambar Alayhissalotu Vassalom kelganlar." U ham yugurib borip, Hazrat PaygÀambar Alayhissalotu Vassalomni juda nuroniy va sururli bir holdaqilgan ziyorat qilgan.

ToÀrtinchisi: Risola-i Nur shogirdlaridan Nazmidir. Tushida unga deydilarki: "Risola-i Nur shogirdlari iymonsiz oÀlmaydilar, qabrga iyanish lan kiradilar."

Bu tushlar Hazrat PaygÀambar Alayhissalotu Vassalom bilan munosabatdor boÀlish jihati bilan, oÀsha tushlar zamonida "MoÀ'jizoti Ahmadiya Risolasi" munosabati bilan latif va kichik bir- ikki tavofuqning latiflr moÀmni zikr qilaman. Shundayki:

Risola-i Nur parchalaridan bir necha jihat bilan karomati koÀrilgan MoÀ'jizoti Ahmadiyaga doir OÀn ToÀqqizinchi Maktubning tahriri zamonida, yetti moÀ'jizoti Ahmadiyaga (A.S.V.) m(Hoshiyetti bolaning bahsiga kelgan vaqtda Meliha ismli yetti yoshli qizim, kutilmagan bir vaqtda xonamdan chiqib Ustozim oÀtirgan uyga keldi, oÀsha yettiablardbahsini ma'sumona bolalardek tinglashni boshladi. Choy ichishni juda yaxshi koÀrgani holda, oÀziga berildi, bolalarning bahsi tugagunga qadar ichmadi.

U soatdan oÀn daqiqa hxabar ham OÀn ToÀqqizinchi Maktub, ham "Me'roj Risolasi" alohida-alohida tahrir etilayotgan edi. OÀn ToÀqqizinchi Maktubning bir yuz ellik sahifasi ichida birgina ng xotda quruq ustunning yigÀlashidan bahs bor. "Me'roj Risolasi"da olti yuz satrdan birgina satr undan bahs etadi. Farqli tarzlarda, farqli vaqtda, farqli odamlar, farqli kitobld Nursirdan birgina soÀzni aytganlarini men eshitdim. U ham, quruq ustunning yigÀlashi edi. Har biri ikki kishidan iborat ikki qism tahrirchilar, ayni kalima ustidadirlar, oÀsha kalimani aytayotgan edilar. Men haning kilan dedim: "Ikki taraf ham bir kalimani aytyapsiz." SoÀngra qaradik. Me'rojning tahriri ayni kalimaga kelgani kabi, OÀn ToÀqqizinchi Maktubning tahrishi du ayni kalima ustidadir. Biz hozir boÀlganlar shubhamiz qolmadiki, yetti yoshli Melihaning yetti bola bahsiga tavofugÀi va bu ikki qism tahrirchilarning ayni kalimada ittifoazkur oÀsha MoÀ'jizoti Ahmadiya bahsining bir karomatining bir shu'lasidir.

Yana PaygÀambar Alayhissalotu Vassalomning maktubi bilan munosabatdor uchinchi bir tavofuqymatinsdan kelgan va u yerga yuborilgan kitoblarning roÀyxatini bir sababga binoan yashirish lozim kelgandi. Ustozim bu roÀyxatni yashirish uchun menga berganini bilar ekan. Bir kun oÀsha roÀyxat kerak boÀlishini oÀylarof qidan soÀramoqchi edi. Faqat soÀramagan edi. OÀsha kecha turadi, u roÀyxatni joynamozining yonida koÀradi, hayratlanadi. Bu yashiringan yerdan chiqib, qanday bir suda boÀlsin? Ertalab mendan soÀraydi. "Men keltirmadim, xabarim yoÀq" dedim. Zotan tun yoniga chiqmagandim. Bunda bir ma'no bor. Biz oÀyladik, ayni kun Milasdan roÀyxatga koÀra ra-i sistashga bir haq qozonish uchun, Hazrat PaygÀambar Alayhissalotu Vassalomning, Misr azizi Mukavkisga yozgan maktubi, eski Misrliklarga oid kitoblar ichida boÀlib Istanbulga yuborرٍ dag Bu maktubning fotoapparat bilan olingan aynining bir surati, oÀsha kechaning kunduzida bizga keldi, u tundagi roÀyxat hodisasiga tavofuq etdi. Bunda shotiblaz qolmadiki, yashiringan oÀsha roÀyxatning oÀz-oÀzidan u yerda boÀlishi, bu maktubi Nabaviyaning kelishiga bir istiqbol va bir ishora edi.

Xullas u kunlarda Hazrat PaygÀambar Alayhissalotu Vasan: "Rtushda Risola-i Nur bilan munosabatdor koÀrilishi va maktub ham ayni vaqtda kelishi, oÀsha kunlarda ta'lif qilingan xastalarga oid yigirma besh davo-yi ma'naviyani bayon qilgan "Yigirma Beshinchi YogÀdu" va iqtisodg shuki"OÀn ToÀqqizinchi YogÀdu" va ularning ketidan keksalarga oid yigirma olti umidni bayon qilgan "Yigirma Oltinchi YogÀdu"ning ta'lif zamonlariga tavofuq etishi shubha qoldirmaydiki: Bu uch risola Hazrat Paygi iymo Alayhissalotu Vassalomning maqbuliyatiga sazovor boÀlgan.

Yana Risola-i Nur bilan munosabati namoyon boÀlgan hodisalardan birisi ham shuki, Risola-i N(1344) Ispartaga barakaga sabab boÀlganini koÀp alomatlar bilan koÀrdik va koÀryapmiz. Jumladan:

Shukru Afandi ham oÀz uyini, ham marhum qardoshi Nuri Afandining uyini Risola-i qoridag dars va ta'lifiga bergan bir zamonda uning shahardagi uyi bilan yonma-yon ulkan bir gilam binosi yondi. Butun oÀsha ulkan bino yongani holda, Shukru Afandining uyiga oÀtmadi, hatto yongan gilam binosining ictirlarlardan boÀlib, gilam binosi bilan Shukru Afandining xonasiga yonma-yon boÀlgan taxta ham yonmadi. Bu vaziyatni koÀrgan harkas hayrat ichida qoldi. Faqat Risola-i Nur bilana kelalari boÀlganlarning shubhalari qolmadiki; Shukru Afandi Risola-i Nurning ta'lifiga bu ikki uyni bergani uchun, uning barakasi bilan hayrI GÀAY bir suratda ham oÀz xonasi, ham marhum qardoshining xonasi oÀsha mudhish yongÀindan xalos boÀldi.

Ham Risola-i Nur yozda qandayki koÀp yomgÀir va rahmatga sabab boÀlgani dal madadbilan bayon qilinib GÀavsi Geyloniyning (Q.S.) karomatiga doir risolada qayd qilingan hodisa Risola-i Nurning bir karomati boÀlgani kabi; bu yilgi qishda Risola-i Nurning faoliyat markazi Barladan Isparduga b bogÀlariga naql qilingan edi. BogÀlarda sovuq va boÀron shahardan juda shiddatli boÀlardi. Bu shiddatli qishda Risola-i Nurning darsi tark boÀlmaslik va noarobarham bardosh qila olishi uchun, bir asari rahmat boÀlib bu yilning qishi gÀoyat moÀ'tadil oÀtdi. Ha, hamma biladiki, hozirga qadar bunday moÀ'tadil va ba'zi. Risori yozga oÀxshash tarzda bir qish bu yaqin zamonlarda koÀrilmagandi. Xullas bugun yangi mart oÀn ikkisi, eski fevral yigirma yettisi. Sitta-i Savr deyilgan boÀronli olti mashhuovi,

ing uchinchi kuni boÀlgan bu kun navroÀz kuni kabi ochiq, goÀzal. Qandayki Risola-i Nurning barakasi sababli rahmati Ilohiya yoz oÀrtasida bir bahorkkinchrganini qanoat beradigan alomatlar bilan koÀrgandik; xuddi shuning kabi bu qish oÀrtasida Risola-i Nurning barakasi sababli bir kuz mavsumi boÀlishiga bir a osti boÀlganiga qanoat etdik.

Ham Risola-i Nur Parchalaridan "Iqtisod Risolasi"ning ta'lifiga juda yaqin bir zamonda, Ustozimning tirikchiligidagi iqtisodi ifrot darajasiga kirgandi. Men va Xusrav va rdilaroshqa birodarlarimiz barchamiz bilamizki: Ustozimiz xasta boÀlmagani holda, butun Ramazonda yegan ovqatini hisobladik, birgina baton non, yarim oÀqkmida ma, bir yuz ellik dirham guruch edi. Biz taxmin qildikki, yigirma toÀrt soatda uch xurmo donasi qadar ozuqa bilan zahmatsiz idora qildi. Otiqqa ishtahasi boÀlmagai ichiun, yemas edi. Bu hol Ramazondan soÀng unga yozdiriladigan boÀlgan "Iqtisod Risolasi"ning barakasiga va moborakiyatiga va karomatiga bir ishora edi.

Va yana Risola-i Nurning dinni quvvatlantirisxiridada xizmatiga ishora qilgan bir boshqa hodisa shuki: Ispartaning nufuzli bir olimining taxminan oÀttiz-qirq yil avval yozgan istiqbolga doir qasidasining parchalari Risola-ِ بِنَa tom tavofuq qiladi va Risola-i Nurni koÀrsatadi. Shundayki:

Alloh rahmat qilsin va qabri purnur boÀlsin, Topal Shukru Afandi ismli ahli qalb va Ispartaning bir madori faxri boÀlgan zotning karomatkorona bu yerda mashhur bir she'rin ba'zidim, keltirib birodarlarimga koÀrsatdim. Dedim: Bu zot bu zalolatli zamonimizdan bahs qilgani kabi, bir bandi ham jahon urushidan bahs qilayotgandek koÀrinadi. Chunki bu she'rida deydi:

«Ofarin falakkaki, urdi quturni quturga» i oxir'ni, butun dunyo kofirlarini bir-biriga hujum dildirdi. Va ikki satr soÀngra yana deydi:

"Asr bozori ichra butun oldi-berdi, kufru zalol

Xaridor qolmadi, d Birinhdi arzondan arzonga."

Ya'ni u asrning bozorida oldi-berdi dinsizlik qoÀlida boÀladi, dinsizlik hukm qiladi, din gÀoyat arzon tushadi va Islomning shiori yashirinadi. SoÀngra deydi:

"Shukriy yo bilmasman asrori gÀaybdi,

o;

Yo oldin, yo orqa, taxmin etaman uch oÀttizga."

OÀzi tafsir qiladi. Ya'ni, oÀttiz uchga shiddatli qofiyasini koÀzlash uchun, oÀttiz uch oÀva oda"uch oÀttiz" degan. Ham jahon urushiga ishora qilgan bayoni bilan, "dinsizlik dasturlari, qonunlari oÀsha asr bozorida hukm qilgan..." bayonining oÀrtasida idir. y deydi:

Erish ey avni shariat {(Hoshiya1) Shariat jifr bilan toÀqqiz yuz sakson (980) boÀladi. Risolat-un Nur ham النُّور dagi lomi asliy l noqislsa, jifr bilan toÀqqiz yuz yetmish sakkiz (978) boÀlib, ikki farq bilan tavofuq qiladi.} erish ey muhyiddin!

Alami riyshi {(Hoshiya2) Rish: Jarohat, yarki, uani.} jafo siynadan erishdi magÀzga."

Hozir mening qanoatim kelyaptiki, bu zot oÀttiz uch yilidan soÀngra Risola-i Nurni Ispartaning yordamiga chaqiradi. "Ey avni Shariat! Ey Muhyiddin, yetish!" deydi. Ya'ni, vafotidan taxu bechoÀttiz uch yil soÀngra Shariatga va dinning shiorlariga, Ispartaga yetishadigan bir nurni chaqiradi. Janobi Haq duosini qabul qilganki, vafotidan araga -qirq yil soÀng Risola-i Nur oÀsha vazifani qilgan.

RISOLA-I NURNING MUSODARA HODISASI MUNOSABATI BILAN ISPARTA SULAYMONI RUSHDUNING, AVVALtun qoONIGA ZAYL OÀLAROQ YOZGAN BIR BAYONI

Risola-i Nur shogirdlarining markazi boÀlgan Shukru Afandining uyining qoÀshnisi sakson yoshli muhta boÀllil Usmon Chovush ismli bir zot Risola-i Nur noshirlariga hujum zamonidan bir kun soÀngra tushida koÀradiki: Quyosh bilan Qamar barobar boÀlshr vaing ichiga kirib porlamoqdalar.

Boshqa bir tushda Gilamchi Mustafo Afandining nevarasi Bekir yana ranjituvchi hodisadan bir-ikki kun soÀngra koÀradiki: Quyosh qibla tarafidanir soaoqda. Nurlari ichida quyosh yuzida Risola-i Nur noshirining surati aks etib, aynan quyoshning kursisida koÀrinadi.

Ham dindor bir ayol, yanbor. Esadan soÀngra koÀradiki: Samovotdan muborak qogÀozlar yogÀmoqda. SoÀraydilar: "Bu nima?" Tushda deganlar: "Risola-i Nurning sahifalari." Ya'ni, ta'birati olidan Risola-i Nur, Qur'onning tafsiri boÀlgani jihat bilan, vahyi samoviy boÀlgan Qur'onning samoviy va ilhomiy bir tafsiridir. Ham yomgÀir kabi, insonlarga koÀplab rahmatdir.

Hodisaning boÀlishidan ani hayRisola-i Nur shogirdlarining har biri bir jasadning a'zolari kabi, bir jihatda oÀsha jasadga kelgan ta'sirli bir illatni barcha a'zoning his qilishi navidan, bu hodisani Risola-i Nuchinc toÀrt shogirdi boÀlishidan bir-ikki kun avval shunday koÀrdilar: Uchovi, ya'ni Mahmud Zuhdu, Halil Ruhi, Mahmud Niyozi Risola-i Nur noshirlarining ustozini vafot qilgan koÀradilarki, vafot esa ta'bircha Risola-il ham ng toÀxtashini xabar beradi. ToÀrtinchisi: Fozil Bey koÀradiki: -Hodisadan bir kun avval - Javonda kitoblarni titkilaydi, ba'zi kitoblarni tushiradi. Ustoz menga hiddat qiladi, men ham deyming hia'fat tushirdi." Birdan xonani polislar toÀldiradilar, hamma narsani oladilar.

Ham bundan yetti yarim oy avval Risola-i Nur noshirlariga kelgan ayanchli politsiya idorasiga chaqirish masa Nur) Risola-i Nurning shogirdlarining toÀrttasi (ayni hodisani bir-ikkitasi, ya'ni Rushdu bilan Lutfi aynan koÀradilar, ikkalasi ham oz bir ta'bir bilan) ayni hodisani koÀrishlari va bu dafagi hodisani, yana toÀrhokimi shogirdlar aynan koÀrishi koÀrsatadiki, Risola-i Nur shogirdlari bir jasadning a'zolari kabidirlarki, Risola-i Nurga kelgan hodisani bir jasadning a'zolari kabi his qiladilar.

Ham Risola-i Nur shogirdlarqat eyekirga oÀsha musibat kunidan bir kun avval biri degan: "Ustozing seni chaqirmoqda!" Bir oldindan sezish hissi bilan ikkinchi kun Ustozining boshiga kelgan va rahmati Ilohiya bilan yengil oÀtgan mudhish musibatni, dushr yarining rejalari darajasida buyuk, ogÀir his qilgan tarzida, yigÀlab gÀoyat qoÀrqoqlik va hayajon bilan yugurib keldi. U hayajon va yigÀlasuxtasaech sababi zohiriy yoÀq ekan, yana hayajonini, yigÀlashini toÀxtatolmayotgan edi. Demak, Risola-i Nurga kelgan musibat shogirdlarini karomatkorona ogohavom qayotgan edi.

Ham musibatning oÀsha kunida ustozimiz aylanishdan qaytarkan, Xusrav va Mahmudning xabari bilan, birdaniga sababsiz ahli dunyoga qarshi shiddatni boSoÀngrn. Yigirma besh yil avval Devoni Harbi Urfiyda oÀzining qatl qarorini kutarkan, sababsiz, qalbsiz, unvonli ikki odam, mahbus boÀlgan ka kabi;ga tahqirlash uchun kelgan paytlari gÀoyat ajib bir suratda aytgan u holga maxsus mashhur bir haqoratni uch marta zolim va gÀarazkor ahli dunyoga qarsh Nurni qiladi. "Mendan nima istaysizlar!" deb baqirib takror qiladi. SoÀngra jim boÀladi. Ayni daqiqada zobita, uyni bosish uchun yetti-sakkiz politsiya uyning atrofiga kirgan paytlariga tavofuq qiladi.

Madori Ibrat لَكِنodisa: Risola-i Nur noshirlarining bosimi sababli amirlarining yonida e'tibor qozonish niyati bilan Risola-i Nur noshirlariga yopishganlarning aksi maqsadi bilan ta'zir yeganlarining yuz hodisasidan jod qidisasi shuki:

Sababsiz, yolgÀiz ba'zi gÀarazkorlarning istagi uchun Risola-i Nur noshirlariga bir bahona taqib mahkamalarda parishon qilish va balki mahv qilish uchun suratan oÀzini doÀst koÀrsatib gÀoyat xoinona bir riyokorlik bilan unlik,izga kirib olib, bir qator yolgÀonlar bilan amirlarini aldab Risola-i Nur noshirlariga mudhish zarba kelishiga vasila boÀlgan bir odam, e'tibor va maqom qozonish emas, aksincha shunday bir ta'zir yediki, dunyoda qolgancha ynan si boÀlsa vijdon azobini chektiradi. Ham u oson vazifasidan qiyin bir vazifaga almashtirdilar va hamda unga yolgÀonchi nazari bilan qaradilar.haganlna nafrati ommani qozondi. Va yana tintuv hodisasidan ikki kun soÀngra bir keksa odamni xonasidan chiqarib yoÀlda keltirarkan, u keksa zot birdaniga vafot q Uchmoddiy va ma'naviy ma'suliyatga ham ma'ruz qolgan.

Ha, Risola-i Nurga hujum qilganlar oÀsha vaqt kafanini boÀyniga olishi va razolatga burkanishi kerak va ma'naviy jahannamga dunyoda kirishni hisobga olning berak.

Ham u musibat hodisasidan ikki kun avval Risola-i Nur shogirdlaridan boÀlmagan va hech biz bilan zehnan mashgÀul boÀlmagan birisi tushda koÀradiki: Ispartaning ostidagi dashtda a asrlÀrmonlar mavjud. Kuchli bir sel kelmoqda, bu oÀrmonning koÀp daraxtlarini yiqitmoqda. Birdaniga bir zilzila-i arz boÀladi, Risola-i Nur noshiri, koÀylagi bilan haybatli bir suratda yer yorilib chiqadi. {(Hoshiya) Demak bu oÀilmlarilgi zilzila, ya'ni Izmir zilzilasi Risola-i Nurning tirilishiga va maydonga chiqishiga bir alomat va oÀsha tushni ta'bir qiladi. Ha, oÀshing boiladan avval Risola-i Nur dafn qilingan kabi gÀoyat yashirin parda ostida tarqalayotgan edi. Zilzila boshlagandan keyin eski koÀz qamashtiradigan koÀyltabaqalan maydonga chiqdi.} U ham qoÀrquvidan uygÀonadi. Ikki kun oÀtib Risola-i Nurni toÀxtatish va ma'nan tuproqqa dafn qilish niyati bilan kurra-i arzni titratadigan darajada bir xato bilan Risola-i Nur ahamiarchalarini zararli varaqalar navidan qidirib, toÀplab hukumat markaziga, Ichki Ishlar Vazirligigacha yuboradi. Hech bir tashkilot qonun jihatidan jada jamlikka tortish va mas'uliyatni lozim qilgan bir narsa Risola-i Nurda topolmaganidan, u ma'naviy zilzila ichida oÀldirdik, dafn qildik deb oÀylaganlari Risoan, ilur tirilip, yer yorilib maydonga chiqqani kabi, yana oÀsha tush ishora qiladiki, bir zilzila-i azima va bir sel ichida Risola-i Nur bu vatan va millatga bir xaloskor, bva kekqaruvchi suratida musibatzadalarning yordamiga yetishadi.

Birinchi masala: Birinchi Shu'lada bir-ikki oyatning ishorasida, Risola-i Nurning sodiq talabaلَتْ kymon bilan qabrga kirishlarini va ahli Jannat boÀlishlarini, muqaddas bir xushxabar va quvvatli bir bashorat boÀlgani koÀrsatilgan. Faqat bu juda bulomatlsalaga va juda qiymatdor ishoralarga toÀliq quvvat beradigan bir dalil istaydi deb kutardim. KoÀpdan beri muntazir edim. Lillahilhamd, ikki alomat birdan qalbimga keldi.

Birinchi Alomat: Iymoni tahqiqiy ilmalyaqiyndan haqqalyaqiynga yaqinlning R sari ortiq olib tashlanmasligiga ahli kashf va tahqiq hukm qilganlar. Deganlarki: "OÀlim talvasasi vaqtida shayton vasvasasi bilan faqatgina risoa shubhalar berib ikkilanishga keltira oladi. Bu navi iymoni tahqiqiy esa, yolgÀiz aqlda turmaydi, balki ham qalbga, ham ruhga, ham sirga,ulloh"hunday latifalarga oÀtadi, ildiz tashlaydiki; shaytonning qoÀli u yerlarga yetisholmaydi, undaylarning iymoni zavoldan muhofazalangan qoladi.

Bu iymoni tahqiqiyga qovushishga vasila boÀlgan bir yoÀlni, valoyati komila bilan, kashf va shiy xabilan haqiqatga yetishishdir. Bu yoÀl xoslarning xossiga maxsusdir, iymoni shuhudiydir.

Ikkinchi yoÀl, iymoni bilgÀayb jihatinda sirri vahyning fayzi bilan burhoniy va Qur'oniy bir tarzda aql va qalbning birRumiy hi bilan haqqalyaqiyn darajasida bir quvvat bilan zarurat va yaqqollik darajasiga kelgan bir ilmalyaqiyn bilan iymon haqiqatlarini tasdiq qilishdir. Bu ikkinchi yoÀl, Risola-i Nurning asosi, moyrilmoqoydevori, ruhi, haqiqati boÀlganini xos talabalari koÀrmoqdalar. Boshqalari ham insof bilan qarasalar, Risola-i Nurning iymon haqiqatlariga mubu yerboÀlgan yoÀllarni gÀayri mumkin va mahol va imkonsizlik darajasida koÀrsatganini koÀradilar.

Ikkinchi Alomat: Risola-i Nurning sodiq shogirdlarining goÀzal yakunlariga va iymoni komil qozonishlariga shu daraja koÀplab va mmga sava samimiy duolar boÀlmoqdaki, u duolarning ichida hech biri qabul boÀlmasligiga aql imkon berolmaydi. Jumladan, Risola-i Nurning bir xodimi va birgina shogirdi yigi oÀzinÀrt soatda loaqal Risola-i Nur talabalarining goÀzal yakunlari va saodati abadiyaga sazovor boÀlishlari uchun, yuz marta Risola-i Nur talabalariga qilganYigirmri ichida hech boÀlmasa yigirma-oÀttiz marta iymonlarining salomatligi va xususiy goÀzal yakunlari va iymon bilan qabrga kirishlari uchun ayni duoni eng ziyoda qabulga sabab boÀlgan sharoitashhura qiladi.

Ham Risola-i Nur talabalari, bu zamonda har jihatdan ziyoda hujumga ma'ruz iymon xususida bir-biriga iymonning salomatligi haqidagi samimiy, ma'sum lisonlari bilan duolarining yakuni shunday bir quvvatdadibir siahmat va hikmat uning raddiga ruxsat bermaydi. Farazan majmui e'tibori bilan rad qilinsa ham, bittagina ularning ichida qabul qilinsa, yana har biri iymonning salomatligi bilan qabrga kirishiga kifoya boÀladi. Chunki har bir duo umumga qaraydoÀrsataid Nursiy

(Risola-i Nurning karomatining bu atrofda koÀringan koÀp tomchilaridan bir-ikki hodisa bayon qilaman.)

Birinchisi: Xatib Mahmud (Rahmatullohi Alayh) ismli haqiqiy keksa bir talaba Keksalar Risolasini yozayotgan AlayhNihoyat OÀn Birinchi Umidning oxirlarida va marhum Abdurrahmoning vafotining aynan qarshisida qalami "La ilaha illa hu" yozib va lisoni ham "Lslomiya illalloh" deb goÀzal xotimaning muhri bilan sahifa-i hayotini muhrlab, Risolat-in Nur talabalarining iymon bilan qabrga kirishlariga doرَرِ لlgan ishoriy bashorati Qur'oniyaga vafoti bilan imzo qoÀygan. (Rahmatullohi Alayhi Rahmatan Vasi'a.)

Ikkinchisi: Sizning ta'lifingiz boÀlgan Mununi نَning tahririda bir kotib nuqson qoldirgan bir sahifani Tahsinga yozgin dedim. U ham yozishni boshladi. Qop-qora siyohdan va toza qalam bilan birdan, yozganingiz ikkinchi jild mundarijasining ُلْبُلiyatiga hujjat oÀlaroq u qora siyoh goÀzal bir qizil suratini oldi. Yarim sahifa qadar biz bu gÀarib hodisaga taajjub qilib qararkan, u siyoh qop-qoraga aylandi. Sahifaning qolgan yarmi, ayni qalam ayniÀldik.don toÀliq qora yozildi. Bir payt Barlada bogÀlardagi uyda Shomli Hofiz va Mas'ud, Sulaymonning mushohadasi bilan ayni hodisani boshqa shaklda koÀrdik. Shundaykibilan Men yaxshi koÀrmaganim uchun qora siyohni qisman toÀkdim. Birdan qolgani juda ham yoqtirganim goÀzal bir qizilga oÀzgardi, Risola-i Nur kotiblarini shavqlantirdi, koÀzimizga silsila-i karomatning bir uchini va izini koÀrsatdi.

[Bu kunlarda ma'naviy bir suhbatda bir savol va javobni tingladim. Sizga qisqa bir xulosasini bayon qilay.]

Biri dedi: Risola-i Nurning iymon va umlada uchun ulkan ustida toÀxtalishlari va kulliy jihozlanishlari borgancha koÀpaymoqda va eng qaysar bir dinsizni jim qilish uchun yuzdan biri kifoya ekan, nima uchun bu daraja qizar,

k bilan yana yangi ustida toÀxtalishlar qilmoqda?

Unga javoban dedilar: Risola-i Nur yolgÀiz bir juz'iy buzgÀunchilikni va bir kichik xonani ta'mir qilmayapti; balki kulliy bir buzgÀunchilikni va Islomiyani uchhiga olgan va togÀlar kattaligida toshlari boÀlgan bir qamrovli qal'ani ta'mir qilmoqda. Va yolgÀiz xususiy bir qalbni va xos bir vijdonni islohga harakat qilmayapti; balki ming yildan beri tayyorlangan va yigÀilgan buzgÀuhashamositalar bilan dahshatli yaralangan qalbi umumiyni va xalq tushunchasini va umumning va ayniqsa avomi moÀminlarning suyanchiqlari boÀlgan Islomiy asoslarning va jarayonlarning ning torlarning sinishi bilan buzilishga yuz tutgan vijdoni umumiyni, Qur'onning i'jozi bilan va keng yaralarini Qur'onning va iymonning dorilari bilan davolashga harakat qilmoqda.

tafsilli va burhonli ma'rifati muqaddasadir." deb ahli haqiqat ittifoq qilganlar.

Ha, iymoni taqlidiy tez shubhalarga magÀlub boÀladi. Undan juda quvvatli vir hoj keng boÀlgan iymoni tahqiqiyda juda koÀp martabalar bor. U martabalardan ilmalyaqiyn martabasi koÀp burhonlarining quvvatlari bilan mingldayki,bhalarga qarshi tayanadi. Holbuki taqlidiy iymon bir shubhaga qarshi ba'zan magÀlub boÀladi.

Albatta bund" ismiliy va dahshatli buzgÀunchilikka va raxnalarga va yaralarga haqqalyaqiyn darajasida va togÀlar quvvatida hujjatlar, jihozlar va ming tiryoq xususiyatida sinalgan dorilar va hadsiz davolar boÀlishi kerakki; bu zamonda Qur'oni MoÀ'jiz-lashisonning i'jozi ma'naviysidan chiqqan Risola-i Nur, u vazifani qilish bilan barobar, iymonning hadsiz martabalarida taraqqiyot va inkishoflarga sababdir deb uzun bir suhbat jartilganildi. Men ham tamoman eshitdim, hadsiz shukr qildim.

Men namoz tasbehotining oxirida oÀttiz ubilan a kalima-i tavhidni zikr qilarkan, birdan qalbimga keldiki: Hadisi Sharifda "Ba'zan bir soat tafakkur bir yil ibodat hukmiga oÀtadi." Risolat-un Nurda oÀsha soat bor, harakat qdi. Haha soatni top, eslatildi. GÀoyo ixtiyorsiz bir suratda Qur'onning Oyat-ul Kubrosining ikki tafsiri boÀlgan ikki Oyat-ul Kubro risolalaridan xulosalangan tafakkuriy bir soÀzlashish toÀliq bir soat davom qildi. Qani ang sizga yuborganim "Oyat-ul Kubro Risolasi"ning birinchi maqomining xulosasidan tanlangan goÀzal bir sirrini xulosa bilan Yigirma ToÀqqizinchi Arabcha YogÀdudan chiqarilgan nurli, shirin ifodalardan tarkib topmoqda. Men kamoli lazzeb ma'an har kun tafakkur bilan oÀqishni boshladim. Bir necha kun soÀngra xotirimga keldiki: Modomiki Risola-i Nur bu zamonning bir murshididiy e'tiabalariga bir virdi akbar boÀla oladi deb qalamga oldim; va barcha risolalarning xususiy manbalari, ma'danlari boÀlgan mingdan ziyoda Qur'on oyatlarini oÀz Qur'onimd sa'yunroq ishoralar qoÀyib bir Hizbi A'zami Qur'oniy qilishni niyat qildim; hozir bu "Hizbi A'zam" va bu "Virdi Akbar" Risola-i Nur mansublariga, ba'zi muborak ayyomlarda oÀqilishi uchun, bir zamon sizga ham yuborilishiga haqqingiz bor. Inshaajizotiir zamon soÀngra sizga yuboriladi, ba'zi kalimalarini tarjima va bir qism qaydlarimni tushuntirish uchun vaqt topsam, gÀoyat qisqa hoshiya kabi bini jala yozaman.

Umum qardoshlarimga va xizmati Qur'oniyadagi barcha birodarlarimga hasrat va ishtiyoq bilan minglab salom...

Bu kunlarda ziyoda bir sezgirlik bilan risolalarga qaralganidan, inoyatning himoyasi ham bir navi sezgirlik bilan ikromini koÀrsatdi. GÀoyat juz'iy bir namunasi shuki: Risola-i Nur shogirfot koa tirikchilik jihatida bir ikromi Ilohiy va kichik, faqat hayratga loyiq va gÀoyat latif bir tavofuq voqelikdir. Risolat-un Nur xizmatining shubhasiz bir karomatidir. Ha, Risolvin birning bir silsila-i karomatining manbai boÀlgan tavofuq, bu hodisalarda oÀsha jinsdan olti adad tavofuqlarning ittifogÀi esa, tasodif ehtimolini ildizi bilan kesadi deb hukm qildik. Shundayki :

Bir necha kunاِلاَّri ustozimizning ziyoratiga bormaganimizdan qardoshim Amin bilan barobar ustozimizning ziyoratiga bordik. Asr vaqti barobar namoz oÀqigandan keyin bizga amr qilmaydi."Sizga ovqat yediraman, bu yerda ulushingiz bor." Takror-batakror: "Yemasangiz menga toÀqqiz zarar boÀladi, chunki yeydiganingiz evaziga Janobi Haq yuboradi," dedi. Ovqat yeyishdan uzrimizni aytgan boÀlsak ham amr qildi: "Rizqingizni day qamenga keladi." Amrlarini yerda qoldirmaslik uchun lutf qilgan sariyogÀ va qovoq shirinligini non bilan yeyishni boshladik. Hali dasturxonda ekan umid qilinmagan bir vaqtda va bir tarzda va aING BAqdorda bir odam keldi, qoÀlida yeganimiz qadar yangi uzilgan non ayni yeganimiz miqdorda -yongÀoq qadar- sariyogÀ va boshqa qoÀlida bizga berilganning tom bir misli qovoq shirinligi oÀlaroq eshikni ochdi. Ortiq taajjub qilinadigan hech bir j.

H tasodifga yer qolmasdan Risolat-un Nur shogirdlarining rizqidagi barakati Rabboniyani koÀzimiz bilan koÀrdik. Ustozimiz amr qildi: "Ehsanuz m misli boÀladi. Holbuki bu ikrom tamoman mislidir. Demak ulush jihati gÀalaba qildi. Ulush ta'mini esa mezon bilan boÀladi." SoÀngra ayni oqirmanc sadaqa jihati ham hukmini koÀrsatdi. Biz koÀrdikki: Non oÀn misli, sariyogÀ shirinligi u ham oÀn misli va qovoq shirinligi koÀp sevmagani uchun qovoq, tuzlanِمْ كَqlajon oÀn misli kutilganga xilof Risolat-un Nurdan Ikkinchi Shu'laning bir hafta mutolaasiga muqobil bir ma'naviy haq oÀlaroq keldi. KoÀzimiz bilan koÀrdik. Demak qovoq shirinligining shirinir on

ariyogÀning un halvosiga kirdi, oÀzi tuzlamada qoldi.

Risoala-i Nur shogirdlarining chiroyli xizmatiga shoshilinch mukofot koÀrganlari kabi, xDuradga qusur qilganlar ham ta'zir yeganlarini, Ispartada boÀlani kabi, bu yerda ham koÀzimiz bilan koÀrdik. Juda koÀp voqealaridan besh-oltitasinkorlarn qilamiz.

Birinchisi: Men, ya'ni Tahsin bir kun yangi ochganimiz doÀkon ishlari bilan menga amr qilingan vazifa-i Nuriyani tanballik qilib qilolmadim. Ayni vaqtda shafqatli bir ta'zir yedim. DoÀkonda oÀtirganda birisvlono a keldi, almashtirish uchun omonat oÀlaroq yuz lira berdi. Bu pulning sohibiga Alloh uchun bir xizmat qilish niyatida almashtirishga moliya tashkilotiga bordim. Bu pulni sanarkan, oobi kadan bir soxta lira chiqdi. Bu sababli soÀroqqa, savol va javob va soÀroqlanishga ma'ruz qolganim kabi, uyimizni ham tintuv qilish lozim boÀldi. Meni mahkamaga berdilar. Faqat tarbiya va shafqat ta'ziri boÀlish jihati bilan, yana Ris hayvon Nur karomatini koÀrsatdi, zararsiz xalos boÀldik.

Ikkinchisi: Ustozimizga va Risolat-un Nurga toÀrt-besh yil xizmat qilgan va oÀqittirgan vaiyni gatdan tarafdor boÀlgan bir zot qoÀlida dinga oid bir gazeta bilan keldi. Risola-i Nurning maslagiga muxolif bir jarayonning sohiblariga tarafdorona bir holat koÀrsatgan payti, Ustozimning joni juda siqildi. Bir-ikki kun samiz.

shiddatli, faqat shafqatli bir ta'zir yedi. Bir doktor unga dediki: "Agar amaliyot qildirmasang, yuz foiz oÀlim bor." U ham majburan amaliyot qildirdi. Faqat shafqat jihati yordamga yetishib, tez xalos boÀlur doi Uchinchisi: Bir amaldor Risolat-un Nurni kamoli ishtiyoq bilan oÀqirdi. Ham Ustoz bilan koÀrishishga va toÀliq dars olishga harakat qilardi. Birdan bir komisar tarafidan u vaAmin, solindi. U ham koÀrishishni va oÀqishni tashlab boshqa shaharga borarkan, birdan sababsiz bir tarzda bir oyogÀi sindi, bir oy chekdi. Yana shafqat yor

Yaiki, hozir takror oÀqishni shavq bilan boshladi.

ToÀrtinchisi: Ahamiyatli bir zot Risolat-un Nurni kamoli taqdir bilan oÀqir-yozardi. Birdan sabotsizlik koÀrsatdi. Si kitosiz bir ta'zir yedi. GÀoyat maftun boÀlgan rafiqasi vafot etishi va ikki oÀgÀli ham boshqa yerga ketishi bilan achinadigan bir holga kirdi.

Beshinchisi: ToÀrt yildir Ustozning bozor ichida xizmatiga qaragan bir zot birdan sadoqatini tashlabjr, hagini oÀzgartirdi. Birdan shafqatsiz bir ta'zir yedi, bir yildir hali chekmoqda.

Oltinchisi: Bir domlaga oid bir hodisadir. Balki halol qilmaydi, biz yuzdani koÀrmaymiz. Ta'ziri hozircha qoldi.

Bu hodisalar navidan ham koÀp bor, ham Risola-i Nurga nisbatan qusurga binoan ta'zir boÀlganidan, qat'iyyan shubhamiz qolmadi.

Ham Risola-in-Nurning osonlik bilan tarqalishining bir karomatini, bu maktubni yozgan paytimizda va ovqatdagi karomat daqiqasida koÀzimiz bilan koq qas. Shundayki:

Ahamiyatli yetti-sakkiz risola va Ishoroti Qur'oniya Shu'lasini muhim bir maktub bilan barobar, bir toÀrvada ahamiyatli bir qardoshimizga bir shaharga yuborgandik. Haydovchi u paketni tushirgandi. Bunday ga ta'monda bunday asarlar munofiqlar, josuslar xabar olmasdan, ishonchli bir qoÀl bilan besh kun soÀngra qoÀlimizga oÀtdi. Qanoatimiz keldiki, bir inoyat bizni himoya qilyapti.

Ham Risola-in-Nur haqida inoyati Rabboniyaning اَلْح bir himoyasi shudirki: QorongÀu bir vaziyatda, qoÀrqitgan bir zamonda josuslarning va qidiruv boÀlimi xodimlarining josusliklari Ustozimizning manzilini oÀrashi daqiqasida bir sichqon ustozimizning bir paypogÀini oldi. Qancha qidirmasaogÀlanh bir yerda topolmadik. U sichqonning uyasini koÀrdik, paypoq u yerga kirishi mumkin emas. Ikki kun soÀngra koÀrdikki, u hayvon oÀsha paypoqni keltirgan, shunday yergaki, yashiringan, ichidagilari unutilgan mahram maktublarning va varaqala, ham shundoq yonida qoldirilgan. Holbuki ikki marta u yerga qaragandik, koÀrolmagandik. Ham u paypoqni u yerga keltirish, moÀriga chiqib yuqoridan boÀladi. GÀoyat ayyor va zakovatli odam faqat u ishni qiladi. qarayir jihatda tasodif ehtimoli qolmaganidan, ustozimiz dedi: "Bu maktublarni u yerdan olib tashlaymiz." Biz ularga qaradik, garchi siyosat bilan aloqa ikki oÀq, faqat vahimachi josuslarga, bizga qarshi chumolini fil qilishga ahamiyatli bir vasila boÀlardi. Biz ham ularni, ham yana bahonaga sabab boÀla olgan boshqa narsalarni olib qoÀydik. U hayajonimizdan josuslar xabar olib angladilarki,tdordirlandik. Hali hujum qilmasdan faqat ikkinchi kun Amin, qoÀlida bir toÀrva bilan manzilga kirdi. Shundoq orqasidan politsiya komisari yashirincha his qildirmasdan kirdi. Aminni va Malida kitoblar oÀrnida qatiqni koÀrdi, holatini oÀzgartirdi.

Xulosa: Risolat-un Nurning tarqalishiga qarshi kelgan dushman va josuslarga muqobil bitta sichqon chiqdi, rejalarini chil-parchin qildi.

Aziz Qardoshlarim!

Siz bilan juda koÀp aloqador va koÀrishishga juda mushtoqman va nga tatingizni bu sovuq qishda xavotirlanyapman, xayolan siz bilan koÀrisharkan, bir-ikki nuqta hotirga keldi, bayon qilaman.

Birinchisi: OÀn ToÀqqizinchi SoÀzning oxirida Qur'ondagi takrorning ham mahikmatlari Risola-in Nurda ham jaroyon qiladi. Ayniqsa ikkinchi hikmati aynan bor. U hikmat shuki: Hamma Qur'onga muhtoj, faqat hamma har vaqt butun Qur'onni oÀqish qoÀlidan kelmaydi, faqat bir sura koÀpincha qoÀlidabechordi. Shuning uchun eng muhim Qur'ondagi maqsadlar aksar uzun suralarga kirgizilib har bir sura bir Qur'on hukmiga oÀtgan. Demak hech kimni mahrum qilmaslik uchun, Haadi. S Tavhid va Qissa-i Muso (A.S.) kabi ba'zi maqsadlar takror qilingan. Aynan bu ahamiyatli hikmat uchundirki, ba'zan xabarim boÀlmasdan, ixtiyorim va rizom boÀlmagani holda, nozik iymon haqiqatlari va quvvatli hujjatlar koÀplab risonning a takror qilingan. Men juda hayrat qilardim: Nima uchun bular menga unuttirilgan, takror yozdirilgan? SoÀngra qat'iy bir suratda bildimki: Hamma bu zamonda Risola-i Nurga muhtoj, faqat umumini qoÀlga kiritiolmdarijaKiritsa ham toÀliq oÀqiy olmaydi. Faqat kichik bir Risola-in Nur hukmiga oÀtgan bir risola-i jome'ani qoÀlga kiritishi mumkin va aksar vaqtlarda muhtoj boÀlgan masalalarni undan oÀqiy oladi. Va ozuqa kabi, har zamon ehtilmasa,krorlangani kabi, u ham mutolaasini takror qiladi.

Ikkinchi Nuqta: "Oyat-ul Kubro"dan chiqqan "Virdi Akbar" nomli Arabiy risolachaning oxirida "Risola-i Munojotning bolmagani oyatning tafsiri deb Arabcha qismlari ilova qilinsa, barobar oÀqilsa, yaxshi boÀladi. Biz ham nusxamizga yozdik.

Uchinchisi: Aziz qardoshlarim! KoÀp marotaba qalbimmasjidar edi: Nima uchun Imomi Ali Roziyallohu Anh Risolat-un Nurga va ayniqsa Oyat-ul Kubro Risolasiga ziyoda ahamiyat bergan deb sirrini kutardim. Lillahilhamd, oÀsha sir eslatildllik dishof etgan oÀsha sirga hozircha yolgÀiz qisqa bir ishora qilaman. Shundayki:

Risolat-un Nurning mumtoz bir xususiyati, iymonning eng oxirgi va eng kulliy tayana judatasini quvvatli va qat'iy bayon boÀlgani sababli va bu xususiyat Oyat-ul Kubro Risolasida favqulodda porloq koÀrinadi. Bu ajib asrda kufr va iymon kurashi eng oxirgi tayanch nuqtasiadilarilib unga tayantiradi.

Masalan: Qandayki gÀoyat ulkan bir jangda va ikki tarafning barcha quvvatlari toÀplangan bir qatorda ikki harbiy qism urushmoqdalar; dushman tarafi eng ulkan qoÀshinining bunosidihilik jihozlarini oÀz harbiy qismiga yordam va quvva-i ma'naviyasini favqulodda quvvatlantirish uchun har vositani iste'mol qilib, ahli iymon harbiy qoÀshinining qudni oÀma'naviyasini buzish va a'zolarining tasonudini sindirish uchun har vasilani ishlatadi, ahamiyatli bir suyanchiqni oÀziga mayl ettirib ehtiyot quvvatini tarqatadi, musulmon harbiy qismining har bir askariga qarshi jamiyat va komitetchilik ruligi san hamjihat bir jamoat yuboradi; butun-butun quvva-i ma'naviyasini mahv etishga uringan bir hangomda Hizr kabi biri chiqadi, deydi: "Ma'yus boÀlma! Sening shunday tebranmas bir nuqta-i tayanching va shunday magÀlub boÀlmas muhtashaurninghinlaring, tuganmas ehtiyot quvvatlaring borki; dunyo toÀplansa, qarshisiga chiqolmaydi, koinotni tarqatolmagan uni tarqatolmaydi. Hozircha magÀlubiyatning sababi, bir jamoatga va bir shaxa'nan naviyga qarshi bir askarni yuborishingizdir. Harakat qilki, har bir askaring, tayanch nuqtalari boÀlgan doiralardan ma'nan foydalangan quvvatli quvva-i ma'naviya biqiqiy r shaxsi ma'naviy va bir jamiyat hukmiga oÀtsin!" dedi va tom qanoat berdi. Aynan shuning kabi, ahli iymonga hujum qilgan ahli zalolat, bu asr jamoat zamoni boÀlish jihati bilan, jamiyat va komitetchilik tomizgÀisi rtabasbir shaxsi ma'naviy va iflos bir ruh boÀlgan. Musulmon olamidagi vijdoni umumiy va qalbi kulliyni buzmoqda va avomning taqlidiy boÀlgan e'tiqodlarini himoya qilgan Islomiy parda-i oliyani yirtmoqda ari bioti iymoniyani yashatgan an'ana bilan kelgan meros boÀlgan hislarni yondirmoqda. Har bir musulmon bir oÀzi bu dahshatli yongÀindan qutulishga ma'yus holda harakat qilarkan, Risola-in Nur (Risolat-unir qonHizr kabi yordamga yetishdi. Koinotni qamragan oxirgi qoÀshinini {(Hoshiya) Koinotni tarqatolmagan bir quvvat u qoÀshinni buzolmaydi!} koÀrsatib, va undan qarshi turib boÀlmaydirshisiddiy va ma'naviy yordam keltirish xizmatida horiqo bir itoatkor askari oÀlaroq "Oyat-ul Kubro Risolasi"ni Imomi Ali Roziyallohu Anh kashfan koÀrgan, ahamiyat bilan koÀrsatgan. Tamsildagi boshqa nan Qurrni tatbiq qilinglar, toki u sirning bir xulosasi koÀrinsin.

[Risolat-un Nurga Oid ToÀrt-Besh Karomatdan Bahs Qiladi.]

Xizmati Qur'oniyada bizdan oÀzgan soَمَا ي xolis, metin va vafoli qardoshlarimizdan muborak Xusrav va Rushdu kabi zotlar, Risolat-un Nurning xodimlariga va vazifalarining maqbuliyatiga biri Ustot boÀlgan ehson qilingan baraka haqida koÀplab bayonlar yozganlar. Biz ham bu qardoshlarimizning bayonlari kabi bu yaqin zamonda barobar koÀringan koÀrganimiz ba'zi hodisalarni qayd qilamiz. Ham namuna uchun yolgÀidorisiqismini bayon qilamiz.

Birinchisi: Bu yaqinda Ustozimiz bilan barobar qirga chiqqandik. Choy qilinishini, ham ikkitadan choy, uchtadan shakar bilan ic Ey jiini amr qildilar. Hammamiz uchtadan shakar bilan ikkitadan choy ichdik. Faqat Amin qardoshimiz bir shakar oÀziga kam boÀlib ichgan. Oqshomga yaq"Nursiolat-un Nurning tarqalish manbai boÀlgan Ustozimizning xonasiga keldik. Amin shakar qutisiga sarf qilingan shakarlarni qoÀyishni istagan, faqat r kunnsakkiz shakardan ortiq olmagan. Amin "Fasubhanalloh" deydi. OÀn yetti shakar oÀrniga qutti sakkiz shakar bilan toÀlsin, deb taajjub etdik. Bu voqea bizga shuhud darajasida qanoat berdiki, shu sirri avidan Risola-in Nur xodimlariga bir inoyati Ilohiya va bir iltifoti Rabboniyadir.

Ikinchisi: Yana ayni kuni men, ya'ni Mahmud Fayzi oldinroq yozib Ustozga qaytarganim "Hujumoti Sita kiriolasi"ni menga berish uchun yashirgan joyidan qidirarkan, favqulodda bir suratda topilmaydi. Birdan oÀsha onda odatlarining xilofiga boÀlib hech sodir boÀbu asr bir tarzda bir hodisa boÀlishi bilan, koÀzoynaklarini qoÀyib zinapoyaga yuzlanadilar. Ayni vaqtda Risola-i Nurning tarqalishiga va xizmatiga zarar berish niyati bilan josus bir odamning zinapoyaga toÀgÀri zoharifniiyorat maqsadi bilan kelgani koÀriladi. Ustozimizning xavotirlangan boÀlganini his qiladi. Ham Ustozimiz uning nazarini narigi hodisa-i badaniyaga oÀgirani e'nga deydiki: "KoÀryapsan, men uzrliman, ziyoratni boshqa vaqtga qoldir!" U ham qaytadi, ketadi. Ham Hujumoti Sitta, ham Mahmud Fayzi, ham boshqa ishlarimizam bir josuslikdan qutuldi.

Ha, "Hujumoti Sitta" yashiringan muayyan joyidan favqulodda bir suratda yoÀqolishi ahamiyatli bir hodisaning oldini oldi. Ustozda paydo boÀlgan bui.

Uchinchisi: Yana bir voqea-i baraka: Ustozimizning bir oÀqqa (ya'ni kilo) pishlogÀi bor edioxirzar kunlarda oÀsha pishloqdan yoqtirgani uchun, bir-ikki dafa yer edi va bizga ham berar edi. Ham ovqatsiz boÀlgan aksar vaqtlarida undan yegani holda, olti oy qadar davom qilganini va hali ham yuz dirham qadar -uch jpishloqdan borligini koÀrib yaqiynan tasdiq qilamiz. Faqat bu hodisa-i barakaning eshittirilishidan soÀng, oldin koÀrinmagan tubi koÀrinishni boshladi, kamligini koÀrsatdi. Hmiyat aka xususida hayratga loyiq bir hodisadir. Ham, yarim kilo sariyogÀ, aksar kunlarda ortiqcha sarf qilingani holda, ellik kunga yaqin davomi bilan angladikki, shubhasiz baraka ichiga kirgan.

Ham yana ayni Ramazon Bayramida Ustozning rizosi ْمَةِ gani holda Tahsin va men, ya'ni Amin bir kilo qadar mayin shakar keltirgandik. Aksar qatiq va sut va shirin qovoqqa va boshqa narsalarga ba'zan yigirma - oÀttiz dirhamdan ortiq qoÀshganlari holda, besh oy daْحَانَldi. Hali ham oÀsha shakardan yuz dirham qadar qolishi, albatta baraka sababi bilandir.

Ham bu atrofdagi shogirdlar, hamma, juz'iy - kulliy his qilgan va e'tirof qiladilarki: Risolat-un Nur bilan mashgÀul boÀlgan payting oÀam rizqimizda baraka va yengillik, ham qalbimizda bir sevinch va rohat zohiran his qilamiz. Jumladan: Men oÀzim, ya'ni Amin e'tirof qilamanki: Risolat-un Nta Risrasiga kirmasdan avval yil davomida ishlardim. Risolat-un Nur doirasiga kirgandan keyin, besh yildan beri uch-toÀrt oy qadar ishlaganim holda, avvalgidan yanada huzurli va yaezondaursand bir holda yashashim, yuz foiz Risolat-un Nurning xizmatining barakasi bilan boÀlganiga hech shubham yoÀq. {(Hoshiya) Ha, bor quvvatim bilan tasdiq asrganki, Amin qardoshimiz mamlakatimizga kelgan payti doimo faol bir suratda har oy ishlardi. Hozir esa, Risolat-un Nurning doirasiga kirgandan soÀng, uch-toÀrt oydan ortiq ishlaganini koÀrmaymiz zaylii}

Ham, jumladan Ustozimiz deydiki: "Mening ham qat'iy qanoatim koÀp tajribalar bilan kelganki, men Risolat-un Nurning tahriri bilan mashgÀul boÀlgan paytim, juda zohir bir tarzda ham rizqimda baraka, ham yengillik koÀrardim. Qachon islis vaam, u holni koÀrolmasdim."

Ham ustozimiz deydi va biz ham tasdiq qilamizki: "Men oxirgi paytlarda angladim: Hozirga qadar ham men, ham qozongarim bir haqiqatning suratini boshqa shaklda koÀrganmiz. Shundayki:

Qamoqxonada birgina non, sakkiz va ba'zan oÀn kun menga kifoya kelgani kabi, bun, xiz ham aynan oÀsha tarzda yashardim. Ham men, ham qardoshlarim buni mening oz yeyishim va ishtahsizligimga berayotgan edik. Holbuki koÀp alomatlar bilan qat'iyyan angladikki, u ajib hol baraka natijalari ekan. Bir necha dafa sakÀlgan nda menga kifoya kelgan bir nonni, ayni ishtaha bilan ishlamaganimdan barakaga sazovor boÀlmagan paytim ikki kunda, ba'zan bir yarim kunda tugatardim. Demaldan.oÀn olti va oÀn yetti yildan beri mening mukammal belgilangan ozuqam, Risolat-un Nurning xizmatidan kelgan bir baraka edi. Ha, bizga ham aynalyaqiyn darajasida qanoat kelganki, bu koÀp sonli baraka hodisalari, Qur'oni MoÀ4), qil Bayonning i'jozi ma'naviysining bir shu'lasidir. Ma'nan deydi: "Ey Qur'on shogirdlari! Sizni vazifa-i muqaddasangizdan aksariyat bilan oYogÀduldirgan, tirikchilik gÀamidir. U esa Qur'onning fayzi bilan baraka navidan sizlarga berilmoqda, vazifangizni qiling."

اَللَّهُمَّ بِحَقِّ اِسْمِكَ الْاَعْظَمِ وَبِحُرْمَةِ رَسُولِكَ اْلاَكْرَمِ يَسِّرْلَنَا خِدْمَةَ الْقُرْاَنlishi شْرِ رِسَالَةِ النُّورِ بِالدَّوَامِ بَيْنَ اْلاَنَامِ فِى عَالَمِ اْلاِسْلاَمِ اَمِينَ اَمِينَ اَمِينَ

Ham baraka hodisalarining ayni zamonida Risolat-un Nurning bir karomati oÀlaroq bir shogirdining minglar lira qiymatida uyining, ung tavof yaqin dahshatli bir yongÀindan umid qilinmagan bir suratda Risolat-un Nurning barakasi bilan qutulishi va Risolat-un Nurning tarjimoniga oxirat jihatidan koÀp aloqadorlik koÀrsatgan bir xonim, oÀsha dahshatli yongÀinda uyining uchinchi qavalganinoÀlgan olmos va javohirlar va oltinlarini qutqarish uchun yugurib chiqqan vaqti otash har tarafini oÀragan, olmos va javohirlarini qutqarolmagani kabi,va hayi ham butun-butun qat'iy tahlikada koÀrgan vaqtda, Risola-in Nur tarjimoni oÀsha otashdan talabasi uyining qutulishini shiddatli duo qilarkan, oÀsha GAN, La xonim xotiriga kelgan, "Ajabo, oÀsha yongÀinda u oxiratli singlim boÀlmasin?" deb uni ham Risolat-un Nurni shafoatchi qilib duo qilgan. "Ey Robbim, unga marhamat ayla!" niyoz qilgan. Aynimon ulda u xonim derazani sindirgan, oÀzini ikki qavat balandlikdan hovliga tashlagan, favqulodda bir suratda na shikastlangan, na bir joyi singan. Ham, mis va temirni eritgan oÀsha dahshatli va shiddatli yongÀindan ri, hauy yongandan soÀng barcha javohirlarini va oltinini, hech biri zoye boÀlmasdan, bir un uni muhofaza qilgan, topgan, olgan. Risolat-un Nurning barakasidan ham jhi, un ham molini qutqargan.

Ham mazkur hodisalarning ayni zamonida sodir boÀlishi munosabati bilan Risolat-un Nurning karomatkorona ikki ta'zirini yegan ayni onda vazifa jihatidan ahamiyatli ikki tajovuzkor va azo. Faqavchi ikki odamning tajovuz va azob berish onida birisining boshiga, boshqasining jigariga urishi {(Hoshiya) Ha, oÀsha tajovuzkorlardan birisi omonlik soÀradi, oÀlimdan qutuldi. Boshqasi bir yil azob chekdi, ham oÀldi.} bizda hech bir shubha bilan madiki, xizmati Qur'oniyadagi inoyati Rabboniyaning bir muhofaza va himoya tarsakisidir, "Ortiq toÀxtang, yetar! Ta'zirga haqdor boÀldingiz!" d-ul Finan aytishidir.

Ha, ustozim menga "MoÀ'jizoti Ahmadiyani qardoshim Xusrav tarzida yoz" der edi. Men, ya'ni Fayzi bir olgan dallik qildim. Birdan yigirma sakkizliklar bilan harbiy xizmatga istanildim. Yana ustozim: "Bor, MoÀ'jizoti Ahmadiyani (A.S.V.) yoz. Seni hozir bermayman", dedi. SoÀngra boshladim. U ayon qr hafta orqa qoldi. Takror bir nuqson bilan allanechuk MoÀ'jizoti Ahmadiyaning (A.S.V.) yozilishi nuqsonlashdi. Takror harbiy xizmatga chaqiriى مِنَUstozim: "Bor, yoz" dedilar. Men borib kamoli jiddiyat va sadoqat bilan MoÀ'jizoti Ahmadiyani (A.S.V.) yozishni boshladim. Kutilmaganda ikkinchi dafa amr orqa qoldi. Takror bir uzrga binoan MoÀ'jizotiNur shiyani (A.S.V.) yozolmadim. Ustozim dedilar: "Modomiki MoÀ'jizoti Ahmadiyani (A.S.V.) yozishda tanballik qilding, hozir sening vazifang, Risolat-un Nur hisobiga askarlikdadir." Birdan amr khilishbir shafqat ta'ziri yeyib vazifamga yuborildim. Janobi Haqqa shukrlar boÀlsin, mumkin boÀlgancha Risolat-un Nur bilan mashgÀul boÀldim va mashgÀul qildirildim. Ustozim bizga aytganlari kabi, olti-yetti oy soÀngra boÀshatilib suyukli Ustozimgbashorolat-un Nurning qudsiy vazifasiga qovushdim. Inshaalloh bu aybim afv boÀlgan. Ham Risolat-un Nurda, ham xizmati Qur'oniyada bizlardan oÀzib ketgan Xusrav, Rushdu, Hofiz Ali, Xulusiy, SabrNurga xolis Qur'on shogirdlarini va qiymatdor qardoshlarimni shafoatchi qilib, oÀsha qusurimning afvini butun ruhim bilan Qur'ondan va ustozimdaildan mos qilaman. Men e'tirof qilamanki, tanballigimning jazosi boÀlib kutilmagan tarzda bir shafqat ta'ziri yedim.

Qardoshimqilish, modomiki sen Isparta Viloyatidagi qahramonlarga oÀxshashni istayapsan, batamom ular kabi boÀlishing kerak. Eskishahar Qamoqxonasida, Alloh rahmat qilsin, nufuzli bir shayxi murshid va jozibador bir Naqshiy avliyr'oni bir zot, toÀrt oy doimiy ravishda Risolat-un Nurning ellik-oltmish shogirdlari ichida va jalbkorona ularning ichlarida suhbat qilgani holda, faqat birgina shogirdni vaqtinchalik oÀziga torta oldi. Qolgani u jozibador atidana nisbatan behojat qoldilar. Risolat-un Nurning yuksak qiymatdor xizmati iymoniyasi ularga kifoya oÀlaroq qanoat berar edi. U shogirdlarning gÀoyat keskin qalb basirati shunday bir haqiqatni anglaga ham q Risolat-un Nurga xizmat qilgan, iymonini qutqaradi. Tariqat va shayxlik esa, valiylik martabalarini qozontiradi. Bir odamning iymonini qutqarish, oÀn moÀminni valiylik darajasiga chiqarishdan yanada muhim va yanada tavoflidir. Chunki iymon, saodati abadiyani qozontirgani uchun, bir moÀminga kurra-i arz qadar bir saltanati boqiyani ta'min qiladi. Valiylik esa, moÀminning Jannatini kengaytiradi, porlattiradi. Birxabarii sulton qilish, oÀn askarni poshsho qilishdan qancha yuksak boÀlsa; bir odamning iymonini qutqarish, oÀn odamni valiy qilishdan yanada savoblidir.

Xullas bu nozik sirni sening Ispartali qardoshlaring biaqiyatining aqllari koÀrmasa ham, umumining keskin qalblari koÀrganki, men kabi bechora, gunohkor bir odamning doÀstligini avliyolardan, -balki agar boÀlsamiyatljtahidlardan- ham ustun qoÀydilar.

Bu haqiqatga binoan, bu shaharga bir qutb, bir GÀavsi A'zam kelsa, desa: "Seni oÀn kunda valiay birarajasiga chiqaraman." Sen, Risola-i Nurni qoÀyib uning yoniga ketsang, Isparta qahramonlariga oÀrtoq boÀlolmaysan. Lillahilhamd, bu zamonda Sunnati Saniya doirasida kamoli iymonni an va an Risola-i Nur shogirdlari avliyolarning, murshidlarning nazari diqqatini jalb qiladigan vaziyatni olganidan, har zamonda boÀlgan haqiqiy murshidlar, har holda bu zamonda Risolat-un Nur shogirdl quvvaxaridor boÀladilar. Birisini qoÀlga kiritsalar, yigirmata murid qadar qiymat beradilar. Ham zavqli va jozibador valiylik tomchilari qaitobi da Risolat-un Nurning xizmatidagi mashaqqat, mujohada, qiyinchilik boÀlganidan, Fayziga xitoban bayon qilingan bu haqiqat qalamga olindi.

Aziz Ustozim!

Yuksak va jiddiy irshodla beril bilan qadam tashlashni eng buyuk bir maqsad deb bilgan talabalaringiz, oxirgi paytlarda tashakkurga loyiq bir vaziyatga kirdilar. Xulusi-i soniy barningn birodarlari bilan, Hofiz Ali atrofidagi yigirma-yigirma beshta birodarlari bilan, muboraklar oÀttiz-oÀttiz besh rafiqlari bilan va ayniqsa Hoji Hofiz QishlogÀida Ahmadlaresh-oÀhmudlarning juda xolis gÀayratlari bilan umumiyat e'tibori bilan ham hech mobolagÀasiz ming qalam bilan, balki yanada ortiq, eng orqada qolgan Ispartada esa qahramon Rushduning va: "Haralarni oÀziga tamoman yozgan Mahmud Zuhduning va Kichik Alining va Usmon Nuri kabi faol talabalarning gÀayrat va himmatlari bilan oÀttiz bilan qirq orasida, hatto bir jihatda mumta'no-iqozongan Mahmud Zuhduning Kichik Hofiz Ali kabi ham Risolat-un Nurni yozib, ham oÀz uyida bir yuz ellik qadar bolani erkin tarzda uch oydan beri oÀqitishi bilan va atrofidasi boÀa qishloqlarda boÀlgan oÀn besh-yigirmatadan birodarlari bilan talabalaringiz, Qur'oniy xizmatlarida qizgÀin bir suratda gÀayrat qilmoqdalar. Muboraklarning yozganlari kabi, toÀrtta qishloqda toÀrt oy mobayohir blifbo oÀqimagan qirq-ellik odam Risolat-un Nurni mukammal yozishga muvaffaq boÀlishlari, horiqo bir karomati Risolat-un Nur boÀlganiga qanoatimiz keldi.

Aziz Ustozim!

OÀn ToÀqqizinchi Maktubni bir majlisda va bir juma kechasi oÀqimoq niyati bilan oÀzim bilan olgandim. Shiddatli r. Balrli bir kecha edi. OÀsha majlisda oÀqish uchun qoÀlimni choÀntakimga qoÀydim, u muborak asar joyida boÀlmaganini hayrat bilan koÀrdim. Asarni qoÀygan choÀntagim yirtiq va teshik boÀlmagani kabi, men ham boshqa hech biyeng, a toÀxtamaganimga koÀra, bu holga hayrat qilmaslik mumkinmi? OÀsha tunni uyqusiz oÀtkazdim, xafa boÀldim. Hazrati GÀavsdan bu muborak asarni istadim. Lillahilhamd, ertasi kuni bu asarni tinglash bilan namozni boshlagan bir muallim vosik SoÀzilan topildi. Seldek yogÀgan yomgÀir ostida va loy ichida bu muborak asar boÀlsa ham, ortiq oÀqilmaydigan darajada boÀlishini taxmin qilasiz, shundaymi? Shoyoni hayrat va joyi diqqat va madori ibratdirki, eng kichik bir dogInshaaboÀlmagan. Hofizi Haqiqiy u muborak asarni unga ma'nan va haqiqatdan bogÀliq boÀlganlar kabi muhofaza qilgan. Hofiz va Alim va Hakim ismlarining z va urir tajalliysi shu tariqa porlagan boÀldi.

Mahram boÀlgan sirri "Inna A'toyna"da jifr bilan istixrojim, aynan "Munozorot Risolasi" da "Bir nur chiqadi, koÀramiz" deb gÀaybiy xushxaboÀlmasagi kabi, ilhomiy va haq bir haqiqatni fikrim bilan tatbiqotimda bir qusur bor edi. U qusur meni bir zamon oÀylantirar edi. "Munozorot" va "Sunuhot" kabi risolalardagi xushxabari Nuriyani Risola-i Nur hal qildi. Doia kirgiyosiya oÀrniga yuksak bir doira-i Nuriya bilan oÀsha qusurni ketkazgani kabi, mahram sirri Inna A'toynada, "OÀn ikki, oÀn uch yil soÀngra Islomiyatga zarba urganlarning boshlariga sar oÀs mudhish bir portlash boÀladiki, qiyomatga qadar unutilmaydi" ma'nosidagi istixroji jifriy juda keng bir doirada boÀlgani holda, nur sirrining aksiga boÀlib, tor bir doirada hodiususiy bir hukumatda tatbiq qilish surati bilan fikrim oÀsha keng doirani qamray olmasdan u haqiqatning suratini oÀzgartirgan. Holbuki oÀsha istixroj koÀrsatgan ayni tarixda u rejimning ta'sischisi yuk Rihi dunyodan koÀchdi, zarbasini yedi. Va oÀsha yili parda ostida, bilinmagan va kurra-i arzning aksarisini va nav'-i basharning ulkan qismini istibdodi ostarixilgan bir mudhish jarayonning tuguni va tugmasi va ma'nan boshi va eng mudhish boÀlgan oÀsha koÀchib ketgan odam ta'zir yegan ayni zamonda, hali yil tugamasdan u mudhish jaraرًّا قg barcha rahbarlari va tarafdorlari shunday samoviy va mudhish ta'zirlarga va shiddatli toÀfonli musibatlarga tutilishni boshladilarki, qoyomatga qain." dobini tortadilar va tortmoqdalar; va Islomiyatga va samoviy dinlarga qilgan jinoyatlarining jazosini juda keng bir doirada koÀrdilar va koÀrmoqdalar. Mimsiz madaniyatning bu qaytarishi va qusishi bn Nurnunyoni ifloslantirganlari uchun, ayni istixroj koÀrsatgan tarixda u madaniyatning boshiga shunday samoviy ta'zir tushdiki, eng qorongÀu vahshatdan yanada past tushirdi.

Xulosa:ay hor Inna A'toynada, juda keng bir doira tor bir doirada tatbiq qilingan. Nur xushxabari esa tor va ma'naviy, faqat yuksak bir doira keng va moddiy bir. Faqa suratida tasvir qilingan. Janobi Haqqa yuz ming shukr qilamanki, bu ikki qusurimni يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ sirriga sazovor ayladi.

Juda Qiymatli va Juda Suyukli Ustozim Afandim!

Hazrati Iso Alayhissalom bilan Dajjol haqidagi mutashabeh hadislardan bir hadisning u.

Birinchisi: Maktubini birlikda taqdim qilganim Sabri qardoshimiz, bu oliy ifoda MASALa vosil boÀladigan onda, bir boshqa qardoshiga hodisalardan bahs qilarkan, bu ifodaning ichidagilarini anglatishi...

Ikkinchisi: Bu haqir talabangiz Xusraasidasbu ifodaning ulashishidan bir kun avval Ra'fat Bey bilan gaplasharkan, degandim. "Aziz Ra'fat! Biz Hazrati Iso Alayhissalomning tushishiga intizor qilyapmiz. Bu paygÀambi a'zliyshon din foydasiga harakat qilgan jarayonning boshlariga tushsa kerak; va u millat ham musulmon boÀladi. Suyukli ustozimizning oxirgi maktublaridan bunday tushunyapman. Bu xususyuz. Bdim kuchli. Inshaalloh shunday ham boÀladi" degandim.

Uchinchisi: Otabeyli qardoshlarimning suyukli ustozimga yozgan maktublari-ki, uni hamn Nurnshom oldim, oÀqidim, juda ajib koÀrdim. U qardoshlarim ham Usmon Xolidiy bahs qilgan mujaddidi din va u sharafga Janobi Haq noil etgan zotni ham suyukli Ustozimiz boÀlgan Risolat-un Nur boÀlganidan bahs qilmoqdalar. U maktubni h qogÀolikda taqdim qildim.

Ha muhtaram ustozim, bu kunlarda Risolat-un Nurning favqulodda faoliyati ichida koÀp karomatlarini mushohada qilyapmiz. Hatto shunday deya olamachiqmaar bir talabangiz bir oÀzi, bittadan, balki da koÀp karra bunday ikromga va bunday in'omga mazhardirlar.

Milasli Mahmud Afandi, "Bir qishloqda ming qalam bilan Nurga yopishgan qardoshlarimizning qishlogÀidagi faayon qni biroz mubolagÀali koÀrganlar. Men uni tekshirish uchun keldim" dedi. Risolat-un Nurning bir karomati ediki, bu qishloqning qiymatli, faol bir talabasi g uy yor Ahmad yonimda edi. Men dedim: Haqiqatdan men bu qishloqqa bormadim, qardoshlarimdan soÀrayapman, ular ham der edi: "Ayol-erkak, bola-chaqa Ronini -un Nurni yozgan ming qalam bor." SoÀngra Duradgor Ahmad dediki: "Bizning qishlogÀimiz uch yuz ellik xonadon. Ikki domla, bir hoji, uchta odamdan boshqa barcha uylarimizga Risolat-un Nur kirgan. Ayollarlam'a- bolalarigacha yozmoqdalar. Hatto ummiylardan -qirq yoshdan yuqori- yozuv yozgan oÀn qadar qardoshimiz bor" javobida boÀldi. Milasli Mahmud Afandi bu faoliyatga hayron boÀldi.

Ispartaning sof ilm manbalaridan bir zot-ki, Tariqati Oliya-i Naqshiya raislaridan va bir ming ikki yuz toÀqson ikki (1292) yoki bir ming ikki yuz toÀqson uch (1293) orasida dori baqoga tashrif qd ramzBeshkazalizoda Usmon Xolidiy Hazratlari, maslagi ilmiya va amaliyasi bilan aloqadorona kashfiyot va hodisalarini bir hujjati qat'iya kabi vorislariga vasiyat va xushxabarlarining oÀzginasini aozilmanday meros aylagan. Hatto Ustozi muhtaramimizning tavalludiga toÀppa-toÀgÀri boÀlib mazkur tarixda "Iymonni qutqargan bir mujaddid chiqadi, u ham bu yil tavallud qilgan" degan. Bundan tashqari toÀrt farzandidan birisining u zoatda dn sharaf qozonishini va koÀrishishini qoÀshgan. Bu bayonoti haqiqiya ana shunday jarayon etgan:

Bir ming uch yuz yigirma yetti rumiy sanasi Otaboyda sunnat va hifz jamiyatlaridan birida ismi yuqorida oÀtgan Usmon Xolididdasanatlarining farzandlaridan oxirgisi Ahmad Afandi marhumdan, "Mujaddid, mujaddid deyapsiz, qayerda va kim?" SoÀralgan savolga javoban: "Ha, hozir mavjud va oÀttiz besh yoshlarida." degan.

Ikkinchidan: Ispartaning Yanicha Mahallasidan va qra koÀlarimizdan Nuri tarafidan marhum nomi oÀtgan Ahmad Afandidan "Padaringiz, mening farzandlarimdan birisi oÀsha mujaddid bilan suhbatlashadi va qoÀl berib salomlashadi, degan, qanday qiliajib bb soÀralgan. Javoban Ahmad Afandi marhumning "Ha, toÀgÀri. Men u bilan koÀrishdim" javobida boÀlishi, ushbu kashfiyot va bayonotga mador boÀlgan. Yut kuch ismlari oÀtgan Usmon Xolidiy Hazratlarining mustasno tasbehot va tahmidotining biri وَ اَنْ لَيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلاَّ مَا سَعَى oyati karimasining fazlu tavfiqiga sigÀinib Ispartaning janubida, togÀda Sidra nom mavqeda qidir muborak kunlarini qutlash va faqat tasbehot bilan mashgÀul boÀlishga niyat bilan qirq kunlik ozuqaga ayirgan, har bir kun uchun ellik dirham miqdorida bir basida nonidan qirq dona boÀlgan bir tahsisotni bir-ikki kunda yeydilar va qirq kunda ortiq ovqat yemasdan u maxsus joyda vaqtlarini oÀtkazadilar va tasbehotda boÀladilar. Tugatganlarida, orqa qaytganlarida muborak lablari bir-diyatl yopishadi, pichoq bilan takror ochadilar. Biroz ilgarida shu asri hozir uchragan va uchraydigan kuchli kutilgan va oÀylangan safohat va tanbalikka qaramasdan shayxlik dasturini cheri tajva faqat ma'naviy xastalik shifokorligini unutmasdan va e'tiborsiz ham qoldirmasdan shahodati qat'iyyasini koÀrsatib sahifa-i hayotini bir ming ikki yuz toÀqson itidan (1292) imzolagan.

Vanda ta'sisiga boshlangan Madrasa-i Zahroning qoldirilishi, "Doktor xastaga juda lozim" ma'nosi bilan, oÀn toÀqqiz ming oltin ajra

AMI pul va orqasida Sulton Rashod, bu yogÀida ikki yuz deputatdan bir yuz oltmishdan ortiqning fikran qoÀshilishi bir yuz ellik ming banknotni qabul qilganlari holda, moddiy jihatdan amalga oshirib boÀlmadi. Har holda Hakimi Mutlaq,sha Xai Mutlaq yanada ahsan suratini tilaganki, u Sultoni Azaliyning lutfi bilan, moddiyotga minnat qilmasdan, Haza min fazli robbi, Alhamdulilloh, Ispartada Risola-i Nurnina-i Nuifiga manba boÀlishi va ma'naviy Madrasat-uz Zahro hukmiga oÀtishi, bepoyon qusurlarimizning balki da toÀsilishiga inshaalloh vasila boÀlishini Janobi Arhamurrohimiyndan tilab, ushbu dastgohi ma'naviyni quvvalist trib Usmon Xolidiyning qiymatdor va ma'nodor sodiq va mashhur xabarlarining moÀljali va bahs qilingan kishi kundan yanada oshkora bir holda zuhur etgandir.

Sh (1351a-ket musbat voqealar biz ojiz xizmatchilarga vazifa-i asliymizda alohida nazari diqqatni jalb qilganiga xabardor boÀlgandan soÀng, ming hamdu sano bilan huzuez birozga bitta-bittadan vujudi ma'naviyimiz bilan koÀrinamiz va muborak qoÀllarini oÀpamiz. Ayni gÀoyaga yordamga yugurgan va ayni dastgohn bildioqadorlari boÀlgan Kichik Xusrav va Fayzi, Nazif, Amin, Tahsin, Tavfiq, Hilmi kabi qardoshlarimizga arz qilamiz.

Aziz Qardoshlarim!

Bu kunlardَسٰى رirning va OÀninchi SoÀzning tavofuqlariga qaradim. OÀz-oÀzimga dedimki: "Bu ziyoda tafsilot isrofdir; ahamiyatli masalalar koÀp, vaqt zoye bgi shain." Birdan eslatildiki: "U tavofuq ostida juda ahamiyatli masalalar bor. Ham modomiki tavofuqda bir inoyati xossa va bir iltifoti Rahmoniy Risolat-un Nurga nisbatan namoilan SÀlgan; u iltifotga qarshi hissi shukron va mamnuniyat va mutashakkirona sevinch qanchalar ifrotkorona ham boÀlsa, isrof boÀlmaydi." Bu eslatma xulobiroda ikki jihat bilan izoh qilaman.

Birinchisi: Har narsada, -qanchalar juz'iy boÀlsa ham- bir qasd va irodaning jilvasi boÀlishidir. (Tasodif haqiqiy boÀlib boÀlmasligidir.) Ha, kasratning عِلْمٍrqoq va eng ziyoda tasodifga berilgan, kalimalardagi harflarning vaziyatlaridir. Xususan kotiblikda modomiki hech munosabati boÀlmagan va ixtiyori bashar qoÀshilmagan harflarning vaziyatlarida bir uygÀa kifo bir nizom mavjud; albatta bir iroda-i gÀaybiy ostida vaziyatlar berilmoqda. Hech bir narsa, doira-i ilm va qudratidan xorij boÀlmagani kabi, doira-i iroda va istakdan ham xorijistak irki, bunday juz'iy va tarqoq narsalarda ham bir uygÀunlik koÀzlanmoqda va tartiblanmoqda. Va u tartiblash ichida iroda-i omma jilvasidanuchda ti xossa suratida Risolat-un Nurga bir imtiyoz navidan xususiy bir e'tibor berilgan. Men bu chuqur masalani toÀliq koÀrish uchun "Ishorot-ul I'joz"ning tavofuqotiga diqqat qildim va qat'iy bir qanoat bilan oÀsha sirniدُ لِلm va his qildim.

Ikkinchisi: Qandayki juda muborak va qudsiy buyuk bir zot, gÀoyat faqir va muhtoj bir odamga umid qilinmagan bir tarzida iltifotkorona bir idishda ba'zi qogÀozlauyda yralgan bir hadya ehson qilsa, albatta u bechora odam u juda buyuk zotga nisbatan hadyasining minglab mislidan ortiq tashakkur qilishni istaydi. Va ming oÀsha hadya qadar qiymatli boÀlgan oÀsha hadya bilan koÀrsatiltimoiltifotga qarshi qanchalar tashakkurda isrof va ifrot ham qilsa, maqbuldir. Va u juda muborak zotning hadyasiga oÀragan qogÀozlarni ham tabarruk deb shjazolaabi yesa, hatto oÀsha hadya ichidagi yongÀoqlarning poÀstloqlarini ham tabarruk deb non kabi yesa, boshiga qoÀysa, isrof boÀlmagani kabi, Risolat-un Nur yuzida iroda-i ommada inoyati xossaing mooti tavofuq gÀilofi bilan ehson qilingan. Albatta tavofuqqa doir tafsillar, tasvirlar fe'liy tashakkurlarning bir navidir, va sevinchning va minnatdorlikning hayajonli bir jilvalaridir. Ha, bundyotgan zotning iltifotini koÀrsatgan moddiy qirq tiyin ehsoniga qarshi, qirq ming lira qiymatidagi iltifotiga qarshi qanchalar tashakkur aylasa, isrof emas.

Aziz Siddiq Qardi. Hamim!

