— 787 —
سكزنجى قسم
إسپارطه حياتى
١٩٥٠ دن صوڭره
استاد سعيد النورسى، آفيون حپسخانهسندن ١٩٤٩ ده بر أيلول صباحى تخليه ايديلدى. ايكى قوميسر آراسنده فايطونله بر أوه گلدى. ياننده خدمتنه باقان طلبهلرى ده واردى. استادڭ آفيون حپسندن صوڭرهكى حياتنده و خدمتِ نوريهسنده شو صورتده بر إنكشاف گورونور. بو تاريخه قدر استاد، أونده گيجهلرى هيچ كيمسهيى بولونديرمازدى. آقشامدن تا قوشلق وقتنه قدر قپوسى كليدلى اولارق قاليردى. آفيون حپسندن صوڭره ايسه، صادق طلبهلرندن بعضلرى خصوصى خدمتنده قالدى. استادڭ اوطهسى دائما آيرى ايدى. آنجق بر خدمت اولديغى وقت ياننه گلينهبيليردى.
آفيون حپسندن صوڭره استاد (كندى تعبيرنجه) بر نوع اوچنجى سعيد اولارق گورونويوردى. چونكه بوندن صوڭره خدمتِ نوريه باشقه صفحهلرده تظاهر ايدهجكدى، كلّى بر إنكشاف اولاجقدى. استادڭ خدمتنه قوشان و نور خدمتى ايچون ياننه گلنلر، بِالخاصّه مكتبلى گنجلردندى. رحمتِ إلٰهيه آفيون حپس مصيبتنى چوق جهتلرله رحمته چويرمشدى.
— 788 —
بر وجهِ رحمت شو ايدى: محكمه گونلرنده مختلف ولايت و قضالردن گلن نور طلبهلرى بربريله طانيشارق؛ هم استاد، هم رسالهِٔ نور، هم خدمتِ نوريه خصوصنده معلومات صاحبى اولورلر؛ و اُخروى و ايمانى اولان و رضاىِ إلٰهى اوغرندهكى نوردن قوپوب گلن صميمى بر اخوّت ايله بر قوّهِٔ معنويه ألده ايدرلردى. محكمه گونلرى استاد و طلبهلرينڭ قهرمانلر قافلهسى اولارق صف حالنده محكمهيه گليشلرى، مؤمنلرڭ قلبلرنده اللّٰه ايچون صوڭسز بر محبّت و ياقينلغه وسيله اولويوردى. بو محكمهلر، ايمان و إسلام دعواسنه خدمت ايچون مدارِ تشويق حكمنه گچيوردى. دين دشمنلرينڭ رغمنه اولارق بو مصيبت، رسالهِٔ نور خدمتِ ايمانيهسنى درعهده ايدهجك و اونڭله غايهِٔ حيات ايدهجك فداكارلرى، قهرمانلرى نتيجه ويردى. يڭى و منوّر نور طلبهلرى ميدانه چيقديلر. حپسدن تخليهدن صوڭره، استادڭ أوينڭ قپوسى اوڭنده بر ايكى پوليس دائمى نوبت بكلر و ياننه كيمسهيى صوقمازلردى. ذاتًا حپس مدّتنجه خلقه دهشت ويرهجك شكلده يالان ياڭليش پروپاغندهلرله، بديع الزمانڭ إمحا ايديلهجگى گبى خبرلر أطرافه يايديريلمشدى.
استاد، آفيونده ايكى آى قدر إقامتدن صوڭره أميرطاغنه گلدى. أميرطاغنده بر چوق رسالهٔ نور طلبهلرى واردى. اورادهكى خدمتِ نوريهيى بو طلبهلر ايفا ايتديلر.
آفيون حپسندن صوڭره خدمتِ نوريه ناصل جريان ايتدى؟
إسپارطهده تكثير ماكينهسيله نور مجموعهلرينڭ نشرينه دوام ايديلييوردى. استاد، ينه عادتى وجهله تصحيحات ايله مشغولدى. يالڭز حپسدن صوڭره خدمتِ نوريه بر قاچ قسمه إنقسام ايتمشدى؛ يالڭز تكثير ايله و أل يازيسى ايله نشره منحصر اولمايوردى. بو زمانلردهكى خدمت صفحهلرى شو صورتله إفاده اولونهبيلير:
— 789 —
١ - مختلف ولايت، قصبه و كويلردهكى نور طلبهلرى، بولوندقلرى محيطلرنده نورلرى اوقومق، يازمق، اوقوتمق و نشرينه چاليشمق.
٢ - إسپارطه و اينهبوليده، تكثير ماكينهسيله نور رسالهلرينڭ مجموعهلر حالنده تكثيرى و أطرافه نشرى.
٣ - آنقره و إستانبولده، مختلف خلق طبقهلرى آراسنده، خصوصًا اونورسيته و ديگر مكتب طلبهلرى، گنجلر، مأمورلر و خانملر آراسنده نورلرڭ ياييلماسى، اوقونماسى، رسالهِٔ نور دعواسنه چوقلرڭ ياقين معنوى علاقهلرى. بونلردن خالص فداكارلر و ايمان خادملرينڭ چيقماسى. نورِ ايمانڭ، بو ايكى بيوك مركزده حرارتله إنكشافى.
٤ - كتابلرڭ إعادهسى و يڭيدن بعض يرلرده نورلره و طلبهلرينه ايليشمك طولاييسيله رسمى مقاملرله مناسبت. رسالهِٔ نورڭ، وطن و ملّتڭ نسلِ آتينڭ سعادتنه وسيلهسى جهتنڭ طويورلماسى، إثبات ايديلمسى... يڭى تورك حكومتنڭ، قرآنڭ بو يڭى و أكمل نورينه تقديرله باقماسى. أڭ مودرن نشر واسطهسيله هم آناطولىيه، هم عالمِ إسلامه و إنسانيته طويورلماسينڭ تأمينى.
٥ - شرق ولايتلرنده رسالهٔ نورڭ إنتشارى.
ايشته سعيد النورسى، آفيون حپسندن تخليه ايديلوب أميرطاغنه گلديگى زمان، نظرندهكى خدمت صفحهلرى بو صورتده ايدى و مركزِ حكومتله ده خدمت إعتباريله علاقهداردى. بو زمانه قدر نور خدمتى، آنجق رسالهلرڭ يازيلوب چوغالتيلماسنه منحصردى. استاد، تا بارلادن بَرى دائما خاص طلبهلريله، نورلرڭ نشرينه چاليشانلرله گوروشمش، اونلرى خدمتلرندن طولايى تبريك و تشجيع ايتمشدى. بو تاريخدن صوڭره مكتبليلر و مأمورلر نورلره متوجّه اولديلر. نور
— 790 —
خدمتنى حياتلرينڭ غايهسى عدّ ايدن و بو خدمتله وطن، ملّت و إسلاميته أڭ بيوك فائدهيى تأمين ايدن طلبهلر ميدانه چيقهرق خدمته باشلاديلر.
٭ ٭ ٭
آفيون محكمهسنڭ رسالهِٔ نورى مصادره قرارينى، محكمهِٔ تمييز أساسدن بوزدى. بوزما قرارنده ايلرى سورديگى سببلردن بريسى: قرارنامهده صوچ عنصرى گوستريلن رسالهلرڭ، دڭزلى آغير جزا محكمهسنده برائت ايدن أثرلردن اولوب اولماديغنڭ ذكر ايديلمديگى؛ شايد برائت ايدوب إعاده ايديلن أثرلردن ايسه، قرارڭ ياڭليش اولاجغى؛ هم تمييزڭ تصديقندن گچوب قضيهٔ محكمه حالنه گلن بر دعوانڭ يڭيدن تحتِ محاكمهيه آلينشنڭ قانونه اويغونسز اولديغيدر.
تمييزڭ بوزما قرارندن صوڭره آفيونده تكرار دوروشمه باشلادى. بو شكلده محكمه دوام ايدركن إقتدارى أله آلان دموقرات پارتى حكومتى، عمومى عفو إعلان ايتدى. آفيون محكمهسى ده عفو قانوننڭ دائرهِٔ شمولنه گيرديگى ايچون دوسيه اورتهدن قالديريلدى.
(حاشيه): فقط محكمه هيئتى، رسالهِٔ نور أثرلرينڭ برائتنه قرار ويرمدى، مصادرهسنه قرار ويردى. بو قرار ١٩٥٦ تاريخنه قدر دوام ايتدى. محكمه ايكى دفعه نور رسالهلرينه مصادره قرارى ويردى. تمييز محكمهسى بو ايكى قرارى ده بوزدى. آفيون محكمهسى تمييزڭ قرارينه اويارق، نورلرڭ برائتنه قرار ويردى. بو سفر تمييز، اصولده نقصانلق يوزندن بوزدى و أثرلرڭ ديانت ايشلرنجه تدقيقنى ايستدى. ديانت ايشلرى مشاوره قورولنجه بتون أثرلر تدقيق ايتديريلدى. نتيجهده نورلرڭ حقيقتنى بر درجه بليرتن بر راپور ويريلدى.
أهلِ وقوفڭ مذكور راپورينه إستنادًا آفيون محكمهسى، حزيران ١٩٥٦ تاريخنده إتّفاقله نورلرڭ برائتنه و سربستيتنه قرار ويردى. قرار قطعيلشدى. آرتيق بو تاريخدن صوڭره، مركزِ حكومتده رسالهِٔ نور مجموعهلرى مطبعهلرده طبع ايديلمگه باشلادى.
٭ ٭ ٭
— 791 —
آفيون حادثهسى باشلامهدن أوّل ديانت ايشلرى رئيسى أحمد حمدى، سعيد النورسىدن ايكى طاقم رسالهِٔ نور أثرلرينى؛ بر طاقمنى ديانت ايشلرى كتبخانهسنه قويمق، بر طاقمنى ده شخصنه آليقويمق ايچون ايستهمشدى. فقط حپس حادثهسى چيقدى، گوندريلهمدى. استاد، حپسدن صوڭره أميرطاغه گلديگى وقت، أوّلجه حاضرلانان ايكى طاقمى تصحيح ايدهرك أحمد حمدىيه گوندردى و آشاغيدهكى مكتوبى كنديسنه يازدى:
محترم أحمد حمدى أفندى!
بر حادثهِٔ روحيهمى سزه بيان ايدييورم: چوق زمان أوّل ذاتڭز و سزڭ مسلگڭزدهكى خواجهلرڭ ضرورته بناءً رخصته تابع و عزيمتِ شرعيهيى بيراقان فكرلرينه، بنم فكرلرم موافق گلمييوردى. بن هم اونلره، هم سڭا حدّت ايدردم. "نهدن عزيمتى ترك ايدوب رخصته تابع اولويورلر؟" دييه رسالهٔ نورى طوغريدن طوغرىيه سزلره گوندرمزدم. اوچ درت سنه أوّل قلبمه سزه قارشى تنقيدكارانه بر تأسّف گلدى. بردن إخطار ايديلدى كه:
"بو سنڭ أسكى مدرسه آرقداشلرڭ اولان باشده أحمد حمدى گبى ذاتلر، دهشتلى و شدّتلى بر تخريباته قارشى "أهون الشر" دستوريله بر قسم وظيفهِٔ علميهيى، مقدّساتڭ محافظهسنه صرف ايدوب، تهلكهيى درتدن بره اينديرملرى، اونلرڭ مجبوريتله بعض رخصتلرينه و قصورلرينه إن شاء اللّٰه كفّارت اولور" دييه قلبمه شدّتله إخطار ايديلدى. بن دخى سزلرى و سزڭ گبيلرينى، او وقتدن بَرى ينه أسكى مدرسه قارداشلرم و درس آرقداشلرم دييه حقيقى اخوّت نظريله باقمغه باشلادم. اونڭ ايچون بنم بو شدّتلى تسمّم خستهلغم وفاتمله نتيجهلنمسى
— 792 —
دوشونجهسيله، نورلره بنم بدلمه حقيقى صاحب و حامى و محافظ اولاجغڭزى دوشونهرك و اوچ سنه أوّل سزڭ إصرارله بر طاقم رسالهِٔ نورى ايستهمڭزه بناءً ويرمك نيّت ايتمشدم. شيمدى هم مكمّل دگل، هم تمامى دگل، نور شاكردلرندن اوچ ذاتڭ اون بش سنه أوّل يازدقلرى بر طاقمى سزڭ ايچون، شدّتلى خستهلغم ايچنده بر درجه تصحيح ايتدم. بو اوچ ذاتڭ قلمنڭ بنم يانمده اون طاقم قدر قيمتى وار. سندن باشقه بو طاقمى كيمسهيه ويرميهجكدم. بوڭا مقابل اونڭ معنوى فيآتى اوچ شيدر:
برنجيسى:سز (ممكن اولديغى قدر) ديانت رياستنڭ شعبهلرينه، ممكنسه أسكى حرف، دگلسه يڭى حرف ايله و خاص آرقداشلرمدن تصحيحه يارديم ايچون بريسى باشده بولونمق شرطيله، مملكتدهكى ديانت رياستنڭ شعبهلرينه يگرمى اوتوز دانه تكثير ايدهرك گوندرمكدر. چونكه خارجى دينسزلك جرياننه قارشى بويله أثرلرى نشر ايتمك، ديانت رياستنڭ وظيفهسيدر.
