Oʻtgan qishda menga qarshi suiqasdlarning inoyati Ilohiya bilan va duolaringiz yordamida kelgan sabr va matonat natijasida amalga oshmagan rejasi juda keng ravishda boʻlganiga dalil shuki, yaqinda Jumhuriyat raisi Afyonda, "Bu viloyatda diniy boshboshdoqlik ciqishini kutayotgan edik..." debdi.
Demak, yashirin qoʻmita meni majburlab favqulotda holat chiqarishni xohlagan edi. Bir ajnabiy aralashuvi hisobiga va musulmonlar va vatanning zarariga batamom qonunsiz va shaxslarning istagi bilan hislarim bilan oʻynaydigan xiyonatlar va muammolar bilan azoblashi, ularga dunyoda aniq zarar, oxiratda Jahannam va saqar, bizga esa dunyoda mukammal savob va zafar, oxiratda inshaalloh Jannat va obi kavsarni qozintiradi. Demak, ushbu yashirin rejani ekspertlar hay'ati va rais bu yerlarda barcha mansabdorlar, hatto viloyat va tuman hokimi, zobitlar men bilan gaplashishdan qochayotganini va qoʻrqayotganini his etishibdi. Men ham hayrat qilar edim. Lekin qoʻlimizda faqat Nur boʻlgani va siyosat toʻqmogʻi boʻlmaganini zarra qadar aqli boʻlgan kishilar tushunishadi. Hayratlanarli tomoni shundaki, eng koʻp foydam uchun harakat qilishi kerak boʻlgan ba'zi mansabdorlar, zararim uchun qoʻllanilidi va vazifalantirildi.
Nurchilar, juda ehtiyot, diqqat va ogʻir bosiq boʻlishlari lozim. Chunki ma'naviy dovullar bor, ba'zi ayyor munofiqlar hamma tomonga suqiladi. Mutlaq istibdod dinsizlikka tarafdor ekan, ularni buzish va sirlarini bilib, fosh qilish uchun hurriyat firqasiga kiradi.
Salohiddinning "Asoy-i Muso"ni Amerikaga berishi munosabati bilan aytamizki:
"Missionerlar, Hristian ruhoniylari va Nurchilar juda e'tiborli boʻlishlari zarur. Chunki shimoldagi jarayon Islom va Isaviy dinlarining hujumiga qarshi oʻzini mudofaa qilish maqsadida, musulmon va missionerlarning ittifoqini buzishga urinadi. Avom xalqqa keng fe'lli, zakotning zaruriyati va foizning haromligi bilan burjualarni xalqqa yordam berishga chaqirishi va zulmini toʻxtatish jihatidan musulmonlarni aldab ularga bir imtiyoz berib, bir qismini oʻz tomoniga oʻtkazishi mumkin." Nima boʻlganda ham, bu safar hurmatingiz uchun qoidamni buzdim, dunyoga qaradim.
Aziz, siddiq qardoshlarim!
Juda hamiyatli maktublaringizga bitta muxtasar javob berishga majburman.
Avvalo: Savollari juda nurli haqiqatlarning chiqishiga sabab boʻlgan Raf'atning ma'sumlarga Qur'on va Nurlarni dars berayotgani, oʻzi esa Nur Lam'alari bilan mashgʻul boʻlishi, tahrir qilishda men va Xusravga yordam berishi va Istanbulda "Asoy-i Muso"ning insofli olimlarga yetkazishga urinayotgani koʻp tabrikka shoyon. Yangi savoliga hozir javob berilmaydi, hali vaqti kelmagan.
Qahramon Burhonning Ozodlik Firqasi raisiga chiroyli javob bergan. Ha, Nurchilar siyosatga aloqasi yoʻq. Lekin butun hayotlari iymon haqiqatlari bilan bogʻliqdir. Hozirgacha yashirin qoʻmitadan, siyosatni dinsizlikka va zindiqlarga vosita qilganlar mutlaq istibdod bilan Nurchilarni ezishdi. Inshaalloh bir sabab chiqadi {(Hoshiya) Demokratlar chiqdi, bir daraja ketkazdi.} istibdodni ketkazadigan, ma'sum va mazlum Nurchilarni qutqaradi. Faqat qattiq diqqat va ehtiyot boʻlish kerak. Risola-i Nur dunyoda har qanday jarayonning ustida ekani va umumning mulki boʻlgani uchun bir tomonga tobe va dohil boʻlmaydi. Balki tajovuzkor dinsizlarga qarshi haqli tomonga yordam beradi, doʻst boladi va ehtiyot kuchi hukmida ularga bir tayanch nuqtasi boʻladi. Lekin siyosat hisobiga emas, balki Nurlarning tarqalishi va foydasi uchun ba'zi qardoshlar, Nurlar nomidan emas, oʻz shaxsi nomidan kirishi mumkin. Xususan muborak Ispartaning hozirgacha Nurlar madrasasi boʻlgani va dushmanlarning ham u bilan koʻp ishi boʻlmasligi nuqtasida, ichkarida taragirlik qilmaslik, e'tiroz qilganlarning nadomatiga va haqiqatga qaytishlariga sabab boʻlishi mumkin. Siz yanada yaxshiroq bilasiz.