Sizning favqulodda sadoqat va oliy himmatingizdan taralgan bir hafta avvalgi maktubingizga nisbatan husni zonningizni bir daraja rad qilgan mening javobimnlari vkmati shudirki:

Bu zamonda shunday favqulodda hokim jarayonlar borki, hamma narsani oÀz hisobiga olgani uchun, farazan haqiqiy kutillom ucsha zot ham bu zamonda kelsa, xatti-harakatlarini oÀsha jarayonlarga tobe qilmaslik uchun siyosat olamidagi vaziyatdan farogÀat qiladi va maqsadini oÀzgartiradi deb taxmin qilaman.

Ham uch masala bomaqbuli hayot, biri shariat, biri iymon. Haqiqat nuqtasida eng muhimi va eng a'zami, iymon masalasidir. Faqat hozir umumning nazarida va holi olam majburlashida eng muhim masham idayot va shariat koÀringanidan, u zot hozir boÀlsa ham, uch masalani birdan umum roÀyi zaminda vaziyatlarini oÀzgartirish nav'-i bashardagi joriy boÀlgan odatuliddatlmuvofiq kelmaganidan, har holda eng a'zam masalani asos qilib, narigi masalalarni asos qilmaydi, toki iymon xizmati pokligini umumning nazarida buzmasin va avomning tez aldana olinadigan aqllariga u xizmat boshqa maqsadlarga vosita boÀ>Sirrii namoyo boÀlsin.

Hamda, yigirma yildan beri buzgÀunchi eng shiddatli zulm ostida shu daraja axloq buzilgan, shu daraja matonat va sadoqat yoÀqolganki; oÀndan, baining girmadan biriga ishonilmaydi. Bu ajib holatlarga qarshi juda favqulodda sabot va matonat va hamiyati Islomiya lozim. BoÀlmasa natijasiz qoladi, zarar beradi.

Demak eng xolis va eng salomatli va eng muhim va eng muvaffmagan.li xizmat, Risolat-un Nur shogirdlari ishlayotgan doira ichidagi muqaddas xizmatdir.

Nima boÀlganda ham, hozircha bu masalaga bu qadar yetar.

ilan vustozim, koÀzimiz bilan koÀryapmizki: Ahli tariqat bid'atlarga bardosh qilolmaganlar; ham kirganlar ichidan chiqolmayaptilar, ham ta'qibchilari oÀndan bir-ikkiga tushgan. Ham ular ham e'tirof qilyaptilarki, zavqlaridalaridab etuvchi goÀzalliklaridan qoÀllarida koÀp narsalari qolmagan. Janobi Haqning yolgÀiz bir ehsoni oÀlaroq Risolat-un Nurning porloq, nuroniy yuzini mushohada qilyapmizki, aks qilgan nuroniy yogÀdulari barcha ehtiyojimizgg boÀlya va yetarli kelmoqda, hammani hayratda qoldirmoqda. Ham ahli bid'atni bosh egdirmoqda. Undaylarning lisonlaridan nadomat va afsusni ifodarri bin "Bilmagandik!" kalimalari toÀkilmoqda.

Atrofimizda, Risolat-un Nurga qarshi jozibador va juda oliy haqiqatlaridan boshqa ahli bid'at lisonlari jim bmavjud. GoÀyo qorongÀu girdoblarga kirganlar, gapiryaptilar. Gapirsalar ham ta'sirlari qolmagan. Jozibador va i'jozkor lisoni bilan faqat Risolat-un Nur gapirmoqda-un Nuat va zalolat zulmatlariga qarshi faqat uning talabalari, quvvati iymon bilan poÀlatdan bir qal'a kabi turibdilar. Ham shunday favqulodda fathlar qilmoqda va shunday horiquloda bir suratda Qur'om ungaamr va ta'qiqlariga tutintirmoqdaki, juda koÀp mushohadalarimizdan faqat bittasini ming qalamli qardoshimiz aytyaptilarki... Sukut.

Sha'boni Stasi bing oÀn beshinchisi shanba Layla-i Baroat kechasi tushimda ulkan, tiniq, kichik bir dengiz boÀlgan bir koÀl sohilida Ingliz yoxud Olmon bilan biz, ya'ni Turk hukumati jang qilayotgan ekanmlas, bng asnosida samodan qora bir narsa koÀrinishni boshladi. "Ajabo, bu samodan tushgan nima?" deb hammamizning nazari diqqatimizni jalb qildi. Yaqinlashgan sari bir inson va soÀngra usti ehromli, yuzi bir parcha bugÀdoy rang, boshi oq va katt GÀavsol bilan oÀralgan bir ayol shaklini olib, koÀlning oÀrtasida hamon tushadigan payt darhol u yerga bir marmardan minbar qilinib minbarning ust yoÀlishdi. SoÀngra, zoti oliyingizdan kelgan barcha maktublarni oÀqishni boshladi. Har ikki tarafda sukunat hosil boÀldi. OÀqigan maktublarini hamma jon qulogÀi bilan tingladi. SoÀngra oxirida "Ha, Hazrat Qur'oni Ahayotnshonning shar'iy hukmlari bilan amal qilsangiz, xalos boÀlasizlar. Agar Qur'oni Azimushshonning shar'iy hukmlariga rioya qilmasangiz, hammangiz mahv va barbod boÀlasizlar" deb aytdi. SoÀngra uyimga keldim. Bizning Ra'ir esay bilan Rushdu Afandi bizning uyga keldilar, bandangizga dedilar: "Bu sirni sen fosh qildingmi? Bu maktublar minbar ustida oÀqildi?" Bandangiz ham javoban: "YoÀq qardoshlarim, bu sirni siz angi undangizmi? Bu kelgan zot samodan kelmoqda, bu maktublarni u yerdan keltirmoqda. Men kim boÀlamanki, u hodisalarni u yerga chiqaray?" deb ularga aytdim. SoÀngra bularga bir hadya ikrshuninay deb qaradim, uyimizning tuynugida toÀrtta holva koÀrdim. Bittasini biriga, boshqasini narigisiga va ikki donasini ham oÀzim yedim. OgÀzim shirin boÀlib uygÀondim.

bir b Inshaalloh Layla-i Baroat hurmati va duongiz barakasi bilan haqqimizda muborakdir, iltimos ta'birini kutmoqdamiz.

Aziz Qardoshlarim!

Bu dafa maktub oÀrniga bu mevani yuboryapmiz.

Bir oyatning ishoriy ma'nosining butunligidan bittasi, hurriyatdan bu onga qadardir...

Noyabr oÀttizoÀngrakun 1358 da QoratogÀ teppasiga chiqayotgan edim. "Insonlarning, xususan musulmonlarning bu ketma-ket boÀlgan halokatlari va zararlari qaysi vaqtdan boshlandi, qaysi vaqtga qadar..." qanchaa keldi. Birdan har mushkulimni hal qilgan Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayon Sura-i Val-Asrni qarshmga chiqardi. "Qara" dedi, qaradim; har asrga xitob qilgani kabi, bu asrimizga ham ya tiqmoiyoda qaragan وَ الْعَصْرِ اِنَّ اْلاِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ oyatidagi اِنَّ اْلاِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ maqomi jifriysi bir ming uch yuz yigirma toÀrt (1324) boÀlib, hurriyat inq bilanbilan boshlangan saltanatning oÀzgarishi va Bolqon va Italiya janglari va Birinchi Jahon Urushi magÀlubiyatlari va bitimlari va Islomiy shiorlarning buzilishlari va bu mamlakatning zilzilalَةٍ اَ yongÀinlari va Ikkinchi Jahon Urushining zamin yuzida toÀfonlari kabi samoviy va aroziy musibatlar bilan inson zarari bilan اِنَّ اْلاِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ oyatining bu asrga ham bir haqiqati, moddiy jiga qar boshqa tarixi bilan koÀrsatilib bir lam'a-i i'jozini koÀrsatadi.

اِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ esa, maqomi jifriysi, oxirdagi ت , ه sanaladi, shadda sanaladi, bir ming uch yuz ellik sakkiz (1358) boÀlgan buiy rahng va kelgusi yilning ayni tarixini koÀrsatish bilan u zararlardan, xususan ma'naviy zararlardan xalos boÀlishning chora-i yagonasi iymon va solih amallar boÀlgani kabi va zid ma'nosi bilan u zararning ham sababinuriniasi kufr va kufron, shukrsizlik, ya'ni iymonsizlik, fisq va safohat boÀlganini koÀrsatdi. Sura-i وَ الْعَصْر ning azamat va muqaddasligini va qisqaligi bilan barobar gÀoyat keng va uzun haqiqatlarning xazina tundalganini tasdiq qilib, Janobi Haqqa shukr qildik.

Ha, olami Islom bu asrning zarari boÀlgan bu dahshatli Ikkinchi Jahon Urushidan xalos boÀlishining sababi, Qur'ondan kelgan iymon va solih amallar b1560) i kabi, faqirlarga kelgan achchiq ochlik va qahatchilikning sababi, roÀzaning shirin ochligini chekmaganlari; va boylarga kelgan zararlar va yoÀqotishlarning saba qal'a, zakot oÀrniga chayqovchilik qilishlaridir. Va Anadoluning bir maydoni jang boÀlmasligining sababi اِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا kalima-i muqadaqida ning haqiqatini favqulodda bir suratda yuz ming insonlarning qalblariga tahqiqiy bir tarzda dars bergan Risola-in Nur boÀlganini, juda koÀp alomatlar bilan va shogirdlaridan minglar ahli haqiqat va diqqatning qanoatlari isbot qiladi. Jslatman alomatlardan biri; Risola-i Nurga aziyat bergan yoxud xizmatidan chekingan juda koÀp odamlarning ta'zir yeyishlari kabi, bu yil bu mamlakatning atrofida umumiy bir tarzda Risola-i Nurning tarqalishiga toÀsiqlar qoÀyib hozirgi bir navi turgÀ kechadavri berish xatosi bilan hozirgi umumiy zahmatning bir sababi boÀlganini koÀrsatishidir.

اَلصَّالِحَاتِ dagi ت , oxirdagi "ta"lar koÀpincha vaqfga toÀgÀri kelishi bilan jifr jihatidan ه sanala oladi. Bu nuqtada اِلاَّ barobardir, bu zamonimizni koÀrsatadi (1358). Va talaffuz jih Muhim ه oÀqilmaganidan ت qolib biladi. Bu nuqtadan, shaddalar sanalmasa va اِلاَّ barobar emas, ikki yuzdan ortiq yilga qadar iymon va amali solih bilan barobar ulkan bian bira azim zararga qarshi mujohadasini davom qilishiga ishora qilib Fotihaning oxirida صِرَاطَ الَّذِينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ koÀrsatgan zamonga, ham

لاَ تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ اُمَّتِى ظَاهِرِينَ عَلَى الْحَقِّ حَzinda َاْتِىَ اللَّهُ بِاَمْرِهِ

birinchi jumla bir ming besh yuz (1500) maqomi bilan oxirzamonda bir toifa-i mujohidaning oxirgi zamonlaًَڭa va ikkinchi jumla, bir ming besh yuz ori bil506) maqomi bilan gÀolibona mujohadaning tarixiga va uchinchi jumla bir ming besh yuz qirq besh (1545) maqomi bilan juda oz bir farq bilan ham Fotihaning, ham Val-Asri surasining ikkinchi jumlasining gÀaybiy ishoralarimizdahora qilib tavofuq qiladi. Demak bu Hadisi Sharifning uch jumlasidan har biri bir ming besh yuz (1500) tarixiga va mujohadaning qancha davom qilishiga doir ishoralariga aynan bu اَلَّذِينَ آمَنُti Samَمِلُوا الصَّالِحَاتِ bir ming besh yuz oltmish bir (1561) maqomi bilan, ham وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ bir ming besh yuz oltmish (u tur maqomi bilan ishtirok qilib, oÀsha ulkan toifaning mujohadalari qancha davom qilishini ma'noyi ishoriy va jifriy bilan koÀrsatadilar va Fotiha va Hadis koÀrsatgan tarixga, maqomi abjadlari bilan yaqinlashib farqli bir darajaymonniuq qiladilar va ma'nolari bilan ham toÀliq uygÀun kelib porloq bir gÀaybiy moÀ'jizalik yogÀdusini koÀrsatadilar.

Qur'onga oid eng juz'iy eng kichik bir nuktaning ham qiymati buyuk boÀlganidan, Qur'on ishoralarining bu zamonimizga tavofuq qilgan kichik bir shu'lasi, bugun sura-i Val-Asri nukta-i i'joziyasi munosabati bih mengra-i Fildan, ma'noyi ishoriy tabaqasidan tavofuq dasturiga tayanib bir nuktasini bayon qilishim eslatildi. Shundayki:

Sura-i اَلَمْ تَرَ كَيْفَ mashhur va ra esay kichik bir hodisani bayon qilish bilan kelgan va har asrda namunalari boÀlgan u kabi va unga oÀxshagan hodisalarni eslatish va ishora tabaqasidan har bir nda juga koÀra bir ma'noni ifoda qilish, umum asrlarda umum nav'-i bashar bilan gapirgan Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayonning balogÀatining zarurati boÀlishidan, bu muqaddas sura bu asrimizga hamiy birapti, dars beryapti, yomonlarni kaltaklayapti. Ma'noyi ishoriy tabaqasida bu asrning eng buyuk hodisasini xabar berish bilan barobar, dunyoni har jihat bilan dindan ustun qoÀymoq va zalolatda ketishning jazosi oÀlaroq jifr va abjham loobi bilan uchta jumlasi ayni hodisaning zamoniga muvofiq kelib ishora qiladi.

Birinchi Jumlasi: Ka'ba-i Muazzamaga hujum qilgan Abraha askarlarining boshlariga abobil tayyoralari bilan samoviy bombalar yogÀdirishini tajal qilgan تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ jumla-i muqaddasasi bir ming uch yuz ellik toÀqqiz (1359) boÀlib, dunyoni dindan ustun qoÀygan va nav'-i basharni yoÀldan chiqargan madaniyatchilarning boshlariga samoviy bombalar va8) boÀar yogÀdirishiga tavofuq bilan ishora qiladi.

Ikkinchi Jumlasi: اَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِى تَضْلِيلٍ kalima-i muqaddasasi, eski zamon hodisasidagi Ka'baning nurini soÀndirish uchun hiylalar bilan hehotinilganlarning oÀzlari yoÀqlik, zulmatlar, zalolatda teskari natija bilan ularga qarshi qaytishi bilan ta'zir yeganlari kabi, bu asrning aynan hiylalar bilan, dasisalar bva foyamoviy dinlar ka'basini, qiblagohini zalolat hisobiga buzishga uringan jabbor, magÀrur ahli zalolatning tazlil va izlollariga samoviy bombalar ta'zjifriylan jazolanishiga, ayni tarixni فِى تَضْلِيلٍ kalima-i muqaddasasi bir ming uch yuz oltmish (1360) maqomi jifriysi bilan tavofuq qilib ishora qiladi.

Uchinchisi: اَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِاَqabul ِ الْفِيلِ jumla-i muqaddasasi Rasuli Akram Alayhissalotu Vassalomga xitoban: "Sening muborak vataning va qiblagohing boÀlgan Makka-i Mukarramani va Ka'ba-i Muazzamani hayratomuz bir surAli vaushmanlardan qutqarishini va oÀsha dushmanlari qanday ta'zir yeganlarini koÀrmayapsanmi?" deb ochiq ma'nosi bilan ifoda qilgani kabi, bu asrga ham xitob qilgan u jumla-i muqaddasa ma'noyi ishoriysi bilan deydiki: "Sening dining va Istidan ting va Qur'oning va ahli haq va haqiqatning jabbor dushmanlari boÀlgan dunyoparast va dunyoning manfaati uchun muqaddas narsalarni toptagan oÀsha asxobi dunyoga sening Robbing qanoyotia'zirlar bilan jazolarini berganini koÀrmayapsanmi? KoÀr, qara!" deb ma'noyi ishoriysi bilan, bu jumla aynan maqomi jifriysi bilan batamom bir ming bir tz ellik toÀqqiz (1359) tarixi bilan aynan samoviy ofatlar navidan samoviy ta'zirlar bilan Islomiyatga xoinlik jazosi boÀlib, deb ma'noyi ishoriy ifrini qladi. Faqat "Asxob-il Fil" oÀrniga "Asxob-id Dunyo" keladi. "Fil" ketadi, "Dunyo" keladi.

{(Hoshiya) Bu "fil" lafzi ketishining sirri, eski zamonda dahshatli Fili Mahmudiy azamatiga, haybatiga tayanganlar, hujum qilganlar. Hoz hayvo, dunyo sarvatiga va moliga va u sarvat bilan havoda va dengizda flotlar tashkil qilib oÀsha fil kabi flotlar bilan nav'-i basharni asorat ostiga olgan va Ovrupa madaniyatdan a'i madaniyatning goÀzalliklari bilan, yaxshiliklari bilan, manfaatlari bilan emas, balki madaniyatning yomonliklari bilan va safohati bilan va dinsizligi bilan uch yuz ellik million musulmonlarnnadilar tarafda hokimiyatlarini yiqitib istibdodiga itoat qilgan va bu musibati samoviyaga sababiyat bergan. Va dunyoparast gÀaddor zolimlarga zulmlariga jazo boÀlib ta'zirlar kelishini hamda faqir va ma'sumrs ber mazlumlarga, foniy mollarini va hayotlarini oxiratlariga aylantirish va qiymatdor qilish va dunyodagi gunohlariga kafforat-uz zunub qilishga Qadari Ilohiyga fatvo beiqdori. Hozir yetti yildir, dunyo-parastlarning bu musibatda vaziyatlarini va holatlarini va jahon urushi sahifalarini qat'iyyan bilolmayman. Faqat ikki yil avvalgi vaziyatlari, bu sura-i muqaddasaning m Allam ishoriy tabaqasidan kelgan ta'zirlar, batamom ularning boshlariga tushmoqdalar va suraning bir ma'noyi ishoriysini toÀliq tafsir qilmoqda.}

Tahlil: تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ : Ikki ت sakkiz RNING kki ر toÀrt yuz. Ikki م , bir ب , bir ح , bir ى yuz. Tanvin vaqf boÀlmaganidan ن dir, ellik. Bir ه , bir ج , bir (madda Alif) toÀqqiz. Hammasi bir ming uch yuz ellik toÀqqiz (1359).

فِى تَضْلِيلٍ : ض sakkiz yuz. ف sakson. ت toÀrt yuz. Ikksola-igirma. Ikki ل oltmish. Tanvin vaqfga toÀgÀri kelgan, sanalmaydi. Jami bir ming uch yuz oltmish (1360).

اَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِاَصْحَابِ الْفِيلِ : Ikki "re" , bir "te" sakkiz yuz. Ikki "fe" , ikki ك ikki yuz. Ikki ل , bir م Hizb-uir ع , bir ص bir yuz oltmish. ToÀrt ب uch alif, bir ى , bir ح yigirma toÀqqiz. الْفِيلِ oÀrniga kelgan الدُّنْيَا dagi ikki د , bir alif qutqaiz. Bir ن ellik. Bir ى oÀn. Bir alif, bir. Buning jami bir ming uch yuz ellik toÀqqiz (1359), agar oÀqilmagan alif sanalmasa, bir ming uch yuz ellik sakkiz (1358) boÀladi. Ham arabiy, ham qilga tarixi bilan bu samoviy ta'zirlarningn boshqa-boshqa turlarining zamonlariga tavofuq bilan ishora qiladi.

{(Hoshiya1) Ha, bu ta'zirdan purshar bashar shirkdan shukrga kirmasa va Qur'ondan uzr soÀramasa, maloika qoÀllari bilaumidimsamoviy toshlar boshlariga yogÀishini bu sura bir ma'noyi ishoriy bilan qoÀrqityapti. Qardoshingiz Said Nursiy}

OÀttiz uchinchi oyatdan Hofiz Alining istixrojining bir zayli va ilovasidir.

Sura-i Zumarda اَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْاِسn Hazr فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ oyati azimaning ochiq ma'nosidan tashqari bir ma'noyi ishoriy tabaqasining kulliyatiga kirgan bir fardi Risola-i Nur va tarjimoni boÀlganiga quvvatli bir dalil topdim. اyosiy ْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْاِسْلاَمِ فَهُوَ jumlasi

hisobi jifriy va abjadiy va riyoziy bilan bir ming uch yuz yigirma toÀqqiz (1329) yoki sakkiz (1328) boÀladi. Demak مishorilliyatida va فَهُوَ ishorasiga kirgan va diqqatli qarashga sabab bir fardi, qalb huzuri nuri bilan boshqa bir holatga kirib eski aziyatdan xalos boÀlib nuroniy bir maslakka kirgan bir shaxs, Birinchi vahogirdchi Jahon Urushining kelishga tayyorlanishlari boÀlgan oÀsha dahshatli tarixga va oÀsha fardning vaziyatiga ramzan qaraydi.

فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِنْ ر bir h dagi نُورٍ مِنْ رَبِّهِ kalimasi Risola-i Nur ismiga va ma'nosiga ham jifri, ham surati, ham ma'nosi tavofuq qilgani kabi, اَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْاِسْلاَمِ فَهُوَ jumlasining ham maqonsa, uriysi koÀrsatgan tarixda Risola-i Nur tarjimoni boÀlgan Ustozimning

{(Hoshiya) Bu sharhi sadr bilan munosabatdor bir tavofuqdir. Ustozimdan angladim, yigirma besh yiرْتَ eoimo va eng muhim duosi

munojoti boÀlgan.}

-tahqiqotim bilan- aynan vaziyatiga tavofuq qilmoqda. Chunki, oÀsha zamonda Javasilaushining boshlanishlarida ustozim eski odatini va boshqa falsafiy ilmlarni va oliy آلِيَه (sarf, nahv, mantiq kabi) va o'liy عَالِيَه (tafsir, hadis, fiqh kabi) ilmlarni qoÀyib toÀliq bir -I NURuzuri bilan Risola-i Nurning fotihasi va birinchi martabasi boÀlgan "Ishorot-ul I'joz Tafsiri"ni boshlaydi. Bor himmatini, fikrlarini Qur'onga sarf qilishni boshlaganiga tavofugÀi kuchli bir alomatdirki, bu asrda oÀsha kulliy bir bi ishoriyda diqqatli qarashga sabab bir fardi, Risola-i Nurning tarjimoni va shogirdlarining shaxsi ma'naviysini tamsil qilgan mumassilidir.

Ha, modomiki Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayon har asrda har kishiga xitob qiladi, va hamma narsaney Risga olgan ilm va hamma narsani qamragan iroda bilan hamma narsaga qaray oladi; va modomiki ulamo-i Islomning ittifogÀi bilan oyatlarning ochiq ma'nosidan tashqari ishoriy va ramziy va yashirin koÀplab tabaqalarda ma'nolari bor va لْ بِنki يَا اَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا kabi xitoblarda har asr kabi bu asrdagi ahli iymon, Asri Saodatdagi moÀminlar kabi kirgan; va modomiki Islomiyat nuqtasida bu asr gÀoyat ahamiyatli va dahshatlidir

#59onlarir'on va Hadis gÀaybiy xabar bilan ahli iymonni uning fitnasidan saqlanish uchun shiddatli xabar bergan; va modomiki hisobi jifriy va abjadiy va riyoziy eskidan beri mustahkam bir dasturdir va kuchli bir alomat boÀlisishidakin; va modomiki Risola-i Nur va tarjimoni va shogirdlari, iymon va Qur'on xizmatida porloq va ta'sirli vazifalari gÀoyat ahamiyat kasb etgan; va modomiki bu buyuk oyat hisobi jifr bilan bu asrda va ikki jahon urushiga qab har birinchi jahon urushining boshlanishiga va Risola-i Nurning chiqishiga tavofuq etganini ma'nan ham koÀrsatadi; albatta mazkur haqiqatlarga va quvvatli alomatlarga binohshatlkilanmasdan hukm qilamizki: Risola-i Nurning shaxsi ma'naviysi va tarjimoni bu oyati azimaning ma'noyi ishoriy tabaqasining kulliyatiga kirgan va diqqat bilan qaraladigan bir fardidir, va bu oyat unga a-i Nu qiladi va ma'noyi ramziy bilan undan xabar beradi va gaybiy xabar navidan bir moÀ'jizalik yogÀdusini koÀrsatadi deb boÀladi.

Tahlil: Bir ش ikki ر yetti yuz. ف م ن ل ikki yuz. ص د ه ا yuz. س م yuz. Ismi Jalol اَللm yanaltmish yetti. Ikki ل oltmish. فَهُوَ toÀqson bir. لِلاِسْلاَمِ dagi ikki yoki uch alif, ikki yoki uch. ح sakkiz. نُورٍ مِنْ رَبِّهِ, "Risola-i Nur" Har ikkalasida نُور bor. "Risola" da ر , رَبِّهِ 'dagi ر'ga muqobildir. Agar نُوqizinci tanvin sanalsa, النُّور da ham shaddali ن sanaladi, yana ittifoq qiladilar. نُورٍ dan boshqa مِنْ به toÀqson yetti boÀlib, Risola-i Nurda qolgan ه ل س ikki Alif ham toÀqson yetti boÀlib, toÀliq tr zami qiladi. Turkcha talaffuzda Risola-i Nur hamza bilan oÀqilishi zarar bermaydi.

Sura-i Moidaning oÀn toÀrtinchi oyati

قَدْ جَاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِت emas,ُبِينٌ يَهْدِى بِهِ اللَّهُ

Sura-i Nisoning oxirida

oyati kabi, Risola-i Nur ma'no va jifr jihati bilan, ma'noyi ishoriy fard masdan boÀlganiga kuchli bir alomat topdim. Ikkinchi oyat boÀlgan Sura-i Nisoning oyati, Birinchi Shu'la boÀlgan "Ishoroti Qur'oniya"da Ustozim ishorasini bayon qiiringaBirinchi oyat boÀlgan Sura-i Moidaning oÀn beshinchi oyati ham buning ishorasini quvvatlantiradi, hamda اَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ oyatining ishorasini tasdiq qiladi. Ha, bu asrda ma'noyi ishoriy tabaqasidat ichin shu oyatning muqaddas ma'nosiga bir fard Risola-i Nur boÀlganiga kim insof bilan qarasa, tasdiq qiladi; Risola-i Nur bir fardi boÀlganiga ma'naviy munosabaa zilzlidir. Modomiki bu oyatning maqomi jifriysi bir ming uch yuz oltmish oltidir (1366). Agar maddalar, oÀqilmagan hamzalar sanalmasa, oltmish ikkidir (1362); va modomiki Risola-i Nur Qur'oni Mubin nurini va hidoyatini tarqatgan bir kitoblar OÀndir; va modomiki zohiran undan yanada yaxshi u vazifani ogÀir sharoit ostida qilganlarni koÀrmayapmiz; va modomiki oyatlar boshqa kalomlar kabi juz'iy bir mhar he maxsus boÀlib qololmaydi; va modomiki yashirin va ishoriy dalolat bilan qoidaga koÀra kalomning ma'nosiga kiradi; va modomiki Najmiddini Kubro va Muhyiddini Arab kabi koÀp ahli valoyat ma'noyi zohiriydan higingri botiniy va ishoriy ma'nolar bilan aksar oyatlarni tafsir qilganlar. Hatto tafsirlarida Muso (A.S.) va Fir'avndan murod, qalb va nafsdir deganlari holda, umtinchiarga e'tiroz bildirmagan, buyuk ulamodan koÀplari ularni tasdiq qilganlar. Albatta oyatning yashirin dalolati bilan Risola-i Nurga quvvatli alomatlar bilan ishorasi qat'iydir, shubha qمُحَمّsligi kerak.

Tahlil: قَدْ جَاءَكُمْ bir yuz oltmish toÀqqiz, مِنَ اللَّهِ bir yuz ellik yetti. نُورٌ tanvin bilan barobar uch yuz olti, va وَ كِتَابٌ مُبِينٌ olti yuz oÀttiz bir يَهْدِى بِهِ اللَّهُ bir yuz uch; jami bir min'lonchyuz oltmish olti (1361). Agar maddalar, oÀqilmagan hamzalar sanalmasa, bu yilgi muharram tarixiga, ya'ni bir ming uch yuz oltmish ikkiga (1362) toÀliq tavofuq qiladdik,

r مُبِينٌ dagi tanvinda vaqf qilinsa, bir ming uch yuz oÀn oltidirki (1316), ham Risola-i Nurning muqaddimalariga, ham tanvin bilan takomillashishiga va Birinchi Shu'lada bayon qilingani kabi, koÀp oyatlarning ahamiyat bilan koÀrsatyon qini mashhur tarixga tavofuq qiladi.

Men, sening ijtihodingda xato bor deganlarga va isbot qilganlarga tashakkur qilib ruhu jon bilan minnatdorman. Faqat hozirga qadl Oliyha ijtihodimni batamom qanoat bilan toÀliq tasdiq qilganlar, minglab ahli iymon va ulardan koÀplari ahli ilm tasdiq qilganlari va men ham dahshatli bir zamonda muqaddas bir tasalliga muhtoj boÀlgan bir hangomda yolgÀiz agan vamonning iymonini Risola-i Nur bilan muhofaza niyati xolisasi bilan va Najmiddini Kubro, Muhyiddini Arab kabi minglab ahli ishorot kabi jifriy va riyoziy hisobi bilan bayon qilingan bir xusbir pai ishoriya-i Qur'oniyani oÀziga kelgan toÀliq bir qanoat bilan, ham mahram saqlanish sharti bilan bayon qilganim va u ijtihodimda eng qaysar dinsizlarga ham isbot qi وَ ال tayyorman, deganim holda, meni gÀiybat qilish, dunyoda bunga qaysi mazhab bilan fatvo berib boÀladi, qaysi fatvoni topmoqdalar?! Men hamma narsadan voz kechaman, faqat adolati Ilohiyaning huzurida bu dahshatli gÀiybatga qarshi Talvini halol qilmayman! Titrasin!.. Barcha sayyidlarning bobosi boÀlgan Faxri Olam Alayhissalotu Vassalomning Sunnati Saniyasini muhofaza uchun hayotini va hamma narsasini fido qilgan bir mazlumning shikoyati, albatta susidaiz qolmaydi!

Faqat bir shart bilan halol qila olamanki: Bu Ramazoni Sharifda menga va xolis qardoshlarimga bergan qaygÀu va iztirobni, haqparastlik tomiri bilan, buyuklarga loyiq oliyjanoblik bilan, anoniyati taassubkoronava ma'aqiqatga va insofga fido qilib ta'mirga harakat qilishidir; mushfiq va insofli bir domla holati bilan, qusurimiz boÀlsa, bizga lutfkorona eslatma va tanbeh qilishdir. Janobi Haq Sattor-ul-Uyubdir, hasanot sayyiotga muqobil kelhmoniyv etadi. Iymon xizmatida yuz minglar insonning iymonini tahqiqiy qilish hasanasiga qarshi men kabi bir bechoraning husni niyat bilan quvvatli alomatlar bilan inoyati Ilohiyadan tasavvur qilgani bir xushxabari Qylasufyaning tushunilishida bir xato, balki yuz xato boÀlsa ham, oÀsha hasanotga qarshi kelolmaydi, ayblarni berkitish pardasini yirtolmaydi!... Nima boÀlganda ham.

Bu maib deyaqat shaxsimga aloqador boÀlsaydi, men haqiqatdan nafsi ammoramni toÀliq sindirish uchun unga minnatdor boÀlardim. Maslagimiz, bu zamonda haqqa xizmat, butun-butun tarki anoniyat bilan boÀlva aqlhiga qat'iy qanoatimiz boÀlgani kabi, yigirma yildir nafsi ammoram istar-istamaz u maslakka itoatga majbur boÀlgan. Risola-i Nur va muqaddimalari bunga bir hujjati qat'iyadir. Faqat gÀaraz va qaysarlik vaiq hayavi maslak mutaassibligini his qildirgan va yashirin sirlarni eshittirish suratida kelgan e'tiroz va ayblarga qarshi Eski Said (R.A.) lisoni bilan deyman: Mana maydon! Eng mutaassib ulamodan va eng buyuk valiydan ol alomang dinsiz faylasuflarga va mudaqqiq hukamolarga Risola-i Nurdagi da'volarni isbot qilishga tayyorman va hamda isbot qilganmanki, mening mahvimga va qatl qilinishimga davomli ravishda harakat qilgan zindiq falishgalar va dinsizlar u da'volarni rad qilolmaydilar va qilolmaganlar!

Ham butun hayotimda dalilsiz da'volarni zikr qilmaganimni, siz kabi eski va yangi birodarlarim biladilar. Ayniqsa, Qur'oni MoÀjiz-ul Bayondan olganim bir qusrlar,ilan Ovrupa faylasuflarini Risola-i Nur maydonga chaqiryapti. Risola-i Nur bu zamonda diqqatli qarashga sabab bir hodisa-i Qur'oniya boÀlganidan, bir-ikki ishora emas, balki men bilan barobar Risola-i Nur shogirdlari ta. Biz n istixroj qilingan besh risolada yozilgan ishoralar, bir jihatda mingga yaqinlashmoqda. Mingta mayin sochlar ham toÀplansa, mustahkam bir ip boÀlgani kabi, sarohatga yaqin bir dalolat boÀladi. Masala birli*

ati bilan u ishoralar bir-biriga quvvat beradi. Ba'zi ishoralarni zaif koÀrish bilan uni inkor qilish, insofga, haqparastlikka muvofiq boÀlolmaydi. Inkor qilgan uzrli boÀlol zamon Xususan, keraksiz va zararli va haddan oshgan bir gÀiybat boÀlsa, bu zamonda ahli ilm oÀrtasida ahli haqiqatni yigÀlatadigan bir ranjituvchi hodisadir.

#63, to eمِهِ سُبْحَانَهُ

Qardoshlarim!

Qur'onning birgina oyatining birgina ishorasi gÀaybiy xabar navidan bir lam'a-i i'joziyani tavofuq surati bilan koÀrsatganini ma'naviy bir eslatma bilan koÀrdim.

اa va aُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَاْكُلَ لَحْمَ اَخِيهِ مَيْتًا Bu oyati karimaning maqomi jifriysi -shadda va tanvin sanalmasa- bir ming uch yuz ellik bir (1351), مَيْتًا nin aloma مَيِّتًا boÀlishidan, bir ming uch yuz oltmish bir (1361) boÀlib, bu tarixda azim ishlardan bir dahshatli gÀiybatni, shu oyatning ma'noyi ishoriy kulliyatiga kirgizadi. Va azim ishlardan bunday ajib bir gÀiybat, ayni tariir asayni yilda sodir boÀldi. Shundayki:

OÀn sakkiz yil (hozir yigirmadan oÀtdi) muddatida Sunnati Saniyani muhofaza uchun boshiga shapka qoÀymaganidan va oÀn sakkiz yildir yakka qamoq hukmida odamlar bilbuyuk rishishdan man va yolgÀiz bir xonada hayotini oÀtkazishga majbur qilingan va xususiy ibodatgohida Azoni Muhammadiyni (A.S.V.) oÀqib "Allohu Akbar" deganidan va "La ilaha illallohkliklaqatini quyosh kabi koÀrsatganidan, yuzta birodarlari bilan qamalgan bir odam, yuzlab alomat va ishoralarga tayanib, inoyati Ilohiyadan kelganidan qat'iy bir qanoati bilan Qur'on ishoralaridan bir xushxabarni ham oÀzigida to musibatzada birodarlariga tasalli niyati bilan bayon qilgani uchun, gÀiybat va yomon ta'birlar bilan eshittirmoq va uning darslari bilan iymonlarini qutqargan ma'sum shogirdlarinhramonn nafrat ettirib shubhalar bermoq, goÀyo atrofda inkorga sabab bir narsa yoÀq va hech bir harom ishlarni va jinoyatni koÀrmayotgandek faqat u bechoraning mavhum bilib, osini sakkiz yilda sakson mudaqqiqlarning nazarida yashiringan va sathiy va qaysarona nazariga koÀra bir ijtihodiy xatosini koÀrish oÀyi bilan yomonlamoq, albatta bu asrda, bu soÀrakatda, Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayonning qasddan ishorasiga sabab boÀla oladigan azim bir hodisadir. Menimcha Qur'onning qandayki har sura va ba'zan bir oyat va ba'zan bir kalimasi bir moÀ'jiza boÀladi. Xuddi dir.ng kabi, bu oyatning birgina ishorasi, gÀaybiy xabar navidan bir lam'a-i i'joziyadir. Bu oyatning bu ishorasi bu asrda Risola-i Nur shogirdlari haqidagi gÀiy Hazr qaraganiga uch alomat bor:

Birinchisi: "Birinchi Shu'la" boÀlgan "Ishoroti Qur'oniya" Risolasida Risola-i Nurga va tarjimoniga ishora ا

OY beshinchi oyat boÀlgan

gÀoyat quvvatli alomatlar bilan مَيْتًا kalima-i muqaddasasi, jifr va abjad hisobi bilan va uch ma'no jihati bilan Said-un NurdoÀstltavofuq qilishidir.

Ikkinchi Alomat: اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ oxiriga qadar oyatining maqomi jifriysi va riyoziysi bir ming uch yuz oltmish bir (1361) boÀlishidir. Ayni tarixda oÀsha ajib hodisa boÀldi.

Sakkiinchi Alomat:>OÀsha muhtaram keksa zotni unutish, balki shaxsimga qarshi kamsitishlarini keksaligiga va koÀp jihatlar bilan oramizdagi uxuvvatga hurmatan halol qilishga qaror berganim va biz xizmatkor boÀlanimiz Qur'onga havola qilib qoÀyga duolangomda, birdan ixtiyorim xorijida besh jihat bilan yomonlashni yomonlagan, moÀ'jizona gÀiybatdan olti jihat bilan man qilgan اَيُحِبُّ اsibatnُمْ اَنْ يَاْكُلَ لَحْمَ اَخِيهِ مَيْتًا oyati qarshimda oÀzini koÀrsatib tamassul ayladi. Ma'nan menga "qara" dedi. Men ham qaradim, birdan tasbehot ichida koÀrdimki; bir ming uch yuz ellik birdan (1351) to bir ming uch yuz oltmish bir (1axsi marixini koÀrsatdi. Holimizga qaradim. Parda ostida ellik birdan to oltmish birga qadar, Risola-i Nur madad kutgan Istanbul atrofida bir navi hujum boÀlgan va oltmish am oz birdan portlashidir.

Tahlil: ت toÀrt yuz, خ olti yuz = ming. م م ى ى yuz, ل ل ك ك yuz, uchinchi ن ى م yuz, ح ح ح ب د oÀttiz, toÀrtincha haqnn, besh ه bir alif bilan barobar oÀn, oxirdagi tanvin vaqfan alif boÀlgani uchun, jami bir ming uch yuz ellik bir. {(Hoshiya) Bu oyat bizni shiddat bilan gÀiybatdan man qilganidan, bu hodisani unutishimiz kerak, madorÀlsa bbat qilmasligimiz kerak. Inshaalloh ortiq takrorlanmaydi.} مَيْتًا asli shaddali yo boÀlganidan, "bir ming uch yuz oltmish bir" boÀladiingan id Nursiy

Bu ojiz qardoshingiz, ham oÀsha e'tiroz qilgan u eski tez bizotga, ham ahli diqqatga va sizlarga bayon qilamanki: Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayonning fayzi bilan yangi Said (R.A.) iymon haqiqatlariga doir shu daraja mantiq va haqiqat jihatidan burhonlar zikr qiladiki; boshqa musula oldiamosi, balki eng qaysar Ovrupa faylasuflarini ham taslimga majbur qiladi va qilmoqda. Ammo Risola-i Nurning qiymat va ahamiyatiga ishoriy va ramziy bir tarzda "Hazrati Ali" (R.A.) va "GÀavsi A'zlan big (R.A.) xabarlari navidan Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayon ham bu zamonda bir moÀ'jiza-i ma'naviyasi boÀlgan Risola-i Nurga nazari diqqatni jalb qilishiga "Ma'noyi ishoriy" tabaqasidan ramz va imolari, i'stozimng sha'nidandir va u lisoni gÀaybning balogÀati moÀ'jizakoronasining taqozosidir.

Ha, Eskishahar Qamoqxonasida dahshatli bir zamonda va qudsiy bir tasalliga juda ham muhtoj boÀlganimiz hangomda, ma'naviy bir elmayma bilan: "Risola-i Nurning maqbuliyatiga eski avliyolardan shohid keltriyapsan. Holbuki وَلاَ رَطْبٍ وَلاَ يَابِسٍ اِلاَّ فِى كِتَابٍ مُبِينٍ sirri bilan, eng ziyoda bu masalada soÀz sohibi Qur'ondir. Ajabo, Risola-i Nurni Qur'on qabul qiladimitob qa qaysi nazar bilan qarayapti?" deyildi. U ajib savol qarshisida boÀldim. Men ham Qur'ondan madad soÀradim. Birdan oÀttiz uch oyatning ochiq ma'nosining tafsilotlari navidagi tabaqalardakasi 'noyi ishoriy" tabaqasidan va u ma'noyi ishoriy kulliyatiga kirgan bir fardi Risola-i Nur boÀlganini va kirishiga va ajralib turishiga bittadan quvvatli alomat larninhini bir soat mobaynida his qildim; va bir qismini bir daraja izohli va bir qismini qisqacha koÀrdim. Qanoatimga hech bir shak va shubha va vahim va vasvasa qolmadi; va men haandek i iymonning iymonini Risola-i Nur bilan quvvatlantirish niyati bilan oÀsha qat'iy qanoatimni yozdim va xos qardoshlarimga mahram saqlanish sharti bilan berdim.

Va u risolada biz demaymizki: "Oyatning ochiq ma'nosi ana bu." Toki, bir lar "Bir qarash lozim" demasin. Ham demaganmizki: "Ma'noyi ishoriyning kulliyati bu." Balki deyapmizki: Ochiq ma'noning ostida koÀplab tabaqalar bor. Bir tabaqasi ham ma'noyi ishoriy va ramziydir.صَدْرَma'noyi ishoriy ham bir kulliydir, har asrda juz'iyotlari bor. Va Risola-i Nur ham bu asrda u ma'noyi ishoriy tabaqasining kulliyatida bir farddia va uu fardning qasddan diqqatli qarashga sabab boÀlganiga va ahamiyatli bir vazifa qilishiga eskidan beri ulamo orasida bir dasturi jifriy va riyoziy bilan alomatlar, balki hujjatlar koÀrsatilgan ekan,sh bilnning oyatiga yoki ochiq bayoniga ziyon yetkazish emas, balki i'joz va balogÀatiga xizmat qiladi.

Bu navi gÀaybiy ishoralarga e'tiroz qilinmaydi. Ahli haqiqatning nihoyatsiz Qur'on ishoralaridan son buzmasiz istixrojlarini inkor qilolmagan buni ham inkor qilmasligi kerak va qilolmas. Ammo men kabi ahamiyatsiz bir odamning qoÀlida bunday ahamiyatli bir asarning chiqishini gÀarib va aqldan uzoq koÀrib bundaIN BIRroz qilgan zot, agar bugÀdoy donasi qadar qaragÀay urugÀidan togÀ kabi qaragÀay daraxtini xalq qilish azamat va qudrati Ilohiyaga dalil boÀlganini oÀylasa, albatta biz kabi ajzi mutlaq va faqri mutlaqda bunday juda shiddabir zatiyoj zamonida bunday bir asarning chiqishini "Alloh rahmatining kengligiga dalildir", deyishga majbur boÀladi. Men sizni va e'tirozchilarni Risola-i Nuoliyatsharaf va obroÀyi bilan ishontiramanki, bu ishoralar va avliyoning imoli xabarlari, ramzlari meni doimo shukrga va hamdga va qusurlarimdan istigan. Bu chorlagan. Hech bir vaqtda hech bir daqiqa nafsi ammoramga faxr va gÀururga sabab boÀladigan bir anoniyat va menlik bermaganini, sizga bu yigirma yil hayotimning koÀzingiz oÀngidagi alomatlamuhtojan isbot qilaman.

Ha, bu haqiqat bilan barobar inson qusurdan, unutishdan xoli emas. Mening oÀzim bilmagan koÀp qusurlarim bor. Balki da fikrim qoÀshilgan, risolalarda ba'zi xatolava unggan. Faqat Qur'onning qudsiy harflarining oÀrniga basharning tarjimasini joylashtirish pardasi ostida, nuqson harflar bilan, yangi xat ostida vayronkorona ahli zalolatning buzuq ta'villoqiy myatlarning ochiq bayonlariga ziyon yetkazishlariga qaramayotgandek, bechora mazlum bir odamning qardoshlarining iymonini quvvatlantirish uchun bir nukta-i i'joziyani bayon qilgani uchu Xullamati iymoniyasiga sustlik beradigan darajada e'tiroz, albatta nafaqat ahli haqiqat zotlar, balki zarra miqdor insofi boÀlgan, e'tiroz qilolmaydi.

Bunloyatl qoÀshimcha tarzda bayon qilaman: Bu zamonda gÀoyat quvvatli va haqiqatli millionlab fidokorlari boÀlgan mashrablar, maslaklar, tariqatlar bu dahshatli zalolat hujumiga qarshi zohiran magqiyni atga tushganlari holda, men kabi yarim omi va kimsasiz va doimo kuzatuv ostida, politsiya boÀlimi qarshisida va mudhish koÀplab jihatlar bilan menga qarshi tashviqotla ma'riammani mendan nafratlantirmoq vaziyatida boÀlgan bir odam, u maslaklardan yanada oldin, yanada quvvatli tayangan Risola-i Nurga sohib emas; va u asar uning hunari boÀlolmas, ular bilan ifti elektlolmas. Balki toÀgÀridan-toÀgÀriga Qur'oni Hakimning bu zamonda bir navi moÀ'jiza-i ma'naviyasi boÀlib, rahmati Ilohiya tarafidan ehson ti Iloandir. U odam minglab doÀstlari bilan barobar u hadya-i Qur'niyaga qoÀl otganlar. Nima boÀlganda ham, birinchi tarjimonlik vazifasi unga tushgan. Uning fikri va ilmi va zakovatining asari boÀlmaganiga dalil, Risola-i Nhiga hhunday parchalar borki, ba'zisi olti soatda, ba'zisi ikki soatda, ba'zisi bir soatda, ba'zisi oÀn daqiqada yozilgan risolalar bor. Men qasam bilan ishontiramanki, Eski Saidning (R.A.) {(K.Hoshiya) Ba'zi kim. Bar bu bechora Said haqida (R.A.) kalimasini bir duo niyati bilan yozganlar. Men oÀchirishni istadim, xotirimga keldiki, "Alloh rozi boÀlsin" ma'nosida bir duodir, tegilma. Men ham oÀchirmadim.} quvva-i hofizasi ham barobar boÀlish va xoi bilan, oÀsha oÀn daqiqa ishni oÀn soatda fikrim bilan qilolmayman. OÀsha bir soatlik risolani ikki kun iste'dodim bilan, zehnim bilan qilolmayman. Va oÀsha bir kunda olti soatlik risolda suygan "OÀttizinchi SoÀz"ni na men va na da eng mudaqqiq, dindor faylasuflar olti kunda u tahqiqotni qilolmaydilar va hokazo... Demak biz, qashshoq boÀlganimiz holda, gÀoyat boy bir javohirlar doÀkonining e isbotisi va bir xizmatchisi boÀlganmiz. Janobi Haq fazl va karami bilan shu xizmatda xolisona, muxlisona bizni va umum Risola-i Nur talabalarini doim va muvaffaq aylasin, omin, bihurmati Sayyid-il-Mursaliisola- Said Nursiy

Juda aziz,is qilsiddiq va sodiq qardoshlarim va Risola-i Nur jihatida ishonchli va xolis vorislarim!

Juda ma'nodor va quvvatli bir tavofuq va shogirdlarning sadoqatlariga dalil, bir zohir karomati Nuriyani bayuncha ishimga bir eslatma oldim. Shundayki:

Men vasiyatnomamni yozganim ayni zamonda yashirin munofiqlar men ishongan xizmatchilarimni xavfsizlik xodimlari tarafidan yonimga kelishdan man qilganloda qini vaqtda fursat topib tanimaganim birisi bilan sobiq toÀqqiz dafadan yanada ta'sirli bir zaharni menga yuttirdilar. Ham ayni zamonda Tunuslik va olim qardoshlarُمُوسُn va bu yerga qadar oÀtgan yili meni koÀrish uchun kelib koÀrishmasdan ketgan domla Hashmat Yozgatdan bu yerga yozyaptiki: "Said vafot qing Al-Risola-i Nurning bir yuz oÀttiz risolasi muhofaza qilinsin, kelajakda nashr qilamiz." Ham ayni zamonda Halil lbrohimning, vafotim haqida bir gÀamgin marsiya hukmidagi porloq maktubi shogirdlarni yigÀlattirdi. Hozlik zamonga juda ham yaqin Xusravning oÀz odatiga muxolif, mening vafotimga doir bir-ikki maktubida ikki-uch kun umr kabi ta'birlar bilan ajalimga ishoralari bir parcha meni xafa qildi. "Ajabo, men ketyapmanmi?" deb ranjidinqilo Ham ayni bu hangomlarda, eng ziyoda hayoti dunyoviyadagi vazifamni oÀylab, "Vafotimdan soÀng shogirdlar bu dahshatli zamonda mening badalimga ham u vazifani qiladilarmi?" deb juda ham qiziqarkan, birdan Denizli, Milas, Isparta, Inebolu قَرَّبdan yuz daraja ustun shunday sohib chiqib va lozim bilib u vazifaga yugurib, boshqalarni ham va muallim va olimlarni yugurtirdilarki, meJanobirat-hayrat ichida qoldirdilar.

Xulosa: Bu besh jihatdagi tavofuq, zohir bir karomati Nuriyadir.

Qardoshlarim, xavotirlanmang! Javshan va Avrodi Bahaiya bu dafa ham oÀsha dahshatli zaharning tahma besga gÀalaba qildi, tahlika davri oÀtdi, faqat xastalik davom qilmoqda.

Umum qardoshlarimga bir-bir salom va salomatliklari uchun duo qilib, shubhasiz maqbul boÀlgan duolarini istayman va Ineboluda va atrofida ham ko. Dunyimlarning, ham jajji bolalarining Risola-i Nurni yozishga muvaffaqiyat qozonishlarini va Qur'on darsini koÀp ma'sumlarning olishini butun ruhu jonimiz bilan tabrik qilamiz.

BIRINCHI SHU'LA

Birinchi Savol: Deyildiki: "Fotiha va Yosin va xatmi Qur'oniy kabi oÀqilgan virdlar,Àrab qdas narsalar ba'zan hadsiz oÀlgan va sogÀ insonlarga bagÀishlanadi. Holbuki bunday juz'iy birgina hadya bir onda hadsiz zotlarga yetishishi va har biriga bir xil hadya tushishi, aqydi muhovining xorijidadir".

Javob: Fotiri Hakim qandayki havo unsurini kalimalarning chaqmoq kabi yoyilishlariga va koÀpayishlariga bir ekinzor va bir vosita qilgan va radio vositasi bilan bir minorada oÀqilgan azoni Muhammadiyni (A.S.V.) barcr. Birlarda va barcha insonlarga ayni onda yetishtirishi kabi.. Aynan shuningdek, oÀqilgan bir Fotiha ham, (masalan) umum ahli iymonninig oÀlganlariga ayni onda yetishtirish uc Ey ndsiz qudrat va nihoyasiz hikmati bilan ma'naviy olamda, ma'naviy havoda koÀp ma'naviy elektrlarni, ma'naviy radiolarni yoygan, sochgan; fitriy simsiz telefonlatobi izmat qildiradi, ishlattiradi. Ham qandayki bir chiroq yonsa, qarshisidagi minglab oynaga (har biriga) toÀliq bir chiroq kiradi. Aynan shuning kabi, bir Yosini Sharif oÀqilsa, millionlab ruhlarga hadya qilinsa, har biriga boÀlg bir Yosini Sharif tushadi.

Ikkinchi Savol: Shiddat bilan va amirona deyildiki: "Sen Risola-i Nurning maqbuliyatiga doir Hazrati Ali (R.A.) va GÀavsi A'zaman, A.) kabi zotlarning qasidalaridan shohidlar koÀrsatmoqdasan. Holbuki asl soÀz sohibi Qur'ondir. Risola-i Nur Qur'onning haqiqiy bir tafsiri va haqiqatining bir tarjimoni va masalalarining bimga kdir. Qur'on esa, boshqa kalomlar kabi poÀchoqli, suyakli va shuuri xususiy va juz'iy emasdir. Balki Qur'on barcha ishoralari bilan va parchalari bilan ayni shuurdir, plhaq vsizdir; foydasiz, keraksiz moddalari yoÀq. Olami gÀaybning tarjimonidir. SoÀzlar haqida soÀz uniki, koÀraylikchi u nima demoqda?"

Javob: Risola-i Nur toÀgÀridan-toÀgÀri Qur'onning yaqqol Qiziurhoni va quvvatli bir tafsiri va porloq bir lam'a-i i'jozi ma'naviysi va u dengizning bir qatrasi va u quyoshning bir shu'lasi va u ma'dani ilmi haqiqatdan ilhomlangan va fayzidan kelgan bir tarjuolarnma'naviyasi boÀlganidan, uning qiymatini va ahamiyatini bayon qilmoq Qur'onning sharafiga va hisobiga va sanosiga oÀtganidan, albatta Risola-i Nurning ustun vasfini bayon qilishini haq taqozoga hami va haqiqat istaydi, Qur'on ruxsat beradi. Men kabi bir tarjimonning hissasi yolgÀiz shukrdir. Hech bir jihat bilan faxrga, maqtanishga, gÀaffaqi haqqi yoÀqdir va boÀlolmaydi. Keladigan oyatlarning ishorasiga bu nuqtai nazar bilan qarash kerak. BoÀlmasa meni xudbinlik bilan ayblaganlarga haqqimni halol qilma(1311)Bu juda ahamiyatli savolga qarshi ikki-uch soat mobaynida birdan Qur'onning mashhur oyatlaridan "SoÀzlar" adadicha oÀttiz uch oyatning ham ma'nosi bilan, haming rabilan Risola-i Nurga ishoralari uzoqdan-uzoqqa qisqacha koÀrildi. Boshqa-boshqa tarzlarda oÀttiz uch oyat ittifoqan Risola-i Nurni ramzlari bilan koÀrsatgani xayol-mayol koÀrildi.

ESLATMA: Eng avval yigirma toÀrtinchi oyatning boshida zii koÀzingan eslatmaga diqqat qilish lozim. U eslatmaning joyi boshda edi. Faqat u yerda xotirga keldi, u yerga kirdi.

IKKINCHI BIR ESLATMA: Tavofuq bilan ishoralar agar munosabati ma'naviyaga tayanmasa, ahamiyati oiya qiAgar munosabati ma'naviyasi quvvatli boÀlsa, bu uning bir fardi, bir masadaqi hukmida boÀlsa va mustasno bir layoqati boÀlsa, u vaqt tavofuq ahamiyatlidir. Va u kalomdan buning irodasiga bir alomat brifga . Va undan u fardning xususiy bir suratda kirganiga yo ramz, yo ishora, yo dalolat hukmida uni koÀrsatadi. Xullas, keladigan Qur'on oyatlarining Risola-i Nurga ishoralari va tavofuqlari aksadiyas bilan quvvatli bir munosabati ma'naviyaga tayanadilar.. Ha, bu keladigan mashhur oyatlar ittifoq bilan oÀn uchinchi asrning oxiriga va oÀn toÀrtinchi asrning avvaliga jifr jihar; talqaramoqdalar va Qur'on va iymon hisobiga bir haqiqatga ishora qilmoqdalar. Va tasalliga sabab bir "Nur"dan xabar bermoqdalar. Va u zamonning zalolat fitnasidan kelgan shubhalarni yoÀqotadigan Qur'oniy bir burhonni xushxabar bermoqdalar.

zim keu ishoralarga va ramzlarga toÀliq sazovor va u vazifalarni haqqi bilan qiladigan Risola-i Nur kabi bir tafsiri Qur'oniy boÀladi. Holbuki Risola-i Nur bu mazkur nuqtada oldin boÀlgani, uni oÀigirmaarcha shubhasiz boÀlishi bilan dalolat qiladiki, u oyatlar ayniqsa Risola-i Nurga qarab unga ishora qiladilar.

BIRINCHISI: Nur Surasidan Nur oyatidirki, Risola-i alolatg Resail-in Nur va Risola-in Nur va Risolat-un Nur nomlari bilan nomlanishi sababining oÀn olti sababidan bir sababi boÀlganidan, birinchi tabala uni bayon qilish kerak. Bu nur oyati:

اَللهُ نُورُ السَّمٰوَاتِ وَاْلاَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكٰوةٍ فِيهَا مِصْباَحٌ اَلْمِصْباَحُ فِى زُجَاج hujumلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّىٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لاَشَرْقِيَّةٍ وَلاَغَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِىٓءُ وَلَوْلَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلٰى نُورٍ يtayman اللهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشَآءُ وَيَضْرِبُ اللهُ اْلاَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ

Shu Nur oyatining ma'no jihatidan koÀp tabaqaofuq ba koÀp jihatlari bor. Va oÀsha tabaqalardan va jihatlardan ishoriy va ramziy bir jihati ma'no va jifr jihatidan nurli bir tafsiri boÀlgan Risola-in Nur va Risolat-un Nurga toÀrt-yalar umlasi bilan oÀn jihatdan qaraydi. Va oÀsha tabaqalardan va oÀsha jihatlardan bir tabaqa va bir parda ham moÀ'jizona elektrdan xabar beradi.

Risola-i Nurga qaragan Birinchi Jumlasi: مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكٰوةٍ فِيهَlmaskiباَحٌ dir. Ya'ni: Nuri Ilohiyning yoki Nuri Qur'oniyning yoki Nuri Muhammadiyning (A.S.V.) misoli shu مِشْكٰوةٍ فِيهَا مِصْباَحٌ dir. Jifriy maqomi toÀqqiz yuz toÀqson sakkiz (998) boÀlib, aْغَيْظisolat-un Nur, -"shaddali nun" ikki nun sanalmoq jihati bilan- batamom tavofuq bilan unga ishora qiladi.

Ikkinchi jumlasi: اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّىٌّ يُوقَدُ dir. Ya har Sakkizinchi YogÀduda tafsilan bayon qilingani kabi, Imomi Ali (R.A.) Jaljalutiya Qasidasida yaqqollik darajasida Risola-in Nurga qarab va unga ishora qilib degan: اَقِدْ كَوْكَبِى بِاfiningمِ نُورًا Men taxmin qilamanki, Imomi Alining (R.A.) bu ishorasi bu jumla-i Nuriyaning ramzidan ilhomlangan. Bu oyatdagi jumlaning maqomi besh yuz qirq olti (546) boÀlib, Risola-i NurNursiydadi boÀlgan besh yuz qirq sakkizga (548) gÀoyat juz'iy va sirli ikki farq bilan tavofuq nuqtasidan ishora qilgani kabi, ramziy bir ma'nosi bilan toÀliq qaraydi.

Uchinchi Jumlasi: مِنْ شَجَرَةٍ dir. Agar مِنْ شَجَرَةٍ dabarakaaqflarda kabi هی sanalsa, besh yuz toÀqson sakkiz (598) boÀlib, tamoman Resail-in Nur va Risola-in Nur adadi boÀlgan besh yuz toÀqson sakkizga (598) tavofuq bilan barobar مِنyratdaقَانٍ حَكِيمٍ ning adadiga yana sirli birgina farq bilan tavofuqi ramziy bilan, ham Resail-in Nurni fardlariga qoÀshadi, ham yana Risola-in Nurqqizinurqoni Hakimning muborak daraxti boÀlganini koÀrsatadi. Agar مِنْ شَجَرَةٍ dagi ة , ت qolsa, u vaqt jifriy maqomi toÀqqiz yuz toÀqson uch oÀchoqboÀladi, tavofuqqa zarar bermagan juz'iy va sirli besh farq bilan Risolat-un Nur adadi boÀlgan toÀqqiz yuz toÀqson sakkizga (998) tavofuq bilan ma'nosining ham uygÀunligiga binoan, kabi,shora qiladi.

ToÀrtinchi Jumlasi: نُورٌ عَلٰى نُورٍ يَهْدِى اللهُ لِنُورِهِ dirki, toÀqqiz yuz toÀqson toÀqqiz (999) boÀlib, sirli bitta farq bilan Risolat-un Nur adadi boÀlganar, shiz yuz toÀqson sakkizga (998) tavofuq bilan ma'nosining quvvatli munosabatiga binoan ishora darajasida ramz qiladi.

Beshinchi Jumlasi: مَنْim Janءُ jumlasi gÀoyat juz'iy bir farq bilan Risolat-un Nur muallifining ismi bilan mashhur bir laqabiga tavofuq bilan ma'nosi qaragani kabi qaraydi. Agar يَشَاءُ dagi mحَمْدِr olmosh izhor qilinsa مَنْ يَشَآئُهُ boÀladi. Batamom tavofuq qiladi. Bu oyat qandayki Risola-in Nurga ismi bilan qaraydi, xuddi shuning kabi, taacha ba takomillashish tarixiga batamom tavofuq bilan ramzan qaraydi.

كَمِشْكٰوةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ اَلْمِصْبَاحُ فِى زُجَاجَةٍ jumlasi كَمِشْكٰوةٍ dagi tanvin vaqf HazratboÀlmaganidan nun sanalmoq va فِى زُجَاجَةٍ vaqf oÀrni boÀlganidan ة , هی boÀlish jihati bilan bir ming uch yuz qirq toÀqqiz (1349) boÀlib, Resail-in Nurning eng nuroniy juzlarining ta'lifi hangomi va takomillasiga isamoni boÀlgan bir ming uch yuz qirq toÀqqiz (1349) tarixiga batamom tavofuq bilan ishora qiladi.

Ham اَلْمِصْباَحُ فِى زُجَاجَةٍ اَلزّuchi yةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّىٌّ jumlasi bir ming uch yuz qirq besh (1345) boÀlib, Resail-in Nurning tarqalishi va mashhur boÀlishi va Muhamhi tarixiga aynan tavofuq qiladi. Chunki shaddali ر ikki ر , shaddali ن ikki ن , shaddali ز asli e'tibori bilan bir ل , bir ز va birinchi زُجَاجَةٍ vaqf jiib va ilan هی , ikkinchi vaqf boÀlmaganidan ت sanaladi. Agar shaddali ز ikki ز sanalsa, u vaqt bir ming uch yuz yigirma ikki (1322) boÀladiki, yana Risola-in Nur muallifi muqaddamoti Nuriyani boshlagan ayni tarixiga aynan Qur'oq qiladi.

Ham مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ jumlasi; birinchi ت , ikkinchi ت esa vaqf yeri boÀlganidan هی boÀlmoq va شَجَرَةٍ dagi tanvin ن sanalmoq jihati bilan bir ming uch yuz oÀn bir yarat boÀladiki, u tarixda Resail-in Nur muallifi Risolat-un Nurning muborak muqaddas daraxti boÀlgan Qur'onning zinapoyalari boÀlgan Arabiy ilmlarni dars berishni boshlagan ayni tarixga aynan tavofuq qilib ramzan qaraydi. Xuldunyodu qadar ma'nodor va koÀpgina Qur'oniy tavofuqlarning ittifogÀi yolgÀiz bir alomat, bir ishora emas, balki quvvatli bir dalolatdir. Balki elektr bilan barobar Rr Shogin Nurga munosabati ma'naviyasi bilan ochiq shaklda ifoda qilmoqdir. Bu oyatning munosabati ma'naviyasining latofatlaridan bir latofati shuki; gÀaybdan xabar navidan moÀ'jizona hamgan Harga, ham Risola-in Nurga ishora qilgani kabi, ikkalasining chiqishlariga va chiqish zamonlaridan keyingi takomillashish zamonlariga va odatga xilof vaziyatlarini juda goÀzal koÀrsatadi.

#nday tMasalan, زَيْتُونَةٍ لاَشَرْقِيَّةٍ وَلاَغَرْبِيَّةٍ jumlasi deydi: "Qandayki elektrning qiymatdor moli sharqdan ham, gÀarbdan ham jalb qilingan bir mol emas. Balki yuqoridatning i havoda rahmat xazinasidan, samovot tarafidan tushmoqda. Har yerning molidir. Boshqa yerdan qidirishga ehtiyoj yoÀq" deydi. Xuddi shuning kabi, ma'naviy bir elektr boÀlgan Resail-in Nur ham sharqning ma'lumotidki Saimlaridan va gÀarbning falsafa va fanlaridan ham kelgan bir mol va ulardan iqtibos qilingan bir nur emas. Balki samoviy boÀlgan Qur'onning, sharq va gÀarbdan baland yuksak martaba-igan vaysidan iqtibos etilgandir.

Ham masalan يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِىءُ وَلَوْلَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ jumlasi ma'no-i ramziy bilan deydiki: "OÀn bir nhi va oÀn toÀrtinchi asrda samoviy chiroqlar otashsiz yonadilar, otash tegilmasdan porlaydilar. Uning zamoni yaqin, ya'ni bir ming ikki yuz sakson (1280) tarixiga yaqindir. Xullas, bu jumla bilan qandayki elektrning xilofi odat xususiyahamiyaa kelishini ramzan bayon qiladi. Aynan shuning kabi: Ma'naviy bir elektr boÀlgan Resail-in Nur ham gÀoyat yuksak va chuqur bir ilm boÀlgani holda, tahsil qiyiilan qklariga va dars qilishga va boshqa ustozlardan ta'lim olishga va mudarrislarning ogÀzidan iqtibos boÀlishga muhtoj boÀlmasdan, harkas darajasiga koÀra u oliy ilmlarni mashaqqat otashiga ehtiyoj qolmasdan anglahon uri, mustaqil ravishda istifoda qiladi, muhaqqiq bir olim boÀla oladi. Ham ishora qiladiki: Resail-in Nur muallifi ham otashsiz yonadi, tahsil uchun qiyinchilik va dars mashaqqatiga muhtoj boÀlmasdan mustaqiybiy xshda nurlanadi, olim boÀladi. Ha, bu jumlaning bu moÀ'jizona uch ishorasi elektr va Resail-in Nur haqida haq boÀlgani kabi, muallif haqida ham ayni haqiqatdir. Tarixcha-i hayotini oÀqiganlar va hamshaharlari biladilarki, "ذُوخٍ kitobidan keyingi madrasa usuli boÀyicha oÀn besh yil dars olish bilan oÀqiladigan kitoblarni Resail-in Nur muallifi yolgÀiz uch oyda tahsil olgan. Ham qandayki bu jumlaning ma'naviy munosabat jihatida quvvatli va ishortli ishorasi bor; xuddi shuning kabi jifriy va abjadiy tavofugÀi bilan ham elektrning chiqish zamonining yaqinligini, ham Resail-in Nurning maydonga chiqishi, hamda muallifining tugÀilishini ramzan xabar beradi. Bir moÀ'jr doir yogÀdusini yana koÀrsatadi.

Shundayki يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِىءُ ning maqomi bir ming ikki yuz yetmish toÀqqiz (1279) boÀlib, وَلَوْلَمْ تَم وَاَشُ نَارٌ نُورٌ qismi esa, ikki tanvin ikki "nun" sanalmoq jihati bilan bir ming ikki yuz sakson toÀrt (1284) boÀlib, ham elektrning umumiylashishin balolqinligini, ham Resail-in Nurning yaqinligini, ham oÀn toÀrt yil soÀngra muallifining tugÀilishini يَكَادُ muqaddas kalimasi bilan ma'nan ishoromiki ani kabi, jifr bilan ham aynan xuddi oÀsha tarixga tavofuq bilan ishora qiladi. Ma'lumdirki, zaif va mayin iplar birlashgan sari mustahkam boÀladi, uzilmas nkishoÀgÀon arqon boÀladi. Bu sirga binoan, bu oyatning bu ishoralari bir-biriga quvvat beradi, qoÀllab-quvvatlaydi. Tavofuq toÀliq boÀlmasa ham, toÀliq hukmida boÀladi va ishorasi dalolat darajasiga chiqadi.

TANBEH: Men bu Nur oyatiningtavofualarini elektr va Resail-in Nurning xotiri uchun bayon qilmadim. Balki bu oyatning i'jozi ma'naviysining bir shoÀbasidan bir yogÀdusini koÀrsatishniradigdim.

Xulosa: Bu muqaddas oyat ochiq ma'nosi bilan Nuri Ilohiy va Nuri Qur'oniy va Nuri Muhammadiyni (A.S.V.) dars bergani kabi, ma'no-i ishoriysi bilan ham har asrga qaragani kabi, oÀn uchinchi asrning oxiriga va oÀn toÀrtinchi asrniToÀliqaliga ham qaraydi va diqqat bilan qaratadi. Va bu ikki asrning oxir va avvalarida eng ziyoda nazarga urilgan va eng ziyoda munosabati ma'naviyasi boÀlgan va bu oyanchi vumum jumlalarining muvofiqliklarini va uygÀunliklarini eng ziyoda qozongan elektr bilan Resail-in Nur boÀlganidan toÀgÀridan-toÀgÀriga ma'no-i ramziy bilaardoshydi deb menga qanoati qat'iya berganidan, chekinmasdan qanoatimni yozdim. Xato qilgan boÀlsam, Arhamurrohimiyndan rahmati bilan afv qilishini niyoz qilaman. Resail-in Nurning bu oyaNurniniltifotiga layoqatini anglamoq istagan zotlar qaysi risolaga diqqat bilan qarasalar, tushunadilar. Hech boÀlmasa Eskishahar qamoqxonasining bir mevamr biÀlgan OÀttizinchi YogÀdu nomli olti asmo-i Ilohiyaga doir olti nukta risolasiga, hech boÀlmasa u YogÀdudan "Ismi Hay va Qayyum"ga doir Beshinchi va Oltinchi Nuktalarga diqqat bilan qarasa, albatta tasdiq qiladi.

فَاسْتَقِمْ كَمَا اُمِرْتَ oyati mashhurasidirki, شَيَّبَتْنِى سُورَةُ هُودٍ hadisining kelishiga sabab boÀlgan. اِسْتَق Va مَا اُمِرْتَ ning ishorasi Sakkizinchi YogÀduda batafsil bayon qilingani kabi, Sura-i Hudda فَمِنْهُمْ شَقِىٌّ وَسَعِيدٌ (oxirigacha) oyatining ikki quvvatli ishora bergan sahifasining muqobilidagi gÀor bu qshhur bir oyatidir. Jifriy maqomi bir ming uch yuz uch (1303) boÀlib, ham Sura-i ShoÀ'roning ikkinchi sahifasida وَاسْتَقِمْ كَمَا اُمِtu Vassa, bir ming uch yuz toÀqqiz (1309) boÀlib, u tarixda barcha muxotoblari ichida bittasiga, xususan Qur'on hisobiga iltifot qilib istiqomat bilanIlhomiiladiki; birinchi tarix esa, Resail-in Nur muallifining Risola-i Nurni natija bergan ilmlarning tahsilini boshlagan tarixdir. Va ikkinchi oyatning tarixi esa, u muallifniniqdoriatomuz bir suratda juda oz bir zamonda ilm jihatidan takomillashishi, tahsildan dars berishga boshlagani va uch oyda va bir qish ichida oÀn besh yilda madrasada oÀqilgan yuz kinisbat ziyoda oÀqigani va u zamonning u muhitda eng mashhur ulamolarining yonida oÀsha uch oyning maxsuli boÀlgan oÀn besh yilning maxsuli qadar natija bergani koÀp takrorli imtihonlar bilan {(Hoshiya) Bu maqtov bayonotlari Saidga oid emasdieding.ki Qur'onning bir shogirdini, bir xodimini Said (R.A.) lisoni bilan va holi bilan ta'rif qiladi. Toki xizmatiga ishonilsin.} va qaysi ilmdan boÀlsa boÀlsin, soÀralgan har savolga toÀgÀri javob berish bilan isbot qilgan ayni tarixga aynan ta74

bilan ramzan Risola-i Nurning istiqomatiga bir ishoradir.

وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا oyati quvvatli munimiznii ma'naviyasi bilan barobar jifr jihatidan bir ming uch yuz qirq toÀrt (1344) boÀladiki, u tarixda Risola-i Nurning shogirdlari kabi bu om boÀng ma'nosiga yanada ziyoda sazovor boÀlganlar zohiran koÀrilmaydi. Demak bu oyat ma'nosining koÀplab tabaqalaridan ishoriy bir tabaqadan va ramziy bir pardadan

Qur'onning porloq bir tafsiri boÀlgan Risola-i Nurga qaraydi va eng avval no-un NuÀlgan Sura-i Alaqda اِنَّ اْلاِنْسَانَ لَيَطْغٰى oyati kabi ma'nosi bilan va jifriy maqomi bilan ifoda qiladiki; bir ming uch yuz qirq toÀrtda iltif nav'-i inson ichida fir'avinona oÀxshovsiz bir tugÀyon, bir inkor chiqadi. وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا oyati esa, u tugÀyonga qarshi mujohada qilgan

اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِى بِهِ فِى النَّاسِ dir. Bu oybboniy ramzi latifdir. Chunki ham quvvatli munosabati ma'naviya bilan, ham jifr bilan koÀplab fardlari ichida xususiy bir suratda Risale-in Nur va muallifiga qarayapti. Shundayki: مَيْتًا kalimasi tanvin "nui shadalmoq jihati bilan besh yuz (500) boÀlib, "Said-un Nursiy" adadi boÀlgan besh yuzga (500) tavofuq bilan ishora qiladiki, "Said-un Nursiy ham mayyit hukmida edi. Risolat-un Nur bilan ihyo etildi, u bilan hayot topdi". Ha, اَوَمَنْ كَانَgan moًا فَاَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا dagi ikki tanvin "nun"dirlar. Bir ming uch yuz oÀttiz toÀrt (1334) boÀladiki, oÀsha ayni zamonda (Arabiy sana bilan) Said jahon urushida moddiy va dahshatli bir mavtdan ham hayratomuz bir tarzdlqa-i lishi va falsafa va gÀaflatdan kelgan ma'naviy va shiddatli bir oÀlimdan najot topishi va Qur'onning obi hayoti bilan yangi bir hayotga kirishi sanasidir. Bu ma'naviy tavofuq va jifriy uygÀunlik dalolat darajasida bir ishoradir. Ham فَاَحْيَيْtaligiوَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِى بِهِ فِى النَّاسِ da tanvin "nun" va shaddali "nun" ikki "nun" va بِهِ da talaffuz qilingan ى sanalmoq jihati bilan, bir ming ikki yuz toÀqson toÀrt (1294) boÀladiki, tugÀilishining va hayotinin#52

nchi yilidir. Demak, bu jumla bilan hayoti moddiyasiga, avvalgi jumla bilan ham hayoti ma'naviyasiga ishora qiladi.

Xulosa: Bu oyat bir qancha va koÀp tabaqalaridan, bir َنْ kuy tabaqadan ham Risolat-un Nurga, ham muallifiga, ham bu oÀn toÀrtinchi asrning ibtidosiga, ham ibtidosidagi Risolat-un Nurning boshlanishiga ramz bilan, balki ishorat bilan, balki dalolat bilan qaraydi.

اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًtarix ATINING ILOVASI

oyatining quvvatli ishorasini ham quvvatlantirgan, ham latofatlantirgan uch olmadibat birdan Ramazonda qalbimga keldi. Qat'iy bir qanoat berdiki, مَيِّتْ kalimasiga tom munosib Saiddir. Bu oyat Risola-i Nur tajimoni boÀlgan Saidni "mayyit" unltinchilan koÀrsatishining bir hikmati budirki: Mavtning muammosini va tilsimini Risola-i Nur bilan u ochgan, u dahshatli yuzning ostida ahli iymolzilalÀp unsiyatli, sururli, nurli bir haqiqat kashf qilib isbot qilgan. Va mavt-olud hayoti foniyada boÀgÀilgan ahli ilhodga qarshi boqiyona hayot-olud vaqtinchalik olganvti zohiriy bilan gÀolibona qarshilik qiladi.

كَمَنْ مَثَلُهُ فِى الظُّلُمَاتِ sirriga mazhar boÀlgan ahli ilhod, dinga zid nafsoniy orzularining halol qilinishi bilan bezashiga muqobil, Risola-i Nur mavtni oÀsha aldatuvchi, fonَانَهُotga qarshi chiqarib lazzat va ziynatini chil-parchin qiladi. Va deydi va isbot qiladiki: "Mavt ahli zalolat uchun abadiy qatldir va oÀsha dahshatli doridan qadarrgan va mavtni muborak bir ozodlik guvohnomasiga aylantirgan yolgÀiz Qur'on va iymondir. Xullas buning uchundirki, bu mavtning muazzam haqiqati Risola-i Nurda gÀoyat muhim va keng bir mav ergasan. Hatto aksar hujumida mavtni qoÀlida tutib ahli zalolatning boshiga uradi, aqlini boshiga keltirishga urinadi.

Ikkinchisi: Ahli tariqatning va ayniqsa Naqshiylarning toÀrt asosidan biri va eng ta'sirlisi boÀlgan robita-i mavt Esnchi Sdni Yangi Saidga (R.A.) oÀgirgan va doimo harakati fikriyada Yangi Saidga yoÀldosh boÀlgan. Boshda Keksalar Risolasi boÀlib, risolalarda oÀsha robi(Q.S.)hfiyotni koÀrsata-koÀrsata ahli iymon haqida mavtning nuroniy va hayotdor va goÀzal haqiqatini koÀrib koÀrsatdi.

Uchinchisi: Bu oyat jifr va abjad hisobi bilan har tarafir shadga hujum qilgan uch tur mavtning yaqinlashish zamonini va tarixini aynan koÀrsatib tavofuq qiladi. Demak, oyatdagi مَيِّتْ kalimasining fardlaridan diqqat bilan qr mushigan bir fardi va jifr jihatidan uning ismi مَيِّتْ adadiga toÀliq tavofuq bilan xususiy ishoraga mazhar bir masadaq "Said-un Nursiy"dir.

Men namozdan soÀng bu ilovani yozarkan, Siddiiz qolymonning oÀgÀli Amin Sabrining اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا oyatiga doir parchani olganini va Ramazonning fayzidan uning izohi kabi nurlar istaganini koÀrdim. Nima yozganimni Aminga koÀrsatdim, hayrat bilan dedi: "Bu ham Sabrk oyat ham Risola-i Nurning bir karomatidir". Bu oyatdagi sirli muvozana-i Qur'oniyani oÀylarkan, Sura-i Huddagi فَاَمَّا الَّذِينَ شَقُوا parchasiga qarshi وَاَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِى الْجَنoÀlganagi muvozana xotirga keldi va bildirdiki: Qandayki bu ikkinchi oyat va birinchi parcha Risola-i Nurning maslagiga, shogirdlariga aynan ma'nanan, ikfr jihatidan qaraydi. Xuddi shuning kabi:

فَاَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِى النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ oyati ham Risola-i Nurning e'tiing kalariga va dushmanlariga va ularning jarayonlarining boshlanishiga va faoliyat davriga va yakuniga jifr bilan, tavofuq bilan ishora qiladi. Shundayki:

يُرِيدُونَ اَنْ يُطْفِؤُا نُورَ اللهِ بِاَفْوَاهِهِمْ kabi oyatlarning bahsida Birinchi Sbu oyaa yetti-sakkiz oyatlarning ahamiyat bilan koÀrsatgan bir ming uch yuz oÀn olti va yetti (1316-1317) tarixiki, Qur'onga qarshi boÀlgan suiqashunarnboshlanishidir. فَاَمَّا الَّذِينَ شَقُوا jifr jihatidan ayni tarixni koÀrsatadi. Agar shaddali "mim" ikki "mim" sanalsa, bir ming uch yuz ellik yetti (1357), agar shaddali "lom" ikki "lom" sanalsa, bir ming uch yuz qirq yetti (1347) ki, bu qilinng zolimona faoliyat tarixidir.