ايكنجيسى:مادام نور رسالهلرى مدرسه ماليدر. سز ده مدرسهلرڭ هم أساسى، هم باشلرى، هم شاكردلريسڭز؛ اونلر سزڭ حقيقى مالڭزدر.
اوچنجيسى:توافقلى قرآنمز ممكنسه فوطوغراف مطبعهسيله طبع ايديلسين كه، توافقدهكى لمعهٔ إعجازيه گورونسون.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 793 —
بديع الزمان سعيد النورسىنڭ و طلبهلرينڭ ١٩٥٠ دن صوڭره يازديغى مكتوبلردن بعضلرى
(دموقراتلرڭ أذانِ محمّدىيى عربجه اولارق اوقونماسنه مساعده ايتمهلرى طولاييسيله يازيلان بر حسبحال)
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا: هم سزڭ، هم بو مملكتڭ، هم عالمِ إسلامڭ مهمّ بايراملرينڭ مقدّمهسى و بو مملكتده شعائرِ إسلاميهنڭ پارلاماسنڭ بر مژدهجيسى اولان أذانِ محمّدينڭ كمالِ فرحله اون بيڭلر منارهلرده اوقونماسنى تبريك ايدييورز. و سكسان كسور سنه بر عبادت عمرينى قزانديران رمضانِ شريفدهكى عبادت و دعالريڭزڭ مقبوليتنه آمين دييهرك رحمتِ إلٰهيهدن هر بر گيجهِٔ رمضان بر ليلهِٔ قدر حكمنده سزلره ثواب قزانديرمسنى نياز ايدييورز. بو رمضانده شدّتلى ضعفيت و خستهلغمدن تام چاليشهمديغمدن، سزلردن معنوى يارديم رجا ايدييورم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عالمِ إسلام مركزلرندهكى مبارك مسلمان قارداشلره!
سزلرى، بتون روح و جانمزله تبريك ايدييورز. أثرلريله فُحولِ علمانڭ و فُحولِ مفسّرينڭ أڭ يوكسگى اولان بديع الزمان حضرتلرينه، قيمتدار و مبارك بر مجاهد عالم طرفندن يازيلمش اولان بر تبريكى تقديم ايتمشدك.
— 794 —
بديع الزمان حضرتلرينڭ بزلره يازديغى جوابى مكتوبلرنده، او قيمتدار، بىنظير استاد بديع الزمان حضرتلرى، سزلرى بيڭلرله تبريك ايتمش و آناطوليده قرآن و ايمان قهرمانلرينڭ خلفلرى اولان نورجيلرله، عربستاندهكى حقيقتِ قرآنيهيه متوجّه إسلاملرى، ايكى قارداش اولارق حزب القرآنڭ دائرهسى ايچنده چوق صفلردن ايكى متوافق و مترافق صف تشكيل ايتدكلرينى مژدهلهمش و او مؤمن قارداشلريمزڭ رسالهِٔ نورله جدّى علاقهلريله برابر، بر قسمنى عربجهيه ترجمه ايدوب نشر ايتمك نيّتلريڭزدن فوق العاده ممنون اولدقلرينى و مبارك إسلام جماعتلرينڭ اورفهدهكى نور شاكردلريله و نور أجزالريله حمايتكارانه علاقهدار اولماسنى يازمقلغمزى بزلره أمر ايتمش بولونويورلر.
أى عزيز و نجيب قَومِ عربڭ نورانى أعضالرى! تاريخڭ أعماقنه گومولن و ماضيدن إستقباله آتلايان أجدادلريمزه، بو ملّتِ إسلامى پارچهلامق ايچون بيڭ درت يوز سنهدن بَرى هجوم ايدن كفّار اوردولرى، أڭ نهايت برنجى حربِ عموميده أمللرينه موفّق اولديلر. تورك و عرب ايكى حقيقى مسلمان قارداشڭ بيڭ سنهلك صارصيلميان محبّتلرينى پك چوق دسيسهلرله، يالانلرله سوندورديلر. أهلِ إسلامڭ و نوعِ بشرڭ مدارِ فخرى و بتون موجوداتڭ سببِ خلقتى و بتون فيوضاتِ إلٰهيهنڭ مظهرى او عالى پيغمبرڭ روضهِٔ مطهّرهسنه يوزلر سورمك ايچون پك بيوك بر إشتياقى قلبلرنده ياشاتدقلرينه تحمّل ايدهمديلر. او عالى پيغمبرِ ذىشانڭ كوچوجك بر إلتفاتنه مظهر اولمق ايچون، روحلرينه وارنجهيه قدر هر شيلرينى فدا ايتدكلرينى هضم ايدهمديلر. ١٤٠٠ سنهدن بَرى زمينڭ يوزنده، زمانڭ صحيفهلرى اوزرنده و شهيدلرڭ و غازيلرڭ بياض قلنج قلملريله قيرمزى مركّبلريله يازوب تاريخه أمانت بيراقدقلرى مدارِ إفتخارلرى محتشم يازيلرينى، مسلمانلره اونوتديرمق ايستديلر. بو عزمله يوروين او امانسز دشمنلر، پك آجى إشكنجهلر آلتنده أزدكلرى تورك و عرب بو ايكى قارداشى، بر داها إتّحاد ايتمهمك ايچون أڭ
— 795 —
مدهش معاهدهلرڭ زنجيرلريله باغلاديلر. چليك زنجيرلر آلتنده سنهلرله ايڭلتديرديلر. هر درلو شناعتى مسلمانلغه إجرا ايتديلر.
هيهات! عنايتِ إلٰهيهنڭ تكرار يار اولاجغنى، رسالهِٔ نور گبى پك بيوك و پك خارقه بر تفسيرِ قرآنله و اونڭ عالى مؤلّفى بديع الزمانله، مسلمانلغڭ بيوك ظفرينى بيلهمديلر و گورهمديلر. او أثرلر كه، وحدانيتِ إلٰهيه ايله رسالتِ محمّديهيى (عصم) و حقيقتِ حشريهيى او قدر قوّتلى و حقيقتلى برهانلرله او قدر پارلاق بر صورتده إثبات ايدييور كه؛ شيمدىيه قدر هيچ بر فيلسوف، هيچ بر عالم قارشيسنه چيقوب إعتراض ايدهمهمش.
بز توركلر، سيّدلرى كثرتله ايچنده بولونان و نجيب قَومِ عرب اولان سزلره و سزڭ أجدادلريڭز اولان صحابهِٔ گزينه، اللّٰه نامنه، پيغمبرِ ذىشان حسابنه صوڭسز بر سَوْگىيى و نهايتسز بر حرمتى دائما قلبمزده، روحمزده بسلهيورز و ياشاتييورز. او عالى پيغمبرِ ذىشان ايچون و اونڭ عالى دينى ايچون، باشده روحمز و هر شيئمزى فدايه حاضرز.
جنابِ حقّڭ لطف و كرمندن بيوك بر اُميد ايله يالواروب ايستهيورز كه؛ سَوْگيلى استاديمز بديع الزمان حضرتلرينڭ ويردكلرى خبرِ بشارتله، تورك و عرب ايكى حقيقى قارداش ملّت إن شاء اللّٰه ياقين بر آتيده إتّحاد ايدهجك. و او إتّحاد سايهسنده، او مدهش دشمنلرڭ مسلمانلر ايچنه صاچدقلرى فساد تخملرى كندى يوزلرينه آتيلاجق. و زنجيرلر آلتنده ايڭلهين درت يوز ميليون مسلمانلق، يڭيدن حياتِ قدسيهِٔ إسلاميه ايله، نوعِ بشرڭ باشنه گچوب، صلح و مسالمتِ عموميهيى تأمين ايدهجك، إن شاء اللّٰه.
رسالهٔ نورڭ عاجز بر شاكردى
خسرو
٭ ٭ ٭
— 796 —
(رسالهٔ نورڭ وطنه، ملّته و إسلاميته بيوك خدمتنى قبول و تقدير ايدن باش وكيل عدنان مندرسه استادڭ يازديغى بر مكتوب)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
بن چوق خسته اولديغم و سياستله علاقهسز بولونديغم حالده، عدنان مندرس گبى بر إسلام قهرمانى ايله بر صحبت ايتمك ايستردم. حال و وضعيتم گورشمگه مساعده ايتمديگى ايچون؛ او صورى قونوشمق يرينه بو مكتوب بنم بدلمه قونوشسون دييه يازدم.
غايت قيصه بر قاچ أساسى، إسلاميتڭ بر قهرمانى اولان عدنان مندرس گبى ديندارلره بيان ايدييورم:
برنجيسى:إسلاميتڭ پك چوق قانونِ أساسيسندن بريسى:
وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى
آيتِ كريمهسنڭ حقيقتيدر كه؛ بريسنڭ جنايتيله باشقهلرى، أقربا و دوستلرى مسئول اولاماز. حالبوكه شيمديكى سياستِ حاضرهده پارتيجيلك طرفدارلغى ايله، بر جانينڭ يوزندن پك چوق معصوملرڭ ضررينه رضا گوستريلييور. بر جانينڭ جنايتى يوزندن، طرفدارلرى وياخود أقربالرى دخى شنيع غيبتلر و تزييفلر ايديلوب، بر تك جنايت يوز جنايته چوريلديگندن، غايت دهشتلى بر كين و عداوتى طمارلره طوقونديروب، كين و غرضه و مقابلهِٔ بِالمثله مجبور ايديلييور. بو ايسه حياتِ إجتماعيهيى تمامًا زير و زبر ايدن بر زهردر و خارجدهكى دشمنلرڭ پارمق قاريشديرمالرينه تام بر زمين حاضرلامقدر. ايران و مصردهكى حسّ ايديلن حادثه و بحرانلر، بو أساسدن ايلرى گلديگى آڭلاشيلييور. فقط اونلر بوراسى گبى دگل؛ بزه نسبةً پك خفيف، يوزده بر نسبتندهدر. اللّٰه ايتمهسين، بو حال بزده اولسه، پك دهشتلى اولور.
— 797 —
بو تهلكهيه قارشى چارهٔ يگانه: اخوّتِ إسلاميهيى و أساس إسلاميت ملّيتنى او قوّتڭ تمل طاشى ياپوب، معصوملرى حمايه ايچون، جانيلرڭ جنايتلرينى كنديلرينه منحصر بيراقمق لازمدر.
هم أمنيتڭ و آسايشڭ تمل طاشى، ينه بو قانونِ أساسيدن گلييور:
مثلا: بر خانهده ويا بر گميده بر معصوم ايله اون جانى بولونسه، حقيقى عدالتله و أمنيت و آسايش دستورِ أساسيسى ايله او معصومى قورتاروب تهلكهيه آتمامق ايچون، گمىيه و خانهيه ايليشمهمك لازم؛ تا كه معصوم چيقنجهيه قدر.
ايشته بو قانونِ أساسئِ قرآنى حكمنجه، آسايش و أمنيتِ داخليهيه ايليشمك، اون جانى يوزندن طقسان معصومى تهلكهيه آتمق، غضبِ إلٰهيهنڭ جلبنه وسيله اولور. مادام جنابِ حق، بو تهلكهلى زمانده بر قسم حقيقى ديندارلرڭ باشه گچمهسنه يول آچمش. قرآنِ حكيمڭ بو قانونِ أساسيسنى كنديلرينه بر نقطهٔ إستناد و اونلره غرضكارلق ايدنلره قارشى سپر ياپمق لازم گلديگنى، زمان إخطار ايدييور.
إسلاميتڭ ايكنجى بر قانونِ أساسيسى شو حديثِ شريفدر:
سَيِّدُ الْقَوْمِ خَادِمُهُمْ
حقيقتيله، مأموريت بر خدمتكارلقدر؛ بر حاكميت و بنلك ايچون تحكّم آلَتى دگل. بو زمانده تربيهِٔ إسلاميهنڭ نقصانيتيله و عبوديتڭ ضعفيتيله بنلك، أنانيت قوّت بولمش. مأموريتى خدمتكارلقدن چيقاروب، بر حاكميت و مستبدانه بر تحكّم و متكبّرانه بر مرتبه طرزينه گتيرديگندن؛ آبدستسز، قبلهسز نماز قيلمق گبى، عدالت اولماز، أساسيله ده بوزولور و حقوقِ عباد ده زير و زبر اولور. حقوقِ عباد، حقوق اللّٰه حكمنه گچهمييور كه، حق اولابيلسين؛ بلكه نفسانى حقسزلقلره وسيله اولور.
— 798 —
شيمدى عدنان مندرس گبى، "إسلاميتڭ و دينڭ ايجابلرينى يرينه گتيرهجگز" دييه و مذكور ايكى قانونِ أساسيهيه قارشى مخالفت ايدوب تام ضدّينه اولارق ايكى دهشتلى جريان، غايت بيوك رشوت ايله خلقلرى آلداتمق و أجنبيلرڭ مداخلهسنه يول آچمق وضعيتنده هجوم ايتمك إحتمالى قوّتليدر.
