Emirdoğ Lahikasi
— 78 —
AFYON ICHKI ISHLAR MUDIRLIGIGA

Men sizning odamgarchilik va vijdoningizga tayanib, mahram ishlarimizni sizga bayon qilaman. Ham vazifa e'tibori bilan siz biz bilan juda aloqadorsiz. Chunki Risola-i Nurning osoyishtalik nuqtasida yigirma yildan beri yuz ming shogirdlari hech qanday buzgʻunchilik voqea boʻlmagani kabi, juda koʻp zobit xodimlarning e'tirofi bilan va zararimizda hech qanday qayd etilmagani buni isbot qiladi. Bu yerga Anqara Ichki Ishlar Vaziri kelganini bir boladan eshitdim. Har holda mening holimni soʻradi deb bir narsalarni qalamga oldimki, bezovtaligim sababli u bilan gaplashish oʻrnida taqdim qilay. Birdan ketganini eshitdim. Sizga konvertda joʻnatyapman, munosib koʻrsangiz ma'lumot uchun joʻnating. Men dunyo ishlarini bilmayman, odamlar bilan gaplasha olmayman. Fikrini olishga bu yerda sendan boshqa kishim yoʻq. Shaxsimga oid masala juda ahamiyatsiz, kishik boʻlsada, Risola-i Nurga oid masala bu vatan va millatga juda katta ahamiyati bor.

Sizga qat'iyyan, koʻp belgilar bilan va qat'iy qanoat bilan bayon qilamanki, yaqin kelajakda bu vatan, bu millat va bu yurtdagi hukumat Islom olamiga va dunyoga qarshi oʻta shiddat bilan Risola-i Nur kabi asarlarga muhtoj boʻladi, mavjudiyatini, haysiyatini, sharafini, tarixiy iftixorini uni oʻrtaga chiqarib koʻrsatadi.

Said Nursiy

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Alikoʻyda Risola-i Nur shogirdlaridan Ali Afandi munofiqlar haqida bir oyati karimani soryapti. Hozir izohlashga vaqtim boʻlmagani uchun, ikki jumla bilan qisqacha bayon qilaman.

"Munofiq oʻlganidan keyin janoza namozi oʻqilmaydi" ma'nosidagi oyat, oʻsha vaqtdagi Ilohiy xabar bilan bilingan qat'iy munofiqlar demakdir. Yoʻqsa gumon bilan, shubha bilan munofiq deb janozasini oʻqimaslik, boʻlmaydi. Modomiki "La Ilaha Illalloh" desa ahli qibla boʻlar ekan, ochiqdan ochiq kufr soʻzini aytmasa yoki tavba qilsa, namozi oʻqiladi. U Alikoʻyda Alaviylar koʻp ekanini va bir qismi Rofiziylikkacha borishlari nazari bilan, ularning eng yomoni munofiq haqiqatiga dohil boʻlmaslik kerak boʻladi. Chunki munofiqning e'tiqodi boʻlmaydi, qiblasiz va vijdonsizdir, Paygʻambarimizga (A.S.V.) qarshidir. (Hozirgi ba'zi zindiqlar kabi.) Alaviy va Shialarning haddidan oshganlariga kelsak, Paygʻambarga (A.S.V.) qarshi emas, balki Oli Baytning muhabbatidan, haddidan oshib muhabbat qilishadi. Munofiqlarning qarshiligiga muqobil bular haddidan oshishadi.

— 79 —

Haddi Shariatdan chiqqan vaqtlari, munofiq emas, bid'atchi, fosiq boʻlishadi, zindiq darajasiga yetib bormaydi. Hazrati Ali Raziyallohu Anhu yigirma yil hurmat qilgan va ularga shayxulislom martabasida ularning hukmini qabul qilgan Abu Bark, Umar, Usmon Razyallohu Anhumlarni yomonlamasa, Hazrati Ali Raziyallohu Anhu uch xalifaga hurmat qilganidek, ular ham hurmat qilishsa va farz boʻlgan namozlarni qilishsa, yetadi.