Har ikki shaddali ikkitadan sanalsa, bir ming uch yuz sakson yetti (1387) ki لاَ يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلاَّ اللهُ yuz (1tli bir jarayonning tugashi tarixi boÀlish ehtimoli bor. فَفِى النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ esa bir ming uch yuz oltmish bir (1361), agar فَفِى النَّارِ dagi oÀqilmagan "ye" sanalmasa, bir ming uch yuz ellik birْ طَبِ) tarixini; agar shaddali "nun" asl e'tibori bilan bir "lom", bir "nun" sanalsa, yana bir ming uch yuz oÀttiz bir (1331) tarixini va jahon uari, oofatining dodu-faryod ichidagi yongÀinini koÀrsatib, Jahannam otashida eshak kabi hangragan ahli shaqovatning azobini xabar berib, ahli iymonni fitnalarga tushirgan qaroqchilarning ham araydia, ham oxiratda jazolariga ishora qiladi. Aynan shuning kabi, bu asrga ham zohiran qaragan, sirli boÀlgan Sura-i وَالسَّمَآءِ ذَاتِ اga koÀوجِ dan shu oyatning

ifodasi kabi ham Istanbulning ikki buyuk yongÀininiunohkojahon urushining dahshatli yongÀinini Jahannam azobi kabi u fitnaning bir jazosidir deb ishora qiladi.

Xulosa: Bu oyat har asrga qaragani kabi, bu asrga yanada ziyoda nazari diqqarimga lb qilish uchun jifr jihatidan bu asrning uch-toÀrt davrining tarixlariga va hodisalariga ishora va ma'nosining surati bilan va tarzi ifodasi bilan ikki jarayonning xususiyatlariga va vaziyatlariga imo qiladi. Sabrshida maktubi yoÀlda ekan va kelmasdan avval u maktubning ma'naviy ta'siri bilan bu oyatni va اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا oyatlari bilan barobar oÀylarkan, xotirimga keldi. Risola-i Nur bu daraja quvvatli ishorati Qur'oniyaga va shogirdlari bu qadar qiymga salashorati Furqoniyaga va aqtoblarning iltifotiga mazhariyatning sirri va hikmati, musibatning azamati va dahshatidirki, hech bir asar sazovor bogan Rin bir muqaddas taqdir va tahsin olgan. Demak, ahamiyat uning favqulodda buyukligidan emas, balki musibatning favqulodda dahshatiga va buzgÀunchiligiga qsida vmujohadasi juz'iy va oz boÀlgani holda, gÀoyat buyuk shunday bir ahamiyat kasb etganki, bu oyatda ishora va bashorati Qur'oniyada ifoda qiladiki, Risola-i Nur doirasi ichigs shoganlar tahlikada boÀlgan iymonlarini qutqarmoqdalar va iymon bilan qabrga kirmoqdalar va Jannatga ketadilar deb xushxabar bermoqdalar. Ha, ba'zi vaqt boÀladiki, bir askar qilgan xizmati uchun birtobdanaldan yuqoriga chiqadi, minglab daraja qiymat oladi.

Eslatma: OÀtgan va keladigan oyatlarning ishoralari yolgÀiz tavofuq bilan emas, balki har bir oyatning kulliy ma'nosidagi juda koÀp fard zamonn bir juz'iy fardi Risola-i Nur boÀlganiga imoan, munosabati ma'naviyaga koÀra jifriy va abjadiy bir tavofuq bilan u munosabatni quvvatlantirib azalia binoan xususiy unga qaraydi deganidir.

OLTINCHI OYAT: Sura-i Hadidda وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ Ya'ni: "QorongÀuliklar ichida sizga bir nur ehson qilami in, u nur bilan toÀgÀri yoÀlni topib unda ketinglar". Lillahilhamd Risola-i Nur bu muqaddas va kulliy ma'nosining porloq bir fardi boÀlgani kabi, نُورًا dagi tanvin "nun" sanalmoq jihati bilan, bir ming uch yuz oÀn sakkiz a ahli adadi bilan Resail-in Nur muallifini dars berishdan ta'lif vazifasiga va mujohidona sayohatni boshlagan zamonining besh yil avvalgi zamoniga va koÀp oyatlarning ishora qilganlari bir ming uch yuz oÀn olti (1316) tarixidagi muhim bir asrimbi fikriydan ikki yil keyingi zamonga tavofuq qiladiki; u zamon Risola-i Nurga tayyorgarlik boshlagan ayni tarixdir. Xullas, shu nurli oyat ham ma'no jihatidan, ham jifr jihatidan tavofugÀi esa, barcha jihatlari ayni shuur boÀlقِدْ كr'oni MoÀ'jiz-ul Bayonda albatta noxosdan va tasodifiy boÀlolmaydi.

YETTINCHI OYAT: وَيُحِقُّ اللهُ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ shu oyati mashhuraning kulliy ma'nosma'navbu zamonda zohir bir masadaqi Risolat-un Nur boÀlgani kabi, Lafzullohdagi shaddali "lom" bir "lom" va بِكَلِمَاتِهِ dagi oÀqiladigan "ye" sanalmoq sharti bilan, toÀqqiz yuz toÀqson sakkiz (998) adadi bilan Risolat-u ....ing toÀqqiz yuz toÀqson sakkiz (998) adadiga aynan tavofuq bilan munosabati ma'naviyaga binoan, ramzan unga qaraydi. Va bu ramzni latiflashtirgan va quvvat bergan munosabatlarning biri shu topib Risolat-un Nurning parchalari SoÀzlar nomi bilan mashhur boÀlganlar. SoÀzlar esa Arabcha "kalimot"dir va u kalimot bilan Qur'onning haqiqatlarini shu darajqi Qaming oÀzginasi va haqiqatning aynisi boÀlganini isbot qilganki, bu zamonning dinsiz faylasuflarini toÀliq jim qilmoqda.

SAKKIZINCHI OYAT:oveh nاِنَّنِى هَدٰينِى رَبِّى اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ dir. Shu oyati mashhura kulliy ma'nosining bu asrda muvofiq va munosib bir fardi Risolat-un Nur boÀlgani kabi, jifr bilan صِn aynaمُسْتَقِيمٍ kalimasi صِرَاطٍ dagi tanvin "nun" sanalmoq jihati bilan, Risolat-un Nur adadi boÀlgan toÀqqiz yuz toÀqson sakkizga (998) yana ikki sirli {arkan,ya) Ya'ni martabasiga ishora uchun ikki farq bor. Risola-i Nur vahiy emas, ilhom va istixrojdir.} farq bilan qaragani kabi, هَدٰينِى رَبِّى اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ jumlasining maqomi abjadiysi bilnurlan ming uch yuz oÀn olti (1316) boÀlib, Risola-i Nur muallifining dars berishi bilan Risola-i Nurga tayyorgarlikda boÀlgan eng qizgÀin tarixi boÀlgan bir ming uch yuz oÀn olti (1316) adadiga aynan tavomizni ladi.

TOÀQQIZINCHI OYAT: Ham "Al-Baqara" surasida, ham "Luqmon" surasida

فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى jumlasidir. Ya'ni: "Allohga iymon keltirgan hech uzilmaydigan bir zanjiri nuroniyga yopishadi, qattiq tutinadi". Risoihati ur esa, iymoni billohning Qur'oniy burhonlaridan bu zamonda eng nuroniysi va eng quvvatlisi boÀlgani namoyon boÀlganidan, bu بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى kulliyatida xususiy kirganini tasdiqlab, maezgaknifriysi bir ming uch yuz qirq yetti (1347) boÀlib, Risolat-un Nur tarqalishining favqulodda porlashi tarixiga batamom tavofuq bilan qaraydi. Va bu oÀn toÀrtinchi asrda Qur'onning i'jozi ma'naviysidan vujudga kelgan bir m يَشَاam arqon va zulmatlardan nurga chiqaradigan bir vasila-i nuroniya Risola-i Nur boÀlganini ramzan bildiradi.

OÀNINCHI OYAT: يُؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَآءُ

OÀN BIRINCHI OYAT: وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيng maq OÀN IKKINCHI OYAT: وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ oyatlaridir. Qisqacha ma'nolari deydiki: "Qur'on muqaddas hikmatni sizga bildiradi. Sizni ma'naviy kirlardan tozalaydi". Bu uch oyatning kulliy va umumiy ma'non qara Risola-i Nur qasdiy bir suratda kirganiga ikki quvvatli alomat bor.

Biri shuki: Risola-in Nurning mustasno bir xususiyati ismi Hakam va ismi Hakimga sazovor boÀlib barcha sahifalarida, bahslarida nizom va intizomi koinotning oُلُمَاa ismi Hakam va Hakimning jilvalari boÀlgan muqaddas hikmatni va Qur'oniy hikmatlarni dars beradi. Mavzusi va natijasi, hikmati Qur'oniyadir.

Ikkinchi Alolgan Ririnchi oyat bir ming uch yuz yigirma ikki (1322) boÀlib, maqomi abjadiy bilan Risola-in Nur muallifining toÀgÀridan-toÀgÀri oliy (اٰلِيَه) ng uchdan (sarf, nahv, mantiq kabi) boshini koÀtarib hikmati Qur'oniyaga yuzlanib, xodim-ul Qur'on vaziyatini olgan tarixdirki, bir yil oÀtib Istanbulga ketgan, ma'naviy mujohadasini boshlagan.

Ikkinchi oyat esa: Maqomi jifriysi bir miner umryuz ikki (1302) boÀlib, Risola-i Nur muallifi Qur'on darsini olgan tarixiga aynan tavofuq bilan ramzan Qur'onning ochiq bir burhoni boÀlgan Resail-in Nurga qaraydi.

Uchinchi oyat esa: Bir ming uch yuz oÀttiz sakkiz (ilalarboÀlganidan, hikmati Qur'oniyani Ovrupa faylasuflariga porloq bir suratda koÀrsata olgan va koÀrsatgan Risola-in Nur muallifi "Dor-ul Hikmaan koÀslomiya"da hikmati Qur'oniyani mudofaa qilish bilan, hatto Inglizning bosh popi soÀragan va olti yuz kalima bilan javob istagan olti savoliga olti kalima bilan javob berish bilan barobar inzivoga kiasidagr gÀayrati bilan Qur'onning ilhomlaridan Risola-i Nurning masalalarini iqtibos qilishni boshlagan ayni tarixga batamom tavofuq bilan ramzan qaraydi.

OÀN UCHINCHI OYAT: Al-Imronda وا بِمََعْلَمُ تَاْوِيلَهُ اِلاَّ اللهُ وَالرَّاسِخُونَ فِى الْعِلْمِ

OÀN TOÀRTINCHI OYAT: Sura-i Nisoda لٰكِنِ الرَّاسِخُونَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ Bu ikki oyat bu asrga ham xususiy si birilar.

Birinchisining ma'nosi koÀrsatadiki: Ahli zalolat Qur'ondagi mutashabeh oyatlarni xato ta'villar bilan buzishga va shubhalarni koÀpaytirishga uringan bir zamonda, ilmda chuqur bojuda mbir toifa oÀsha Qur'ondagi mutashabeh oyatlarning haqiqiy ta'villarini bayon qilib va iymon keltirib u shubhalarni yoÀqotadi. Bu kulliy ma'noning har asrda masadaqlari va juz'iyotlari bor. Jahon urushi vositasi bilan, ming y xutbaberi Qur'onga qarshi birlashgan Ovrupa e'tirozlari va shubhalari olami Islom ichida yoÀl topib yoyildilar. U shubhalarning bir qismi fan shaklini kiydi, oÀrtaga chiqdi. Bu shubhalarni va e'tirozlarni bu zamonda daf qilgan boshda Risola-in Qodir shogirdlari koÀringanidan, bu oyat bu asrga ham qaraganidan, Risola-in Nur va shogirdlariga ramzan qarsh bilan barobar, ulamo-i mutaoxirinning mazhabiga koÀra اِلاَّ اللهُ da vaqf qilinmaydi. U holda maqomi jifriysi aynan اِنَّ اْلاِنْسَانَ لdasasiٰى ning maqomi kabi bir ming uch yuz qirq toÀrt (1344) boÀlib, Risola-in Nur va shogirdlarining maydoni mujohada-i ma'naviyaga tashlanishlari tarixiga batamom tavofuq bilan ularni ham bu oyatning harami muqaddasasasi,

وichiga oladi. Ham hashrning eng quvvatli va porloq bir burhoni boÀlgan OÀninchi SoÀzning atrofga yoyilishi tarixiga va Qur'onning qirq jihat bilan moÀ'jiza boÀlganini baushganlgan Yigirma Beshinchi SoÀzning shuhrat topishi hangomiga, ham اِنَّ اْلاِنْسَانَ لَيَطْغٰى adadiga batamom tavofuq bilan qaraydi. Agar mazhabi salaf kabi اِلاَّ اللهُ da vaqf boÀlsa, u holda اَلرَّاسِخُونَ da toÀrtddali ر ikki ر sanalsa, bir ming uch yuz oltmish (1360) ortiqchasi bilan boÀlib, Risolat-un Nur shogirdlarining bundan oÀn besh-yigirma yil keyingi chuqur va ri Ustiqona boÀlgan ilmlariga va iymonlariga ramzan qaragani kabi, shaddali ر asl e'tibori bilan bir ل , bir ر sanalsa, bir ming ikki yuz oÀn ikki (1212) boÀlib, bundan bi qishlm asr avval Mavlono Xolid Zuljanohaynning Hindistondan keltirgan porloq bir ilmi haqiqatni chuqur egallash bilan oÀsha zamonda yoyilgan botil ta'villarni va soyiq barni tarqatib, yuz yilda ellik milliondan ziyoda insonlarni doira-i irshodiga olgan va nurlantirgan zamonining tarixiga batamom tavofuq bilan qaraydiusiyat Ikkinchi oyat boÀlgan اَلرَّاسِخُونَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ shaddali ر asliga nazaran bir ل , bir ر sanalmoq jihati bilan, maqomi abjadiysi bir ming uch yuz qirq toÀrt (1344) boÀlish bilan har asrga qaragani kabi, bu aoÀlganam xususiy ramzan qaraydi. Va ilmi haqiqatda mustahkam va chuqur harakat qilgan va quvvatli iymon keltirgan bir toifaga ishora qiladi. Va koÀp oyatlarning ahainadi.bilan koÀrsatgan bu bir ming uch yuz qirq toÀrtda (1344) Risolat-un Nur va shogirdlaridan yanada ziyoda bu vazifani mushkul sharoit ichida sabotkorona qilgan zohirda koÀrilmaydi. Demak bu oyat ularni ham urningi haramiga xususiy kirgizadi.

OÀN BESHINCHI OYAT: يَآ اَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمْ بُرْهَانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَاَنْزَلْنَا اِلَيْكُمْ نُورًا مُبِينًا Shu oyat bu zamonga ham xitob qiladi. Chunki abul q-مُبِينًا xorij qolsa- bir ming uch yuz oltmish (1360) ortiqchasi bilan boÀladi. Agar قَدْ جَآءَكُمْ dan soÀngraki boÀlsa بُرْهَانٌ va نُورًا kalimalaridagi tanvinlar "nun" sanalsa, bir ming uch yuz oÀn (1310) boÀladi. Demak, bu asrga ham x hodisiladi. Ham قَدْ جَآءَكُمْ بُرْهَانٌ jumlasi yolgÀiz toÀrt farq bilan Furqon adadiga tavofuq bilan ochiqcha qaragani kabi, u muqaddas burhoni I tanlaing bu zamonda porloq va quvvatli bir burhoni boÀlgan Resail-in Nurga ham ikkinchi jumlasi boÀlgan اَنْزَلْنَا اِلَيْكُمْ نُورًا مُبِينًا adadi, ikki tanvin vaqfda ikki "alif" sanalmoq jihati bilan, besh yuz toÀqson sakkiz (59atta, lib, aynan batatmom Resail-in Nurga va Risola-in Nur adadiga tavofuq bilan u samoviy burhoni muqaddasning yerda bir burhoni Resail-in Nur boÀyon qii ramzan xabar beradi.

at bilan haqiqiy ta'vilini bayon va izoh qilgan Mahmud Fayzi va Amin qardoshlarimizning muborak bayonlarini Sabri qardoshim yuborgan, bugun oldim, oÀqidim. Bu Hadisi Sharifning mautolaaa va haqiqiy ta'villariga shunchalar muhtoj ekanmanki; issiq qum sahrolarida yillardan beri chanqaganlarga obi hayot uzatgandek ruh va qalbim yangi bir hayot topdi, juda chuqur nafas oldim, barcha laarqalgrim sevinch bilan toÀldi, zohiriy jasadimdan ma'naviq qalbimga qadar tarqaldi. Sevgili Ustozimiz talabalarini, va Kastamonulik qardoshlarimiz ham bizlarni lutflari bilan toÀydirganlaridan, Janobi Haqqa hadsiz shukr qildim. Boshdiki, ukli Ustozim, Risolat-un Nurning karomatiga va bu ifodaning fayziga qaragan uch ikrom bilan qarshilashdik.

ESLATMA: SoÀzlarning uch ismi boÀlgan Risola-in Nur yoki Resail-in Nur yoki Risolat-un Nurdagi shaddali "nun" ikki "nun"sanalishi, jifrda umumiy bir qoidadir. Shaddali harf ba'zan bir, ba'zan ikkingan bishi mumkin.

OÀN OLTINCHI OYAT: لِلَّذِينَ اٰمَنُوا هُدًى وَشِفَاءٌ dir. Shu shifoli oyat koÀp zamondir mening dardlarimning shifosi va dorisi boÀlgani kabi, dorixona-i kubro-i Ilohiya boÀlgan Qur'oni Hakimning tirytildikorilaridan, Risola-in Nur parchalarining idishlaridan olib balki ming ma'naviy dardlarimga ming muqaddas shifoni topdim va Resail-in Nur shogirdlari ham topdilar. Va fandan va falsafan hayottqoqligidan chiqqan va davolanishi juda mushkul boÀlgan va zindiqo xastaligiga mubtalo boÀlganlardan koÀplari u bilan shifo topdilar.

Xullas, har dardga shifo boÀlghayajo'on dorilarining bu zamonda bir qism idishlari hukmida boÀlgan Resail-in Nur ham bu shifodor oyatning diqqat bilan qarashga sabab boÀlganiga quvvatli bir alomman, rdirki: Bu oyatning maqomi jifriysi boÀlgan bir ming uch yuz qirq olti (1346) adadi Resail-in Nurning bir ming uch yuz qirq oltida (1346) shifodorona atrofga tarqalishining tarixigcha vaoÀ'jizoti Ahmadiya Alayhissalotu Vassalom nomli boÀlgan Risola-i horiqoning zamoni ta'lifiga aynan tavofugÀidir. Shu tavofuq ham munosabati ma'naviyani quvvatlantiradi va u bilan quvvat qozonadi, ham ramzdanyigirma darajasiga chiqaradi.

OÀN YETTINCHI OYAT: فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِىَ اللهُ لآَ إِلٰهَ اِلاَّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ dagi

قُلْ حَسْبِىَ اللهُ لآَ إِلٰهَ Bu هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ning maqomi jifriysi shaddali "lom"lar bittadan "lom" va shaddali "qof" bir "qof" sanalmoq jihati bilan, bir miyon bo yuz yigirma toÀqqiz (1329) boÀlib, Jahon Urushining boshlanishi zamonida Resail-in Nurning boshlanishi boÀlgan Ishorat-ul I'joz tafsirining tarixi ta'lifiga aynan tavofuq bilanil oÀsar, shaddali "qof" ikki "qof" sanalmoq jihati bilan, bir ming uch yuz qirq toÀqqiz (1349) boÀlib, jahon urushi bergan larzalar zamonid, javvil-in Nurning "Hasbiyallohu" deb ahli dunyodan hech bir yerda himoya koÀrmasdan, balki hujumga nishon boÀlish bilan barobar chekinmasdan bir oÀzlari qiyinchiliklar ichida Qur'onning nurlarini nashr qilganlari ayni tarixga aynan tavofugÀi esa, har jihati bilan ayni shuur boÀlgan oyatlarda albatta tasodifiy boÀlolmaydi. Balki bu kabi oyatlar eng mushkul zamon boÀlgan bu asrga ham xususiy qaraydilalarinu oyatlarni oÀzlariga rahbar deb qabul qilgan bir qism shogirdlariga xususiy iltifot qilib iltifotlari bilan jasorat beradilar.

Bu oyat sobiq oyatlar kabi munosabati ma'naviyasi garchi zohiran koÀrinmaydi; faqat bir har mobilan Resail-in Nur bilan bir navi munosabati bor. Shundayki: OÀn uch yildir {(Hoshiya) Ta'lif tarixiga koÀradir.} bu oyat Risolat-un Nur muallifining va soÀngra xonim hairdlarining shomdan soÀngra bir virdi xususiylaridir. Ham bu oyatning ma'nosiga bu zamonda toÀliq sazovor va harkas ulardan chekinishiaqbul stlik qilmasdan "Hasbiyallohu" deb tavakkal qilib ulkan qiyinchiliklar ichida iymon nurlarini va Qur'on sirlarini nashr qilgan, ahli iymonni umidsizlikdan qutqargan boshda Risr qilin Nur va shogirdlaridir.

OÀN SAKKIZINCHI OYAT: اِنَّ حِزْبَ اللهِ هُمُ الْغَالِبُونَ dir. Bu oyat ma'nosi bilan hizbullohning zohiriy magÀlubiyaqoÀligkelgan umidsizlikni ketkazish uchun muqaddas bir tasalli beradi va hizbulloh boÀlgan hizbi Qur'oniyning haqiqatda va oqibatda gÀalabasini xabar beradi. Va bu asrda hizbi Qur'oRahim,g hadsiz a'zolaridan Resail-in Nur shogirdlari namoyon boÀlganlaridan, bu oyatning kulliy ma'nosida xususiy kirishlariga bir alomat boÀlib maqomi jifriysi boÀlgan bir ming uch yuz elXushxa350) adadi bilan Resail-in Nur shogirdlarining zohiriy magÀlubiyatlari va bir yil soÀngra mahbusliklari ichida ma'naviy gÀalabalari va matonatlari va haqlarida qilatidirmudhish yoÀqotish rejasini natijasiz qoldirgan ixloslari va quvva-i ma'naviyalari namoyon boÀlishining rumiy tarixi boÀlgan bir ming uch yuz ellik (1350) va ellik bir (1351) va ellik ikki (1352) adadiga aynan tavofugÀi albatta shafqatrat Pa, tasallidorona bir ramzi Qur'oniydir.

g biriyatning umum ma'nosidagi tabaqalaridan bir tabaqa-i ishoriyasi bu asrga ham qaraydi. Chunki يَقُولُونَ رَبَّنَا اَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا ham ma'no jihatidan quvva. Hechnosabati bor... Ham jifr jihatidan bir ming uch yuz yigirma olti (1326) boÀlib, u tarixdagi hurriyat inqilobidan kelib chiqqan toÀfonlarning hangomida hamma narsani larzaga solgan u toÀfonlarninghaqiqaushlarning zulmatlaridan qutulish uchun nur qidirgan moÀminlar ichida, Resail-in Nur shogirdlari oz bir zamon soÀngra namoyon boÀlganlaridan, bu oyatning koÀplab fardlaridan bu asrda bir masadaqi ular boÀlganiga bir alomat tarafَاغْفِرْ لَنَا jumlasi bir ming uch yuz oltmishga (1360) qaraydi. Demak, bundan besh-olti yil soÀngra istigÀfor davridir. Resail-in Nur shogirdlari uva bosda istigÀfor darsini berishiga ramzan bir imodir.

YIGIRMANCHI OYAT: وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَاهُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ Shu oyati azima ochiqcha asri saodatda nuzuli Qur'onga qaragani zotla boshqa asrlarga ham ma'no-i ishoriysi bilan qaraydi. Va Qur'onning samosidan ilhomiy bir suratda kelgan shifodor nurlarga ishora qiladi. Xullas, toÀgÀridan-toÀgÀriga qalblarning tabibi boÀlgan Qurxlos sakimning fayzidan va ziyosidan iqtibos boÀlgan Risolat-un Nur, mening koÀp tajribalarim bilan, umum ma'naviy dardlarimga shifo boÀlgani kabi, Resail-in Nur shogirdlari ham tajribalaria ikro meni tasdiq qiladilar. Demak, Resail-in Nur bu oyatning bir ma'no-i ishoriysida kiradi. Va bu kirganiga bir alomat boÀlib مَاهُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ ning maqomi jifriysi bir ming uch yuz oÀttiz toÀqqiz (1339) boÀlib, aytiradiixda Qur'ondan ilhom boÀlgan Resail-in Nur bu asrning ma'naviy va mudhish xastaliklariga shifo boÀlish bilan namoyon boÀlishni boshlashidan, bu oyat unga xususiy ramz qilganiga menga qanoat bermoqda. Men oÀz qshiri mni yozdim, qanoatga e'tiroz qilinmaydi.

وَهَدٰيهُ اِلٰى صِرَa oid سْتَقِيمٍ

Sakkiz-toÀqqiz oyatlarda "Siroti Mustaqim"ga nazarni oÀgirmoqdalar. Va bu toÀgÀri, istiqomatli yoÀlni topish uchun doimo Qur'onning nuridan har asrda u asrning zulmatlarini arni Jadigan va istiqomat yoÀlini oydinlatadigan Qur'ondan kelgan nurlar boÀlish bilan va bu dahshatli va toÀfonli asrda oÀsha toÀgÀri yoÀlni adashtirmaydigan bir suratda koÀrsatgan boshda hozircha Risolat-un bir koÀringanidan, ham bu "Siroti mustaqim" kalimasining maqomi jifriysi -tanvin "nun" sanalmoq jihati bilan- ming (1000) boÀladi. Madda boÀlmasa, toÀqqiz yuz toÀqson toÀqqiz (999) boÀlib, yolgÀiz bir yoki ikki farq'no-i {(Hoshiya) Ya'ni: Risolat-in Nurning martabasi ikkinchi va uchinchida boÀlganiga ishoradir. Vahiy emas va boÀlolmaydi. Balki ilhom va isongÀu dir.} Risolat-un Nur adadi boÀlgan toÀqqiz yuz toÀqson sakkizga (998) tavofuq bilan, sakkiz-toÀqqiz oyatlarda "Siroti mustaqim" kalimalari bu mazkur ikki oyat kabi Risolat-un Nurni Siroti muslolnining fardlariga xususiy ichiga olib ramzan unga qaratadi va istiqomatiga ishora qiladi. Agar صِرَاطٍ dagi tanvin sanalmasa, اَلنُّورِ dagi shaddali "nun" bir "nun" sanaladi, yana tavofuq qiladi. Ham qandayki bu oyat salom -in Nurga ismi bilan qaraydi, xuddi shuning kabi uning tayyorgarliklar zamoniga ham qaraydi. Chunki هَدٰينِى رَبِّى اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ning maqomi jifriysi bir ming uch yuz oÀn olti (1316) b koÀp Risolat-un Nur muallifining ixtiyorsiz boÀlib Risola-i Nurga tayyorgarlikda boÀlgan va barcha ma'lumotini Qur'onning tushunilishiga zinapo boÀlgqilgan eng qizgÀin tarixi boÀlgan bir ming uch yuz oÀn olti (1316) adadiga aynan tavofugÀi albatta avvalgi ishorani quvvatlantirib va u bilan quvvat topib Risolat-un Nurni doira-i haramiga ramzan, balki ishoratan kiritadi...

Joyi diqqat ishtimmiyatli bir tavofuqdirki: Risolat-un Nur muallifi bir ming uch yuz oÀn olti (1316) yillarida muhim bir inqilobi fikriy oÀtkazdi. Shundayki:

OÀsha tarixga qadar har xil ilmlarni yolgÀiz ilm bilan nurlaesh (1chun qiziqar edi, oÀqirdi, oÀqitar edi. Faqat birdan u tarixda marhum voliy Tohir Poshsho vositasi bilan Ovrupaning Qur'onga qarshi mudhish bir suiqasdlari borligini bildi. Hatto bir gazetada Inglizning bir mustamlakalar nozorasi gan:

"Bu Qur'on Musulmonlar qoÀlida bor ekan, biz ularga haqiqiy hokim boÀlolmaymiz. Buni yoÀqotishga harakat qilishimiz kerak" deganini eshitdi, gÀayratga keitnadairdan maqomi jifriysi bir ming uch yuz oÀn olti (1316) boÀlgan فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ farmonini ma'nan tinglab bir inqilobi fikriy bilan qiziqishini almashtirdi. Barcha bilgan t inoyail ilmlarini Qur'onning tushunilishiga va haqiqatlarining isbotiga zinapoyalar qilib maqsadini va gÀoya-i ilmiyasini va natija-i hayotini yolgÀiz Qur'on bildi. Va Qur'onning i'jozi ma'naviysi unga rahbar va murshid va ustoz boÀldiÀp mist afsuski u yoshlik zamonida koÀp aldatuvchi illatlar sababli bilfe'l u vazifaning boshiga oÀtmadi. Bir zamon otib jahon urushining shovqin-suroni bilan uygÀondi. U sobit fikr jonlandi, bilquvvadan bilfe'lga chiqishni boshladi.

Xullas, haoniy v, ham Risolat-un Nurga koÀp aloqasi boÀlgan bu bir ming uch yuz oÀn olti (1316) tarixiga koÀp oyatlar ittifoq bilan qaraydilar. Masalan: Qandayki هَدٰينِى رَبِّى اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ oyati batamom tavofuq bilan ishora qiladi. Aynan ida, bg kabi: Bir oyati mashhura boÀlgan اِنَّ رَبِّى عَلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ maqomi jifriysi, shaddali "nun" bir "nun" sanalsa va tanvin sanalmasa, bir ming uch yuz oÀn olti (1316) boÀlib aynan batamom oÀshaadadi ga ishora qiladi. Ham qandayki yetti-sakkiz suralarda kelgan oyatlar va u oyatlarda kelgan "Siroti mustaqim" jumlalari Risolat-un Nur ismiga tavofuq bilan barobqiganl mazkur ikki oyat kabi bir qismi Risolat-un Nur ta'lifining tarixini ham koÀrsatadi. Aynan shuning kabi: Yetti adad suralarning boshlarida yetti marta تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ jumla-i muqaddasasi maqomi jifriy boÀlgan bir ming nning z oÀn olti yoki yetti (1316-1317) boÀlib aynan batamom oÀsha bir ming uch yuz oÀn olti (1316) tarixiga tavofuq bilan ishora qilgani kabi, طٰسٓ تِلْكَ اٰيَاتُ الْقُرْاٰنِ oyati ham aynan bir ming uch yuz oÀn olti (1318) boÀlib, oÀsha bir ming uch yuz oÀn olti (1316) tarixiga tavofuq bilan ishora qiladi. GoÀyo qandayki asri saodatda Qur'ondagi iymon haqiqatlariga alomatlar, dalillar va u Kitobi rcha ting da'volariga burhonlarni va hujjatlarni koÀzlarga ham koÀrsatmoq ma'nosida takror bilan تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ تِلْكَ اٰيَاتُ الْقُرْاٰنِ farmonlari

bilan Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayon e'lon nurlaladi. Xuddi shuning kabi, bu dahshatli asrda ham bir ma'no-i ishoriysi bilan u Furqon oyatlarining burhonlari va haqqoniyatining alomatlari va haqiqatlarining hujjatlari va haq Kalomulloh boÀlganiga dalillari boÀlgan Resail-in Nurga ma ma'naishoriysi bilan alomat va burhon va nishon va dalil ma'nosi bilan oyatlarning oyatlari deb takror bilan تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ farmons tuti nazari diqqatni Qur'on hisobiga bu asrga va bu asrdagi Resail-in Nurga oÀgiradi deb e'tiqod qilaman. Ha, har bir jihat bilan ayni shuur boÀlgan Qur'on oyatan birng bunday yigirma jihat bilan va yigirma barmoq bilan ayni narsaga ittifoqan ishoralari yaqqol ifodalash darajasida menga qanoat bermoqda. Mening qanoatimga ishtirok qilmagan bu ittifoqqa nima deydi? Va nima deb biling koaysi quvvat bu ittifoqni buzadi? Resail-in Nur bu asrga kelgan Qur'on ishoralariga xususiy qarashga sabab boÀlganiga kimning shubhasi boÀlsa, Qur'onning qirq jihat bilan moÀ'jizasgan Qubot qilgan MoÀ'jizoti Qur'oniya nomli Yigirma Beshinchi SoÀz va Yigirmanchi SoÀzning ikkinchi maqomiga va hashrga doir OÀninchi SoÀz va Yigirma ToÀqqizinchi SoÀzlaradi. Basin, shubhasi ketmasa, kelsin, barmogÀini koÀzimga tiqsin.

YIGIRMA IKKINCHI OYAT VA OYATLAR: Ham Yunus, ham Yusuf, ham Ra'd, ham Hi Va u m Shuaro, ham Qasos, ham Luqmon Suralarining boshlarida boÀlgan تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ e'loni muqaddasidir. Yigirma birinchi oyatning xotimasida buning munosabati ma'naviyasi bir daraja bayon qilingan. Jifriysi esa, oÀy istda uch "te" bir ming ikki yuz (1200) boÀladi va ikki "kof", ikki "lom" yuz (100) boÀladi; jami bir ming uch yuz (1300). Bir "ye", bir "be", toÀrt yoki besh "alif", jami bir ming uch yuz oÀn olti yoki? Ungyetti (1316-1317) boÀlib, Resail-in Nur muallifi bir inqilobi fikriy bilan turli xil ilmlarni Qur'onning haqiqatlariga chiqish uchun zinapoyalar qilgan bir tarixga batamom tavofuqi ma'nÀlib lunosabatining quvvatiga tayangan holda deymiz:

U tavofuq ramz qiladiki: Bu asrda Resail-in Nur deyilgan oÀttiz uch adad SoÀz va oÀttiz uch adad Maktub va oÀttiz bir aÀ ham gÀdular bu zamonda Kitobi Mubindagi oyatlarning oyatlaridir. Ya'ni, haqiqatlarining alomatlaridir va haq va haqiqat boÀlganining burhonlaridir. Va u oyatlardagi iymon haqiqatlarining gÀoyat quvvatli hujjatur Jalr. Va تِلْكَ kalima-i muqaddasasining ishorati hissiyasi bilan koÀzlarga ham koÀrinadigan darajada zohir boÀlganini ifoda qilgan bunday ishoraga loyiq dalillaridir deb ramzan Resail-in Nurni bir ishoriy ma'nosining kْحَكِيdoirasiga xususiy va diqqat bilan qarashga sabab bir fardi boÀlib kiritadi.

Xulosa: Qandayki bu oyatda boÀlgan ishoriy ma'no yetti surada yetti ishormiz. Uida boÀlib dalolat, balki yaqqollik darajasiga chiqadi. Aynan shuning kabi: صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ dagi ramz ham yetti-sakkiz suralarda boÀlmoq bilan, yetti-sakkiz ramz hukmida boÀlib, u ramzni ishorechadaki dalolat, balki yaqqollik darajasiga chiqaradi.

ESLATMA: Qiyinchiliksiz boÀlib birdan xotirga kelgan ishora qayd qilindi. Zahmatga kirmaslik uchun ishorali oÀttiz uch oyatning koÀp ishoralari qayd qilinmadi.

YIGIRMA UCHINCHI OYAT: عabi, tَبُّینَا اَنْ يُبْدِ لَنَا خَيْرًا Shu oyat har asrga qaragani kabi, bu asrga ham qaraydi va bu asrda qoÀrqinch bir tush kabi musibatlarga tushgan va Rabbi Rahimidan uni xayrga oÀzgartirishini yolvorganlar ichida Resail-in Nur Àoyat dlariga xususiy ramz qilganiga bir alomati shuki: Bu oyatning maqomi jifriysi boÀlgan bir ming uch yuz qirq beshda (1345) ahamiyatli risolalar ta'lif bilan barobar, favqulodda ehtiylar sodir boÀlishni tayyorlandilar.. va u Resail-in Nurning yoyilish markazi boÀlgan Barla qishlogÀida koÀp aziyat muallifiga berildi. Va xususiy kichik masjidiga hujum qilingan payt Resail-in Nur shogirdlari quvvatli bir risolbilan dargohi Ilohiyaga iltijo qilib "Ey Rabbim! Bu mudhish tushni xayrga aylantir" deb yolvordilar. Hammaning umidsizligiga muqobil juda quvvatli bir umid va istak bilan musulbirda ning ma'naviy kuchlarini quvvatlantirdilar. Bu oyatning birdan qiyinchiliksiz xotirga kelgani bu qadardir. BoÀlmasa sirlari koÀp. Zahmat boÀlmasin deb tugatdim.

YI va olTOÀRTINCHI OYAT VA OYATLAR: Ham Sura-i Zumar, ham Sura-i Josiya, ham Sura-i Ahqofning boshlarida boÀlgan تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ buyurasi alaridir. Shu oyatlar ham yigirma ikkinchidagi oyatlar kabi Risolat-un Nurning ismiga va zotiga, ham ta'lif va yoyilishiga bir ma'no-i ramziy bilan qaraydilar.

Birinchi Nuqta: Hadisda kelgani kabi, "Har bir oyatning ma'no martabalarida bir zohiri, bir botini, bir haddi, bir muttala'i bor. Bu toÀrt tabaqadan har birisining (hadisda "shujun va gÀusun" ta'bir etilgan) furu'oti, ishoralari, shoxham kaodalari bor" ma'nosidagi hadisning hukmi bilan, Qur'on haqida nozil boÀlgan bu oyati muqaddasa far'iy bir tabaqadan va bir ma'no-i ishoriysi bilan ham Qur'kr qilan munosabati juda quvvatli bir tafsiriga qarash, sha'niga bir nuqsonlik emas. Balki u lison-il gÀaybdagi i'jozi ma'naviysining taqozosidir.

Ikkinchi Nuqta: Bir tabaqaning ma'no-i ishoriysining kulliyatidagi fardlarining bu asrda namlamadioÀlgan va munosabati juda quvvatli bir fardi Risolat-un Nur boÀlganini, uni oÀqigan harkas tasdiq qiladi. Ha, men Risolat-un Nurning xos shogirdlarini rda fa koÀrsatib deyman:

Risolat-un Nur boshqa yozilgan asarlar kabi ilm va fanlardan va boshqa kitoblardan olinmagan. Qur'ondan boshqa manbai yoÀq, Qur'ondan boshqa ustozi yoÀq, Qur'ondan boshqa marji'i yoÀq. Ta'lii boÀlgan vaqti hech bir kitob muallifining yonida yoÀq edi. ToÀgÀridan toÀgÀri Qur'onning fayzidan ilhom qilingan va samo-i Qur'oniydan va oyatlarining nujumidan, yulduzlaridan tushmoqda, nuzul etmoqda.

Uchinchi Nuqta: Resail-in Nur boshd jifr q ismi Hakim va Rahimning mazhari boÀlganidan, bu uch oyatning oxirlari ismi Hakim bilan va keladigan yigirma beshinchi ham Rahmon va Rahim bilan bogÀlashlal boÀlosabati ma'naviyani haqiqatdan quvvatlantiradi. Xullas, bu quvvatli munosabati ma'naviyaga binoan deymizki: تَنْزِيلُ الْكِتَابِ jumlasining oيْنَا ir ma'nosi asri saodatda vahiy surati bilan Kitobi Mubinning nozil boÀlishi boÀlgani kabi.. ma'no-i ishoriysi bilan ham har asrda u Kitobi Mubinning martaba-i arshiyasidan va moÀ'jiza-i ma'naviyasidan fayz va ilhom tariqi bilan uning yashirili boÀqatlari va haqiqatlarining burhonlari tushadi, nozil boÀladi deb shu asrda bir shogirdini va bir yogÀdusini himoya qanotiga va haram doirasiga bir xususiy iltifot bilan oladi.

ToÀrtinchi Nuqta: Xullas, bu risolada ming shoÀttiz uch oyati mashhuraning ittifoq bilan, zahmatsiz, ma'no va jifr jihatidan Resail-in Nurning boshiga ishora qilishlari va boshda Oyat-in Nur oÀn barmoq bilan unga ishora qilishi va eskidan beri olimlar orasilaridaadiblar mobaynida mashhur bir dastur va haqiqatli istixrojlar sababi va hatto xususiy tarixlarda va mozor toshlarida adiblar iste'mol qilgan mashhur bir qonuni ilmiy bilandir. Agar u qonunga soxtakorlik qoÀshiishi k ishorati gÀaybiya boÀlishi mumkin. Agar sun'iy va qasdiy qilinsa, yolgÀiz bir latofat, bir zarofat, bir jazolat boÀladi.

Ha, adiblar xususiy va shaxsiy tarixlarda uning taqlidini qilish bilan kalomlarini goÀrganashtirganliklari, ham jifr ilmining eng asosli bir qoidasi va muhim bir kaliti boÀlgan maqomi abjadiy bilan ishora esa: Har jihat bilan ayni shuur va nafsi ilm va mahzi iroda va tasodifiy hollari boÀlmagan va keraksiz moddalya jihÀlmagan Qur'onning shuncha mashhur oytalari ijmo' bilan va ittifoq bilan Risola-in Nurga ishora va tavofuqlari yaqqollik darajasida uning maqbuliyatiga bir shahodatdir. Va haq boÀlganiga bir imzodir va shogirdlariga bir avofuqatdir.

Beshinchi Nuqta: Bu hisobi abjadiy maqbul va umumiy bir dasturi ilmiy va bir qonuni adabiy boÀlganiga dalillar juda koÀp. Bu yerda yolgÀiz toÀrt-besh donasini لِمُر uchun bayon qilamiz:

Birinchisi: Bir vaqt Bani Isroil olimlaridan bir qismi huzuri PaygÀambariyda suralarning boshlaridagi الٓمٓ - كٓهٰيٰعٓصٓ kabi muqatto'a harflaan savshitgan paytlari, hisobi jifriy bilan dedilar: "Ey Muhammad! Sening ummatingning muddati kam". Ularga muqobil dedi: "Kam emas". Boshqa su Qur'oing boshlaridagi muqatta'otni oÀqidi va marhamat qildi: "Hali bor". Ular jim boÀldilar...

Ikkinchisi: Hazrati Ali Roziyallohu Anhning eng mashhur Qasidaفَفِى jalutiyasi boshdan oxiriga qadar bir navi hisobi abjadiy va jifr bilan ta'lif etilgan va shunday holda matbaalarda chop qilingan.

Uchincga kelJafari Sodiq Roziyallohu Anh va Muhyiddini Arabiy (R.A.) kabi gÀaybiy sirlar bilan mashgÀul boÀlgan zotlar va harflardagi sirlar ilmi bilan shugÀullanganlar bu hisobi abjadbot qiÀaybiy bir dastur va bir kalit deb qabul qilganlar.

ToÀrtinchisi: Yuksak adiblar bu hisobni adabiy bir qonuni latofat sifatida qabul qilib, eski zamondan beri uni iste'mol qilganlar. Hatto latofatning xotiri uchun, irodiy va sun'iy vasalagidiy boÀlmaslik lozim kelarkan, sun'iy va qasdiy bir suratda u gÀaybiy kalitlarning taqlidini qiladilar.

Beshinchisi: Riyoziy ilmlar olimlarining munosabati adadiya ichida eng latif dasturlari va avom tomonidaoli iyatomuz koÀringan qonunlari, bu hisobi tavofuqiyning jinsidandirlar. Hatto fitrati ashyoda Fotiri Hakim bu tavofuqi hisobiyni bir dasturi nizom va b dunyouni vahdat va insijom va bir madori tanosub va ittifoq sababi va bir nomusi husn va tizilish qilgan. Masalan: Qandayki ikki qoÀlning va ikki oyoqning barmoqlari, tomirlari, suyaklari, hatto hujayralari, teri ustidagi telab daalari hisob jihatidan bir-biriga tavofuq qiladilar. Xuddi shuning kabi: Bu daraxt bu bahorda va oÀtgan bahordagi gul, yaproq, meva jihatidan tavofuq qilgani kabi, bu bahorda hning abir farq bilan oÀtgan bahorga tavofuq va kelgusi bahorlari ham moziy bahorlariga ixtiyor va iroda-i Ilohiyani koÀrsatgan sirli va oz farq bilan uygÀunliklari, Sone'-i Hakimi Zuljamolning vahdatini koÀrsatganzrat Ptli bir shohidi vahdoniyatdir.

Xullas, modomiki bu tavofuqi jifriy va abjadiy bir qonuni ilmiy va bir dasturi riyoziy va bir nomusi fitriy va bir usuli adabiy va bir kaliti rning y boÀladi. Albatta, ilmlar manbai va sirlar ma'dani va fitratning takviniy oytalarining tarjimoni va adabiyotning eng buyuk moÀ'jizasi va lison-ul gÀayb boÀlgan Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayon oÀrni ni tavofuqiyni ishoralarida ishlattirishi, istimol qilishi, i'jozining taqozosidir.

Eslatma tugadi, hozir mavzuga kelamiz.

Sura-i Zumar, Josiya, Ahqofning boshlaridagi تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ boÀlgiz. Jatlar sobiq eslatmaning ikkinchi nuqtasida, munosabati ma'naviyasi bayon qilinganidan, bu yerda yolgÀiz jifriy ramzini bayon qilamiz.

#9urinishundayki: Ikki "te" sakkiz yuz (800), ikki "nun" yuz (100), ikki "mim" sakson (80), ikki "kof" qirq (40), uch "ze" yigirma bir (21), uch "ye" oÀttiz (30), bir "be", bir "ha" oÀn (10), "Lafzda Sai oltmish yetti (67), bir "a'yn" yetmish (70), toÀrt "lom", toÀrt "alif" bir yuz yigirma toÀrt (124) boÀlib hammasi bir ming uch yuz qirq ikki (1342) boÀlib, bu asrning shu tarixiga nazari diqqatni jalb qiliilarinan barobar, Qur'onning tanzili bilan koÀp aloqador bir Nurga ishora qiladi. Va oÀsha tarixdan oz oÀtib MoÀ'jizoti Ahmadiya (A.S.V.) Risolasi va o qilianchi va Yigirma ToÀrtinchi Maktublar kabi Risolat-un Nurning eng nuroniy juzlari tarqalish maydoniga chiqishlari va Qur'onning qirq jihat bilan i'jozini isbot l qili MoÀ'jizoti Qur'oniya Risolasi bilan hashrga doir OÀninchi SoÀzning ikkalasining qirq ikkida (42) tarqalishlari va qirq oltida (46) favqulodda mashhur boÀlishlari ayni tarixda boÀlishi bir quvva, Rislomatdirki, bu oyatning unga xususiy bir iltifoti bor. Ham qandayki bu oyatlar ta'lif va tarqalishiga ishora qiladilar, xuddi shuning kabi; yolgÀiz تَنْزِيلُ الْكِتَابِ kalimasi Risolat-uining ing ismiga -shaddali "nun" bir "nun" sanalmoq jihati bilan- gÀoyat juz'iy bir farq bilan tavofuq qilib ramzan qaraydi, oÀziga qabul qiladi. Chunki, haqiِيلُ الْكِتَابِ kalimasi toÀqqiz yuz ellik bir (951) boÀlib Risolat-un Nurning maqomi boÀlgan toÀqqiz yuz qirq sakkizga (948) sirli uch farq bilan tavofuq nuqtasidan qrga oÀ.

Birdan xotirga keldiki: Bu uch farqning sirri esa Risolat-un Nurning martabasi uchinchida boÀlishidir. Ya'ni, vahiy emas va boÀlolmaydi. Ham umumiyat bilan ham ilhom emas, balki aksariyat bilan Qur'onning fayzi bilan va ma boÀgbilan qalbga kelgan sunuhot va Qur'onning istixrojlaridir. Joyi diqqatdirki, birinchi حٰمٓ boÀlgan Sura-i MoÀminda تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللهِ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ maqomi ifogÀisi ba'zi muhim oyatlar kabi bir ming uch yuz yetmishga (1370) qaraydi. Ajabo, oÀn besh-yigirma yil soÀngra boshqa bir nuri Qur'on chiqadimi.. yoxud Resail-in Nurning bir favquloida yakishofi bilan bir futuhoti boÀladimi, bilmaganimdan u eshikni ocholmayman.

YIGIRMA BESHINCHI OYAT: حٰمٓ - تَنْزِيلٌ مِنَ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ oyati muqaddasasidir. Bur: Biring ma'no-i ishoriysi, Resail-in Nur bilan munosabati juda quvvatlidir. Bir jihati shudirki, Risolat-un Nurning va shogirdlarining maslagi toÀrt asos ustida ketadi.

Birinchisi tafakkurdir, Hakim ismiga qaraydi.

Biri gÀul bafqatdir, hadsiz boÀlgan faqirligini his qilishdirki, Rahmon va Rahim ismlariga qaraydi. Ham shu oyat qandayki Resail-in Nurning ta'lif vmasinimmul tarixiga tavofuq bilan ishora qiladi... xuddi shuning kabi تَنْزِيلٌ kalimasi bilan -vaqf joyi boÀlmaganidan tanvin "nun" sanalmoq jihati bilan- maqomi besh yuz qirq yetti (547) boÀlib Skeladining ikkinchi va uchinchi ismi boÀlgan Resail-in Nur va Risola-i Nurning adadi boÀlgan besh yuz qirq sakkiz yoki qirq toÀqqizga (548-549) shaddali "nun" bir "nun" sanalmoq jihati bilan juda juz'iy va sirli bir yoki ikki farq bilan , qishq qilib, ramzan unga qaraydi, doirasiga oladi.

Ham حٰمٓ - تَنْزِيلٌ مِنَ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ ning maqomi jifriysi, bir jihat bilan, ya'ni tanvinا ning sanalsa va shaddali ikki "ro" dagi lomi asliy hisoblansa حَامِيمْ ,حٰمٓ talaffuzda boÀlgani kabi boÀlsa, bir ming uch yuz ellik toÀrt yoki bfandim354-1355) boÀladi. Va boshqa bir jihatda, ya'ni tanvin sanalmasa bir ming uch yuz toÀrt (1304) boÀladi; uchinchi jihatda, ya'ni talaffuzda bv ham an ikki "lom" hisobga kirmasa, bir ming ikki yuz toÀqson toÀrt (1294) boÀladi. Birinchi jihatda batamom Resail-in Nurning ta'lif jihatidan bir daraja takammuli va favqulodda ahamiyat kasb la-i Ni va toÀfonlarga duchor boÀlishi va shogirdlari muqaddas bir tasalliga muhtoj boÀlgan Arabiy tarixi bilan shu: Bir ming uch yuz ellik besh (1355) va ellik toÀrt (1354) tariqiqatnham oÀttiz bir adad YogÀdulardan iborat boÀlgan "OÀttiz Birinchi Maktub"ning ta'lif zamoniga, ham u maktubning "OÀttiz Birinchi YogÀdu"sining chalarid vaqtiga va u yogÀdudan Birinchi Shu'laning ta'lifiga va u shu'laning yigirma toÀqqiz maqomida oÀttiz uch adad oyatlarning Risola-i Nurga ishoralari istixrojlomiyagan hangomiga va yigirma beshinchi oyatning Risola-i Nurga imolari yozilgan shu zamonga, shu daqiqaga, shu holga batamom tavofugÀi esa, Qur'onning i'jozi ma'naviysiga yarashadi. GÀoyat latif va xusÀq bosli bir tavofuqdir. Ikkinchi jihatda, ya'ni bir ming uch yuz toÀrt (1304) maqomi bilan Risola-i Nurning tarjimoni Risola-i Nurning zinaaslak ri boÀlgan ilmlarning poydevorlarini boshlagani va futuhoti Nuriyani boshlagani va ilmiy hayotning boshlanishida

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ oÀqigan zamoniga batamom tavofuq hun haishora qiladi, orqasini surtadi, "Qani ket, salomat bilan dars qil" ramzan deydi. Uchinchi jihatda, ya'ni bir ming ikki yuz toÀqson uch yoki toÀrt (1293-1294) boÀlgan maqomi jifriysi bilan u tarjimonning dunyodagi hayotiniirma bhlanishining ibtidosiga aynan tavofuq sirri bilan imo qiladiki, uning hayoti juda dahshatli qiyinchiliklarni va toÀfonlarni koÀrmoq va chekmoq bilan barobar, doimo Rahmon va RaLA-I Nmlarining noili boÀlib, rahmat bilan muhofaza va shafqat bilan tarbiya qilinishini ramzan mun'imona xabar beradi. Bu surat bilan Qur'onning ma'naviy i'jozidan gÀaybiy xabaoÀ'jizning bir shu'lasini koÀrsatadi.

YIGIRMA OLTINCHI OYAT: Sura-i Hudda فَمِنْهُمْ شَقِىٌّ وَسَعِيدٌ oyatining ikki satr soÀngra kelgan وَاَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا unlik الْجَنَّةِ oyatidir. Shu oyatning shaddali "mim" va shaddali "lom" va shaddali "nun" ikkitadan sanalmoq va الْجَنَّةِ dagi "te" vaqfda boÀlganidan "he" boÀlish jihati bilan maqomi jifriysi bir ming uch yuz ellik ikki (1352) an barh bilan batamom Resail-in Nur shogirdlarining eng umidsiz va musibatli zamonlari boÀlgan bir ming uch yuz ellik ikki (1352) tarixiga batamom tavofuq bilan oÀsha achinadigan hollarida muqaddas va samovi, kek tasalli, bir bashoratdir. Va oyatning munosabati ma'naviysi bir-ikki risolada, ya'ni Karomati Alaviyada va GÀavsiyada bayon qilingandir.

bir taَا الَّذِينَ سُعِدُوا dagi سُعِدُوا kalimasi فَمِنْهُمْ شَقِىٌّ وَسَعِيدٌ dagi سَعِيدٌ kalimasiga Qur'on sahifasida batamom teng va muqobil kelishi, bu tavofuqqa bir latofat yana qoÀshadi. Bu oyatning kulliy va juda kenghi bir-i muqaddasasining juz'iyotidan Risola-i Nur shogirdlari kabi tasalliga juda muhtoj bir juz'iysi bu asrda bir ming uch yuz ellik ikkida (1352) boÀlganiga batْلاِسْavofuq bilan ishora qilib boshiga ishora qiladi. Agar فَفِى الْجَنَّةِ kalimasida vaqf qilinmasa va خَالِدِينَ kalimasi

bilan bogÀla ishor vaqt "te" "he" boÀlmaydi. Faqat yanada latif tasalli beruvchi bir tavofuq boÀladi. Chunki وَاَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا sintaksis qoidasiga koÀra egadir. فَفِى الْجَنَّةِ خَالِدِينَ uning kesimidir. ulliy im esa, maqomi jifriysi boÀlgan bir ming uch yuz qirq toÀqqiz (1349) adadi bilan, bir ming uch yuz qirq toÀqqiz (1349) tarixidan bashorat bilan ramzan xabar beradi. Va u tarixda boÀlgan Qur'on xizmaarhamaridan bir toifaning asxobi Jannat va ahli saodat boÀlganini ma'no-i ishoriysi bilan va tavofuqi jifriy bilan xabar beradi va bu tarixda Risola-i Nur shogirdlari boÀlin hisobiga favqulodda xizmatlari va nurlanishlari va juda muhim risolalarning ta'liflari va boshlariga kelgan hozirchalik musibatning, dushmanlari tarafidan tayyorlanishlari namoyon boÀlganidan, albatta bu tarixga yuzlangan vava Tariy, tasalli beruvchi bir bashorati Qur'oniya eng avval ularga qaraganini koÀrsatadi. Ha, فَفِى الْجَنَّةِ خَالِدِينَ da shaddali "nun" bir "nun" sanalmoq j boÀlgbilan ت toÀrt yuz (400), خ olti yuz (600), ming (1000) boÀladi. Ikki ن yuz (100), bir ى , ikki ف , bir ل ikki yuz (200); boshqa ل oÀttiz (30), ikkinchi ى oÀn (10), ikki "alif" ikki (2), bir ج uch (3), bir د toÀrt (n. Churq toÀqqiz (49) boÀladiki; jami bir ming uch yuz qirq toÀqqiz (1349) boÀladi. Bu xushxabari Qur'oniyaning mingdan bir jihatining bizga tegilishi, ming xazinadan ziyoda qiymar yerdr. Bu xushxabarning bir xushxabarchisi bir yil avval koÀrilgan bir sodiq tushdir. Shundayki: Ispartada boshimizga kelgan bu hodisadan bir oy avval bir zotga tushda (unga) aytiladiki:

"RISOLA-IN NUR SHOGIR aloqaIYMON BILAN QABRGA KIRADILAR, IYMONSIZ VAFOT QILMAYDILAR".

Biz oÀsha vaqt u tushga juda ham sevindik. Demak, u xushxabar bu xushxabari Qur'oniyaning bir xushxabarchisi ekan. {(Hoshiya) Dunyo saltanatidan yanada ziyoda qiymatdor bir xushng bos Qur'oniya, bir bashorati samoviya bu sahifada bor.}

YIGIRMA YETTINCHI OYAT: Sura-i Safda

n Riso Bu oyatdagi نُورَ اللهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَاللهُ مُتِمُّ نُورِهِ jumlasining maqomi jifriysi, bir ming uch yuz oÀn olti yoki yettidir (1316-1317). Va bu tarix esa; sobiqan yigirma birinchi oyatning xotimasida zikr qilingan inqiloÀambarriy mavzusida; Ovrupaning bir mustamlakalar noziri Qur'onning nurini soÀndirishga urinishi tarixiga va Resail-in Nur muallifi ham unga qarshi u a Tafsbi fikriy soyasida u nurni porlatishga urinishi ayni tarixga, ham yetti surada yetti marta تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ ayni tarixga, ham طٰسٓ تِلْكَ اٰيَاتُ الْقُرosabatham ayni tarixga, ham هَدٰينِى رَبِّى اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ham ayni tarixga, ham اِنَّ رَبِّى عَلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ham shaddali "nun" bir "nun" sanalmoq va tanvin sanalmaslik jiash muilan ayni tarixga, ham فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ farmoni ham ayni tarixga, ham نُورَ اللهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَاللهُ مُتِمُّ نُورِهِ ham ayni tarixga ittifoq bilan uygÀunliklari albatta ramzdan, ishohi bil dalolatdan ziyoda bir yaqqollikdirki; Risola-i Nur u Nuri Ilohiyning bir yogÀdusi boÀlishini va dushmanlari tarafidan kelgan shubhalar zulmatlarini tarqatishini ma'no-iiga tuiysi bilan xushxabar beradi. Ham bu jifriy va koÀplab va ma'nodor tavofuqlar esa, quvvatli bir munosabati ma'naviyaga tayanadilar.

Ha, Resail-in Nurning bir yuz yigirma toÀqqiz kunlaalari bir yuz yigirma toÀqqiz elektr chiroqlarining shishalari kabi Qur'on nuri a'zamidan uzangan simlarning boshlariga taqilib u nurni yoyganlari maydonda. Risola-i Nurning yarimata oxikki marta bu jumla-i oyatda boÀlishi bilan u munosabatni juda latofanlantiradi.

YIGIRMA SAKKIZINCHI OYAT: Sura-i Tavbada:

يُرِيدُونَ اَنْ يُطْفِؤُا نُورَ اللهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَيَاْبَى اللهُ إِلاّ, ham يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ

oyatidagi نُورَ اللهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَيَاْبَى اللهُ إِلاَّ اَنْ يُتِمَّ نُورَهُ jumlasi quvvatli va latofatli munosabati ma'navi: Bizlilan barobar shaddali "lomlar" bittadan "lom"va shaddali "mim" asl kalimadan boÀlganidan ikki "mim" sanalmoq jihati bilan bir ming uch yuz yigirma toÀrt (1324) boÀlib, Ovrupa zolimlanchi Mlati Islomiyaning nurini soÀndirmoq niyati bilan mudhish bir suiqasd rejasi qilganlari va unga qarshi Turkiya hamiyatparvarlari hurriyatni yigirma toÀrtda (1324) e'loni bilan u rejani natijasr suradirishga uringanlari holda, afsuski olti-yetti yil oÀtib jahon urushi natijasida yana oÀsha suiqasd niyati bilan Savr Kelishuvida Qur'onning zarariga gÀoyat ogÀvvuri roit bilan kofirona fikrlarini yana ijro qilmoq boÀlgan rejalarini natijasiz qoldirish uchun Turk milliyatparvarlari jumhuriyatni e'lon bilatar debalaga uringan tarix boÀlgan bir ming uch yuz yigirma toÀrtda (1324), to oÀttiz toÀrtda (1334), to ellik toÀrtda (1354) aynan tavofuq bilan, oÀsha qirgÀinbarot ichida Qur'onning nurini muhofazaga uringanlar iilgan Resail-in Nur muallifi yigirma toÀrtda (1324) va Resail-in Nurning muqaddimalari oÀttiz toÀrtda (1334) va Resail-in Nurning nuroniy juzlari va fidokor shogirdlari ellik toÀrtda (1354) qarshilik qilishga urinishlarihatdaga uriladi. Hatto vaziyatning haqiqatini bilmagan bir qism siyosatchilarni xavotirga chorladilar va bu soÀndirish suiqasdiga qarshi nurlantirish vazifasini toÀliq bajarganliklaridan bu oyatning ma'no-i ishoriysi jihatidan diqqatli qarashga klarinboÀlganliklariga quvvatli bir alomatdir. Hozir musulmonlar ichida Nuri Qur'onga muxolif holatlarning aksarisi oÀsha suiqasdlarning va Savr Kelishuvi kabi gÀaddorona kelishuvlarning qoÀrqinchli natrakat idir. Agar shaddali "mim" ham shaddali "lomlar" kabi bir sanalsa, u vaqt bir ming ikki yuz sakson toÀrt (1284) boÀladi. U tarixda Ovrupa kofirlari davlati Islomiyaning nurini soÀndirishga niyat qig oxirn yil soÀngra Ruslarni harakatlantirib Rusning toÀqson uch (1293) badbaxt urushi bilan olami Islomning porloq nuriga vaqtinchalik bir bulut parda qildilar. Faqat bunda Resail-in Nur shogirdlari oÀrnida Mavlono Xolidning (asiga shogirdlari u bulut zulmatlarini tarqatganliklaridan bu oyat bu jihatda ularning boshlariga ramzan ishora qiladi. Hozir xotirga keldiki, agar shaddali "lamlar" va lis saikkitadan sanalsa, bundan bir asr soÀngra zulmatlarni tarqatadigan zotlar esa, Hazrati Mahdiyning shogirdlari boÀlishi mumkin. Nima boÀlgangirma-... Bu nurli oyatning koÀp nuroniy nuktalari bor. اَلْقَطْرَةُ تَدُلُّ عَلَى الْبَحْرِ sirri bilan tugatdik.

YIGIRMA TOÀQQIZINCHI OYAT: Sura-i Ibrohimning boshida

الٓرٰ كِتَابٌ اَنْزَلْنَاهُ اِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النّrning ِنَ الظُّلُمَاتِ اِلٰى النُّورِ بِاِذْنِ رَبِّهِمْ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ

oyatidir. Shu oyatning toÀrt-besh jumlasida toÀrt-besh imo bor. Majmui bir ishora hukmiga oÀtadi.

g hayrchisi:>اَلْعَزِيزِ الْحَمِيدِ jumlasi ifoda qiladiki, "Kitobi Mubin vositasi bilan, oÀn toÀrtinchi asrdagi zulmatlardan, insonlar biiznilloh Qur'ondan kelgan bir nurga yerdadilar". Bu ma'no va xususan nur lafzi, Resail-in Nurga uygÀun boÀlgani kabi, maqomi jifriysi shaddali "nun" ikki "nun" boÀlib, bir ming uch yuz oÀttiz sakkiz yoki toÀqqiz (1338-1339) boÀlib, jahomiz.

hi zulmatlarida ta'lif qilingan Resail-in Nurning fotihasi boÀlgan Ishorot-ul I'joz Tafsiri oÀsha zulmatlar ichidagi chiqishi tarixiga batamom tavofugÀi va oyatdagi Nur kalimasi Risola-i Nurdagi Nur lafziga imo bilan qaraydiurningkkinchisi:>مِنَ الظُّلُمَاتِ jumlasi avvalgi jumladagi Nurni ta'rif qilib deydi: U Nur Janobi Haqning Izzat va Mahmudiyatini koÀrsatgan yoÀldir. Bu jumlaningrixi bi abjadiysi besh yuz qirq sakkiz yoki ellik (548-550) boÀlib Resail-in Nurning shaddali "nun" bir "nun" sanalsa, adadi boÀlgan besh yuz qirq sakkizga batamom tavofuq qyana b Agar oÀqilmagan ikki "alif" sanalsa, martabasiga ishora qilgan ikki farq bilan yana batamom tavofuq qiladi. Bu imoni quvvatlantirgan, ham latofatlantirgan bir munosabat bor. Shundayki:

Olami Isٍ وَهَhun eng dahshatli asr oltinchi asr bilan Xulagu fitnasi va oÀn uchinchi asrning oxiri va oÀn toÀrtinchi asr bilan jahon urushi fitnalari va natijalari boÀlgani munosabati bilan bu jumla maqomi abjadiy bilan oltinchi bor, va avvalgi jumla kabi الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ kalimalari bilan bu asrga, Sulton Abdulaziz va Sulton Abdulhamid davrlariga imo qiladi.

Ham sobiq oyatlarda esa, Resail-in Nurning ikkinchi ismigaradim,uq bilan ishora qilgan barcha oÀsha oyatlar dahshatli asr boÀlgan Xulagu va Chingiz asriga ham imo qiladilar. Hatto u oyatlarning ham u asrga, ham bu asrga imolari uchundirki, Hazrati Ali (R.A.) Arjuzatim ixa GÀavsi A'zam (R.A.) Qasidasida Resail-in Nurga karomatkorona ishora qilganlari vaqt, ham u asrga, ham shu asrga qarab gÀazab bilan ishora qilganlar.

Uchinchisi: مِنَ الظّ haqidتِ kalimasidagi الظُّلُمَاتِ ning adadi bir ming uch yuz yetmish ikki (1372) boÀlib bu asrning zulmlari, zulmatlari qachongacha davom qilishini, oÀsha zulmatlarning ichida bir Nur doimo nurlantirishga ga oÀthiga imo bilan Risola-i Nurning nurlantirishiga ramzan qaraydi.

ToÀrtinchisi: لِتُخْرِجَ النَّاسَ jumlasi deydiki: "Bir ming uch yuz qirq beshda (1345) Qur'ondan kelgan bir Nur bilan insonlar qorongÀuliklardanqilganÀliklarga chiqariladi". Bu ma'no esa bir ming uch yuz qirq beshda (1345) favqulodda nurlantirishni boshlagan Resail-in Nurga batamom jifr jihatidan, Hashr'no jihatidan muvofiq va uygÀun boÀlish bilan Risola-i Nurning maqbuliyatiga imo, balki ramz qiladi.

Beshinchisi: الٓرٰ كِتَابٌ اَنْزَلْنَاهُ اِلَيْكَ dagi اِلَيْكَ kalimasi Qur'onga xos qaragani uchun xorij qolishidan, Fayzi كِتَابٌ اَنْزَلْنَاهُ jumlasining maqomi Risolat-un Nurning birinchi ismiga batamom tavofuq qilishi Risolat-un Nurning, Kitobi Munzalning tom bir tafsiri va ma'nosi boÀlganini va undan begona boÀlmaganini ramzan ifoh vaziadi. Chunki الٓرَ uch yuz sakson ikki (382), كِتَابٌ toÀrt yuz yigirma uch (423), اَنْزَلْنَاهُ bir yuz qirq toÀrt (144), jami toÀqqiz yuz qirq toÀqqiz (949); agar tanvin "nun" sanalsa, to Risolyuz toÀqson toÀqqiz (999) boÀlib Risolat-un Nurning -agar shaddali "nun" bir "nun" sanalsa- adadi boÀlgan toÀqqiz yuz qirq sakkizga (948), agar shaddali "fuq qikki "nun" boÀlsa, toÀqqiz yuz toÀqson sakkizga (998) sirli (ya'ni vahiy boÀlmaganini ifoda qilish uchun) bitta farq bilan tavofuq qilib unga imo qiladi.

Xulosa: Bu birgina oyatda mazkur besh jumlaning muir minti ma'٧ٰ/iyani koÀzlab besh adad imolari bir quvvatli ishora, balki bir dalolat hukmiga oÀta olish qanoati menga buni yozdirdi. Xato qilgan boÀlsam,ُّلْمَi Mubinni shafoatchi qilib Arhamurrohimiyndan qusurimning afvini niyoz aylayman.

YIGIRMA TOÀQQIZINCHI OYATNING SAHVIGAi istaTAFSILOT

Kichik bir sahvdan quvvatli bir ishorati gÀaybiya koÀrdim. Undan bildimki, u sahv bu uchun ekan.

Shundayki: Birinchi Shu'la boÀlgan Ishoroti Qur'ong uch g yigirma toÀqqizinchi oyati Sura-i Ibrohimning boshida,

الٓرٰ كِتَابٌ اَنْزَلْنَاهُ اِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ اِلٰى الqamish بِاِذْنِ رَبِّهِمْ

ichida اِلٰى النُّورِ بِاِذْنِ رَبِّهِمْ jumlasiga maqomi jifriysi xato ravishda bir ming uch yuz oÀttiz toÀrt (1334) boÀlib Risola-i Nurning fotihasi bHa Tav Ishorot-ul I'joz Tafsirining chiqishi va nashri tarixiga tavofuq bilan qaraydi deyilgan. Holbuki talaffuz qilinadigan harflarining maqomi bir ming uch ylishi tiz toÀqqiz (1339) boÀlib, u tafsirning favqulodda mashhur boÀlishi va Dor-ul Hikmat tarafidan aksar muftiylarga yuborilgan nusxalar, koÀplab va moddiy am"ninnaviy inqiloblarning larzalaridan saqlash nuqtasida -koÀp alomatlar va muftiylarning e'tirofi bilan- bittadan qal'a va aksar muftiylarning qoÀllarida bittadan olmos qilich hukmiga oÀtismat totarixiga tavofuq bilan taqdirkorona qaraydi. OÀqilmagan ikki "alif" sanalsa, bir ming uch yuz qirq bir (1341) boÀlib, Risola-i Nur chiqishi boshlanishiga batamom tavofuq bilan qaraydi.

Bu kichik xato shunday bir ma' davomirdan quvvatli eslatdiki, oÀsha sura-i Ibrohimning (A.S.) boshidagi oyatning Risola-i Nurga ramzan qaragan yolgÀiz uning toÀrt jumlasi emas, balki u birinchi sahifa oxiriga qadar munosabati ma'naviya jihatida bir ma'no-iqomi jy bilan -bir qancha fardlari ichida- Risola-i Nurga yashirin bir xususiyat bilan imo qiladi, ramzan qaraydi. Men hozircha u haqiqati ramziyani ba vahiylolmayman. YolgÀiz qisqa bir ishora qilinadi. Ha, Risola-i Nurning asosi va mashrabi tafakkur va shafqat boÀlishi jihati bilan, Hazrat Ibrohimning (A.Sh etyausiy mashrabi boÀlgan tafakkur va shafqat nuqtasida toÀliq tavofuq qilmoq sirri bilan shu surada yanada ziyoda Risola-i Nurni quchogÀiga oladi. Boshdagi oyat; toÀrt jumla brma tong qorongÀu bir asrning qop-qorongÀuligi ichida, zulmat-zulmat ichida insonlarni nurga chiqargan va Qur'ondan chiqqan bir nurga ishora qilgani kabi, eng qorongÀulik ichida boÀlgan va Risola-i Nurning jarayoniga muxolif ketgهِمْ

i ta'riflaydi.

اَلَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا عَلَى اْلاٰخِرَةِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا اُولAshyonفِى ضَلاَلٍ بَعِيدٍ

Bu ham uch jumlasi bilan ba'zi ma'naviy munosabat va mafhum uygÀunlik jihatida va ham Risola-i Nurning maslagiga, ham dinsizlarning maslagiga imo tarzida qaraydi. Va birinchi jumlasi bilan deydiar bir badbaxtlar ba'zi ahli iymonning (iymonlari barobar boÀlgani holda) va bir qism ahli ilmning (oxiratni toÀliq bilganlari holda) ularga qoÀshilish dalolati mahol, bilib turib va sevib turib hayoti dunyoviyani dinga va oxiratga, ya'ni olmosni tanigani va topgani holda, besh tiyinlik shishani undan ustun qoÀyish kabi; hayotdagi safohatni diniy hissiyotdan qaysarona ustun tutib dinsizlik bilan faxrlaada bir". Bu jumlaning bu asrga bir xususiyati bor. Chunki hech bir asr bunday bir tarzni koÀrsatmagan. Boshqa asrlarda u ahli zalolat oxiratni bilmaydi va inkor qiladi. Olmosning olmosligini bibar de, dunyoni ustun tutadi. Va ikkinchi jumlasi boÀlgan وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللهِ bilan deydiki: "U badbaxtlarning zalolati muhabbati hayotdan va qaysarli domlaelib chiqqani uchun oÀz hollari bilan turmaydilar, tajovuz qiladilar. Bilganlari va u bilan ajdodlari bogÀliq boÀlgan dinga adovatkorona, manbalag hadduritmoq va asoslarini buzmoq va eshiklarini va yoÀllarini yopishni istaydilar". Va uchinchi jumlasi boÀlgan وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا bilan duch yu: "Ularning zalolati fandan, falsafadan kelgani uchun, ajib bir gÀurur va gÀarib bir fir'avnlik va dahshatli bir anoniyat ularga berib nafslarini shunday shishirganki, koinotni idora qilgan Ilohiy qonunlarnÀlgan,u'lalarini va inson olamida u haqiqatlarning dasturlarini tuban havaslariga va nafsoniy orzulariga uygÀun koÀrmaganliklaridan (aslo! aslo!) egri, xato, nuqson topishni istaydilar". Xullas, bu oyat uch jumlasi bilan ma'nan bu asrda n uchuir toifa-i zalolatga toÀliq tavofuqi ma'naviy bilan ma'no-i ishoriysi bilan koÀp fardlari ichida xususiy qaragani kabi, tavofuqi jifriysi bilan ham boshlariga ishora qiladi.

Ha, avvalgi jumla boÀlgan اَلَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ niyuz. Iomi bir ming uch yuz yigirma yetti (1327); agar shaddali "lom" va "be" ikki martadan sanalsa, Arabiy tarixi bilan bir ming uch yuz ellik toÀqqiz (1359) boÀlib, u tugÀyonli toifaning tajovuzkor zamonini koÀrsatib toÀliq tavofuq b ISHORaraydi. وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا ning maqomi, tanvin "nun" boÀlish jihati bilan, bir ming ikki yuz toÀqqiz (1209) boÀlib, shariati Islomiyaga suiqasd boÀlib ajnabiy qonunlarini adliyagaardoshq fikri va tashabbusi tarixiga batamom tavofuq bilan qaraydi. Va bu alomatlar kabi koÀp imolar bilan boshdagi oyat quvvatli ishora qilgan Risola-i Nurning muorizlariga zohir bir suratda qaragani kabi, zid ma'noning dalolati bilan ham Risolabi irfga toÀliq qaraydi. Hatto toÀrtinchi oyatda Risola-i Nurning Turkcha boÀlishini tahsin etadi va beshinchida Arabcha va Turkchani toÀliq bilmagan va murshidlari va olimlari parishon boÀlgan Sharqiy vi مُبَاarda Risola-i Nur yordamlariga va har toifadan ziyoda boshlariga kelgan hodisalar va oyatda بِاَيَّامِ اللهِ ta'bir etilgan ayanchli voqealarni xoaq biriga keltirmoq bilan tanbeh va irshod etishlariga bir ma'no-i ishoriy va ramziy bilan amr qiladi. Bu oxirgi ahamiyatli ishorani bayon etishimga hozircha izn boÀlmaganidan, yolgÀiz har birining bitta ramzi gÀoyat qisqa bayon aksar di. Shundayki:

jumlasi jifriy maqomi bila ey nboshdagi oyatning ishoralari alomatlari bilan, risolat va nubuvvatning har asrda vorislik nuqtasida noiblari, vakillari boÀlmoq qoidasi bilan, bir ma'no-i ramziy jihatida vorislik vazifasini qilgan Ris arshiNurni fardlari ichiga xususiy bir iltifot bilan kirgizib, lisoni Qur'on boÀlgan Arabcha boÀlmasdan Turkcha boÀlishini taqdirlaydi. Ha, buning maqomi رَسُولٍ dagi tanvin "nun" sanalmoq va shaddali "lom"boÀlarsanalsa va shaddali "ye" bir sanalsa, bir ming uch yuz ellik sakkiz (1358), har ikkisi bittadan sanalsa, bir ming uch yuz yigirma sakkiz (1328); shaddalilar ikki sanalsa, tanvin sanalmasa, bir ming uch yuz oÀn sakkiz (1318); ham tanvinoÀlganshaddalilar sanalsa, bir ming uch yuz oltmish sakkiz (1368) boÀlib, Risola-i Nurning besh davriga va besh vaziyatiga ramzan va imoan q bir n.

اِلٰى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِاَيَّامِ اللهِ jumlasida maqomi jifriysi, shaddalilar bittadan sanalmoq jihatida bn hayrg uch yuz ellik bir (1351) boÀlib, Risola-i Nurning hozircha bayoniga ruxsatim boÀlmagan ahamiyatli vazifasining va bu Qur'on amrlariga rioya qilishning tarixigBuningmom jifriy tavofuq va ma'naviy uygÀunlik alomati bilan va qissadan hissa olmoq mavhum munosabat ramzi bilan Risola-i Nurga imo tarzida qaraydi. Yana yoziladiÀlish Àp gÀaybiy ishoralar bor, faqat ruxsat berilmadi, hozircha qoldi.