بريسى:برنجى قانونِ أساسىيه مخالف اولارق، بر جانى يوزندن قرق معصومى كسمش، بر كويى ده ياقمش. بو درجهده بر إستبدادِ مطلق، هر نفسڭ ذوقنه گچهجك مأموريته بر حاكميت صورتنده رشوت ويرهرك، ديندار حرّيتپرورلره هجوم ايديلييور.
ايكنجى هجوم ده:إسلاميت ملّيتِ قدسيهسنى بيراقوب (أوّلكيسى گبى) بر جانى يوزندن يوز معصومڭ حقّنى چيگنهيهبيلن، ظاهرًا بر ملّيتجيلك و حقيقتده عرقجيلق طماريله هم حرّيتپرور ديندار دموقراتلره، هم بتون بو وطندهكى يوزده يتمشى سائر عنصرلردن بولونانلره، هم حكومت عليهنه، هم بيچاره توركلر عليهنه، هم دموقراتڭ تعقيب ايتديگى سياست عليهنه چاليشهرق و سرسرى و أنانيتلى نفسلره غايت ذوقلى بر رشوت اولارق بر عرقجيلق قارداشلغى ويرييور. او ذوقلى قارداشلغڭ ايچنده، او ذوقلى فائدهدن بيڭ دفعه داها زياده حقيقى قارداشلرى دشمنلغه چويرمك گبى عجيب تهلكهيى، او سرخوشلغى ايله حسّ ايدهمييور. مثلا: إسلاميت ملّيتى ايله درت يوز ميليون حقيقى قارداشڭ هر گون
اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ
دعاىِ عموميسيله معنوى يارديم گورمك يرينه، عرقجيلق درت يوز ميليون مبارك قارداشلرى، درت يوز سرسرىيه و لااباليلره يالڭز دنيوى و پك جزئى بر منفعتى ايچون ترك ايتديرييور. بو تهلكه هم بو وطنه، هم حكومته، هم ده ديندار دموقراتلره و توركلره بيوك بر تهلكهدر و اويله ياپانلر ده حقيقى تورك دگللردر. نجيب توركلر بويله خطادن چكينيرلر.
— 799 —
بو ايكى طائفه هر شيدن إستفادهيه چاليشوب، ديندار دموقراتلرى دويرمگه چاليشدقلرى و چاليشديريلدقلرى، ميداندهكى آثار ايله تحقّق ايدييور. بو عجيب تخريباته و بو ايكى قوّتلى معارضلره قارشى؛ قرق صحابه ايله دنيانڭ قرق دولتنه قارشى ميدانِ معارضهيه چيقان و غلبه ايدن و بيڭ درت يوز سنه ظرفنده و هر عصرده اوچ يوز درت يوز ميليون شاكردى بولونان حقيقتِ قرآنيهنڭ صارصيلماز قوّتنه طايانمق و اونڭ ايچندهكى دنيوى و اُخروى سعادتِ أبديهنڭ ذوقلرينه او جاذبهدار حقيقتله برابر نقطهِٔ إستناد ياپمق، او مذكور معارضلريڭزه و هم داخل و خارجدهكى دشمنلريڭزه قارشى أڭ لازم و ألزم و ضرورى بر چارهِٔ يگانهدر. يوقسه او إنصافسز داخلى و خارجى دشمنلريڭز سزڭ بر جنايتڭزى بيڭلر ياپوب و أسكيلرڭ ده جنايتلرينى علاوه ايدهرك باشقهلرڭ باشنه يوكلهدكلرى گبى، سزه ده يوكلهيهجكلر. هم سزه، هم وطنه، هم ملّته تلافى ايديلميهجك بر تهلكه اولور.
جنابِ حق سزلرى إسلاميت لهندهكى خدمتلريڭزده موفّق و مذكور تهلكهلردن محافظه أيلهسين دييه بن و نورجى قارداشلريمز، ياپاجغڭز خدمته و مذكور حقيقتى قبول ايتمهڭزه مقابل دعا ايتمگه قرار ويرهجگز.
اوچنجيسى:إسلاميتڭ حياتِ إجتماعيهيه دائر بر قانونِ أساسيسى دخى بو حديثِ شريفڭ
اَلْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْيَانِ الْمَرْصُوصِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضًا
حقيقتيدر. يعنى، خارجدهكى دشمنلرڭ تجاوزلرينه قارشى داخلدهكى عداوتى اونوتمق و تام تساند ايتمكدر. حتّى أڭ بدوى طائفهلر دخى بو قانونِ أساسينڭ منفعتنى آڭلامشلر كه، خارجده بر دشمن چيقديغى وقت، او طائفه بربرينڭ باباسنى، قارداشنى ئولديردكلرى حالده، او داخلدهكى دشمنلغى اونوتوب، خارجدهكى دشمن دفع اولونجهيه قدر تساند ايتدكلرى حالده؛ بيڭلر تأسّفلرله
— 800 —
ديرز كه، بنلكدن، خودفروشلقدن، غروردن و غدّار سياستدن گلن داخلدهكى طرفگيرانه فكريله، كندى طرفنه شيطان يارديم ايتسه رحمت اوقوتهجق، مخالفنه مَلك يارديم ايتسه لعنت ايدهجك گبى حادثاتلر گورونويور. حتّى بر صالح عالم، فكرِ سياسيسنه مخالف بر بيوك صالح عالمى تكفير درجهسنده غيبت ايتديگى و إسلاميت عليهنده بر زنديغى، اونڭ فكرينه اويغون و طرفدار اولديغى ايچون حرارتله ثنا ايتديگنى گوردم. و شيطاندن قاچار گبى اوتوز بش سنهدن بَرى سياستى ترك ايتدم.
هم شيمدى بريسى هم رمضانِ شريفه، هم شعائرِ إسلاميهيه، هم بو ديندار ملّته بيوك بر جنايتى ياپديغى وقت، مخالفلرينڭ اونڭ او وضعيتى خوشلرينه گيتديگى گورولدى. حالبوكه كفره رضا كفر اولديغى گبى؛ ضلالته، فسقه، ظلمه رضا ده فسقدر، ظلمدر، ضلالتدر. بو عجيب حالڭ سرّينى گوردم كه؛ كنديلرينى ملّت نظرنده ايتدكلرى جنايتلرندن معذور گوسترمك طماريله مخالفلرينى كنديلرندن داها دينسز، داها جانى گورمك و گوسترمك ايستهيورلر. ايشته بو چشيد دهشتلى حقسزلقلرڭ نتيجهلرى پك تهلكهلى اولديغى گبى، إجتماعى أخلاقى ده زير و زبر ايدوب بو وطن و ملّته و حاكميتِ إسلاميهيه بيوك بر سوءِ قصد حكمندهدر.
داها يازاجقدم؛ فقط بو اوچ نقطهٔ أساسيهيى شيمديلك ديندار حرّيتپرورلره بيان ايتمكله إكتفا ايدييورم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 801 —
عدنان مندرسه گوندريلمك نيّتيله أوّلجه يازيلان إجتماعى حياتمزه عائد بر حقيقتڭ حاشيهسنى تقديم ايدييورز:
حاشيه:أسكيلرڭ لزومسز كيفى قانونلرى و سوءِ إستعماللرى نتيجهسيله، بلكه ده تحريكلريله ظهور ايدن تيجانى مسئلهسنى ديندار دموقراتلره يوكلهمهمك و عالمِ إسلامڭ نظرنده دموقراتلرى دوشورممهنڭ چارهِٔ يگانهسى كندمجه بويله دوشونويورم: أذانِ محمّدينڭ (عصم) نشريله دموقراتلر اون درجه قوّت بولديغى گبى؛ آياصوفيايى، بش يوز سنه دوام ايدن وضعيتِ قدسيهسنه چويرمك و حالًا إسلامده چوق حسنِ تأثير ياپان و بو وطن أهاليسنه عالمِ إسلامڭ حسنِ توجّهنى قزانديران، يگرمى سكز سنه محكمهلرڭ مضر جهتنى بولامدقلرى و بش محكمه ده برائتنه قرار ويردكلرى رسالهِٔ نورڭ رسمًا سربستيسنى ديندار دموقراتلر إعلان ايتملى و بو يارهيه بر نوع مرهم وورماليدرلر. او وقت عالمِ إسلامڭ توجّهنى قزاندقلرى گبى، باشقهلرينڭ ظالمانه قباحتلرى اونلره يوكلنمز فكرندهيم. ديندار دموقراتلر، خصوصًا عدنان مندرس گبى ذاتلرڭ خاطرلرى ايچون، اوتوز بش سنهدن بَرى ترك ايتديگم سياسته بر ايكى ساعت باقدم و بونى يازدم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 802 —
آنقرهدهكى نور طلبهلرينڭ بر مكتوبى
عزيز، صدّيق قارداشلريمز!
مكتوبڭزدن، إسلام گونشنڭ بر ضياسنى سزهر گبى اولدق. يوزلرجه سنهدن بَرى إنسانيت عليهنه، إسلاميت ضررينه متجاوز فكر نشر ايدن أهلِ كفرڭ تخريبلرينى تعمير ايچون اورتهيه آتيلان رسالهِٔ نورڭ (سزلرڭ مكتوبڭزدن) گنجلرڭ آراسنه ياييلديغنى سزدك. أبدى حيات يولنڭ حقپرست يولجيلرى، خيالى بوش لافلرى ترك ايدوب، رسالهِٔ نورله كفر تخملرينى أريتهجكلردر. نورڭ طلبهلرى، أهلِ قلب و ايمانڭ حقيقى قارداشلريدرلر. سز قارداشلريمزڭ مكتوبلرى، بزلره خيز ويرييور و ويرهجك. قرآنڭ تفسيرى اولان رسالهِٔ نور، بزه ضلالتده قالمانڭ و كفرله مجادله ايتممهنڭ بو زمانده بيوك أحمقلق اولديغنى بيلديرييور. قومونيستلگڭ، آنارشيستلگڭ، ماصونلغڭ قوّت قزانديغى بر دورده أڭ مهمّ بر وظيفه، نوره خدمت ايتمك و رضاىِ إلٰهىيى تحصيل ايچون اونى ايستهينه ويرمكدر. بو أڭ باش و أڭ أهمّيتلى، أڭ قيمتلى و مبارك وظيفهمزدن بزى دونديرمك ايستهين أڭ آغير هجوملر دخى، بزلرڭ خيزينى آرتديرهجقدر. رسالهِٔ نور بزه اوگرتييور و إثبات ايدييور كه: بو دنيا، بر مسافرخانهدر. أبدى حياتى ايستهينلر، مسافرخانهدهكى وظيفهلرينه دقّت گوستردكلرى نسبتده ممنون ايديليرلر. ديمك كه شيمدى أڭ أساسلى وظيفهمز؛ باتاقلقدن قورتولمق ايستهين أهلِ دينڭ، قراڭلقدن اوصانمش، غداسز قالمش قلبلرڭ يارديمنه قوشمق، كنديمزدن باشلايهرق نورڭ دلّاللغنى ياپمقدر. بِالخاصّه و بِالخاصّه شوراسى چوق أهمّيتلى و پك مهمدر كه، أڭ باشده و أڭ أوّل رسالهِٔ نورى دقّت و تفكّرله دواملى اولارق اوقومق و او معظّم أثر كلّياتندهكى قرآن و ايمان حقيقتلريله كنديمزى تجهيز ايتمك و بو أساس و شرطلرله، او خارقه أثر كلّياتنى بر آن أوّل إكمال ايتمكدر. ايشته بو نعمتِ عظمايه نائل اولان
— 803 —
هر گنج و هركس؛ بره يوز، بيڭ قوّتنده، كندينه، وطن و ملّتنه فائدهلى اولور. وطن، ملّت، گنجلك و عالمِ إسلام چاپنده خدمت ايدهبيلهجك بر وضعيته گلهبيلير. بونڭ ايچون، باشده حضرتِ استاديمز بديع الزمان و اونڭ حقيقى و إخلاصلى طلبهلرى اولمغه لايق سزلردن دعا إسترحام ايدييورز كه، رسالهِٔ نورڭ مجموعهلرينى بر آن أوّل تأمين ايدهلم، آرايهلم، بولالم، دقّت، تفكّر و إخلاصله اوقويالم. قرآن و ايمان خدمتنه بو وضعيتده قوشهلم. رسالهِٔ نورڭ بو عصردهكى مقبوليتنه إشارت ايدن دليللر فضلهسيله موجود اولديغنه گوره، إنصاف صاحبى هر مؤمن قارداشمز، اونڭ طبيعى بر يارديمجيسيدر.