Salohiddinning maktubi, bir qancha jihatda ahamiyatli. Amerika olimlari albatta "Asoy-i Muso" Risolasiga loqayd qolmaydilar. Agar dinni din uchun sevgan qismining qoʻliga tushsa, futuhot qiladi. Yoʻqsa, ba'zi xudbin domlalarimiz kabi, koʻra olmaslik hissi bilan tarqalishi va rivojiga urinishlarida shubha bor. Nima boʻlsa ham.. inoyati Ilohiyaga havola qilamiz.
Aziz, siddiq qardoshlarim!
Avvalo: Tohiriyning Istanbulga ketishi, inshaalloh xayrlidir. Xusravning juda koʻp vazifalarini toʻliq bajarishiga qanoat hosil qildim. Barlada boʻlgan vaqtimda barcha nusxa koʻchiruvchilarning tahriri va ta'lif xizmatini qilganimda amalga oshgan buyuk inoyat va gʻaroyib muvaffaqiyat, Xusrav va uning yordamchilarida ham namunasi bor.
Ikkinchidan: Tohiriyning Dengizli qamogʻida unutilmas xolis xizmati bilan va Nurlarga metin sadoqati, xatosiz zakovati va monandi yoʻq bahodirligi bilan Nur doirasida ahamiyatli maqomi uchun bu safargi butun maktubini "Ilova"ga kiritdik. Boshda Nur shogirdlaridan volidasi Zubayda boʻlob, qarindoshlari va doʻstlariga salom aytaman. Janobi Haq ulardan abadan rozi boʻlsin, omin!
Uchinchidan: Nasli Qurayshlilardan boʻlgan Ahmad Qurayshiy muhtaram otasi va jiyani Ahmad bilan Nurlarning xos noshir va talabalaridan boʻlishi, u atrofdagi shogirdlar nomiga Nurlar uchun chiroyli she'rli fikralari "Ilova"ga kirdi. Janobi Haq ularni muvaffaq aylasin, omin.
Toʻrtinchidan: Egʻiridir qishlogʻida isimlarini men yozmagan oʻta muhim qardoshlarimiz bor. Ularga va Mahmud Sabri kabi buyuk stansiyaga tayanib va Sabrining yozuviga oʻxshatgan harakatchan va jiddiy qardoshlarimizdan hisoblangan Chilingir Alidan diqqatli va chiroyli ifodalangan maktub oldim. Uning istagi bilan hammasini "Ilova"ga kiritdik. U va uni ishlatgan kishiga mashaalloh va vaffaqakumulloh deymiz.
Aziz, siddiq, oliyjanob eski va yangi qardosh Yashil Solih!
Mendan oʻtkazgan hayotimga oid soʻragan nuqtalarga oʻta qisqa va ikki ogʻiz ishorat qilinadi. Vaqt oʻtib inshaalloh boshqalar izoh bilan javob berishar. Lekin tarixda qolish va bu asr olimlari ichida oddiy shaxsimni kelajak nasllarga koʻrsatish, bildirishga na istagim va na layoqatim bor. Meni oʻzimga yaxshi koʻrdirmagan, dahshatli kamchiliklarimni koʻrsatgan Janobi Haqqa hadsiz shukr qilaman.
Insonlarga oʻzini tanitish shuxratparastlik boʻlgani uchun, bir "men"lik, xubdinlik, riyokorlik boʻlish ehtimoli bor. Bu esa biz kabilarga tom zarardir.
Bu asrda moddatan va ma'nan yakka yashashga va ijtimoiy hayotdan uzoq turishga majbur boʻlgan ekanman, albatta ijtimoiy hayot kechirganlar ichida tarixga minib istiqboldagilarga koʻrinay. Faqat shunisi borki, Risola-i Nur bu vatanga va bu millatga juda katta manfaati borligini mahkamalarning va ekspertlarning ittifoq bilan qilgan hukmi bilan yuzaga chiqqan. Bu nuqtai nazarda mening ahamiyatsiz, bechora, abgor, juda qusurli shaxsiyatim emas, balki Qur'onning mulki va ma'nosi boʻlgan Risola-i Nur uchun savollaringizga javob boʻlishi uchun ishoratlar qilaman, keyin Risola-i Nur va shogirdlari izoh bilab javob berishsin.
Avvalo: Oʻttiz yil avvalgi hayotimni marhum Abdurrahmon yozgan, chop qilingan.
Ikkinchidan: Risola-i Nurning chiqish vaqtini Eskishahar qamogʻining mudofaanomasi bilan (Yigirma Yettinchi Lam'a) va Dengizli qamogʻidagi Mudofaa Risolalari bilan (Oʻn Birinchi va Oʻn ikkinchi Shu'la) "Keksalar Lam'asi", "Oyat-i Hasbiya Risolasi", "Oʻn Oltinchi Maktub" bilan "Hujumoti Sitta", "Ishorati Salosa", "Ishorati Sab'a" risolalari kabi Nurning boʻlimlari savollaringizga batafsil javob berishi uchun mahkama menga qaytarib berdi. Hozir qoʻlimda boʻlmagan risolalar, vaqti kelib sizga keladi. Inshaalloh sizni hech unutmayman. Shu holatimda bunday aloqadorligingiz juda ogʻir muammolarimni yengillatdi. Alloh sendan rozi boʻlsin, omin!