SAKKIZINCHI SHU'LA

[Ma'lum boÀlsinki, men Risola-i Nurning qiyrajasi va ahamiyatini bayon qilish bilan Qur'onning haqiqatlarini va iymonning ruknlarini e'lon qilish va iymon zaifligiga tushganlarni ularga daCHI YOilish va ularning quvvatlarini va haqqoniyatlarini koÀrsatishni istayman. BoÀlmasa, aslo! OÀzimni va hech bir jihat bilan yoqtirmagan nafsi ammoramni yoqtirtirish va madh qilish emas. Ham Risola-i Nur zohiran mening asarim bohodisae'tibori bilan sano etmayman. Balki yolgÀiz Qur'onning bir tafsiri va Qur'ondan ilhomlangan bir tarjimoni haqiqiysi va iymonning hujjatlari va e'lonchisi boÀlish e'tibori bilan ustun vasflarini bayon qilmoqdaman. Hatto bir qismboÀlgaalarni ixtiyorim xorijida yozganim kabi, Risola-i Nurning ahamiyatini zikr qilishda ixtiyorsiz hukmidaman. Imomi Ali (Roziyallohu Anh) Oyat-ul Kubro nomini bergan "Yettinchi Shu'la" risolasini yozishda koÀp zahmat chekkanimga bir oldindan الٓرٰgan mukofot va bir maqbuliyat alomati va bir tashviq sababi boÀlib bu karomati Jaljalutiya inoyati Ilohiya tarafidan berilganiga shubham qolmagan. Tahdisi ne'mat navidan buni "Sakkizichi Yohu'la" sifatida yozdim. BoÀlmasa hashrga doir muhim bir oyatning moÀ'jizali boÀlgan burhonlarini yozar edim.]

Ha, OÀn Sakkizinchi va Yigirma Sakkizinchi YogÀdularda izoh va isbot qilingan ikki zohn, ilmomatini dastaklab va quvvatlantirib Qasida-i Jaljalutiyasida Sirojunnurdan yaqollik darajasida xabar bergani kabi, yana oÀsha Qasidada Sirojunnurning eng nomdor risolalariga ishora qiladi, goÀyo olqishlaydi; va sakkiz adaharifn bilan mashhur bir qism risolalarini koÀrsatadi.

BIRINCHISI: Risola-i Nurni ochiq shaklda bildirgan تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ سِرًّا بَيَانَةً parchasidan soÀngra Suryoniy lisoni arga, asmoyi husnadan madad va Qur'oniy suralar bilan bir munojot qiladi. Batamom oÀttiz uch suralar bilan shunday gÀarib va ma'nodor bir tarzda zikr qiladiki; bir qism sirlarni va ahs qiy xabarlarni ham bildirmoq istagani anglashiladi. Men mashaqqatli bir zamonda Imomi Alining (Roziyallohu Anh) Oyat-ul Kubro nomini bergan "Yettinchi Shu'la"ni tugatganim ayni vaqtda -e'tiqodimga koÀra menga hisi:>r mukofot va bir haq sifatida- kechasi davomida Jaljalutiyani oÀqidim. Birdan bir gÀaybiy eslatma kabi qalbimga deyildi: Imomi Ali Roziyallohu Anh Risola-i Nur bilan juda ham mashgÀul. Majmuidan xabar bergani kabi, qiymati oÀn solalariga ham ishora darajasida ramz qilib imo qiladi. Agar ochiq bir suratda gÀaybdan xabar berish (juda zararli boÀlganidan, hikmatga zid boÀlgani jihat bilan) hikmati Ilohiya tarafidan man boÀlmasa edi, ochiq shaklda bildirar edi. Masalan, boÀlgarni sanab oÀtarkan, yigirma beshinchiga kelgani vaqt deydiki:

وَبِالذَّارِيَاتِ ذَرْوًا وَالنَّجْمِ اِذَا هَوَى - وَبِاِقْتَرَبَتْ لِىَ اْلاُمُورُ تَقrgi jaتْ

#112ha sahllas, bu ifodalarda Eskishahar OgÀir Jazo Mahkamasini hayratda qoldirgan va ustida koÀz bilan koÀringan bir karomati bilan va qiyomat va hashrnldi vat qilgan horiqo hujjatlari bilan mashhur boÀlgan "Yigirma ToÀqqizinchi SoÀz"ga Hazrat Imomi Ali (Roziyallohu Anh), zikr va sanab chiqqan suralarning yir qut toÀqqizinchi martabasida وَالشَّمْسُ كُوِّرَتْ bilan unga ishora qiladi. Chunki qiyomat boÀlishidan gÀoyat dahshatli xabar bergan اِذاَ الشَّمْسُ كُوِّرَتْ surasiga toÀliq uygÀun bir suratda oÀsha Yigirma ToÀqqdeymani SoÀz qiyomatning va olam xarob boÀlishining va dunyo oÀlimining va oxirat hayotining va oÀliklarni tiriltirishning qat'iy hujjatlarini bayon qilarkanlviya,uraning dahshatli tasvirini zikr qilishi; ham ma'noda, ham yigirma toÀqqizinchi martabada uygÀunliklari u ishorani isbot qiladi.

Ham zarralarning oÀzgarishida boÀgÀilgan moddiyunlarni 0), iklgan va zarralarning oÀzgarishi va harakatlarini, vazifa va intizomlarini oÀxshovsiz bir tarzda isbot qilgan OÀttizinchi SoÀz nomli Zarralar Risolasiga Hazrat Imomi Ali (Roziyallohu Anh), oÀttizinchi martabada وَبi ى oÀارِيَاتِ ذَرْوًا qasami bilan unga ishora qiladi. Ha, bu ishorada lafzan va suratan Sura-i وَالذَّارِيَاتِ ذَرْوًا va Risola-i Zarrot bir-biriga oÀxshashlikeng ki barobar ma'no jihati bilan ham munosabat bor. Chunki Sura-i وَالذَّارِيَاتِ ning boshida tasodifiy va intizomsiz deb oÀylangan havoning toÀlqinlanishi gÀoyat hikmatli va vazifador boÀlib rububiyatning takviniy amrlarini atrofga yegÀinliradi deb ifoda qilgani kabi, Risola-i Zarrot ham moddiyunlar tarafidan tasodifiy va intizomsiz deb oÀylangan zarralar harakati ham gÀoyat hikmatli va u zarralar muntazam vazifalar bilan vazifador boÀlganli maxsui gÀoyat quvvatli va qat'iy burhonlar bilan isbot qiladi.

Ham Me'roji Muhammadiy Alayhissalotu Vassalomni aqliy dalillar bilan gÀoyat ma'qul va qat'iy bir suratda isbot qilgan va "OÀttiz Birinchi SoÀz" nomida va martabasida boÀlgan ishor-i Me'rojga Hazrat Imomi Ali (R.A.) oÀttiz birinchi martabada Me'roji Ahmadiy (A.S.V.) va Qobi Qavsayndagi mushohada va muqolamani ochiq tishtiratda boshlagan Sura-i وَالنَّجْمِ اِذَا هَوٰى ning boshida boÀlgan وَالنَّجْمِ اِذَا هَوٰى jumlasi bilan yaqqollikka yaqin bir tarzda oÀsha risolaga ishora qiladi va Sura-i وَالطُّورِ ni qoldirْسَسْهالذَّارِيَاتِ dan keyin وَالنَّجْمِ surasini zikr qilishi bu ishorani quvvatlantiradi.

Ham Shaqqi Qamar moÀ'jizasini munkirlarga qarshi quvvatli dalillar bilan isbot qilgan Me'roj Risolasining zayli boÀlgan Shaqng duoar Risolasi nomli oÀttiz birinchi martabaning oxirida u risolaga Hazrat Imomi Ali (R.A.) Shaqqi Qamarni nassi sarih bilan zikr qilgan Sura-i اِقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ dan iqtibos etib oÀttiz birinchi martabaning oiga bi zikr qilingan وَبِاِقْتَرَبَتْ لِىَ اْلاُمُورُ تَقَرَّبَتْ ifodasi bilan sarohatga yaqin ishora qiladi.

Ma'lumdirki: Risola-i Nur boshda oÀttiz uch adad SoÀzla yagona SoÀzlar nomi bilan yod qilinadi. Faqat OÀttiz Uchinchi SoÀz mustaqil emas, balki oÀttiz uch adad Maktubotdan iborat. Va Maktubot nomi bilan zikr qilinadi. SoÀngra OÀttiz Birinchi Maktub ham mustaqil emas, balki oÀttiz bir adad yadir.lardan tashkil topgan. Va YogÀdular nomi bilan mashhurdir. SoÀngra OÀttiz Birinchi YogÀdu ham mustaqil boÀlmagan, u ham inshaalloh oÀttiz bir adad Shu'lalardan tarkib topadi. Al-Oyat-ul Kubro yettinchi va bu risola Sakkizinchi Shu'lalardsrga hmak, SoÀzlarning xotimasi OÀttiz Ikkinchi SoÀz. Ham Risola-i Nurning yulduzlari ichida bir Quyosh hukmida shogirdlari tomonidan qabul qilingan OÀttiz Ikkinchi SoÀz nomli Uch Qismli hayratomuz va jome' risola va SoÀzl bir d bir jihatda xotimasi va jam'iyatli natijasi boÀlgan u risolaga Hazrat Imomi Ali (R.A.) uning favqulodda ahamiyatini va jome'iyatini koÀrsatish uchun Qur'onning koÀp suralari bilan birdan OÀttiz Ikkinchi martabada وَبِسُوَرِ الْan orqنِ حِزْبًا وَاٰيَةً qasami bilan OÀttiz Ikkinchi Martabada boÀlgan u jome' risolaga ishora qiladi. Risola-i Nurning OÀttiz Uchinchi SoÀzi esa, bundan aolmos ayon qilganimiz kabi, oÀttiz uch adad maktublardan iborat va Maktubot nomli oÀttiz uch kitob va yuzdan ziyoda risolalardir.

Xullas, Hazrat Imomi Ali (R.A.) ch daf Uchinchi Martabada va qasamida OÀttiz Uchinchi SoÀzning parchalari boÀlgan oÀsha bir yuz oÀnta kitob va Maktubotga birdan ishora qilish uchun bir yuz oÀnijalaroviy sahifalar nomli bir yuz oÀn muxtasar kitoblar va oÀsha buyuk muqaddas kitoblardan madad istash ma'nosida boÀlgan shu:

فَاَسْئَلُكَ يَا مَوْلاَىَ بِفَضْلِكَ الَّذِى - عَلٰى كُلِّ مَااَنْزَلْتَ كُتْبًا تَفَضّi va d kalomi bilan ishora qiladi. Ma'lumdirki: Ilmi balogÀatda va fanni bayonda uzoq va yashirin ma'nolarga dalolat qilish uchun karina ta'bir qilganlari alomatlardan va munosabatlardanmatinii boÀlsa, uzoq bir ma'no va yashirin va ishoriy boÀlgan bir mafhum karinaning quvvatiga koÀra ochiq va zohir ma'nosi kabi qabul qilinadi. Xullas, bu qoidaga binoan, bu ishoriy ma'nolaillatlhar birisiga koÀpgina karinalar, alomatlar boÀlgani kabi boshqa doÀstlari ham unga karinalar boÀladi. Risola-i Nurning majmuidan xabar bergan ochiq parchalar ham har birisiga quvvatli bir karinadir.

IKKINCHI RAMZ: Qur'onniarakatOyat-ul Kubrosi boÀlgan

ning haqiqati kubrosini va tafsiri akbarini koÀrsatgan va ramazoni shchi Shng ilhomiy bir hadyasi boÀlgan "Yettinchi Shu'la" risolasiga Hazrat Imomi Ali (R.A.) Maktubotga ishoradan soÀngra "YogÀdular"ga ishora ichida Shu'lalarga qarab

وَبِاْلاٰيَةِ الْكُبْرٰى اَمِنِّohu An الْفَجَتْ

{(Hoshiya) Imomi Ali bu parcha bilan ishora qiladiki, Oyat-ul Kubro risolasi sababli shogirdlari bir musibatga tushadilar va uning karomati va barlasi zbilan amniyatga va salomatga chiqadilar. Ha, bu karomati Alaviya batamom chiqdiki, oÀsha risola uchun qamoqqa tushib va uning quvvatli haqiqatlari bilan qutuldilar.} deb ilmi balogÀanchi justatbaot-ut tarokib" va "maoriz-ul kalom" deyilgan ma'no-i zohiriyning tobeligi bilan va pardasining orqasi bilan koÀplab karinalarning-sanoqtiga koÀra ishora qiladi.

Va u ajib va yuksak va tavhidning hujjat-ul kubrosi; va Al-Oyat-ul Kubroning bir alomati kubrosi va bir tafsirٰئِكَ mi boÀlgan risolaga "Oyat-ul Kubro" nomini beradi. Va u nom bilan ham manbai boÀlgan Oyat-ul Kubroning azamatini, ham bu "Yettinchi Shu'la" boÀlgan vahdoniyatning va tavhidning burhoni a'zamining favqulolan Suvvatini e'lon qiladi, xabar beradi. Hazrat Imomi Alining (R.A.) bu buyuk iltifotiga, bu risolaning layoqatiga kimningdir bir shubhasi boÀlsa,oyon bn, bir marta oÀsha risolani oÀqisin. Agar ha, loyiqdir demasa, menga tuf desin. Ha, Qur'onga qarshi ming yildan beri intiqomona tayyorlangan dinsizlarning e'tirozlarini va kofir faylasuflarning yigÀilib hozir yoÀl topib tarqalining ubhalarini va Qur'onning dahshatli zarbalaridan intiqom ilinjida boÀlgan oÀjar Yahudiylarning va magÀrur bir qism Nasroniylarning hujumlarini daf qilib qarshilik qilgan va har asrda Qur'onning juda koÀp qahramonlari va ma'naviy ala, hari bor edi. Hozir ehtiyoj bir-ikkidan yuzga chiqqan. Va mudofaachilar yuzdan ikki-uchga tushgan. Ham iymon haqiqatlarini ilmi kalomdan va madrasadan oÀrg bir akoÀp vaqtga muhtoj boÀlganidan, bu zamonda u eshik ham yopildi. Ham tez, ham hamma tushunadigan bir tarzda eng chuqur haqiqatlarni ta'lim bergaA YUBOla-i Nur, albatta Imomi Ali Roziyallohu Anhning bu iltifotiga loyiqdir. Ham Imomi Ali (R.A.) oÀninchi sanash martabasida oÀninchi sura boÀlib va qiyomat va baroat kechasiga qaragan وَبِسُورَةِ الدُّخَانِ فِيهَا سِvatli َدْ اُحْكِمَتْ deb ma'no-i ishoriysi bilan "OÀninchi SoÀz" nomli va martabasida boÀlgan Hashr Risolasiga ishora bilan barobar u risolaning favqulodda ahamiyatini va gÀoyat sogÀlom boÀlganini va u zamonning tumanli qorongÀuliklarini keilan en bir baroat kechasining bir qandili hukmida boÀlganiga va hashr va qiyomatning bir alomati boÀlgan tutun, ham baroat kechasining sanaviy boÀlib hikmatli ishlarni ayirish va taqsimlash nuqtalari bilan va boshqa karinalar bilanm hamm va ramzan xabar beradi. Ha, OÀninchi SoÀz juda ahamiyatli bir baloni daf qildi. Hurriyati afkor erkinligi va jahon urushi larzasi vaqtida hashrni inkor qilgan munofiqlar fursat topib koÀp yerlarda zaharli fikrlarini izhor qilishni boshlai Haqdi bir zamonda "OÀninchi SoÀz" chiqdi va chop qilindi. Ming nusxasi atrofga yoyildi. Uni koÀrgan harkas kamoli ishtiyoq va qiziqish bilan oÀqidi. Zindiqlarnaram Afirona fikrlarini toÀliq sindirdi va ularni jim qildi. Imomi Ali Roziyallohu Anhning bu taqdiriga layoqatini isbot qildi. Kimning shubhasi boÀlsa kelsin, uni diqqat bilan oÀqisin, hashrning qanchalar quvvatli bir burhoni boÀlganini koÀrsin.

#kashfn Ham Hazrat Imomi Ali Roziyallohu Anh oÀn toÀqqizinchi sura boÀlib Surat-un Nurni

parchasa ulamn zikr qilib juda muxtasar boÀlgan OÀn ToÀqqizinchi SoÀzga va juda mukammal boÀlgan "OÀn ToÀqqizinchi Maktub"ga ishora uchun nur lafzini takror qilish bilan maktublarning martabasi, ya'ni "OÀn ToÀrtinchi Maktub" nuqson qolishiga imo lda, mSura-i Nurni oÀn beshinchida yana zikr qilishi bilan gÀoyat latif va mudaqqiqona xabar beradi. Va u ikki risolalarni Risola-i Nurning buyuk nurlari boÀlganliklarini bZININGdi. Ha, risolati Muhammadiya Alayhissalotu Vassalomga doir boÀlgan "OÀn ToÀqqizinchi SoÀz" ham uch jihat bilan karomatli va hayratomuz boÀlgan "OÀn ToÀqqizinchi Maktub" haqiqatdan Risola-i Nurning eng porloq bittadan nuridirlar. Va O ikki Siddiqa Roziyallohu Anhaning oqlanishi munosabati bilan oyati Nurning مَثَلُ نُورِهِ kalimasidagi olmosh uch jihatdan birisi bilan Muhammad Alayhissaloat bilsalomga taalluqli boÀlish jihati bilan Sura-i Nur Zoti Muhammadiya Alayhissalotu Vassalom bilan ziyoda aloqador boÀlganidan, u sura bilan risolati Muhammadiya Alayhissalotu Vassalomni isbot)

UCHINCHI RAMZ: "Yigirminoan;izinchi YogÀdu"da izoh va isbot qilingan

parciy hay bilan Risola-i Nurning uch ahamiyatli vaziyatini xabar beradi. Bu parchalarning sarohatga yaqin bir suratda ham jifr, ham ma'no jihati bilan Risola-i Nurga ishoraspsiz?"Àn Sakkizinchi YogÀdu"da izohiga binoan, bu yerda esa u yerda zikr qilinmagan va Imomi Ali Roziyallohu Anhning nazari diqqatini jalb qilgan yolgÀiz uch sirri bayon qilinadi.

Birinchisi: Musulmonlar ichida, dallollar qoÀlida e'lonn qutiida kezdirishga loyiq boÀlgan Risola-i Nur, afsuski gÀoyat yashirin parda ostida tarqalish va yashirinishga majbur boÀlishiga ishora qilib Imomi Ali Roziyallohu Anh ikki marta سِرّاً tarixنَةً va سِرًّا تَنَوَّرَتْ kalimalari bilan سِرّاً ya'ni faqat yashirin tarqala oladi. Taajjubona xabar beradi.

Ikkinchisi: Risola-i Nur Ismi A'zam jilvasi bila qilgasmi Rahim va Hakimning tajalliysi bilan namoyon boÀlganidan, imtiyozli xossasi "Allohu Akbar"dan iqtibos qilib jalol va kibriyo, "Bismillahirrohmanirrohiym"dan fayzlanib marhamat va shafqat, وَهُوَ الْعَزِيزُ الuchun مُ dan foydalanib hikmat va intizomning asoslari uzra ketadi. Uning ruhi va hayoti ulardir. Boshqa mashrablardagi ishq oÀrniga Risola-i Nurning mashrabida mushtoqona shafqatdir va marhamatkorona muhabbatdirr goÀzandayki Hazrat Imomi Ali (R.A.) ochiq bir suratda Sirojunnurning ta'lif tarixini va takommillashish zamonini va mashhur ismini تُقَادُ سِرَاجm deb ُورِ parchasi bilan xabar bergan. Xuddi shuning kabi بِنُورِ جَلاَلٍ بَازِخٍ وَشَرَنْطَخٍ oxirigacha.. parchasi bilan ham Sirojunnurning asoslaridan xabar beradi. Chunki جَلاَلٍ بَازِخٍ izzat, azamat va jaloَ اِيّibriyodir. شَرَنْطَخٍ Suryoniycha Rauf va بَرْكُوتٍ Rahimdir. Demak, Hazrat Imomi Ali Roziyallohu Anh Sirojunnurni ta'rif qilmoqda. Hayotini va nurini kibriyo va azamat va marhamat va rahimiyatdan olmoqda debوا وَعngan xususiyatini bayon qiladi.

Uchinchisi: Hazrat Imomi Ali Roziyallohu Anh bu parchada بِهِ النَّارُ اُخْمِدَتْ jumlasi bilan deydiki: Bir ming uchyoj tallik toÀrtda (1354) Siroj-un Nur (ya'ni, Risola-i Nurning nuri) bilan zalolatning tajovuz qilgan olovi inshaalloh soÀnadi. Ya'ni, diniy fitna otashini yo buzgÀunchilikdan voz kechiradi, yoki oldingi tajovuzlarini sindiradi. Agar hijriy tabatan oÀlsa, bundan ikki yil avval dinni dunyodan ayirmoq fursatidan foydalanish bilan dinning va Qur'onning zarariga boÀlib ilgarilagan dahshatli rejalarning tajovuzlari toÀxtashi, albatta qarshilarida kuchli bir toÀsiqning boÀlganidandir. OÀshva Quriq esa, bu zamonda koÀp tarqalgan Risola-i Nurning keskin hujjatlari va kuchli burhonlari boÀlgani koÀp alomatlar bilan his qilinmoqda. Va bu ikkinchi ehtimoldagi ishorati Alaviya ham uni quvvatlantiradi.

{(Hoshiya) Hamda اِنَّا اَعْطَnida aning sirri qisman amalga oshgan. Chunki Sufyoniyatning toÀrt rahnamosidan eng kuchlisi va dahshatlisi butun-butun chekindi. Qabr ostida azob chekmoqda. Va eng kattasi ham aloqasi amalda chekingan. Mason komiÀsha kng mahkumi va vositasi boÀlib azobi bilan mashgÀul. YolgÀiz uning soyasi hukm qilmoqda. Yana tajovuz qilmaslik bilan barobar, qisman chekinVaqtni Qolgan ikki shaxs esa, qoÀllaridan kelsa, ta'mirga urinadilar.}

Ha, jifrga koÀra بِهِ النَّارُ اُخْمِدَتْ : خ olti yuz (600), ت toÀrt yuz (400), ر ikki yuz (200), shaddali ن BEKIR00), م qirq (40), د va uch ا yetti (7), بِهِ dagi ب ikki (2) , ه besh (5), jami bir ming uch yuz ellik toÀrt (1354) boÀladi. Lillahilhamd, Siroj-un Nurning Al-Oyat-ul Kubrosi kabi koÀp risolalari bor. Har birururgali bittadan chiroq hukmida siroti mustaqimni koÀrsatib Imomi Ali Roziyallohu Anhning xabarini tasdiq qiladilar.

Bu uchinchi sirning muosabati bilan aynan بِهِ النَّارُ اُخْمِدَتْ kabi bir ming uch yuz ellik toÀrt (1354) qaraydga jifriy maqomi bilan qaragan va Saidning (R.A.) ikki mashhur laqabiga ramzan va isman imo qilgan va "oÀzingni muhofaza qil" amrini berir sur u tarixda harkasdan ziyoda bir qancha tahlikalarga ma'ruz boÀlishini talvih qilgan "Arjuza"ning oxirlaridagi

بِاَنْ يَقِيكَ شَرَّ تِلْكَ الْفِتْنَةِ - وَشَرَّ shoÀr كُرْبَةٍ وَمِحْنَةٍ

parchasi bilan deydi: "Ey Said-al Kurdiy! Bir ming uch yuz ellik toÀrt (1354) tarixiga yetishsang, Mavloyi Azimingdan u zamonning va u asrning fitn Allohharrlaridan muhofazani ista va yolvor". Ha, OÀn Sakkizinchi YogÀduda Birinchi Karomati Alaviyaning izohida, Qasida-i Arjuziyaning Risola-i Nur va muallifiga doir gÀaybiyzgÀuncalari bayon qilingan. Imsi a'zam va sakina ta'bir qilgani asmo-i sitta-i mashhura bilan doimo mashgÀul boÀlgan bir shogirdi bilan gapirgani va tasalli bergani va koÀp alomatlar va ishoralar bilan oÀsha shogird Said boÀlgani isbot qilingan. Va, ham da oÀsha shogirdiga degan:

Ya'ni, ajnabiy harflari bir ming uch yuz qirq sakkizda (1348) umumiylashtiriladi, bola-chaqa, amirlar va faqiida,>hajburlash suratida tungi darslar bilan oÀrganishga harakat qiladilar.

Ha, سُطِّرَتْ تَسْطِيرًا jumlasi batamom; ikki ت sakkiz yuz (80qson tki س bir yuz yigirma (120), ikki ر toÀrt yuz (400), ikki ط oÀn sakkiz (18), bir ى oÀn (10), jami bir ming uch yuz qirq sakkizdir (1348). Ayni tarixda Lotincha harflariga tungi darslari bilan jabng xorrs qildirildi. SoÀngra Imomi Ali (R.A.) Sakina bilan mashgÀul boÀlgan Saidga qaraydi, gapiradi. Davomida يَا مُدْرِكًا لِذَلِكَ الزَّمَانِ deydi. Ikki-uch yerda quvvatli ishora bilan Said isminَاهٍ وan shogirdiga xitoban "OÀzingni Sakina bilan duo qilib muhofazaga harakat qil". Yo-i nidoiydan soÀngra koÀpgina ishoralar va alomatlar bilan Said bor. Demak يَاسَعِيدُ مُدْرِكًا لِذَلِكَ الزَّمَانِ boÀladi. Bu parcha ing suki مُدْرِكًا kalimasi bilan "Al-Kurdiy" laqabiga ham lafz, ham jifr jihatidan qaraydi. Chunki mimsiz دَرْكًا "Kurd" qalbidir. {(1) Ya'ni teskaridan oÀqilgan.} "Mim" esa "lom" qarabe"ga toÀliq muvofiqdir. Shuning kabi, boshqa bir ismi boÀlgan Badiuzzamon taxallusiga ham "az-zamon" kalimasi bilan imo qilish bilan barobar, bir ming uch yuz ellik toÀrt (1354) yoki bir ming uch yuz ellik besh q qild jifriy maqomi bilan Saidning holatining haqiqatini va odatga xilof vaziyatini hamda muhofaza va qoÀriqlash uchun koÀplab duosini va xilvat va yolgÀizligini batamom ta'bir va ifoda qilganidan, yaqollikka yaqin bian Qurtda barmogÀini uning boshiga oÀsha qasidada tasalli uchun bosadi. Bu yerda ham بِهِ النَّارُ اُخْمِدَتْ sirriga mazhar boÀlgan Risola-i Nurni olqishlaydi.

Ma'lum boÀlsinki, Jaljalutiyaning asosi va ruhi boÀlgan

اَلْقَسَمُ الْجَامِعُ erilmoَعْوَةُ الشَّرِيفَةُ وَاْلاِسْمُ اْلاَعْظَمُ

Imomi Ali Roziyallohu Anhning eng muhim va eng mudaqqiq uvaysiy bir shogirdi va Islomiyatning eng mashhur va porloq bir hujjati boÀlgan Imom GÀazzoliy (R.A.) Hujjat-ul Islom deydiki: "Ulariri de bilan PaygÀambarga (A.S.V.) nozil boÀlgan vaqt Imomi Aliga (R.A.) "Yoz" deb amr qildi. U ham yozdi. SoÀngra nazm etdi". Imom GÀazzoliy (R.A.) deydi:

اِنَّ هٰذِهِ الدَّعْوَةَ الشَّرِيفَةَ وَالْوَفْقَ الْعَظِيمَ وَالْقَسَمَrning امِعَ وَاْلاِسْمَ اْلاَعْظَمَ وَالسِّرَّ الْمَكْنُونَ الْمُعَظَّمَ بِلاَ شَكٍّ كَنْزٌ مِنْ كُنُوزِ الدُّنْيَا وَاْلاٰخِرَةِ

Imom GÀazzoliy Imom Nuriddindan dars olib bu Jaljalutiyaning ham Suryoniy kalimalarini, ham qia qutui va xususiyatini sharh qilgan.

ToÀrtinchi Ramz: Imomi Ali (R.A.) Siroj-un Nurdan xabar bergandan keyin yana oÀttiz uch va bir jihatdan oÀttiz ikki adad Suryoniycha ismlarni sanab oÀtarkan, Risola-i Nurning eng quvvatli, eng qiymatdor.

بِي Risolَيَا يُوهٍ نَمُوهٍ اَصَالِيًا * بِطَمْطَامٍ مِهْرَاشٍ لِنَارِ الْعِدَاسَمَتْ

اَنُوخٍ بِيَمْلdiq vaَ اَبْرُوخٍ اُقْسِمَتْ * بِتَمْلِيخِ آيَاتٍ شَمُوخٍ تَشَمَّخَتْ

{(Hoshiya) Hashrga doir mashhur Yigirma ToÀqqizinchi SoÀzga, keyin Me'roj vasparta Shaqqi Qamarga qaraydi.}

deb duo bilan xatm qiladi. Hazrat Imomi Ali (R.A.) boshda yaqqollik bilan xabar bergan Risola-i Nurni Siroj-un Nur va Siroj-us Surj nomi bilan Bimuxoto Martabada oshkora uni koÀrsatib sanab oÀtarkan, Yigirma Beshga kelgan vaqtda بِتَمْلِيخٍ اٰيَاتٍ شَمُوخٍ تَشَمَّخَتْ deydi. Qur'on oyatlarining i'jozlarini bayon bir m'onning qirq jihat bilan moÀ'jiza boÀlganini yetti adad kulliy jihatlarda isbot qilgan Risola-i Nurning eng mashhur va porloq risolasi boÀlgan Yigirma Beshinchi SoÀz nomli MoÀ'jizoti Qur'oniya Risolasiga ishora qiladi. Chunki boshda Siroj-un fat Beg birinchi martabada sanalishi, ham بِتَمْلِيخِ اٰيَاتٍ parchasida

اٰيَاتٍ kalimasining boÀlishi, ham yigirma beshinchi martabada zik mavhishi, quvvatli bir ishoradirki: Juda koÀp oyatlarni zikr qilib i'jozlarni va sirlarni bayon qilgan Yigirma Beshinchi SoÀzga ma'no-i majoziy bilan qaraydi. Va suralarning sanalishida haf boÀl yigirma beshinchi martabada iborani almashtirib boshdan boshlayotganday بِحَقِّ تَبَارَكَ deb Risola-i Nurning eng muborak va barakali boÀlgan Yigirma Beshinchi SoÀzning ahamiyatini koÀrsatadi. SoÀngra yigirma olti va yettida اَبَاذِيخَ بَيْlari yوَذَيْمُوخٍ بَعْدَهَا deydi. SoÀngra oÀttiz va oÀttiz birinchida بِبَلْخٍ وَسِمْيَانٍ وَبَازُوخٍ بَعْدَهَا deb yana iborani oÀzgartirib بَعْدَهَا kalimasini zikr qiladi. GÀoyat zohir va quvvatli bir ish bilanlan ijtihodga doir Yigirma Yettinchi SoÀzning sahobalar haqidagi juda muhim va qiymatdor zaylini va Me'rojga doir OÀttiz Birinchi SoÀzning Shaqqi Qamarga doir va unga juda koÀp ehtiyoj boÀlgan ahamiyatli zaylini بَعْدَهَا kalim iymonlan koÀrsatayotganday, quvvatli ishora qiladi. Men e'tirof qilamanki; men bu zayllarni unutgandim. Imomi Alining (R.A.) bu eslatmasi bilan esladim. Shaqqi Qamarni yuqorida yozdim. Hozir bu onda sahobalar haqidagi zayl Bir dirladim. Xullas, modomiki balogÀat ilmi va bayon fanida birgina ishora bilan majoziy bir ma'no murod boÀla oladi va birgina munosabat bilan bir ma'noga ishora boÀlsa, oÀsha ma'no bir ma'no-i ishoriy boÀlib qabul qilinadi. Alb Ikkinzohir va koÀp ishoralar va alomatlarni inobatga olmasak, faqat bu ikki yerda toÀliq zayllar boÀlgan ayni maqomda va zayl ma'nosida boÀlgan بَعْدَهَا kalimasini takror suratida ifodani almashtirib aytishi, toÀliq bir alomatdirki, 0

B Imomi Ali (R.A.) ma'no-i haqiqiysidan boshqa bir ma'no-i ma'joziy va ishoriyni ham ifoda qilishni istaydi.

SoÀngra yigirma toÀqr kabihi martabada, haybatli bir tarzda

deydi. Yigirma beshda oÀtgan va sirlarni bilish ma'nosida boÀlgan تَشَمَّخَتْ kaboÀlisni takror bilan sobiqan bayon qilganimiz gÀaroyib Yigirma ToÀqqizinchi SoÀzga quvvatli bir alomat bilan ishora qiladi. SoÀngra oÀttiz ikkinchi martabada suralarni sanab chiqilishda ahamiyat da qilishora qilgan qamrovli risola boÀlgan OÀttiz Ikkinchi SoÀzga yana nazari diqqatni kuchli jalb qilish uchun ذَيْمُوخٍ اَشْمُوخٍ بِهِ الْكَوْنُ عُمِّرَتْ va bir nusxada بِهِ الْكَوْنُ عُطِّرَتْ ya'ni Ismi Adl va Ismi Hakamning tajalliysi bi; sohi adolat va mezoni bilan va intizom va hikmati bilan dunyo ta'mir qilinadi. Buzilishdan qutuladi. Ikkinchi nusxa bilan oÀsha ikki ismning xushboÀy isi bilan va juda xush hidlari bilan dunyo goÀzal hidlar oladi. Attor doÀkoni kabi xushbsiz qo beradi.

Xullas, Ismi Adl va Ismi Hakamning porloq bir oynalari va bir tafsirlari hukmida boÀlgan OÀttiz Ikkinchi SoÀzga ishora qiladi va ma'no-i majoziy suratida ifoda qiladi. ذَيْمُوخٍ kalimasining takrori bÀsha roÀzlar oÀttiz uch ekan, bir martabasi maktublardan iborat boÀlganiga va OÀttiz Ikkinchi SoÀz oxirgi martabasi boÀlganiga imo qiladi. Men Suryoniy kalimalarining n faqaarini tamomi bilan bilolmaganimdan va Imom GÀazzoliy (R.A.) ham tamomi bilan izoh qilmaganidan, Hazrat Imomi Alining (R.A.) oÀsha kalimalar bilan boshqlohiynlalarga ishoralarini hozircha qoldiraman.

Beshinchi Ramz: Modomiki Jaljalutiya vahiy bilan PaygÀambar Alayhissalotu Vassalomga nozil boÀlgan. Vahlashi-ul GÀuyubning ilmi bilan ma'no ifoda qiladi. Ham modomiki Jaljalutiya اَقِدْ كَوْكَبِى va تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ parchalarida ma'no-i majoziy bilan oÀsha qasidaning bilan tini isbot qilgan Risola-i Nurga ochiqchasiga va uning oÀn uch ahamiyatli risolalariga ishoratan xabar berish bilan barobar,

فَيَا حاَمِلَ اْلاِسْمِ الَّذِى جَلَّn, jazُهُ da ham oÀsha qasidaning bir asosi boÀlgan اَ لاِسْمُ الْمُعَظَّمْ bilan koÀp mashgÀul va madad istagan Risola-i Nur muallifiga va buning oÀn uchta ahamiyatli hayot hodisalariga imo, ramz, ishora navidan majoziy ma'no bilan xabar beradi. yuzladomiki majoziy ma'no bilan va ishoriy ma'noning murod boÀlishiga bir zaif ishora va bir yashirin alomat va birgina munosabat yetarli boÀladi. Ham modomiki Risola-i Nur va risolalariga va mular ei va ahvoliga boÀlgan ishoralar bir-biriga ishora boÀladi. Balki masalaning birligi e'tibori bilan barcha ishoralar alomatlari bilan barobar har birisiga quvvatli bir ishora va kuchli bir alomat hukmidadir. Albatta deya olamizki: Hazrat Imoing fo (R.A.) qandayki boshda

ya'ni, "Sirlar xazinasdar vagan Bismillahirrohmanirrohiym bilan boshladim. Ruhim u bilan oÀsha xazinani kashf qildi" deb boshqa ishoralarning alomati bilan bir ma'no-i ishorizimushir madluli majoziy suratida Risola-i Nurning Bismillohi hukmida va fotihasi va basmalasi va Bismillohdagi buyuk sirning haqiqatini bayon qilgan va qisqa va gÀoyat quvvatli Birinchi SoÀz nomli boÀlgan Bismilloh Risolasiga imo, balk.

Q, balki ishora qiladi. Aynan shuning kabi: Boshqa ishoralarning alomat va munosabati bilan va Qur'on harflarining sirlaridan bahs qilgan va Rumuzolarda oniya nomli boÀlgan sakkiz kichik risolalarning mohiyatlarini eslatadigan bir tarzda, iborani almashtirib harflarning sirlari bilan madad istashni boshlashi, latif alomati bilan muazzam duo va munojot va jome' qasami istimdodiyning oxirlaridakdan kÀzlarga va Maktublarga ishoradan keyin بِوَاحِ الْوَحَا بِالْفَتْحِ وَالنَّصْرِ اَسْرَعَتْ parchasi bilan Yigirma ToÀqqizinchi Maktubning

bir qism Qur'on harflarining sirlarini bayon qilgan Rumuzoti Samoniya nomlhish ziz kichik risolalarning eng muhimlari va fathi Makka va fathi Shom va fathi Quddus va fathi Istanbul kabi koÀp Islomiy fathlardan gÀaybiy xabar bergan اِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتa sevgrasining sirlarini bayon bilan, Islomiy fathlarning pahlavoni boÀlgan Hazrat Imomi Alning (R.A.) nazari diqqatini jalb qilgan Fath va Nasr Risolasiga.. ham Sura-i Fathning eng muhim va eng oxirgi oyatning besh jihat bilan i'jozini bayon va toÀqq bilan qahramoni Islom Hazrat Imomi Alining (R.A.) nazari diqqatini jalb qilgan gÀoyat qiymatli boÀlgan Oyati Fath Risolasi nomli kichik bir riِلاَّ imo, balki ishora qiladi degan e'tiqoddaman. Bunday e'tiqodga ishtirok qilinmasa ham, e'tiroz qilinmasligi kerak.

Oltinchi Ramz: Modomiki Hazrat sala fAli (R.A.) ustozi qudsiysidan olgan darsiga binoan, Qur'onga aloqador boÀlgan kelajakdagi hodisalardan xabar beradi. Va "mendan soÀrang" debarchasina va toÀgÀri xabarlarni berib bir shohi valoyat boÀlganini unday karomatlar bilan isbot qilgan. Va modomiki bu asrda Ovrupa dinsizlarqasidahli zalolat munofiqlari dahshatli bir suratda Qur'onga hujumi hangomida Risola-i Nur oÀsha zalolat seliga qarshilik koÀrsatib, Qur'onning tilsimlarini kashf qilib, haqiqatini muhofaza qilmoqda. Va modomiki

اَImomi َوْكَبِى بِاْلاِسْمِ نُورًا وَ بَهْجَةً * مَدَى الدَّهْرِ وَاْلاَيَّامِ يَا نُورُ جَلْجَلَتْ

parchasi bilan Yigirma Sakkizinchi YogÀduda isbot qilingani kabi, yaqqollikka yaqin bir suratda Risola-porlasa ishora qilish bilan barobar, Sura-i Nurdagi oyati Nurning Risola-i Nurga ishorasiga ishora qiladi. Va modomiki اَقِدْ كَوْكَبِى بِاْلاِسْمِ نُورًا ma'no va jifr jihatidan batamom Risola-i Nurgagan ayuq qiladi. Albatta ayta olamizki: Bu parchaning davomida:

#126gÀalabasi bilan Risola-i Nurning boshlanishda OÀn Ikki SoÀz nomli mashhur boÀlgan va tarqalgan oÀn ikki kichik risolalariga اَقِدْ كَوْكَبِى alomati bilan, bu parchadagi oÀn ikki Suryoniy kalimalar ularga bittadan ishoradir. Garchi qoÀlimdmati dgan Jaljalutiya nusxasi eng toÀgÀri va eng ishonchlidir. Imom GÀazzoliy (R.A.) kabi koÀp imomlar Jaljalutiyani sharh qilganlar. Faqat bu Suryoniy kalimalarning ma'nosini toÀliq bilmaganimdan va nusxalalan yorqlilik boÀlganidan, har birisining ishora va munosabat jihatini hozircha bilmaganim uchun, qoldirmoqdaman.

Xulosa: Hazrat Imomi Ali (R.A.) bir marta اَقِدْ كَوْكَبِى parchasi bilan oxirzamonda Risola-i Nurni duo bilan Allohdaniladi.rib soÀraydi, istaydi va boshlanishda oÀn ikki risoladan iborat boÀlganidan, faqat oÀn ikki risolasiga ishora qiladi. Ikkinchi martada تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ parchasi bilan yanada ochiq bir suratda Risola-i Nurni madhu sano badi. UoÀrsatib takomillashishiga ishora qilib, barcha SoÀzlarni va Maktublarni va YogÀdularni ramzan xabar beradi. Ham OÀn Ikki SoÀz nomi bilan koÀp tarqalgan oÀsha kichkina risolalar bu parchadagi kalimalar kabi bir-biriga isman va suratan oÀxsiklariari kabi, Badi' ma'nosida boÀlgan Jaljalutiya kalimasiga uygÀun boÀlib har biri gÀoyat badi' bir tarzda, goÀzal bir tamsil bilan, katta va chuqur bir haqiqati Qur'oniyani tafsir va isbot qiladi.

Agar bir qaysartgan yidan deyilsaki: Hazrat Imomi Ali (R.A.) bu barcha majoziy ma'nolarni iroda qilmagan?

Biz ham deymizki: Farazan Hazrat Imomi Ali (R.A.) iroda qilmasa, faqat kalom d Yuzl qiladi. Va alomatlarning quvvati bilan ishoriy va yashirin dalolat bilan ma'nolarni ichiga kiritadi. Ham modomiki u majoziy ma'nolar va ishoriy mafhumlar haqdir, toÀgÀridir va haqiqatga uygÀundir; va bu iltifotga loyiqdirlar تَزَالmatlari quvvatlidir. Albatta Hazrat Imomi Alining (R.A.) bunday barcha ishoriy ma'nolarni iroda qiladigan kulliy bir e'tibori farazan boÀg i'jo-Jaljalutiya vahiy boÀlish jihati bilan- haqiqiy sohibi Hazrat Imomi Alining (R.A.) ustozi boÀlgan PaygÀambari Ziyshonning (A.S.V.) kulliy tavajjuhi va Ustozining Ustozi Zuljalolining qamrovli ilmi ularga qaraydka qamda doirasiga oladi. Bu xususda mening xususiy va qat'iy va yaqiyn darajasidagi qanoatimning bir sababi shudirki: Ulkan qiyinchiliklar ichida Al-Oyat-ul Kubroning buyuk tafsiri boÀlgan Yettinchi Shu'lani yozi***

بoÀp zahmat chekkanimdan, bir qudsiy tasalli va tashviqqa haqiqatdan juda muhtoj edim. Hozirga qadar takror-takror tajribalar bilan bu kabi holatlarimda inoyataganlhiya yordamimga yetishayotgan edi. Risolani tugatganim ayni vaqtda, hech xotirimga kelmagani holda, birdan bu karomati Alaviyaning chiqishi menda hech bir shubha qoldirmadiki: Bu ham mening yordamimga kelgan boshqa inoyati Ilohiya kabi Raolat-uhiymning bir inoyatidir. Inoyat esa aldatmaydi, haqiqatsiz boÀlmaydi.

Yettinchi Ramz: Hazrat Imomi Ali (R.A.) qandayki

deb birinchi parchasi bilan Yettinchi Shu'laga ishora qildi, Kauddi shuning kabi, ayni parcha bilan oliy bir tafakkurnoma va tavhidga doir yuksak bir ma'rifatnoma nomli boÀlgan Yigirma ToÀqqizinchi Arabcha YogÀduga ham ishora qilva boskkinchi parchasi bilan Ismi A'zam va Sakina deyilgan Mashhur Olti Ismning haqiqatlarini gÀoyat oliy bir tarzda bayon va isbot qilgan va Yigirma ToÀqqizinchi YogÀduni ta'qib qilgan OÀttiziqilamaogÀdu nomli olti nukta-i asmo risolasiga وَبِاَسْمَآئِكَ الْحُسْنٰى اَجِرْنِى مِنَ الشَّتَتْ jumlasi bilan ishora qilganidan soÀng davomida Eng b-i asmoni ta'qib qilgan OÀttiz Birinchi YogÀduning Birinchi Shu'lasi boÀlib, oÀttiz uch oyati Qur'oniyaning Risola-i Nurga ishorasini qayd qilib, jifriy hisob munosabati bilan bossurgunyoq harflar ilmi risolasi kabi koÀringan va bir moÀ'jiza-i Qur'oniya hukmida boÀlgan risolaga حُرُوفٌ لِبَهْرَامٍ عَلَتْ وَتَشَامَخَتْ kalimasi bilan ishora qilib,

darhol orqasidan وَاسْمُ عَصَا مُوسىَ بِهِ الظُّلْمَتُ انْجَkamolialomi bilan ham harflar risolasini ta'qib qilgan va Al-Oyat-ul Kubrodan va boshqa Resail-i Nuriyadan tarkib topgan va Asoyi Muso nomini olgan va asoyi Muso kabi, zalolatning va shirkning sehrlarini yoÀq qilgan Risolaa-in Nning hozircha eng soÀng va oxirgi risolasiga Asoyi Muso nomini berib ishora bilan barobar, ma'naviy qorongÀuliklarni tarqatishini xushxabar beradi. Ha, وَبِاْلاٰيَتِ الْكُبْرَى kalimasi bilan Yettinchi Shu'laga ishi bergkuchli alomatlar bilan isbot qilingani kabi, ayni kalima boshqa bir ma'no bilan darhaqiqat Risola-i Nurning Oyat-ul Kubrosi hukmida va aksar risolalarning ruhlarini jamlagan va Arabcha boÀlgan Yigirma ToÀqqizinchi YogÀdimdiru kalom, "mustatbaot-ut tarokib" qoidasi bilan unga qaraydi, fardlariga kiritadi. Unday boÀlsa: Hazrat Imomi Ali (R.A.) ham bu parchadan ungasababi ishora qiladi deb bilamiz. Ham boshqa ishoralarning alomati bilan, ham Maktubotdan soÀngra YogÀdularga, boshqa bir tarzi ibora bilan imo qilib, YogÀdularning eng porlogÀining miz boi dahshatli bir zamonda va qamoq va qatldan qutulmoq va amin va xalos boÀlmoq uchun ma'no-i majoziy va mafhumi ishoriy bilan Hazrati Ali (R.An shu' lisonini buyuk tahlikalarda boÀlgan muallifning hisobiga iste'mol qilib; وَبِاْلاٰيَتِ الْكُبْرٰى اَمِنِّى مِنَ الْفَجَتْ ya'ni "Ey Robbim! Meni shogir, amon va aminlik ber" deb duo qilishi bilan, batamom Eskishahar qamoqxonasida qatl va uzun qamoq tahlikasi ichida ta'lif qilingan Yigirma ToÀqqizinchi YogÀduning va sohibini, toÀliyatiga tavofuq alomati bilan, kalom yashirin va ishoriy dalolat qilganidan deya olamizki: Hazrat Imomi Ali (R.A.) ham bundan unga ishora qiladi. Ham OÀttizinchi YogÀdu nomli va olti nukta boÀlgan risola-i asmoga qarab بِاَسْمَآئِكurhoniُسْنٰى deb, boshqa ishoralarning alomati bilan, ham Yigirma ToÀqqizinchi YogÀduga ta'qib alomati bilan, ham ikkisining ismda va asmo lafzida tavofuq alomati bilan, ham tarqoq holga va mashaqqatli bir gÀurbatga va parishoniyatga tushgz bir llifi uning ta'lifi barakasi bilan tasalli va bardosh topishiga va ma'no-i majoziy jihatidan Hazrat Imomi Alining (R.A.) lisoni bilan oÀ-i Quruo boÀlgan

وَبِاَسْمَآئِكَ الْحُسْنٰى اَجِرْنِى مِنَ الشَّتَتْ ya'ni ismi a'zam boÀlgan oÀsha asmo risolasining barakasi bilan "Meni tarqoqlikdan, parishoniyatdan hifz ayla, ey Robbim" ma'nosi batamom ok, hecisola va sohibining vaziyatiga tavofuq alomati bilan kalom majoziy dalolat; va Imomi Ali (R.A.) esa gÀaybiy ishora qiladi deb bilamiz.

Ham modomiki Jaljalutiyaning asli vahiydir. Va sirlidir. Va kercha vamonga qaraydi; va gÀaybiy istiqboldagi ishlardan xabar beradi. Va modomiki Qur'on e'tibori bilan bu asr dahshatlidir va Qur'on hisobi bilan Risola-i Nur bu edi. Àu asrda ahamiyatli bir hodisadir. Va modomiki yaqqollik darajasida koÀp ishora va alomatlar bilan Risola-i Nur Jaljalutiyaning ichiga kirgan, eng muhim yerida joylashgan. Va modariga Risola-i Nur va parchalari bu mavqega loyiqdirlar va Hazrat Imomi Alining (R.A.) nazari taqdiriga va tahsiniga va ulardan xabar berishiga layoqatlari va qiymatlari bor. Va modomiki Hazrat Imomi Ali (R.A.) Sirojardoshrdan ochiq bir suratda xabar bergandan soÀng ikkinchi darajada pardali bir tarzda SoÀzlardan, soÀngra Maktublardan, soÀngra YogÀdulardan risolalardir. kabi ayni tartib, ayni maqom, ayni raqam taxtida, quvvatli alomatlarning chorlashi bilan kalom dalolat va Hazrat Imomi Alining (R.A.) ishora qilganini isbot qilgan. Va modomiki boshda

بَدَئْتُ بِبِسْمِ الaydo qوحِى بِهِ اهْتَدَتْ اِلٰى كَشْفِ اَسْرَارٍ بِبَاطِنِهِ انْطَوَتْ

risolalarning boshi va Birinchi SoÀz boÀlgan Bismilloh Risolasiga qaraashaqqabi, muazzam jome' qasamning oxirida risolalarning oxirgi qismlari boÀlgan oxirgi YogÀdularga va Shualarga, xususan bir Oyat-ul Kubro-i tavhid boÀlgan Yigirma ToÀqqizinqigandgÀdu-i horiqa-i Arabiya va Risola-i Asmo-i Sitta va Risola-i Ishorati Hurufi Qur'oniya va ayniqsa hozircha eng oxirgi Shu'la va Asoyi Muso kabi; zalolatlarning barcha ma'naviy sehrlarini yoÀq qila oladigan bir mohiyatda boÀar va a bir ma'noda

Oyat-ul Kubro nomini olgan risola-i horiqoga qarayotganday bir tarzi ifoda koÀrinadi. Va modomiki birgina masalada boÀnoni blomatlar va ishoralar, masalaning birligi e'tibori bilan, alomatlar bir-biriga quvvat beradigan zaif bir munosabat bilan bir tomchi ham manbasiva xizshiladi. Albatta bu yetti adad asoslarga tayangan holda deymiz: Hazrat Imomi Ali (R.A.) qandayki: Mashhur SoÀzlarga tartiblari bilan ishora qilgan va Maktubotdan birrcha vga va YogÀdulardan eng muhimlariga tartib bilan qaragan. Xuddi shuning kabi: وَبِاَسْمَآئِكَ الْحُسْنٰى اَجِرْنِى مِنَ الشَّتَتْ jumlasi bilantaqimnzinchi YogÀduga, ya'ni mustaqil YogÀdulardan eng oxirgi boÀlgan Asmo-i Sitta Risolasiga tahsinlab qaraydi. Va حُرُوفٌ لِبَهْرَامٍ عَلَتْ وَتَشَامَخَتْ kalomi bilan imoanttizinchi YogÀduni ta'qib etgan Ishoroti Hurufi Qur'oniya Risolasini taqdirlab, ishora bilan tasdiqlaydi. وَاسْمُ عَصَا مُوسىَ بِهِ الظarimgaتُ انْجَلَتْ kalmasi bilan ham hozircha eng oxirgi risola va tavhid va iymonning qoÀlida Asoyi Muso kabi horiqoli eng kuchli burhon boÀlgan majmua risolasini sanokorona ramzan koÀrsatayotganday mat ulrzi ifodadan parvosizcha hukm qilamizki: Hazrat Imomi Ali (R.A.) ham Risola-i Nurdan, ham koÀp ahamiyatli risolalaridan ma'no-i haqiqiy va majoziy bilan ishoriy va iran z va imoiy va talvihiy bir suratda xabar beradi. Kimning shubhasi boÀlsa, ishora qilingan risolalarga bir karra diqqat bilan qarasin. Insofi boÀlsa, shubhasi qolmaydi deb oÀylayman.

Bu yerdagi ma'no-i ishoriy va madَرَّبَajoziylarga alomatlarning eng goÀzali va latifi ayni tartibni muhofaza bilan berilgan ismlarning munosabatidir. Masalan, yigirma toÀqqiz, oÀttiz va oÀttiz bir va oÀttiz ikki sanab chiqish mayoda tida Yigirma ToÀqqiz va OÀttiz va OÀttiz Bir va OÀttiz Ikkinchi SoÀzlarga gÀoyat munosib ismlar bilan boshda SoÀzlarning boshi boÀlgan Birinchi SoÀzga, ayni Basmala sirri bilan va oxirda hozircha risolalidir, oxiriga, mohiyatini koÀrsatadigan loyiq bittadan ism berib ishora qilishi garchi yashirin boÀlsa ham.. faqat juda goÀzal va latofatlidir. Men e'tirof on qilnki: Bunday maqbul bir asarning mazhari boÀlish, hech bir jihat bilan u maqomga layoqatim yoÀq. Ammo kichik, ahammiyatsiz bir urugÀdan ulkan togÀ kabi bir daraxtni xalq etmoq, qudrati Ilohiyaning sha'nidandir ramziytidir va azamatiga dalildir. Men qasam bilan ishontiramanki: Risola-i Nurni sanodan maqsadim, Qur'onning haqiqatlarini va iymonning ruknlarini quvvatlaoÀlmagh va isbot va nashrdir.

Xoliqi Rahimimga yuz minglab shukr boÀlsinki: OÀzimni oÀzimga yoqtirtirtirmagan. Nafsimning ayblarini va nuqsonlarini menasidagrsatgan. Va u nafsi ammorani boshqalarga yoqtirtirish orzusi qolmagan. Qabr eshigida kutgan bir odam orqasidagi foniy dunyoga riyokorona qarashi achinadigan bir ahmoqlik va dahshatli bir zarardir. Xullas, bu holati ruhiya bilani xott iymon haqiqatlarining tarjimoni boÀlgan Risola-i Nurning toÀgÀri va haq boÀlganiga latif bir munosabat aytaman. Jumladan:

Jaljalutiya Suryoniycha badi' degani. Va badi' ma'nosidadir. Iboralari badi' boÀlgan Risola-i NkoÀp ojalutiyada muhim bir joy olib aksar yerlarida tomchilari koÀringanidan, Qasidaning nomi unga qarayotganday berilgan. Ham hozir anglayapmanki: Eskidan beri mening layoqatim boÀlmagani hoda, Beenga berilgan Badiuzzamon laqabi meniki emas edi. Balki Risola-i Nurning ma'naviy bir ismi edi. Zohir bir tarjimoniga qarzga va omonat sifatida taqilgan. Hozir oÀsha omonat ism haqiqiy sohibiga qaytarib berilgan. Demak, Suryoniycha oni Moma'nosida va qasidada takrorlanishiga binoan qasidaga berilgan Jaljalutiya ismi ishoriy bir tarzda bid'at zamonida chiqqan Badi'ulbayon va Badiuzzamon boÀlgan Risola-i Nurning ham ibora, ham ma'no, hal oÀlcnuqtalari bilan badi'ligiga munosabatdorligini his ettirishiga va bu ism bir parcha unga ham qarashiga va bu ismning nomlanishida Risola-i Nur koÀp yer ishgÀol qilgani uchun haq qozongan boÀlganini taxmin qilaman. رَبَّنَآ لاَ تُؤَاخِذul Bayاِنْ نَسِينَآ اَوْ اَخْطَأْنَا

Sakkizinchi Ramz: Bu ramzning bayonidan avval eng muhim ikki savolga javob yoziladi.

Birinchi Savol: Barcha qiymatdor kitoblar ichida Risola-i Nur Qur'onning ishorasiga va iltifotiga va Hazrat Imomi Adeb oÀ (R.A.) taqdir va tahsiniga va GÀavsi A'zamning e'tibor va xushxabariga xususiy mazhariyatining sababi nima? U ikki zotning karomat bilan Risola-i matlarbuncha qiymat va ahamiyat berishining hikmati nima?

Javob: Ma'lumdirki: Ba'zi vaqtlar boÀladi, bir daqiqa bir soat va balki bir kun, balki yillar qadar hamda bir soat bir yil, balki bir umr qadar natia bataadi va ahamiyatli boÀladi. Masalan: Bir daqiqada shahid boÀlgan bir odam valiylik qozonadi. Va sovuqning shiddatidan muzlamoq zamonida va dushman hujumining dahshatida bir soat soqchilik bir yil ibodat hukmiga oÀta oladi. Xullas, aynan shuninggan ko Risola-i Nurga berilgan ahamiyat ham zamonning ahamiyatidan, ham bu asrning shariati Muhammadiyaga (A.S.V.) va sha'ori-i Ahmadiyaga (A.S.V.) qilgan buzgÀunchiligining dahshatidan, ham bu oxirzamonning juda sidan eski zamondan beri butun ummat panoh soÀrashi jihatidan, ham oÀsha fitnalarning hujumidan moÀminlarning iymonlarini qutqarishi nuqtasidan Risola-i Nur shunday bir ahamiyat kasb etganki; Qur'on unga quvvatli is Hazrailan iltifot etgan. Va Hazrat Imomi Ali (R.A.) uch karomat bilan unga bashorat bergan. Va GÀavsi A'zam (R.A.) karomatkorona undan xabar berib tarjimu hodijasoratlantirgan. Ha, bu asrning dahshatiga qarshi taqlidiy boÀlgan e'tiqodning tayanch qal'alari buzilgan va uzoqlashgan va pardalangan boÀlganidan, ha'jiz-uin bir oÀzi zalolatning jamoat bilan hujumiga qarshilik koÀrsatadigan gÀoyat kuchli bir iymoni tahqiqiy lozimdirki, dosh bersin. Risola-i Nur bu vazifani euni oyshatli bir zamonda va eng kerakli va nozik bir vaqtda, hamma tushunadigan bir tarzda, Qur'on va iymon haqiqatlarining eng chuqur va eng yashirinlarini gÀoyat kuchli burhonlar bilan isbot qilib, u iymoni tahqiqiyni tashigan xoini "O sodiq shogirdlari ham, boÀlganlari mahalla, qishloq va shaharlarda -xizmati iymoniya e'tibori bilan- goÀyo bittadan yashirin qutb kabi, moÀrobar,ning ma'naviy bittadan tayanch nuqtasi boÀlib, bilinmaganlari va koÀrinmaganlari va koÀrishmaganlari holda, e'tiqodlarining ma'naviy quvvati jasudan Jaadan zobit kabi, ma'naviy quvvatni ahli iymonning qalblariga berib, moÀminlarga ma'nan bardosh va jasorat beradilar.

Ikkinchi Savol: Karo ugradhor qilinmasa, yanada yaxshi boÀlgani holda, nima uchun sen e'lon qilasan?

Javob: Bu menga oid bir karomat emas. Balki Qur'onning i'jozi ma'naviysidan sizib chiqib xos bir tafsiridan karomat suratida bizlarga vhmat b iymonga bir ikromi Rabboniy va in'omi Ilohiydir. Albatta MoÀ'jiza-i Qur'oniya va uning yogÀdulari izhor qilinadi. Va ne'mat esa, shukr niyati bilan e'lon qilish, bir tahdisi ne'matdir.

وَاَمَّا بِنِع Muboرَبِّكَ فَحَدِّثْ oyati izhoriga amr qiladi. Men uchun faxr va gÀururga sabab boÀladigan bir layoqatim va haqqim boÀlmaganini qasam bilan e'tirof qilaman. Men urugÀ kabi chiridim va qurid tavofrcha qiymat va hayot va sharaf u urugÀdan chiqqan Risola-i Nur daraxti va Qur'onning ma'naviy moÀ'jizasiga oÀtgan deb bilaman. Va shunday e'tiqod qilganimdan i'jozi Qur'oniy hisobiga izhor qilaman. Barcha qiymat bir moÀ'jiza-i Qur'oniya boÀlu ojizsola-i Nurdadir. Hatto eskidan beri tashiganim Badiuzzamon ismi uniki ekan.. yana unga qaytarib berildi. Risola-i Nur esa, Qur'onning moli va ma'araydir. Bu ramzda xususiy qanoatimni quvvatlantirgan va oÀzimga maxsus koÀp alomat va ishoralar bor. Ammo boshqalarga isbot qilolmaganimdan, yozopoyalan. Faqat ikki-uchtasiga ishora qilishga munosabat kelgan.

Birinchisi: Men Jaljalutiyani oÀqigan vaqtim, boshqa munojotlarga muxolif boÀlib oÀzim shaxsan hissiyotim bilan munojot qilyapman deb hchiq bar edim. Va boshqasining lisoni bilan taqlidkorona boÀlmas edi. Men uchun gÀoyat fitriy va dardlarimga aloqador va ruhiy tafakkurlarimga xush bihatli n boÀlar edi. Bir necha yil soÀngra karomatini va Risola-i Nur bilan munosabatini koÀrdim va angladimki: U holat bu munosabatdan kelib chiqqan.

Iolningisi: Hazrat Imomi Ali (R.A.) boshda:

va oÀrtalarida

وَاَمْنِحْنِى يَا ذَا الْجَلاَلِ كَرَامَةً * بِاَسْرَارِ mamla يَا حَلِيمُ بِكَ انْجَلَتْ

va oxirda

bir ilmlar xazinasi sifatida koÀrsatadi. Holbuki koÀrinin, shufaqat bir munojotdir. Hatto Imom Alining (R.A) haqiqat-fashon boshqa qasidalari va ilmiy boshqa munojotlari kabi, ilm sirlari bilan toÀliq munosabati koÀrinmaydi. Mening xususiy qanoatim shuk rumiyjalutiya, modomiki Risola-i Nurni ichiga olgan va siynasiga bosib ma'naviy valad kabi qabul qilgan, albatta وَسِرُّ عُلُومٍ لِلْخَلاَئِقِ جُمِّعَتْ parchasi bilan oÀz xazinasining bir qism olmoslarini oxirzamonda nashr qilgan Risola-ira deg shohid koÀrsatib Jaljalutiyani bir xazina-i ulum va bir dafina-i ilmiyadir deb haqqi bilan madhu sano qila oladi.

Uchinchisi: Ma'l muqadi, ba'zan gÀoyat kichik bir alomat ba'zi sharoit ichida gÀoyat kuchli bir dalil hukmiga oÀtadi. Yaqiyn darajasida qanoat beradi. Menga bunday qanoat bergan komana uollaridan faqat sobiq bayon qilganim bitta misol menga yetarli keladi. Shundayki:

Hazrat Imomi Ali (R.A.) تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ parchasi bilan Risola-i Nurni tarixi bilan va ismi bilan va mohiyati bilan va asoslari bilan iga qamati bilan va vazifasi bilan koÀrsatgandan keyin, Suryoniycha ismlarni sanab oÀtib munojot qiladi. OÀttiz ikki yoki oÀttiz uch adad ismlarda ikki marta بَعْدَهَا kalich jih takror qiladi. Biri yigirma yettinchida وذَيْمُوخٍ بَعْدَهَا boshqasi oÀttiz birda وَبَازُوخٍ بَعْدَهَا deydi. Xullas, Risola-i Nurning SoÀzlari oÀttiz udi. Hobir jihatda oÀttiz ikki.. va Maktubot nomli risolalarning ham bir jihatda oÀttiz ikki va bir jihatda oÀttiz uch boÀlib bu munojot bilan uygÀun boÀvoni bva faqat risola shaklida ikki adad zayllari boÀlishi va u zayllarning birisi Yigirma Yettinchi SoÀzning ahamiyatli zayli va boshqasi OÀttiz Birinchi SoÀzning qiymatdor zayli boÀlishi va u ikki Zayl risolasining azlamail martaba va raqamlari boÀlmasligi va بَعْدَهَا kalimasi ham ayni yerda, ayni ma'noda tavofuq qilishi menga ikki karra ikki toÀrt boÀlish darajasida qanoat beradiki: Hazrat Imomi Ali (R.A.) tobe bir ma'no bilan va ishoriy bir tush miqdobilan Risola-i Nurga, hatto zayllariga qarash uchun shunday qilgan. Hali koÀp alomatlar va bittadan SoÀzga ishora qilgan munosabatlar bor. Faqldik.

hirin va nozik boÀlganliklari uchun zikr qilinmadi.

{(Hoshiya) Masalan, Yigirma sakkizinchi martabada وَبِسُورَةِ التَّهْمِيزِkalimasi bilan Yigirma Sakkizinchi SoÀzning oxiri boÀlgan Jahannam masalasining juda kuchli bir burhoniga ishora q rahmaoshdagi Jannat masalasining faqat ikki-uch savol va javobga doir bahsi esa, boshqa yerda ishora qilgani uchun munosabat yashiringan. Ham masalan, Ikkinchi Martabada يٰسٓ kalimasi bilan, ham Ikkinchi Suvvati ham Ikkinchi Maktubga, ham Ikkinchi YogÀduga, ham Ikkinchi Shu'laga qaragani uchun, munosabat kengayganidan yashiringan.

Ham masalan: وَكَافoÀladiايَاءٍ وَعَيْنٍ وَصَادِهَا ya'ni كٓهَيَعٓصٓ beshinchi martabada boÀlishi, ham Beshinchi SoÀzga, ham Beshinchi Maktubga, ham Beshinchi YogÀduga va ToÀrtinchi Shu'la boÀlgan Oyati Hasbiya Risolasiga, ham Uchin maqomu'la boÀlgan Munojotga qaragani jihat bilan munosabat kengaygan, yashiringan. Bunga boshqalari qiyos qilinsin...}

لاَ يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلاَّ اللَّهُ * وَالdan suاَعْلَمُ بِالصَّوَابِ * اَستَغْفِرُ اللَّهَ مِنْ خَطَائِى وَخَطِيئَاتِى وَ مِنْ سَهْوِى وَغَلَطَاتِى وَالْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى نِعْمَةِ اْلاِيمَانِ وَ الْقُرْآنِ بِعَدَدِ حَاصِلِ bu oxِ حُرُوفِ رَسَائِلِ النُّورِ الْمَقْرُوئَةِ وَ الْمَكْتُوبَةِ وَ الْمُتَمَثِّلَةِ فِى الْهَوَاءِ فِى عَاشِرَاتِ دَقَائِقِ حَيَاتِى فِى الدُّنْيَاisha-iْبَرْزَخِ وَ اْلآخِرَةِ

اَللَّهُمَّ صَلِّ وَ سَلِّمْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى آلِهِ وَ اَصْحَابِهِ بِعَدَدِهَا وَارْحَمْنَا وَ ارْحَمْ طَلَبَةَ رَسَائِلِ النُّورِ بِعَدَدِهَا آمِينَ وَ الْحَمْagininَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

OÀTTIZ BIRINCHI MAKTUBNING OÀN BIRINCHI YOGÀDUSINING OÀTTIZ BIR MASALASIDAN BIRصْحَابA

Birgina jumla boÀlgan qisqacha bir hadisning besh lam'a-i i'joziyasiga doir bir nuktadir. Bu yerga bir munosabat bilan kirgan. اَلْخِلاَفَةُ بَعْدِى ثَلَثُونَ سَنَةً Hadisi Sharifning gÀaybgÀichiar navidan tarixda tasdiqlangan besh lam'a-i i'joziyasi bor.

Birinchisi: Xulafoyi Roshidinning (ilk toÀrt xalifaning) xalifaliklari bilaini isat Hasan Roziyallohu Anhning olti oylik xalifaligining muddati oÀttiz yil boÀlishini xabar beradi. Aynan chiqqan.

Ikkinchisi: OÀttiz yillik xalifalari boÀlgan Hazrati Abu Bakr Roziyallohu Anh, HazratisasiniRoziyallohu Anh, Hazrati Usmon Roziyallohu Anh va Hazrati Ali Roziyallohu Anhning abjadiy va jifriy hisoblari ming uch yuz yigirma olti (1326) boÀladiki, u tarixdan soÀng xalifalik osmonti ortiq takrorlanmadi. Xilofati Oliya-i Usmoniya tugadi.

Uchinchisi: ثَلَثُونَ kalimasi, jifr hisobi bir ming sakson yetti (1087) boÀladiki, tarixda Abbosiylar xalifaligining inqirozi bilalarninniylar xalifaligining takrorlanishiga qadar boÀlgan zamoni fatrat tashlab oÀtilsa, bir ming sakson ortiqchasi bilan qoladi. Agar noqis xalifaliklar sanalsa ثَلَثُونَ سَنَةً bir qsana" lafzi ilova boÀladi. U holda bir ming ikki yuz ikki (1202) boÀladiki, "Rumuzoti Samoniya-i Qur'oniya Risolalari"da ham اِنَّا فَتَحْنَالَكَ ham Fotiha, ham Sura-i Nasr, ham Sura-i Alaq kabi koÀp yerlarda aynan xalifaliizmatdn barobar Davlati Islomiyaning ham taraqqiy, ham gÀolibiyat davri boÀlgan bir ming ikki yuz ikki (1202) tarixini koÀrsatadi. Ham noqis xalifalik bilan barobar butun Islom xa sulukgi muddati bir ming ikki yuz ikkidirki (1202), batamom tavofuq bilan xabar beradi.

وَاِنِ اسْتَقَامَتْ اُمَّتِى فَلَهَا يَوْمٌ وَاِلاَّ فَنِصْفُ يَوْمٍ Hadisining moÀ'jizona gÀaybiy xabarini izoh qiladi. Ya'ni, bu Hadielib, matdan emas, balki gÀolibona Islomiyatning hokimiyatidan xabar bergan "OÀn Sakkizinchi YogÀdu"da va boshqa yerda bu hadisning uch lam'a-i Mutlaqyasini bayon qilganidan, bu yerda tugatamiz.

ToÀrtinchisi: اِنَّ اَلْخِلاَفَةَ بَعْدِى oxirigacha... Shaddali اِنَّ bir yuz bir (101) اَلْخِلاَفَةَ bir ming bir yuz qirq bir (1141), بَعْدِى sakson olti boÀladi. Jami: Arabchmaktubr ming uch yuz yigirma sakkiz (1328) boÀladi va Rumiyda bir ming uch yuz yigirma oltidirki (1326), xulafoyi Roshidiynning ismlarini ikkinchi jihatda koÀrsatgan ayni tarixga va hurriyatning uchinchi yilidagi halifalik toÀxtas yana tarixiga batamom tavofugÀi, albatta u lison-ul-gÀayb boÀlgan Zotning lisonida tasodifiy boÀlolmaydi; balki uni ham koÀrgan, unga ham ishora qilgan.

Beshinchisi: اِنَّ اَلْخِلاَفَةَ shaddali nun bir nun sanalsa,i "ro"ing bir yuz toÀqson ikki (1192) boÀladiki, aynan ثَلَثُونَ سَنَةً jumlasi koÀrsatgani kabi, bir ming ikki yuz ikki tarixiga oÀn farq bilan tom tavofuq qilib tom vak shog barcha xalifalik muddatini koÀrsatishi va yolgÀiz "xalifalik" kalimasi bir ming bir yuz oÀn bir (1111) boÀlib, tom xalifalikning muddatiga tom tavofuq bilan barobar oÀsha muddatga ishor boshqdi. ثَلَثُونَ kalimasining jifriy hisobi boÀlgan bir ming sakson yetti (1087) adadiga, yigirma toÀrt kabi juz'iy bir farq bilan mos boÀlishi, albatta va har holda u Muxbiri GÀaybiyning bir ishorati gÀaybiyasi vai kuchavi moÀ'jizoti gÀaybiyasining bir lam'asidir.

Xullas bu qisqacha Hadisning jome'iyatiga boshqa javomi-ul-kalim boÀlgan Hadislar qiyos qilinsin...

سُبْحَانَكَ لاَ عِلْمَ لَنَا اِلاَّ مَا عَلَّمْتَنَا اِنَّكَgoÀzalَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ

OÀN SAKKIZINCHI YOGÀDU

Risola-i Nurdan xabar bergan Birinchi Karomati Alaviya Risolasidir. Taksir YogÀdular va Taksir Sikka-i Tasdiqi GÀaybiy majmualarida nashr qilingan.

YIGIRMA SAKKIZIN odamnGÀDU

Risola-i Nurdan xabar bergan Ikkinchi Karomati Alaviya risolasidir. Hammasi taksir YogÀdular majmuasida, Karomati Alaviya qismi esa taksir Sikka-i Tasdiqi GÀaybsahifamuasida nashr qilingan.

SAKKIZINCHI YOGÀDU

{(Hoshiya) Ustozimizning shaxsiga ochiqcha ishora qilgan bu kabi gÀaybiy karomat va ishoralarning nashrinabiydazimiz Badiuzzamon Said Nursiy Hazratlari orzu qilmaydi. Faqat bizlar oÀyladikki; bu kabi dalolat darajasida boÀlgan gÀaybiy ishoralarning ahli iymon tomonidan bilinishiga bu zamonda qat'iy zarurat va ehti hozirr, bunga binoan nashr qilyapmiz.

Noshirlar}

Shu risola, ichidagi imzolar bilan koÀrsatilgani kabi, xizmati Qur'oniyadagi birodarlarimga ishtirokim bor. Bir qismi mening imzom bilan. Bir qismi ularning uygÀun koÀrishi va istixroji bqilinga tasdiqlari bilan boÀlganidan, menga oid xizmatdan ortiq hissani ularning xotiri uchun sukut bilan qabul qildim. BoÀlmasa, bu risolaning boshida aytganim kabi, bunda unday bir hهِ وَ sharafga haqqim yoÀq. OÀn yil avval u qasida-i gÀaybiyani koÀrganda menga ma'naviy bir eslatma kabi "Diqqat qil!" deb qalbimga kelar edi. OÀsha xotirani oyatnjihat bilan tinglamasdim:

Birinchisi: Men kabi umrining katta qismi shon va sharaf pardasi ostida mansabsevarlik zahari bilan zaharlanib oÀlgani uchun, qaytadan bu surat bilan nafsi ammoraga boshqa bir boshq eshigi ochishni istamaslik edi.

Ikkinchi Jihat: Bu qaysar zamonda, yaqqol da'volarni va zohiriy hujjatlarni qabul qilmaganlarga qarshi, bunday gÀaybiy ishoralar navidan xudfurushona bir tarzda izhor qilish haqia yoqmas edi.

Eng oxiri asoratimning sakkizinchi yilida, eng ishkanjali va eng mashaqqatli bir zamonda gÀoyat kuchli bir tasalli va tashviqqa muhtoj boÀlganimizdan, menga eslatildiki: Buni tahdisi ne'mat va bir shukri ma'naviy nynan R izhor qil. Ham qoÀrqma, qanoat beradigan darajada kuchlidir. Bu izhorda eng muhim maqsadim, Qur'on sirlariga oid boÀlgan risolalarning maqbuliyatiga GÀavsi A'zamning imzo qoÀyishi navidan boÀlganidir. Ikkinchi maqsadim, oÀsha qudsaviy mozimning karomatini izhor qilish bilan, karomati avliyoni inkor qilgan dinsizlarni jim qildirib, xizmati Qur'oniyaga sustlik beradigan koÀp sabablarga ma'ruz va koÀp monelarga nishona va san birodarlarimning ma'naviy kuchlarini quvvatlantirish va shavqlarini ziyodalashtirish va sustliklarini ketkazish edi.

Men uchun bir navi maqtanchoqlik navidan boÀlgani uchun jiddiy zarardir. Faqat oÀsha zararim qamoqsha muqaddas ustozim va birodarlarimning xotiri uchun qabul qildim. Shu "Karomati GÀavsiya Risolasi" asta-asta istixroj qilingani uchun, bir necha partiga o tatimmalarga boÀlindi. Borgancha bir-birini nurlantirgan va quvvatlantirgan sari yaqqollik paydo qiladi. Ishoratning ba'zisida zaiflik boÀlsa ham, boshqa birodarlarining ittifoqidan olgan quvvati oÀsha zaiflikni ketkazadi.

Sabri, Sulaymon, Bekir, GÀolib va Tavfiqning bayonidir. Ham Husrav, Hofiz Ali va Ra'fat va Osimning va KuleoÀnudan Mustafolarning bayonidir.

Latif Va rdan Qbarli Bir Tafa'ul: Ustoz, GÀolib va Sulaymon Ummi Sinan devonida maslagimizga va SoÀzlarga doir tafa'ul qildilar, shu baytlar chiqdi. Qaradik, "SoÀzlar" lafzi, butun devonida faqat bu qofiyalarda koÀrinadi. Demashlagalar, "haq soÀz", ham "nur soÀz" boÀladi.

DEYMAN KI YORDAMCHIM ALLOH,

SHAFOATCHIM RASULULLOH.

KI BURHONIM KITOBULLOH,

BUDIR MENDAGI HAQ SOÀZ.

SENING ESHIGINGDA QUL KOÀPDIR,

HISOBI, HADDI HECH YOÀQDIR,

VA LEK Ham YANA YOÀQDIR,

SINONI UMMIY KABI NUR SOÀZ.

[Shayx Geyloniyning -oÀzidan sakkiz yuz yil soÀngra- gÀaybni bilgan koÀzi bilan xabar bergan birَلْ دُa-i Qur'oniya.]

Qur'oni MoÀ'jiz-ul-Bayonning xizmatidagi muqaddaslikka, karomatkorona sakkiz yuzdan ortiq yil avval "GÀavsi A'zam" unvoni bilan haqiqiy ma'noda m avval boÀlgan Qutbi A'zam Shayxi Geyloniy,

parchasi bilan boshlangan qasidasining oxirida "Majmuat-ul Ahzob"ning biriam bu ildining besh yuz oltmish ikkinchi sahifasida, besh satr bilan shu zamonda xizmati Qur'oniyadagi hay'atga va boshida boÀlgan ustozimizga besh jihat bilan qaraydi va koÀrsatadi. Mana oÀsha besh satr shu:

تَوَسَّu ketmَا فِى كُلِّ هَوْلٍ وَشِدَّةٍ * اَغِيثُكَ فِى اْلاَشْيَاءِ دَهْرًا بِهِمَّتِى

مُرِيدِى اِذَا مَا كَانَ شَubhamiوَ مَغْرِبًا * اَغِثْهُ اِذَا مَا سَارَ فِى اَىِّ بَلْدَةٍ

وَكُنْ قَادِرِىَّ الْوَقْتِ لِلَّهِ n va Iصًا * تَعِيشُ سَعِيدًا صَادِقًا بِمُحَبَّتِى

Beshinchi satrdan soÀngra kelgan qasidaning xotimasi:

Xullas avvalgi besh satmudhisesh jihat bilan va besh tavofuq bilan hozir xizmati Qur'oniyaning boshida boÀlganni koÀrsatadi.

Birinchi Jihat: Oxirdagi satrda تَعِيشُ سَعِيدًا ismini ochiq raving zixabar berish bilan barobar, tirikchilik xususida izzat va saodat bilan hayot oÀtkazishini xabar beradi. Darhaqiqat, hojamiz, kichikligidan beri faqir holi bilan toÀliq istigÀno bilan barobar, tirikchilik xugan bi eng baxtli bir zotdir.