هم مادام، رسالهِٔ نور بو عصره خاص خصوصيتلر طاشييور، هم مادام بيڭلرجه عالملرڭ تقديرلريله قارشيلانييور، هم مادام قرآنڭ دلّاللغنى ياپان قهرمان استاد، أشنه راستلانميهجق بر مكمّليتله، درست آديملرله، حقيقى پرنسيبلرله، بتون حياتنى ايمان و إسلاميته وقف ايتمش، دنيوى هيچ بر منفعت آرامهدن صِرف اللّٰه رضاسى اوغرينه چاليشمشدر؛ هم مادام بتون قوّتيله نور طلبهلرى ده ايمان و إسلاميته أهلِ سنّت دائرهسنده خدمت ايچون حياتلرينى دخى چكينمهدن ويرييور و سفلى منفعت پشنده دگلدرلر و مادام يوز بيڭلرجه نور طلبهلرى بتون تضييق و تهديدلره رغمًا بو حقيقتى فعلًا إثبات ايتمشلر؛ هم هر طلبه، بوگون جريان ايدن باطل فلسفهنڭ عقيدهلرينه حقيقى، منطقى جوابلر ويرمك اوزره يتيشمشلر و يتيشييورلر؛ هم هر إحتياجمزه قرآن جواب ويرييور، اونده لازم اولان هر حقيقت صريح اولارق واردر و مادام قرآن أڭ گوزل شكلده درس ويرن اللّٰهڭ هديهسى، بر نورى و رحمتيدر... اويله ايسه، بو خزينهِٔ رحمتى و منبعِ حقيقتى درس ويرن و حقيقى صورتده گنجلگڭ و عوامڭ آڭلايهبيلهجگى بر شكلده بيلديرن رسالهِٔ نورى، دقّت و تفكّرله و دواملى اولارق مساعد وقتلريمزى بوشه گيدرمهدن اوقومق و يازمق
— 804 —
أڭ بيوك عبادت و ذوق قايناغيدر. حال و إستقبالڭ و بز گنجلرڭ، چوق لذيذ و إشتياقله آلاجغى غايت نافع و وافى بر علاج و بر ترياقدر، بر معنوى قورتاريجيدر. بو قطعى حقيقتلر ميدانده ايكن، اوڭا بتون قوّتمزله صاريلمامق، باشدن آشاغى رسالهِٔ نورى تدقيق ايتمهمك، علاقهدار اولمامق، آنجق غفلتڭ أثرى اولابيلير.
هم كيم حقيقت پشنده قوشويورسه، رسالهِٔ نوردن درس آلماسى لازمدر. و نور يولنده گيدن هر منوّر، حقيقى سعادته قاووشهجق و ير يوزينڭ ماهيتنى درك ايدهجكدر دييه، بز آنقره نور طلبهلرى دخى إتّفاق ايدييورز. أبدى حيات خزينهسنى گوسترن قرآنِ حكيمڭ نورى اولان رسالهِٔ نور، ألبته بر زمان دنيايى چينلاتان نورلى سسنى يوكسلتهجكدر.
مادام إسلام عالملرى (حديثِ شريفه گوره) دنيا إقبال و هوسلرينڭ پشنده قوشمادقجه، پيغمبرلرڭ أڭ أمين وارثلريدرلر. بز ده رسالهِٔ نورى، اونڭ تام وارثى بيلييورز. رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسى، حقيقى وارث اولمانڭ أساسنى ياشامش و ياشايور. اونڭ قارشيسنه چيقان كورلر و صاغيرلر و حسسز غافللر كوچولهجكلردر. بويله معظّم بر اولغونلغه صاحب اولان رسالهِٔ نور، ألبته بتون فيلسوفلرى، دنيا علم و حق أربابنى چاغيرهجق و هر عقلِ سليم و قلبِ كريم اولان مبارك إنسانلرى طلبهسى ياپاجق. بو ده إن شاء اللّٰه اوزاقده دگل، ياقينده تحقّق ايدهجكدر. دنيا، أكثرى فيلسوفلرڭ و عالملرڭ ديديگى گبى، يَپْيڭى بر اولوشڭ أشيگندهدر. دنيا، نورينى آرايور. حقيقت شاعرى محمد عاكف:
او نورى گوندر إلٰهى عصرلر اولدى يتر!
بوڭالدى ملّتڭ آفاقى بر صباح ايستر.
دييه، ايشته بو نوره إشارت ايتديگى، بوگون بزجه بر حقيقتدر.
— 805 —
عزيز قارداشلريمز!
رسالهِٔ نوره لايق اولاجق شكلده چاليشمامز ايچون بزه ده دعا ايديڭز كه، آنقره محيطى، بزى ايچنه آلوب أريتمهسين. نور، هر نه قدر قراڭلغى گيدهرييورسه ده، ينه اونى گورهجك گوز، آڭلايهجق قفا لازم. بويله بر محيطده، گوزلريمزه پرده اينمهسين. بز بيچارهلره دعا ايديڭز. اللّٰه هپمزى رسالهٔ نوره صاريلمقله عزيز دينِ مبينمزه خدمت ايدنلردن أيلهسين، آمين!
بر قارداشمز ديدى كه: بوگون صباح نمازندن صوڭره شو مصراعلر ملهم اولدى، قارداشلريمزه بيلديرهلم.
دينم إسلام، كتابم قرآن، ايمانم حقدر.
بو اوغورده جان ويرمك، أبدى ياشامقدر.
سزلرى چوق سَون
آنقره اونورسيتهسى نور طلبهلرى
٭ ٭ ٭
— 806 —
تحليللر
اوزون بر آيريلقدن صوڭره،
بلكه يگرمى يدى، يگرمى سكز سنه اولدى استادى گورميهلى. اونى گورمك، مبارك سيماسنى طويه طويه سير ايتمك ايچون هر زمان گيدوب زيارت ايتمك ايستديگم حالده، مشغوليتدن بر درلو وقت بولامدم. فقط او قلبلرده ياشاديغى ايچون، معنوى وارلغى ايله دائما برابردك. بو، گوڭللردهكى إشتياقى بر درجهيه قدر تطمين ايتمز ميدى؟ كنديسنى گوروب قوجاقلاشديغمز زمان، اونڭ نورانى سيماسنڭ ويرديگى ذوق، مادّى حسرتڭ ده نه قدر بيوك اولديغنى گوستردى.
استادله طانيشمامز قرق سنهيى گچدى. او زمانلر همان هر گون إدارهخانهيه گلير؛ عاكفلر، ناعملر، فريدلر، إزميرليلرله برلكده ساعتلرجه طاتلى طاتلى مصاحبهلرده بولونوردق. استاد، كندينه مخصوص شيوهسيله يوكسك علمى مسئلهلردن قونوشور؛ اونڭ قونوشماسندهكى جلادت و شهامت، بزى ده هيجانلانديرردى. خارق العاده فطرى بر ذكا، إلٰهى بر موهبه. أڭ مُعْضِل مسئلهلرده، ذكاسنڭ قدرت و عظمتى كنديسنى گوسترر. دائما ايشلهين و دوشونن بر قفا. نقللرله پك مشغول دگل. اونڭ رهبرى يالڭز قرآن. بتون فيض و ذكا قايناغى بو. بتون او لمعهلر، طوغريدن طوغرىيه بو قايناقدن نبعان ايدييور. بر
— 807 —
مجتهد، بر إمام قدر رأى صاحبى. قلبى، بر صحابى قدر ايمانله طولو. روحنده، عُمَرڭ شهامتى وار. يگرمنجى عصرده دورِ سعادتى نفسنده ياشاتان بر مؤمن، بتون هدفى ايمان و قرآن.
إسلامڭ غايت الغايهسى اولان "توحيد" و "اللّٰهه ايمان" أساسى، اونڭ و رسالهِٔ نورڭ أڭ بيوك عمدهسيدر. دورِ سعادتده، مسلمانلغڭ ايلك قورولوش زمانلرنده اولسيدى، حضرتِ پيغمبر، كعبهدهكى پوتلرڭ پارچهلانمسى وظيفهسنى اوڭا ويرردى. شركه و پوتپرستلگه او درجه دشمندر.
مجاهده ايله، گوڭللرده ايمان و قرآن حقيقتلرينى يرلشديرمك ايچون گچن اوزون، بر عصره ياقين بر عمر. فضيلت و شهامتله گچن بر عمر. حرب ميدانلرنده، مجاهدلرڭ اوڭنده، قلنج ألنده، ديمديك آياقده دشمنه صالديران بر قهرمان. أسارتده، دشمن قومانداننه قارشى قويان بر قهرمان. إعدام سهپاسنده، دشمن قومانداننى دوشونديرن، إنصافه گتيرن بر قهرمان...
ملّت و مملكت ايچون جاننى ويرمكدن ذرّه قدر چكينمهين بر فدائى. فتنهنڭ، بوزغونجيلغڭ أڭ مدهش دشمنى. ملّتڭ منفعتى ايچون، هر درلو ظلمه، إشكنجهيه تحمّل ايدييور. اوڭا ظلم ايدنلره بددعا بيله ايتمز. اونى زندانلره آتانلره، آنجق صلاح و ايمان تمنّى ايدر. غايه اوغرنده ئولوم، اونڭ ايچون بسيط بر شيدر.
كنديسى بر چناق چوربا، بر بارداق صو، بر لقمه أكمكله تغدّى ايدر. ألبسهسى پك بسيط و فقيرانهدر. بياض آمريقان بزندن پاموقلى بر خرقه. چماشيرينى كيرلنمهدن دگيشديرر و تميزلهتير. تميزلگه فوق العاده إعتنا ايدر. كاغد پارهيى طوتماز و اوستنده طاشيماز. ماملك نامنه دنياده هيچ بر شيئى يوق. كندى ايچون ياشاماز، جمعيت ايچون ياشار.
— 808 —
ياپيسى اوفاق تفكدر، فقط هيبتليدر، حشمتليدر. گوزلرى برر شمسِ تابان گبى نور صاچار. باقيشلرى شاهانهدر. مادّةً، بلكه دنيانڭ أڭ فقير آدميدر؛ فقط معنويات عالمنڭ سلطانيدر.
سكسان كسور سنهنڭ آلامى يوزنده بر بوروشوق ياپامامش، يالڭز صاچلرينى آغارتمشدر. رنگى، پنبه بياضدر. صقالى يوقدر. بر دليقانلى قدر زندهدر. حليم و سليمدر. فقط هيجانه گلديگى زمان بر آرسلان طورى آلير، ايكى ديزينڭ اوستنه طوغريلير، بر شاهنشاه گبى قونوشور.
أڭ سومديگى شى سياستدر. اوتوز بش سنهدر بر غزتهيى ألنه آلمش دگلدر. دنيا شئونى ايله علاقهسنى كسمشدر. آقشام نمازندن صوڭره فرداسى اوگلهيه قدر كيمسهيى قبول ايتمز، عبادتله مشغول اولور. پك آز اويور. طلبهلرينى ده سياستدن شدّتله منع ايدر. مملكتڭ هر طرفنده ٦٠٠ بيڭى متجاوز، بلكه بر ميليونى بولان طلبهلرى، مملكتڭ أڭ فضيلتلى أولادلريدر. اونورسيتهنڭ مختلف فاكولتهلرنده مثبت علملر تحصيل ايدن شاكردلرى پك چوقدر، يوزلرجهدر، بيڭلرجهدر. هيچ بر نور طلبهسى يوقدر كه، صنفنڭ أڭ فضيلتليسى، أڭ چاليشقانى اولماسين. مملكتڭ هر طرفنده بولونان بو يوز بيڭلرجه رسالهِٔ نور طلبهسندن هيچ برينڭ، هيچ بر يرده آسايشى مُخِل هيچ بر حركتى، هيچ بر وقعهسى يوقدر. هر نور طلبهسى، حكومتڭ، نظام و إنتظامڭ طبيعى برر محافظيدر؛ آسايشڭ معنوى بكجيسيدر.
إستانبول سياحتندن مضطرب اولوب اولماديغنى صوردم.
- بڭا إضطراب ويرن، ديدى، يالڭز إسلامڭ معروض قالديغى تهلكهلردر. أسكيدن تهلكهلر خارجدن گليردى؛ اونڭ ايچون مقاومت قولايدى. شيمدى تهلكه ايچريدن گلييور. قورد، گوودهنڭ ايچنه گيردى. شيمدى مقاومت
— 809 —
گوچلشدى. قورقارم كه جمعيتڭ بُنْيهسى بوڭا طايانهماز، چونكه دشمنى سزمز. جان طمارينى قوپاران، قاننى ايچن أڭ بيوك خصمنى دوست ظن ايدر. جمعيتڭ بصيرت گوزى بويله كورلشيرسه، ايمان قلعهسى تهلكهدهدر. ايشته بنم إضطرابم، يگانه إضطرابم بودر. يوقسه شخصمڭ معروض قالديغى زحمت و مشقّتلرى دوشونمگه بيله وقتم يوقدر. كاشكه بونڭ بيڭ مِثلى مشقّته معروض قالسهم ده، ايمان قلعهسنڭ إستقبالى سلامتده اولسه!
- يوز بيڭلرجه ايمانلى طلبهلريڭز سزه آتى ايچون اُميد و تسلّى ويرمييور مى؟
- أوت، بوسبتون اميدسز دگلم...
....
دنيا، بيوك بر معنوى بحران گچيرييور. معنوى تمللرى صارصيلان غرب جمعيتى ايچنده طوغان بر خستهلق، بر وبا، بر طاعون فلاكتى گيتدكجه ير يوزينه طاغيلييور. بو مدهش سارى علّته قارشى، إسلام جمعيتى نه گبى چارهلرله قارشى قوياجق؟ غربڭ چورومش، قوقمش، تفسّخ ايتمش، باطل فورموللريله مى؟ يوقسه إسلام جمعيتنڭ تر و تازه ايمان أساسلريله مى؟ بيوك قفالرى غفلت ايچنده گورويورم. ايمان قلعهسنى، كفرڭ چوروك ديركلرى طوتاماز. اونڭ ايچون، بن يالڭز ايمان اوزرينه مساعيمى تكثيف ايتمش بولونويورم.