Modomiki Risola-i Nur shogirdlarining eng buyuk ustozi, Paygʻambardan (A.S.V.) soʻng "Jaljalutiya"ning shahodati bilan Imom Ali Raziyallohu Anhu hisoblanadi. Uning muhabbatini da'vo qilgan Shialar, Alaviylar, Risola-i Nurning darslarni Sunniylardan koʻp tinglashmasa, Oli Baytga muhabbat da'volari yanglish boʻladi. Zotan necha yil avval Alaviy qishlogʻida uch Alining himmati bilan ma'sumlar Risola-i Nurni shavq bilan yozishlarini eshitdim. Hatto oʻsha davrda, u qishloqni ham duoimga dohil qilganman. Inshaalloh yana u yerda imom boʻlishni xohlagan qardoshimiz Alining himmati bilan va Hofiz Alining (R.A.) vorisi Kichik Ali kabi qardoshlarimizning gʻayrati bilan ular haqidagi duolarim boʻsh ketmaydi, u qishloqdagi ikki qism Sunniy, Alaviy ittifoq qiladi.

Oʻtgan xiyonat hodisasidan xavotirlanmang. U hodisa soʻndi, rejalari qisir qoldi. Qilgan odam ham, hozir oʻzini umumiy nafratdan qutqarish uchun, qasam bilan inkor qilyapti. Men uni, u ekanini bilmadim. Yoʻqsa ishim yoʻq edi. Zotan qilmagan. Qoʻlini uzatdi, boshimdagi roʻmoʻlchani ochdi, ham bu yerga Anqara Ichki Ishlari muhim mansabdorlar bilan bu yerga kelishini xabar olgani uchun xiyonat qilishga jasorat qildi. U katta mansabdorlar bu yerga kelishdi. Menga qarshi boʻlgan viloyat hokimi Rumelili boʻlgani uchun men bilan gaplashmadi. Men sizga joʻnatgan gaplashishni xohlagan qismni Afyon Ichki Ishlar mudiri vositasida Anqarada unga joʻnatish uchun konvertga solib Afyon Ichki Ishlar boʻlimiga joʻnatdim. Men qat'iyyan xafa emasman. Zotan ahamiyati ham qolmadi. Siz ham xavotir olmang. Hamma narsada boʻlganidek, bunda ham qadari Ilohiy menga ularning zulmini ahamiyatli marhamatga aylantirganini qat'iyyan koʻrdim, Allohga shukr qildim.

— 80 —

Kechagi bayram, bayramdan keyin menga joʻnatadigan omonatlarni kutayotib, maktubingizni oldim: "Bir ma'lumot boʻlmasa oʻn kun keyin beramiz", jumlasini koʻrdim. Demak xavotirlangansiz, shuning uchun joʻnatmagan ekansiz. Xavotir olinadigan narsa yoʻq. Lekin bu yerga ahamiyatli mansabdorlar kelgan vaqti joʻnatmaslik, omonatning bu yerga kelmasligi, beixtiyor bir chiroyli ehtiyot boʻlgan.

Salohiddinning meni xursand qilgan va bu dovullar sadoqatiga, sabotiga umuman ta'sir qilmaganini va doim bir Abdurrahmon oʻrnida boʻlganini va u atrofdagi qardoshlarimiz toʻxtamay ishlayotganlarini juda uzun va oʻn maktubchalik maktubini oldim, mashaalloh dedim. Ota-oʻgʻil Isparta qahramonlari kabi metin turishibdi. Lekin hozir Risola-i Nurning chop etilishi suratidagi tarqalishi, haqiqiy ixlos va kuchli birdamlik, kamchiliklarga oʻzaro koʻz yumish kerak boʻlgani uchun, Kastamonu viloyatidagi qardoshlarimiz, Ispartaliklarga ixlos va birdamlikda oʻxshashga majburlar. Inshaalloh ular ham shaxsiy hissiyotlarini bu muqaddas xizmatning zarariga iste'mol qilishmaydi.

Garchi Risola-i Nur porloq va kuchli haqiqatlari bilan erkinligini qozondi va dushmanlrini bir jihatda magʻlib qildi. Lekin eski vaqtdan koʻra ehtiyot boʻlishga ehtiyojimiz bor. Chunki munofiq dushmanlar toʻxtamayapti, bahonalar qidirishyapti, hukumatni aldashga urinishyapti.