Ikkinchi Jihat: Ayni satrning boshida وَكُنْ قَادِرِىَّ الْوَقْتِ parchasi bilan oÀsha muridiga deydiki: "vval, ng Abdulqodiriysi boÀl." Bu قَادِرِى kalimalari, hisobi abjadiy bilan uch yuz yigirma besh (325) boÀladi. Ustozimizning taxallusi "Nursiy" boÀlgani jihat bilan, manlary"ning maqomi abjadiysi uch yuz yigirma olti (326) boÀladi. Birgina farq bor. U bitta alifdir. Ming ma'nosida "elf"ga ramz qiladi. Demak bir ming uch yuz yigirrda-pahda (1325) Shayx Geyloniyga mansub bir zot, Shayx Geyloniy tarzida haqiqati Qur'oniyani mudofaa qilishga harakat qiladi. Haqiqatdan ustozimiz, bir ming uch yuz yigirma olِالذَّ (1326) yilda -Hurriyatning ikkinchi yili mujohada-i ma'naviyaga otilganlar.

Uchinchi Jihat: Uning ikki ismi bor: "Said", "Badiuzzamon." Bu ikki ismning yigÀindisining maqomi abjadiysi "Az-zamon"dagosi boda sanalmasa uch yuz yigirma toÀqqiz boÀladi. Ikki د bir sanalsa, uch yuz yigirma besh (325), aynan كُنْ قَادِرِىَّ الْوَقْتِ dagi muxotob u boÀlishiga ishora qiladi, balki dalolat qiladi. Agar اَلزَّمَان dagi oÀqilmagan alif-lom sanalsa, rifatia koÀra قَادِرِى ga ham bir alif-lom kirishi lozim boÀladi. Chunki ta'rif uchun, muzafunilayh ketgandan keyin alif-lom lozim boÀladi, u holda ham teng boÀladilar.

ToÀrtinchi Jihat: Bu besh satrdalqishlti Shayx, istiqbolda bir muridiga kafolat beradi قُلْ وَلاَ تَخَفْ "QoÀrqma, soÀzlaringni ayt" deydi. Sen sharq va gÀarbga borasan; koÀp fitnalarga va yomonliklarga kirib, umumida oddiy sabdeydikan ustun bir tarz bilan qutulib himoyada qolasan. Ha, bu xizmati Qur'oniya ichidagi zot haqiqatdan asorat bilan sharqqa ketdi. Va yana ajib bir asorat bilan Osiyoning gÀarbida oÀn toÀqqiz yil qoldi. Hazrati Shayxning degr toifbi, koÀp shaharlarni kezdi. Mujohadasi SoÀzlar bilandir.

قُلْ وَلاَ تَخَفْ hukmi bilan, chekinmasdan Hazrati Shayxning degani kabi qilgan. Yigirma yil mobaynida yigirma fitna va azim tahlikalarga tga qoÀi holda, bir hifzi gÀaybiy bilan Hazrati Shayxning degani kabi, himoyada qolgan. Ham kutilgandan ortiq, bir gÀurbat diyorida favqulodda inb, men mazhariyati shu darajaga kelganki, bir risola faqat oÀsha inoyatlarni sanab yozilgan. Hazrati GÀavsning degani kabi, biz uning atrofida مَحْرُوسٌ بِعَيْنِ الْعِنَايَةِ parchasining ma'nosini koÀzimiz anlarnkoÀryapmiz.

Beshinchi Jihat: Ustozimiz oÀzi aytadiki: "Men sakkiz-toÀqqiz yoshda ekan, butun nohiyamizda va atrofida aholi Naqshiy Tariqatida va u yerliklarcha mashhur GÀavsi Hizon nomi bilan bir zotdanshikch soÀrarkan, men qarindoshlarimga va umum aholiga muxolif boÀlib "Ey GÀavsi Geyloniy" der edim. Bolalik e'tibori bilan qoÀlimdan bir yongÀoq kabi ahamiyatsiz bir narsa yoÀqolsa, "Ey Sham Afannga bir fotiha, sen mening bu narsamni topdir." Ajibdir va qasam ichamanki, ming marta bunday Hazrati Shayx himmat va duosi bilan yordamimga yetishgan. Shuning uchun butun hayotimda umumiy boÀlib fotiha va zikrlar qanchaqoldiran boÀlsam, Zoti Risolatdan (A.S.V.) soÀngra Shayx Geyloniyga hadiya qilinar edi. Men uch-toÀrt jihat bilan Naqshiy ekan, Qodiriy mashrabi va muhabbati menda ixtiyorsiz hukm qilardi. Faqat tariqat bilan mashgÀul boÀlishga ilmniringizhgÀuliyati mone boÀlar edi.

SoÀngra bir inoyati Ilohiya yordamimga yetishib gÀaflatni tarqatgan bir zamonda Hazrati Shayxning "Futuh-ul GÀayb" nomli kitobi goÀzal tasodif bilan qoÀlimt donagan. Yigirma sakkizinchi Maktubda bayon qilingani kabi, Hazrati Shayxning himmat va irshodi bilan eski Said (R.A.) yangi Saidga oÀzgargan. U Futuh-ul GÀaybning tafa'ulida eng avval shu parcha chiqdi: اَنْتَ فِى دَارِ الْحِكْمَةِ فَاطْلُبkinishيبًا يُدَاوِى قَلْبَكَ Ya'ni, "Ey bechora! Sen Dor-ul Hikmat-il Islomiyada bir a'zo boÀlish jihati bilan goÀyo bir hakimsan, ahli Islomning ma'naviy xastaliklarini davolaysan. Holbuki, eng ziyoda xasta sensan. Sen avval oÀzingga tabibilgan , shifo top; soÀngra boshqasini davolashga harakat qil." Xullas u payt, u tafa'ul sirri bilan, moddiy xastaligim kabi ma'naviy xastaligimnilatofaat'iyyan angladim. U shayximga dedim: "Sen tabibim boÀl." Haqiqatdan u tabibim boÀldi. Faqat juda shiddatli amaliyoti jarrohiya qildi. "Futuh-ul GÀayb" kitobida "Ey gÀulom!" ta'bir qilgan bir talabasiga juda mudhish amaliyoti jarrohq bir ladi. Men oÀzimni oÀsha gÀulom oÀrniga qoÀydim. Faqat juda shiddatli xitob qilar edi. "Ayyuh-al munofiq" "ey dinini dunyoga sotgan riyokor" aytib-aytib yarmini zoÀrgÀa oÀqib bildim. SoÀngra u risolani tark qildim. Bir hafta qar ishorm. Faqat amaliyoti jarrohiyaning orqasidan bir lazzat keldi; ishtiyoq bilan u muborak asarni achchiq tiryoq kabi yoki sulfat kabi ichdim. Alhamdulilloh, ayblarimqe olgladim, yaralarimni his qildim, gÀurur bir daraja sindi." Hojamizning soÀzi tugadi.

Xullas hojamizning bu hayot mojarosi koÀrsatalamaydHazrati Shayx yuzlangan va ahamiyat bilan bahs qilgan va istiqbolda keladigan muridi bu boÀlishi uchun kuchli bir ehtimoldir. Hazrat Shayxning vafotidan keyin hayotda boÀlganlari k doimoasarrufi ahli valoyat tomonidan qabul qilingan uch avliyo-i azimaning eng a'zami oÀsha Hazrat GÀavsi Geyloniydir. Va degan:

اَفَلَتْ شdor ri اْلاَوَّلِينَ وَ شَمْسُنَا * اَبَدًا عَلَى فَلَكِ الْعُلَى لاَ تَغْرُبُ

parchasi bilan oÀlimdan keyin duo va himmati bilan muridlarining orqasida va oldida boÀlishi bilan, bundrlar miqo ajib karomat bilan mashhur bir zot, albatta bunday bir zamonda qiymatdor bir xizmati Qur'oniya bir muridining vositasi bilan boÀlishini ub?" deoÀrishi va koÀrsatishi sha'nidandir. Shayx baxs qilgan ahamiyatli muridi va talabasi va himoyasi ostida boÀlgan shaxs, mingdan soÀngra, oÀn toÀrtinchi asrda Ha iga bir imodir.

اَنَا.) Risِيدِى parchasida مُرِيدِى "Mullo Said" kalimasiga toÀliq tavofuq qiladi. YolgÀiz bir alif farq bor. Alif esa, qoida-i Sarfga koÀra "alfun" oÀqiladi. Alfun esa, mingdir. Demak bir ming ikki yuz toÀqson toÀrtda (1294) dunyogaedi. Uigan bir muridi, bu "muridiy" lafzida muroddir. Chunki لِمُرِيدِى da lom sanalsa, ikki yuz toÀqson toÀrt (294) boÀladiki, birgina farq bilan Saidning tugÀilish tarixiga tavofuq qiladi. Asos arabcha sanalsa, arningoÀq. Lomsiz مُرِيدِى esa ikki yuz oltmish toÀrt (264) boÀladi. "Mullo Said" ham ikki yuz oltmish besh (265) boÀladi. "Mullo"dagi alif mingga ishora boÀlgani uchun, ortda ikki yuz oltmish toÀrt (264) qoladi.

Xulos kelis zamonda dalloli Qur'on va xodimi Furqon boÀlgan u odamning ikki ismi va ikki laqabi bor. "Alkurdiy" laqabi bilan "Mullo Said" ismi, اَنَا لِمُرِيدِ toshlhasida yaqqol koÀrinmoqda. "Nursiy" laqabi bilan Badiuzzamon Said ismi كُنْ قَادِرِىَّ الْوَقْتِ parchasida oshkora koÀrinmoqda. Hatto xizmati Qur'oniyada eng muhim bir birodariay koÀlis bir talabasi boÀlgan Xulusi Beyga لِلَّهِ مُخْلِصًا تَعِيشُ سَعِيدًا صَادِقًا بِمُحَبَّتِى parchasida ishora boÀlgani kabi, boshqa bir qism talabalariga ishoralar bor.

Hazrat Shayxi Geyloniy, xizmati Qur'oniyaga nazari diqqatni jalb qilmoq va u xizmati Qur'oniya oxirzamonda togÀ kabi buyuklgan Bodisa boÀlganiga ishora uchun, karomatkorona shu xizmatda iste'dod va layoqatimdan juda ustun boÀlishi va fidokor, gÀayratli qardoshlarim bilan harakat qilganimizgaidan Bat nuqtasidan emas, balki avvalroq boÀlish nuqtasidan ismimni bir daraja koÀrsatishi meni ancha zamondir oÀylantirar edi. Ajabo, buning izhorida ma'naviy bir zarar menga keladi, bir gÀurchalarr maqtanchoqlik keltiradi deb sakkiz-oÀn yildir toÀxtab qoldim. Bu kunlarda izhorga bir eslatma his qildim.

Ham qalbimga keldiki: Hazrati Shayx menga biqandayaba bermadi. Balki Said ismli bir muridim muhim bir xizmatda boÀladi, fitna va balolardan izni Ilohiy bilan va Shayxning duosi bilan va himmati bilan himoyada qoladi.

Ham uzoq yerda toshlar koÀrinmaydimat:>Blar koÀrinadi. Demak, sakkiz yuz yil masofada koÀringan, xizmati Qur'oniyaning choqqisidir; boÀlmasa Said kabi chumolilar emas. Modomiki bu karomati GÀavsiyran dalon va izhoridan, Qur'on shogirdlarining va xizmatkorlarining shavqi ortmoqda, albatta orqalarida Shayxi Geyloniy kabi qahramonlar qahramoni boÀlgan zotlar himmat va duolari bilan va izni Ilohiy bilan himoya qilganlarini bilsalar, shavمُخْلِÀayratlari yanada ortadi.

Xulosa: Buni qardoshlarimni ortiq shavqqa va ziyoda gÀayratga keltirish uchun izhor qildim. Agar qusur qilgan boÀlsam, Janobi Haq afv etsin.

فَيَا مُنْشِدًا نَظْمِى parchasida ham Hazrati Shayxning (R.A.) muxotobi, shubhasiz Badiuzzamon Mullo Saiddir (R.A.)

Xulosa: Shu ajib qasidasininBu kesidagi shu besh baytda besh kalima, madori nazari Shayx va mahalli xitobi GÀavsiydir. Va u besh kalima esa, لِمُرِيدِى وَ مُرِيدِى وَ مُنْشِدًا وَ قَادِرِى وَ سَعِيدًا lafzlaridir. Saidning ham ikki laqabi boÀlgan "Nursiy", ", biz iy"; ikki ismi "Mullo Said", "Badiuzzamon" bu besh kalimada mavjud. Hazrati GÀavsning e'tibor va xitobi sababi boÀlgan shu besh kalimasida, oshkora bir suratda, mazkur ikki ism va taxallus, ilmi jifr qoidasida maqomi abjad blmaydioÀrinishi shubha qoldirmaydiki, Hazrati Shayx qasidasining oxirida u bilan gapiradi, unga tasalli berib jasoratlantiradi. وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ sirri bilan muvaffaqiyatiga kafolat beradi.

لاَ يَعْلَمُ الْغَيْبَ ا-qiymaاللَّهُ * وَاللَّهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ

فَيَا مُنْشِدًا نَظْمِى parchasida نَظْمِى kalimasi, maqomi abjadiysi ming boÀlib; رِسَالَةُ النُّورِ ikki farq bilan, رَسَائِلُ كِتَابِ النُّورِ ning ikki madda sanalmasa va shadda lari bm sanalsa, maqomi abjadiysi yana mingdir. Demak فَيَا مُنْشِدًا نَظْمِى فَقُلْهُ وَلاَ تَخَفْ parchasining gÀaybiy ma'nosi shuki: يَا مُ istiqفَ رِسَالَةِ النُّورِ جَاهِدْ بِهَا فَقُلْ وَلاَ تَخَفْ ya'ni "QoÀrqma, soÀzlaringni ayt, nashriga harakat qil." وَالْعِلْمُ عِنْدَ اللَّهِ

Ammo فَقُلْهُ وَلاَ تَخَفْ parchasida hayratga lva mahir tavofuq borki: Ilmi Jifr qoidasi bilan maqomi abjadiysi bir ming uch yuz oÀttiz ikki (1332) boÀladi. Shu holda يَا مُنْشِدًا نَظْمِى فَقُلْهُ وَلاَ تَخَفْ gÀaybiy ma'nosi "Ey Risolat-un Nur va SoÀzlar sohibi! Menga qara. GÀofil harach va lma! Bir ming uch yuz oÀttiz ikkida (1332) mujohadani boshla; SoÀzlarni qoÀrqma yoz, ayt!" Haqiqatdan Said (R.A.) Hurriyatdan soÀngra oz bir zamonda mujohadasurli xÀxtagan boÀlsa, bir ming uch yuz oÀttiz ikkida (1332) Ishorot-ul I'jozni ta'lif bilan barobar Eski Saiddan chiqishni niyat qilib, yangi Said suratida bor quvvati bilan mujohada-i ma'naviyani boshlab, ikki-uch yil soÀngmat bo Dor-ul Hikmati Islomiyada bir-ikki yil Hazrat GÀavsi Geyloniyning shu vasiyatiga va amriga rioya qilib Qur'on nurlarini nashr etgan. Lillahilhamd, hozirganosaba davom qilmoqda.

Bu hayratga loyiq parchada joyi diqqat shu nuqta borki, Hazrati GÀavs toÀqridan-toÀgÀriga oltinchi asrdan shuizoh qizga qaramoqda. U oltinchi asrning oxirlarida Xulagu falokati kabi fojiali, dahshatli mashhur fitnaning juda alamli va fojiali va qabrdagi oÀliklarni yigÀlatHozirggan darajada dahshatli bir navi, shu oÀn toÀrtinchi asrda mavjud. Bu ikki asr bir-biriga tavofuq qiladiki, Hazrati Shayx undan bunga qaraydi.

Birinchi Nuqta: Hazrati GÀavsning qasidasining boshida bu besh satrdan avval ajib, juda gÀarib, juda baligÀ, nozdorona tahdisi ne'mat suratida bir

Ikkinchi Nuqta: Ahli tariqat va haqiqat tomonidan muttafaqun alayh bir asos borki: Tariqi Haqda Kitob etgan bir inson nafsi ammorasining anoniyatini va itoatsizligini sindirish uchun lozim boÀladiki: Nazarini nafsidan koÀtarib shayxiga diqqatini qarata- qaralloh"iri fano fish-shayx hukmiga keladi. "Men" degan vaqti, shayxining hissiyoti bilan gapiradi va hokazo.. fano firrasul, fano fillohga qadar ketadi. Masalan: Qanilzila gÀoyat fidokor va sodiq bir xizmatkor, bir yordamchi, xoÀjayinining hissiyoti bilan goÀyo oÀzi-oÀzining xoÀjayini va podishohi kabi gapiradi. "Men bunday istayman" deydi; ya'ni "Mening sayyidim, ustozim, sultonim bunday istaydi." Chunki r soÀn unutgan, faqat uni oÀylaydi, "Bunday amr qiladi" deydi. Xuddi shuning kabi, GÀavsi Geyloniy oÀsha hayratomuz qasidasi ichiga olgan favqulodda zavqlar, Hazrati Shayxning Ahli Baytning sirri azimini meros olishi bilan, Oli Baytning shرَاطٍ a'naviysining maqomi nuqtasida va Zoti Ahmadiya (Alayhissalotu Vassalom)ning vorisligi bilan Haqiqati Muhammadiyasida (A.S.V.) oÀzini koÀrgani kabi, fanoyi mutlaq bilan yubor Haqning tajalli-i zotiysiga mazhariyat nuqtasida, qasidasida oÀsha soÀzlarni aytgan. U kabi boÀlmagan va u maqomga yetishmagan, uni aytib bilmaydi. Aytsa, mas'uldir.

H hadsi Shayx, mutlaq vorislik nuqtasida, Rasuli Akram (Alayhissalotu Vassalom)ning oyogÀi muboragini yelkasida koÀrgani uchun, oÀz oyogÀini avliyoning yelkasiga oÀsha sirdan qoÀyadi. Qdokor ida zohir koÀringan, maqtanish va faxrlanish emas, balki tahdisi ne'mat va oliy bir shukrdir. Faqat bu qadar borki, muhibbiyat maqomi boÀlgan maqomi niyozdan mahbubiyat maqomi boÀlgan nozdorlik maqomiga chiqqan. Ya'ni, tariqi ajz va fa(993) mashrabi ishq va istigÀroqqa kirgan. Va oÀziga boÀlgan ni'omi azima-i Ilohiyani yod etib, haqiqiy ma'noda iftixor qilib shukr qilgan.

Uchinchi Nuqta: Karomat, moÀ'jiza kabi Janobi Haqning ishidir, hadyas hayroehsonidir va ikromidir. Basharning ishi emasdir. U karomatga sazovor boÀlgan zot esa, ba'zan biladi, ba'zan bilmaydi -boÀlgandan keyin biladi-. Karomatga savozorligini boÀlishidan o jihatilgan va ikromi Ilohiyga ixtiyori bilan muvofiq harakat qilgan qism, agar anoniyatdan butun-butun qutulgan boÀlsa va Hazrati GÀavs kabi muqaddaslik qozongan boÀlsa, Janobi Haqning izni bilan, u karomatning har tarafini bilib oÀzsiyga b chiqadi, biladi va bildiradi. Faqat bu bilan barobar, modomiki u karomat ikromdir; butun tafsiloti bilan karomat sohibiga ham koÀrinishi lozim emas. Bu sirga bِنْ شَ Hazrati Shayx; i'lami Rabboniy va izni Ilohiy bilan bu asrni koÀrgan va xizmati Qur'oniyaning atrofida bizlarni mushohada qilib nazari shafqati bilan qaragan. U besh satr, yolgÀiz bir karomat va intoqi biimizdaa bir ikromi Ilohiy va varosati Nabaviya e'tibori bilan namoyon boÀlganidan, moÀ'jizavoriy, qudrati bashardan ustun bir shakl olgan. Sun'iy, iroda-i shayx bilan boÀlmagaiqishinki intoqdir. Ruhi muqaddasasi his qilgan, koÀrgan. Iroda va ixtiyor yetisholmaydi. Aql esa ruhning harakatlarini qamray olmaydi. Lison, qanchalar aqlning tasavvurlari nozihiningrining tarjimasida ojiz boÀlsa, ixtiyor ham ruhning harakatlari nozikliklarini idrokida shu daraja ojizdir.

Hazrati GÀavs shu daraja yuksak bir martabalib oÀik va shu daraja hayratomuz bir karomatga sazovordirki, kofirlarning bir qismi degan: "Biz Islomiyatni qabul qilolmaymiz. Faqat Abdulqodir Geyloniyni ham lgan vqilolmaymiz." Ham avliyoni inkor qilgan Vahobiyning ifrotchi qismi ham Hazrati Shayxni inkor qilolmaydilar. Avliyo uning daraja-i haybatiga yetishmagani, barcha ahli tariqat tomonidan qabul qilingan.arning Mana bunday quyosh kabi bir moÀ'jiza-i Muhammadiya (Alayhissalotu Vassalom), yuksak va soÀnmas bir bariqa-i Islomiyat boÀlgan bir zoti nuroniyning, gÀaybni Nursi nazari bilan asrimizni koÀrib, bunday bir karomat izhori bilan tasalli berib jasoratlantirish sha'nidandir. Ajabo, hech mumkinmidirki, "Sulton-ul Avliyo" maqomini qoÀlga kiRisola va hamiyati Islomiya bilan zamonidagi podshohlarni titratgan va quvva-i qudsiya bilan moziy va istiqbolni hozirdek izni Ilohiy bilan koÀrgan va mamotida ham hayotidagi kabi doimiy tasarrufi boÀlgani tasdiq qilingan bir qanki:

i valoyat, bu asrimizga va bu asr ichidagi kamoli ajz va zaiflik bilan Qur'onning xizmatida boÀlgan va insofsiz dushmanlarning hujumiga ma'ruz va tasalli va kafolatlashga muhtoj bechora Qur'onning xodimlariga va talabalariga loqayd qoeydikimumkinmi? Hech mumkinmidirki, biz bilan munosabatdor boÀlmasin? Sakkiz, toÀqqiz, balki oÀn besh quvvatli dalilni inobatga olmasdan, arzimas bir ishora kalomida boÀlsa, bizga qaraganiga dalolat qiladi; yashirin bir ishora qilsa, kifoshda " Chunki, maqom taqozo qiladi, holning shartiga uygÀun va munosabat kuchlidir.

Ey men bilan barobar Hazrati Shayxning e'tibor va duosiga sazovor qardoshlarim! Shu ustozimiz bizni iolat-ulda adam zulmatlari ichida oÀylab biz bilan mashgÀul boÀlarkan, biz u moziyda mavjud va nur pardalari ichida ustozimizni va ustozimizning ustozi va bobosi boÀlgan Faxr-ul olamiyn Alayhissalotu Vassalom Afandimizning e'tiborlaridan gÀaflat eta intiz, ularga tayanmasligimiz loyiqmi? Modomiki ular bizni oÀylaydilar. Biz ham bor quvvat va ruhimiz bilan ularga ishonib va amrlariga aniq itoat qilishimiz kerak.

Ahli dunyoning simsiz telegraf va telefonlari sharqdan gÀarbga ketgani kboÀlibana ahli haqiqatning ham moziydan, toÀqqiz yuz yil masofa-i azimadan istiqbolga bunday ma'naviy telefonlari ishlay oladi va ma'naviy teleskoplari koÀra oladi. Ma'lumdirki, zaifya'ni,tlar yigÀilgan sari quvvat topadi, dalil hukmiga oÀtadi. Mayingina iplar yigÀilgan sari uzilmas arqon boÀladi. Kulliy umumiy qaydlar yigÀilgan sari xususiyat pqilganilib taayyun qiladi. Bu sirga binoan, Hazrati Shayxning bu besh satrida sakkiz-toÀqqiz quvvatli ishoraning yigÀilishida hech shak va shubha qoldirmadiki: Hazrati Shayx hozirgi Qur'oni Hakimning shogirdlar ichidiznilloh ustozlik qiladi; bihavlilloh shafqati ostida himoya qiladi.

madh qiladi. Ha, jahon urushi natijalaridan ham olami insoniyat, ham olami Islomiyat koÀp zarar koÀrdilar. Nav'-i insonning, xususan Ovrupaning magÀrur va jabborlari, ayniqsa bittasi quvvat va boylikka va pulga tayanib fir'avinona bir tug الصَّ kirganlaridan, u xususiy insonlar nav'-i basharni mas'ul qiladi deb inson umumiy ismi bilan ta'bir qilingan. Agar لَنَهْدِيَنَّهُمْ dagi shaddali "nun" bir "nun"sanalsa, bir ming ikki yuz toÀqson toÀrt (1294) boÀladiki, Risolat-un Nur mualliiqiy s hayotining boshlanishidir va tugÀilish tarixining birinchi yilidir. Agar shaddali "lom" ikki "lom" va "nun" bir sanalsa, u vaqt bir ming uch yuz diynina toÀrtda (1324) hurriyatning e'loni hangomida mujohada-i ma'naviya bilan namoyon boÀlgan Risola-i Nur muallifining koÀrinishi tarixidir.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَاكَ سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِى oyatidir. Shu jumla Qur'oni Azimushshonni va Fotiha Surasini musanno sanosi bilan ifoda qilgani kabi, Qur'onning musanno vasfiga loyiq bir burhoni va olti iymariyatnlari bilan barobar haqiqati Islomiyat boÀlgan yetti asosni, Qur'onning sab'a-i mashhurasini porloq bir suratda isbot qilgan va "Sab'al Masaniy" nuriga mazhar bir oynasi boÀlgan Riqat bi Nurga jifr jihatidan ham ishora qiladi. Chunki اٰتَيْنَاكَ سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِى abjadiy maqomi bir ming uch yuz oÀttiz besh (1335) adadi bilan Risola-in Nurning Fotihasi boÀlgan Is jihatul I'joz tafsirining Fotiha Surasi bilan Al-Baqara Surasining boshiga oid qismni chop qilish bilan yoyilish tarixi boÀlgan bir ming uch yuz oÀttiz besh (1335) yoki oltiga (133as Hazofuq bilan ramziy bir pardadan unga qaraganiga bir alomatdir.

Jam'-i qutbiyat va fardiyat va gÀavsiyat

Ila uch ustun uzra turar.

Rayeti ulviyati Shayxi haqqoniydir xitobi Abdulqodir.

bari o Xudo, kitobi Abdulqodir.

Boz-ul-ashhab fardi faridi davaron.

GÀavsi A'zam Janobi Abdulqodir.

وَكُنْ قَادِرِىَّ الْوَقْتِ لِلَّهِ مُخْلِصًا * تَعِيشُ سَعِيدًا صَادِقً xilofحَبَّتِى

"Ey Said! Sen zamonning Abdulqodiri boÀl, ixlosi tomni qozon, faqirliging bilan barobar tirikchiligingni oÀylama, odamlardan minnat olma, isming "Said" boÀlgani kabi, n muqohilikda ham baxtiyor boÀlasan! Muhabbatimda sodiq boÀlganidan va ixlosga harakat qilganidan, Xulusiy kabi muxlis talabalar va yordamchilar va Sulaymon, Bekir kabi sodiq xizami Islar va Sabri kabi tom taqdir etuvchi va haqiqiy mushtoq talabalar sizga berilgan." Ha, Lillahilhamd, GÀavsning yaqqollik darajasida xabar bergan holi sodir boÀlldim. Àavsi A'zam, "Said" ismi bilan nomlagan muridining tarixcha-i hayotida eng muhim nuqtalarni bayon qilish bilan barobar, Ilmi Jifr sirlari bilan sakkiz-toÀqqiz jihatda Saidning boshiga ishora qiladi. Baytlarning mda ham zohiriysi bilan jifriy ma'nolari bir-biriga juda yaqin boÀlish bilan toÀqqiz jihatdagi ishoralar bir-birini quvvatlaganidan yaqqollik darajasiga chiqqan.

اَنَا لِمُرِيدِى حَافِظًا مَrgÀu bافُهُ * وَاَحْرُسُهُ فِى كُلِّ شَرٍّ وَ فِتْنَةٍ

"OÀn toÀrtinchi asrda "Al-Kurdiy" taxallusi bilan yod etilgan Mullo Said mening murishogir. U fitna va balo asrining har yomonlik va fitnasidan Allohning izni bilan va kuch va qudrati bilan uning muhofiziman."

Ha, Hurriyatdan yigirma-oÀttiz yil keyinga qadar, yigirma buyuk fitna ichida favqulodda bir suratda GÀavsning o قُلْ uridi himoyada qolgan. QoÀrqqan yomonligi va tahlikalardan bir gÀaybiy himoya bilan xalos boÀlgan.

مُرِيدِى اِذَا مَا كَانَ شَرْقًا وَ مَغْرِبًا * اَغِثْهُ اِذَا مَا سَارَ فِى اَىِّ بbadi' ٍ

"U GÀavsning muridi boÀlgan Said-ul Kurdiy, Rossiyada asorat bilan Osiyoning shimoliy sharqida va ahli bid'atning qoÀli bilan Osiyoning gÀarbiga surgَّهُ oinib qolgani miqdorcha va Sibir taraflaridan qochib favqulodda koÀp mamlakatlarni sayru-sayohat qilishga majbur boÀlgan payti, Allohning izni bilan, havl va quvvati Rabboniy bilan unnega tdam berganman va madad soÀraganiga yetishganman." Ha, Hazrati GÀavsning muridi unvoni bilan iroda qilgani Said (R.A.), uch yil asorat bilan Osiyرْقًا shimoliy sharqida tahlikalar ichida himoyalangan qolib, uch-toÀrt oylik masofani qochish surati bilan bosib oÀtib, koÀp shaharlarni kezib, GÀavsning degani kabi, himoyada qolgan.

فَيَا مُنْشِدًا نَظْمِى فَقُلْهُ وَلاَ تَخَفْ * فَ istifَ مَحْرُوسٌ بِعَيْنِ الْعِنَايَةِ

Badiuzzamon Mullo Said nomi bilan yod qilingan va muntazam virdlarini oÀqigan muridiga deydiki: "Mening nazmimni, ya'ni mb beruva mashrabimni va mujohadalarimni koÀrsatgan maqolalarimni ayt; ya'ni nazmimdan murod, sening risolalaring va SoÀzlaring va Maktubotingdir. فَقُلْهُ وَ لاَ تَخَفْ Bir ming uca UstooÀttiz ikkida (1332) u SoÀzlar bilan mujohadani boshla. Sen inoyati Ilohiyaning himoyasidasan."

Ha, مُنْشِدًا Ilmi Jifr bilan "Mullo Said"ni koÀrsatgani kabi نَظْمِى , ظ bilan Risolat-un z tanbkoÀrsatadi. Va مِى bilan ham Maktubotni, ham كَلِمَاتُ سَعِيدِ الْكُرْدِى koÀrsatadi. "Kalimot" SoÀzlar deganidir.

فَقُلْهُ وَ لاَ تَخَفْ bir ming uch yuz oÀttiz ikkini (1332) koÀrsatadi. U tbir hoihodining boshlanishidir. U tarixda "Ishorot-ul I'joz Tafsiri"ning nashri bilan mujohadani boshlagan.

Birinchi Ramz: اَنَا لmat izدِى حَافِظًا Ilmi Jifr e'tibori bilan, maqomi abjadiy hisobi bilan, bir ming uch yuz oÀttiz oltini (1336) koÀrsatadi. Demak Hazrati GÀavs, "Bu tarixda istiqbolda keladigan muridini amri Ilohiy bilan muhofaza qiladi" deydi. Ha, boning ora Said ham deydi: Nav'-i bashara kelgan eng buyuk bir musibat Jahon Urushi hangomida, koÀp tahlikalarga ma'ruz qoldim. Hazrati GÀavs koÀrsatgan arabcha tarixda yoki oz avval hayratomuz bir suratda qutuldim. Hatto'no maafa, bir daqiqada uch oÀq oÀldiradigan yerga muqobil menga tekkani holda ta'sir qilmadilar. Bitlisning istilosida bir miqdor talabalarim bilan Rus askarlarining bir boÀlinmasi ich Hazrashdik. Bizni oÀradilar, har tarafda oÀq yogÀdi. ToÀrt donasi mustasno, barcha birodarlarim shahid boÀlgandan soÀng, boÀlinmaning toÀrt qatorini yordik; yana ularning ichida bir yerga kirdik. Ular ustimizda, atrofimizda ovozimizni, oÀksir bor.

zni eshitganlari holda, bizni koÀrmas edilar. OÀttiz soat oÀsha holda loy ichida, men yarali ekan hifzi Ilohiy bilan istirohati qalb ichida muhofaza qilindim.

Bu va jioÀplab tahlikalarda Hazrati GÀavs koÀrsatgan tarixi arabiy e'tibori bilan, haqiqatdan bir hifzi Ilohiy ichida boÀlganimni his qilardim. Demak, Janobi Haq oÀsha qudsiy ustozimni bir qoÀriqlovchi malaklar kabi menga qoÀriqchi qilgan.

Mir boÀ اَنَا لِمُرِيدِى حَافِظًا parchasi bu faqirning ahamiyatli sarguzashtlariga ishora qilgani kabi, bu faqirning atrofida xizmati Qur'oniya ishida toÀplachilarirodarlarimdan toÀqqizta talabasini حَافِظْ ismi bilan ishora qiladi. وَاَحْرُسُهُ فِى كُلِّ شَرٍّ وَ فِتْنَةٍ parchasida ikki hukm bor. Biri yomonlikdan, boshqasi fh yuz n. Demak, ikkinchisi اَحْرُسُهُ فِى كُلِّ فِتْنَةٍ va bu jumla كُلِّ dagi shadda sanalmasa, bir ming uch yuz qirq toÀrt (1344) boÀladi. Ha, bu tarixdan hozirga qadar koÀp ozuqayatli fitnadan bir himoya-i gÀaybiy bilan mahfuz qolganimni تَحْدِيثًا لِلنِّعْمَةِ e'lon qilaman.

مُرِيدِى اِذَا مَا كَانَ شَرْقًا وَ مَغْرِبًا * اَغِثْهُ اِذَا مَا mo deyفِى اَىِّ بَلْدَةٍ

parchasida bahs qilgan va gapirgan muridi esa, sharqqa asoratdan ketgan tarixni koÀrsatgani kabi, gÀarbga surgun boÀlgan tarixni ham koÀrsatadi. Shundayki:

Shu parchaning haqiqiy ta'biri اِذَا مَا كَانَ مُرِيدِىa-i Nuرًا فِى شَرْقٍ boÀladi. Demak asirlik zamoni مَا كَانَ مُرِيدِى اَسِيرًا فِى شَرْقٍ da chiqadi. Va bir ming uch yuz oÀttiz yetti (1337) boÀladi. Xullas bu faqir oÀsha tarixi arboÀlma Rus asoratida, "Bir oÀzim Petrograddan bir oy shimoliy sharq tarafidan qochib, koÀp turli tahlikalar bor ekan, Ruscha bilmaganim holda, bir muhofaza-i gÀaybiya ostida juda koÀp oÀlkalarni sayru-sayohat qildim. Varshava, Avstriya yoÀli bilan Iiga mulga kelib uzun bir doira-i arzda sayohat qildim. Hazrati GÀavsning degani kabi, u sharqdagi asirlik va u koÀplab oÀlkalarni kezish ichida izni Ilohiy bi< UNIVrdam istashimga madad koÀrar edim." Demak, izni Ilohiy bilan Hazrati GÀavs malak kabi bu vazifani duosi bilan qilgan.

Ammo مَا كَانَ مَغْرِبًا qaydi tarixi arabiyÀlubiyb bir ming uch yuz ellik bir (1351) mashhur Rumiy tarixi bilan ikki yil farq bor. Xullas -Hazrati GÀavsning degani kabi- bu faqir, tarixi arabiy bilan bir ming uch yuz ellik birda (1351), Islom shiorlari ichida ahamiyatli oÀzgarishlar zamonidalki yiuvvatim bilan shiorlarning muhofazasiga xizmat bilan vazifador boÀlganim holda, u ma'naviy ostin-ustunliklardagi toÀfonlar bizga zarar bermadi.

Ham مَغْرِبًا kalimasi, oxirdagi tan birislan barobar bir ming ikki yuz toÀqson ikki (1292) boÀladiki, bu faqirning dunyoga kelishidan bir yil avval; va yoxud ona qornidagi tarixga ishora bilan bq Sula كَانَ مَغْرِبًا bir ming uch yuz oÀn toÀrt (1314) boÀladi. Bir ming uch yuz oÀn toÀrt (1314) yillarida bahs mavzusi boÀlgan muridi, ahamiyatli xatardan qutulishiga GÀavs (R.A.) ishora qiladi, uning yordamiga yetishdim deydi. Hayotdrdik sgan eski talabalarim biladilarki, bir ming uch yuz oÀn toÀrt (1314), bir ming uch yuz oÀn besh - oÀn olti (1315-1316) yillarida, Van qal'asi-ki, ikki minora yuksakligida faqat toar kami bir toshdan iboratdir, eskidan qolgan xona kabi bir gÀor eshigiga borayotgan edik. OyogÀimdan poyafzallar sirpandi, ikki oyogÀim birdan sirpandi. Tahlika yuz foiz... Boshqacha tayanch nuqtasi qolmag ishorlda, katta bir tayanchga bosgandek uch metrlik burilish bilan oÀsha gÀorning eshigiga otilganman. Ham men, ham barobarimdagi u yerda boÀlgan birodarlarim, ajal kelmagani uchun yolgÀiz bir hifzi Ilohiy, hayratomuz bir yordami gÀaybiy barobyladik.

Xullas, Hazrati GÀavs modomiki bu qasidasida sarguzashti hayotimning muhim nuqtalariga ishora qiladi; albatta bu ajib va eng tahlikali bir sarguzashti hayotimga shu jumlasi bilan ishora qiladi de boÀladi.

Xulosa: HazragÀlamavsning mazkur kalimalari, bu faqirning tarixi hayotimda oÀtgan eng muhim nuqtalarni ma'nosi bilan ifoda qilganlari kabi; hisobi abjad maqomi bilan muhim nuqtalarnintida bish tarixlariga tavofuqlari, albatta tasodufiy va tasodif ishi boÀlolmaydi. Boshqa ishoralarning qat'iyati quvvati tasodifni mahol darajasiga kelishimi. Modomiki bu besh satr qasidasi, bir karomatdir; karomat esa moÀ'jiza kabi Janobi Haq tarafidandir, intoqi bilhaq nav'indandir, hali bayon qilmaganimiz koÀp sirlarni ichiga olgan, ixtiyori bashar yetisholmaydi.

.....zilarg........

Shayx Sa'diy Sheroziyning "BoÀston"idan SoÀzlar haqida men, Hofiz Xolid, GÀolib, Sulaymon niyat qilib ochdik, tafa'ul bu chiqdi:

نِگَرْ تَا گُلِسْتَان مَعْنَا شُگُفْت * بَرُو هِيچْ بurda sْ چُنِينْ خُوشْ نَگُفْت

Ma'nosi: Ya'ni "Kel, boq, gullar bogÀi shaklida haqiqat gullari ochilgan. Bunday haqiqat gulzorida hech bu oqulbul bunday shirin, xush sayramagan. Qanday boÀladiki, bunday bir bulbul oÀlgandan soÀngra uning suyaklaridan gullar ochilmasin."

Bu majiza-iqsadimizga shunchalar yaqinki, ta'birga ehtiyoj yoÀq. Faqat gulistonimiz; abadiy Qur'on Jannatidan, undan kelgan.

GÀavs mashhur qasidasida -yaqqollik darajasida- bizlardan, ya'ni hizb-ul Qur'ondan xabar bergani kabii koÀr bir necha yerda yana ishoriy bir tarzda xabar beradi. Jumladan, oÀsha qasidaning orqasida "Majmuat-ul Ahzob"ning 563-chi sahifasida yana oÀsha ma'lum murididan bahs qiladi va baytida ining i:

"GÀarbda meni chaqirgan vaqt, uning yordamiga yetishaman." Ha, toÀgÀridir. Arabcha i tasdbilan bir ming uch yuz oÀttiz toÀqqizda (1339) mudhish bir inqirozi ruhiy va dahshatli bir hayajoni

qalbiy va gÀavgÀoli bir tashavvushi fikriy oÀtkazgan vaqtlarimda, juda shiddatli bir suratda Hazrati GÀavsrdan odad soÀradim. Bir-ikki yerda bahs qilganim kabi, "Futuh-ul GÀayb" kitobi bilan va duo va himmati bilan yordamimga yetishdi va u inqirozni oÀtkazib yubordim. Mana oÀsha muridiamaninbechora Said-ul Kurdiy boÀlganini mashhur qasidasida qat'iy koÀrsatgani kabi, bu qasidada ham فَمُرِيدِى dan murod udir. Chunki دَعَانِى بِغَرْبٍ abjad hisobi bilan bir ming uch yuz oÀttiz toÀqqiz (1339) boÀladi. U payt mamlakatimga vaziyaan gÀarb sanalgan Istanbulda edim. دَعَانِى بِغَرْبٍ maqomi abjadiysi yordam soÀrash paytimga tavofuq qiladi. Hisobda اِذَا lafzi kirmaydi. Chunki اِذَا zamonni rchalatadi, دَعَانِى بِغَرْبٍ jumlasi oÀsha noaniq zamonni ta'yin qiladi.

Ham azjumla, "Majmuat-ul Ahzob"ning ikkinchi jildining 379-chi sahifasida Hazrati GÀavsning "Vird-ul Isha" nomli munojotida shu parcha bor.

{(Hoshiya) فَالْوَاinligialimasi- koÀplab boÀlish jihati bilan- SoÀzlari bilan salomatga yetkazuvchi deganidir.}

{(Hoshiya1) الْمُقَرَّبُ shaddali borm bir sanalsa, ustozimizning taxallusi boÀlgan "Annursiy" kalimasining aynidir. Faqat bogÀlash uchun "vov" bor. Tom tavofuq bilan yaqindan murod Nursli boÀlganini koÀrsatadi. الْمُi sarfُ da shaddali "ro" ikki sanalsa, "Badiuzzamon Nursi" shaddasiz "yo" bilan aynidir. Faqat ikki farq bor. Ikki hamza-i vasl sanalsa, batamom tavOtdik ilan الْمُقَرَّبُ toÀgÀridan-toÀgÀriga unga ishora qiladi.}

Xullas GÀavsning shu parchasi, فَمِنْهُمْ شَقِىٌّ وَ سni koÀ oyatining bir navi tafsiridir. Shu kulliy oyatning bir qism fardlarini, oltinchi asr va oÀn toÀrtinchi asrda oyatning kulliyatiga kirgan bir qismoÀzalls fardlarni koÀrsatganiga koÀplab alomatlar bor. Oyatning kulliyatida {(Hoshiya) Oyatning kulliyatida saodat nuqtasida mazhariyatiga masadaq boÀlish uchun milliardlab darajadan faqat bir daraja murod boÀlganimizni anglaَيَطْغbadga qadar shukr qilsak, u ne'matlarning haqqini ado qilolmaymiz. Hazrati GÀavsning ishorasidan anglashiladiki, u qamrovli oyatning dengizidan bir qatra qadar hissamiz bor.} tavofuq sirri bilan فَمِنْهُمْ شَقِىٌّ kalimasida bu zamonning engkeldi: qaroqchilaridan uchtasiga jifr boÀyicha tavofuq qilishi, oÀsha kulliy oyatda bular ham qasddan murod boÀlganlariga alomat, balki ishoradir. Xulldahsharati GÀavs bu oyatdagi bu alomatdan bu zamonga qaragan. Mazkur ifodasini kulliy oyatga bir navi xususiy tafsir qilib, qasidasida karomatkorona bahs qilgani fitna-i oxirzamon ichidagi ringizdlarini koÀrib, oÀsha zamonning qaroqchilarining yomonligidan muhofaza qilingani va bu yerda munojotida ham oÀsha qasidaning ma'nosiga qaraydi.

Shu ifoda-iralariiyada bir imo bor. Bu yerdagi "Said" lafzida, mashhur qasidasidagi تَعِيشُ سَعِيدًا kalimasiga yashirin bir ishora boÀlgani kabi; ذُو الْهَلاَكِ هُوَ الشَّقِىُّ الْمُبَعَّدُ ifodasi bilan oÀzidan soÀngra sodir boÀlgan va Ia ilah ilmlarni mahv etmoq niyati bilan kitobxonalarni Dijla va Firot daryosiga tashlagan Xulagu falokatini xabar berish bilan barobar; Xulagu kabi Islomiy ilmlarga parda tortgan qaroqchilarni ham, mazkur oyatga tayanib xabar beradi.

yasi bفَالْوَاصِلُ اِلَى سَاحِلِ السَّلاَمَةِ parchasi bilan Hizb-ul Qur'onga ishora qilgani kabi ذُو الْهَلاَكِ هُوَ الشَّقِىُّ الْمُبَعَّدُ وَ الْمُعَذَّبُ parchasi bilan Islomiy ilmlarni yoÀqotish niyati bilan Xulagu va vazirlari kabi harakat qilri sha'zi ma'lum insonlarning ismlari Ilmi Jifrga koÀra ham mazkur oyatning ishorasiga tayanib tom tavofuq qiladi, koÀrsatadi.

Ma'lumdirki tavofuq, Ilmi jifrnChekmalitlaridan muhim bir kalitdir. Agar bitta tavofuq boÀlsa, dalolat deyilmaydi; faqat yashirin bir imo boÀladi. Agar ikki jihat bilan ayni masalaga tavofuq kelsa, imodan ramz darajasiga chiqadi. Agar ikkiَلَتْ

ihat bilan ayni masalaga kelsa, ishora boÀladi. Agar soÀzlarning ma'nolari harflar bilan qilingan ishoralarga munosib kelsa va ishora bilan bahs qili1338) nsonlarning ahvoli oÀsha ma'noga uygÀun va muvofiq boÀlsa, u ishora u vaqt dalolat darajasiga chiqadi. Ahar olti-yetti jihat bilan tavofuq bil gÀaybobar, kalimalarning ma'nolari harf bilan qilingan ishoralarga muvofiq kelsa va holning shartiga uygÀun ham boÀlsa, u dalolat oÀsha vaqt yaqqollik darajasiga chiqadi. Xullas bu dasturga binoan, Shayxi Geyloniy oÀsha mashhur qasidasida yaqqohxabararajasida Hizb-ul Qur'ondan bahs qilgani kabi, وِرْدُ الْعِشَاءِ munojotida ham mazkur oyatga tayanib, Hizb-ul Qur'onning bir xodimini ochiqchasiga va birodarlarini ham ishora darajasida xabar beradi.

GÀavsi A'zamning Bundaboldan xabar bergani navidan, mashhur Shayx-ul islom Ahmadi Jomiy ham Imom Rabboniy (R.A.) boÀlgan Ahmadi Faruqiydan xabar bergani kabi, Jaloliddin day kiNaqshbandiylardan xabar bergan. Yana bu navdan koÀp avliyolar boÀlganga uygÀun xabar berganlar; faqat ularning bir qismi yaqqollikka yaqin xabar berganlar. Boshqa bir qismi xabarlari garchi bir daraja noaniq mutlaqdir, faqat bnamunalgan zotlari maqom sohibi va buyuk boÀlganlaridan, buyukliklari va taayyunlari jihati bilan oÀsha noaniq gÀaybiy xabarni loyiq boÀlib oÀzlariga olganlar. Masalan Ahmadi Jomiy (Q.S.) degankiamom t toÀrt yuz yil boshida muhim bir Ahmad keladi. Ming tarixi boshidagi Ahmad eng muhimidir." Ya'ni u alfin mujaddididir. Mana bunday mutlyoÀlid suratda aytgani holda, Imom Rabboniyning (Q.S.) buyukligi va tashaxxusi osha xabari gÀaybiyni qat'iyyan oÀziga olgan. Hazrat Mavlono Jaloliddini Rumiy ham (Q.S.) Naqshbandiydan noanist boÀsuratda bahs qilgan; faqat Naqshiylarning buyukligi va yuksakligi va tashaxxuslari u xabarni ham loyiq boÀlib oÀzlariga olganlar.

Xullas bu karomatkorona gÀa-biri abar navidan, GÀavsi A'zam (Q.S.) ham Hizb-ul Qur'ondan ishoriy bir suratda xabar bergani kabi, Hizb-ul Qur'onning bir xodimi boÀlgan bu bechora Saidni (R.A.) ikki yerda ochiq tarzda xabar beradi. Noaniq va mutlaq qoldirmaganining sirrib umum: Bu bechora Said, maqom sohibi boÀlmagan ekan va buyuk emas ekan va mutlaq ta'biri tashxis qiladigan bir tashaxxus yoÀq ekan, lutfi Ilohiy bilan buyuk bir maqomning xizmatida boÀlishvofuq GoÀyo bir askar ekan, marshallik maqomi xizmatida boÀlishidir. Xullas kichikligi va ahamiyatsizligi uchundirki, Hazrati GÀavs, narigi avliyoga muxolif boÀlib, yolgÀiz ishora bilan qolmasuqaddaaqqollik darajasida barmogÀini uning boshiga bosadi.

Sarguzashti hayotimda oÀtgan va koÀpchiligini yashirganim koÀp hayratomuzm uygÀlar bor edi. OÀzimni hech bir jihat bilan karomatga loyiq koÀrmaganim uchun, ularni ba'zan tasodifga, ba'zan esa boshqa sabablarga isnod etardim. Hozir qanoatim kelyaHech b oÀsha horiqolar GÀavsi A'zamning bir silsila-i karomatini tashkil qiladilar. Demak uning duosi bilan, himmati bilan, unga karomatan va bizga ikrom navidan, bir navi inoyati Ilohiyaga sazovor boÀlganmiz.

Jumladan, men ha yer boÀlib Istanbulga ketirilgan vaqtim bir zamon Diniy QoÀmita doirasida boÀlgan Dor-ul Hikmat-il Islomiyadagi xizmati Qur'oniyaga harakat qilganim uchun, oÀsha aloqadorlik jihata kas"Diniy QoÀmita qay holdadir?" deb soÀradim. Eyvoh! Shunday bir javob oldimki, ruhim, qalbim va fikrim titradilar va yigÀladilar. SoÀragan odamim dediki: "Yuz yillar Shariat nurlarining sazovori boÀlgan oÀsha qoÀmitaqilish katta qizlarning litseyi va oÀyingohidir." Xullas oÀsha vaqt shunday bir holati ruhiyaga giriftor boÀldimki, dunyo boshimga yiqilgan kabi boÀldi. Quvvatim yoÀq, karomatim yoÀq, kamoli ma'ysharaf bilan oh-voh deb dargohi Ilohiyaga yuzlandim. Va biz kabi qalblari yongan koÀp zotlarning otashin ohlari, mening ohimga qoÀshildilar. Eslab bilmayapmanki, ajabo Shayxi Geyloniyning duosini va himmatini, duomizga yordam mustaqistadimmi, istamadimmi? Bilmayman. Faqat har holda oÀsha eskidan beri nurlar yeri boÀlgan bir yerni zulmatdan qutqarish uchun, biz kabilarning ohlarini otashlantirgan uning duosi va himmng vaz. Xullas, oÀsha kecha Diniy QoÀmita qisman yondi; hamma "ey voh" dedi. Men va men kabi yonganlar "Alhamdulilloh" dedik. OÀylaymanki, bu faqir millatga ikki yuz million zad va ergan adliya idorasidagi yongÀinda bunday bir ma'no bor. Inshٰةloh bu ham bir tanbeh va uygÀonishni beradi. Otash ba'zan suvdan ziyoda tozalik qiladi.

bor qatli bir Latifa:>Sulton Sulaymoni Qonuniy koÀplab qirq chashma suvlarini Istanbulga keltirgan vaqti, Shayx-ul Islom Zanbilli Ali Afandi unga degan: "Shariatga xilof qonunlarni Ovrupadan keltirganing uchun, Istanbulni shun olam rlatdingki, oÀsha keltirgan suvlarning hammasi ustidan oqib oÀtsa, yuz yilda tozalay olmaydi."

Savol: GÀavsi A'zam kabi buyuk valiylar ba'zAlkurdlarda moziy va istiqbolni hozir kabi mushohada qiladilar. Nima uchun moziyga oid jihatga yaqqollik suratida xabar beradilar-u, istiqboldan pinhon ramzlar bilan, yashirinsizloralar bilan bahs qiladilar?

Javob: لاَ يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلاَّ اللَّهُ oyati bilan,

oyati ifoda qilganlari muqaddas ta'qiqqa qarshi ubudiyatkoronyomgÀixushaxloqda boÀlish uchun, ochiq shaklda ifodalashdan ishora maslagiga kirganlar. Toki ishoralar bilan, ramz bilan anglashilsinki, ixtiyorsiz, niyatsiz bir suratda ta'limiq biriy bilan boÀlgan. Chunki istiqboliy boÀlgan gÀaybiyot, niyat va ixtiyor bilan berilmagani kabi; niyat bilan ham aralashmoq, u ta'qiqqa qarshi itoatsizlikni his qildiradi.

Qur'ondan sizib chiqqan oÀsha SoÀzlar va risolalar, Qur'oni Hakimning bir navi mustaqim tafsiri va iymon haqiqatlarining istiqomatli va quvvatli dalillarii gÀiyanidan; u risolalar va SoÀzlarga kelgan sharaf va taqdir va tahsin, Qur'onga va iymon haqiqatlariga oiddir. Modomiki shundaydir, qoÀrqmasdan deymanki: وَلan gunْبٍ وَلاَ يَابِسٍ اِلاَّ فِى كِتَابٍ مُبِينٍ sirri bilan, Qur'onda albatta bu istiqomatli tafsirining istiqomatiga ishora bor. Ha, bor. Qur'on u tafsiriga xususiy qaraydi. Chunki:ni toÀ oyatlardan Sura-i Huddagi {(Hoshiya) Hatto Rasuli Akram (Alayhissalotu Vassalom) marhamat qilganlarki: شَيَّبَتْنِى سُورَةُ هُودٍ ya'ni sura-i Huddagi فَاسْتَقِمْ كَمَا اُمِرْتَ oyati meni keksaytirdi. Chunki ahamiyati azimdir. si ma' istiqomatni amr qiladi.} فَمِنْهُمْ شَقِىٌّ وَ سَعِيدٌ oyati boÀlgan sahifaning qarshisida

فَاسْتَقِمْ كَمَا اُمِرْتَ oyati, fa-yi atf xorij boÀlib اِسْتَقِمْ كَمَا اُمِرْتَ maqomi abjadiysi bir ming uch yuz ikkidir (133ga molmak اِستَقِمْ dagi maxsus amr ichida boÀlgan umumiy xitobning hadsiz mustaqim fardlari ichida, u bir ming uch yuz ikki (1302) tarixida bir fardning bir jihatda ia olisat amriga boÀysunish bir xususiyat qozonadi. Demak, oÀn toÀrtinchi asrda Qur'ondan iqtibos qilib, istiqomatsiz xato yoÀllar ichida siroti mustaqimni koÀrsatadigan asarlarni nashr qilgan bir odamni, oÀsha chiqaz fardlar ichiga kiritadi.

Ham u istiqomatning bir xususiyati borki, tarixi bilan ishora qiladi. Holbuki, u asrda shaxsan istiqomatda mumtoz bir xususiyat kasb etmoq juda uzoqdlifalimak, shaxsiy istiqomat emas. Unday boÀlsa, u odamning tashabbusi bilan nashr qilingan Qur'on sirlari, oÀsha asrda istiqomatda imtiyoz kasb qii. InkU odam shaxsan mustaqim boÀlmagani holda, mustaqimlar ichiga kirishi, u imtiyozga ramz qiladi. Modomiki haqiqat budir, men qat'iy bir suratda e'tiat shulamanki, hayotim istiqomatsiz ketgan, qalbim xastalikdan qutulmagan, u qudsiy amrga itoat qilishdan balki yuz daraja uzoqman. Faqat وَ اَمَّا بِنِعْمَatli aِّكَ فَحَدِّثْ sirri bilan u ne'matga bir shukr oÀlaroq deymanki: U bir ming uch yuz ikki (1302) tarixi esa, arabcha tarix e'tibori bilan boÀlsa, Qur'on oÀqishni boshlaganim ayni tarixga tavofuq qiladi. Va, rumiy tarixi hisobi bilaritganga boshlaganim tarixga tavofuq qiladi. Unday boÀlsa, oÀsha imo qilingan fard boÀla olamiz. Holbuki shaxsan butun hayoti xato va istiqomatsiz boÀlgan bir fardga istiqomat bilan imoÀlgannsa va mustaqim boÀlmagan ekan, mustaqimlar ichiga kiritilsa, albatta u fard sazovor boÀladigan asarlarning istiqomatiga imodir. Va u asarlarning istiqomati, oÀsha tarixda boshlab zalolat yoÀllari va zulstiqbo tariqlari ichida siroti mustaqimni koÀrsatadigan اِسْتَقِمْ كَمَا اُمِرْتَ amriga rioya qiladi deganidir. Ha, lillahilhamd Risola-i Nur parchalari Qur'on'nosigu moÀ'jizona imo-i gÀaybiysini amalda koÀrsatgan, maydondadir.

Shu oyatning yashirin imosini اِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ oyati quvvatlberishdi. Chunki اِنَّ dagi shaddali nun bir sanalsa, toÀliq avvalgi oyatga tavofuq bilan, Hizb-ul Qur'onning faoliyatiga vosita boÀlgan bir xodimining Qur'on oÀqishni boshlagrushi ming uch yuz ikki (1302) tarixiga, ikki farq bilan tavofuq qilish bilan barobar, shaddali nun ikki nun sanalsa, bir ming uch yuz ellik (1350) boÀladiki, bu tarixda Qur'ondan iqtibos qilingtim; hola-i Nur atrofida toÀplangan, bor quvvatlari bilan Qur'onning xizmatlariga harakat qilgan Hizb-ul Qur'onning faoliyati va dalolat va zindiqoga mlar, dgÀalaba qilganlari bir zamonga tavofugÀi esa, istiqbolda tom gÀalabalariga bir imo-i gÀaybiydir.

Savol: Sen bu zamonning hodisalariga fitna-zarar zamon deysan. Holbuki Hadisda kelganki: "Oxirzamonda Alloh, Alloh (J.J.) deyilmaydi; soÀngra qiyomat boÀladi."

Javob: Birinchidan: Fitna-i oxirzamonning muddati uzun. Biz bir boÀlimi katta

Ikkinchidan: Yerda Alloh, Alloh (J.J.) deyilmaydidan murod; Allohga iymon boÀlmaydi degani emas. {(Hoshiya1) Chunki hadisda borki, لاَ تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ اُمَّتِى ظَاهِرِينَhtiruv الْحَقِّ اِلَى قِيَامِ السَّاعَةِ Bu hadis boshqa hadisni chegaralaydi.} Balki Allohning nomini oÀzgartiradilar deganidir. Qandayki yerda Alloh AlloÀrsatJ.) deyilmasa, qiyomati kubro boÀladi. Bir mamlakatda ham Alloh, Alloh (J.J.) deyilmasa, bir navi qiyomat boÀlishiga ishoradir. {(Hoshiya2) Yetti yil avval yozilgan bu ishorati gÀaybiya aziga dodir boÀldi. Hamma koÀrdi. Ha, bu oÀtgan zilzila qiyomatning zilzila-i kubrosidan xabar bergandek tebratdi. Faqat aqllari boshlariga kelmadi.}

تَوَسَّلْ بِنَا فِى كُلِّ هَوْلٍ وَstanbuٍ * اَغِيثُكَ فِى اْلاَشْيَاءِ دَهْرًا بِهِمَّتِى

Ilmi Jifr bilan ma'nosi: "Ey Said! Oxirzamonning fitnalariga yetishib tushgan payting, meni عَلَى va himmatimni oÀzingga vasila va shafoatchi qil. Inshaalloh, sening hamma narsangda va har ishingda uzun bir zamonda, ya'ni bolalik zamoningdan keksalik vaqtingdagi ishkanjali asoratiga qadar.. ya'ni, bir ming ikki yuz toÀkoÀrgaoÀrtdan (1294) to bir ming uch yuz qirq besh(1345), balki oltmish toÀrtga (1364), yanada ziyoda bir zamonga qadar Allohning izni bilan va quvvati bilan sening yordamingga yetishaman."

رَبَّنَا لاَ تُوءَاخِذْنَا اِنْ نَسِينَا اَوْ اَari vaنَا

RISOLA-I NURDAN PORLOQ PARCHALAR VA BIR QISM GOÀZAL MAKTUBLAR

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Latif va ma'nodor va bashorayni "Hki hodisani bayon qilaman:

Birinchisi: Noumid bir xotiradan xushxabarli bir eslatma:

Bu kunlarda xotirimga keldiki: Hayoti ijtimoiyaga kirgan, qaysi narsa bilan munosabatdor boÀlsa, aksariyat bilan gunohlar olamiruz qoladi. Har jihat bilan gunohlar bemalol insonni oÀraydilar. Buncha gunohlarga qarshi insonlarning xususiy ibodatlari va taqvosi qanday qarshilik qila oladi? deb umidsiz holda oÀyladim. Hayoti ijtimoiyadagi Risolat-un Nurin ishalarining vaziyatlarini esladim. Risola-i Nur shogirdlari haqida, najotlari va ahli saodat boÀlganlariga doir quvvatli ishoroti Qur'oniyani va bashorati Alaviya va GÀavsiyani oÀyladim. Qalban dedimki: Har biri ming yerdan kelgubha yohlarga qarshi bir til bilan qanday muqobala etadi, gÀalaba qiladi, najot topadi? deb hayratda qoldim. Bu hayratimga muqobil eslatildiki: Risaolat-un Nuayni khaqiqiy va sodiq shogirdlari oralaridagi dasturi asosiy boÀlgan oxiratga doir ishlarda sherikchilik qonuni bilan va samimiy va sodiq tasonud sirri bilan har bir xolis va haqurninghogird bir til bilan emas, balki qardoshlari adadicha tillari bilan ibodat qilib istigÀfor aytadi. Ming tarafdan hujum qilgan gunohlarga qarshi ming til bilan qarshilik koÀrsatadi. Ixlos va sodon din Sunnati Saniyaga ergashish va xizmat darajasiga koÀra oÀsha kulliy ubudiyatga sohib boÀladi.

Bu buyuk qozonchni qoÀldan qochirmaslik kergani k'zi maloikaning qirq ming til bilan zikr qilganlari kabi, xolis va haqiqiy taqvodor bir shogird ham qirq ming qardoshining tillari bilan ibodat qiladi, najotga haqdor boÀladi, inshaalloh.

#1oÀlib,Ikkinchisi:>Eski zamonda oÀn toÀrt yoshimda ekan, ijozat olishning alomati boÀlgan ustoz tarafidan bir yaktak menga kiydirish vaziyatiga monelar boÀldi. Yoshimning kichikligi bilan, mamlakatimizda m u yadomlalarga maxsus qiyofaga kirmoq yarashmaganini; ikkinchidan, u zamon buyuk olimlar menga qarshi ustozlik vaziyatini emas, yo raqib va yoxud taslimiyat darajasiga kirganlari uchun, menga bir yaktak kiydikoÀrsaa ustozlik vaziyatini oladigan oÀzlariga ishonganlar topilmadi va avliyo-i azimadan toÀrt-besh zotning ham vafot qilishlari jihati bilan, ellik olti yildir ijozatning zohir alomati boÀlgan yaktakni kiymoq, bir ustoznbilan Àlini oÀpmoq, ustozligini qabul qilmoq haqqimni bu kunlarda yuz yillik bir masofada Hazrat Mavlono Zuljanohayn Xolid Ziyovuddin oÀz yaktagini juda gÀarib bir tarzda menga kiydirmoq uchun yuborganini, ba'zi ahalariar bilan menga qanoat keldi. Men ham u muborak yuz yoshli {(Hoshiya) Risola-i Nur shogirdlaridan va oxiratli singlimizdan Osiyo nomli bir xonim qoÀli bilan u muborak omonatni orib bo yaktakni kiyayapman, Janobi Haqqa shukr qilyapman.

Nabavi.........

Ramazoni Sharifda besh kun savmi visol ichida ovqat sifatida nonsiz muhallabini uch va besh-olti qoshiq sovuq qatiq; uchinchi kecha, yarim qoshiq muhallabi va toÀrtinchi kecha iftorda suvlihati ban besh qoshiq va besh qoshiq ham yana oÀsha ugradan saharlikda va qatiq yana uch-toÀrt qoshiq, beshinchi kecha, donasiz kabi gÀoyat yengil ugra besh-olti qoshiq, saharlikdezalgayana besh-olti qoshiq. Xullas, besh kunda guruch shoÀrvasi suv sanalmaslik sharti bilan ugradan besh dirham qatiq suzilsa oÀn dirham muhallabi suvsiz olti-yetti dirham, hammasi oÀttiz dirham ovqat bilan besh kun savmi visol faqat taraning uqson boÀlib boshqa vazifalarning qilinishi Risolat-un Nur shogirdlarini qamragan inoyatlarning horiqolaridan bir karomatini koÀrdik.

hati btozimizdan hech koÀrmaganimiz ikkimiz (ya'ni Fayzi, Amin) Barla-Isparta Sulaymonlari kabi juda ham chuqur xastalik hiddatlarini qoÀzgÀatmaslik uchun ehtiyot qilolmaganimizdan shiddatli hiddatini koÀrdik. Bu xasMNING da yana asari rahmatdirki, hech xayol va xotirga kelmagan oxirgi oÀn kunning gÀoyat muhim kechalarida ustozimiz toÀliq bajarolmagan vazifa oÀrnida bu atrofda harbir shogird oÀz xususiy sa'y-harakatidan tashqari bir soatni ustoz hisobiga Risolakat qiurning shogirdlarining mujohada-i ma'naviyalariga ishtirok va ularni maqsad qilib ularning daftari a'moliga oÀtishga ayni ustoz kabi ishlashni boshladilar. Hatto Ustozimiz der edi: "Ahamiyatsizligim bqutqararobar, Isparta va atrofidagi qardoshlarimizning a'moli uxroviyasiga bir hayajonlantiradigan sabab hukmida mening qusurli ishlashim kifoya kelmayotgan edi." Demak, ustoz oÀrniga uning bir necha soat ishlashiga badal juda A.S.V.oatlar ayni vazifani qilishni boshladilar. Janobi Haq rahmati bilan bu xastalik vasilasi bilan bir shaxsi ma'naviy va quvvatli bir mador boÀladigan bu tadbirni ehson ayladi, juz'iyatdan kulliyatga chiqardi.

Ham bu xasta toÀsozikliklaridirki, ustozimizning hech ovozi chiqmas edi, gapirolmas edi. Hech kutilmaganda birdan iftor vaqtida bir doktor keldi, qoÀlini tutdi. Ustozimiz dediki: "Men xastaligimni tekshirtirmayman, men hakimlarga muhtoj emasman, hakhaqqimobi Haqdir." Birdan jonlandi, ovozi chiqishni boshladi. GoÀyo oÀzi bir doktor shaklini oldi, doktor esa bir xasta hukmiga oÀtdi. Doktorga ahamiyatli bir Sikkani oÀqidi, doktorning dardiga davo boÀladigan bir dori boÀldi. SoÀngra toÀp otildi. Doktorga dedi: "Bu yerda iftor qil!" Doktor dedi: "Bugun qusur qilganda va oÀza tutolmadim " deyishi bilan juda hayrat qilganimiz ustozimizning vaziyati roÀzani buzgan bir doktorning tib nuqtasida hakimona vaziyatini qabul qilmadiki, oÀsha vaziyat unga berildiustahka, Risola-i Nurning shaxsi ma'naviysidan kelgan shifo duosi unday yuz ming doktorga muqobil keladi, deb biz ham tasdiq qildik. Ham bu xastaa bir g, Layla-i Qadrda Risolat-un Nur talabalari, xususan ma'sumlar qilganlari shifo duolari shunday bir darajada horiqo bir suratda ta'sirini koÀrsatdiki, ustozimizga sogÀ holidan yanada yaxshi bir suratda bir vaziyat berildi. Layla-i Qadrdda quiq bir tarzda sa'y-harakatni boshladi. Risola-i Nur shogirdlaridan kelgan bu duo-i shifo hayratomuz bir moÀ'jiza kabi bir karomat boÀlganini biz koÀzimiz bilan koÀrdik.

Bizdan bir oy uzoqda boÀlgan Risolat-un Nur shogirdlari, ustozimizning xastaligining ayni zamonida xastaligining vaziyatini tushda aynan koÀrganlari kabi, Sabri va Hofiz Alining qat oÀari ham ayni vaqtda bu yerda, ya'ni Kastamonuda boÀlgani kabi, xasta boÀlgan ustozimizning hisobiga yanada muhim bir tarzda xizmat qilganlar. Shundayki:

Ustozim afandim!

Kasalligingiz onida u yerdagi manba-i Nurning mujohidlari bir soat ma'naviy sa'ylarini xodimi Qur'on hisobiga qilganlari kabi, bu atrofda ham bu yilga maxsus ado qilingan diniy xizmatlrda xidisi ne'mat soyasida zikrga vasila boÀlgan faqirga bu yil Layla-i Qadrdan bir kun avval eslatildiki: "Bu yil Layla-i Qadrni ikki kecha qil." Bandalari ham jamoatgrignavday aytdimki: "Ustozim (Sallamahullohu va afahu) ba'zi bu kabi muborak tunlarni ba'zi maqsadlarga binoan u layla-i muborakani ihyo uchun bir kecha avval, hatto zikr qilinganَاسَ مdan bir kecha soÀngra yana ihyoga sa'y qilar edilar. Biz ham u tarzga ergashib uning hisobiga Layla-i Qadrni ikki kecha qilamiz deb niyat va qaror qildik. Birinchi kla-i N Avrodi Bahaiyya va Tasbehot va Sakina va Daloili Xayrot va Javshan-ul Kabir kabi dars va virdlarimiz bilan mashgÀul boÀldik. Ikkinchi kecha yana; ham nasihat... Demakshuronhish jihati bilan ustozimiz hisobiga yuz jamoat bilan تَقَبَّلَ اللَّهُ xizmat qildirilganmiz. SoÀngra Isparta, Otabey, IslomkoÀy, KuleoÀnu va boshqalar kabi joylarda ham boshqa vazifalardan tashqari har kun Qur'a:>Ris juzlarini taqsim surati bilan xatmi Qur'on, ustoz hisobiga butun Ramazonda va Oyat-ul Kursiy xatmlari yana... Shu holda, bu yilga maxsus ashganan taqdim qilingan ibodatlarning bir hikmati bor ekanki, bilmaganimiz holda Kastamonulik qardoshlarimiz kabi ustoz hisobiga ishlattirilganmiz.i ixlon keyin Rabbim uzun umrlar ehson etsin, baxtli, abadiy shifo va davo va inoyatlar ehson qilsin, omin!

Bu kunlarda nozik bir masala qalbimga keldi. Vaqtida qalamga ololmadim, vaqt oÀtgandan keyin u ahamiyatli haqiqatga bir ishora qilamiz.

Qardoshlarimta boÀbirisining namoz tasbehotida tanballik qilishiga binoan dedim: Namozdan keyingi tasbehotlar, tariqati Muhammadiyadir (A.S.V.) va valoyati Ahmadiyaning (A.S.V.) bir avrodidir. U nuqtadan ahamiyati buyukdir. SoÀngra, bk. {(Hmaning haqiqati bunday inkishof etdi: Qandayki risolatga inqilob etgan valoyati Ahmadiya (A.S.V.) barcha valoyatlardan ustun. Xuddi shuning kabi, u valoyatning tariqati va u valoyati kubroning avrodi maxsusasi boÀlgan namozning or hodiagi tasbehot shu daraja boshqa tariqatlardan va avrodlardan ustundir. Bu sir ham shunday inkishof etdiki:

Qandayki zikr doirasida bir majlisda va yoxud xatma-i Naqshiyadَجٍ مَmasjidda bir-biri bilan aloqador hay'ati majmuada nuroniy bir vaziyat his qilinadi. Qalbi xushyor bir zot namozdan soÀng "Subhanalloh, Subhanalloh" deb tasbehni tortarkan, u doira-i zikrnhani Aisi boÀlgan Zoti Ahmadiya Alayhissalotu Vassalomning doirasida, yuz million, tasbeh qoÀlida tortganlarini ma'nan his qiladi. OÀsha azamat va ulqatlarbilan "Subhanalloh, Subhanalloh" deydi. SoÀngra u sarzokirning amri ma'naviysi bilan unga ergashib "Alhamdulilloh, Alhamdulilloh" degan vaqti, u hakor aszikrning va u juda keng doirasi boÀlgan xatma-i Ahmadiya Alayhissalotu Vassalomning doirasida yuz million muridlarning "Alhamdulilloh, Alhamdulilloh"laridan oÀrtaga chiqqan azamatli bir hamora biylab ichida "Alhamdulilloh" bilan ishtirok qiladi.

Va hokazo... "Allohu Akbar, Allohu Akbar" va duodan soÀng "La ilaha illalloh, La ilaha illqanday oÀttiz uch marta u tariqati Ahmadiya Alayhissalotu Vassalomning halqa-i zikrida va xatma-i kubrosida u sobiq ma'no bilan u tariqatdagi qardoshlarni nazarga olib, u halqaning sarzokiri boÀl iqtidti Ahmadiya Alayhissalotu Vassalomga yuzlanib

deydi, deb angladiib bogis qildim va xayolan koÀrdim. Demak, tasbehoti salotiyaning katta ahamiyati bor.

Hofiz Alining bu dafagi maktubida juda mtni ja va yuksak duosi bizni eng chuqur ruhimizdan shod etib shukrga chorladi va har musibatzadaga va gÀam va qaygÀularga tushganlarga ma'no-i ishoriysi bilan madad-ras va xaloskor va shifodor va madori surur boÀlgan اَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ oÀlsa,كَ va اِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا har musibatzadaga qaragani kabi, bu oÀtgan xastalik jihati bilan bizga ham qaraganini yozadi. Ha, Hofiz Ali (R.H.) u nuqtani aynan koÀrgan. Men ham tasdiqan deةِ رَب: Agar u xastalik yigirma daraja ziyodalashsaydi, bizlarga qozontirgan natijaga nisbatan yana arzon boÀlardi va rahmat boÀlardi. Faqat Hofiz Alining (R.H.) ustozi haqida mening haddimdan koÀp ortiq isnod qilgan ustun vasf va gunohsizl ma'nouning begunoh lisoni bilan haqqimda madh oÀlaroq emas, balki bir navi duo oÀlaroq tasavvur qilamiz.

Ham Hofiz Alining, Sava kabi yerlar, koÀrloqlar va Isparta bir madrasa-i Nuriya hukmiga oÀtishi va Risola-i Nurning sodiq shogirdlari hayratomuz tarzda kundan kunga yuksalishlari, nurlanishlari bizlarni, balki Anadoluni, balki olami Islomni shod va xurram qilgan bir haqiqatli xalar qib oÀylaymiz.

Oxirgi parchasida Muxbiri Sodiq xabar bergan ma'naviy fathlar qilmoq va zulmatlarni tarqatmoq zamon va zamini deyarli kelgan degan bayoniga butun ruhu jonimiz bilan rahmati Ilohiyadan niyoz va orzu qilamiz. Faqat biz Risolg ta'bNur shogirdlari esa, vazifamiz xizmatdir, vazifa-i Ilohiyaga aralashmaslik va xizmatimizi Uning vazifasiga bino qilish bilan bir navi tajriba qilmaslik boRisolabilan barobar.. songa emas, sifatga qarash; ham koÀpdan beri axloqan tubanlashishga va hayoti dunyoviyani har jihat bilan hayoti uxroviyadan usur'oniÀydirishga chorlagan dahshatli sabablar ostida Risolat-un Nurning hozirga qadar zafarlari va zindiqolarning va zalolatlarning hujumlarning msinishi va yuz minglab bechoralarning iymonlarini qutqarishi va har biri yuzga muqobil minglab haqiqiy moÀmin talabalarni yetishtirishi, Muxbiri Sodiqning xabarini aynan tasdiq qilgan va voqealar isani kalgan va qilmoqda va inshaalloh yana qiladi. Ham shunday ildiz otganki, inshaalloh hech bir quvvat Anadoluning bagÀridan uni chiqara olmaydi. Toki n edi,monda, hayotning keng doirasida asl sohiblari, ya'ni Mahdiy va shogirdlari Janobi Haqning izni bilan keladilar, u doirani kengaytiradilar va u danaklar unib chiqadilar. Bizlar ham qabrimizda tomosha qilib, Allohga shukr qilamiz.

Aziz, Siddiq Qardoshlarim!

Bu kunlarda Rumuzoti Samoniyaga oid ikki risolani ahamiyatli talabalarga bir yerga yubordim. YoÀl yopildi, ketmadi. U ikki ridan be takror diqqat bilan mutolaa qildim. Fikran dedimki: "Bu zavqli va goÀzal va qiziqarli shirin bir maqsadga ketgan bu tavofuqli yoÀlda nima uchun yoÀnaltirilmasdan parda tushdi, boshqa yoÀlda yoÀnaltirildik, ishlattirildik?" Birdan eslaa.. omi: U gÀaybiy sirlarni ochadigan maslakdan yuz daraja yanada ahamiyatli va qiymatli va umumiy ehtiyojga mador va hamma bu zamonda unga shiddat bilan DOIR va Islomiyatning poydevorlari boÀlgan iymon haqiqatlari xazinasiga xizmat qilishga va foydalanishga zarar kelar edi. Chunki u gÀaybiy sirlar, zavqli va qiziqarli boÀlgani uchun, nazarni oÀziga tortar edi. Eng buyuk va eng yuksak maqsad ba, bal iymon haqiqatlarini ikkinchi darajada qoldirar edi. Shuning uchun ediki, sura-i اِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ ramzida gÀaybiy sirlar koÀrsatildi, birdan yopildi, parda tushdoyoq o bu sir uchun ediki, u yoÀlda ishlattirilmadik; yolgÀiz u maslaki tavofuqiyaning tomchilaridan Risola-i Nurning haqqoniyatiga bir imzo va aziyattiga bir ziynat va Qur'on harflarining intizomidan va vaziyatidan namoyon boÀlgan bir navi i'joz chiqdi, boshqa u yoÀlda ishlattirilmadik.

Aziz, Siddiq Qardoshlarim!

Hadyangiz Kastamonuga gelishi onida tushda koÀrdimkiaradimarga bir farmoni shohona ma'naviy tomondan kelmoqda, kamoli hurmat bilan qoÀllarida ushlab bizga keltirmoqdalar. Biz qaradikki, u farmoni oliy Qur'oni Azimushshon boÀlib chiqdi. U holda bu ma'no qalbga risol Qur'on sababli Risolat-un Nurning shaxsi ma'naviysi va biz shogirdlari bir yuksalish va taraqqiy farmonini olami gÀaybdan olamiz. Hozir ta'biri esa, u farmonni tamsil etgan ma'sumlarning qalami bilan ma'naviy tafsiri Qur'oniynili taaimizdir.