رسالهِٔ نورى آڭلامييورلر ياخود آڭلامق ايستهمييورلر. بنى، سيقولاستيك باتاقلغى ايچنده صاپلانمش بر مدرسه خواجهسى ظن ايدييورلر. بن، بتون مثبت علملرله، عصرِ حاضر فن و فلسفهسيله مشغول اولدم. بو خصوصده أڭ درين مسئلهلرى حلّ ايتدم. حتّى بو خصوصده ده بعض أثرلر تأليف أيلدم. فقط بن، اويله منطق اويونلرى بيلمييورم. فلسفه دوزنبازلقلرينه ده قولاق ويرمم. بن، جمعيتڭ
— 810 —
ايچ حياتنى، معنوى وارلغنى، وجدان و ايماننى ترنّم ايدييورم. يالڭز قرآنڭ تأسيس ايتديگى توحيد و ايمان أساسى اوزرنده ايشلهيورم كه إسلام جمعيتنڭ آنا ديرگى بودر. بو صارصيلديغى گون، جمعيت يوقدر.
بڭا "سن شوڭا بوڭا نيچون صاتاشدڭ؟" دييورلر. فرقنده دگلم. قارشيمده مدهش بر يانغين وار. آلَوْلرى گوكلره يوكسهلييور. ايچنده أولادم يانييور، ايمانم طوتوشمش يانييور. او يانغينى سوندورمگه، ايمانمى قورتارمغه قوشويورم. يولده برى بنى كوستكلهمك ايستهمش ده، آياغم اوڭا چارپمش. نه أهمّيتى وار؟ او مدهش يانغين قارشيسنده بو كوچك حادثه بر قيمت إفاده ايدر مى؟ طار دوشونجهلر! طار گوروشلر!
بنى، نفسنى قورتارمهيى دوشونن خودكام بر آدم مى ظن ايدييورلر؟ بن، جمعيتڭ ايماننى قورتارمق يولنده دنيامى ده فدا ايتدم، آخرتمى ده. سكسان كسور سنهلك بتون حياتمده دنيا ذوقى نامنه بر شى بيلمييورم. بتون عمرم حرب ميدانلرنده، أسارت زندانلرنده، ياخود مملكت حپسخانهلرنده، مملكت محكمهلرنده گچدى. چكمهديگم جفا، گورمهديگم أذا قالمادى. ديوانِ حربلرده بر جانى گبى معامله گوردم، بر سرسرى گبى مملكت مملكت سورگونه يوللاندم. مملكت زندانلرنده آيلرجه إختلاطدن منع ايديلدم. دفعهلرجه زهرلندم. درلو درلو حقارتلره معروض قالدم. زمان اولدى كه، حياتدن بيڭ دفعه زياده ئولومى ترجيح ايتدم. أگر دينم إنتحاردن بنى منع ايتمسه ايدى، بلكه بوگون سعيد طوپراقلر آلتنده چورومش گيتمشدى.
بنم فطرتم، ذلّت و حقارته تحمّل ايتمز. عزّت و شهامتِ إسلاميه بنى بو حالده بولونمقدن شدّتله منع ايدر. بويله بر وضعيته دوشونجه، قارشيمده كيم اولورسه اولسون، ايسترسه أڭ ظالم بر جبّار، أڭ خونخار بر دشمن قوماندانى اولسه تذلّل
— 811 —
ايتمهم. ظلمنى، خونخارلغنى اونڭ صورتنه چارپهرم. بنى زندانه آتار، ياخود إعدام سهپاسنه گوتورور، هيچ أهمّيتى يوقدر. (نتهكيم اويله اولدى.) بونلرڭ هپسنى گوردم. بر قاچ دقيقه داها او خونخار قوماندانڭ قلبى، وجدانى ظلمكارلغه طايانهبيلسه ايدى، سعيد بوگون آصيلمش و معصوملر زمرهسنه إلتحاق ايتمش اولاجقدى.
ايشته بنم بتون حياتم بويله زحمت و مشقّتله، فلاكت و مصيبتله گچدى. جمعيتڭ ايمانى، سعادت و سلامتى يولنده نفسمى، دنيامى فدا ايتدم. حلال اولسون. اونلره بددعا بيله ايتمييورم. چونكه بو سايهده رسالهِٔ نور، هيچ اولمازسه بر قاچ يوز بيڭ، ياخود بر قاچ ميليون كيشينڭ (عددينى ده بيلمييورم يا، اويله دييورلر. آفيون صاوجيسى بش يوز بيڭ ديمشدى. بلكه داها زياده) ايماننى قورتارمغه وسيله اولدى. ئولمكله، يالڭز كنديمى قورتارهجقدم، فقط حياتده قالوب ده زحمت و مشقّتلره تحمّل ايله بو قدر ايمانڭ قورتولمسنه خدمت ايتدم. اللّٰهه بيڭ كرّه حمد اولسون.
صوڭره، بن جمعيتڭ ايمان سلامتى يولنده آخرتمى ده فدا ايتدم. گوزمده نه جنّت سوداسى وار، نه جهنّم قورقوسى. جمعيتڭ، يگرمى بش ميليون تورك جمعيتنڭ ايمانى نامنه بر سعيد دگل، بيڭ سعيد فدا اولسون. قرآنمز ير يوزنده جماعتسز قاليرسه جنّتى ده ايستهمم؛ اوراسى ده بڭا زندان اولور. ملّتمزڭ ايماننى سلامتده گوررسهم، جهنّمڭ آلَوْلرى ايچنده يانمغه راضىيم. چونكه وجودم ياناركن، گوڭلم گُل گُلستان اولور.
حضرت جوشمشدى. بر يانارطاغ گبى لاولر صاچييوردى. بر فورطنه گبى گوڭل دڭزينى طالغالانديرييوردى. بر شلاله گبى حشمتلى زمزملرله روحڭ أڭ درين نقطهلرينه چارپييوردى. چوق هيجانلانمشدى. ملّت كرسيسنده جوشمش بر
— 812 —
خطيب گبى دوام ايدييور، سوزينڭ كسيلمهسنى ايستهمييوردى. يورولديغنى حسّ ايتدم. بو هيجانلى بحثى دگيشديرهيم، ديدم.
- محكمهده صيقيلديڭز مى؟ دييه صوردم.
....
دينى تدريساته، قادينلريمزڭ، محترم همشيرهلريمزڭ تربيهِٔ إسلاميه دائرهسنده عفّت و شرفلرينى محافظه ايتمهلرينه طرفدار اولمانڭ بر صوچ اولديغنه دائر قانونلرده بر مادّه وار مى؟ "قلبه گلن حقيقت" گبى تعبيرلرى ده شخصى نفوذ تأمينى مقصدينه دليل گوسترملرينڭ معناسنى ده بو علمله، حقوقله مشغول دوچنتلردن صورارم.
استادله گوروشمهمز چوق اوزامشدى. مساعده آلوب آيريلديغم زمان وقت خيلى گچمشدى.
١٩٥٢
أشرف أديب
٭ ٭ ٭
سعيد نور و طلبهلرى
بختيار بر إختيار وار. أطرافى، سكز ياشندن سكسان ياشنه قدر بتون نسللر طرفندن صاريلمش. ياشلر آيرى، باشلر آيرى، ايشلر آيرى... فقط بو آيريلقده غيريلق يوق! هپسى بر شيئه اينانمش... اللّٰهه!.. عالملرڭ ربّى اولان اللّٰهه... اونڭ اولو پيغمبرينه.. اونڭ بيوك كتابنه.. قرآن هنوز يڭى نازل اولمش گبى، هركس
— 813 —
آراديغنى بولمش گبى بر حال وار اونلرده. سعيد نور و طلبهلرينى سير ايدركن، إنسان كندينى عادتا عصرِ سعادتده حسّ ايدييور. يوزلرى نور، ايچلرى نور، طيشلرى نور... هپسى حضور ايچندهلر. تميز، علوى، صوڭسز بر شيئه باغلانمق؛ هر يرده حاضر، ناظر اولانه، عالملرڭ ياراديجيسنه باغلانمق، او يولده يورومك، او يولڭ قره سوداليسى اولمق... أوت!.. نه بيوك سعادت!
سعيد نور، اوچ دَور ياشامش بر إختيار. گون گورمش بر إختيار. اوچ دَور: مشروطيت، إتّحاد و ترقّى، جمهوريت. بو اوچ دَور بيوك دوريليشلر، ييقيليشلر، چوكولشلرله طولودر. ييقيلميان قالمامش! يالڭز بر آدم وار. او آياقده... شرق يايلالرندن، گونشڭ طوغديغى يردن إستانبوله قدر گلن بر آدم. ايمانى، صيرهطاغلر گبى محكم. بو آدم، اوچ دورڭ شريرلرينه قارشى ايمانلى باغرينى سپر ايتمش. اللّٰه! ديمش، پيغمبر ديمش، باشقه بر شى ديمهمش. باشى آغرى طاغى قدر ديك و مغرور. هيچ بر ظالم اونى أگهمهمش، هيچ بر عالم اونى يڭهمهمش... قيالر گبى چتين، مدهش بر إراده... شمشكلر گبى بر ذكا... ايشته سعيد نور!.. ديوانِ حربلر، محكمهلر، إختلاللر، إنقلابلر... اونڭ ايچون قورولان إعدام سهپالرى... سورگونلر... بو مدهش آدمى، بو معنويات آدمنى يولندن چويرهمهمش! او، بونلره ايمانندن گلن صوڭسز بر قوّت و جسارتله قارشى قويمش. قرآنِ كريمده "اينانييورسهڭز محقّق اوستونسڭز" (آلِ عمران سورهسى آيت ١٣٩) بيورولويور. بو اللّٰه كلامى، صانكه سعيد نورده تجلّى ايتمش!
محكمهلردهكى مدافعهلرينى اوقودق. بو مدافعهلر بر نفس مدافعهسى دگلدر؛ بيوك بر دعوانڭ مدافعهسيدر. جلادت، جسارت، ذكا أثرى، شاه أثرى...
نيچون سوقراط بو قدر بيوكدر؟ بر فكر اوغرينه حياتى حقير گورديگى ايچون دگل مى؟ سعيد نور أڭ آز بر سوقراطدر؛ فقط إسلام دشمنلرى طرفندن بر مرتجع، بر
— 814 —
صوفته دييه تقديم اولوندى. اونلره گوره بيوك اولابيلمك ايچون أجنبى اولمق گرك. او، محكمهلردن محكمهلره سوروكلندى. محكوم ايكن بيله حكم ايدييوردى. او حپسخانهلردن حپسخانهلره آتيلدى. حپسخانهلر، زندانلر اونڭ سايهسنده مدرسهِٔ يوسفيه اولدى. سعيد نور زندانلرى نور، گوڭللرى نور أيلدى. نيجه آزيلى قاتللر، نيجه نظام و عِرض دشمنلرى، بو ايمان آبدهسنڭ قارشيسنده أريديلر؛ صانكه يڭيدن ياراتيلديلر. هپسى حليم سليم مؤمنلر حالنه، خيرلى وطنداشلر حالنه گلديلر... سزڭ هانگى مكتبلريڭز، هانگى تربيه سيستملريڭز بونى ياپابيلدى، ياپابيلير؟
اونى ديار ديار سورديلر. هر سورگون يرى، اونڭ ئوز وطنى اولدى. نرهيه گيتسه، نرهيه سورولسه، أطرافى صاف، تميز مؤمنلر طرفندن صاريلييوردى. قانونلر، ياساقلر، پوليسلر، ژاندارمهلر، قالين حپسخانه ديوارلرى، اونى مؤمن قارداشلرندن بر آن بيله آييرامدى. بيوك مرشدڭ، طلبهلريله آراسنه ييغيلان بو مادّى كثافتلر؛ دين، عشق، ايمان سايهسنده لطافتلر حالنه گلديلر. كور قوّتڭ، ئولو مادّهنڭ بو تحديد و تهديدلرى، روح عالمنڭ عمّانلرنده بيوك طالغهلر ميدانه گتيردى. بو طالغهلر، كوى اوطهلرندن باشلايهرق، ير ير هر طرفى صاردى؛ اونورسيتهلرڭ قپولرينه قدر طاياندى.
ييللردر مقدّساتلرى چيگننمش وطن چوجقلرى، محو ايديلن نسللر، ايمانه صوصايانلر؛ اونڭ يولنه، اونڭ نورينه قوشديلر. استادڭ نور رسالهلرى ألدن أله، ديلدن ديله، ايلدن ايله اولاشدى، طولاشدى. گنج إختيار، جاهل منوّر، سكزندن سكساننه قدر هركس اوندن بر شى آلدى، اونڭ نوريله نورلاندى. هر طلبه، بر ماكينه، بر مطبعه اولدى. ايمان، تكنيگه ميدان اوقودى. نور رسالهلرى بيڭلرجه دفعه يازيلدى، تكثير ايديلدى.