Salohiddin xususiy, oʻziga oid bir masalani soʻryapti. Dunyoga ijtimoiy hayotga bogʻlanishni xohlayapti. Modomiki u xoslar ichida ekan, qat'iyyan Risola-i Nur xizmatiga zarari boʻlsa, kirmaydi. Agar bilsa, rafiqasini ba'zi xos qardoshlarimiz kabi Risola-i Nurning xizmatiga yordam berishga harakat qilsa, u hayotga kirishi mumkin. Chunki xoslarning hayoti Risola-i Nurga oiddir va shaxsi ma'naviyini tamsil qilgan shogirdlarining uygʻun koʻrishi ila qayd ostiga kirishi mumkin. Ota-onasining ra'ylari ham boʻlsa, inshaalloh zarari yoʻq.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Xavotir olmang, oʻzini yoʻqotadigan narsa yoʻq. Faqat bayramdan keyin Anqara Ichki Ishlar mudiri, muhim ma'murlar bilan bu yerga kelishlari va bir jihatda men bilan ham yashirin aloqa bilan kelishidan avval bir qoʻmondon, ularning kelishidan jasorat olib menga yana yopishdi.

— 81 —

Lekin keyin pushaymon boʻlishdi. U katta ma'murlar kelgandan keyin, xavotirlanadigan narsa boʻlmadi. Taxminimcha menga oid masala bir daraja qardoshlarimga ta'sir qilmasligi jihatida, Fayziga zohiran, yengil hujum qilgan. Lekin qiziqdim, uni kovlashga nimani bahona qilishibdi? Nimani qidirshgan? Tafsiloti qanday? Modomiki ikki yillik tadqiqotdan keyin uch mahkama kitob va maktublarimizni istisnosiz qaytarib berishgan ekan, ular ham bizni dunyo siyosatiga aloqador boʻlmaganimizni bilishdi. Yana nima qidirishyapti? Bu xususiy, balki koʻra olmaslikdan yo gʻaraz yoki yashirin zindiqlarning turtkisi bilan ba'zi qonunsizliklar qonun nomidan qilinyapti. Bunday holatlarga javoban toʻliq matonat, birdamlik, qaytmaslik va xavotir qilmaslik kerak.

Aziz, siddiq qardoshim!

Masjidda oz gaplashdik, ba'zi kerakli narsalar aytaman, esingizda qolsin.

Avvalo: Badradagi yuz yilik vazifani oʻn yil ichida qilgan Sabri qardoshimizning samimiy doʻstlari boʻlgan Haqqi, Xulusiy پ Mahmud va Barlada Shomli, Sulaymon, Bahri kabi qiymatli qardoshlarimizga men tomonimdan koʻp salom ayting.

Ikkinchidan: Kichik Alining katta qardoshi muborak Mustafoning Abdurrahmondan irsiyatdan olgan vazifasini, qahramon qardoshi va muborak xodimi u vazifani toʻliq qilyapti. Uning vazifasi va xizmati davom etyapti, xavotirlanmasin. Hofiz Mustafo haqiqatdan marhum Hofiz Ali davrida u bilan birga ekkan nuroniy urugʻlari juda muborak mahsullar berdi.

Ham Hofiz Ali (R.A.) vafotidan keyin qamoqda uning oʻrniga menga xizmati har doim uni xotiramga keltiradi. Marhum Lutfining ahamiyatli vorislaridan Abdulloh Chovush, qahramon Tohiriy bilan uning Otabey qishlogʻini Nurs qishlogʻim darajasiga chiqarishdi. Islomkoʻyli Abdulloh, Hofiz Ali (R.H.) davrida Risola-i Nurga koʻp xizmat qilgan edi. Ularning barchasiga salom aytaman. Muborak Tohiriyning kichik Madrasa-i Nuriya hisonblangan uyidagi muboraklarga duo qilaman. Yangi bir Hofiz Alining (R.A.) namunasini koʻrsatgan va Milosli Halil Ibrohimning sadoqatini eslatgan Islomkoʻyli Halil Ibrohim va u yerda unga oʻxshagan qardoshlarimga ham koʻp salom aytaman. Xususan Ispartada qahramon Rushduning qahramon qardoshi Burhon bizni koʻp minnatdor qilganini va oz ish bilan bizga va Risola-i Nurga juda koʻp ish qilganini ayting. Zotan senga ogʻzaki aytgan edim, unutma, xususan Zakoiy bilan koʻrishib "Janobi Haqqa shukr qilaman. Yana Zakoiy nomida va oʻxshagan jiyanim Abdurrahmonni berdi." degin. Yana ogʻzaki aytgan narsalarimni bilasan, sen mening maktubimsan.