Bu tushning hozirgi ta'biri chiqmasdan bir-ikki soat avval, Fayzi bilan Amin koÀrsatgan ta'bir ham haqdir, ahamiyatlidir. Ham bu huzur va sevinch sababi boÀlgan hadya-i Nuriyani bir oldindan sezish hissi bilan mening ruhim tordi vais qilgan, aqlga xabar bermagan ediki, u kelmasdan ikki kun avval Fayzi va Aminning ifodasida bayon qilingan tushni koÀrganim tunning kundu qardortalabdan oqshomgacha va ikkinchi kunida qisman hech koÀrmaganim bir tarzda bir sevinch, bir surur his qilib doimo bir bahona bilan sevinchimni izhor qilib oÀttiz-qirq dafa tabassum bilan kuldim. Ham men, ham Fayzi taajjub va hayrat qilVa u HÀttiz kunda bir marta kulmagan, bir kunda oÀttiz marta kulishi bizlarni hayratda qoldirdi. Hozir anglashildiki, u surur, u sevinch mazkur ma'naviy farmonni tamsil etgan ma'sumlarning va omilarnvval blamlarining yozuvlari, kelajak naslning hayotlari sahifalariga, olami Islomning sahifa-i muqaddarotiga va ahli iymonning istiqbolining daftarlariga nurlarni yoyishlarining va u ma'sumlarning xolis va sof amallt-ul I xizmatlari bilan amallar sahifamizda hasanotlarini yozib qayd qilishining va Risola-i Nur shogirdlarining istiqbolining muqaddarotini saodatli(R.H.) qilishining xabarini bergan u hadyadan, va hali kelmasdan kelayotgan edi. Men u azim natijadan hissamga tushgan mingdan bir juzini ruhan his qilgan edimki, meni masrurona an oyanga keltirgan edi.

Ha, bunday yuzlab ma'sumlarning maqbul amallari va rad qilinmas duolari, boshqa qardoshlarimning daftarlariga oÀtishi kabi, men kabi gunohkorning sahifa-i a'moliga hamlarni hi, minglab surur va sevinch bera oladi. Bunday qorongÀu bir zamonda, bu ogÀir sharoit ostida bunday ma'sumona va qahramonona xizmat qilish uchun, biz ham u ma'sumlarni, ham u omilarni, ham ularning muallimlarini, ham paB AHAM volidalarini, ham qishloqliklarini, ham Anadoluni, ham mamlakatlarini tabriklaymiz. U muborak ma'sumlarning va ummiylarning har birisiga bittadan xususiy tashakkur va tabriknoma yozish qoÀlimdan kelsaydi, yozar edim.

Ispartada boÀlgan qardoshlarimizga

Latif bir tushning Qadarga oid bir masalani shuhud darajasida bizga qanoat bergani kabi, u latif tushL-IN Nkkinchi parchasi bizlarga ma'naviy bir xushxabar va bashorat bergani jihat bilan, siz qardoshlarimizga bayon qilamiz. Shundayki:

Ustozimiz tushda koÀradiki: Men (ya'nan toÀi) bilan barobar kezishga chiqamiz. Ketarkan birdan ustozimizga aytamanki: "Bu yerda men ayiqning tasbehini toÀplayman." Ustozimiz ham qaraydiki, oq iplar kabi yurgan bir narsa koÀradi. Bu ajib kuldiradigan soÀzimdan va ayiqqadir vah isnod etmoq vaziyatimdan juda qattiq kulib uygÀongan. UygÀongandan keyin ham kulgan. Oqshomga qadar hech koÀrilmagan bir tarzda yigirma-oÀttiz marta u uyqudagi hodisani kulib men bilan hazillashdi. Munosabati doiramgan ba'zi narsalar bilan ta'bir qilishga harakat qilgan boÀlsak ham, munosabat tutmadi. SoÀngra ayni ikkinchi kunning ayni soatida, menga oÀxshagan bir doÀst (ki tushda Ustozimga menn Usmoratimda koÀringan) Ustozimizning yoniga keldi, dediki: "Ayiqning yogÀini toÀplaganlardan olib, muazzin va tasbeh qilgan bir odam tavsiyasi bilan muhim bir odamgis qiltong xastalik uchun yutishi haqida fikringiz qanday?" Ustozimiz ham tushda kulgani kabi aynan shunday kulgan, birdan tush xotiriga kelib bu ajib va ayni ayniga ta'birni kamoÀrqincjjub va hayrat bilan qarshilab unga degan: "Aslo iste'mol qilmasin!"

"Yigirma Sakkizinchi Maktub"ning Birinchi Risolasining Oltinchi Nuktasida, sodiq tush, Qadari Ilohiy hamma narsani qamraganiga bir hujjaishi, 'iya hukmida ustozimizning minglab tajriba bilan koÀrgani kabi, aynan bu voqea ham bizlarga shuhud darajasida qat'iy isbot qildiki: "Hodisalar, vujudga kelmasdan avval muqaddardir, ma'lumdir, muayyandir, Qadari Ilohiyning mezonllgan. lan keladi" deb bu rukni iymoniyga bizga gÀoyat qat'iy bir namuna boÀldi.

Ham tushning ikkinchi tabaqasida Ustozimiz deydiki: "Unga va Risola-i Nurning hay'atiga bir farmon kelmoqda." Birdan keldi. U muqaddas farmon Qur'on boÀlib chiqdi. Buuch yua'biri ayni kunning ayni tajriba soatida Hizb-ul Akbari Qur'oniy, umid qilinmagan oÀsha vaqtda Osiyo Xonimning xonasida ziynatlash uchun yuborilgan a kechl Akbar yuz yillik goÀzal bir gÀilof ichida, u gÀilofning ustida zar bilan podshohning muhim farmonlardagi muhri shohona ishlangan koÀrdik. Usr va hz dediki: "Farmon keldi deb Qur'on chiqdi, hozir esa Qur'onning Hizb-ul Akbari keldi." Ustida farmon muhri boÀlganidan, Risola-in Nurning hay'atiga bashoratli va madori fayz va taraqqiy va bir farmoni Rayx! Se hukmiga oÀtishini Rahmati Ilohiyadan kutamiz. Ham bu ta'birdan oz soÀngra sizlarning qiymatdor hadyalaringizni oldikki, tushning toÀliq ta'biri chiqdi. U yerda boÀlgan umum qardoshlarimizga salom, arzi hurmat qilamiz, duolaringizni istboÀlol

Aziz, Siddiq qardoshlarim,

Namoz tasb undaning sirriga koÀra, qandayki namozdan soÀngra tasbeh va zikr va tahlil bilan xatma-i muazzama-i Muhammadiya (A.S.V.) va zikr va tasbeh qilgan va roÀyi zamin qadar keng bir halqa-i tahmidoti Ahmadiyillar .V.) doirasiga tasavvuran va niyatan kirish, fayzlarga sabab boÀlgani kabi, biz ham Risolat-un Nurning keng doirasiga va halqa-i anvorida dars olgan va xizmat qilgan minglab ma'sum lisonlarning va muborak keksalarning duolariga va a'moli s yilniariga hissador boÀlish va omin deyish hukmida boÀlgan makonni hatlab gÀoyibona yelkama-yelka, tizzama-tizza boÀlish xayoli bilan va niyati bilan va tasaiy ustbilan oÀzimizni haddan ortiq baxtiyor deb bilamiz. Xususan oxir umrimda bunday qiymatdor ma'sum ma'naviy avlodlarni va yuzlab Abdurrahmonlarni topish mejim qin dunyoda bir Jannat hayoti hukmiga oÀtadi.

OÀtgan Ramazoni Sharifda xastalik munosabati bilan har bir qardoshim mening hisobimga bir soat islmaganning buyuk bir natijasini aynalhaq va haqqalyaqiyn koÀrganimdan, bunday duolari rad qilinmas ma'sumlarning va muborak keksalarning va ustozlarining mening hisobimga boÀÀqqiz uolari va ishlashlari mening Risola-i Nurga xizmatimning uxroviy bir natija-i boqiyasini dunyoda koÀrsatdi.

Risola-i Nurning kichik va ma'sum shogirdlaridan ellik-oltmish talaba yozgan nusxalari bizga ham yuborilganastdagham u parchalarni uch jild ichida jamladik, ham u ma'sum shogirdlarning ba'zilarini ismlari bilan qayd qildik. Masalan: Umar oÀn besh yoshidagi kir toÀqqiz yoshda, Husan oÀn bir yoshda, Hofiz Nabi oÀn ikki yoshda, Mustafo oÀn toÀrt yoshda, Mustafo oÀn uch yoshda, Ahmad Zeki oÀn uch yoshda, Ali oÀn ikki yoshda, Hofiz Ahmad oÀn ikki yoshda... bub beria yana koÀp bolalar bor, uzun boÀlmasin deb yozilmadi.

Xullas bu ma'sum bolalarning Risolat-un Nurdan olgan darslari va yozganlarining bir qismini bizga yuborganlar, biz ham ularning ismlarini bir jadvalga kirgizdik. Bulai ى yibu zamonda bu jiddiy dars qilishlari koÀrsatadiki: Risolat-un Nurda shunday ma'naviy bir zavq va jozibador bir nur borki; maktablardagi bolalarnitning hga shavq bilan yoÀllash uchun ijod qilganlari har navi ermak va tashviqlarga gÀalaba qiladigan bir lazzat, bir surur, bir shavq Risolat-un Nur beradiki, bolalar bunday harakat qiilan slar. Ham bu hol koÀrsatadiki: Risolat-un Nur ildiz otmoqda; inshaalloh ortiq hech bir narsa uni uzib bilmaydi, kelgusi nasllarda davom qiladi.

Aynan bu ma'sum kichihorot-irdlar kabi, Risolat-un Nurning jozibador doirasiga kirgan omi keksalarning ham qirq-ellik yoshdan keyin Risolat-un Nurning xotiri uchun yozishnmi jiflab yozganlari qirq-ellik parchani ikki-uch majmua ichida kirgizdik. Bu omi keksalarning va qisman choÀpon va yigitlarning bu zamonda bu ajib sharoit ichida hamma narsaga badal Risola-i Nur bilan bu suratda mashgÀumi Aliishlari koÀrsatadiki: Bu zamonda Risolat-un Nurga nondan ziyoda ehtiyoj borki; xirmonchilar, dehqonlar, choÀponlar, qishloq yigitlari, zaruriy ehtiyojlardan ziyoda Risola-in Nur bilan haroitul boÀlishlari, Risolat-un Nurning haqqoniyatini koÀrsatadilar.

Bu jildda kam, boshqa olti jildda ma'sumlarning va keksa omilarning yozuvlarining tahririda koÀp zahmat chekdim, vaqt ruxsat bermas edi. Xotirimga keldi vaning Fn deyildiki: Zerikma, bularning yozuvlari tez oÀqilmaganidan, shoshqaloqlarni asta-asta oÀqishga majbur qilganidan, Risola-i Nurning ozuqa va taom hukmngan.

haqiqatlaridan ham aql, ham qalb, ham ruh, ham nafs, ham his hissalarini olib biladilar. BoÀlmasa, faqat aql juz'iy bir hissa oladi, narigilar ozuqasiz qolishlari mumyki beisola-i Nur boshqa ilmlar va kitoblar kabi oÀqilmasligi kerak. Chunki undagi iymoni tahqiqiy ilmlari boshqa ilmlarga va ma'rifatlarga oÀxshamaydi, aqldan boshqa koÀp insoniy latifalarning ham qut va nurlaridir.

Xulosa: Ma'sumlarning va omi 'iy bisalarning nuqsonli yozuvlarida ikki foyda bor:

Birinchisi: OÀylab va diqqat bilan oÀqishga majbur qilishdir.

Ikkinchisi: U ma'sumona va xuboraka samimiy va shirin tillaridan, darslaridan Risola-i Nurning shirin va chuqur masalalarini lazzatli bir hayrat bilan tinglash va dars olishdir.

Risolat-un Nur oÀz sodiq va sabotkor shogirdlariga qozontirgan juda buyuk foyda va qozonch va juda ham qiymatdor natijaga muqobil, haq oÀlaroq u shogirdlardan tom va xoi Ilohdoqat va doimiy tebranmas sabot istaydi. Ha, Risolat-un Nur oÀn besh yilda madrasada qozonilgan kuchli iymoni tahqiqiyni oÀn besh haftada va ba'ri muna oÀn besh kunda qozontirganiga yigirma yilda yigirma ming zot tajribalari bilan guvohlik qiladilar.

Ham "uxroviy ishlarda sherikchilik" dasturi bilan, har bir shogirdining har kuni minglab xolis lisonlari كُلِّqilingan maqbul duolari va minglab ahli salohatning qilgan a'moli solihaning misl savoblarini qozontirib har bir haqiqiy sodiq va sabotli shogirdlarini amal jihatidan minglab odam hukmiurningtirganini, karomatkorona va taqdirkorona Imomi Alining uch xabari va karomati gÀaybiya-i GÀavsi A'zamdaki tahsinkorona va tashviqkorona bashorati va Qur'ga loyÀ'jiz-ul Bayonning quvvatli ishora bilan u xolis shogirdlar ahli saodat va ahli Jannat boÀlishlarining xushxabarini juda qat'iy isbot qiladilar. Albatta bunday bir qozonch oÀshanday bir haq istaydi. Modo qiladaqiqat budir. Risola-i Nur doirasining yaqinida boÀlgan ahli ilm va ahli tariqat va soÀfi mashrab zotlar uning jarayoniga kirish hamda ilm va tariqatdan kelgan sarmoyalari bilan unga quvvat berish va kengayishiga hi bayo qilish va shogirdlarini tashviq etish va bir muz parchasi boÀlgan anoniyatini toÀliq bir hovuzni qozonish uchun u doiradagi obi hayot hovuziga tashlab eritish kerak va juda lozimdir. BoÀlmasa boshqa bir yoÀl ochish bilan ham u ir.

#1qiladi, ham bu mustaqim va metin Qur'on yoÀliga bilmasdan zarar beradi, balki zindiqoga bilmasdan bir navi yordam hisobiga oÀtadi.

OÀttiz olti yaproqdan iborat va Imomi Alining favqulodda taqdiriga sazovor boÀlgan OÀttiz Ikkinchi SoÀzning oÀzidan-oÀzi kelgan besh ming yetti yuz oÀn besh (5715) tavofugÀi, Risolat-un Nurning bu atrofdagi gÀoyat muhimتَّى يalabasi boÀlgan Ahmad Nazifning nusxasida chiqqan. Demak u risolaning xatti haqiqiysiga toÀgÀri kelganki, bu hayraomuz karomatni koÀrsatganlar.

Ham ikki Xusravni Risola-i Nur doirasiga v maslar Sidqiga karomatini koÀrsatib iymonga keltirgan va tilsimi koinotning uchdan birini hal qilgan, oÀn besh yaproqdan iborat boÀlgan OÀttizinchi SoÀz Mukarhramon Nazifning nusxasida zahmatsiz uch ming sakkiz yuz oÀttiz besh (3835) tavofuqni... Biz koÀzimiz bilan bu karomati tavofuqiya-i Nuriyani koÀrdidirki:oshiya) Bu risolada aliflarning yigÀindisi bir yuz qirq toÀrt (144) chiqqan. Batamom Said boÀlib muallifining imzosini koÀrsatadi.}

Aziz Ustozim!

U jarayonning hujumi onida qishlogÀimizda nohiya mudiri va yana zohiran muhim ma'murlarligimiani holda, soÀz bilan ismlarimizni xabar berib tintuv qildirmoq istaganlari holda, Hazrat Asadulloh Ali Karramallohu Vajhahu va GÀavsi A'zam kabi koÀp ma'naviy ustozlarimizning ma'naviy yordamlari bilan natijavazifalib, hatto u ma'murlarni bizga qarshi emas, biz tomon ma'naviy zarbalari bilan aylantirdilar.

Maktubni mutolaa qildik. Ajibdirki, bizning qusura bir n va arzimas ehtiyotsizligimizdan kelgan u ta'sirsiz jarayonni xabar berayotganini koÀrdik. Chunki: "Bir qism omi odamlar va bid'atlarga tobe bir qism ulamo-i zohir, haqiqatdan oÀzlarining iflos va zaptiki,botqoqligidan ketgan yoÀllarida birodarlik qilmagan va bir katta yoÀlni topgan Risolat-un Nur shogirdlarini yomonlamoqda" deb sizdan kelgan u maktub xabar berayotgan edi. Haqiqatdan shunday boÀldi. Maktubdan bir kun keyin xav"Qur'o sabab ustimizda hech bir ta'sir qolmadi.

Ha, Ispartada boÀlgan qardoshlarimizning xabar berganlari bu ahamiyanki: Hjum hodisasiga tashabbus boÀlgan zamonda xabarlashishimiz toÀxtagani holda, doimo har vaqt ustozimiz ayni hujumga ma'ruz boÀlyapmiz kabi bizni voqea Fayzi va Aminni) ogohlantirayotgan edi. "Diqqat qiling, toÀrt tomondan bizga hujum bor. Temir kabi sabot koÀrsatinglar, hech narsa qila olmaydilar." Biz ham qarar edikki, bizda hech narsa yoÀq, heldi, mas edik. Ham u gÀaybiy hodisani bartaraf qilish uchun uygÀun bir maktub bizga yozdirdi, sizga yuborildi.

"Lohiqa"ning bu dafa yuborilgan qismini oldim. Lahulhamd muqaddas vazifada ishlattirilishimiz davom qilmoqda. Haqiqatdan inson sayyidining har xil xizmatlari orasida bunday nurli va nuroniy xizmatda a qilgtirilganini his qilganda, zotan haqqini oldindan olgan bir qul boÀlganini ham nazari diqqatga olganda, barcha koinot zarralari qadar til bilan hamd etishni istaydi. Ya'ni, qalbidaur'ongn Alhamdulilloh qandili hamma narsani musabbih va homid koÀrsatadi va goÀzal bir niyat bilan u hamidlarning hamdini va musabbihlarning tasbehini va u shokirlarning shukrini barobar tarzda sayyidiga taqdimga bir ishtiyÀlish qiladi. Nurli va muqaddas maktublaringiz bir-birini ta'qib qilgan sari, haqiqatdan tahqiqiy iymonning kamolga toÀgÀri harakatlangani koÀrilmoqda. Bu ojiz qardoshib uynshubhasiz bir suratda iymon keltirdimki: Shariati GÀarra-i Ahmadiya Alayhissalotu Vassalomning haqiqatlarini, ruhini tushunishning eng qisqa, eng xatarsiz, eng zavqli tariqi, Risola-in Nurga bogÀlanish bilandham OÀ81

Ha, baxtiyor udir va unga deydilarki: Risolat-un Nurga bogÀlangan, barcha moÀminlarni oÀziga tom haqiqiy qardosh bilib bu zulmatli asrda iymoni tahqiqiy nuri BugunJadda-i Kubroyi Ahmadiyani (A.S.V.) topadi. Nihoyatsiz shakllarga, chalkashliklarga qaramasdan, Bismilloh bilan ochilgan Risolat-un Nur eshigidan kirganda, goÀdak ekan "Ummatim" degan Shihati gni jiddiy sevish, ya'ni Sunnati Saniyasiga ergashish amalining oldindan mukofoti oÀlaroq topadi. Har amrni bajarar ekan, bu amrni Alloh tarafidan bu ummatga keltirganni; har ta'qiqni qilmaslikka majburlholi, bu ta'qiqni tarafi Ilohiydan bu ummatga keltirganni oÀylab-oÀylab, darslarda oÀtgani kabi, barcha umr daqiqalari ibodat boÀlishi mumkin. Bir gabibi Xudo, u Shafi-i RoÀzi Jazoni har ishida namuna qilmoq azmidan tugÀilgan muhabbat, u Habib boÀlgan olamga koÀchishni sevdiradigan holga keltirmoqda va ana shunday qilib مُوتُوا قَبْgan shْ تَمُوتُوا sirri namoyon boÀlmoqda.

Tazakkuri mavt yoki robota-i mavt,

Xulosa: Nima qidirsak, faqat Risolat-un Nurda quyosh kabi koÀrinadi haqiqlat-un Nur shogirdlari diqqat qilsalar, hali bu foniy olamda ekan, Livo-ul Hamdi Ahmadiy (Alayhissalotu Vassalom) ostida boÀlganlarini inoyati Haq bilan anglaydilar.

Ojizona tushuna olganim shu onda qalb kabi elgan haqiqatlarga tayanib deymanki: Bu zalolat va bid'atlarning va dinsizlikning oÀlat va vabodan yanada ziyoda va yanada shiddatli yuqumli ymondaariga qarshi Risolat-un Nur keltirgan va ta'lim bergan va tushuntirgan koÀp haqiqatlardan Sunnati Ahmadiyani (A.S.V.) mahkam ushlash darsini eng haqiqiy tarzda olgan, Risolat-un hlari ogirdlaridir. Ular bu mahkam ushlash va bogÀlanishlarining, ikki karra ikki toÀrt boÀlish qat'iyatida mazhar boÀlganlari inoyati Rabboniya guvohligi bilan, oldindan mukofotlarini koÀrmoqdalar. Ya'ni: Bu yerda sunnati bilan zaltavofua bid'at va dinsizlik otashlaridan qutqargan mansub boÀlganimiz Shariatning muballigÀi bu yerda xalos va qarshilik koÀrsatish bilan, oxir hayotimizda iymon bilan, hashri akbarda shafoati bilan inshaalloh abadiy sevintiradi deydiْ فُرْeb bilmoqdalar. اَلْحَمْدُ لِلَّهِ هَذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى

Modomiki bunday boÀlgan. U holda shubhasiz Risolat-un Nurning yoyilishidaki maqsad, shu zamonning insonlariga tahqiqiy iymonni dars berish, sarosimaga tushganlaan va utqarish, tadqiq qiluvchilarini quvvatlantirish va jasoratlantirish, zindiqo va ahli ilhodni jim va mot qilishdir. Ammo fitna otashlari ofat holini olgan bu zamonda, sh uchubilan olmos barobar sotilgan bir bozorda bu muborak Nurlarni, ya'ni shonida اِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ اِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ deyilgan Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayonning haqiqiy tafsirlari boÀlgan Risolat-un Nutovofukamsitilishdan muhofaza uchun, ham سِرًّا تَنَوَّرَتْ nurlanish sirrini Rahim va Karim Robbimiz iroda va taqdir qilgan.

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى الرِّسَالَةِ النُّورِيَّةِ Shumusi Qur'onning navlaridan aks qilgan ajromi ung nur sayyorot va savobiti kavkabiya va azhari muzayyana-i ravza-i safaiyya va haqoiq-oshino bilan toÀla durri maknuna اَلْمُوءَيَّدُ بِالدَّلاَئِلِ الْعَقْلِيَّةِ وَ التَّسْلِيمِيَّةِ boÀlgan Risola-i Nuriya, asrori kitobulloh, olamni zian "mairdi va inshaalloh doimiy ziyolantiradi. Va shunday bir shohasardirki, salafi solihiynning asarlarining oxirida kelish bilan hammasidan oldindadir. Shundlni ayp fayz borki, eng zulmatli qalblarni ham nuri iymon bilan nurlantiradi. Va shunday bir ma'rifati Ilohiyani aytar va bayon aylarki, koÀrlarga ham koÀrsatdi.

U mening koÀzimning nuri, qalbimning sururi, koÀnglimning bulbuli, ruhimning va basi, latifalarimning injilosi, jonimning joni... Men uning har bir haqiqatiga ming jon bersam, inshaalloh bir jonga muqobil boqiyda ming jon olaman. U mening qabrda doÀstim, barzohda rafiqim, va mu kali a'molim, Sirotda Buroqim, Jannatda yoÀldoshim...

Men uni qanday ta'rif qila olaman? Yigirma Sakkizinchi Maktubda aytilgan

ma'nosiga koÀra men ham deyman:

وَ مَا مَدَحْتُ رِسَالَةَ النُّورِ بِمَقَالَتِى * وَxolif ْ مَدَحْتُ مَقَالَتِى بِرِسَالَةِ النُّورِ

Ham qanday haddim borki, u manshuri Qur'ondan bahs qilay! BoÀlsa, boÀla olsa, bu faqir, undan istishfo اِسْتِشْفَاء va istishfo' اِسْتِشْفَاع vazalolaoza eta oladi. Shundayki: گَرْ نَه خَواهِى دَادْ نَه دَادِى خَواهْ qaidasiga koÀra, rizoyi Barining OÀzidan xushnud va rozi boÀlishini istaymiz. Va uning nuri bilan dunyoda butun olami Islomning nurlanishini iva aloz. Va talabalarining dunyoda bittadan arslon va oxiratda bittadan sulton boÀlishini va Livo-ul hamd bayrogÀining ostida, qarshisida Ustodimiz bilan, baxizmatalabalari bilan borishni istaymiz.

Xulosa: Istashni bilmaganim uchun moddiy va ma'naviy barcha rizq va ehtiyojlarimizning berilishini, Ustozimning istashini istayَعِيدٌ yerda boÀlgan qardoshlarimizning, boshda uztozimiz boÀlib, hammalariga alohida-alohida salomlar bilan sihat va salomatlikda bardavom boÀlishini istaymiz.

اَلْبَاقِى هُوَ iymonقِى

(Risola-i Nurning muhim peshdorlaridan boÀlgan va bu ayni haqiqat boÀlgan maktubini bizlarga yuborgan Halil Ibrohim qardoshimizning soÀzlarini ojiz lisonim aytishga va ta'sirsiz qalamim yozishgaiga chorli boÀlmasa ham, har xususda bu muborak qardoshimizning fikriga butun ruhu jonim bilan ishtirok qilaman. Ham qalbimga qarar edim. Bu maktubni yozarkan, lisonimga tarjimon boÀlolmagan qalbim ham aynan bu madhga ma'nan ishtirok qilib barobumdirkardoshim bilan aytgan kabi his qilib lazzatlanaman. Agar ayta olsaydim, men ham bunday aytardim.)

Aziz, Siddiq Qardoshlarim,

Bu yangi hujum hodisasidan xafa boÀlmanglar. Cari bo takror-takror tajribalar bilan, Risolat-un Nur inoyat ostidadir. Hech bir toifa hozirga qadar bunday ahamiyatli xizmatda bizlar qadar oz ming jiat bilan qutulgan boÀlmagan. Ham oÀtgan Ramazondagi xastaligim va Eskishahardagi musibatimiz kabi koÀp voqealar bilan zohiriy zahmatli, mashaqqatli holatlar ostida Risolat-un Nurnbilan ydasiga oid inkishoflari va yanada ta'sirli fathlari koÀrilgan. Inshaalloh, bu zahmatli hodisa ham munofiqlarning aksi maqsadi bilan Risolat-un Nurning fathlarini boshqa yoÀlgan biosonlashtirishga vasila boÀladi.

Beshinchi Shu'la qoÀllariga oÀtishi ahammiyatlidir. Faqat bunda bir hikmat bor. Balki ularga oÀz maslakl desanbildirish va Jahannamga ketganning mohiyatini bilish uchun favqulodda va iqtidorimiz xorijida bir qazoyi Ilohiy deb Janobi Haqning hikmatiga va inoyatiga va himoyasiga ishonib xavotirlanmang.

Haoqiy d ham ular bilsinlarki, sadaqa baloni daf qilgani kabi, Risolat-un Nur Anadoludan, xususan Isparta va Kastamonudan samoviy va aroziy ofatlarning daf va koÀtarilishiga vasiladir. Ha, Sabrining يَا اَرْضُ ابْلَعِى ... وَاسْتَوَتْ عَلَى الْج-toza ّ oyatidan istixroj qilgan ma'no haq va muvofiqdir.

Ha, Risola-i Nur Safina-i Nuh kabi Anadoluni Judi TogÀi hukmiga keltirib, kurra-i arzning yongÀinidan va toÀfonida YETTIlishiga sababdir. Chunki iymonning zaifligidan kelgan tugÀyon koÀpincha musibati ommani jalb qilgani kabi, iymonni favqulodda quvvatlantirgan Risolat-un Nur u musibati ommani doirasinia aqlgijiga qoÀyishga rahmati Ilohiya tarafidan vasila boÀldi. Bu ahli iymon, bu Anadolu xalqi Risolat-un Nurga kirmasalar ham, hujum qilmasinlar. Agar hujum qilsalar, yaqinda kutgan yongÀinlar, toÀfonlar, oÀlatan toÀg istilosiga duchor boÀlishlarini oÀylasinlar, aqllarini boshlariga olsinlar. Modomiki biz ularning dunyolariga qoÀshilmayapmiz, ular ham bizning bu daraja oxiratimizga qoÀshilishlari ularga falokat Ham usish ehtimoli kuchlidir.

Xullas, bu sakkiz oydir, xususan bu hayajon bergan bu hodisalar bilan barobar, hozir yonimda boÀlgan Fayzi, Amin bilan va barcha doÀstlar shohiddirki, bu sakkiz oy un qilida bir marta ham na jahon urushini, na siyosatni soÀramaganman. Va xonamda eshitilgan radioni ham uch yildir tinglamadim. Holbuki mening minglab odam qadar dunyoga qara boÀlnosabatim bor. Demak bizga hujum qilgan, toÀgÀridan toÀgÀriga iymonga tajovuz qiladi. Ularni Janobi Haqqa havola qilamiz. Ham ahli siyosat bilan hech bir munosabativiyat Àlmagani holda, qat'iy bilsinlarki: Bu mamlakatda, bu asrda bu millatni anarxistlikdan, inqiroz va tanazzuli mutlaqdan qutqaradigan yagona chora, Risolat-un Nurning asoslaridir.

Bu hodisada zahmat chekkan ma'sumlar va uar u qri bilsinlarki: OgÀir sharoit ostida bir saot soqchilik qilish, bir yil ibodat va bir soat haqiqiy tafakkuri iymoniy bir yil toat hukmiga oÀtgani kabi, inshaalloh ularning mashaqqatlari ham shunday savobga mador boÀlqaddimlar ham xavotirlanib xafagarchilik bilan emas, sevinch va surur bilan qarshilashlari kerak. Faqat Hazrat Imomi Ali Roziyallohu Anhning ikki marta سِرًّا بَيَانَةً سِرًّا تَنَوَّرَتْ deyishiga binoan, biz har vaqt ehtiyotli boÀlishimiz va toi" debaqlanish vaziyatini muhofaza qilishga mukallafmiz. Risola-i Nurning mansublari, shuur va ixtiyorlari xorijida bir-biri bilan munosabatdor, bir-birining hodisalari bilan aloqador boÀlganigaamankialil ham bu kunlarda boÀldi. Shundayki:

U yerdagi hodisaning boÀlishidan bu kunga qadar, bu yerdagi har xil tabaqalardagi talabalarning vaziyatlari ahamiyatli bigi ة vsa sababli oÀzgargandek chekinish va munofiqlarning nazarini oÀzlariga va bizlarga jalb qilmaslik uchun turgÀunlik davri oÀtdi. Ham Nazif kabi bir bir A zotning tushlarining ta'birlari bilan, sizning hodisangiz boÀlganini angladik.

Umum qardoshlarimizga bir-bir, xususan musibatzadalar ekankom va duo qilamiz. Janobi Haq ularni tez qutqarib, {(Hoshiya) Bu duo hayratomuz bir suratda qabul boÀldi, juda tez xalos boÀldilar.} vazifasi boing boshlariga oÀtkazsin, omin!

Aziz ustozim a Va ya!

"Bu ajib zamonning eng buyuk tahlikasi, Hadisi Sharif bilan sobit boÀlgan, oxirzamonda koÀp ahli safohat va gÀaflat dunyodan iymonsiz chiqish yarasini Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayon lisoni bilan, qabrga iymon bilan kirish inkor bilan davolagan Risolat-un Nur shogirdlariga bir hujjati qat'iya baxsh qilgan Risolat-un Nurga xizmat, ajabo ojiz insonlarning juz'iy va fazli Ilohiy bilan xizmatlari qanday qarshilik koÀrsatadi; balki har ikkigan oÀ bilan bir fazli Ilohiydir." bayon qilingandan keyin, qanday tunning zulmatida yongan bir nur va bir ziyo shavqning hol tili bilan barcha ruh sohiblarini, hatto eng kichik parvonalarni ham zulmatdan yat machaqirib chiqargani kabi, Risolat-un Nur ham lisoni hol va qol bilan, shariat qilichi bilan ma'nan qatl qilinmagan va zulmatda boÀgÀilib oÀlmagan ahli ida ko ahli tariqatni da'vat qilishi, uning Rahim ismiga mazhariyati sha'nidandir.

Ikki xotiradan birinchisi: Keksa xonimlar haqida va har zamonda nufuzini va qat'iy ta'sirini koÀrganimiz Hadisi Sharifning bayon qilinishi bizlarni va koÀp alodlarigayollarni sevintirdi. Janobi Haq sizdan abadan rozi boÀlsin, omin!

Ikkinchi Xotira: GÀaflat sababi bilan yoki koÀzsiz, qoÀl yordami bilan ba'zilarning olmos oÀrniga shisha parchasi olgani kabi, saodati abadiya doÀkoni boÀlgan Ris مَيْتn Nurdan saodati dunyoviya qidirishga kelganlarni ogohlantirish va irshod haqidagi bayonlaringiz kecha-kunduz kutgan umum Risolat-un Nur shogirdlarini masrur ayladi.

Mustafolar, Kichik Alirafidarak va Munavvar Qardoshlar!

Maktubingiz Katta Alining maktubi kabi ajib bir haqiqatni bayon qiladi. U haqiqat Risolat-un Nur haqida haqdir. Faqat meninda oz im emaski, u hududga kiray.

عُلَمَاءُ اُمَّتِى كَاَنْبِيَاءِ بَنِى اِسْرَائيِلَ marhamat qilganlar. GÀavsi A'zam Shohi Geyloniy (Q.S.), Imom GÀazzoliy diki: , Imom Rabboniy (Q.S.) kabi ham shaxsan, ham vazifa jihatidan buyuk va horiqo zotlar bu Hadisni qiymatdor irshodlari bilan va asarlari bilan fe'lan tasdiq qilganlar. U zamonlar bir jihatda fardiyat zamoni boÀlganiaid Nuikmati Rabboniya ular kabi "farid"larni va muqaddas dohiylarni ummatning yordamiga yuborgan. Hozir esa ayni vazifaga, faqat mushkul va dahshatli sÀrdim, ichida, bir shaxsi ma'naviy hukmida boÀlgan Risolat-un Nurni va sirri tasonud bilan bir fardi farid ma'nosida boÀlgan shogirdlarini bu jamoat zamonida u muhim vazifaga yugurtirgan. Bu sirga binoan, men kabiى parcskarning, ogÀirlashgan marshallik maqomida faqat dumdorlik vazifasi bor.

Ha, bu asrning ahamiyatli va ma'naviy va ilmiy bir murshidi boÀlgan Risolat-un Nurning hay'ati majmuasi, boshqa shaxsiy bu sirrirshidlar kabi oÀziga muvofiq va haqiqati ilmiyasiga munosib bir necha navda va ayniqsa iymon haqiqatlarining izhorida, yoyilishida azim karomatlari boÀlgani kabi; uch zohiriy karomatn uzungan "MoÀ'jizoti Ahmadiya" (A.S.V.), OÀninchi SoÀz, Yigirma ToÀqqizinchi SoÀz va "Oyat-ul Kubro" kabi koÀp risolalari ham, har biri oÀziga maxsus karomatlari boÀlganiga koÀp alomatlar va vonchi Y menga qat'iy qanoat bergan. Hatto sakarotda boÀlgan talabalariga, iymonini qutqarish uchun, murshid kabi yetishganiga koÀplab voqealar shubha qoldirmaydi. Ham bga shut tafakkur bir yil ibodati nafila hukmida, bir misol "Hizb-ul Akbar"dir deb mushohada etdim va qanoat keltirdim.

Bir savol-javob boÀlib yozganim a va Mrchani, sizga ham foydasi boÀladi ehtimoli bilan bayon qilaman. Shundayki:

Avliyo devonlarini va ulamoning kitoblarini koÀp mutolaa qilgan bir qism zotlar tarafidan soÀraldi: "Risola-in GI BAYrgan zavq va shavq va iymon va iz'on ulardan juda quvvatli boÀlishining sababi nima?"

Javob: Eski muborak zotlarning aksar devonlari va ulamoning bir qism risolalari iymonning va ma'rifatning natijalaridan va mevنُّورِan va fayzlaridan bahs qiladilar. Ularning zamonlarida iymonning asoslariga va ildizlariga hujum yoÀq edi va iymonning ruknlari buzilmagan edi. Hozir esa ildizlariga va ruknlariga shhidagii va jamoatli bir suratda hujum bor. U devonlar va risolalarning koÀpchiligi xos moÀminlarga va fardlarga xitob qiladilar. Bu zamonning dahshatli hujumini daf qilolmayaptilar. Risala-i Nur esa chiqmonning bir ma'naviy moÀ'jizasi boÀlib iymonning asoslarini qutqarmoqda va mavjud va mustahkam iymondan foydalanish jihatiga emas, balki koÀp dalillar va porloq burhonlar bilanldim.}ning isbotiga va tahaqquqiga va muhofazasiga va shubhalardan qutqarishga xizmat qilganidan, hammaga bu zamonda non kabi, dori kabi keragibor edgiga diqqat bilan qaraganlar hukm qilmoqdalar.

U devonlar deydilarki: "Vali boÀl, koÀr, maqomlarga chiq, qara. Nurlarni, fayzlarni ol." Risola-i Nur esa deydi: "Har kim boÀlsang boÀl, qara, koÀr. Faqat koÀzingni ochahmatnqatni mushohada et, saodati abadiyaning kaliti boÀlgan iymoningni qutqar."

Ham Risolat-un Nur eng avval tarjimonining nafsini ishontirishga harakat qiladi, keyin boshqalarga qaraydi. Albatta nafsi ammorasini toÀliq ishontirat-un vasvasasini toÀliq yoÀqotgan bir dars, gÀoyat quvvatli va xolisdirki, bu zamonda jamoat shakliga kirgan dahshatli zalolatning bir shaxsi ma'naviysi qarshisida bir oÀzi gÀolibona kurashadi.

Ham Risolat-unaqqi uoshqa ulamoning asarlari kabi faqat aqlning oyogÀi va nazari bilan dars bermaydi va avliyo kabi yolgÀiz qalbning kashf va zavqi bilan harakat qilmaydi. Balki aqlning va qalbning birlashish va birikishi va ruh va boshqa latifalarning taovmodomiogÀi bilan harakat qilib eng yuksak choÀqqiga uchadi, hujum qilgan falsafaning emas oyogÀi, balki koÀzi yetisha olmagan yerlarga chiqadi, iymon haqiqatlaritning r koÀziga ham koÀrsatadi.

Birinchisi: OÀtgan yil Ramazoni Sharifda Ahli Sunnatning qutulishi va najoti uchun qilingan juda koÀp duomon big hozircha oshkora qabullari koÀrinmasligiga xususiy ikki sabab eslatildi.

Birinchi Sabab: Bu asrning ajib xossasidandirki: Olmosni otida: eb bilgani holda, shishani undan ustun qoÀyadi. Bu asrdagi ahli iymonning favqulodda soddaligi va dahshatli jinoyatchilarni oliyjanobona afv etishi va birgina yaxshilikni minglab yomonlikni qilgan va minglab ma'naviy va moddُجَاجَdalar haqlarini mahv qilgan odamdan koÀrsa, unga bir navi tarafdor chiqishidir. Bu surat bilan juda kam boÀlgan ahli zalolat va tugÀyon sofdil tarafdor bilan aksariyatni tashkil qilib, aksariyatning xatosi bilan hosil boÀlgan ommaviy muaydi. ing davomiga va toÀxtamasligiga, balki shiddatlanishiga qadari Ilohiyga fatvo beradilar, "Biz bunga haqdormiz" deydilar. Ha, olmosni bilgani holda, faqat zarurati qat'iyya suratida shishani undan ustun qoÀyishgalar vati shar'iyya bor. BoÀlmasa kichik bir ehtiyoj bilan yoki tama yoki yengil bir qoÀrquv bilan tanlansa, ablahona bir johillik va zarardir. Ta'zirga haqdor boÀladi. Ham oliyjanobona afv etish esa, faqat oÀziga qilingan jinoyatissa-i etishi mumkin. OÀz haqidan voz kechsa, haqqi bor. BoÀlmasa boshqalarning huquqini toptagan jinoyatchilarga afv etuvchi shaklda qarashga haqqi yoÀq, zolimlarga sherik boÀladi.

Ikkinchi Sabab: Izn boÀstiqomidan yozilmadi.

Ikkinchi Masala: Qardoshlarim! Eskishahar Qamoqxonasida oxirzamonning hodisalari haqida kelgan rivoyatlarning ta'villari muvofiq va toÀgÀri chiqqanlari holda, ahli ilm va ahli iymon uniyninbilmasliklarining va koÀrmasliklarining sirrini va hikmatini bayon qilish niyati bilan boshladim, bir-ikki sahifa yozdim, parda yopildi, orqa qoldi. Bu besh yilda besh-olti dafa ayni mgra kea yuzlanib muvaffaq boÀlmas edim. Faqat u masalaning tafsilotlaridan menga oid bir masalani bayon qilish eslatildi. Shundayki:

Hurriyatning boshlanishida, Risolat-un Nurdan koÀpak. Ba, quvvatli bir umid va e'tiqod bilan ahli iymonning umidsizliklarini ketkazish uchun "Istiqbolda bir yorugÀlik bor, bir nur koÀryapman" deb xushxabarlar berar edim. Hatto hurriyatdan avval talabalarimga xushxabar berardim. Tarixcha-i hayotima kelaurrahmonning yozgani kabi, "Sunuhot" kabi risolalarda ham, "Men bir yorugÀlik koÀryapman" deb dahshatli hodisalarga qarshi u umid bilan bardosh berib qarshilik koÀrsatardim. Men haa yoÀla kabi, u yorugÀlikni siyosat olamida va hayoti ijtimoiya-i Islomiyada va juda keng bir doirada tasavvur qilar edim. Holbuki olamdagi hodisalar, ikki jahon urushi bilan meni u gÀaybiy xabarda va xulmaganrda bir daraja yolgÀonlab umidimni sindirdi. Birdan bir gÀaybiy eslatma bilan qat'iy qanoat beradigan bir suratda qalbimga keldiki: "Jiddiy bir aloqa bilan sening eskidan beri takror (ya'niing yorugÀlik bor, bir nur koÀramiz deb xushxabarlarning ta'vili va tafsiri va ta'biri siz haqqingizda, balki iymon jihati bilan olami Islom haqida ham ahamiyatli Risolat-un Nurdshda k bir yorugÀlikdirki, seni shiddatli aloqador qilgan edi. Va bu bir nurki, avvallari taxayyul va taxmining bilan keng doirada, balki siyosat olamida keladigan saodatli va dindor ravishdagi holatlarning va vaziyatlarning mu ruxsaasi va xushxabarchisi ekan, bu oldindan boÀlgan yorugÀlikni oÀsha kelajakdagi saodat deb tasavvur qilib eski zamonda siyosat eshigi bilan uni qidirayotgan a shun

Ha, oÀttiz-qirq yil avval, bir oldindan sezish hissi bilan his qilding. Faqat qandayki qizil bir parda bilan qora bir yerga qaralsa, qorani qizil koÀradi, sen ham toÀgÀri koÀrding, faqat xato tatbiqanoating, siyosat jozibasi seni aldatdi."

AMIN BILAN FAYZINING USTOZLARINING GÀARIB VAZIYATIGA VA RISOLA-I NURNING AJIِمُرِيIYATIGA DALOLAT QILGAN BIR SAVOLLARI VA USTOZLARINING ULARGA VA OÀXSHASHLARIGA BERGAN JAVOBI

Savol: Olami Islomning muqaddaroti bilan jiddiy aloqador boÀlgan bu janotingushining dahshatli zamonlarida ellik kun qadar, (hozir yetti yildan oÀtdi, ayni hol davom qilmoqda. Ham na soÀraydi va na qiziqadi.) Har kun xizmatingizda boÀlgan bizlardan bir marta hamvvat bmadingiz. Ajabo, bu ulkan hodisadan yanada katta boshqa bir haqiqat hukm qilmoqdamiki, buni ahamiyatdan tushirmoqda. Yoxud u bilan mashgÀul boÀlishning bir zararrdim, i?. deb Ustozimizdan soÀradik. U ham:

Javob: Deydiki: Ha, bu jahon urushidan yanada katta bir haqiqat va yanada a'zam bir hodisa hukm qilgani uchuorona jahon urushi unga nisbatan juda ahamiyatsiz boÀlyapti. Chunki bu jahon urushida ikki hukimat kurra-i arzning hokimiyati uchun murofaa va muhokama da'vosida boÀlishlari ichida ikki muazzam dinning kelga va va sulh mahkamasiga yarashish da'vosi ochilib va dinsizlikning dahshatli jarayoni ham samoviy dinlar bilan ulkan urushi boshlangan hangomda, nav'-i basharning sotsia quvvaabaqasi bilan burjuaziyalar toifasining mahkama-i kubrolarida ochilgan da'volaridan juda muhim shunday bir da'vo ochilgan va shunday muazzam bir haqiqat oÀrtaga chiqqanki, u da'voning bitta odamga teْحُ suiqdori bu jahon urushidan yanada kattadir. Xullas, u da'vo ham buki:

Shu zamonda har bir moÀmin uchun, balki hamma uchun kurra-i arz qadar bir boqiy ekinzor va u ekinzor boshdan oyoq bogÀlar va qasrlar bilan bkmidamn abadiy bir mulk olmoq yoki u mulkni yoÀqotmoq da'vosi ochilgan. Demak har bitta odamning boshiga shunday bir da'vo ochilganki; agar Ingliz, Olmon qadar sarvati va quvvati boÀlsa qismii ham boÀlsa, faqat u da'voni qozonmoq uchun barchasini sarf qiladi. Albatta bu da'voni qozonmasdan avval boshqa narsalarga ahamiyat bergan, devonadir. Hatto u da'vo shu daraja tahlikaga tushganki, bir ahli toifaling mushohadasi bilan, bir yerda ajal qoÀlidan vazifadan boÀshatilish hujjatini olgan qirq odamdan bir odam qozona olgan, oÀttiz toÀqqizi yoÀqotgan.

Mana bu ahamiyatli, azim da'voni qozontiradigan va yigirma yildan bea takaribalar bilan oÀntadan sakkiztasiga u da'voni qozontirgan bir da'vo vakili boÀlsa, albatta aqli boshida har odam u da'voni qozontirgan shunday bir da'vo vakilini vazifagining,laydigan bir xizmatga har hodisadan ustun ahamiyat berishga mukallafdir. Xullas, u da'vo vakilining bu asrda birisi, balki birinchisi Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayonninda va zi ma'naviysidan sizilgan va chiqqan va tavallud etgan Risola-i Nur boÀlganini minglar u bilan oÀsha da'voni qozonganlar shohid.

Da, yanaat, bu kurra-i arzga vazifadorlik bilan yuborilgan har inson, bu yerda musofir va foniy boÀlgani va mohiyati bir hayoti boqiyaga yuzlangan boÀlgani qat'iyyan tahaqquq etgan. OÀsha har inson bu zamonda hayoti abhirin ini qutqaradigan tayanch nuqtalari buzilganidan, bu dunyosini va ichida barcha aloqador ahbobini abadiy tark etmoq bilan barobar, bu dunyodan minglar daraja yanada mukammal bir bilobi ulkni ham yoÀqotmoq yoki qozonmoq da'vosi boshiga ochilgan. Agar iymon hujjati boÀlmasa va baroti va hujjati boÀlgan e'tiqodni sogÀlom bir suratda qoÀlgda ba'tmasa, u da'voni yoÀqotadi. Ajabo, bu yoÀqotgan narsasining oÀrnini qaysi narsa toÀldira oladi?

[Bir maktubning parchasi. Bu maqom munosabatiga binoan yozildi.]

Aziz Siddiq Qardoshlarim!

Zinhor donyo jarayonlari, xususan siyosat jarayonlari va rasi xa xorijga qaragan jarayonlar sizni boÀlinishga otmasin, qarshingizda birlashgan zalolat firqalariga qarshi sizni parishon etmasin. "Alhubbu Filloh" "ValbugÀzu Filloh" dasturi Rahmoniy oÀrniga,radan, saqlasin, "Alhubbu fissiyosati valbugÀzu lissiyosati" dasturi shaytoniy hukm qilib, malak kabi bir haqiqat qardoshiga adovat va "al-xannos" kabi bir siyosatdagi birodarldin bhabbat va tarafdorlik bilan zulmiga rizo koÀrsatib jinoyatiga ma'nan sherik qilmasin.

Ha, bu zamondagi siyosat qalblarni buzib asabiy ruhlarni azob ichida qoldiradi. Salomati qalb va istirohati ruh istagan odam, siyosatni tashamazonkerak. Ha, hozir kurra-i arzda hamma yo qalban, yo ruhan, yo aqlan, yo badanan kelgan musibatdan hissadorlikdan azob chekmoqda, parishondir. Aasi, p ahli zalolat va ahli gÀaflat marhamati umumiya-i Ilohiyadan va hikmati tomma-i Subhoniyadan xabarsiz boÀlganidan, nav'-i basharga jinsdoshiga achinish, aloqadorlik jihati bilan oÀz alamidan tashqari nav'-i basharning hozirgi alamli va dahskitob alamlari bilan ham alamzada boÀlib azob chekmoqda. Chunki keraksiz va ma'nosiz bir suratda vazifa-i haqiqiyalarini va eng kerakli ishlarini tashlab ofoqiy va silti (1boÀgÀishmalarga va koinotning hodisalarini qiziqish bilan tinglab qoÀshilib ruhlarini tentak, aqllarini vaysaqi qilganlar. "Zararga rozi boÀlganga marhamat qilinmaydi" ma'nosida اَلرَّاضِى بِالضَّan kunاَ يُنْظَرُ لَهُ qoida-i asosiyasi bilan, shafqat haqqini va marhamat layoqatini oÀzlaridan olib tashlaganlar. Ularga achinilmaydi va shafqat qilinmaydi va ke latif boshlariga balo keltirmoqdalar.

Men taxmin qilyapmanki, butun kurra-i arzning bu yongÀinida va toÀfonlarida salomati qalbini va istirohati ruhini muhofaza qilgan va qutqargan bu mamlakatda Risolat-un Nur doi dinia sadoqat bilan kirganlardir. Chunki ular Risolat-un Nurdan olgan iymoni tahqiqiy darslarining nuri bilan va koÀzi bilan hamma narsada rahmati Ilohiyaning izini, mohiyatini, yuzini koÀrib, hamma narsada igirma hikmatini, jamoli adolatini mushohada qilganlaridan, kamoli taslimiyat va rizo bilan -Rububiyati Ilohiyaning ijrootidan boÀlgan musibatlarga qarshi- taslimiyat bilan kulib qarshilaydilar, rizo koÀrsatadilar va mu qonuti Ilohiyadan yanada oldin shafqat his qilmaydilarki, alam va azob cheksinlar. Xullas bu haqiqatga binoan, yolgÀiz hayoti uxroviyaning emas, balki dunyodagi hayotning ham saodat va lazzatini isstozlaar, hadsiz tajribalar bilan Risolat-un Nurning iymoniy va Qur'oniy darslarida topa oladi va topmoqdalar.

AHAMIYATLI BIR DOMLANING USTOZ HAQIDA ZIYODA HUSNI ZONINI TOÀGÀRILASH MUNOSABATI BILAN AMIN VA Fan birNG OÀSHA DOMLAGA YUBORGAN BIR MAKTUBLARI

Aziz, Sodiq va Muhtaram Domla Hashmat Afandi.

Sizning mujaddid haqidagi maktubingizni hayrat bilan oÀqidik, u. Bid'izga aytdik. Ustozimiz deydiki: "Ha, bu zamonda ham iymon va din, ham hayoti ijtimoiya va shariat, ham huquqi omma va siyosati Islomiya uchun gÀoyat ahamiyatli bir mujaddid istaydi. Faqat eng ahamiyatlisi,llifi haqiqatlarini muhofaza nuqtasidagi tajdid, eng muqaddas va eng buyugidir. Shariat va hayoti ijtimoiya va siyosiya doiralari unga nisbatan ikkincÀliq hhinchi, toÀrtinchi darajada qoladi. Rivoyati Hadisiyada tajdidi din haqindagi ziyoda ahamiyat esa, iymoniy haqiqatlardagi tajdid e'tibori bilandirning at xalq tushunchasida va hayotparast insonlarning nazarida koÀrinishdan keng va hokimiyat nuqtasida jozibador boÀlgan hayoti ijtimoiya-i Islomiya va siyosat bir-bya jihatlari yanada ziyoda ahamiyatli koÀringani uchun, u koÀzoynak bilan u nuqta-i nazardan qaraydilar, ma'no beradilar.

GÀoyat jiddiy bir eslatma bilan bir ha kabidi bayon qilishga ehtiyoj bor. Shundayki:

لاَ يَعْلَمُ الْغَيْبَ الاَّ اللَّهُ sirri bilan ahli valoyat gÀaybiy boÀlgan narsalarni, bildirilmasa, bilmaydilar.ja beruyuk bir vali ham dushmanining haqiqiy holini bilmaganlari uchun, haqsiz boÀlib urushganini Ashara-i Mubashsharaning mobaynidagi jang koÀrsatadi. Demak ikki vali, ikki ahli haqiqat bir-birini inkor qilish bilan maqomlaridan tushmaydسَارَ Agar butun-butun shariatning zohiriga muxolif va xato bir ijtihod bilan harakat qilmagan boÀlsa.

Bu sirga binoan, وَ الْكَاظِمِينَ الinqiloَ وَ الْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ dagi oliyjanob dasturiga ergashib va omi moÀminlarning shayxlariga boÀlgan husni zonlarini sindirmaslik bilan iymonlarini buzmasdan muhofaza etmoq va Risola-i Nurning yetakch2). Deing haqsiz e'tirozlarga qarshi haqli, faqat zararli hiddatlaridan qutqarmoq ehtiyojiga binoan va ahli ilhodning ikki toifa-i ahli haqiqatyni miobaynidagi xusumatdan istifoda qilib birining quroli bilan, e'tirozi bilan narigisini yaralab, narigining dalillari bilan bu yerdagini rad qilib ikkalasini ham yerga urmoq va rad qilishdar boÀlanib Risola-in Nur shogirdlari; bu mazkur besh asosga binoan, qarshi chiqqanlarga hiddat va tahavvur bilan va misli bilan javob bermaslik, faqat oÀzlarini muhofaza uchun kelishib e'tirozga sabab nuqtalarni muhaqqilish va javob berish kerak. Chunki bu zamonda anoniyat juda ham ildamlab ketgan, hamma qomati miqdorida bir muz parchasi boÀlgan anoniyatini eritmaydi, sindirmaydi, oÀzini uzrli deb bloqlar Undan nizo chiqadi, ahli haq zarar qiladi, ahli zalolat foydalanadi.

Istanbulda ma'lum e'tiroz hodisasi imo qiladiki, kelajakda mashrabini juda ham yoqtirgan ba'zi zoir. Dea xudgam ba'zi soÀfi-mashrab va nafsi ammorasini toÀliq oÀldirmagan va mansabsevarlik tahlikasidan xalos boÀlmagan ba'zi ahli irshod va ahli hm siz,solat-un Nur va shogirdlariga qarshi oÀz mashrablarini va maslaklarining rivojini va ergashuvchilarining chiroyli aloqalarini muhofaza niyati bilan e'tiroz qiladilar. Balki dahshatli qarshilik qilish ehtimoli bor. Bunday hodisalarning boÀlhunday bizlarga sovuqqonlik va tebranmaslik va adovatga kirmaslik va oÀsha e'tirozchi toifaning ham raisalarini rad qilmaslik kerak.

Fosh etmoq xotirimga kelmagan bir sirni fosh qilishga majbur boÀldim. Shundayki:

otirga-i Nurning shaxsi ma'naviysi va u shaxsi ma'naviyni tamsil etgan xos shogirdlarining shaxsi ma'naviysi "farid" maqomiga mazhar boÀlganlari uchun, xususiy bir mamlakatning qutbi emas, balki aksariyati mut amr qilan Hijozda boÀlgan qutbi a'zamning tasarrufidan xorij boÀlgani va uning hukmi ostiga kirishga majbur emas. Har zamonda boÀlgan ikki "Imom" kabi, uni ya'ni qutbi a'zamni tanishga majrini qÀlmaydi. Men avvallari Risola-i Nurning shaxsi ma'naviysini oÀsha imomlardan birisi deb oÀylar edim. Hozir anglayapmanki, GÀavsi A'zamda "qutbiyat" va "gÀavsiyat" bilan barobar "farinchis ham boÀlganidan, oxirzamondagi shogirdlari bogÀlangan Risolat-un Nur oÀsha fardiyat maqomga sazovordir. Yashirishga loyiq boÀlgan bu sirri azimga binoan, Makka-ijumlarramada ham farzi mahol boÀlib Risola-in Nurga qarshi bir e'tiroz qutbi a'zamdan ham kelsa, Risola-in Nur shogirdlari ikkilanmasdan u muborak qutluli mamning e'tirozini iltifot va salom suratida qabul qilib e'tiborini ham qozonish uchun e'tirozga sabab nuqtalarni oÀsha buyuk ustozlariga qarshi izoh bilan qoÀllarini oÀpishdir.

Ha Qardoshlarimar ustu zamonda shunday dahshatli jarayonlar va hayotni va jahonni izdan chiqaradigan hodisalar ichida, hadsiz bir matonat va sovuqqonlik va nihoyatsiz bir fidokorlik tashish kerek.olihal Ha, يَسْتَحِبُّونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا عَلَى اْلآخِرَةِ oyatining sirri ishoriysi bilan, oxiratni bilganlari va iymon keltirganlari holda, dunyoni oxiratga sevib turib ustun qoÀymoq va sinadigan shishani boqiy olmosga bilib turib rizo rinchiinch bilan ustun qoÀymoq va oqibatni koÀrmagan koÀr hissiyotning hukmi bilan tayyor bir dirham zaharli lazzatni kelajakda bir botmon sof lazzatdan ustun qoÀymoq, bu zamonning dahshatli bir kasalligi, bir musibatidir. U musibat siNur belan moÀminlar ham ba'zan ahli zalolatga tarafdor boÀlish kabi dahshatli xatoda boÀladilar. Janobi Haq ahli iymonni va Risola-i Nur shogirdlarini bu musibatlarning yotarixiidan muhofaza aylasin, omin!

Savol: "Ishoroti Qur'oniya Risolasida Fotihaning siroti mustaqim asxobi-ki الَّذِينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ oyatining ta'rif aylagani toifa ichida, ham لاَ hu'ladُ طَائِفَةٌ مِنْ اُمَّتِى ... حَتَّى يَاْتِيَ اللَّهُ بِاَمْرِهِ oxirigacha Hadisining oxirzamonda koÀrsatgan mujohidlar ichida, ham Val Asri Surasining

اِلاَّ الَّذِينَ اَمَنُوا وَعَمِلُوا(1316)الِحَاتِ bilan boshlangan uch jumlasida ma'noyi ishoriy bilan xususiy bir suratda kirgan bir fardning Risola-i Nur shogirdlari boÀlganiga sabab nima va maxsus qilish jihati nima?"

Javob: Sababi esa:

Risola-i Nur yuzga yaqi qilamtilsimlarini va Qur'onning haqiqatlari muammolarini hal va kashf qilganki, har bir tilsimning bilinmasligidan koÀp insonlar shubhalarga va shaklarga tushib, gumonlardan xalos boÀlmasdan ba'zan iymonini yoÀqotar edi. Hozir barcha drda, bar toÀplansa, u tilsimlarning kashfidan keyin gÀalaba qozonolmaydilar. Yigirma Sakkizinchi Maktubda "Yetti Inoyatlar"da bir qismiga ishora qilingan. Inshaalloh, bir zamon u tilsimlar mustaqil bir risolaقُرْاٰ qilinadi.

ede, Bolu va Duzja boÀlgan bu qonli zilzila Risola-in Nurning toÀrtinchi bir karomati edi. Bu gazeta shu ma'lumotni beradi: Anqara, Bolu, Zonguldak, Chankiri va Izmit viloyatlarida koÀp yoÀqotishlar bor ekan. Gerededa ikki minilan diqilgan, yiqilmagan uylar ham oÀtirib boÀlmaydigan darajada xarob boÀlgan, mingdan ortiq oÀlik bor ekan, qoldiq ostidan doimiy ravishda oÀlik chiqarilayotgan ekan. Duzjada zarar koÀp ekan, oÀlik va yaralilarning mn oÀsh ma'lum emas ekan. Anqarada bir yuz uch oÀlik va shuncha ham yarali bor ekan. Mingga yaqin uy yiqilgan. DebbagÀxonada ikki uy choÀkkan, ba'za'noyiloqlarda larzadan soÀng yongÀinlar boÀlgan. Ilk larza juda kuchli boÀlgan, larzadan keyin yer ostidan bir toÀda shovqinlar kelgan. Boludan va boshqa yerlarning qishloqlaridan bir hafta oÀtgani holda, hanuz ma'lumot ooÀzga,Àlmayotgan ekan. Boshqa bir yerda ikki yuz uy yiqilgan, oÀn bir oÀlik bor ekan. Bolu bilan telegraf va telefon liniyalari kesilgan, zilzila mintaqasida shiddatli bir qor toÀfoni hukm surayotgtamom n. Izmitda zilzila boÀlayotganda chaqmoqlar chaqqan, shahar bir necha soniya oydinlik ichida qolgan. Bir qancha yerlarda xalq qip-yalangÀoch koÀchalarga otilganiga jooning barcha rasadxonalari bu buyuk Anadolu zilzilasini qayd etgan. Bir Ingliz rasadxonasi larzaning juda ham xarob qiluvchi boÀlganini bildirgan. Sinopda xda, auni juda qoÀrqinchli bir toÀfon boÀlgan, momoqaldiroqlar va chaqmoqlar bilan borgancha shiddatini orttirgan.

................................

Bir vaqt, Tosyadan Kastamonuga kelarkan, barobarimda Risola-i Nurning "YogÀdu"lari va "Shu'la"lari bor edi.s beriga doir bir mabhas oÀqiyotgan edim. Yuk mashinasi tepaliklarga tirmashib chiqayotgan edi. Havoning va mashinaning harorati menga ogÀirlik va fikrimga haqalb hRisola-i muazzam bir moÀ'jiza-i Qur'oniyadir. Boshqa sohada moÀ'jiza koÀrsata oladimi? Holbuki moÀ'jiza anbiyolarga maxsus, Rasuli Akram Alayhissalotu Vassalomdan soÀngra moÀ'jiza koÀrsatilmaydi" mulohazasi dahshida yuk mashinasi mudhish zarbalar bilan uch bor dumalab yigirma besh-oÀttiz metr yerdan pastga yumaladi. Guvohlik keltiraman. Yaralimiman deb oÀzimni tekshirdim, yuz ming shukr hech bir yaram yoÀq. QoÀrqib turdim. Haydovc Nur t boshi yorilgan, oh-voh chekmoqda. Atrofimni koÀrib chiqdim. Haydovchi tomonidagi shishalar chil-parchin boÀlgan. Mening tarafimdagi mayin shisha ham sinmagan. OÀsha vaqtda buning buyuk bir karomat boÀlganini, moÀ'jiza boÀlmaganini vaing tia bunday mojaroli narsalarni tafakkur qilmaslik uchun karomatkorona Risola-i Nurning bir ta'ziri boÀlgani tushundim.

Aziz, Siddiq Qardoshlarim!

Risola-i Nurning haqqoniyatigur, bihamiyatiga doir bir imzoyi gÀaybiy hukmida bu majmua koÀrsatgan qiymat Risola-in Nurda boÀlganini bu zamonning dahshatli toÀfonlari isbotrhaqiqi.

Ha qardoshlarim, Hazrat Iso Alayhissalom Injili Sharifda deganki:

"Men ketyapman, toki sizga tasallichi kelsin." Ya'ni Hazrat Ahmad Alayhissalotu Vassalom kelsin deyishi bilan, Qur'onning basharga gÀoyat mimga bir natijasi, bir gÀoyasi, bir hadyasi, tasallidir. Ha, bu dahshatli koinotning toÀfonlari va zavol buzgÀunchiliklari va bu boÀshliq nihoyatsiz fazoda hamma narsa bilan alo sahi boÀlgan inson uchun tasallini va madad soÀrash nuqtalarini Qur'on beradi. Eng ziyoda u tasalliga muhtoj bu zamondir va eng ziyoda quvvatli bir suratda u tasallini isbot qilgan, koÀrsatgan Risol soÀrardir. Chunki zulmatlar va vahmlarning manbai boÀlgan tabiatni u teshgan oÀtgan, haqiqat nuriga kirgan. Yigirma ToÀqqizinchi va OÀttizinchi va OÀn Oltinchi SoÀzlar kabi aksar parchalarida iymon haqidan esining yuzlab tilsimlarini kashf va izoh qilib aqlni inkordan, ikkilanishlardan qutqargan. Xullas bu haqiqat uchundirki, bu juda zeriktiruvchi zamonda, zeriktirmaydigan bir tarzda koÀp takror bilan aqli boshshora:Àlganlarni Risola-i Nur bilan mashgÀul qiladi.

Ra'fat maktubida degan: "Qachon bir oraga kelsak, SoÀzlardan birisini ochib oÀqiymiz, shirin-sGIRMA istifoda qilib Ustozimiz bilan koÀrishamiz. Ham Risola-i Nurning eng yaqqol xususiyati, zeriktirmaslikdir. Yuz dafa oÀqilsa, bir yuz birinchdda inna zavq bilan oÀqilishi mumkin." degan. ToÀgÀri aytgan.

Faqat Risola-i Nurning tarjimoni haqiqiy vazifasining xorijida dunyodagi istiqboliyaraladamdan-kam ora-sira qarashi, zohiriy bir chalkashlik beradi. Masalan: Bundan oÀttiz-qirq yil avval, "Bir nur keladi, bir nur olami koÀramiz" degan va u ma'noni keng bir doirada va siyosatda Nurni ur qilgan. Ham bundan oÀn toÀrt, oÀn besh yil avval, "Dinsizlikni aylantirganlar mudhish samoviy ta'zirlar yeydilar" deb katta keng kurra-i arz doirosidani hodisani tor bir mamlakatda va cheklangan insonlarda tasavvur qilgan. Holbuki istiqbol u ikki gÀaybiy xabarni tasavvurdan juda yuksak tarzda tafsir va ta'bir ayladi. Eski Saidning "Bir nur olami koÀramiz" deykki kaRisola-i Nurning doirasining ma'nosini his qilgan, keng bir doira-i siyosiya tasavvur qilgani kabi; sirri "Inna A'toyna"da "OÀn uch, oÀn toÀrt yil soÀngra dinsizlikni, zindiqvva-i rqatganlar mudhish ta'zirlar yeydilar" deb keng bir haqiqatni tor bir doirada tasavvur qilgan. Istiqbol u ikki haqiqatni ta'bir va tafsir ayladi. Boshda Isparta boÀlib, Risola-i Nur doiida bavvalgi haqiqatni juda porloq va goÀzal bir suratda koÀrsatgani kabi, ikkinchi haqiqatni ham buzuq madaniyatning tugÀyonini va moddiyunlik {(Hoshiya) Ha, moddiyunlik oÀlatining xastaligi nav'-i basharga bu dahshatli b boÀlii va kurra-i arzga bu titrashni bergan.} oÀlatini singdirgan va idora qilgan arvohi habisaning boshlariga kelgan bu dahshatli samoviy ta'zirlar keng bir doirada sirri Inna A'toynaning haqiqatini balari iisbot qilgan.

Savol: Risola-i Nur qat'iy burhonlarga tayanib hukmlari batamom ta'vilsiz, ta'birsiz haqiqat chiqishi va faqat ishorati tavofuqiya va sunuhoti qalbiyaga ishi, menbayonoti, bunday dunyoviy boÀlgan istiqbolga doir masalalarda nima uchun ta'birga va ta'vilga muhtoj boÀladi? deb xotirimga keldi.

#20isolatunday bir javob eslatildiki:>GÀaybiy istiqboli dunyoviyda boshga kelgan hodisalarni bildirmaslikda Janobi Arhamurrohimiyning juda buyuk bir rahmati saqla, Mubova gÀaybni yashirishda juda ahamiyatli bir hikmati boÀlgani jihati bilan, gÀaybiy narsalarni xabar berishdan man qilib, faqat noaniq va m Ha, r bir suratda yo ilhom yoki eslatma bilan bir alomatni vasila qilib kashfiyotda va sodiq tushda bir qism gÀaybiy haqiqatlarini his qildiradi va u haqiqatlarning xususiy suratlari boÀlgandan keyin bilinadi.

Risola-i Nurning tumanlarga, jamoatlarga barakaga sabab boÀlishi va unga zarar berganlaril darzir kelishi kabi, shaxslarga ham juda zohir bir suratda ham baraka va chiroyli tirikchilik (unga xizmat qilganlarga) va gÀaybiy ta'zirlar (unga qarshi va zarar berayotganlarga) kelishi bu atrofda juda koÀp hodisalari bor. Biz oÀzimizda, x.) xusjarayonida juda yaqqol bir suratda chiroyli bir tirikchilik, bir inoyat koÀrganimiz kabi, Risola-i Nurning ilgÀorlaridan boÀlgan Nazif qat'iy bir suratda xatavhidradiki: Uch-toÀrt odam dunyo sarvati deb Risola-in Nurga qarshi toÀplanib munofiqona bir tadbir qilganlari hangomda, uch kun soÀngra oÀsha uch odamning uylari va doÀkonlari yonib minglab atda yoÀqotish bilan ta'zir yedilar.

Ham bir makkor va josus odam Risolat-un Nur shogirdlariga qarshi harakat qilayotgan ediki, ularni qamoqqa tashlattirsin. Bir kun ochiqchasiga, "Men bir alomat topolmadimki, bularni qamoqَحَدُكay. Agar bir alomat topsam, ularni qamoqqa tiqaman" deb e'lon qilgan vaqtdan ikki kun soÀngra bir ish qilib Risola-i Nur shogirdlari oÀrniga u ikki yilvatlanqa kirdi.

Ham badbaxt qaysar bir odam shiddatli Risola-i Nurga qarshi, ham shogirdlarining bir peshqadamiga qarshi boÀlgan hangomda, bir-ikki kun soÀngra mayxonaga ketib ichib-ichib boÀkib oÀsha yerda oÀlgan.

Bu navdaوَاَمّhodisalar bor. Demak, Risola-i Nur doÀstlarga tiryoq boÀlgani kabi, dushmanlarga ham chaqmoq boÀladi.

Ham GÀavsi A'zamning ustozimiz haqida: فَاِنَّكَ مَحْرُوسٌ بِعَيْنِ الْعِنَايَةِ ifodasi bilan inoyat va osonlashtirishgahining sazovor boÀlganiga va tavofuq Risola-i Nurning bir ma'dani boÀlganiga juda koÀp alomatlardan, bu bir-ikki kun mobaynida kichik va latif, faqat qat'iy qanoat bergan j birdahodisalarning tavofuqlarida koÀzimiz bilan koÀrganimiz inoyoti Rabboniyaning namunalaridan besh-oltitasini bayon qilamizki, ular bu ikki kun mobaynida barobar sodir boÀlgan.

Birinchisi: Kecha ustozimizga Risol'vat qrga oid uch xizmat lozim keldi... Hech kim yoÀq, bizlar ham uzoqda. Zinapoyadan tushib, bir bolani topib bizlarga yuborish niyati bilan eshikni ochdi. Risola-i Nurnri hamsha uch xizmatini qiladigan uchta shogirdi favqulodda bir tarzda oÀsha daqiqada eshikka kelganlar.

Ikkinchisi:.................

Uchtlar vi: Ustozimiz ayni bu kun Amin qardoshimizga dedi:

"Uch-toÀrt oydir har hafta qishlogÀidan bu yerga kelgan uy sohibasi kelmadi. ToÀrt oy boÀldi, ijara pulini olmadi. Har holda xabar yuboring kelsin, ijara pulini ols قَدْرegan ayni vaqtda, toÀrt oydan beri kelmagan oÀsha uy sohibasi eshikni taqillatdi keldi, besh oylik ijara pulini oldi.

Ustozimiz, bu hodisa-i inoyatdan mamnuniyati uchun, unga uzoq bir nohiyadan kel siyohlana hech koÀrmaganimiz va bu yerda boÀlmagan bir kichik nonni oÀsha uy sohibasiga berdi. Ayni vaqtda yigirma daqiqa mobaynida bu yerda boÀlmagan oÀsha ayni nondan besh misli ikki yil Risola-i Nurning bir kitobinia:>Shumutolaasining ma'naviy haqqining mingdan bir haqqi boÀlib keldi. Va bir oz ashuro shoÀrvasini ham yana oÀsha uy sohibasiga berdi. Aynan oÀsha a بَيَاing oÀn misli qadar uch latif non yana ikki yil ikkita kitobning oÀqilishiga mingdan bir haq boÀlib keldi, koÀzimiz bilan koÀrdik.

Ham bugun oÀsha uy sohibasining yetti yildir ismini bilmagani uchun, ustozimiz bunda "Isming nima" deb soÀradi. "Xayriya", dedi.

Xayriya ismli boÀlish tafa'uli bilan ikki soat soÀngra Xayri ismli Risola-i Nurning bir shogirdi (Xabarimiz yoÀq ekan, Istanbulga ketgan. rki, rjorat munosabati bilan ikki muhim shogirdlari ham borib kech qoldilar. Moddiy va ma'naviy toÀfonlar munosabati bilan ustozimiz ham ularni, ham u yerdagi muhim bir shogirdi uchun juda xavotirlanayotgan edi) bugun u Xayri ikki soat oÀqat vayriyadan soÀngra eshikni ochdi, keldi. OÀsha uch shogird haqidagi xavotirni yoÀqotish bilan barobar, Ustozning toÀrt oydan beri davom qilgan "tefarik" nomli bini, oÀki bugun tugagan, oÀzimiz koÀrdik. Xayrining bir kichik shisha qoÀlida, "Mana sizga tefarik keltirdim." dedi. Mana bu kichik latif tefarikdagi tavofuqqa barakalloh dedi.

Bu ikki kun mobaynida bu kichik namunalar kabi ustozimiz MoÀ'LOYIQ Ahmadiyaning (A.S.V.) tahriri bilan mashgÀul boÀlgani uchun, koÀp namunalar koÀrgan. Modomiki ikki kun mobaynida bu qadar inoyatlarning jilvalarini koÀryapmiz. Risola-i Nur doirasi ichida diqqat qilinsa, hamma oÀzida xiz tasbearajasida bunday namunalarni koÀradi.

Fayzi bilan Amin deydilar: Ustozimiz boÀlgan Risola-i Nursiyg muhim haqiqatlari ichida eng shirin bir mevasi tavofuq boÀlgani uchun, qardoshlarimizga yana bu ikki kun mobaynida kichik bir-ikki tavofuqni sizga bundan avvalgi tavofuqa hoshiya sifatida yozaiga vu Ha, qandayki kalimalarda va yozilgan kalimalarda tavofuq bir qasd, bir xususiy inoyatni koÀrsatadi. Ba'zan horiqo boÀlib karomat darajasiga chiqadi, ba'zan latif bir zariflik beradi. Aynan shuning kabi, Risola-i Nurga oid vshni qzimizga oid hodisalarda ham aynan qasdiy va inoyatkorona tavofugÀi soÀzlarda boÀlgani kabi, u ishlarda ham koÀryapmiz.

Jumladan, sizga yozilgan, toÀrt oy kelmagan uy sohibasi uchun Aminga kelshimizga dedi: "Xabar yubor." aytayotganida uning eshik qoqishi tavofuq qilgani kabi, ayni jumlani bir kun soÀngra ikki dafa oÀqigan payt, Aminga degan kalimasi oÀqilgan onida, poli rai eshikni Amin ochdi, kelish vaqti boÀlmasdan keldi. Ikkinchi kun yana boshqa bir odamga oÀqilgan vaqt, Aminga degan kalimasini oÀqigan vaqt ayni onda yuqori eshikni Amin ochdi, kelish odatiga muxolif boÀlib keldi, kirdi. Bu ikki Risolaq uy sohibasining tavofugÀiga tavofugÀi koÀrsatadiki, eng juz'iy ishlarimiz ham tasodif emas, qasdiy tavofuqdir.

Ham toÀrt oy avval bizga bir oz tarhanahlarimvasi keltirgan Risola-i Nur shogirdlaridan Fuadning Istanbulga ketib oÀttiz kun qoldirilishidan, kech qolishidan xavotirlanganimiz ayni kuni, uning tarhana shoÀrvasi tugagan ayni kuni kelishi tavofuq qildi.

Ham ayni kunad hisoz sariyogÀ (biz ham, ustozimiz ham buning barakasini his qilayotgan edik) tugagan daqiqada, uning miqdoriga tavofuq qilib oÀylashimizcha ayni yerdan, ayni miqdor, ayni zamonda kelgani kabi; ham bu yerlarda Nurnioqlarda kul ichida tayyorlangan non ustozimizga yoqqani uchun nahor - oqshom undan yeb va oÀn besh kun davom qilgan -va tugagan ayni kuni- ayni nondan uning qarindoshlaridan birisi keltirdi, bu tavofuqnim ism iri uchun orqa qaytarmadi, qabul qildi. KoÀzimiz bilan bu latif tavofuqdagi shirin inoyoti Ilohiyaning juz'iy jilvalarini koÀrdik va angladikki, koÀr tasodif ishimizga aralashmaydi. Ma'nodor tavofuq Risola-i Nurning kalimalarida va ***

arida boÀlgani kabi, unga munosabatdor boÀlgan harakat va ishlarda ham ma'nodor tavofuqlar bor. Inoyatga munosabatdor boÀlgani uchun, eng juzَيُحِبr narsa ham boÀlsa, qiymati buyukdir. Bunday uzun yozish va ziyoda ahamiyat berish isrof boÀlmaydi. Chunki ma'nosi boÀlgan inoyat va iltifoti rahmat muroddir va u bahs ham ma'naviy bir shukrdir.

اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهsman kَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ حُرُوفَاتِ رَسَائِلِ النُّورِ

Sen minglab xush kelding, meni abadiy minnatdor qilding. Va sodiq birodarlaring bilan Risoُوخٍ وurning erkinligiga xizmatingiz shu daraja buyuk va qiymatlidir. YolgÀiz bizni va Risola-i Nur shogirdlarini emas, balki bu mamlakatni, balkiabi, m Islomni ma'nan minnatdor qildingizki, ahli iymonning yordamiga yetishishga Risola-i Nurning yoÀlini erkin ochdingiz. Men bir yildan beri seni ve sen bilan barobar Risola-i Nurning bu erkinligiga harakat qilganlarni Hofidan, hva Xusrav kabi Risola-i Nurning qahramonlari bilan barobar ma'naviy qozonchlarimga va duolarimga sherik qilganman, ham davom qiladi. Bu yerga qadar yoÀldagi har bir daqiqa, bir kun xizmatdaning ish kabi meni minnatdor aylading.