— 815 —
گوزلرينڭ نورى سونمش، ايچ عالملرينڭ ايشيغى سونمش، خارابهيه دونمش اولان كورلر؛ بو نوردن، بو ايشيقدن قورقديلر. بو عزيز آدمى، ديللردن هيچ أكسيك ايتمدكلرى "إنقلابه، لائكلگه آيقيرى حركت ايدييور" دييه، تكرار تكرار محكمهيه ويرديلر؛ تكرار تكرار حپسخانهلره آتديلر. قاچ كرّه زهرلهمك ايستديلر. اوڭا زهرلر، پانزهر اولدى. زندانلر درسخانه... اونڭ نورى، قرآنڭ نورى، اللّٰهڭ نورى وطن سنورلرينى ده آشدى. بتون عالمِ إسلامى طولاشدى. شيمدى توركيهده، هر تشكّلڭ، وطننى سَون هركسڭ، اوڭنده حرمتله طورماسى لازم گلن بر قوّت واردر: سعيد نور و طلبهلرى. بونلرڭ درنگى يوقدر، لوقالى يوقدر، يرى يوقدر، يوردى يوقدر، پارتيسى، پاطيرتيسى، نطقى، آلايشى، نمايشى يوقدر. بو، بيلينمزلرڭ، ايرمشلرڭ، كندينى بيوك بر دعوايه ويرمشلرڭ شعورلى، ايمانلى، اينانلى غلبهليگيدر.
عثمان يوكسل سردن گچدى
٭ ٭ ٭
بديع الزمانى زهرلهديلر
بوندن يدى سنه اوڭجه؛ قانونلرڭ چيگننديگى، بشر حقلرينڭ چارميخه گريلديگى، حرّيتلرڭ هيچه صاييلديغى، شخصى آرزو و إحتراصاتڭ قانونلردن اوستون طوتولديغى بر دورِ رذيلانهده، آفيون ولايتنڭ أميرطاغ قضاسنه سكسانلك بر إختيار، بر دين عالمى سوروليور. نفوس كوتوگنه قيد ايتديريلوب بوراده إقامته مجبور ايديلييور. تك غايهسى، قرآنِ كريمڭ أحكامنى تبليغ، إنسانلرى طوغرىيه، ايىيه و ناموسليلغه سَوق ايتمك اولان بر فكر آدمى، نَفى ايديلييور... هر
— 816 —
جبههسنده قان دوكديگى كندى ئوز يوردنده، أنگيزيسيون محكمهلرينڭ دخى إنسان اوغلينه روا گورميهجگى ظلمه، إشكنجهلره تابع طوتولويور. صقالنه، بييغنه، قيلق قيافتنه قاريشيلييور؛ ژاندارمه ديبجكلرى آلتنده ئولومه محكوم ايديلييور.
سورگون اولارق گوندرلديگى يرده دخى راحت بيراقيلمييور. أجدادندن مسافرپرورلگى، إختيارلرڭ، غريب و كيمسهسزلرڭ يارديمنه قوشمايى ميراث آلان هر تورك گبى، بو قضا خلقى ده، علمى أثرلريله، أفعال و حركتلريله مسلّم اولان بو ذاتڭ يارديمنه قوشمايى وجدانى بر وظيفه تلقّى ايدييور.
إسلامڭ و علمڭ عزّت و وقارينى شرفله محافظه ايتمهسنى بيلن و أصلا دنيا ذوقلرى ايچون محنت قبول ايتمهين بو شخصڭ، سياسى هيچ بر پارتى و تشكّلله ده قطعيًا علاقهسى يوقدر.
توركيهده ايمان و قَرَكْتَرْ صاحبى هر فكر آدمنه ياپيلديغى گبى، بو كيمسهنڭ مختلف دفعهلر أوى آرانمش، محكمهلره ويريلمش، بتون أثرلرى، مكتوبلرى أڭ اوفاق تفرّعاتنه وارنجهيه قدر مصادره ايديلهرك صوچسز يره حپسخانهلرده سورونديريلمشدر.
أوت، صوچسز يره دييورز. چونكه والى و قائمِمقامندن طوتيڭز ده، قرهقولدهكى ژاندارمهسنه وارنجهيه قدر استاده أذا و جفا ايتمك، حپسخانهلرده سورونديرمك بر وسيلهِٔ إفتخار؛ شفڭ گوزينه گيرهبيلمك، ترفيعِ مقام ايدهبيلمك گبى سفلى حرصلرله يانوب قاورولانلر ايچون ايسه بولونماز بر فرصت اولمشدر.
بو ظلم، بو إشكنجهنڭ سببلرينى، او دورڭ دينه قارشى اولان تمايلنده، وجدان حرّيتنه و إسلاميته ياپديغى باصقيده آرامق لازمدر. بو حالڭ، او دورده هيچ ده عجائب اولان بر طرفى يوقدر. زيرا او دورده مملكتده؛ دينسز،
— 817 —
ماترياليست، بهيمى حسلرينڭ زبونى، كوله روحلى بر نسل يتيشديريلمك ايستهنيركن، بو ذاتڭ كندى حياتنى إستحقار درجهسنده اورتهيه آتيلوب حرّيتله، أخلاقله، ايمانله مشبوع، حيوانى حسلرڭ أسيرى اولميان بر گنجلك ايستهمسى و بو اوغورده چاليشماسى ألبته خوش گورولمزدى. ملّت حقلرينى چيگنهيوب، ميليونلرڭ صيرتندن آختاپوطلر گبى گچنمگى شعار ايديننلر ايچون قورقولاجق بر حالدر بو. تعقيبلر، باصقيلر سنهلرجه دوام ايتدى. اونڭله قونوشانلرڭ، مكتوبلاشنلرڭ، خدمتنه قوشانلرڭ أولرى آراندى، كنديلرى آفيون حپسخانهسنده چوروتيلهرك چولوق چوجقلرى صوقاقلرده سورونميه محكوم ايديلدى.
اونڭ أل يازماسى قرآنِ كريمى ايله بونڭ تفسيرى اولان رسالهٔ نور پارچهلرى برر خيانتِ وطنيه أوراقى ايمش گبى مصادره ايديلوب صاوجيلقلره دور ايديلدى.
محاكمهسنه موقوفًا دوام ايديلهرك، يگرمى آى صوچسز يره حپسخانهده بيراقيلدى.
اويله بر آن گلدى كه، بو وقعهلرڭ جريان ايتديگى آفيون حپسخانهسى، اللّٰهه اينانمقدن و اونڭ أمرلرينى يرينه گتيرمكدن غيرى هيچ بر صوچى اولميان معصوم وطنداشلرله طولوب طاشدى. اونلره روا گورولن ظلم، إشكنجه، شيطانلرى بيله دهشته دوشوردى، عيّوقه چيقدى؛ وحشت حالنى آلدى. ناصل قُدُسِ شريف يهوديلرڭ وحشتنه و پيغمبرلره ياپيلان ظلملره صحنه اولمشسه، آفيون شهرى ده، إنسان حقلرينڭ چيگنهنوب وطنداش حقلرينڭ چارميخه گريلديگى ايكنجى بر شهر اولدى.
١٤ مايس سچيملريله چاريك عصرڭ ديكتاتورياسى زير و زبر ايديلوب چاتير چاتير ييقيليركن، ملّت كندى مقدّراتنه حاكم اولمقدن طويديغى حدودسز بر سَوينج ايچريسنده بايرام ايدييور.
— 818 —
....
١٤ مايسدن صوڭره هر شيئڭ دگيشهجگنى بكلركن ينه گورويورز كه، والى و قائمِمقاملر أسكى آليشقانلقلرينه دوامدهلر.
تحرّى مأمورلرى ينه قونوشان ايكى اوچ وطنداشڭ پشنده و ينه بديع الزمانڭ أوى ترصّد آلتنده. اويله كه، بر ژاندارمه چاوشى بيله ألنده آراما أمرى اولمادن توركيه جمهوريتى قانونلريله مؤيّد بولونان مسكن مصونيتنه تجاوز ايدييور. و بو جرئتكار، بر درلو جزا گورمييور. ينه استادڭ قيلق قيافتيله اوغراشيلييور، دورِ سابقده اولديغى گبى، زيارتنه گلنلر ينه قيد ايديلوب قرهقوللره چاغيريلييور...
....
كنديسنى ملّتنه حصر ايدن سكسان ياشندهكى إختيار بر دين عالمى ئولديريلمك ايستهنييور؛ هم ده رمضان بايرامى آقشامى، إفطار يمگنه زهر قونولمق صورتيله.
بو نه فجيع، بو نه تحمّل ايديلمز بر حالدر. تجريد ايديلمش، دائمى بر ترصّد آلتنده، قپوسنده بكجى. او ايچرده ئولومله باش باشه بيراقيلييور.
هيهات! گليڭز أى أهلِ إسلام. هپ برابر آغلاشالم. خاير، خاير! گوزياشلريله، فرياد ايله تداويسى ممكن دگل بو دردڭ... اللّٰه ايچون اوغراشالم.
نهاد يازار
٭ ٭ ٭
— 819 —
بديع الزمان سعيد نور
بيوك و داهى آدملرڭ بشيگى اولان توركيه شيمدىيه قدر، نه قدر مبذول مجاهدلر، مجدّدلر و بتون معناسيله بيوك إنسانلر گورمشدر. اونلرڭ إدراك ايتدكلرى حيات شرطلرى و گوردكلرى إعتبار، بولدقلرى و مظهر اولدقلرى حرمت، قدر و قيمتلرينه أصلا نقيصه ويرمهمكله برابر، يورودكلرى حق يولنده محقّق كه كنديلرينه بيوك قولايلقلر تأمين ايتمشدر. بو شرطلرڭ معكوس تجلّيسنه و ظلمڭ أڭ آغيرينه معروض قالديغمز شو گچمش يگرمى بش ييل، بزه آغير مجادله و مجاهدهلر ايچنده يوغرولمش، دعواسنڭ و ايماننڭ عظمتندن إلهام آلمش و بيوكلگنى دنيانڭ أڭ هجرا كوشهلرينه يايمش بر داهى، بر نور و فضيلت تمثالى هديه ايتمشدر.
نورى بر چوق مظلم وجدانلرى آيدينلاتمش؛ قدرتى، بر چوق ضعيف ايمانلى إنسانلره جسارت ويرمش، دهاسى، بر چوق نصيبسز إنسانلرڭ روحنه إلهام سرپمش اولان بو بيوك آدم، هيچ شبهه يوقدر كه، سعيد نور حضرتلريدر.
اوندن فضيلت و فداكارلق درسى آلان بر چوق يولنى شاشيرمش إنسانلر، كنديلرينى مسعود و آيدينلق بر صحرانڭ اورتهسنده بولمشلردر. دهاسى و جلادتى قدر ايمانى ده قوّتلى اولان بو محترم إنسان؛ يگرمى بش ييللق إستبداد و ظلمه گوزلرينى قيرپمهدن گوگس گرن و اونڭ قورقونج إشكنجه عدالتسزلگنه ايماندن طوغان بر جرئتله قارشى قويان تك شخصيتدر.
بتون مسلمان دنياسى، بو قطبڭ جاذبهسندن كنديسنى قورتارهمهمشدر. توركيهنڭ ايصسز و تنها بر كوشهسنده طوغان بو نور، ضياسنى پاكستانلره، أندونزيالره قدر يايمش و كنديسيله برابر ملّتمزڭ ده شان و شرفنه هالهلر أكلهمشدر.
— 820 —
نه يازيقدر كه؛ باغريمزدن فيشقيرمش، بزه شرف قزانديرمش، قرارمش گوڭللريمزى آيدينلاتمش، ضلالت يولنه صاپمش إنسانلرى حق يولنه گتيرمش اولان بو محتشم و مبارك إنسان، بزدن حرمت يرينه سادهجه تضييق و ظلم گورمشدر.
فقط او، بوندن نه ييلمش، نه ده يولنى دگيشديرمشدر. بِالعكس او داها ايى بيلييور كه؛ مجادلهسز، فداكارلقسز، إضطرابسز هيچ بر دعوا كوك طوتاماز.
نه ده اولسه، نه قدر بز بو گونشڭ ايشيغنى سوندورمك ايستهسهك ده، اونڭ نورى قراڭلق گوڭللرده برر مشعله گبى يانييور و بزى آيدينلاتييور. بو، بيوك إنسانڭ حقّى و دعواسنڭ ميوهسيدر. نه موطلى كنديسنه!
جواد رفعت آتيلخان
٭ ٭ ٭
بديع الزمان سعيد نور
گوزل تورك وطننڭ يتيشديروب بتون بشريته ئورنك إنسان اولارق هديه ايتديگى بيوك داهى، بيوك مرشد و محتشم بر إنسانڭ إسميدر. طقسان ييلى طولديران حياتنڭ هر گونى برر نور هالهسى، برر فضيلت ايشيغى، بر عزم و ايمان حلقهسى حالنده تورك نسللرينڭ روحلرينه و دماغلرينه گيرمش؛ و بو نور، سنهلرله بر چوق قراڭلق روحلرى آيدينلاتهرق اونلرى طوغرى، گوزل و ايشيقلى يوللره سَوق ايتمشدر.