Aziz, siddiq qardoshlarim!
Bir bechora vasvasali, hissiyotli va dinsizlar bilan gaplashgan bir kishi mahshur Nabaviy duo boʻlgan "Javshanu-l Kabir" haqida va aqlga sigʻmaydigan savob va fazilatiga doir bir hadisni koʻrib shibhaga tushibdi. "Roviy Ahli Baytning imomlaridan. Bunda haddan ortiq mubolagʻa bor. Masalan: Bu duoga Qur'ochalik savob beriladi. Ham osmonlardagi buyuk farishtalar, bu duo savobini koʻrib kursilaridan tushib unga katta tavozu' bilan hurmat qilishadi. Bu esa aql va mantiqqa sigʻmaydi" deb, Risola-i Nurdan yordam istadi. Men Qur'ondan, Javshandan va Nurlardan oʻta qat'iy va toʻliq aql va hikmatga toʻgʻri keladigan javob berdim. Sizga qisqachasini bayon qilaman. Unga aytdimki:
Avvalo: Yigirma Toʻrtinchi Soʻzning Uchinchi Shoxida oʻnta usul bor, bunday shubhalarni tomiri bilan yulib oladi. Unga qara, javobingni ol.
Ikkinchidan: Har kun butun ummatchalik hasanot qilgandek, butun ummatining saodatiga yordam bergan, ismi a'zamga sazovor, koinotning asliy urugʻi, eng mukammal va jamlovchi mevasi boʻlgan Zoti Ahmadiya Alayhissalotu Vassalam u duoning oʻzi haqida azim martabasini koʻrib, u kishiga xabar bergan Jabroil Alayhissalomdan eshitib, boshqalarni oʻziga qiyos qilganlar yoki qilingan.
Demak, juda gʻaroyib va ajib savob Zoti Ahmadiya (A.S.M.) valoyati kubrosidan kelgan. Kulliy va umumiy emas. Balki u duoning mohiyatida bunday gʻaroyib qiymati bor va ismi a'zamga sazovor boʻlgan zotga tobe boʻlish bilan boshqalarga ham savob qozontiradi. Lekin oʻta ahamiyatli shartlari bor, faqat oʻqish kifoya qilmaydi. Yoʻqsa hukmlar muvozanasini buzadi, farzlarga ta'alluqli boʻladi.
Uchinchidan: U duo Zoti Ahmadiyaga ta'alluqli boʻlgan vaqt mubolagʻadan xoli va ayni haqiqat boʻlganidek, u duodagi yuzlab asmo-i husnaning haqiqatlariga tegishi boʻlganda mubolagʻa emas, balki ularning nihoyatsiz tajalliylaridan kelishi mumkin. Kelgan fayzlarning nihoyasizligini koʻrsatish uchun juda oz qismini Muxbiri Sodiq (A.S.M.) xabar berganlar. Tashviq uchun mubham va mutlaq qoldirganlar. Vaqt oʻtishi bilan mumkin va mutlaq hukm amalda boʻldan va barchaga tegishli deb tasavvur qilingan.
Toʻrtinchidan: "Yigirmanchi Ixlos Lam'asi"da bir kishiga besh yuz yillik kenglikda Jannat berilishiga doir hoshiya bor. Unga ham qara. U katta Jannatning berilishi, biz bilmagan tarzda egalik emas, balki inson xususiy uyiga koʻp jihatdan ega, sohib boʻlsada, zamin yuzidagi narsalarga koʻp hislari bilan bir nav' molikdir, tasarruf qiladi, foydalanadi. Katta dunyoni mening uyim, menga bergan, quyosh chirogʻim deya oladi. Demak, ba'zi haddan ortiq, gʻaroyib va aqlga sigʻmaydigan bir qism savoblar mazkur haqiqatga tegishlidir.
Islomda har bir savobning, har bir amal fazilatining eng avval hissadori va bizning bir duoda, bir zarra savobimizda, togʻdek savob va fayzni qozongan Zoti Ahmadiya (A.S.V.) xususiy virdlar, duolar, shariat va risolat tomonlama emas, balki valoyat-i Ahmadiya nuqtasida va umumiy boʻlmagan darslarida, u kishiga berilgan eng yuksak martabani bayon qiladilar. U kishiga toʻliq ergashgan xos vorislarini u nuqtalarga tashviq qiladilar.
deyman. Vasvasa qilib shubhalarga tushgan odam, lillahilhamd qutuldi, toʻliq qanoat hosil qildi. Balki ba'zilaringizga foydasi boʻlar deb joʻnatdim. Barchangizga minglab salom.