Hokimi odil nomini olgan ma'lum zotni va biz tomonda u bilan barobar ishlaganlarni, bu haqiqiy adolatga xizmatlari uchun, oxir uman Risqadar unutmayman. Olti-yetti oydir ularni ham aynan ma'naviy qozonchlarimga sherik qilaman. Menga qaytargan risolalarning bir qismini qardoshlarimga vajob bern,

barchasini yozsinlar, ularga hadya qilaman. Chunki ular Risola-i Nurning bundan keyingi xizmatiga toÀliq hissadordirlar. Bu masalada men Denizli shahrini oÀz qishlogÀimga doÀst qilib barcha oÀtganlarini va ahli iymonningti Qurda boÀlganlarini ham oÀzim, ham Risola-i Nurning talabalari ma'naviy qozonchlarimizga hissador qilishga qaror qildik. Denizli qamoqxonasini ham bir imtihon madrasamiz deb qabul qilamiz va biz bilan aloqador ham DenizlidakeltirqamogÀida umumiga va xususan va toÀliq adolatini koÀrganimiz mahkama hay'atiga koÀp salom va duolar qilamiz.

Beshinchi NuqtÀp xonola-i Nur bu Anadolu mamlakatiga balolarning daf boÀlishiga ahamiyatli bir vasiladir. Sadaqa qanday baloni daf qilsa, uning tarqalishi va oÀqilishi, kulliy bir sadaqa navidan samoviy va aroziy balolarnind hariyaÀlishiga vasila boÀlgani koÀp alomatlar va koÀp hodisalar bilan ma'lum boÀlgan, hatto Qur'onning ishoralari bilan namoyon boÀlgan. Va yozilishini va tarqalishini man qilish zamonlarida toÀrt marta zilzi, qizning boshlanishi va tarqalishi bilan toÀxtashlari va Anadoluda aksar yerlarda oÀqilishi jahon urushining Anadoluga kirmasligiga bir vasila boÀlganini Sura-i Val Asr ishora qilgani holda, bu ikki oy qurgÀoqchilik zamonida mahkamamonligisola-i Nurning oqlanishiga va vatanga manfaatli boÀlganiga doir qarorini Apellatsiya Sudi tasdiq qilib toÀliq erkinlik bilan Risola-i NÀ'jiz- tarqalishi va oÀqilishini kutarkan, butun-butun aksiga boÀlib man qilinishi va mahkamadagi risolalar sohiblariga qaytarilgani holda, bizni ham oÀsha jihatdan gapirishdan man qilishlari j ortiqbilan balolarning daf boÀlishiga vasila boÀlgan bu kulliy sadaqa-i ma'naviya baloga qarshi chiqolmadi, gunohimiz natijasi boÀlib qurgÀoqchilik boshlandi.

Biz Risola-i Nur shogirdlari dunyoga koÀp akin. Rt bermaganimizdan, dunyoga faqat Risola-i Nur uchun qaraganimizdan, bu yomgÀirsizlikda ham oÀsha nuqtadan qaraymiz. Xullas Denizlida mahkamaga berilgan juz'iy bir qism Risola-i Nur, sohibْتَ رَ qaytarilishining ayni zamonida, bu yerda ham bir qism zotlar yozishni boshlashlari ayni vaqtida bu yomgÀirsizlikda bir oz rahmat yogÀdi. Faqat Risola-i Nurning erkri va juz'iy boÀlishidan, rahmat ham juz'iy qoldi. Inshaalloh yaqinda mening ham risolalarim qaytarib beriladi, toÀliq erkin va tarqalishi kulliylashadi va rahmat ham toÀliq boÀladi. {(Hoshiya) Ham aynan shunday boÀldi, biz ko Ahmad}

Aziz Qardoshlarim!

Sizga ikki xatni Layla-i RagÀoibdan olti soat avval yozdim. "Hizbi Nuriya" va Xusravning qogÀozi bilan qaytarari va keyin, qat'iyyan mening qanoatimda bir navi moÀ'jiza-i Ahmadiya boÀlib, ikki oydan beri doimo qurgÀoqchilik va yomgÀirsizlik va har tarafda doimo namozlardan soÀng juda koÀp dng dahing natijasiz qolgani va hamma umidsizlikdan tirikchilik dardi xavotiri bilan qalban yigÀlarkan, birdan Layla-i RagÀoib butun umrimda hech eshitmaganim ng qabhqalari ham eshitmagan, uch soatda yuz marta, balki ortiq takror bilan momoqaldiroq malagining bu yuksak va shiddatli tasbehoti bilan shunday rahmat yogÀdiki, eng qaysarga ham Layla-i RagÀoibning muqaddaslin Risva Hazrati Risolatning bir daraja bir jihatda olami shahodatga tashrifining umum koinot miqyosida va butun asrlarda nazari ahamiyatda va Rahmat-an lil olamiyn boÀlganini isbot qildi va koinot oÀsha tunni otli ehamoqda deb koÀrsatdi.

Ajabo, duolarimizda Isparta bu mamlakat bilan barobar edi, bu yomgÀirda hissasi bormi? qiziqyapman. Hozirga qadar koÀp alomatlar bilan ismi -i Nur bir vasila-i rahmat boÀlishidan, bu rahmat imo qiladiki, har holda fathlari parda ostida bor va balki erkinligiga bir ishoradir. {(Hoshiya1) SoÀngra ayon boÀldiki, ayni zamonda ham fathlari, ham erkinligi pardi bir da amalga oshgan.} Ham bu yerda YogÀdular bergan ishtiyoq jihati bilan yozuvchilarning koÀpayishi, inshaalloh bir navi maqbul duo hukmiga oÀtdi.

Aziz, Siddiq Qardoshlarim!

Layla-i Me'rojning aynan Layla-i RagÀoib kabi hech inkor qilinmas bir tarzdaonani navi moÀ'jiza-i Ahmadiya kabi bir karomatini va koinot nazdida hurmatini koÀzimiz bilan koÀrdik. Shundayki:

Qandayki avval yozganimiz kabi, ikki oy qurgÀoqchilik ichida bu yerda hech y maqsa kelmaganini, goÀyo Layla-i RagÀoibni kutayotgandek u muborak kechaning kelishi bilan oÀxshovsiz bir shovqin bilan muqaddasligini bu yerda kr bittgani kabi; aynan shuningdek: OÀsha kechadan beri bu yerga bir qatra yomgÀir tushmagani holda, yigirma kundan soÀng aynan Me'roj kechasida birdaniga shunday rahmat yogÀdiki, dinsizlarda shubha qoldirmadikia-boshb-ul Me'roj Rahmat-an lil olamiyn boÀlgani kabi, uning Me'roj kechasi ham bir vasila-i rahmatdir. Ham ahli iymonning iymonlarini quvvatlantirgani kabi,Mubinnizliklarini ham bir daraja ketkazdi.

Olamning holini bilmayman, faqat his qilyapmanki: Ahli iymon ham xorijiy bir necha tarafda tazyiqlar, ham ichki xavotirlar va qurgÀoqchilikdan kelgan tirikchilik da ikkin tayanch nuqtasini dunyoda topolmaslikdan ahamiyatli bir umidsizlikning ta'siri bilan, hatto ibodatga nisbatan bir sustlik kelgan edi. Birdan Me'roj kechasi, bu yerda karomati bilan Layla-i RagÀoibning karomatini quva minttirib, ahli iymonga bildirdiki: "Siz sohibsiz emassiz. Koinot qabzasida boÀlgan bir zotning, olamga rahmat qilib yuborgan bir suyanchigÀingiz bor." deb umidsizlik va xavotirlarini qisman ketkazdi.

Ham Risola-i Nurning bir silsila-i karhunda i tashkil qilgan tavofuq, bu hodisada hech tasodifga havola qilinmas bir tarzda uch-toÀrt tavofuq bilan, Layla-i Me'roj va Layla-i RagÀoib hurmatlarida Risola-i Nurning ham bir hissasi bor boÀlganini koÀrdik.

Birinchi Tavofuq: Ibtido vرَكَاتho-i taraqqyoti hayoti Ahmadiyaning unvonlari boÀlgan Layla-i RagÀoib va Layla-i Me'roj bu qurgÀoqchilik zamonida koÀp sonli rahmatda tavofuqlaridir.

Ikkinchi Tavofuq: Bu kunlarda Xusravning tavofuqli yng quv"Me'roj Risolasi"ni bu yerda Risola-i Nur talabalari shavqqa kelib aynan tavofugÀini, hatto yetti "faqat, faqat, faqat" kalimalarining porloq tavofugÀini koÀrsatgan nusxalarni yozdilar, tugatdilar. Men ham tahrir qin tusm, boshqalari ham oÀqir edilar. Birdan Me'roj kechasi juda koÀp rahmati bilan kelishi, Risola-i Nurning yozilishi va Xusravning Me'roj Risolasi va tarqalishi ham bir vasila-i raqa tiqoÀlganini talabalariga bir qanoat berdi. Ikki-uch tavofuq yana bor. Bizga qat'iy qanoat bermoqdaki, tasodif ichida yoÀq. ToÀgÀridan-toÀgÀri bu qaysar zamonda Islomiy shiorlarning ahamiyatlarini koÀrsatishga bir ishoradir. Umum qardoshlariÀyongalom va Me'rojlarini tabriklayman.

بِاسْمِهِ سُبiki toهُ اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ

Aziz, Siddiq Qardoshlarim!

Bir Savol: "Tavofuq bilan bu karomat qanlik (1t'iy sobit boÀladi?" deb qardoshlarimizdan birining savoliga kichik bir javobdir.

Javob: Bir narsada tavofuq boÀlsa, kichik bir alohli iyÀladiki, unda bir qasd bor, toÀgÀri kelgan bir tasodif emas. Va ayniqsa bir tovofuq bir necha jihatda boÀlsa, u alomat toÀliq quvvat topadi. Va ayniqsa yuz ehtimol ichida ikki narsaga maxsus va u ikki narsa bira boÀlbilan tom munosabatdor boÀlsa, u tavofuqdan kelgan ishora ochiq bir dalolat hukmiga oÀtadiki, bir qasd va iroda bilan va bir maqsad uchun oÀsha tavofuq boab shu tasodifning ehtimoli yoÀq.

Xullas, bu masala-i me'rojiya ham aynan bunday boÀldi. ToÀqson toÀqqiz kun ichida faqat Layla-i RagÀoib va Layla-i Me'rojga yomgÀir va rahmatning tavofugÀi.. va oÀsha ikki kecha va kunga maxsus boÀlisnchilidan avval va undan keyin boÀlmasligi va shiddatli ehtiyojning aynan vaqtiga uygÀunligi.. va "Me'rojiya Risolasi"ning bu yerda koÀplar tarafidan shavq bilan qiroat va kitobat va nashriga toÀgÀrii ramzhi.. va u ikki muborak kechaning bir-biri bilan bir necha jihatda tavofuq qilishi.. va mavsumi boÀlmagani holda, ajib shovqinlar bilan, soÀnmaydigan moddiy - ma'naviy zamin shovqinlari bilan faryodlariga tahdidkorona va tasallidja nuqtavofuq qilishi.. va ahli iymonning umidsizligidan tasalli qidirishlariga va zalolatning hujumidan kelgan vasvasa va zaiflikka qarshi quvva-i ma'naviyaning quvvatlanishini istashlariga toÀliq tavofugÀi.. va bu kechalaarda b Islomiy shiorlarga qarshi hurmatsizlik qilganlarning xatolariga bir ta'zir oÀlaroq "Koinot bu kechalarga hurmat koÀrsatadi, nima uchun siz koÀrsatmayaarix j degan ma'noda koÀp miqdordagi rahmat bilan Islomiy shiorlarga qarshi hatto samovot va fazoyi olam hurmatlarini koÀrsatish bilan tavofuq qilishi... Zarraminan r insofi boÀlgan biladiki, bu ishda xususiy bir qasd va iroda va ahli iymonga xususiy bir inoyat va marhamatdir, hech bir jihat bilan tasodif ehtimoli boÀlolmaydi. Demak ha SoÀnd me'roj bir moÀ'jiza-i Ahmadiya (A.S.V.) va karomati kubrosi boÀlgani.. va Me'roj zinapoyasi bilan koÀklarga chiqishi bilan Zoti Ahmadiyaning (shogir) samovot ahliga ahamiyatini va qiymatini koÀrsatgani kabi, bu yilgi Me'roj ham zaminga va bu mamlakat aholisiga koinot nazdida hurmatini va qmashgÀni koÀrsatib bir karomat koÀrsatdi.

Aziz, Siddiq Qardoshlarim!

Bizning qat'iyyan shak va shubhamiz qolmadiki: Bu xizmatimiz hng natijasi boÀlgan Risola-i Nurning erkinligini nafaqat faqat biz va bu Anadolu va olami Islom olqishlamoqda, taqdir etmoqda. Balki koinot ham mamnun boÀlib javvi samo va fazoyi olam olqishlamoqdaki,ni taroÀrt oyda bir yomgÀirga qattiq ehtiyoj bor ekan, kelmadi. Faqat Anqara topshirish qaroriga tavofuq qilgan Layla-i RagÀoibdagi oÀxshovsiz va shovqinli rahmatning kelishi va Denizlida Mahk, Qur'g amalda topshirishiga qaror berishi, yana Layla-i Me'rojda aynan Risola-i Nurning bir rahmat boÀlganiga ishora oÀlaroq Layla-i RagÀoibga tavofuq qilib juda koÀp momoqaldiroq malarningg olqishlashi bilan va rahmatning AmirtogÀda kelishi oÀsha topshirish qaroriga tavofuq qilishi va bir hafta soÀngra, demak Denizlida vakillarimizning qoÀli bilan olinishi hangomlarida, yana

Nu Layla-i Me'rojga va Layla-i RagÀoibga tavofuq qilib aynan ular kabi Sha'boni Sharifning bir juma kechasida juda koÀp rahmat va yomgÀirning bu mamlakatda kelishi ularga tavofuqlari bilan qat'iy qanoat beradiki, Risol-i Nurrning musodarasiga va hibsiga toÀrt zilzilalarning tavofugÀi kurra-i arz tomonidan bir e'tiroz boÀlgani kabi, bu AmirtogÀ mamlakatida toÀrt oy mobaynida faqat uch jumlarda asida-ki, biri Layla-i RagÀoib va biri Layla-i Me'roj, biri ham Sha'boni Muazzamning birinchi juma kechasida rahmatning juda koÀp kelishi va Risola-i Nurning ham erkinligining uch davriga batamom tavofuqasi bihi, kurra-i havoiyaning bir tabrigi, bir xushxabaridir va Risola-i Nur ham ma'naviy bir rahmat, bir yomgÀir boÀlganiga quvvatli bir ishoradir.

Va eng latif bir alo: Milam shuki: Kecha birdaniga bir sarcha qushi derazaga keldi, derazani urdi. Biz uchirish uchun ishora qildik, ketmadi. Majbur boÀldik, dedim: "Derazani och, u nima deydi?" Kirdi, toÀxtadi.. bu ertalabgacha. SoÀng u x fitnaunga qoldirdik, yotoq xonamga keldim. Bu tongda chiqdim, eshikni ochdim. Yarim daqiqada qaytdim, qaradim, "quddus, quddus" zikrini qilgan bir qush xonamda ko asnos kulib dedim: "Bu musofir nima uchun keldi?" Batamom bir soat menga qaradi, uchmadi, qoÀrqmadi. Men ham oÀqiyotgan edim. Bir soat menga qaradi. Non tashladim, yemadi. Yana eshikni ochdim,m qoÀsim, yarim daqiqada keldim. U musofir ham yoÀqoldi. SoÀngra menga xizmat qilgan bola keldi, dediki: "Men bu kecha koÀrdimki, marhum Hofiz Alining (R.H.) qardoshi yonimizga kelgan." Men ham dedim: "Hofiz Ali va Xusrav kabi bir qardoshimitkorlaerga keladi." Ayni kunda ikki soat soÀngra bola keldi, dedi: "Hofiz Mustafo keldi. Ham Risola-i Nurning erkinligining xushxabarini, ham mahkamadagzmati blarini ham qisman keltirdi. Ham sarcha qushining va mening tushimning, ham quddus qushining ta'birini isbot qildiki, tasodif boÀlmaganini koHazrati. Ajabo, oÀxshovsiz bir tarzda ham sarcha qushi ajib bir suratda, ham quddus qushi gÀarib bir suratda kelib qarashi, soÀngra yoÀqolishi va ma'sum bolaning tushi aynan chiqishi, ham Risola-i N.) oÀz Hofiz Ali kabi bir zotning qoÀli bilan bu yerga kelishining ayni zamoniga tavofugÀi hech tasodif boÀlishi mumkinmi? Hech bir ehtimoli bormiki, bir bashorati gÀaybiya boÀlmasin? {(Hoshiya) Ham bu qushlarning Risola-i Nur bilan aloqadorliklaringan. Giqlagan koÀp alomatlar bor. Jumladan, u qushlarning aloqadorligini koÀrsatgan maktub Milasga ketgan ayni vaqtda gÀarib bir tarzda quddus qushi u maktubning ma'nosini vaziyati bilan tasdiqlagani kabi; ayni maktub Inebishorakechasi oÀqilarkan katta bir boyoÀgÀli horiqo bir tarzda derezaga kelib, qanoti bilan urib, toÀxtab tinglashi. Ayni maktub Savada oÀqilarkan bir dafa ikki chigirtka ustiga kelib, toÀxtab natijaga qadar toÀxtashlari. Bir dafa ham san urusa bulbul qushlari ayni maktubning oÀqilishida parvona kabi uchib aloqadorlik koÀrsatishlari va Ispartada Xusravning uyida ayni maktub oÀqilarkan, bulbul qushi xilofi odat mehmonxonaga kelishi, aloqadorligini koÀrsatishi kabi kooshlarmatlar, bu karomati Nuriyani tasdiqlaydi.} Ha, bu masala kichik bir masala emas, koinot va hayvonot bilan ham aloqadordir.

Ha, Risola-in Nur erkinligidan men R mingli Nurning bir shogirdi boÀlish e'tibori bilan oÀz hissamga tushgan bu foyda va natijani minglab oltin lira qadar qozonchim bor deb qanoat qilaman. Boshqa yuz minglab Risola-i Q.S.) ogirdlari va iymonni quvvatlantirishga muhtoj ahli iymonning foydalanishlari bunga qiyos qilinsin.

Ha, dinning va shariatning va Qur'onning yuzdan zimoqda.ilsimlarini, muammolarini hal va kashf qilgan va eng qaysar dinsizlarni jim qilib mot qilgan va me'roj va hashri jismoniy kabi faqat aqldan juda uzoq deb oÀylangan Qur'on haqiqatlarini eng qaysar va eng oÀjar faylasuflarga va zindiqlarga qybatgakabi isbot qilgan va ularning bir qismini iymonga keltirgan Risola-i Nur parchalari, albatta Kurra-i Arzni va kurra-i havoiyani oÀzi bilan aloqador qiladi va bu asrni va istiqbolni ozÀinlarin mashgÀul qiladigan bir haqiqati Qur'oniyadir va ahli iymon qoÀlida bir olmos qilichdir.

RISOLA-67

ING QAHRAMONI XUSRAV TARAFIDAN QALAMGA OLINGAN

Risola-in Nurning karomatlaridandirki: Ustozimiz Roziyallohi Anhu koÀp dafa risolaljbur b"Ey dinsizlar va ey zindiqlar! Risola-in Nurga hujum qilmanglar. Agar hujum qilsangiz, yaqinda sizni kutib turgan balolar sel kabi boshingizga yogÀa bilaneb oÀn yildan beri koÀp karra aytar edilar. Bu xususda shohid boÀlganimiz falokatlardan:

Birinchisi: ToÀrt yil avval Erzinjanda va Izmir atrofida sodir boÀlgan zilzila boÀlgan. OÀsha vaqtlar munofiqlar hiylalar bilan Ispart "Doaqasida Sava va KuleoÀnu va atrofi qishloqlardagi Risola-i Nur talabalariga hujum qildilar. OÀttiz-qirq qadar Risola-i Nur talabalarini "Masjidga ketmayapsiz, doÀppi kiya harfltariqat darsini beryapsiz." deb mahkamaga berildilar. Janobi Haq, Izmir atrofini va Azerilarni va atrofidagi xalqni dahshatlar ichida qoldirgan zilzilalar bilan Risola-i Nurning bir vasila-i daf'-i balo boÀlganini koÀrsatdi. Bu zibi fikardan bir hafta soÀng mahkamaga berilgan oÀsha qardoshlarimizning hammasi oqlanib ozod boÀlgandilar.

Ikkinchisi: Yana vaqti-vaqti bilan Risola-i Nur talabalariningÀliq barida yugurishni davom qilgan dinsizlar, xatti Qur'on bilan bola oÀqitganlarini bahona qilib Ispartada vafot qilgan Mahmud Zuhtu (Rahmatullohing nur) bilan Sava QishlogÀidan Hofiz Mahmud (Rahmatullohi Alayh) ismli ikki Risola-in Nur talabasiga hujum qilganlar. Nur darsini oÀqigan bolalarni, bu ikki qardoshimizning uylaridan olingan Risola-i Nur paا مِصْri bilan birlikda mahkamaga berilgan. Marhum Mahmud Zuhtu jarimaga solinish bilan mahkum qilinish istanilgan. Natijada markazi Arbaa va Tokatda sodir boÀlgan ikkincsh bil qoÀrqinchli zilzila bilan Janobi Haq Risola-in Nur bir vasila-i daf'-i balo boÀlish bilan shogirdlariga yordam berib, ustozlari bergan xabarning toÀgÀriligini tasdiq qilis-zahron u qardoshimizni oqlagan va olingan barcha Risola-i Nur parchalarini oÀzlariga qaytarib bergan.

Uchinchisi esa: Ichida boÀlganimiz Denizli Qamoqxonasidagi musibatning boshimizgaا يَخَhiga sabab boÀlgan oÀsha munofiqlar; rumiy bir ming uch yuz ellik toÀqqiz (1359) yilida takror boshda sevgili Ustozimiz boÀlgani holda, bizga va Risola-in Nurgagan Zo qildilar. Bir qismimizni Ispartadan toÀpladilar, bir qismini Chivrildan Ispartaga keltirdilar, sevgili Ustozimnzni ham yolgÀiz oÀlaroq Kastamonudan Ispartaga g ta'lildilar. Yana boshqa viloyatlardan ham birodarlarimiz Ispartaga keltirilgan edi. Ahli gÀarazning aldoviga berilgan Isparta adliyasi, Risola-in Nurning gÀoyasi xoriijida boÀlgan jabhalarda, bizga koÀra ma'nrozchiÀlmagan ayblovlar ostida bizga aziyat berayotgan edi. Ayniqsa qiymatdor Ustozimizga yanada koÀp tazyiq oÀtkazganlari vaqt, Ustozimizga kerakli-keraksiz bir qancha savollar bergan Isparta prokurorining: "Bun" sanar deganing nima?" degan savoliga javoban: Ha degan, zindiqlar agar Risola-in Nurga va shogirdlariga hujum qilsalar, yaqinda kutgan balolarnlgan. lzila surati bilan kelishini.. aytgandi.

Undan keyin bizni Denizliga yubordilar. Kastamonu, Istanbul, Anqara doxil boÀlib oÀn viloyatdan adliyalarga jalb qilingan yuzdan ortiq Risola-i Nur talabalarining bir qm. Chuoldirilgan, yetmish kishidan iborat boÀlgan boshqa qismi ham Denizlida "Madrasa-i Yusufiya" nomini olgan qamoqda edi. Bizning barcha murojaatlarimizga quruq javob bُ النّqda, sevgili Ustozimiz yanada koÀp tazyiq va mashaqqat ichida yashattirilmoqda, sassiq, zah, zulmatli, havosiz bir yerda butun-butun gapirishdan va aloqadan man qilinish surati bilan yakirasigoqda azob chektirilmoqda.

Mana bu vaqtlarda Denizli zindonining bu dahshatli iztiroblarini oÀtkazayotgan edik. Allohdan boshqa hech bir suyanchiqlari boÀlmagan bu bechoralarning bir qismi Kastamonudan, boshq chiqdqismi Ineboludan, boshqa bir qismi ham Istanbuldan hanuz kelmagan edilar. Shu vatanning har burchagida haq va haqiqat uchun qattiq harakat qilgan va sof qalblari bilan najotlari uchun Rabbi Rahimlariga iltijo qilgan juda koÀp ma'sumlarninga yirtlarni teshib oÀtgan va Arsh-ur Rahmonga tayangan ohlari behuda ketmadi. Allohu Zuljalol Hazratlari u muborak ustozimizning Ispartada aytgani kabi, ma'sumlarni Jannatga etgan, zolimlshxabaahannamga yumalatgan dahshatli bir boshqa zilzilani yubordi. Qarshisida Risola-in Nur mudofaa vaziyatida boÀlmasligidan koÀp uylar xarob boÀldi, koÀp insonlar qoldiqlar ostida ezildi, koÀplari koÀcha oÀrtalarida qoldi. Hshohidamlakatlarining qamoqxonalarida boÀlgan qardoshlarimizdan Kastamonudan Mahmud Fayzi va Sodiq va Amin va Hilmi va Ineboludan Ahmad Nazif, Denizli Qamoqxonasigayrat bilganlarida shu ma'lumotni berdilar:

"Zilzila aynan kechqurun soat sakkizda boshlandi. Barcha birodarlar "La ilaha Illalloh" zikrida davom qilaqlari, edik. Zilzila barcha shiddati bilan davom qilmoqda edi. OÀsha vaqtda xotirimizga keldi: Risola-in Nurni ishq bilan va bir saiq bilan uch-besh dafa shafoatchi qilib Janobi Haqdan xora bostadik. Alhamdulilloh, darhol sokin boÀldi.

Kastamonuda esa, oÀsha kecha qal'adan uzilgan juda katta bir tosh pastga dumalab bir uyni ezgan, bir qancha uylarda yoriqlar, chiqiqliklarkinchian, bir necha uy choÀkkan, hukumat binosi yorilgan, yana bu kabi zararlar va yoÀqotishlar boÀlgan. Faqat zilzila har kun boÀlish surati bilan bir muddat davom MASHH. Tosyada bir ming besh yuz uy xarob boÀlgan, oÀlik va yarali miqdori juda koÀp ekan. Kargi va Usmonjik tamoman, Ladik va boshqa joylarda yoÀqotish koÀp miqdorda ekan. Ineboluda bir minoraning teppasi egilgan, mayda-chi boÀloriqlar boÀlgan, zarar va yoÀqotishlar boÀlmagan."

Uchinchi boÀlgan bu zilziladan soÀng, yana Risollasidaurga va talabalariga va muallifiga hujum qilgan ahli gÀarazning soÀziga quloq solgan adliya, ayni tarzda bizni ezishda davom qilayotgan edi. Zindiqo tarafdorlari, muborak Ustozimiznil raviarlari boÀlgan va Risola-i Nurning buyuk karomatlaًَپan boÀlib zilzilalar qoÀli bilan kelgan balolarga ahamiyat berishni istamas edilar. Risola-in Nurning Ilohiy va Qur'oniy haqiqatlariga qarm.

shmanlik qilgan bu guruhning boshiga toÀrtinchi ta'zir yana keldi.

GÀarib tomoni shuki, biz fevralning uchinchi kuni mahkamaga chaqirilgan edik. Iztirob va alamlari ichida yuraklarimizni yigÀlatgan kasalmand holi bilan oÀzidan soÀralg اَسِيollarga javob berish uchun oltmish besh qadar talabasining qarshisida oyoqqa turgan muborak Ustozimizning javoblari orasida "OÀsha zindiqlarningshidaglari boshlarini yesin va yeydi!" kalimalari takror-takror hakamlar hay'atining yuzlariga qarshi ogÀzidan toÀkilar edi. Bir necha dafa mahkamaga ketib kelgandan soÀngra, 7 Fevral 1944 tarixli Isizinchda nashr qilingan "Hamshahri" nomli bir gazeta qoÀlimga oÀtdi. Gazeta oÀqishga va radio tinglashga havaskor boÀlmasligim bilan barobar, "yigirmanchi asrُودِىِadaniylarimiz!." deb bugungi taraqqiyoti bashariyani oÀzlaridan bilgan, Allohni unutgan, oxiratga ishonmagan insonlarning boshlariga Janobi Haqning, matorli vositalar qoÀli bilan qanday otashlar yogÀdirganini, u inkorchilim.

kechagi Jannat hayotlarining bugungi Jahannamiy holatlar ichida qanday oÀtayotganini bilish va Risola-in Nurning barakasi bilan Anadoluni bu dahshatli otash yomgÀiridan qanday muhofaza qilayotganini koÀrish va shukr qilish holatidan kelgaNur vaqiziqish bilan ba'zan bu kabi hodisalarni soÀrar edim va tinglar edim.

Xullas bu gazetaning ham urush boÀgÀishmalariga oid rasmlariga qarar edim. Nazarimga urilgan ulkan yozuv bilan yozilgan bir ustunda, Anadoluning yigganlarir viloyatini tebratgan va fevralning birinchi kunining kechasida ertalabga yaqin hamma uyquda ekan sodir boÀlgan va juda koÀp yoÀqotishlarga mol boÀlgan dahshatli bir zilzilani xabar berar edi. Darhol, fevralning uchinchisida mahkamadhim isili ustozimizning hakamlar hay'atiga "zindiqlarning dunyolari boshlarini yesin va yeydi" deb takror-takror aytgan soÀzlarni xotirladim. "Eyvoh!" dedim, "Risola-i Nur isloh qiladi, uch-tydi, barpo etadi, xarob etmaydi; mas'ud etadi, parishon etmaydi" deb aytarkan, "Aksi bilan bizni va Risola-in Nurni ayblamoq, Xoliqqa yoqmaydi." dedim.

Xullas, marka

Keyinroq boshqa bir gazetada tamomlovchi va emasd beruvchi shu ma'lumotlarni koÀrdim: Zilziladan avval mushuklar, itlar uchtadan-beshtadan boÀlib toÀplanganlar, oÀylovli, mahzun kabi hayron-hayron bir-biriga qarab bir muddat barobar oÀtirganlar, soÀngra t ismi anlar. Na zilzila boÀlayotganda va na boÀlishdan avval va boÀlgandan soÀng ham bu hayvonlardan hech biri koÀrinmagan, tumanlardan uzoqlashib qirlarga ketganlar. Bir gÀaribi ham shuki: Bu hayvonlar isyonimizdan hosil boÀlib boshimizgilib bdigan falokatlarni lisoni hollari bilan xabar berganlarini yozmoqdalar-u, biz anglamayapmiz deb taajjub etmoqdalar.

Xullas, Ustozimiz Badiuzzamon uzun yillardan beri: "Zindiqlar Risolmobaynurga tegilmasinlar va shogirlariga hujum qilmasinlar. Agar tegilsalar va hujum qilsalar, yaqindan kutgan falokatlar ularni yuz dafa pushaymon qiladi!" deb Risola-in Nur bilan xabar bergan yuzlab hodisalar ichida mana z zulma qoÀli bilan toÀgÀriligini imzolab kelgan toÀrt haqiqatli falokat yana.

Janobi Haq bizga va Risola-in Nurga hujum qilganlarning qalblariga iymon va boshlariga haqiqatni koÀradigani menghson etsin, bizni bu zindonlardan, ularni ham bu falokatlardan qutqarsin, omin!

Aziz, Siddiq Qardoshlarim!

tni ica qadar yashirin munofiqlar Risola-i Nurga qonun bilan, adliya bilan va osoyish va idora nuqtasidan hukumatning ba'zi arboblarini aldab tajovuz qilar edilar. Biz musbat haa judaqilganimiz uchun, majburiyat boÀlgan payt mudofaa vaziyatida edik. Hozir rejalari natijasiz qoldi. Aksincha tajovuzlari Risola-i Nurning doirasini kengaytirdi. Bu dafa yangi harflar bilan "Asoyi Muso"nrk eti qilish niyatimiz, ixtiyorimiz boÀlmagani holda, tajovuz vaziyati Risola-i Nurga berilmoqda kabidir. Bu hodisaning ahamiyatli bir hikmati shu boÀlishi kei bila216

Risola-i Nur bu muborak vatanning ma'naviy bir xaloskori boÀlish jihati bilan hozir ikki dahshatli ma'naviy baloni daf qilish uchun matbuot olami bilan koÀrinishni boshlash, daratadi,sh zamoni keldi yoki keladi kabidir deb oÀylayman.

OÀsha dahshatli balodan birisi: Xristiyan dinini magÀlub qilgan va anarxistlikni yetishtirgan shimolda chiqqan dahshatli dinsizlik jarayoni bu vatanni ma'naviy istilosigava duni Risola-in Nur, saddi Zulqarnayn kabi bir saddi Qur'oniy vazifasini bajara oladi va olami Islomning bu muborak vatanning aholisiga qarshi juda shiddatli e'tiroz va ayblovlarini ketkazish uchun matbuot lisoni bilan gapirish lor qismlgan deb qalbimga eslatildi.

Men dunyoning holini bilmayman. Faqat Ovrupada istilokorona hukm etgan va samoviy dinlarga tayanmagan dahshatli jarayonning istilosiga qarshi Risola-i Nur haqiqatlari bir qal'a boÀlgani kabi, oluchli lomning va Osiyo qit'asining hozirgi vaziyatdagi e'tiroz va ayblovini ketkazish va avvalgi muhabbat va uxuvvatini qaytarishga vasila boÀlgan bir moÀ'jizaizmat 'oniyadir. Bu mamlakatning vatanparvar siyosatchilari tez aqlini boshiga olib Risola-i Nurni chop qilib rasman nashr qilishlari lozimdirki, bu ikki baloga qarshi qalqon boÀlsin. Ajabo, bu yigirma yil mobaynida iymoni tahqiqiyni juda karlardbir suratda bu vatanda nashr etgan Risola-i Nur boÀlmasaydi, bu dahshatli asrda ajib inqilob va portlashlarda bu muborak vatan Qur'onini, iymonini dahshatli musibatlardan toÀliq muhofaza qila olarmidi? Hima boÀlganda ham... Risola-i Nurgadaf bo vatanga, idoraga zarari tegilish bahonasi bilan tajovuz qilinmaydi, ortiq hech kimni oÀsha bahona bilan ishontirolmaydilar. Faqat rejani almashtirib, din pardasi ostibir mazi sodda domlalarni yoki bid'at tarafdori yoki anoniyatli soÀfi mashrablilarni ba'zi ayyorliklar bilan Risola-i Nurga qarshi ikki yil avval Istanbul dunyoDenizli atrofida boÀlgani kabi iste'mol qilish va Risola-i Nurga va shogirdlariga boshqa bir jabhada tajovuz qilishga munofiqlar tirishmoqdalar. 'onninlloh muvaffaq boÀlolmaydilar. Risola-i Nur shogirdlari toÀliq ehtiyot bilan barobar, bir hujum boÀlgan vaqtda tortishmasinlar, ahamiyat bermasinlar. Aldangan ahli ilm va iymon boÀlsa, doÀ har blsinlar, "Biz sizga qarshi chiqmayapmiz. Siz ham bizga qarshi chiqmanglar... Biz ahli iymon bilan qardoshmiz." deb bostirsinlar.

Ikkinchidan: Muboraklarning pahhayrat ham Abdurahmon, ham Lutfi, ham Katta Hofiz Ali ma'nolarini tashigan buyuk ruhli Kichik Ali qardoshimiz bir savol soÀramoqda. Holbuki u savolning javobi Risola-i Nurda yuz yerda bor."Risola-i Nurning iymon ruknlari hymankibu daraja koÀp ustida toÀxtashlarining sababi nima? Bir omi moÀminning iymoni buyuk bir valining iymoni kabidir, deb eski domlalar bizga dars berganlar?" demoqda.

Javob: Bo bilanOyat-ul Kubro" iymon martabalari bahslarida va oxirga yaqin mujaddidi alfi soniy Imom Rabboniy bayoni va hukmi-ki: Barcha tariqatlarning muntahosi va eng buyuk maqsadlari, iymon haqiqatlarining iva shifidir. Va bir masala-i iymoniyaning qat'iyat bilan ochilishi, ming karomatlardan va kashfiyotlardan yanada yaxshidir." va Oyat-ul Kubroning eng oxirdagi va "Lohiqa"dir narngan u maktubning parchasi va tamomining bayonoti javob boÀlgani kabi, "Meva Risolasi"ning Qur'ondagi takrorlar haqida OÀninchi Masalasi, tavhid va iymon ruknlari haqida takrorli va koÀp sonli Qur'onning uga yoyerishlarining hikmati, aynan tamomila uning haqiqiy tafsiri boÀlgan Risola-i Nurda jarayon etishi ham javobdir.

Ham iymonning tahqiqiy va taqlidiy va ijmoliy va tafsiliy va iymonning barcha hujumlsiz bia vasvasa va shubhalarga qarshi tayanib tebranmasligini bayon qilgan Risola-i Nur parchalarining izohlari, buyuk ruhli Kichik Alining maktubiِ وَ بnday bir javobdirki, bizga hech bir ehtiyoj qoldirmaydi.

Ikkinchi Jihat: Iymon faqat qisqacha va taqlidiy bir tasdiqqa xos emas. Bir urugÀdan to ulkaeng tao daraxtiga qadar va qoÀldaki oynada koÀringan misoliy quyoshdan to dengiz yuzidagi aksiga, to quyoshga qadar martabalari va inkishoflari boÀlgani kabi, iymonning shu daraja koÀpma'noyatlari borki, ming bir Asmo-i Ilohiya va boshqa arkoni iymoniyaning koinot haqiqatlari bilan aloqador koÀp haqiqatlari borki, "Barcha ilmlarning va ma'rifatlarning va kamoloti insoniyaning eng buyugi iymondir va iymoni tahqiqiydan k:

Ham iymoni tahqiqiyning bir martabasi ham aynalyaqiyn darajasidirki, juda koÀp martabalaritli mubalki asmo-i Ilohiya adadicha koÀrinish darajalari bor, butun koinotni bir Qur'on kabi oÀqiy oladigan darajasiga keladi.

Ham bir martabasi ham haqqalyaqiyndir. Uning ham koÀp martli ikri bor. Bunday iymonli zotlarga shubhalar qoÀshinlari hujum ham qilsa, hech narsa qila olmaydilar. Va ulamo-i ilmi kalomning minglab jild kitoblari, aqlga va mantiqqa tayanib ta'lif qilinib, faa begosha ma'rifati iymoniyaning burhonli va aqliy bir yoÀlini koÀrsatganlar. Va ahli haqiqatning yuzlab kitoblari kashfga, zavqqa tayanib u ma'a qila iymoniyani yana boshqa bir jihatda izhor qilganlar. Faqat Qur'onning moÀ'jizakor jadda-i kubrosi, koÀrsatgan haqoiqi iymoniya va ma'rifati qudsiya oÀshrisolao va avliyodan juda ham ustun bir quvvat va yuksaklikdadir. Xullas, Risola-i Nur bu jome' va kulliy va yuksak ma'rifat yoÀlini tafsir qilib, ming yildan beri Qur'onga qarshi va Islomiyat va insoniyat zararian ammadam olamlari hisobiga buzgÀunchi kulliy jarayonlarga qarshi Qur'on va iymon nomiga qarshilik qilmoqda, mudofaa qilmoqda. Albatta hadsiz ustida toÀxtashlarga ehtiyoji borki, u hadsiz dushmanlarga qarshi tayanib ahli itlanting iymonini muhofazasiga Qur'on nuri bilan vasila boÀlsin. Hadisi Sharifda borki: Bir odam sen bilan iymonga kelishi, senga sahro toÀla qizil qoÀylardan yanada xayrlidir. Ba'zan bir soat tafakkur bir yil ibodatdan yanada xayrr narsladi. Hatto Naqshiylarning yashirin zikrga bergan katta ahamiyati, bu navi tafakkurga yetishish uchundir. Umum qardoshlarimga bir-bir salom aytamiz va duoqda. Oiz.

[Risola-i Nurning xos shogirdlaridan va ahamiyatli eski muallimlardan va iymoni quvvatli boÀlgan buyuk muallimlarni tamsil etgan Hasan FayziningHam mo-i Tasdiqi GÀaybiydan olgan ilhom bilan Risola-i Nur haqida va u nurning manbai va asosi boÀlgan Nuri Muhammadiy (A.S.V.) va haqiqati Qur'on va sirri iymon ta'rifida bu qasidanining an:]

يُرِيدُونَ لِيُطْفِوءُا نُورَ اللَّهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافqbul v

Ahmad yaratilgan u buyuk Nuri Ahaddan

Har zarrada nurdir, u azaldan ham abaddan.

Bir nur-ki udir ham ulugÀ, ham soÀngsiz

Ul Faxri jahon Hazrati Mahbubi Ilohiy.

Porlatdi jahonni bu ri bir Nuri Muhammad (A.S.V.)

Xalq boÀlmasa, boÀlmas edi bir zarra va bir fard.

Ul nuri uning, har yerni, har zarrani oÀragan

Boshdan oyoq har dam bu qalin zulmatni yorgan.

Bir nuilardidir sodda va ham tebranmas

Toza va pok jumladan ustun va mukammal.

Bir nurki, barcha zarrada u namoyon,

Bir nurki, berar qalblarga ham ishq bilan iymon.

Bir nurki, agar boÀlmasa ul nur ayniqsa b6) tav Boshdan oyoq zulmatda qolar hamda bu akvon.

Bir nurki, emas unday muhat, ham yana mahsur..

Bir nurki, etar qalbni ham purnur, chashmni ham purnur.

Bir lam'adir undan, shu buyuk shams va qamarlar.

Faqat qilama nurdan bu ajoyib ulkan olam,

Xalq boÀldi u nurdan yana Jannat ila Jahannam.

Shak yoÀqki u nurdir oÀqilgan Hazrati Qur'on...

Ul nuri azaqilib sababi xilqati inson..

Har narsaga udir mabda' va asl va asos ham,

Undan koÀrinar navi bashar bunday mukarram.

Bir zarra emas, bahri muhit u bahri munirdan,

Ham qanday basْنَآ ch qoladi hammasi ham birdan.

Shak yoÀqki jahon, qatra-i nuridan u nurning,

Shak yoÀqki bu jon, zarra-i nuridan u nurning.

SoÀnsin deb puflansa, u daryo kabi qaynar,

qutti irishga ham kimda ajab zarra majol bor.

SoÀndirishga uringandi asrlar toÀla kuffor

Qahr ayladi hammasini ul Hazrati Qahhor.

Faqat soÀngan aoni ta yonmoqda soÀnmasdan ul

Tarixdan soÀrang, kimdir u nur, ham kim ekan manfur.

Peshanasida yongan Nuri Muhammad edi Halilning

Yetmasdi kuchi, qarashga har chashmi alilning.

KoÀrsaydi Rasulning u goÀzal bi ham, Namrud

Yoqmasdi u dam, norini ul kofiri matrud.

Bir chivin oÀldiradi u shohi jahonni, (!)

Otgandi Halilni otashga, chunki u joniy.

Bir parda ochib aytdi Haq yashirin kalomdan,

Ul otashga bahs ayladi ham bardu salomdan.

rsari Àstim va Rasulim ulugÀ Ibrohimni ey nor.

Ot odatingni, yoqma bugun, sen uni zinhor!"

Bir yashirin xitob keldi-da ul dam yana Haqdan

Bir abdi mukarram ham qutuldi pichoqdan

Ul nurdan uchun Yunusni hifz ayladi ul hut,

Ul Àlmagaa qahr ayladi ham qavmini ul Lut.

Ul husni jamol ayladi olamlarni hayron

Qayerdan uni topgan, ajabo Yusufi Kan'on.

Hikmat nima, ul dardlarga sabr ayladi Ayyub,

Ham sirri nedjasidasuf uchun yigÀladi Yoqub.

OÀlganda tirilganda nimaga his qilmadi bir his,

Ul mashhur nabi, shonli shahid Hazrati Jarjis.

Hasrat ila nega yigÀladilar Odam va Havvo

Kimdan edi bu yillarcha surgan juda ulkan da'vo.

Ham oh, 361) tark etilib Ravza-i Jannat,

Bir qolinadigan yer boÀldi nega olami mihnat.

Nur shahri boÀlgan Turda u dam Hazrati Muso

Asrori kalom faqat yechilib topdi tajallo.

Bir parcha ZabuoÀrdikÀqisa Hazrati Dovud,

Boshlardi hamon xuddi buyuk mahshari mav'ud.

Bilmam-ki nega, shamol va suvlar faqat uni tinglar,

Bilmam-ki nega, faqat eshitgan oh! deya ingrar.

Maxluqni butun oÀziga itoat ettirdi SulaymoلْبُرُQayerdan edi bu quvvat, unga kimdan edi bu farmon.

Shamollar ila uchgan shonli buyuk taxti muqaddas

Asrori azaldan u ham eshitgan yana bir ovoz.

#22adi. Al qaysi ajib sirki, chiqar koÀklarga Iso,

Kimdir tortilgan chormixga, kimdir yana Yuda.

Nur derdi uchun taxtini tark ayladi Adham,

Bir boshqasining taxti bilan dardiga malham.

KoÀp shaxsi vali, nur ila ham etdi qanoat,

KoÀp shaxsi deni, nur ila ham topdi karomat.

Har hammasi ham parvonasi, oshigÀi nurning,

Har hammasi muammo, krini eetmas bu shuurning.

Yorildi qamar, Faxri bashar, ul ulugÀ Sarvar,

Har yerda va har onda uning nuri muzaffar.

Qur'on edi soÀzi, nur edi yoÀli, ummati baxtli,

Ummat boÀlganning qalbi butun nur ila toÀldi.

doÀst sdi gÀam, ul soÀzi gavhar, asli kavsar,

Ul sura-i Kavsar dedi a'dasiga "abtar!"

Ul Shamsi Azaldan qochgan ul quruq boshlar

GÀayya-i Jahannamda butun yoqqan otashlar.

Tugagandi nafas, dagi "di ovoz bezor boÀldi ham harkas

Ul nurga borib bosh egib faqat dedilar pas!

Idroki boÀlgan qofila ayrildi Qurayshdan..

Fayz olish uchun, chiqqan shonli quyoshdan.

Ul kavsari Ahmaddan ichiyolantbiri tos-tos,

BoÀlgandi u kun xuddi porloq bittadan olmos.

Ul boshlarga toj, dardga darmon, murshidi olam,

Aylardi nazar bularga nuri bilan zamon-zamon..

Bular edi u dushmanni boÀgÀgan bir guruh arslon,

Haq yil moa, nur yoÀlida boÀlgan koÀpi qurbon.

Bulardan u kun ahli nifoq barcha qochardi,

Mushrik esa, ul aqli uning qolmas uchardi.

Bulardi ul PaygÀambarning asxobit va ai...

Dunyoda va uqboda ham ham shonlari oliy.

Tavsif etadi bularni faqat shu tariqa Qur'on:

Sulh vaqti qoÀy, urushda boÀkirgan bittadan arslon!

Doim yuzlari pok, soÀzlari haq, yoÀllari haq edi,

Ulovlaيْكُمْmollar kabi Duldul edi, Buroq edi.

Bir jazba-i "Yo Hay!" ila sellar kabi oqdi,

Dushmanga borib har biri chaqmoq kabi chaqdi.

Bular edi u kun halqa-i tavhidni qurganlاَ رَط Bular edi u kun boltalab kufrni sindirganlar.

Bular edi muborak ulugÀ jamiyati shoÀro,

Bular edi u nurdan tizilgan halqa-i kubro.

Bular edi olgan Suriya, Iroq, oÀlka-i Kisro,

Bular ila ziyodor u qorongÀu ulkan sahro.

Bmning di bergan xasta, dardman koÀzlarga bir yorugÀlik,

Bular edi u tarixga oÀtgan shonli qahramon.

Har hammasi ham bir zarra-i nuri u Habibning,

Umar n koÀrinar koÀzlarga undan qancha yuz ming.

Nur ostiga kirgan boÀlgan turli jamoat,

Ham topdi baqo, hamda butun koÀrdi adolat.

Darhol ochilib koÀk yuzi ham porladi ul nurdan ke qiladisola-in Nur

Xalloqi Rahim ayladi maxluqini masrur.

Zulmat tarqalib boshladi bir yap-yangi kunduz,

Bir sevinch his qilib jim boÀldi biroz yigÀlagan u koÀz.

oqadoram ham tushmaskan uning ohi tilidan,

Xalos boÀldi, afsus dardli bashar dardning qoÀlidan.

Ul yangi quyosh, oÀlkaga sochgancha shu'lalar,

Faqat shod boÀladi, shavq topadi qalbi siniqlar.

Har qalbilan rur, har koÀzga nur toÀldi bugundan,

Bir xushxabar berar xuddi u bir shonli toÀydan,

Arz aylaylik ul ulugÀ Allohga shukrlar,

KoÀtarilavijdonahr, jahl-u zalol, shirk va kufrlar.

Ul nuri xudo soldi ziyo, qalbga safo ham,

KoÀrsatdi baqo, koÀchdi fano, topdi vafo ham.

Chiqqandi shaqiy, keldi naqiy koÀrdi adovat,

Aylardi inkor, boÀldi pinhon nuri hidoyat.

JoÀsh urdi hunki,-i Nur, ufuqdan nuri Risolat

Ul nuri Risolat beradi aminlik-u adolat.

Allohga shukur, ketmoqda barcha qorongÀulik,

Allohga shukur marshmoqda faqat qalbga yengillik.

Allohga shukur, mana bugun parda ochildi,

Olamlarga ortiq yana bir sevinch sochildi.

Ortiq bu soÀniq jonlarga jon ufladi jonon,

Ortiq bu koÀng"mim" diga ul ayladi darmon.

Bir fasli bahor boshladi yurtlarda bugundan,

Bir suhbati gul boshladi tillarda bugundan.

Mendan menga men ketish uchun Risola-i Nur deya chopdim,

Nur dardiga tushdim-da dengizla savob joÀshdim.

Bir zarracha boÀlsin topaygin der-da qidirarkan

Tushdim yana daryo kabi bir nurga bugun men.

Berdim unga men koÀnglimni boshdan a va xrtiq.

Ma'shuqim udir hozir mening, men unga oshiq.

Ul nuri azal ham qoraygan qalblarga loyiq.

Ul nurdan olar fayzini ham jumla xaloyiq.

Qahr ayladi ul zulmatni Risola-i Nurga oqqanlar,

Nur qahriga yoÀliqar, unga dushmanonb ketganlar.

Kufrning butun jamoasi hujum etsa ham ey nur!

Etmas seni uzoq, oÀzi boÀlar balki da maqhur.

Sensan yana hozir, yana sensan bizga nozir

Ey nuri i. U o ey abadiy bir jilva-i Qudrati Fotir!

Bir nash'a his qildirding iymon ila sirri azaldan

Bir xushxabar keltirding bizga ul mashhur goÀzgÀoyat

Modomiki ichirding bizga ul obi hayotdan

Bir zarra qadar qolmadi xavf hozir mamotdan.

Hasrat yashadik nuringga yillarcha butun biz

Ma'sum va xasta, turli balo chekdi sababsiz.

Yillarcha oqqan, qon toÀla koÀz yoshlari tinsiyuk maZolim yerga botsin, u zulm bir yerga singsin.

Yillarcha, asrlarcha bu nuring yana yonsin,

Kimsasiz va yetim, tul va xasta hammasi ham qonsin.

Ey nur guli, nur chehrangni oÀpsam dudam (R.dan,

Qalb bogÀchasining qalbiga eksam butogÀingdan.

Har dam hidlab ham u goÀzal royihasidan

Chiqsam yana men olami foniy gÀamidan

dan magullarini ochsin, yana mushklar kabi tutsin,

Siynamda bu jon bulbuli tavhid bilan kuylasin.

Sensan bizga bir sevinch bergan ul guli xolis

Sensan bizga ham jumla boÀlilo, yana muxlis

Ey Nur-i Risolatdan kelgan bir burhoni Qur'on!

Ey sirri Furqondan chiqqan hujjati iymon!

Sending bizga matlub yana sending bizga mav'ud

Soyangda bugun harkas boÀlar ِرُونَva mas'ud.

Har on seni kutar va eslardi bu dunyo

Haq oÀzini koÀrsatdi bugun bitdi u roÀyo.

Ming uch yuz yildir tuproqqa aylangan qancha milliard

MoÀmin va muvahhid seni kutardi faoÀzlar yor!

Har hammasi ham sen tarafdan aytardi kalomni

Har hammasi ham har on senga aylardi salomni.

Nur chehrangni ochsang otib pardani Izhor"

SoÀylar menga ruhim yana مَا ازْدَدْتُ يَقِينًا

Valloh, azaldan buni men ayladim yod:

Risola-in Nurdir valloh u soÀng mujaddidi akbar.

ning tarcha hujjat, ham qancha yuzlarcha ishorat,

Aylar bu muqaddas ulkan da'voga shahodat..

Eng boshda kelgan shohidi adl Hazrati Qur'on

KoÀrsatgan yaqqol tarzda oÀttiz uch yerda u burhon.

يَا مُدْرِكًiga tu qalbiga koÀmgan Asadulloh

KoÀp sirki, bilganlar boÀladi faqat senga ogoh

كُنْ قَادِرِىَّ الْوَقْتِ degan ul piri muazzam

Minglarcha vali ham yana qilgan bunga ming zam.

MoÀ'jizdir u soÀz, haqdir u magÀz koÀrmada, hamkoÀz,

Ortiq bu muammolarni kel sen bizga bir choÀz.

Oltinchi SoÀzing nomli barcha fe'l va sifatni,

Berdim ham poklandim unga ham zot va hayotni.

Qashshoq va faqir kutayotgandim hozir estaningda

Tavhidga erishtir meni, kel boringni ber-da.

Men men deya yozgan boÀlsam ham sensan yana ul men,

Hechdan ne chiqar, ham menga menlik yana sendan.

Afv et meni ey afvi buyuk lutfi buَحْمٰنsola-in Nur!

Bir dam ham ham aylama sendan meni yo Robbana mahjur!

Nur haqqi, Haq haqqi doÀst haqqi ey nur!

Nuring ila va sirring ila bugun qil bizni masrur.

Ey Nuri Azaldan kelgan Nuri Muhammad (A.S.V.)yniqsa sirri iymondan kelgan nuri muabbad!

Minglarcha yetimning eshitilgan ohini bir kes

Tebratar u buyuk arshni ham Valloh bu chiqqan b, Qur Valloh jamilsan yetar ortiq bu jaloling!

KoÀrsat bizga ey Nuri Muhammad, bir kara jamolingni!

Dargohingni och, et bizga ehson yana ey nuri Risolat!

Biz dardli qulmiz, qil bizga darmon, yana ey nuri haqiqat!

Amman ekaÀlgan nafsimizning amriga ergashdik.

Ber bizlarga sen nur ila iyqon yana ey Nuri Qur'on!

Hirs otashi soÀnsin-da koÀngil gulshanga aylansin,

Soch nuringni ham fayzingni har on, yan ضَرْبuri iymon!

Sen nuri Badi', Nuri Rahimsan bizga lutf et,

Faqat istagimiz ishq ila iymon ey Nuri Ilohiy

Dining chekinib, dev kabi tashlanmoqda vahshat,

Rahmat bizni, gÀarq etishga toÀfon, yana ey Nuri Raاِنَّك!

Purnurga boÀyansin butun ofoqi jahoning

Har yerda oÀqilsin da bu Qur'on, yana ey Nuri Subhoniy!

Mahbubingga ergashdik, hammamiz ummati boÀlk bila YigÀlatma yetar, qil bizni xandon, yana Ey Nuri Rabboniy!

Ul Ravza-i Poki Ahmadiy (A.S.V.) koÀrsat bizga bir dam,

Ortiq boÀlaylik faqat unga qurbon, yana Ey Nuri Samadoniy!

Islomga zafar ber, bizni qutqar, bizni kuldir,

sharoinimizni et haq ila yakson yana ey Nuri Furqoniy!

Har diyori Islom ila, boÀlsin bu yashil yurt,

To hashrga qadar jannati jonon yana ey Nuri iymoniy!

Ul Faxri Jahon, oli aba hi Fayzchun ham yo Rab!

Hifz et bizni ofot va balodan ey Nur-al Anvor, bihaqqi ismikan Nur!

وَاِنْ مola-i يْءٍ اِلاَّ يُسَبِّحُ بِحَمْدِه

Muborak Ustozim Afandim!

U buyuk va goÀzal xos nurining bu faqir va bechora talabangizga bu vodiyda va bu shaklda boÀlgan ehson vqorongmlarini aynan huzuri irfoningizga taqdim qilaman va bu vasila bilan muborak qoÀllaringizni va domoni pokingizni yana bir bor oÀpish sharafi bilan musharraf boÀlaman, qabul qilinishini Hazratinizdan iltimos qilaman afandim.

قُلْ بِفَض ifodaلَّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ

Shu masala "Yetti Ishora"dir.

Avvalo tahdisi ne'mat sura aynanir nechta sirri inoyatni izhor etgan "Yetti Sabab"ni bayon qilamiz:

Birinchi Sabab: Birinchi Jahon Urushidan avval va boshlarida, bir sodiq tushda koÀrdimki: Ararat TogÀi deyilgan mashhur AgÀri TogÀining ostidaman. Birdan u togÀ kiz kuh tarzda portladi. TogÀlar kabi parchalarni dunyoning har tarafiga tarqatdi. OÀsha dahshat ichida qarasam, marhum volidam yonimda. Dedim: "Ona, qoÀrqma! Janobi Haqning amridir; U Rahimdir va Hakimdir". Birdan u holatda ekan, qarasam muhimafo, Lot menga amr qilib deyaptiki: "I'jozi Qur'onni bayon qil". UygÀondim, angladimki: Bir katta portlash boÀladi. U portlash va inqilobdan soÀng Qur'on atrofidagi devorlar sinadi. ToÀgÀi choptoÀgÀri Qur'on oÀzini oÀzi mudofaa qiladi. Va Qur'onga hujum qilinadi. I'jozi Uning poÀlat sovuti boÀladi. Va shu i'jozning bir navini shu zamonda izhoriga, haddimdan ortiq boÀlib, menir karbir odam nomzod boÀladi. Va nomzod boÀlganimni angladim.

Modomiki I'jozi Qur'onni bir daraja bayon SoÀzlar bilan boÀldi. Albatta u i'jozning hisobiga oÀtgan va uning qatralari va barakalari navidan boÀlgan xizmatimizqiqatinoyatlarni izhor qilish, i'jozga yordam va izhor qilish kerak.

Ikkinchi Sabab: Modomiki Qur'oni Hakim murshidimizdir, ustozimizdir, imomimizdir, har bir odobda rahbarimizdir; U oÀzini oÀzi madr kabipti. Biz ham Uning darsiga ergashib Uning tafsirini madh etamiz.

Ham modomiki yozilgan SoÀzlar uning bir navi tafsiridir va u risolalardagi haqiqatlar Qur'onn olamdli va haqiqatlaridir. Va modomiki Qur'oni Hakim aksar suralarda, xususan الٰرٓ larda, حٰمٓ larda oÀzini oÀzi kamoli hashmat bilan koÀrsotga k kamolotini aytadi, loyiq boÀlgan madhni oÀziga oÀzi qiladi. Albatta, SoÀzlarda aks etgan Qur'oni Hakimning lamaati i'joziyasidan va u xizmatning maqbuliyatiga alomat boÀlgan idan, y Rabboniyaning izhoriga mukallafmiz. Chunki u ustozimiz shunday qiladi va shunday dars beradi.

Uchinchi Sabab: SoÀzlar haqida kamtarinlik suratida demayman. Balki bir haqiqatni bayon qilish uchun aytamanki: SoÀzlardagi hbir shlar va kamolot meniki emas, Qur'onnikidir va Qur'ondan sizib chiqqandir. Hatto OÀninchi SoÀz yuzlab Qur'on oyatlaridan sizilgan ba'zi qatraltifala Boshqa risolalar ham hammasi shundaydir. Modomiki men shunday deb bilaman va modomiki men foniyman, ketaman. Albatta boqiy boÀladigan narsa va bir asar men bilan bogÀlanmasligi kerak va b

Eyilmasligi kerak. Va modomiki ahli zalolat va tugÀyon ishlariga toÀgÀri kelmagan bir asarni, asar sohibini chiritish bilan asarni chiritish odatlaridir. Albatta Samo-i Qur'onning yulduzlaraksizan bogÀlangan risolalar men kabi koÀp e'tirozlarga va tanqidlarga sabab boÀla olgan va mahv boÀla olgan chirik bir tirgak bilan bogÀlanmasligi kerak. Ham modomiki odamlar urfida bir asardagi ustun vasflar oÀsha asarningهَا

ri va manbai deb oÀylaganlari muallifining xatti-harakatlarida qidiriladi va bu urfga koÀra u haqoiqi oliyani va u javohiri gÀoliyani oÀzim kabi bir qashshoqqham shlarning mingdan birini oÀzida koÀrsatolmagan shaxsimga mol etish, haqiqatga qarshi buyuk bir haqsizlik boÀlgani uchun, risolalar oÀz molim emas, Qur'onning moli boÀli Shu o'onning ustun vasflarining qatralariga sazovor boÀlganlarini izhor qilishga majburman. Darhaqiqat, lazzatli uzum shingillarining xususiyatlari quruq choÀpchasida qidirilmaydi! Xullas, men ham shunday bir quruq choÀpcha hu-i Jalan.

ToÀrtinchi Sabab: Ba'zan kamtarinlik kufroni ne'matni keltirib chiqaradi, balki kufroni ne'mat boÀladi. Ba'zan esa tahdisi ne'mat, iftixor boÀladi. Ikkalasi ham zarardir. ing ha chora-i yagonasi: Na kufroni ne'mat chiqsin, na iftixor boÀlsin. Ustun vasf va kamolotlarni e'tirof etib, faqat sohib chiqmasdan, Mun'imi Haqiqiyning asari in'omi oÀlaroq koÀrsatishdir. Masalan: Qandati qatzalgan va ziynatli bir koÀz qamashtiruvchi qimmat koÀylakni biri senga kiydirsa va u bilan juda goÀzallashsang, odamlar senga desaki: "Mashaalloh, juda ham goÀzalsan, juda ham goÀzallashding". Agar sen kamtarinlik qilibَلَّمْgki: "Aslo!.. Men kimman, unday emas. Bu nima, qani goÀzallik?" U payt kufroni ne'mat boÀladi va koÀylakni senga kiydirgan mohir san'atkorga nis اْلاِhurmatsizlik boÀladi. Agar iftixor qilib desangki: "Ha, men juda goÀzalman, men kabi goÀzal qayerda bor, men kabi birini koÀrsatinglar..." U payt magÀrurona bir faxrdir.

ch nuqs, faxrdan, kufrondan qutulish uchun deyishi kerakki: "Ha, men goÀzallashdim, faqat goÀzallik libosnikidir va demakki libosni menga kiydirgannikidir, meniki emas."

Xuddi shuning kabi, men ham ovozim yetishsa, butun yer kurrasiga baqirhiylikmanki: SoÀzlar juda ham goÀzaldirlar, haqiqatdirlar, faqat meniki emaslar. Qur'oni Karimning haqiqatlaridan porlagan shu'lalardir.

وَ مَا مَدَحْتُ مُحَمَّدًuqtalaقَالَت۪ى ٭ وَ لٰكِنْ مَدَحْتُ مَقَالَت۪ى بِمُحَمَّدٍ

dasturi bilan deymanki:

ya'ni: "Qur'on i'jozinining haqiqatlarini men goÀzallashtirolmadim, goÀzal kynasida olmadim. Balki Qur'onning goÀzal haqiqatlari mening ta'birotlarimni ham goÀzallashtirdi, ulviylashtirdi". Modomiki shunday ekan, Qur'on haqiqatlarining goÀzalligi nomiga, SoÀzlar nomli oynalarining goÀzalliklarini va u oynadorlikka bog qilisoÀlib oÀrtaga chiqqan inoyoti Ilohiyani izhor etish, maqbul bir tahdisi ne'matdir.

Beshinchi Sabab: KoÀp zamon avval bir ahli valoyatilgan.hitdimki, u zot eski valilarning gÀaybiy ishoralaridan istixroj qilgan va qanoati kelganki: "Sharq tarafidan bir nur chiqadi, bid'atlarlohga tlarini tarqatadi". Men bunday bir nurning chiqishini koÀp kutdim va kutyapman. Faqat gullar bahorda keladi. Unday boÀlsa, oÀsha muqaddas gullarga zamin tayyorlash lozim boÀladi. Va angladikki, bu xizmatimiz bilan u nuroniy lariniga zamin tayyorlayapmiz. Modomiki oÀzimizga oid emas, albatta SoÀzlar nomli nurlarga oid boÀlgan inoyoti Ilohiyani bayon qilishda faxr va gÀururga sabab boÀlolmaydi. Balki hamd va shukrga sabab va tahdisi ne'mat boÀladi.

Ontirisi Sabab: SoÀzlarning ta'lifi vositasi bilan Qur'oniy boÀlgan xizmatimizga oldindan bir mukofot va bir tashviq vositasi boÀlgan inoyoti Rabboniya, bir muvaffaqiyatdir. Muvaffaqiyat esa, izhor qilinadi. Muvr martyatdan oÀtsa, boÀlsa-boÀlsa bir ikromi Ilohiy boÀladi. Ikromi ilohiy esa, izhori bir shukri ma'naviydir. Undan ham oÀtsa, boÀlsa-boÀlsa hech ixtiyorimiz qoÀshilmasdan bir karomati Qur'oniya boÀladiuz'iy mazhar boÀlganmiz. Bu nav ixtiyorsiz va xabarsiz kelgan bir karomatning izhori zararsizdir. Agar oddiy karomatdan yuqori chiqsa, u vaqt boÀlsa-boÀlsa, Qur'onning i'jozi Nurniniysining shu'lalari boÀladi. Modomiki i'joz izhor qilinadi. Albatta i'jozga yordam berganning ham izhori i'joz hisobiga oÀtadi, hech faxr va gÀururga sabab boÀlolmelgan Balki hamd va shukronga sababdir.

Yettinchi Sabab: Nav'-i insonning sakson foizi ahli tahqiq emaski, haqiqatga nufuz etsin va haqiqatni haqiqat tanib qabul qilsin. Balki suratga, husni zonga binoan, mainchi a ishonchli insonlardan eshitgan masalalarni taqlid qilib qabul qiladilar. Hatto quvvatli bir haqiqatni zaif bir odamning qoÀlida zaif koÀradi. Va qiymatsiz bir masalani qiymatli bir odamning qoÀlg uch Àrsa, qiymatli deb oÀylaydi. Xullas unga binoan, men kabi zaif va qiymatsiz bir bechoraning qoÀlidagi iymoniy va Qur'oniy haqiqatlarning qiymatini aksar insonlarning nuqtai nazarida tushirmaslik uchun, maِ

بِاسoÀlganimdan e'lon qilamanki: Ixtiyorimiz va xabarimiz boÀlmasdan, birisi bizni ishlattirmoqda. Biz bilmasdan, bizni muhim ishlarda ishlattirmoqda. Dalilimiz ham shuki: Shuurimiz va ixtiyorimizdan xorij bir di." dnoyatlarga va yengillashtirishlarga sazovor boÀlyapmiz. Shunday ekan, oÀsha inoyatlarni baqirib e'lon qilishga majburmiz.

Xullas, oÀtgan "Yetti Sabablar"ga binoan kulliy bir nechta inoyati Rabboniyaga ishora qilamiz.

Birinchi Itoifa- Yigirma Sakkizinchi Maktubning Sakkizinchi Masalasining Birinchi Nuktasida bayon etilgandirki, "tavofuqlar"dir. Jumladan: MoÀ'jizoti Ahmadiya Maktubotida, Uchi va shshorasidan to OÀn Sakkizinchi Ishorasiga qadar oltmish sahifa; xabarsiz, bilmasdan bir nusxa koÀchiruvchining nusxasida ikki sahifa mustasno boÀlib, qolgan barcha sahifahora b-kamoli muvozanat bilan- ikki yuzdan ziyoda "Rasuli Akram Alayhissalotu Vassalom" kalimalari bir-biriga qarayaptilar. Kim insof bilan ikki sahifaga diqqat qilsa, tasodif boÀlmaganini tasdiq qila[Oyatilbuki tasodif, nari borsa, bir sahifada koÀp bir xil kalimalar boÀlsa, yarim yarimga tavofuq boÀladi. Faqat bir-ikki sahifada tamoman tavofuq qila oladi. U holda bunday barcki: "Uifalarda Rasuli Akram Alayhissalotu Vassalom kalimasi; ikkita boÀlsin, uchta boÀlsin, toÀrtta boÀlsin yoki yana koÀp boÀlsin, kamoli mezon bilan bir-birininlantirga qarasa; albatta tasodifiy boÀlishi mumkin emas. Ham sakkizta boshqa-boshqa nusxa koÀchiruvchi buzolmagan bir tavofuqot; quvvatli bir ishorati gÀaybiya ichida boÀlganini koÀrsatadi. Qandayki ahli balogÀatning kitoblarlashi logÀatning darajalari boÀlgani holda, Qur'oni Hakimdagi balogÀat daraja-i i'jozga chiqqan. Hech kimning haddi emaski, unga yetishsin. Xuddi shuning kabi: MoÀ'jizoti Ahmadiyaning bir oynasi boÀlgan OÀn ToÀqqizinchi Maktub va MoÀ'jizoti Qur'oniylgan abir tarjimoni boÀlgan Yigirma Beshinchi SoÀz va Qur'onning bir navi tafsiri boÀlgan Risola-i Nur parchalarida tavofuqot barcha kitoblardan ustun bir gÀariblik darajaslolat Àrsatadi. Va shundan tushuniladiki: MoÀ'jizoti Qur'oniya va MoÀ'jizoti Ahmadiyaning bir navi karomatidirki, u oynalarda namoyon va aks etyapti.

Ikkinchi Ishora: Xizmamerasi'oniyaga oid inoyoti Rabboniyaning ikkinchisi shuki: Janobi Haq men kabi qalamsiz, yarim omi, oÀzga yurtda, kimsasiz, odamlar bilan koÀrishishdan man qilingan bir tarzda quvvatli, jiddiy, samimiy, gÀayratli, fizotlarva qalamlari bittadan olmos qilich boÀlgan qardoshlarni menga muovin qilib ehson qildi. Zaif va ojiz yelkamga juda ogÀir kelgan vazifa-i Qur'oniyani o natijuchli yelkalarga mindirdi. Kamoli karamidan yukimni yengillashtirdi. U muborak jamoat esa, Xulusiyning ta'biri bilan, simsiz telegrafning qabul qiluvchilari hukmida va, Sabrinini

Xullas ey qardoshlarim va ey xizmati Qur'onda birodarlarim! BirgÀaybini fath etgan bir boÀlinmaning serjantiga barcha sharafni va barcha gÀanimatni berish qanday bir zulm, bir xatodir. Xuddi shuning kabi, shaxsi ma'naviyingiznirida, vati bilan va qalamlaringiz bilan hosil boÀlgan fathlardagi inoyatlarni men kabi bir bechoraga berolmaysizlar!.. Albatta bunday muborak bir jamoatda gÀaybiy tavofuqlardan yanada ziyoda quvovoz.

bir gÀaybiy ishora bor va men koÀryapman. Faqat hammaga va umumga koÀrsatolmayman.

Uchinchi Ishora: Risola-i Nur parchalari barcha muhim iymoniy va Qur'oniy haqiqatlarni hatto eng qaysarga qarshi ham porloq bir suratda isbtarqatuda quvvatli bir ishorati gÀaybiya va bir inoyati Ilohiyadir. Chunki iymoniy va Qur'oniy haqiqatlar ichida shundaylari borki, eng buyuk bir dohiy deb oÀylangan Ibn Sino tushunishda ojizligini e'tirof suratn, "Aql bunga yoÀl topolmaydi!" degan. OÀninchi SoÀz Risolasi u zot dahosi bilan yetisholmagan haqiqatlarni omilarga ham, bolalarga ham bildiradi.

Ham masalmaktubrri Qadar va juz'i ixtiyoriyning hal qilinishi uchun, buyuk Sa'di Taftazoniy kabi bir alloma qirk-ellik sahifada -mashhur Muqaddimoti Isno Ashar nomi bilanqism ih nom kitobida- zoÀrgÀa hal etgan va faqatgina ilm sohiblariga bildirgan ayni masalalarni Qadarga doir Yigirma Oltinchi SoÀzda, Ikkinchi Mabhasning ikki sahifasida batamom, ham hammaga bildi a'zaan bir tarzda bayoni, asari inoyat boÀlmasa, nima?

Ham barcha aqllarni hayratda qoldirgan va hech bir falsafaning qoÀli bilan kashf qilinmagan va olamnchi Iilishining sirri va koinot tilsimi deyilgan va Qur'oni Azimushshonning i'jozi bilan kashf etilgan u tilsimi mushkulkusho va u muammo-i hayratnamo Yigirma ToÀrtinchi Maktub va Yigirma ToÀ(1355)chi SoÀzning oxiridagi ramzli nuktada va OÀttizinchi SoÀzning zarralar oÀzgarishining olti adad hikmatida kashf etilgan. Koinotdagi faoliyati hayratnamonyonninlsimini va koinot yaratilishining va oqibatining muammosini va zarralar oÀzgarishidagi harakatlarning sirri hikmatini kashf va bayon etgandirlar, maydondadirbatta,ish mumkin.

Ham sirri Ahadiyat bilan sheriksiz Vahdati Rububiyatni, ham nihoyatsiz qurbiyati Ilohiya bilan nihoyatsiz bu'diyatimiz boÀlgan holat-uangiz haqiqatlarni mukammal ochiqlik bilan OÀn Oltinchi SoÀz va OÀttiz Ikkinchi SoÀz bayon qilganlari kabi, qudrati Ilohiyaga nisbatan zarralar va sayyoralar teng boÀlganini; va hashri a'zamda barcha ziyruhhubhaliriltirilish, bir nafsning tiriltirilishi qadar oÀsha qudratga oson boÀlganini va shirkning koinot yaratilishida aralashuvi imkonsizlik darajasida aqldan uzoq ekanini mukammal ochiqlik bilan koÀrsatgan YiggÀ kabhi Maktubdagi وَ هُوَ عَلٰى كُلِّ شَىْءٍ قَد۪يرٌ kalimasi bayonida va uch tamsilni ichiga olgan uning zayli shu azim sirri vahdatni kashf etgandir.

g,

Qur'on va iymon haqiqatlarida shunday bir kenglik borki, eng buyuk zako-i bashariy qamray olmagani holda; men kabi zehni chalkash, vaziyati parishon, murojaat qilinadigan kitob yoÀq ekan, qiynalhisha tez yozgan bir odamda, u haqiqatlarning mutlaq aksariyati tafsilotlari bilan chiqishi; toÀgÀridan toÀgÀri Qur'oni Hakimning i'jozi ma'naviysining asari va inoyati RabboniyanboÀlmalvasi va quvvatli bir ishorati gÀaybiyadir.

ToÀrtinchi Ishora: Ellik-oltmishta risolalar - Hozir bir yuz oÀttizta - shunday bir tarzda ehson qilinganki, emas men kabi oz fikr yuritgan va zuhurotga tobe boÀlgan va tadqiqqa vaqt topolmagan bir insonning, balki buyuk zakolardan tashkil topgan bir ahli tadqiqning sa'yu gÀayrati bilan qilinmagan bir tarzda ta'liflari, toÀgÀridan to qilgaa bir asari inoyat boÀlganini koÀrsatadi. Chunki barcha bu risolalarda barcha chuqur haqiqatlar tamsillar vositasi bilan eng omi va savodsiz boÀlganlarga qadar dars beriladi. Holbuki u haqiqatlarning koÀpini buyuk olimlar "Tushuntirib boÀlmaydboÀlis, emas avomga, balki ilm sohiblariga ham bildirolmaydilar.

Xullas, eng uzoq haqiqatlarni eng yaqin bir tarzda, eng omi bir odamga dars beradigan darajada men kabi turkchasi oz, soÀzlari qiyin tushuniladigan, koÀpay kulashilmaydigan va ba'zan qisqacha loÀnda yozganidan zohir haqiqatlarni ham qiyinlashtiradi deb eskidan beri shuhrat topgan va eski asarlari qisman oÀsha yomon shuhratni tasdiq etgan aymiz.axsning qoÀlida bu hayratomuz yengillashtirishlar va bayon qilish osonligi, albatta shubhasiz bir asari inoyatdir va uning hunari boÀlolmaydi va Qur'oni Karimning i'jozi ma'naviysining bir jilvasidir va tamsiloti Qur'oniyaning bir tamassulii vaqt in'ikosidir.

Beshinchi Ishora: Risolalar umuman olganda juda koÀp tarqalgani holda, eng buyuk olimdan ol, to eng omi odamgacha va ahli qalb buyuk bir validan ol, to eng qaysar dinsiz bir faylasufgi, RisoÀlgan odamlar tabaqasi va toifalar u risolalarni koÀrganlari va oÀqiganlari va bir qismi ta'zirlarini yeganlari holda, tanqid qilinmasligi; va har toifa darajasiga koÀra foydalanishi, toÀgÀridan-toÀgÀri bt, zavri inoyati Rabboniya va bir karomati Qur'oniya boÀlgani kabi, koÀp tadqiqot va qidiruvlarning natijasi bilan hosil boÀlgan u tur risolalar, favqulodda bir tezlik bilan, Àp alorokimni va fikrimni chalkashtirgan qiynoqli inqiboz vaqtlarida yozilishi ham, bir asari inoyat va bir ikromi Rabboniydir.

Ha, aksar qardoshlarim va yonimdagi umum birodarlarim va nusxa koÀchiruvchilar bil'lif vki; OÀn ToÀqqizinchi Maktubning besh parchasi bir necha kun mobaynida, har kun ikki-uch soatda va jami oÀn ikki soatda hech bir kitobga murojaat etilmasdan yozilishi.. hatto eng muhim pay va ba u parchada lafzi Rasuli Akram Alayhissalotu Vassalom kalimasida zohir bir xotami Nubuvvatni koÀrsatgan ToÀrtinchi juz; uch-toÀrt soatda, togÀda, yomgÀir ostida yoddan yozilgan... va OÀttizinchi SoÀz kabi muhim va daqdiyat" risola, olti soat ichida bir bogÀda yozilgan. Va Yigirma Sakkizinchi SoÀz Sulaymonning bogÀida bir, uzogÀi ikki soat ichida yozilishi kabi, aksar risolalar bundaybilan shi.. va eskidan beri qiynalgan va munqabiz boÀlgan vaqtim, eng zohir haqiqatlarni ham bayon etolmaganimni, balki bilolmaganimni yaqin doÀstlarim biladilar. Xususan, u agi biga xastalik ham qoÀshilsa; yanada koÀproq meni darsdan, ta'lifdan man qilish bilan barobar.. eng muhim SoÀzlar va risolalar eng aziyatli va xastalikli zamonimda, eng tardagi tarzda yozilishi; toÀgÀridan-toÀgÀri bir inoyati Ilohiya va bir ikromi Rabboniy va bir karomati Qur'oniya boÀlmasa, nima?

Ham qaysi kitob bonbaidaoÀlsin (bunday haqoiqi Ilohiyadan va iymoniyadan bahs etgan boÀlsa) - har holatda - bir qism masalalari bir qism insonlarga zarar beradi; va zarar berganlari uchun, har masala harkasga nashr etilpsiz, Holbuki shu risolalar esa; hozirgacha hech kimda, -koÀplardan soÀraganim holda- yomon ta'sir va zid ta'sir va zehnni mashgÀul qilish kabi bir zarar bermaganlari, toÀgÀridan toÀgÀa Beki ishorati gÀaybiya va bir inoyati Rabboniya ekani bizga koÀra muhaqqaqdir.