إلٰهى بر ذكانڭ رمزى اولان بيوك استاد سعيد نور حضرتلرى، اللّٰهڭ مستثنا بر لطف و كرمى اولان محتشم دهاسنى مؤمن بر عزم و جلادتله بو عزيز ملّتڭ خيرى،
— 821 —
ترقّيسى و يوكسليشى اوغرينه خارجهمش و اونڭ نورى تورك حدودلرندن طاشارق قومشو مملكتلره، پاكستان و أندونزيايه قدر ياييلمشدر.
بو نورڭ ايشيغى و إنسانلره بخش ايتديگى أخلاق و فضيلت شعلهلرينڭ تك بر قيمت و تقدير ئولچوسنده طوپلانماسى ممكن دگلدر.
اوندهكى عزم و إراده، اوندهكى يوكسك قناعت و اوستون إنسان وصفى، هپمز ايچون ئورنك تشكيل ايدهجك قدر بيوكدر.
يالڭز بز دگل، يالڭز مسلمانلر دگل، بتون إنسانلق بو بيوك إنسانڭ شخصيتنده أصالت و نجابتڭ، أخلاق و فضيلتڭ و بِالخاصّه يوكسك ايمانڭ بتون گوز قاماشديريجى أنموذجلرينى تماشا ايدهبيلير. بتون تورك چوجقلرى، وطنلرينڭ بو قدر إلٰهى بر ذكايه، بو قدر محتشم بر شخصيته، بو قدر تميز بر إنسانه بشيك وظيفهسى گورديگنه إفتخار ايدهبيليرلر.
أوّلكى گون اونڭ بر محكمهسى واردى. بو محكمهدن ايكى شى اوگرندك: برى، أصيل و گنج تورك نسلنڭ فضيلت و علوِّ أخلاقه، يوكسك اينانج و إرادهيه اولان درين صايغيسى و يوكسك علاقهسى...
ديگرى ده، لوكسلرينى، زنگينلكلرينى، رتبه و موقعلرينى و بوگونكى فانى و سفيل وارلقلرينى تورك ملّتنڭ سفالت و گريلگنده آرايان و زهرلى إلهاملرينى و ديركتيفلرينى و قوّتلرينى ملّتلر آراسى گيزلى، دويريجى و بوزغونجى تورك دشمنلرندن آلان بر صويسزلر و نسبلرى بليرسز إنسانلرڭ طاقينديغى طور.
بيڭلرجه منوّر تورك گنجنڭ تشكيل ايتديگى بيوك طوپلولقدن بر مقدار ايركيلهرك زهرلى، ملعون و مفسد قلملرينى قورقاق و تيترهك دخى اولسه سينسى
— 822 —
سينسى عليهده قوللانان و آرتيق موداسى گچمش اولان پالاورالرله بو قيمتى كوچومسهمك ايستهين گروه.
شويله بر مقايسه ياپابيليرز: استادِ أعظمله (حاشا ماصون استادى دگل) معاصر اولان بيوك آدم و هندستانڭ قورتولوش رهبرى ماهاطما غاندى. برى، إنگليز جبروتنه، إنگليز أمپرياليزمنه و اونڭ قورقونج إستيلا و إستثمارينه باش قالديرمش و ييللرجه بيوك دعواسنه خدمت ايدهرك إنگلترهنڭ بتون حشمت و قدرتنى، عظيم إرادهسى اوڭنده عاجز و مفلوج بر حاله گتيرمشدر. بزم بو تيپده يتيشديرديگمز بيوك إنسانڭ مجادله و مساعى حياتى و شكلى، برنجيسنه چوق بڭزهمكله برابر؛ فضله اولارق اوڭا جنابِ حقّڭ بخش بيورديغى مسلمانلق و ايمان نورى ده كندى ضياسنى گونش گبى إسلام إقليملرينه و دياردن دياره آشيروب گوتورمشدر.
آراده سادهجه بيوك و شايانِ أسف بر فرق واردر.
بو فرق برنجيسنه درت يوز ميليونه ياقين بر إنسان طوپلولغنڭ گوسترديگى صارصيلماز اينانج، حرمت و باغليلق... بزمكينه قارشى ده (محدود بيله اولسه) بعض أصالت فقراسى صويسزلرڭ آچيغه ووران إستخفاف و سينسى هجوملرى.
يا ربّى! نهدن بزى بويله هر قيمت و فضيلتى پاچاورايه دونديرهجك قدر پسپايهلشديردڭ؟ بيلييورز، سڭا قارشى گناهمز چوق و بيوكدر. يتر يا إلٰهى، يتر بو سقوط بزه!
جواد رفعت آتيلخان
٭ ٭ ٭
— 823 —
بديع الزمان كيمدر؟
بديع الزمان، معهود و مُهْلِكْ اوچوروملرله طولو اولان إجتماعى سيريمزى، معنوى دگرلر باقيمندن بر نورِ ايمانى و ضياىِ إرشادى ايله تحتِ أمنيته آلمغه چابالايان و بو خصوصده بيلمهنڭ، كندى كندينى إداره ايتمك؛ بيلمهمنڭ، كورى كورينه إداره اولونمق حقيقتنه وجود ويرهجگنى خلق كتلهلرى آراسنده تمثّل ايتديرن إنساندر.
بديع الزمان، أخلاقى قيمتلر و ملّى خصلتلرڭ پوزيتيف علملرله موازى اولارق قطعِ مسافه ايدهمديگنى، بو معنا و شكل مواجههسنده يتيشن چول قدر قورو و بوش روحلرله بولانمش گنجلگڭ، إستقبالده ملّتمزڭ رؤيت اُفقنده بر قره بلا اولاجغى حقيقتِ قطعيهسنى گوزلره صوقان و چارهٔ خلاصى ده گوسترن كيمسهدر.
بديع الزمان، شرق و غرب آراسندهكى عظيم مفارقتڭ، شخصيت مفهومنڭ طارالمه و گنيشلمهسندن نشئت ايتديگنى گورن و عصرڭ مايمون تقليدجيلگنه واران شخصيتسزلگى اوڭنده، شخصيت مفهومنڭ إلٰهى يوكسكلگنى گوڭللرڭ محراق نقطهسنده سَنْبوللشديرمگه توسّل ايدن عالمدر.
بديع الزمان، حرّ آدملرڭ، حرّ مملكتنڭ إلٰهى قورولوش فلسفهسنى، عقللره و گوڭللره نقش ايدن دين آدميدر.
بو نجيب ملّت، بديع الزمان گبى نفسندهكى منفعت پوتنى دويرن إنسانلرڭ خدمتنه چوق، أما چوق محتاجدر.
حقوق فاكولتهسندن
ضيا نور
٭ ٭ ٭
— 824 —
دموقرات قارداشلره توصيه
ديكتاتورلر و شفلر إدارهسنده مملكتڭ ديننى، ايماننى، جاننى، حياتنى قاصوب قاووران مرحمتسز أسكى دورڭ فارماصون قوللرينڭ شو جان چكيشمه دورنده دموقراتلره توجيه ايتدكلرى سلاحلرڭ أڭ تأثيرليسى، اونى كنديلرندن داها دينسز گوسترمگه چاليشمالريدر. بر قسمى ديندارلق پردهسنه بورونهرك، دموقراتلرڭ ملّته وعد ايتدكلرى دين حرّيتنى تأمين ايتميهجكلرينى پروپاغنده ايدييورلر. بر قسمى ده، إرتجاعى حمايه ايدييور إتهاميله دموقراتلرڭ دين حرّيتنه طرفدارلق ايتمهسنى اوڭلهمگه؛ كنديلرى گبى دموقراتلرى ده دينى، دين مؤسّسهلرينى تخريب ايتمگه، دين أهلنه قارشى شدّت گوسترمگه سَوق ايدييورلر.
دموقرات پارتينڭ إقتدارى أله آلير آلماز قومونيستلره قارشى شدّتلى طاورانماسى، ديگر طرفدن أذانِ محمّدينڭ سربستيسنى تأمين ايتمهسى، بو سببله خلقڭ محبّتنى قزانهرق كندى قوّتندن يگرمى دفعه داها بر قوّت ألده ايتمهسى خلقجيلرى مدهش أنديشهيه دوشوردى.
أسكى دورڭ دين أهلنه و قرآن أهلى اولان نورجيلره قارشى تعقيب ايتديگى ظالمانه سياستڭ اونلرى بو حاله دوشورديگنى دموقراتلر إدراك ايدهجك بر سويهده اولدقلرى ايچون، اونلرڭ پوصولرينه دوشميهجكلرينه إعتماديمز واردر.
أسكى دورڭ بللى باشلى شعارى معلومدر. دموقراتلر، بقالرينى تأمين ايتمك ايسترلرسه، تماميله بو شعاره قارشى بر سياست تعقيب ايتمهلرى ايجاب ايدر؛ بر طرفدن قومونيزمه قارشى شدّت، ديگر طرفدن دينى و دين أهلنى حمايه. آچيقجه و مردجه بو يولده يورومك مجبوريتندهدر. بو خصوصده گوسترهجگى أڭ اوفاق بر ضعف، ياخود أڭ اوفاق بر صميميتسزلك، اونى خلقجيلرڭ چوقورينه دوشورور.
— 825 —
بز نور طلبهلرى، قطعيًا سياستله إشتغال ايتمهيز. بزم يگانه أملمز، مملكتده دين حرّيتنڭ حقيقى صورتده تأمينى، دينه و دين أهلنه و قرآن أهلى اولان نورجيلره قارشى چاريك عصردن بَرى دوام ايدن ظلم و تضييقڭ تماميله بَرطرف اولماسيدر. دموقرات قارداشلره توصيه ايدرز: دورِ سابقڭ شيطانكارانه اويونلرينه، حيلهلرينه آلدانماسينلر؛ اونلرڭ دوشدكلرى ضلالته دوشمهسينلر. ملّتڭ روحنى و إرادهسنى اونلر گبى إستخفاف ايتمهسينلر. قومونيزمه و دينه قارشى طوتدقلرى طوغرى يولده عزمله دوام ايتسينلر.
نور طلبهلرى نامنه
صادق، صونغور، ضيا
٭ ٭ ٭
بديع الزمان
بَرْغْسُونْ "أخلاقله دينڭ ايكى قايناغى" آدلى صوڭ كتابلرندن بريسنده؛ بِالخاصّه أخلاقڭ، بر إنسان جمعيتنده آلچالمش وقعه دركهسندن علوى مفكوره سويهسنه، آنجق ديندار و تميز شخصيتلر سايهسنده يوكسلهبيلهجگنى قيد ايدر.
بو گوروش، إنسانلق و مسلمانلق تاريخنده صاييسز ئورنكلرله هر زمان تحقّق أيلهمشدر. ذاتًا پسيقولوژى علمنه طايانان تربيه صنعتى، (عنعنهوى يوللرنده) بو عمدهيه طوتونديغى و يڭى بر إستقامت ويريلهجك نسللرى بو قبيل ئورنك إنسانلرى تقليده سَوق ايتديگى نسبتده، بزدن أوّلكى دورلرده، بزدن چوق مسعود إنسانلر يتيشديرمشدر.
بديع الزمان، هانگى جمعيتده و هانگى دورده ياشارسه ياشاسين، ايشته بو إشارت ايتديگمز ئورنك إنسان وصفلرينى محافظه ايدن تميز و مستثنا شخصيتلردن
— 826 —
بريسيدر. تورك ملّتنى محو ايتمك ايچون جاسوس أللرله پرده آرقهسنده يتيشديريلمش و تورك ملّتنى يالانله، دولانله هر ثانيه آلداتمغى كندينه بر گچينمه صنعتى ايدينمش بر سورى وطن خائنى و ملّت دشمنى مخلوقلر، بو تميز شخصيتڭ ييللردن بَرى حياتنى جَنْدَرَهيه صوقمشدر. صورارز: (فقط كيمه صوراجغز؟ بو صورغودن ده نه اوماجغز؟) بتون تاريخمزده، هر فرصتده، أڭ قورقونج و امانسز دشمنلغنى إثبات ايدن فنار پاطريقلرى محتشم سرايلرنده سلطنت سورركن؛ بو عزيز طوپراغڭ عصرلردن بَرى طاپوسنى (أڭ آز بيڭ سنهلك بر ملكيت حقّيله) أتنده و قلبنده طاشييان بديع الزمان، بو فساد اوجاغنڭ بر قپوجيسى قدر ده مى ياشامق حقّندن محروم قالسين؟
هانگيمز ياپراقلرى آراسنده فكرى و روحى سياحتلره قالقديغمز كتابلريمزڭ، آنسزين مقدّس بيلينن مسكنمزه تجاوز ايديلهرك، اوطهمزده باصقينه اوغرايهرق أللريمزدن قاپيلوب غصب ايديلمهسنه تحمّل ايدهبيليرز؟ بويله بر حركت (گويا تقليد ايديلن) چاغداش مدنى جمعيتلردن أڭ گرى قالان إسپانيهده ده وقوع بولاماز. هله وقوعندن صوڭره نامتناهى أصلا تكرّر ايدهمز.