— 82 —

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Sizning bu safar baxtiyor chiroyli maktublaringiz, Risola-i Nurning erkinligi va matbaa eshigi bilan tarqalishi xabari meni juda masrur ayladi. Qahramon Tohiroyning yana bir ahamiyatli ishda ishlashi uchun bu yerga kelishi meni dunyoga qattiq qarashga yoʻnaltirdi. Qalban aytdimki: Modomiki qardoshlarim bu daraja istashyapti, chorasini qidiramiz. Tunda qalbimga keldiki: Ikki ahamiyatli sababdan Ilohiy inoyat toʻliq ozod boʻlishi va hammasini eski harflar bilan chop etishga toʻliq izn bermayapti.

Birinchi sabab: Imom Alining (R.A.) ishorat qilganidek, parda ostida har bir xohlagan odam oʻz qalami bilan yoki boshqa qalamni ishlatib buyuk ibodat va oxiratda shahidlarning qoni bilan teng tarozida tortilgan siyoh bilan mujohada hukmidagi kitobat bilan iymon nurlarini nashr etishdir. Agar chop etilsa, hamma osonlik bilan qoʻlga kiritgani uchun, qattiq harakat qila olmaydi. Nashr qilinishiga amaliy xizmat vazifasini yoʻqotadi.

Ikkinchi sabab: Risola-i Nurning muhim vazifasi, Islom olamining aksariyatining yozuvi va xati boʻlgan Arab harflarini muhofaza qilish boʻlgani uchun, chop etish yoʻli bilan ishga kirishilsa, hozir xalq faqat yangi harflarni biligani uchun, aksariyat risolalarni yangi harflar bilan chop etish kerak boʻladi. Bu esa Risola-i Nurning yangi harflarga bir fatvosi boʻlib, shogirdlari ham oson yozuvni tanlashiga sabab boʻladi. Shuning uchun hozirgacha eng loyiq va munosib ekan, Risola-i Nurga erkinlik berilmagan edi. Lillahilhamd hozir haqiqatlarning kuchi bilan erkinligini qozondi. Hatto eski harf bilan chop etish man etilgan ekan, "Oyatu-l Kubro"ning bizga qaytarib berdirib, bir karomati akbar koʻrsatdi.

— 83 —

Hozir biz oʻta muhim va hammaga kerak boʻlgan "Meva" va "Hujjatul Baligʻa"ni bir jildda yangi harflar bilan chop etish uchun Tohiriy bilan Istanbulga joʻnatdim. Faqat "Meva"ning Oʻninchi va Oʻn birinchi Masalalarini vaqt topa olmay tahrir qilmay berdim. Agar chop etilsa, u ikki masalani toʻliq tahrir qilib unga jonatasiz.

U ikki risola ichkarida yo xorijda, oshkora yoki yashirin, Istanbulda yoki tashqarida eski harflar bilan chop etish lozim.

"Moʻ'jizoti Qur'oniya" zayllari bilan va "Moʻ'jizoti Ahmadiya (A.S.V.)" ham zayllari bilan birga ikkalovi bir jild holida eski harflar bilan imkon doirasida yo Istanbul yoki boshqa joyda eski harflar bilan, muvofiqli "Hizbun Nuriya", "Hizbul Qur'on" kabi chop etilishiga harakat qilish kerak. Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayonning koʻzga koʻringan muvofiqlik moʻ'jizasining muhofaza qilinishi bilan chop etilishiga muqaddima boʻlsin. Faqat shoshilmasdan, mashvarat bilan, ehtiyot boʻlib bu muqaddas masalaga harakat qilish kerak boʻladi.

Umum qardoshlarimga bir-bir salom aytib, salomatliklariga duo qilamiz. Janobi Haqqa hadsiz shukr boʻlsinki, eng eski shogirdlardan Kotib Usmon va Halil Ibrohim umuman qaytmay, sadoqatlarida oʻzgarmay temirdek davom etib, koʻpchilikka goʻzal namuna boʻlyaptilar.