Oltinchi Ishora: Hozir menga koÀra qat'iyat paydo etganki, aksar hayodi.

tiyor va iqtidorimning, shuur va tadbirimning xorijida shunday bir tarzda oÀtgan va shunday gÀarib bir suratda unga jarayon berilgan; toki Qujavob Hakimga xizmat qiladigan bu navi risolalarni natija bersin. GoÀyo butun hayoti ilmiyam oldindan tayyorgarlikar hukmiga oÀtgan. Va SoÀzlar bilan I'jozi Qur'onning izhori, uning natijasi boÀladigan suratda blan va. Hatto shu yetti yil surgunimda va gÀurbatimda va sababsiz va orzuimning xilofiga hamma narsadan uzoqlashtirilishim va mashrabimga muxolif faqiy bir qishloqda hayot oÀtkazishim va eskidan beri oÀrganib qolganim hayoti ijtimoiyaning koÀp aloqalaridan va qoidalaridan nafrat qilib tark etishim; toÀgÀridan toÀgÀriga bu xioyatgaQur'oniyani xolis, sof bir suratda qildirish uchun bu vaziyat berilganiga shubham qolmagan. Hatto koÀp marta menga berilgan aziyat va zulman menga qarshi boÀlgan tazyiqlar pardasi ostida, bir dasti inoyat tarafidan marhamatkoro bir d'onning sirlariga barcha fikrni jam ettirish va nazarni tarqatmaslik uchun qilingan degan qanoatdaman. Hatto avvallari mutolaaga juda mun ham boÀlganim holda; butunlay boshqa kitoblarning mutolaasidan bir man, bir saqlanish ruhimga berilgan edi. Bunday gÀurbatda tasalli va unsiyat sababi boÀlgan mutolaani me kelsirk ettirgan, - angladimki - toÀgÀridan toÀgÀriga Qur'on oyatlarining ustozi mutlaq boÀlishlari uchundir.

Ham yozilgan asarlar, risolalar, - mutlaq aksariyati - xorijdan hech bir sabab kelmasdan, ruhimdan tavallud etgan bRisolaatga binoan, oniy va daf'iy boÀlib ehson etilgan. SoÀngra ba'zi doÀstlarimga koÀrsatgan vaqtim deganlar: "Shu zamonning yaralariga davodir". Taantirandan soÀng aksar qardoshlarimdan angladimki, toÀliq shu zamondagi ehtiyojga muvofiq va dardga loyiq dori hukmiga oÀtyapti.

Xullas, ixtiyor va shuurimning doiq Ustoorijida, mazkur holatlar va sarguzashti hayotim va ilmlarning turlaridagi xilofi odat va ixtiyorsiz tadqiq qilib oÀrganishlarim bunday biroÀsha a-i muqaddasa bilan natijalanish uchun, quvvatli bir inoyati Ilohiya va bir ikromi Rabboniy boÀlganiga menda shubha qoldirmagan.

Yettinchi Ishora: Bu xizmatimiz zamonida, besh-olti lmaganbaynida, mubolagÀasiz yuz asari ikromi Ilohiy va inoyati Rabboniya va karomati Qur'oniyani koÀzimiz bilan koÀrdik. Bir qismiga OÀn Oltinchi Maktubda ishora etdik;Risolaismini Yigirma Oltinchi Maktubning ToÀrtinchi Mabhasining farqli masalalarida; bir qismini Yigirma Sakkizinchi Maktubning Uchinchi Masalasida bayon etdik. Mening yaqin bbi Rarlarim buni biladilar. Doimiy birodarim Barlalik Sulaymon Afandi koÀplarini biladi. Xususan, SoÀzlarning va risolalarning nashrida va tahrirlarida va joylariga joylashtirishda hamda qoralama va oqlama nusxani yozishda kutilgandan ortiq kaodat, orona osonlashtirishlarga mazhar boÀlyapmiz. Karomati Qur'oniya boÀlganiga shubhamiz qolmayapti. Buning misollari yuzlabdir.

Ham tirikchilik xususida shu qadar shafqat bilan oziqlanyapmizki; koÀpgchik bir orzu-i qalbimizni, bizni ishlattirgan sohibi inoyat qondirish uchun, kutilgandan ortiq bir suratda ehson etyapti. Va hokazo... Xullas, bu hol gÀoyat quvvatli bir ishoratiNur shiyadirki, biz ishlattirilyapmiz. Ham rizo doirasida, ham inoyat ostida bizga xizmati Qur'oniya qildirilyapti.

سُبْحَانَكَ لاَ عِلْمَ لَنَا اِلاَّ مَا عbildirتَنَا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ

اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ صَلاَةً تَكُونُ لَكَ رِضَاءً وَ لِحَقِّهِ اَدَاءً وَ عَلَى آلِهِ وَ صَحْبِir, Yuسَلِّمْ تَسْلِيمًا كَثِيرًا آمِينَ

Shung avv inoyat ilgari mahram tarzda yozilgan, OÀn ToÀrtinchi SoÀzning oxiriga qoÀshilgan edi. Qandaydir boÀlib aksar nusxa koÀchiruvchilar unutib yozmagan edilar. Demak, munosib va loyiq joyi bu yerhqa-boi, yashirin qolgan.

Mendan soÀrayapsan: "Nima uchun sening Qur'ondan yozgan SoÀzlaringda shunday bir quvvat, bir ta'sir borki, mufassirlarning va orifl yorug soÀzlarida kamdan-kam topiladi. Ba'zan bir satrda bir sahifa qadar quvvat bor, bir sahifada bir kitob qadar ta'sir mavjud?.."

Javob: GoÀzal bir javobdir. Sharaf i'jozi Qur'onga oid boÀlganidan va menga oid boÀlmaganidan, qoÀrqmasdan yman. : "Aksariyat e'tibori bilan shunday." Chunki:

Yozilgan SoÀzlar tasavvur emas, tasdiqdir; taslim emas, iymondir; ma'rifat emas, shahodatdir, shuhuddir; taqlid emas, tahqiqdir; iltizom emas, iz'ondir; tasavvuf emas, haqiqatdir; da'vo qilib da'vo ichida burhondir. Shu sirning hikmati budirki:

Eski zamonda iymon asoslari himoyalangan edi, taslim kuchli edi. Tafsilotlarda oriflarning ma'rifatlari dalilsiz ham boÀlsa, bayonotlaom qilbul edi, kifoya edi. Faqat shu zamonda fandan kelgan zalolat qoÀlini asoslarga va ruknlarga uzatganidan, har dardga loyiq davoni ehson etishda kimi Rahim boÀlgan Zoti Zuljalol, Qur'oni Karimning eng porloq mazhari i'jozidan boÀlgan tamsillaridan bir shu'lasini; ojizlik va zaifligimga, faqirlik va ehtiyojimga marhamatan lloh bi Qur'onga oid yozuvlarimga ehson etdi. Falillahilhamd, sirri tamsil durbini bilan eng uzoq haqiqatlar gÀoyat yaqin qilib koÀrsatildi. Ham sirri tamsil birlÀgÀrigati bilan eng tarqoq masalalar toÀplattirildi. Ham sirri tamsil narvoni bilan eng yuksak haqiqatlarga osonlik bilan yetishtirildi. Ham sirri tamsil derazasi bilan; gÀaybiy haqiqatlarga, Islomning asoslariga shuhudga yaqin bir yai sohiiymoniy hosil boÀldi. Aql bilan birga vahim va xayol, hatto nafs va havo taslimga majbur boÀlgani kabi, shayton ham yengilganini qabul qilib qurolini taslim qilishga majbur boÀldi.

Xulosa: Yozuvlarimda naqadar goÀzallik va ta'sir b2

U faqat Qur'oniy tamsillarning yogÀdularidandir. Mening hissam, faqat shiddatli ehtiyojim bilan talabdir va gÀoyat ojizligim bilan yolvoribgan ayshimdir. Dard menikidir, davo Qur'onnikidir.

اَلlar,

Aziz, Siddiq Qardoshlarim!

Avvalo, oÀtgan muborak Layla-i Baroatingizni va kelayotgan Rtda "mi Sharifingizni tabriklaymiz. Bu yil Baroat Kechasini Nurchilar haqida juda barakali va karomatli boÀlganiga bir alomatini hayrat bilan koÀrdik. Shundayki:

Men Baroat kechasidan oz avval "Asoyi Muso" tahriri bilan mashgÀul ekan, bir kabua hukmrazaga keldi, menga qaradi. Men dedim: "Xushxabar keltirdingmi?" Ichkariga kirdi. GoÀyo avvaldan doÀst ekandek hech qoÀrqmadi, "Asoyi Muso" ustiga chiqdi, uch soat oÀtirdi. Non, guruch ben,

yemadi. Oqshomgacha qoldi, soÀngra ketdi. Takror keldi. Ertalabgacha yonimda qoldi. Men uxlayotganda boshimga keldi, "SogÀ boÀling" navidan boshimni siladi, soÀngra uchdi, ketdi. Ikkinchi kun men nadomat qilarkanyoÀlidkeldi, bir kecha yana qoldi. Demak bu muborak qush ham Asoyi Musoni, ham Baroatimizni tabriklashni istadi.

بِاسْمِهِ سُبْحَانَ اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وngan iمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا

Avvalo: Hozir toÀliq ayon boÀldiki, zilzila Risola-in Nur bilan aloqadordir. Xusravning mudofaatimda yozilgklash rt zilzila masalasini tasdiq qilgan bu kechagi shiddatli toÀrt dafa zilzila, menga va Nurlarga va bu mamlakatga qat'iy bir suiqasd asari boÀlib hukumalarigada xizmatchimga baqirib meni haqoratomuz kamsitib va soÀkib "Bor unga ayt!" degan va hokimning majburiy buyrugÀi bilan "Kasal ham boÀlsa, bu yerga keltiringlar!" deb posbonlarga va jandarmalarga amr bergan va Afyo Bundaparda ostidagi katta amaldorga tayangan AmirtogÀ zobitasi, ham Nur shogirdlarining shavqlariga, ham Nurlarning bu yerda yozilishiga, ham menga jiddii: Jalat berishi, ayni vaqtda bunday bu yerda koÀrilmagan bu shiddatli zilzilaning kelishi koÀrsatadiki; Risola-i Nur, balolarni daf qilish vasilasidir.. taنَاهُ lgan sari balo fursat topib keladi.

Bu Nur asar, tafsiridir ul samoviy kitobning,

E'lon qilar haqiqatni, amri haqni bildirar.

Isyonllyaptizulmlarga ma'ruz boÀlgan jahonning

Bu asrda koÀz yoshini, nur sochib tindirar.

Bu asardir iztirobli koÀngillarga tasalli,

Bu qarorsiz olamning har inqirozida nur sochar.

ROHIMNasardir har zulmatda salomatlik rahbari,

Ahli iymon bu soyada bu asar bilan hur yashar.

Ma'sumlarga bir oÀgitdir, yoshlarning ham rahbari,

Har mazlumga "Yi. Fayz" der, "kulasan ertaga sen!"

Tasallisi juda yuksak, ibratlidir darslari,

Beli bukik keksaga xushxabar berar tubdan.

Bu Nur asar, har olimning, ida boÀminning sartoji,

Dardlilarning darmonidir, har munkirni ta'zirlar.

Shirklarning ham yoÀqotuvchisi, ham har qaygÀu dorisi,

Zindiq zolim yopishsa boshayniqslqon portlar.

Bu asardir insonlarni dahshatlardan uzoqlashtirgan,

Qudrat qoÀli himoyachisi, hayratga solgan hukmi bor.

Qaysarlar taslim boÀlar, hukmiga magÀrur ekan,

Har sahimagafaylasufni maftun qilgan nuri bor.

Ey kuch yetmas, dahshat bergan holatlardan yigÀlagan,

Foniylarga aldanib ranjiganda baqirma.

Ey zoildan, ojizlardan madad kuta bir Àlangan,

Kir bu Nurning olamiga, foniylarni chaqirma.

UygÀon ortiq, gÀaflat sarxushligidan turma uygÀon,

Havasoting bir ajdarhodir qalbingni kemiradi.

Erta mas'ud boÀladi yoÀqlikda Haqni topgan,

Nurga biddin, sarmoyasin, erta senga beriladi,

Huzuringda uxroda ehtishomlar toÀshaladi...

ing qaning varosati Ahmadiya (A.S.V.) jihatida ma'noyi ishoriy nuqtasida bu asrda u Rahmatan-lil olamiynning bir oynasi va haqiqati Qur'oniyaning bir haqiqiy tafsiri boÀlgan Risola-i Nur, u kulliy rسَّلاَing bir jilvasi, bir namunasi boÀlishidan; haqiqati Muhammadiyaning (A.S.V.) bir qism vasflarini, ma'noyi majoziy bilan juz'iy bir vorisiga berib boÀladi deb bu porlzamon idaga tegilmadim. Faqat haqiqati Ahmadiya (A.S.V.) bilan oynasining farqiga ishora boÀlib ba'zi kalimalar ilova etildi.]

Huzur topar bugun seningla olam

Ey bu asrda rahmati olam Ristini vn Nur.

Surur topar bugun seningla odam

Ey bir rahmati olam Risolat-un Nur!

Bu xasta koÀngillar koÀpdan parishon,

BoÀlsa senda agar Luqmondan nishon,

Bir shifo ber, kel ey mahbubi ziyshon

tozimilva-i rahmati olam Risolat-un Nur!

Kelmaz-mi oxiri bu uzun hijoning,

OÀtmas-mi gÀami bu motamli kechaning,

Zori ortdi, sabri bitdi qanchaning

Ey jilva-i rahmati olam Risolat-un Nur!

Faxri olam arshdan bu yerga tushdU vaqtShohi valoyat kelib duldulga mindi,

Zulfiqorga bugun ortiq "Nur" deyildi

Ey bu zamonda rahmati olam Risolat-un Nur!

YoÀlimiz, bu Nurning bu nurli yoÀli,

Boldik hammamiz U Nurning bir quli,

Nurnish uda yurigan ham qanday baxtli

Ey namuna-i rahmati olam Risolat-un Nur!

Nursning nur chiqqan nurli togÀida,

Bulbul sayrar bogÀchasida bogÀida,

va "y boÀlsak uning pok oyogÀida

Ey rahmati olam jilvasi Risolat-un Nur!

Dardlarga darmonsan, mahbubi jonsan,

Ham jome-ul Asmo val Qur'onsan

Hamda nuri Haqdan bizga ehsonsan

Ey bir rahmati olam Risolat-un Nur!

Buujum qa modda emas bir magÀzsan,

Har zarradan boqqan butun bir koÀzsan;

Koinotni hayron qilgan butun bir yuzsan

Ey misoli rahmati olam Risolat-un Nur!

Asli avvalisan asalning, shakarning,

Dengizisan jumla ilmning, اطٍ مُing,

Kelmadi, jahonga bunday asar oÀxshashing

Ey mir'ati rahmati olam Risolat-un Nur!

Sen oylardan, quyoshlardan ustunsan,

Nihoyatsiz, oxiri kelmas butunsan,

Nur jamoling butun- butun koadi, un

Ey mazhari rahmati olam Risolat-un Nur!

BoÀyin bukib achchiq-achchiq ma'rardik,

KoÀz yoshini qonlar ila artardik,

KoÀrsak deya senolat van tilardik

Ey bir tamsili rahmati olam Risolat-un Nur!

Chunki sensan, bu asrda Rahmat-an-lil olamiynning jilvasi

Chunki sensan hozir Shofe'-ul-Muznibiynning vorisi,

AgÀisna yo gÀiyas-al mustagÀisiyn bir duosi

Ey shu'la-i radad Yoolam Risolat-un Nur!

Shifo topsin hozir biroz yaramiz,

Rivoj topsin, oÀtmaz boÀlgan pulimiz,

Soch nuringni, oqqa aylansin qoramiz

Ey zihiqarmrahmati olam Risolat-un Nur!

Gunohimiz ila gulxan kabi purnirmiz,

Dard qoÀlidan ham har kun zoru-zormiz,

Afv et bizni modomiki senga faqat yormiz

Àlganiuri rahmati olam Risolat-un Nur!

Maylimiz yoÀq yolgÀonchi bir dunyoga,

Tugatdik biz bid'atlarni, riyoni,

Berilmaymiz unday quruq xayolga,

Ey bir haqiqati rahmati olam Risolat-un Nur!

YoÀq bizda jamiyat qurish xayoli,

Yosabab hqa bir yoÀlga ketish savdosi,

BoÀldik faqat nurning dardli shaydosi

Ey dardlilarga rahmati olam Risolat-un Nur!

YoÀllarda qoldirdik oÀtdik darveshni,

da AbdkoÀngillardan unday tashvishni,

Kifoya bu porlagan nurning quyoshi

Ey ma'kasi rahmati olam Risolat-un Nur!

OÀtganmiz barcha madhlardan, sanodan,

Yuz oÀgiyoj boarvatlardan, boylikdan,

Nur istaymiz oÀtmasdan bu fanodan

Ey bu asrda rahmati olam Risolat-un Nur!

Nur qoÀlidan ichaylik biz sharobni,

Aylantirganmiz shirinlikka azobni,

Bir mahbubning biz ham boÀldik turobi

aqiqatzga rahmati olam Risolat-un Nur!

Oshiqlarning arshga chiqqan faryodi,

YigÀlatadi u pok ruhli ajdodni.

Alloh uchun ayla bizga yordamni

Ey muhtojlargomatinati olam Risolat-un Nur!

KoÀklar soldi balo, yer berdi balo,

Tebratdi ofoqni bir achchiq faryod,

Rahmat et olamga ey Nuri Mavlo

Ey jilva-ir don,ti olam Risolat-un Nur!

Bir yonda sel bor, bir yonda qon oqar,

Bu balo otashi olamni yoqar,

YigÀlagan bu bashar faqat senga boqar

Ey namuna-i rahmzdir. am Risolat-un Nur!

OÀraldi otashla bu ulkan dunyo,

Bir Jahannam kabi qaynadi daryo,

Yetish yordamga ey shohi avliyo!

Ey bu zamonda rahmati olam Risolat-un Nur!

Har yuz enni sening nuring soÀndirar,

Har bir yerni bir gulshanga sening nuring aylantirar,

Dajjolni ham bir kun kelar albatta oÀldirar

Ey nuri rahmati olam Risolat-un Nur!

Zindiqoga, kufrga

بِاسْi tashlanding,

KoÀngillardan gÀamlarni koÀtarding,

Bizni nurning daryosiga shoÀngÀitding

Ey bechoralarga rahmati olam Risolat-un Nur!

KoÀtarolmas senga aslo hech kim qoÀl,

BogÀlaymiz bizlar seَللَّهndan bel,

Dunyolarga sensan umid va istak

Ey ziyoyi rahmati olam Risolat-un Nur!

Sen qoÀshin qurmaysan erkak, askarla,

Urushmaysan unday toÀpla, pichoqla..

NuriloÀndahu asrni tutib quchoqla

Ey hozir rahmati olam Risolat-un Nur!

Tugasin da bu qoÀrqinch toÀfoni shadid,

Ochilsin yap-yangi bir davri mas'ud,

OÀn sakkiz ming olam aylasin faqat iyd

Ey ahli Qkkan ma rahmati olam Risolat-un Nur!

Kelmoqda shu qarshidan garchi bir zulmat,

Faqat sensan bugun atoyi rahmat...

BoÀgÀasan uni nuringla albat

Ey bir rahmati olam Risolat-un Nur!

tli hul ajdar uyimizga kirmasin,

Zaharli qoÀli yoqamizga yetmasin,

Qarshi turib nuring fursat bermasin

Ey sayfi rahmati olam Risolat-un Nur!

Qora tuman ustimizdan tarqalsin

Qizil olov soÀnib olaan olionsin,

Bu zafaring hashrga qadar eslansin

Ey zulfiqori rahmati olam Risolat-un Nur!

U nasldandir qancha jonlar yoqqanlar,

U nasldandir uylar, roÀzgÀorlar yiqqanqealar U nasldandir senga kinla boqqanlar

Ey hujjati rahmati olam Risolat-un Nur!

Ma'sumlarning qonlarini icharlar,

Abu Jahlni, Namrudlarni oÀzarlar,

OÀlimlardan oÀlimlanri tanlarlar

Ey hozir bir rahmati olam Ris risoln Nur!

Bir mikrob-ki jigarlarni tishlaydi,

Qonimizla oÀzini toÀydiradi,

Toza yurtni kirlatib kirlatadi

Ey bir dorixona-i rahmati olam Risolat-un Nur!

GÀoziylarning, fotihlarning qoÀnogÀi,

Sayyidlarning, sarvarlarning oÀtbga su Bu vatandir shahidlarning yotogÀi

Ey jilva-i rahmati olam Risolat-un Nur!

U shahidning olaga aylangan kafani,

Mushklar ufurur gulga oÀxshar badani

OÀpar Malaklar ham nurli no'shini,

Ey namuna-i rahmati olam Risolati. Iror!

Qur'on deydi oÀlmagandir, tirikdir,

Har birisi Haqning arslon yigiti,

Maqbaralari yuraklarni titratar

Ey oyna-i rahmati olamy oladat-un Nur!

Hadyasan chunki asl millatga

Tushmaylik bir kun ham zillatga,

Etgin bizni shonli buyuk davlatga

Ey misoli rahmatibilganRisolat-un Nur!

Aylaydilar nuring ila doim hamla,

Zafarlarla shonlar topar bu millat,

Sharqqa gÀarbga ziyo solsin bu davlat

Ey bizlarga rahmati olam Risolat-un Nur!

Nurdan qa "nun", ham mustahkam qoÀling bor,

Nurdan sening Haqqa ketgan yoÀling bor,

Qabul et bir kamtar Fayzi quling bor

Ey bu asrda rahmati olam Risolat-un Nur!

Ustozii har dim Hazratlari!

oyatining nurlaridan nurning soyasida olib bilganim bir zarrani bu shaklda yozdim va huzuri irfoningizga taqdim qildim. Qabulini MATI Gs qilaman. Salomlarimizni taqdim va muborak qoÀllaringizni oÀpamiz afandimiz.

g asliERSITETDAGI NUR SHOGIRDLARINING NUR HAQIQATINING FAN DOIRASIDA FAVQULODDA QIYMATINI TAQDIRLAGANLARIGA BIR NAMUNA

اَلسَّلاَمُ عَلَva'da- وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا

Shu koinot samosining botmaydigan ma'naviy quyoshi boÀlgan Qur'oni Karim; shu ismi qot kitobi kabirining takviniy oyatlarini oÀqittirish, mohiyatini koÀrsatish uchun shu'lalari hukmida boÀlgan nurlarini nashr etadi. Basharning aqllarini i boshtirish bilan siroti mustaqimni koÀrsatadi. Bashariyat olamida har fard, yaratilishidagi maqsadlarni va fitratidagi istaklarni va istiqomatidagi gÀoyasini u hidoyat quyoshinia oÀshi bilan koÀradi, anglaydi va biladi. U hidoyat nurining tajalliysiga sazovor boÀlganlar, qalb qobiliyati nisbatida unga oynadorlik qilib yaqinlik kasb etadi. Narsalar va bur boing mohiyati u nur bilan koÀrinib, faqat u nur bilan koÀriladi, anglashiladi va bilinadi. Shamsi Azaliyaning ma'naviy hidoyat nurlarini tamsil etgilan k'oni Karim qalb koÀzi bilan haq va haqiqatni koÀrishni ta'minlaydi. Shuning uchun uning nuridan uzoqda qolganlar zulmatlarda qoladilar. Zeining ma narsa nur bilan koÀriladi, anglashiladi va bilinadi. Xullas, shu kitobi kabirning ma'naviy va doimiy quyoshi boÀlgan Qur'oni Karimning nuri tajalliysig. Faqasrimizda "Nur" ismi bilan nomlangan Risola-i Nurning shaxsi ma'naviysi sazovor boÀlgan. U Nurlar-ki, zulmatlardan ayrilishni istamagan koÀr shapalak tabiatli, gÀaflat uyqusi bilsa, afduzini tun qilgan safohatparast, aqli koÀziga tushgan, zulmatlarda qolib koÀzi koÀrmas boÀglanlarga va yoÀlini adashtirganlarga qarshi proektor kabi nurlarinKIZ PAn haqiqatlariga qaratib siroti mustaqimni batamom koÀr boÀlmaganlarga koÀrsatadi. Nur toÀqmogÀini ahli kufr va munkirlarning boshiga urib "Yo aqlingni boshingdan chiqar ott-un Nn boÀl, yoxud aqlingni boshingga olib inson boÀl!" deydi.

Ilm bir navi nur boÀlganiga koÀra, Risola-i Nurning ilmga boÀlgan eng chuqur voqifligini koÀrsatadigan bir-ikki daliliga qisqa ishora qilamiz.

Avvalo: Shuni eslashimiz ilan bki: Risola-i Nur boshqa kitoblarni emas, balki faqat Qur'oni Karimni ustoz sifatida tanishi va unga xizmat qilishi e'tibori bilan, maqbuliyati haqida bizning bu mavzuda soÀz aytishimizga hojat qoldirmaydi. Biz faqat ilm arbobi mobaynida ir xat-i Nurning qiymatini koÀrsatish uchun qoÀshimcha ravishda deymizki:

Risola-i Nur hozirga qadar hech bir ilm odami toÀliq bir ochiqlik bilan isbot qilolmagan eng qiyin tushuniladigan masalalarni gÀaybi oddiy bir shaklda, eng omi avom tabaqasidan tortib eng oliy xoslar tabaqasiga qadar harkasning iste'dodi nisbatida anglay oladigan tarzida, shraydi,z ishontiruvchi va yaqiyniy bir shaklda izoh va isbot qilishidir. Bu xususiyat deyarli hech bir ilm odamining asarida yoÀqdir.

Ikkinchisi: Barcha Nur asarlari Qur'oni Karimning bir qism oyatlariri bihaqiqiy tafsiri boÀlib, uning ma'naviy i'jozining yogÀdulari boÀlganini har xususda koÀrsatishidir.

Uchinchisi: Insonlarning eng chuqur ehtiyojlariga qat'iy dalil va burhonlar bilan ilmiy mohiyatda javob da umiidir. Masalan: Vojib-ul-Vujudning borligi va oxirat va boshqa iymon ruknlarini bir zarraning lisoni hol va qol suratida tarjimonligini qilib isbot i Nurgi. Eng mashhur Islom faylasuflaridan Ibn Sino, Farobiy, Ibn Rushd bu maslaklarda butun mavjudotni dalil oÀlaroq koÀrsatganlari holda; Risola-i Nur u haqiqatlarni aynan bir zarra yoki bir urugÀ lisoni bilan isbot qilrning gar Risola-i Nurning ilmiy qudratini hozir ularga koÀrsatish mumkin boÀlsaydi, ular hamon tiz choÀkib Risola-i Nurdan dars olar edilar.

ToÀrtinchisi: Risola-i Nur insonning yillarcha mashgÀul boÀlib qoÀlga kirita olmagan ma'lumotlarni ir. De xulosalar navidan qisqa bir zamonda ta'min qilishidir.

Beshinchisi: Risola-i Nur ilmning asos gÀoyasi boÀlgan rizoyi Ilohiyni qoÀlga kiritishga sabab boÀlishi da'voyo manfaatiga ilmni hech bir jihat bilan vosita qilmasdan toÀliq ma'noda insoniyatga xizmat kabi eng yuksak vazifani tamsil etishidir.

Oltinchisi: Risola-i Nuratningtli va muqaddas va iymoniy bir tafakkur samarasi boÀlib butun mavjudotning lisoni hol va qol suratida tarjimonligini qiladi. Ayni zamonda iymon haqiqatlar.

Imalyaqiyn va aynalyaqiyn va haqqalyaqiyn darajalarida inkishof ettiradi.

Yettinchisi: Risola-i Nur barcha ilmlarni jamlagan boÀlishidir. GoÀyo ilm iplari bilan toÀqilgan ziynatli gazlama. Aksair. Va hozirga qadar hech bir ilm arbobi tarafidan aytilmagan va har ilmga boÀlgan eng chuqur voqifligini koÀrsatgan vajizalar majmuasidir. Misol oÀlaroq bir nechtasini zikr qilib, umumiatli ba bir fikr olishni istaganlarga Risola-i Nur dengiziga murojaat qilishini tavsiya qilamiz.

"Chivinning koÀzini yaratgan, quyoshni hanga koratgandir."

"Bir kapalakning me'dasini tartibga solgan, Manzuma-i Shamsiyani ham u tartibga solgandir."

"Bir zarrani ijod etish uchun, butun koinotni ijod qiladigan soÀngsiz qudrat lozim. Zero shu kitNurninbiri koinotning har bir harfining, ayniqsa ziyhayot har bir harfining har bir jumlasiga yuzlangan bittadan yuzi va qaragan bittadan koÀzi bor."

"Tabiat mazhar bir matbaadir, chop qilgan emas.. naqshdir, naqqosh emas.. mistardir, masdar emas.. nizomdir, nozim emas.. qonundir, qudrat emas.. shariati irodiyadir, haqiqati xorijiya emas."

"Sobit, doim, fitriy qonunlar kabi ruh ham olami olib n, sifati irodadan kelgan va qudrat unga vujudi hissiy kiydirgan.. bir sayyola-i latifani u gavharga sadaf qilgan..."

Va hokazo.. minglab vajizalartixrojاَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى

بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلاَّ يُسَبِّحُ بِ bir Zهِ

Zarramizni farti shafqatinla shamsi anvoringga tushirding,

Johilir. Buzla anoniyatimizni diyori irfoningga tushirding.

Ma'dani misimizni pota-i Furqonga tushirding,

Afsuski, u potada zunnori inkorimizni tushirding.

Saroyi Ka'ba-i ulyoga erib tuli amalimizni tushirdinsini hMaqomi nuri tavhidga borib xobi xayolimizni tushirding.

Haromgohi Ilohiyda suvaydo hujrasiga yukimizni tushirding,

Hay'ati suratining ichidagi ma'noga koÀnglimizni tushirding.

To azal tongida vahdat ohangini eshitding,

Layliyi ar, buQays ila bir damda koÀrishding.

DoÀst iqlimining lolasining bogÀlariga erishding,

Vahdati soqi midodini سَقَيهُمْ kavsariga tushirding.

BoÀlmasayding R.A.) ola-i Nur bizga sen ehson;

Chohi mosivo, nafsi togÀutla yutar edi bizni hamon.

Zalolatdan oÀtolmas, kufr menligida qolardik uryon,

Hamdan Lilloh qatrahdoridbahri anvoringga tushirding.

Sendagi asrori Haq سَوْفَ تَرَينِى ni soÀylasam,

Gul jihatidagi Lahut menini sharh va bayon aylasam.nun" ir-i Xudo, moÀminga hadya, zalolatga sayfi hamta-mi desam;

Zulfiqor va Asoyi Muso ila munkirlarni girdobga tushirding.

Oshinoyi bazmi Haqdir Risola-i Nur talabalari;

Nuri Yazdon, Fayzi Qur'ondir jumlasining rahbari.

B shuni notuvon ularning bir haqir kamtari,

Halil Ibrohimga "haqi dari oli aba" tom tushirding.

Huva Nuktasi

اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَdoira-ُهُ اَبَدًا دَائِمًا

Aziz va Siddiq Qardoshlarim!

[Qardoshlarim, لاَ اِلهَ اِلاَّ هُوَ va قُلْ هُوَ اللّهُ dagi هُوَ lafzida faqat moddiy jihatda bir fikriy va xayoliy sayohatda havo sahifasining mhidan si bilan oniy bir suratda koÀringan bir zarif tavhid nuktasida iymoniy maslakning hadsiz daraja oson va vujub darajasida yengil ekanini va shirk va zalolaafiyinmaslagida hadsiz darajada mushkul, imkonsiz minglab mahol boÀlganini koÀrdim. GÀoyat qisqa bir ishora bilan oÀsha keng va uzun nuktani bayon qilaman.]

Ha, َلْدَةki bir hovuch tuproq yuzlab gullarga navbat bilan gultuvaklik qilgan idishida agar tabiatga, sabablarga havola etilsa, lozim boÀladiki; yo oÀsha idishda kichik miqyosdalaridib, balki gullar adadicha ma'naviy uskunalar, fabrikalar boÀlsin va yoxud u parcha tuproqdagi har bir zarra barcha oÀsha boshqa-boshqa gullarni har xil xususiyatlari Ham tiva hayotdor jihozlari bilan qilishlarini bilsin, goÀyo bir iloh kabi hadsiz ilmi va nihoyatsiz iqtidori boÀlsin... Aynan shuning kabi: Amr va irodaning bir arshi boÀlgan havoning, shamar par har bir parchasi va bir nafas va tirnoq qadar boÀlgan هُوَ lafzidagi havoda, kichkina miqyosda butun dunyoda mavjud telefonlarning, telegraflarning, radiolarning va hadsiz va har xil soÀzlashuvlarning markazlari, stantsiyalari, دَائِqiluvchilari va uzatgichlari boÀlsin va oÀsha hadsiz ishlarni baravariga va bir onda qila olsin. Va yoxud u هُوَ dagi havoning, balki unsuri havoning har bir parchasiningr. Va ir zarrasi barcha telefonchilar va boshqa-boshqa umum telegrafchilar va radio bilan gapirganlar qadar ma'naviy shaxsiyatlari va qobiliyatlari boÀlsin va ularning umum tillarini bilsin va ayni zamonda boshqa zarralarga ham z yildsin, tarqatsin. Chunki amalda oÀsha vaziyat qisman koÀrinmoqda va havoning barcha qismlarida oÀsha qobiliyat bor.

Xullas, ahli kufrning va tabiiyun va moddiyunlarning maslaklarida nafachida tta mahol, balki zarralar adadicha mahollar va imkonsizliklar va mushkulotlar ochiq-oydin koÀrinadi. Agar Sone'-i Zuljalolga berilsa, havo barcha zarralari bilan uning itoatا بِمُkari boÀladi. Birgina zarraning muntazam birgina vazifasi qadar osonlik bilan hadsiz kulliy vazifalarini Xoliqining izni bilan va quvvati bilan va Xoliqqa bogÀlanish va tayanioÀzinian va Sone'ining jilva-i qudrati bilan bir onda yashin tezligida va هُوَ talaffuzi va havoning toÀlqinlanishi osonligida qilinadi. Ya'ni, qalqal'aldratning hadsiz va hayratomuz va muntazam yozuvlariga bir sahifa boÀladi va zarralari oÀsha qalamning uchlari va zarralarning vazifalari esa qalami qadarning nuqtalari boÀladi; birgina zarraning harakati dahafqatda oson ishlaydi.

Xullas, men لاَ اِلهَ اِلاَّ هُوَ va قُلْ هُوَ اللَّهُ dagi harakati fikriya bilan sayohatimda, havo olamini tomosha vgan. Xa unsurning sahifasini mutolaa qilarkan, bu qisqa haqiqatni tamoman yaqqol va batafsil aynalyaqiyn koÀrdim va هُوَ ning lafzida, havosida bunday porloq bir burhon, va bir Àforgai vohidiyat boÀlgani kabi.. ma'nosida va ishorasida gÀoyat nuroniy bir jilva-i ahadiyat va juda quvvatli bir hujjati tavhid va هُوَ olmoshining mutlaq va noaniq ishorasi qaysi zotga qaraydi ishorasiga koÀrinishga yordam bertirikcr alomat u hujjatda borligi uchundirki; ham Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayon, ham ahli zikr maqomi tavhidda bu qudsiy kalimani koÀp takrorlaydilar deya ilmalyaqiyn bilan bildim.

Ha, masalan: Bir nuqta oq u yerzda ikki-uch nuqta qoÀyilsa aralashishi va bir odam har xil koÀp vazifalarni barobar bajarishi bilan chalkashishi va bir kichik ziyhayotga koÀp yuklar yuklanishi bilan ostida ezilgani va bir til va bir quloqqa ayni onda koÀplab kalng masning baravariga chiqishi va kirishi intizomini buzib qoÀshilgani holda; aynalyaqiyn koÀrdimki, هُوَ ning kaliti bilan va kompasi bilan fikran sayohat qilganim havo unsuolisonhar bir parchasi, hatto har bir zarrasi ichiga har xil minglab nuqtalar, harflar, kalimalar qoÀyilgani yoki qoÀyib boÀlgani holda, qoÀshilmaganini va intizomini buzmaganini; ham boshqar tahqa juda koÀp vazifalar bajargani holda, hech chalkashmasdan qilinganini va u parchaga va zarraga juda koÀp ogÀir yuklar yuklangani holda, hech zaiflik koÀrsatmasdan, orqada qolmasdan intizom bilan tashiganini; ham minglab bos ishlashqa kalima, boshqa-boshqa tarzda, ma'noda oÀsha kichginagina quloq va tillarga mukammal intizom bilan kelib chiqib, hech qoÀshilmasdan, buzilmasdan oÀsha kichkinagina qu" haqiga kirib, oÀsha gÀoyat nozikkina tillardan chiqqani va oÀsha har zarra va har parchacha bu ajib vazifalarini ado etish bilan birga mukammal erkinlik bilan jazbadr navihol tili bilan va mazkur haqiqatning shahodati va lisoni bilan لاَ اِلهَ اِلاَّ هُوَ va قُلْ هُوَ اللَّهُ deb kezadi va toÀfonlarning va yashin va chaqmoq va momaqaldiroq kabi havoni toÀqnasini ilchi toÀlqinlar ichida intizomini va vazifalarini hech buzmaydi va chalkashmaydi va bir ish boshqa bir ishga mone boÀlmaydi... men aynalyaqiyn mushohada etdiiyaninDemak, yo har bir zarra va har bir parcha havoda nihoyatsiz bir hikmat va nihoyatsiz bir ilmi, irodasi va nihoyatsiz bir quvvati, qudrati va barcha zarralarga bir yo mutlaq bir xossalari boÀlishi lozimdirki, bu ishlarga sabab boÀla olsin. Bu esa zarralar adadicha mahol va botildir. Hech bir shayton ham buni xotirga keltirolmaydi. Unday boÀlsa, bu sahifa-i havo haqqalyaqiyn, aynalyaqiyn, ilmalyaqiyn dara toÀqq yaqqol Zoti Zuljalolning hadsiz cheksiz ilmi va hikmat bilan ishlatgan qalami qudrat va qadarning almashuvchi sahifasi va bir Lavhi Mahfuzning olami tagÀayyurda va oÀzgaruvchanbirigarida bir lavhi mahv va isbot nomli yozib oÀchiradigan taxtasi hukmidadir.

Xullas, havo unsurining birgina ovozlarni uzatishi vazifasida mazkur jilva-i vahdoniyati va mazkur ajoyibotni koÀrsatgani hamda zalolatning hadsiz

Xuligini izhor qilgani kabi, havo unsurining boshqa ahamiyatli vazifalaridan biri ham elektr, tortish, itarish, ziyo kabi boshqa latifalarning uzatishda chalkashmay intizomli tarzda ovozlar uzatiliro hami vazifani qilgani ayni zamonda, barcha nabotot va hayvonotga nafas olish va changlanish kabi hayotga zarur boÀlgan lozim narsalarni mukammal intizom bilan yetishtiradi, amr va iroda-i Ilohiyaning bir Arshi boÀlganini qat'damiz. suratda isbot qiladi va daydi tasodif va koÀr quvvat va kar tabiat va chalkash, nishonsiz sabablar va ojiz, jonsiz, johil moddalar bu haviymatifasining kitobatiga va vazifalariga aralashishi hech bir jihat bilan ehtimol va imkoni boÀlmaganini aynalyaqiyn darajasida isbot qilganiga qat'iy qanoat keltirdim va hshidag zarra va har bir parcha lisoni hol bilan لاَ اِلهَ اِلاَّ هُوَ va قُلْ هُوَ اللَّهُ deganlarini bildim va bu هُوَ kaliti bilan havoning moddiy jihatidagi bu ajoyibotni ari aynim kabi, havo unsuri ham bir هُوَ oÀlaroq olami misol va olami ma'noga bir kalit boÀldi.

Davomi hozircha yozdirilmadi. Umumga minglab salomon rukrdoshingiz

YIGIRMA TOÀQQIZINCHI MAKTUBNING BESHINCHI RISOLASI BOÀLGAN BESHINCHI QISMI

بِسْمِ اللّٰهِ الرّta samِ الرَّح۪يمِ

oyati pur-anvorining koÀp sirlarining nurlaridan bir nurini Ramazoni Sharifda, bir holati ruhoniyada his etdim, xayol-mayol koÀrdim. Shundayki:

Uvays Qaroniyning:

اِلٰه۪ى اَنoshlarبّ۪ى وَ اَنَا الْعَبْدُ ٭ وَ اَنْتَ الْخَالِقُ وَ اَنَا الْمَخْلُوقُ ٭ وَ اَنْتَ الرَّزَّاقُ وَ اَنَا الْمَرْزُوقُ ٭ الخ

munojoti mashhurasi navidan butun mavjudobutun ilhayot Janobi Haqqa ayni munojotni qilganlarini va oÀn sakkiz ming olamning har birining yorugÀligi bittadan ismi Ilohiy ekanini menga ababla beradigan qalb bilan bogÀliq bir xayoliy voqeani koÀrdim. Shundayki:

Bir-biriga oÀralgan koÀp yaproqli bir gul gÀunchasi kabi, shu olam minglab pan barorda ichida oÀralgan, bir-biri ostida saqlangan olamlarni bu olam ichida koÀrdim. Har bir parda ochilgan sari, boshqa bir olamni koÀrar edim. U olam esa, oyati Nurning orq bilani

اَوْ كَظُلُمَاتٍ ف۪ى بَحْرٍ لُجِّىٍّ يَغْشٰيهُ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِه۪ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِه۪ سَحَابٌ ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ اِذَٓا اَخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْ يَرٰيهَا وlimasiلَمْ يَجْعَلِ اللّٰهُ لَهُ نُورًا فَمَا لَهُ مِنْ نُورٍ

oyati tasvir etgani kabi; bir zulumot, bir vahshat, bir dahshat qorongÀiligi ichida menga koÀrinar edi. Birdan birilm vaIlohiyning jilvasi bir nuri azim kabi koÀrinib yoritayotgan edi. Qaysi parda aqlga qarshi ochilgan boÀlsa, xayolga qarshi boshqa bir olam faqat gÀaflat bilan qorongÀi bir olam koÀrinarkan, quyosh kabi bir ismi Ilohiy taja Sakketadi, boshdan oyoq u olamni nurlantiradi va hokazo... Bu sayri qalbiy va sayohati xayoliya koÀp davom etdi.

Jumladan: Rizqqa muhtoj hayvonot olamini koÀrgan vaqkoÀrgaadsiz ehtiyojlar, shiddatli ochliklari bilan barobar zaiflik va ojizliklari u olamni menga juda qorongÀi va gÀamgin koÀrsatdi. Birdan "Rahmonelgan "Razzoq" burjida, ya'ni ma'nosida bir shamsi tobon kabi chiqdi. U olamni boshdan oyoq rahmat ziyosi bilan yoritdi.

SoÀngra u olamiladi. not ichida bolalar va chaqaloqlarning zaiflik va ojizlik va ehtiyoj ichida tipirchilashlari qaygÀuli va harkasni achintiradigan bir qorongÀulik ichida boshqa bir olamni koÀrdim. Birdan "Rahim" ismi "Shafqat" burjida chiqdi. Shunchalan Nur al va shirin bir suratda u olamni yoritdiki, shikoyat va achinish va qaygÀudan kelgan yosh tomchilarini sevinch va surur va shukrning lazzatidan kelgan tomchilarga aylantirdi.

SoÀngra kino pardasi kabi bir parda yana ochildi. Olqrdan soniy menga koÀrindi. U olamni shunchalar zulmatli, shunchalar qorongÀu, dahshatli koÀrdimki; dahshatimdan faryod etdim, "Eyvoh!" dedim. Chunki koÀrdimki: Insonlardagi abadga uzaniishuv an orzulari, istaklari va koinotni qamragan tasavvurlari va fikrlari va abadiy baqo va saodati abadiyani va Jannatni gÀoyat jiddiy istagan himmatlari va iste'dodlari va hadsizomgÀirdlarga va istaklarga yuzlangan faqirlik va ehtiyojlari hamda zaiflik va ojizliklari bilan barobar, hujumga ma'ruz qolganlari hadsiz musibat va dushmanlari bilan barobar; gÀoyat qisqa bir umr, gÀoyat sertashvish bir hayot, gÀoyat parishon biron bilchilik ichida qalbga eng alamli va eng mudhish holatlar boÀlgan doimiy zavol va firoq balosi ichida -ahli gÀaflat uchun- abadiy zulmatlar eshigi suratida koÀringan qabrga va mozoristonga qarayaptilar... Bitta-bitta va m va htoifa oÀsha zulmatlar qudugÀiga tashlanyaptilar!.. Xullas, bu olamni bu zulmatlar ichida koÀrgan onimda, qalb va ruh va aqlim bilan birga barcha insoniy latifalarim, balki barcha vujudimning zarralari faryod qilib yigÀlashga tayyor ekan.. birَابٌ مnobi Haqning "Odil" ismi "Hakim" burjida, "Rahmon" ismi "Karim" burjida, "Rahim" ismi "GÀofur" burjida, ya'ni ma'nosida, "Bois" ismi "Voris" burjida, "Muhyi" ismi "Muhsin" burjida, "Rob" ismi "Molik" burjida koÀrindilar. i kabii insoniy ichidagi koÀp olamlarni nurlantirdilar, yoritdilar va nuroniy oxirat olamidan derazalar ochib, u qorongÀu inson dunyosiga nurlar sochdilar.

SoÀngra bir muazzam parda yana ochildi. Olami Arz koÀrindi. Falsafaning qorkabi kilmiy qonunlari xayolga dahshatli bir olamni koÀrsatdi. Yetmish marta zambarak oÀqidanda yanada tez bir harakat bilan yigirma besh ming yillik masofani bir yilda aylangan va har doim tarqalishga va parchalanishga qobiliyatli va ichi zilzilal suralsa va juda qari Kurra-i Arz ichida, olamning hadsiz fazosida sayohat etgan bechora nav'-i inson vaziyati menga vahshatli bir qorongÀulik ichida koÀrindi. Boshim aylandi, koÀzim qoraydi... Birdan Xoliqi Arz va Samovotning "َ اَنْ, "Alim", "Rob", "Alloh" va رَبُّ السَّمَوَاتِ وَاْلاَرْضِ va مُسَخِّرُ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ ismlari rahmat, azamat, rububiyat burjida koÀrindlira ylamni shunday nurlantirdilarki; u holatda menga Kurra-i Arz gÀoyat intizomli, boÀysundirilgan, mukammal, xush, ishonchli bir sayohat kemasi.. sayr va rohat vamatkorat uchun muhayyo etilgan bir shaklda koÀrdim.

Xulosa: Ming bir ismi Ilohiyning koinotga yuzlangan u ismlardan har biri bir olamni va u olam ichidagi olamlarni nurlantiradigan bir quyosh hukmida va sirri Ahadiyat jihati biladning bir ismning jilvasi ichida boshqa ismlarning jilvalari ham bir daraja koÀrinayotgan edi. SoÀngra qalb har zulumot orqasida boshqa bir nurni koÀrgani uchun, sayohatga ishtahasi ochilayotgan edi.. xayolga minib samoga chiqishni istadi. Savval,gÀoyat keng bir parda yana ochildi. Qalb samovot olamiga kirdi. KoÀrdimki:

U nuroniy tabassum etgan suratida koÀringan yulduzlar; Kurra-i Arzdanda yanada katta va undan yanada tez bir suratda bir-biri ichida kezmoqdalar, aylanmoqdalar.ilinmaradusning oltmishdan biriga yoÀlini adashtirsa, boshqasi bilan toÀqnashadi, shunday bir portlash boÀladiki, koinotning oÀti yorilib olamni tarqatib yuboradi. Nur emas, otash sochadilar. Tabassum emas, vahshat bilan menga qaradilar. Hadsiz kaلَى نُeng, xoli, boÀsh, dahshat, hayrat zulmatlari ichida samovotni koÀrdim. Kelganimga ming pushaymon boÀldim. Birdan رَبُّ السَّمَوَاتِ وَ اْلاَرْضِ رَبُّ الْمَلاَئِكَةِ وَ الرُّوحِ ning asmo-i husna'nogaَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ ٭ وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيحَ

burjida jilvalari bilan koÀrindilar.

OÀsha ma'no jihati bilan qorongÀulik usttarixioÀkkan yulduzlar, oÀsha azim nurlardan bittadan yogÀdu olib, yulduzlar adadicha elektr chiroqlari yoqilgandek, oÀsha olami samovot nurlandi. OÀsha boÀsh, xoli deb oÀylangan samovot ham maloikalar bilan, ruhoniylar bil Bir Hldi, jonlandi. Sultoni Azal va Abadning hadsiz qoÀshinlaridan bir qoÀshin hukmida harakat qilgan quyoshlar va yulduzlar, yuksak harakat qilayotgan tarzda, u Sultoni Zuljamunosag hashamatini va dabdaba-i Rububiyatini koÀrsatayotgan kabi koÀrdim. Bor quvvatim bilan va mumkin boÀlsaydi, barcha zarralarim bilan va meni tinglasalar edi, barcha maxluqotning lisonlari bilan aytar edim. Ham umum ularning nomidan dedim:

اوءَلُِّ نُورُ السَّمَوَاتِ وَاْلاَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ اَلْمِصْبَاحُ فِى زُجَاجَةٍ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَب دُرِّىٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍَّةِ dرَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لاَ شَرْقِيَّةٍ وَلاَ غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلَى نُورٍ يَهْدِى اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشَاءُ

oyatini oÀqidim, qaytdim, tushdim, oÀzimga keldim. اَلْحَمْدُ لِلَّهِ عَdar azورِ الاِْيمَانِ وَالْقُرْاَنِ dedim.

Na'budu Nuktasi

Bu ma'noni nurlantirish uchun oÀz boshimdan oÀtgan nurli bir holni va haqiqatli bir xayoIZ TAVtaman. Shundayki:

Bir vaqt اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ اِيَّاكَ نَسْتَعِينُ dagi nuni mutakallimi ma'algÀayrni (birinchi shaxs, koÀplik) oÀyladim; va mutakallimi vahda (birinchi shaxs, birlik) negizidan نَعْبُدُ negiziga oÀtishning ham sni qalbim qidirdi. Birdan namozdagi jamoatning fazilati va sirri oÀsha nundan ochildi. KoÀrdimki: Namoz oÀqiganim oÀsha Boyazid Masjididagi jamoat bilantida brokimni va har biri mening bir navi shafoatchim hukmiga va qiroatimda izhor qilganim hukmlarga va da'volarga bittadan shohid va bittadan yordamchitta, kim. Nuqsonli ubudiyatimni oÀsha jamoatning buyuk va juda koÀp ibodatlari ichida dargohi Ilohiyaga taqdimga jasorat keldi. Birdan bir parda yana ochildi.. ya'ni, Istanbulning barcha a boqqlari tutashdilar. U shahar oÀsha Boyazid Masjidi hukmiga oÀtdi. Birdan ularning duolariga va tasdiqlariga ma'nan bir navi mazhariyat his qildim. Unda ham roÀyi zamin masjidida, Ka'ba-i Mukarrama atrofida doiraviy saflar ichida oÀzimni koÀrdim.oh (J.َمْدُ لِلَّهِ رَبُّ الْعَالَمِينَ dedim. "Mening shuncha shafoatchilarim bor; men namozda aytgan har bir soÀzimni aynan aytyaptilar, tasdiq qilyaptilar." Modomiki xayolan bu parda ochil Mavlo'ba-i Mukarrama mehrob hukmiga oÀtdi; men bu fursatdan foydalanib oÀsha saflarni guvoh qilib, tahiyyotda aytganim, اَشْهَدُ اَنْ لاَ اِلَهَ اِلاَّ اللَّهُiy banهَدُ اَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ boÀlgan iymonning tarjimonini muborak Hojar-ul Asvadga taslim qilib amonat qoldiraman" derkan, birdan bir vaziying yaa ochildi. KoÀrdimki, men kirgan jamoat uch doiraga ayrildi:

Birinchi Doira: RoÀyi zaminda moÀminlar va muvahhidiyndagi jamoati uzmo...

Ikkinchi Doira: Qgan ba, umum mavjudot bir saloti kubroda, bir tasbehoti uzmoda, har toifa oÀziga maxsus salotlar va tasbehoti bilan mashgÀul bir jamoat ichidaman. "hotirging vazifalari" tabir etilgan koÀringan xizmatlar ularning ubudiyatlarining unvonlaridir. U holda "Allohu Akbar" deb hayratdan boshimni egdim, oÀzimga qaradim:

Uchinchi bir doira ichnada xayratlantiruvchi, koÀrinishdan va sifat jihatidan kichik, haqiqatdan va vazifa jihatidan va son jihatidan katta bir kichik olamni koÀrdimki, vujudimning zarralaridan zohiriy tuygÀul bir s qadar toifa-toifa vazifa-i ubudiyat bilan va shukroniya bilan mashgÀul bir jamoat koÀrdim. Bu doirada qalbimdagi latifa-i Rabboniyam اِيَّاكَ نَعْبُدُ و اَنْتَاكَ نَسْتَعِينُ oÀsha jamoat nomidan aytmoqda. Qandayki avvalgi ikki jamoatda ham lisonim oÀsha ikki ulkan jamoatni niyat qilib aytgan edi.

Xulosa: نَعْبُدُ Nuni shu uch jamoatga ishora qiladi. Xullas, bu holatda ekan, bi, bu sur'oni Hakimning tarjimoni va muballigÀi boÀlgan Rasuli Akram Alayhissalotu Vassalomning - Madina-i Munavvara deyilgan ma'naviy minbarida- shaxsiyati ma'naviyasi, farq yati bilan aks etib, يَا اَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ xitobini, ma'nan harkas kabi men ham eshitib; oÀsha uchta jamoatda harkas men kabi اِيَّاكَ نَعْبُدُ bilan ak bu bermoqda xayol qildim. اِذَا ثَبَتَ الشَّيْءُ ثَبَتَ بِلَوَازِمِهِ qoidasiga koÀra, shunday bir haqiqat fikrga koÀrindiki:

Modomiki butun Olamlarning Robbi insonlarni muxotob sifatida qabun saqlb umum mavjudot bilan gaplashadi.. va shu Rasuli Akram Alayhissalotu Vassalom u xitobi izzatni nav'-i basharga, balki umum ziyruhga va ziyshuurga yetkazadi. Alromatk butun moziy va istiqbol hozirgi zamon hukmiga oÀtdi.. butun nav'-i bashar bir majlisda, saflari har xil jamoat shaklida boÀlib u xitob oÀsh......t bilan ularga qilinyapti. U vaqt har bir Qur'on oyatlari gÀoyat hashamatli va keng bir maqomdan, gÀoyat koÀp sonli va har xil va ahamiyatli , bir bidan, nihoyatsiz azamat va jalol sohibi Mutakallimi Azaliydan va maqomi mahbubiyati uzmo sohibi Tarjimoni Oliyshondan olgan bir quvvati ulviyat, jazolatnada zlogÀat ichida.. porloq, ham juda porloq bir nuri i'jozni ichida koÀrdim. OÀshanda emas umum Qur'on; yo bir sura va yoxud bir oyat, balki har bir kalimasi bittadan moÀ'jiza hukimga oÀtdi;

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى نُورِni afvيمَانِ وَالْقُرْاَنِ dedim. U ayni haqiqat boÀlgan xayoldan نَعْبُدُ Nuniga kirganim kabi chiqdim va angladimki: Qur'onning nafaqat oyatlari, kalimalari.. balki Nyasiniعْبُدُ kabi ba'zi harflari ham muhim haqiqatlarning nurli kalitlaridir.

Qalb va xayol u Nuni نَعْبُدُ dan chiqqandan soÀng, aql qarshilariga chiqdi, dedi:

-Men ham hissa isلَّهُ , siz kabi ucholmayman. Oyoqlarim dalildir, hujjatdir, ayni نَعْبُدُ va نَسْتَعِينُ da Ma'bud va Musta'on boÀlgan Xoliqqa ketgan yoÀlni koÀrsatish lozimdirki, siz bilan kela olay".

unga i qalbga shunday keldiki: Ayt u hayratda qolgan aqlga: Qara koinotdagi butun mavjudotga!.. Ziyhayot boÀlsin, jonsiz boÀlsin, kamoli itoat va intizom bilan vazifa suratida ubuDLARI ari bor. Bir qismi shuursiz, hissiz boÀlganlari holda gÀoyat shuurkorona, intizomparvarona va ubudiyatkorona vazifa bajarmoqdalar. Demak, bir Ma'budi Bilhaq vaa suramiri Mutlaq borki, bularni ibodatga yoÀnaltirib ishlattirmoqda.

Ham qara, butun mavjudotga, xususan ziyhayot boÀlganlarga.. har birining gÀoyat koÀp va gÀoyat har xil ehtiyojlari bor va vujud va baqosiga lozim juda koÀp, har xil istaklari nur ilng kichigiga qoÀllari yetisholmaydi, qudratlari yetishmaydi. Holbuki oÀsha hadsiz istaklari, kutmagan yeridan, vaqti munosibda, muntazam ravishda ularning qoÀllariga be.

Xullas, shu mavjudotning bu hadsiz faqirlik va ehtiyojlari va bu favqulodda gÀaybiy yordamlar va Rahmoniy koÀmaklar yaqqol tarzda koÀrsatadiki: Bir GÀaniyyi Mutlaq, Karimi umids va Qodiri Mutlaq boÀlgan bir Himoyachi va Roziqlari borki; hamma narsa va har ziyhayot Undan yordam soÀraydi, madad kutadi. Ma'nan وَ اِيَّاكَ نَسْتَعِينُ deydi. U payt aql "Amanna va soddaqna" dedi.

RISOLA oÀqis NIMA, BADIUZZAMON KIM?

Har asr boshida hadisga koÀra kelishi xushxabar berilgan dinning yuksak xodimlari din ishlarida mubtadi' emas, muttabi'dirlar. Ya'ni, oÀzlaridan va yangidan bir narsa ina shulmaydilar, yangi hukmlar keltirmaydilar. Asoslar va dinning hukmlariga va sunnati Muhammadiyaga (A.S.V.) aynan ergashish yoÀli bilan dinni toÀgÀrilash va quvvatlantirish va dinning haqiqaarshi sliyatini izhor va unga aralashtirilish istanilgan uydurmalarni oÀrtadan olib tashlash va bekor qilish va dinga boÀlgan tajovuzlarni ri NurgyoÀq qilish va Rabboniy amrlarni oÀrnatish va Alloh hukmlarining sharaflilik va ulugÀligini izhor va e'lon qiladilar. Faqat asosiy holatni buzmasd qarshasl ruhga ziyon yetkazmasdan yangi izoh tarzlari bilan zamonning fahmiga uygÀun yangi ishontirish usullari bilan va yangi yoÀnaltirishlar va izohlar bilan vazifani ado qiladilar.

Bu Rabboniy xizmatning o ishlari bilan va amallari bilan ham xizmatkorliklarining tasdiqchisi boÀladilar. Salobati iymoniyalarining va ixloslarining oynadorligini shaxsan ado qiladilar, martaba-i iymonlarini amalda izhor qiladilar. Va axloqi Muhammadiyamat haA.S.V.) toÀliq boamali va mishvari Ahmadiyaning (A.S.V.) va hilya-i Nabaviyaning (A.S.V.) haqiqiy liboslanganlarini koÀrsatadilar. Xulosa: Amal va axloq jihatidan va sunnati tashqayaga (A.S.V.) ergashish va yopishish jihatidan ummati Muhammadga (A.S.V.) toÀliq goÀzal bir misol boÀladilar va iqtido namunasini tashkil qiladilar. Bularning Kitobullohning tafsiri va diniy hukmlarning izohi va zamonning fahmigan: Silm martabasiga koÀra yoÀnaltirish tarzi mavzusida yozgan asarlari oÀz nafslarining va yuksak qobiliyatlarining mahsuli emas, oÀz zakovat va irfonlarining natijasi emas.. Bular toÀgÀridan-toÀrak:

# vahiy manbai boÀlgan Zoti Poki Risolatning ma'naviy ilhom va talqinlaridir. Jaljalutiya va Masnavi-i Sharif va Futuh-ul GÀayb va oÀxshash asarlar hammasi bu navdandir. Bu muqaddas asarlarga u oliyshonqilingr faqat tarjimon hukmidadirlar. Bu muqaddas zotlarning u tanlangan asarlarning tartiblanishida va bayon tarzida bir hissalari bor. Ya'ni bu muqaddas zotlar oÀsha ma'noning mazhari, mir'ati va aks yeri hukmidadirlar.

Risola-i Nur akar kjimoniga Kelsak: Bu shoni yuksak asarda hozirga qadar oÀxshashiga uchralmagan yuksak bir fayz va soÀngsiz bir kamol mavjud boÀlganidan va hech bir asar noil boÀlmagan bir shaklda mash'ala-i Ilohiya va shamsi hidoyat va nayyiri saodat boÀlgan orona i Qur'onning fayzlariga voris boÀlgani mashhud boÀlganidan, uning asosi nuri mahzi Qur'on boÀlgani va avliyoullohning asarlaridan ziyoda fayzi anvori Muhammadiyani (A.S.V.) tashigani va Zoti Poki Risolatning undagi hissa va yoÀq;si va tasarrufi muqaddasasi avliyoullohning asarlaridan ziyoda boÀlgani va uning sazovori va tarjimoni boÀlgan ma'naviy zotning sazovorligi va kamoloti esa oÀsha nisbatda oliy va otamom siz boÀlgani quyosh kabi oshkora bir haqiqatdir.

Ha, u zot hali bolalik holida ekan va hech tahsil koÀrmasdan zavohirni qutqarmoq uchun uch oylik tahsil muddati ichida ulumi avvalin va ox esa, va ladunniyat va haqoiqi ashyoga va asrori koinotga va hikmati Ilohiyaga voris qilinganki, hozirga qadar bunday yuksak mazhariyatga hech kim noil boÀlmagan.. bu horiqo-i ilmiyaning tengi aslo oÀtmagan. Hech shubha qiliniri dav, tarjimoni Nur bu holi bilan boshdan oyoq iffati mujassama va shijoati horiqo va istigÀno-i mutlaq tashkil etgan horiquloda matonati axloqiyasi bilan shaxsan bir moÀ'jiza-i fitrat va jismlashgan bir inoyat va birnurga ba-i mutlaqadir.

U horiqolar sohibi boÀlgan zot hali balogÀat yoshiga yetmasdan tengsiz bir alloma holida butun ilm dunyosiga bas kelgan, ldi. Bra qilgan ilm arboblarini ilzom va isqot etgan, har qayerda boÀlsa boÀlsin, oÀrtaga chiqqan barcha savollarga mutlaq bir toÀgÀrilik va aslo ikkilanmasdan javob bergan, oÀn toÀrt yosning me'tiboran ustozlik unvonini tashigan va doimo atrofiga fayzi ilm va nuri hikmat sochgan, izohlaridagi noziklik va chuqurlik va bayonlaridagi ulviyat va matonat va tafsirlaridagi chuqur farosat va basirat va nuri hikmat arbovobgaronni hayron qoldirgan va haqqi bilan "Badiuzzamon" unvoni jalilini baxsh ettirgandir. Oliy maziyatlari va ilmiy fazilatlari bilan ham dini Muhammadiyning yoyilishida va isbotida tom bir mukammallik holida koÀringana Resay bir zot albatta Sayyid-ul Anbiyo Hazratlarining eng yuksak iltifotiga sazovor va eng oliy himoya va himmatiga noildir.

Va shubhasiz u Nabiyyi Aqdasning amr vrmoq voni bilan yurgan va tasarrufi bilan harakat qilgan va uning nurlari va haqiqatlariga voris va aks yeri boÀlgan bir zoti karim-us sifatdir.

Anvori Muhammadiyani va maorifi Ahmadiyani va fuyuzoti sham'-i Ilohiyni eng porloqhi mumhaklda porlatishi va Qur'oniy va hadisiy boÀlgan ishoroti riyoziyaning oÀzida yakun topishi va xitoboti Nabaviyani ifoda etgan oyoti jalilaning riyoziy bayolavoniing oÀz ustida toÀplanishi dalolatlari bilan u zot xizmati iymoniya nuqtasida risolatning bir mir'at-i mujallosi va shajara-i risolatning biqilgang meva-i munavvari va lisoni risolatning voris boÀlish nuqtasida soÀng dahani haqiqati va shamsi Ilohiyning xizmati iymoniya jihatida bir soÀng homili zisaodati boÀlganiga shubha yoÀqdir.

Mening hissamni haddimdan yuz daraja ziyoda berishlari bila Haqiqbar, bu imzo sohiblarining xotirlarini sindirishga jasorat etolmadim. Sukut saqlab u madhni Risola-i Nur shogirdlarining shaxsi ma'naviysi nomiga qabul qildim.

MUALLIFNING VASIYATNOMASI MUNOSABATI BILAN HALIL IBkatta ING RISOLA-I NUR HAQIDA NUR SHOGIRDLARI NOMIGA YOZGAN BIR BAYONINING BIR PARCHASI

Risola-i Nur nurdan bir arqondirki, koinot va koinotdagi mavjudotning tasbehotlari unda tizilganga ma'la-i Nur qabul qiluvchi va uzatuvchi bilan jihozlangan bir radio-i Qur'oniyadirki, uning sim va chiroqlari va oyna va batareyalari hukmidagi satrlari, kalimalaminlarrflari shunday intizomkorona va i'jozdorona kengaytirilganki, ertaga har bir ilm va fan odamlari hamda har mashrab va maslak sohiblari, ilm va iqtidorlari mng xabda olami gÀayb va olami shahodat va ruhoniyot olamidan va koinotdagi jarayon etgan har hodisalardan xabardor boÀlishi mumkin. Zero Risola-in Nur - manshuri Qur'ondir. Risola-in Nur - moÀminlarga hidoyat hadyalari, vasila-i saiy majmazhari shafoat va fayyozi Rahmondir. Risola-in Nur - koinotga bahorning fayzini bergan bir obi hayot va ayni rahmat va mahzi haqiqat va bir gulzori gulistondir. Risola-in Nur - lutfi Yazdon, kam

parchmon, ishoroti Qur'on va barakati ehsondir. Risola-in Nur - kofirga ziyon, munkirga toÀqmoq, zalolatga dushmandir. Risola-i Nur - bir xazina-i maxfiying alsanduqcha-i javohir va manbai anvordir. Risola-in Nur - haqiqati Qur'on va me'roji iymondir. Risola-in Nur - toji avliyo, sulton-ul asar va zubdat-ul ma'oniy va atoyo-i Ilohiy va hadoyo-yi Subhoniydir. Risola-i Nur - bir bahri haqoiq va ani {(rri daqoiq va kanz-ul maorif va bahr-ul makorimdir. Risola-i Nur - xastalarga shifoxana-i hikmat va mo-i zamzam, sogÀlarga maishati haqiqat va riyhi rayhon va mushki anbardir. Risola-i Nur - mav'idi Ahmadiy (A.S.V.) va muayyidi Haydariy (i. Agava taovuni GÀavsiy (Q.S.) va tavsiya-i GÀazzoliy (Q.S.) va ixbori Faruqiydir (Q.S.).

Risola-in Nur - Shamsi Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayonning alvoni sab'asَبِّهِola-in Nurning manshuri haqiqatida tom tajalliy qilganidan.. ham bir kitobi shariat, ham bir kitobi duo, ham bir kitobi hikmat, ham bir kitobi ubudiyat, ham bir kitobi amr va da'vat, ham bir kitobi zikr, ham bir kl va kfikr, ham bir kitobi ladunniyat, ham bir kitobi tasavvuf, ham bir kitobi mantiq, ham bir kitobi ilm-ul kalom, ham bir kitobi ilmi Ilohiyot, ham bir kitobi tashviqi san'at, ham bir kitobi balogÀat, ham bir kiوَالدّsboti vahdoniyat va dushmanlarni bir kitobi ilzom va isqotdir.

Risola-i Nur parchalari, bir samo-i ma'naviyaning quyoshlari va oylari va yulduzlaridir. Qandayki zohiran sababli qishdasi boÀlgan quyoshdan, qamardan va yuzduzlardan butun koinot tanavvur va tazayyun va butun ashyo nashvu namo va hayot topadi. Xullas Risola-i Nur ham iy darda butun olami bashariyatga hayoti abadiy va odamga komili inson va qalblarga nash'a-i iymon va aqllarga yaqiyni itmi'non va fikrlarga inkishof va nafslarga taslimi rizo va jos qiyolalarini Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayondan olib sochmoqdadir. U samo-i ma'naviyani ba'zan va zohiran hikmat sababli tashqi bir bulut toÀdasi qoplaydi. U jalolli samodan shunday bir boroni fayz va raharini mchilaydiki, iste'dodlar danaklar, urugÀlar, donlar kabi oÀsha siquvchi va tor olamda garchi biroz iztirob chekadilar, faqat toki oÀsha siqilishdan ustlaridagi poÀstloqlari yoriladi vri bililadi, u onda bulutlar ham ufuqlarga chekinib soqchi vaziyatida kutishi bir imtihoni Rabboniy va bir inkishofi fayzoniy va bir rahmati nuroniydirki, avvalgi bigi jih bir urugÀ qaytadan yangi bir hayotga otiladi. Ishtiyoq bilan va nash'a-i inkishof bilan mevador ulkan daraxt suratini oladi. Va يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ sirriga sazovor boÀladilar.

Ha, yigirma yildir dogÀingilgan shu mavsumi shito inshaallohu taolo tugagan boÀlsin, dunyoga yangi bir fayzli bir fasli navbahor kelsin va olamning yuzi Nur bilan kulsin. Risola-in Nur Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayona-in Nasarrufi ostida boÀlgani uchun, unga uzangan va hujum qilishni istagan har qoÀl sinadi va har bir til quriydi.

Madrasat-uz Zahroning ruknlari nomidan biz ham ishtirok qilamiz.

MADINA-I MUNAVVARADA BOÀLGAN VA NURNING HAQIQATINI TOÀLIQ ANGLAGAN VA ISLOMIYATGA XIZMAT QILGAN BIR OLIMNING MAKTUBI

KoÀngillar fotihi juda muhtaram va mukarram Ustozimiz Hazratlari!

...rak qoÀllaringizdan oÀpib, butun aziz va sadoqatli talabalaringiz bilan barobar sihat va salomatda doim boÀlishingizni Barigohi Kibriyodan niyoz aylayman.

Musulmonlar uchun eng buyuk bir bayraonningfaqat vasflantirib boÀladigan oqlanishingiz barcha Nurchilarni shod va xandon aylagani kabi, bandangizni ham dunyolar qadar mamnun va masrur aylagan. Qanday mamnun qilmasinki, sizning asarlaoti, j bilan birlikda oqlanishingiz demak: Ruhning moddiyotga, nurning zulmatga, iymonning kufrga, haqning botilga, tavhidning shirkka va irfonning johillikka gÀolib kelishi deganidir.

Yillardan beri qarshisiga togÀlar kabi toÀsiqlar, qoliningh jarliklar kabi monelar qoÀyilgan Nur sharsharasi eng oxirida moÀ'jizaviy bir shaklda barcha toÀsiqlarni yiqitgan, monelarni oshgan, nur bilan barcha zulmatlarni toru-mor aylagandir.

"MoÀ'jizaviy horiqolar bilan chiqqan IlohiyÀrinsiliylarning vasfida qalamlar sinar, fikrlar gumburlar, ilhomlar yonar, kul boÀlar" der edilar. Haqiqatdan, bandangiz hozir bu mustasno zafarning qarshisida ayni ojizlikni butun borligÀim bilan his qilyapman. Zero tafakkur va ilhosolaninihoyasiz bir ufq ochilmoqda.. Jahon muhtasham bir Nur ibodatgohini eslatmoqda... Atrofimdagi har narsa, har yer chuqur vajd va istigÀrok bilan behush boÀlgkkida holda... Har zarrada وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلاَّ يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ sirri Subhoniysi tajalliy etmoqda...

Shunga binoan, bilmayman, bu mas'ud hodisani shonli bir zafْلاَمِohona bir fath, Ilohiy bir qutulish, olamshumul bir bayram deya-mi vasflantiray? Zero, muqaddas da'vo yutgan bu Ilohiy zafar butun Islom va insoniyat dunyosidagi mujohidlarning azmlariga quvvat, ruhlar!

Bn, iymonlariga shavq va hayajon bergandir.

Ha, azm va iymonlari, ishq va niyatlari hanuz kamolga yetmagan bir qancha musulmonlar, afsuski achchiq bir umidsizlik ichida edilar. Bunday bir zafarning boÀlishini xayol igini ol koÀrar edilar. Faqat barcha fayz va nurini insoniyatni nurlantirish va irshod uchun Ilohiy bir quyosh holida Arshi A'zamning purnur ufqlan iltitushgan Qur'oni Karimdan olgan nur nashriyoti sokin koÀllarni eslatgan koÀngillarni dengizlar kabi joÀshtirgan, mashaqqat va hijron yillarining umid va orzularga urgan mudhish zanjirlarni sindirgandir. U nur maib, وَn joÀshib chiqqan u boshdan oxirigacha fayz va hikmatlar sochgan asarlar hislarning, fikrlarning va ayniqsa olovlar ichida yongan ruh va vijdonlarning talaby va abadiy ehtiyojlariga javob bergani kabi, ularni orqama-orqa boÀgÀuvchi qorongÀuliklar muhitidan top-toza va juda porloq nur ufqlariga chiqargandir.

Yillarcha davom etgaÀsha m bir sukut, chuqur bir gÀaflat va boÀgÀuvchi bir zulmatdan soÀngra Ilohiy bir quyosh holida porlagan bu qudsiy zafar nur uchun yoÀl qidirayotgan parishon basikni, tning yaqin bir kelajakda uygÀonishini xushxabar bermoqdadir. Chunki din ehtiyoji yolgÀiz musulmonlarning emas, barcha insonlarning azaliy va abadiy ehtiyojidir.

صِلُ k badbaxt insoniyat din ne'matidan mahrum boÀlishning davomli hijron va falokatlarini bagÀri yonib chekmoqda. Bu achchiq inqirozning qoÀrqinch natijasidirki, chorak asr mobaynida in haqitta urushga kirgan va uchinchisining ham eshigini qoqmoq jinniligini koÀrsatmoqda.

Ortiq barcha insonlarni qardosh qilib yam-yashil jannatlarniKTA-I li ufqlaridan esgan farovonlik va saodat, huzur va osoyish shamoli bilan toÀlqinlagan olamshumul bir bayroq ostida toÀplaydigan yagona quvvat, Islomdir. Zero bashariyatning bugungi bir isxuddi Islomdan avvalgi inson jamiyatlarining ayanchli holidir. Shuning uchun insoniyatni oÀsha kungi abadiy falokatdan qutqargan Islom, bugun ham qutqara oladi...

Ha, millionlarning, milliardlarning qalbidda shaardan beri qonayotgan oÀsha chuqur yarani oÀraydigan yagona shafqatli qoÀl, Islomdir. Har qanchalar ufqlarda zamon-zamon ba'zi uydirma yorugÀliklar koÀrilayotgan boÀlsa ham.. istiqbol bui isbor va fayzini quyoshlardan emas, shaxsan Robb-ul Olamiyndan olgan azaliy va abadiy "Yulduz"nikidir. OÀsha yulduz dunyolar turgancha turadi va uni soÀndirmoq istaganlarni yerga uradi.

Jahonaydi. t Ustozim!

Ma'lumi fozilonalaridirki, oxirgi kunlarda muqaddas da'voga xizmat qilgan ba'zi nurlantirish va irshod harakatlari chiqqan, faqat afsuski hech biri "Risola-i Nur" kulliyoti qilgan muhim iqa suzilolmagan va qoÀlga kiritgan Ilohiy zafarni qozonolmagan. Zero bu yoÀl PaygÀambarlarning, valilarning, oriflarning, solihlarning va ayniqsa jonini jononga seva-seva fido qilgan va sanogÀi millionlarga sigÀmagan qahramon shahidlarning muqaddas koronair. Ortiq bu qiyin yoÀlda yurishni istaganlar har on qarshilariga qoÀyiladigan mudhish monelarni doimo koÀz oÀngida tutishlari lozim. Ha, bu yoÀlda yuradiganlarning sizdagi tebraa taqlilmagan iymon bilan, yuksak va Ilohiy irfon bilan va ayniqsa hayratomuz ixlos va farogÀat bilan jihozlangan boÀlishlari kerakdir. Chunki bu muhim vodiyda Nur da'vosi ta'qib etgan tabligÀ, tanvir va irshod usuli boshqacha xususiyatlar tashimoisoli rtiq insonning his va fikriga, ruh va vijdoniga boshqacha ufqlar ochadigan bu chuqur bahsni, duo qiling-da, mustaqil va batafsil bir asarda aziz din va koÀngildoshlarimizga arz etmoq sharafiga noil boÀlayiuz oÀtnki bu nurli bahs shu qadar chuqur va shu daraja muhimki, bunday bir nechta sahifalik maktub va maqolalar bilan aslo ifoda qilib boÀlmaydi.

Iymon va Qur'on nuri bilan toptirgankoÀnglini fath etganingiz yoshlar, Ilohiy zafaringizning eng porloq dalilini tashkil etgan eng muhim borliq va eng qiymatli gavhardir... "Nurdan Ovozlar"ning hamon har misrasida asl va shuurli ruhiga xitob etganian muatoza yoshlar mana bu haq va haqiqatning bagÀri yongan oshiq boÀlgan yoshlardir.

Nurli da'vo qozongan bu oxirgi zafar bergan vajd bilan toÀla bir ilhom bilan yozganim shu manzumQodir"*) "KoÀngillar Fotihi Buyuk Ustozga" sarlavhali boÀlgan bu manzuma Maktubotning va Ixlos Risolasining oxiridadir.} taqdim etaman. Qabulini iltimos va iltijo qilaman.

Takror-takror qoÀllaringizdan oÀpaman, qiymatli duolaringizni kutaman, a esa uhtaram Ustozimiz Hazratlari.

يَااَللَّهُ يَارَحْمَنُ يَارَحِيمُ يَافَرْدُ يَاحَىُّ يَاقَيُّومُ يَاحَكَمhlamasَدْلُ يَاقُدُّوسُ

Ismi A'zam haqqi va Qur'oni MoÀ'jiz-ul Bayonning hurmati va Rasuli Akram Alayhissalotu Vassalomning sharafi, bu majmuani bostirgan Risola-i Nur talabalarini Jannat orqalrdavsda saodati abadiyaga mazhar ayla.. omin. Va xizmati iymoniya va Qur'oniyada doimo muvaffaq ayla.. omin. Va daftari hasanotlariga Sikka-i Tasdiqi GÀaybiyning har bir harfiga muqobil ming hasana yozdir.. omin. Valohiyarning nashrida sabot va davom va ixlos ehson ayla.. omin.

Yo Arhamurrohimin! Umum Risola-i Nur shogirdlarini ikki jahonda baxtiyor ayllmasa in. Insiy va jinniy shaytonlarning yomonliklaridan muhofaza ayla.. omin. Va bu ojiz va bechora Saidning qusurlarini afv ayla.. omin.