بز، بديع الزمانڭ علم، أخلاق، فضيلت و أدب صفتلريله بَزَهنن تميز و يوكسك شخصيتنه گوستريلن و هله صوڭ گونلرده بتون بتون شدّتلهنن كوتو معاملهلردن و بو معاملهلرى اوڭا روا گورنلردن نفرت ايدييورز. أخلاقسزلق چركفنڭ بر طوفان حالنده هر إستقامته طاشوب اوزانارق هر فضيلتى بوغمغه قويولديغى، توركلرڭ بو قدر قراڭلق گونلرنده اونڭ فيضنى بر سرّ گبى قلبدن قلبه مقاومتى إمكانسز بر حمله حالنده إنتقال ايدر گورمكله تسلّى بولويورز. گيجهلريمز چوق قراردى و چوق قراران گيجهلرڭ صباحلرى پك ياقين اولور.
اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصَّابِرِينَ
جودت سزهر
٭ ٭ ٭
— 827 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
چوق عزيز، چوق مبارك، چوق مشفق، چوق سَوْگيلى استاديمز حضرتلرى!
رسالهِٔ نورى همّت و دعالريڭزله، دقّت و تفكّرله اوقودقجه، بو معظّم أثر كلّياتنڭ طلسمِ كائناتڭ معمّاسنى كشف و حلّ ايدن بر كشّاف اولديغنى، حال و إستقبالڭ بر مرشدِ أكبرى و بر رهبرِ أعظمى اولديغنى، ينه دعا و همّتڭزله إدراك ايدييورز. أوت استاديمز حضرتلرى! رسالهٔ نورى اوقويان هر إدراك صاحبى آڭلايور كه؛ رسالهٔ نور گرك بو عصرڭ، گركسه اوڭمزدهكى عصرڭ بشريتنى فكر قراڭلقلرندن قورتاروب، تنوير و إرشاد ايدهجكدر.
رسالهِٔ نور يالڭز بو وطن و ملّت ايچون دگل، عالمِ إسلام و بتون بشريتڭ إحتياجنه جواب ويرهجك بر كلّيات اولارق تأليف ايديلمشدر. بوگون تاريخده هيچ گورولمهمش بر فجاعت و فلاكت ايچريسنده چيرپينان بشريت ايچون، خلاصكار اولارق رسالهِٔ نوره صاريلمقدن و نه بهاسنه اولورسه اولسون، رسالهِٔ نورڭ نورانى و پارلاق أجزالرينى ألده ايدوب دقّت و تفكّرله اوقومقدن باشقه بر قورتولوش چارهسى يوقدر. رسالهِٔ نورى اوقويان هركس، بو حقيقتى إدراك ايتمش و ايتمكدهدر. أگر بز مقتدر اولسهق؛ بو حقيقتى، كائناته ناظر بر محلّه چيقوب، بتون كائناته إعلان ايدهجگز. فقط مادام كه بوڭا موفّق اولامييورز و مادام كه رسالهِٔ نورڭ جهانشمول قيمتنى بو درجه استاديمزڭ همّتيله إدراك ايتمشز؛ شو حالده او نور و فيض خزينهسى، عرفان و كمالات منبعى اولان رسالهِٔ نورى، بر دقيقهمزى بيله بوش گچيرمهدن، متمادى و دواملى بر شكلده هر گون و هر ساعت اوقويهجغز و بو اوغورده گيجهلى گوندوزلى چاليشهجغز إن شاء اللّٰه. فقط هر آن بتون ايشلريمزده اولديغى گبى، بونده ده بيوك استاديمزڭ دعا و همّتيله موفّق اولابيلهجگز.
— 828 —
هم شو حقيقت ظاهر و باهردر كه: بر كيمسه علّامه دخى اولسه، رسالهِٔ نورڭ و مؤلّفنڭ طلبهسيدر. رسالهِٔ نورى اوقومق ضرورت و إحتياجندهدر. أگر غفلت ايدرسه، كنديسنى آلداتان أنانيتنه بوين أگوب، رسالهِٔ نور كلّياتنى اوقومازسه، بيوك بر محروميته دوچار اولور. فقط بز إدراك ايتديگمز بو معظّم حقيقت قارشيسنده، بشريتڭ خلاصكارى و ميليارلرجه إنسانلرڭ فوقنده اولان بر مأمورِ ربّانىيه ناصل منّتدار و مديون اولديغمزى تعريف ايدهمييورز. ينه دعا و همّتڭزله إدراك ايتمشز كه؛ قرآنِ كريمڭ بر معجزهِٔ معنويهسى اولان خارقه رسالهِٔ نور كلّياتنڭ بر سطرندن ايتديگمز إستفادهنڭ، بر مقدارِ مقابلنى دخى اودهمگه گوجمز يتيشمز. بونڭ ايچون آنجق جنابِ حقّه شويله يالوارمغه قرار ويردك:
"يا ربّ! بزى أبدى حپسِ منفرددن قورتاروب باقى و سرمدى بر عالمڭ سعادتنه نائل ايدهجك بر حقائق خزينهسنڭ آناختارينى رسالهِٔ نور گبى نظيرسز بر أثريله بخش ايدن سَوْگيلى و مشفق استاديمزى، ظالملرڭ و دشمنلرڭ سوءِ قصدلرندن محافظه أيله، قرآن و ايمان خدمتنده دائما موفّق أيله. اوڭا صحّت و عافيتلر، اوزون عمرلر إحسان أيله!" دييه دعا ايدييورز.
أوت استاديمز حضرتلرى! رسالهِٔ نورى دقّت و تفكّرله اوقومق نعمتِ عظماسنه نائل اولان بز بر قسم اونورسيته گنجلگى، بر حسنِ ظن ويا بر تخمين ايله دگل، تحقيقى و تدقيقى بر صورتده، صارصيلماز و صارصيلميهجق اولان علم اليقين بر قوّتِ ايمانيه ايله اينانييورز كه؛ زمين يوزينڭ بو عصره قدر گورمديگى بر وحشت و دهشتڭ سببى اولان دينسزلك و إلحادى، بديع الزمان اورتهدن قالديرمغه عنايتِ حق ايله موفّق اولاجقدر.
بزم بو قناعتمز، صافدلانه ويا تخمينله دگلدر؛ علمى و دليله مستند بر تحقيق ايلهدر. بونڭ ايچون، معارض اولان دخى بو حقيقتى قلبًا تصديق ايدهجكدر.
— 829 —
دعا و شفقت بيورڭ، قرآن و ايمان خدمتنده فدائى اولالم. رسالهِٔ نورى، بر دقيقهمزى بيله غيب ايتمهدن اوقويالم، يازالم، إخلاصِ تامّه موفّق اولالم.
اونورسيته نور طلبهلرى نامنه
عبد المحسن
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
چوق مبارك استاديمز حضرتلرى!
أوّلا: گچنلرده آلينان نور أجزالرينڭ هپسى طاغيلدى؛ نورڭ مشتاقلرى سُرور ايچنده قالديلر. نوردن قسمتى اولانلر، برر برر چيقوب اوڭا قوشويورلر. نور آرايان سينهلر،
مَنْ طَلَبَ وَ جَدَّ وَجَدَ
حقيقتنجه بولويورلر. بو سفر ضيا قارداشمزڭ گتيرديگى اوتوز درت عدد سوزلر قاپيشيلدى. عصاىِ موسىلر آنقرهيه و آناطولينڭ مختلف يرلرينه طاغيلييور.
....
رسالهِٔ نورڭ پرده آرقهسندهكى پارلاقلغنى گورمهينلر دخى اوڭا طرَفداردرلر. رسالهِٔ نورڭ مدرسة الزّهراسى آناطولى چاپنده و عالمِ إسلام ئولچوسنده گنيشليهجگنى؛ رسالهِٔ نوردهكى حقيقتڭ يوكسكلگندن و دقّت و تفكّرله اوقويان مؤمنلرڭ و أهلِ علمڭ آراسنده وجوده گلن صارصيلماز اخوّت و قارداشلقدن آڭلايورز. مدرسة الزّهرانڭ بو معظّم فعاليتى، زمين يوزنده بهار موسمنده اولان إلٰهى و معظّم نشر گبى سسسز، گورولتيسز، شعشعهسز، گوستريشسز و متواضع و فقط معظّم بر شكلده جريان ايتمكدهدر. فطرةً عجول اولان إنسان اوغلى عالمده
— 830 —
حاكم اولان قانونِ إلٰهىيى دوشونميهرك، هر مسئلهنڭ ايستديگى وقتده حلّ اولنماسنى ايستهيور؛ كوچك دائرهلردهكى وظيفهلرينى آتلايوب، بيوك دائرهلره صاپييور.
تخملرى آتيلمش و سنبل وقتنه گلمش اولان رسالهٔ نورڭ يتيشديرديگى حقيقى ايمانلى ذاتلر، إن شاء اللّٰه ياقين زمانده عالمِ إسلامه برر نمونهٔ إمتثال اولوب نورِ هدايتى گوسترهجكلردر.
آنقره اونورسيتهسى نور طلبهلرى نامنه
عبد اللّٰه
٭ ٭ ٭
آنقرهده نورلرى نشر ايتمك نعمتِ عظماسنه نائل اولمش بيوك بر عالم و أهلِ قلب بر ذاتڭ استاده يازديغى بر مكتوبدر:
صاحب الإخلاص والنّور والكمال والإرشاد مجاهدِ أكبر بديع الزمان حضرتلرى!
ميدانِ إبتلا و إمتحانه ِللّٰه و فِى اللّٰه ايچون آتيلديغڭز آندن بو آنا قدر حقوق اللّٰه و حقوقِ عبادڭ مدافعه و محافظهسنه ليل و نهار، حق و خلق حضورنده، ذاتڭزه خاص قدرتِ علميه و كماليه و نوريه و إرشاديهلريڭزله فوق العاده آغير شرائط دائرهسنده لا ينقطع دينهجك درجه سعى و غيرت و همّتله چاليشديغڭزه؛ مَلك، فلك، عرش، كرسى، لوح، قلم، أرض، سماوات، عالمِ كون، إنس و جنّ و خارجدهكى أهلِ إنسان و إسلام و بو عبدِ عاجز "اَشْهَدُ بِاللّٰه إلى آخر الدَّوران" شاهدِ دائمى و أبدىيز.
— 831 —
صاحب النّور اولان بديع الزمانمز! ذاتِ نوريهلريڭزڭ، عبدِ عاجز جان و گوڭلدن دوستڭزم. بو دوستلغم گلوب گچيجى، زواله محكوم دوستلقلردن دگلدر. عالمِ معناده، بَزمِ أزلِ اَلَسْتُ دهكى فطرتِ ذاتيهلريمزدن منتقل دوستلق اولديغى گبى، عالمِ شهوديمزده بر ياريم عصره تقرّب بيوران أطوار و أقوال و حركات و سكناتڭزدن و بو مدّت ظرفنده دورِ إستبداد و مشروطيت و جمهوريتده بربرندن بتر إبتلا و إمتحان و چلّهلريڭزدن و تواريخِ مختلفهده أعظمى آغير شرائط دائرهسنده ديوانِ حرب و سائر محاكمهلريڭزدن و ميدانِ غزالرده حرب و ضربلر و ميدانِ علمده أقران و أمثالڭزه فائق مباحثات و مناقشاتِ علميه و إنتشار بيوران آثارِ جليله و جميلهلريڭزدن، إخلاصه مقرون أعمالِ صالحه و أفكارِ نوريهلريڭزدن؛ جهادِ أصغر و أكبرلريڭزڭ سير و تماشا و تلاوتندن آلديغم درسِ عبرت و حكمتلر، ذاتِ أكملڭزه اولان قديم دوستلغمى هر آن آرتديردى، صوڭ درجه ترصين و تحكيم بيوردى؛ عشقه، وجده گتيردى. بو عشق و شوق ايله، سلطان حميد زمانندن بَرى ذاتڭزڭ و نور طلبهلريڭزڭ حقوقِ عموميه و خصوصيهلريڭزڭ حسبةً ِللّٰه مدافعه و محافظه و حمايهسى ايچون، ياقيندن اوزاقدن، قارينجه قدرتنجه، دوستلق وجيبهلرينى معنًا - مادّةً ايفاده قصور ايتمهمگه أعظمى چاليشدم، چاليشييورم و چاليشهجغم. بو حالمه حق و خلق و نور طلبهلريڭزڭ بر قسمِ مهمّى آگاهدرلر.
إن شاء اللّٰه عونِ حق و إمدادِ محمّديه ايله و جهادِ أصغر و أكبردهكى فى زماننا بىمثال عشقِ إخلاصيهلريڭزله، قريبًا حق غالب، باطل مغلوب اولور. عالمِ إنسانيت إسلاميته إنقلاب و مدنيتِ محمّديه بتون شعشعهسيله طلوع بيورر؛ إنس و جنّ، مَلك و فلك هپ برلكده عيدِ أكبر أيلرز. خاصّةً بو جهانشمول بايراممزى طويه طويه و قانه قانه كمالِ صحّت و عافيتله سير و تماشالريڭزى، رحمتِ إلٰهيهدن مع عائله دعاده بَرْدوامز. جنابِ حق درگاهِ الوهيتنده دعالريمزى حبيبِ كبريا حرمتنه مستجاب بيورسون، آمين ثمّ آمين!
— 832 —
پك مبارك قلبى، روحى، سرّى دوستم! بيلمم، عبدِ عاجزى خاطرلاديڭز مى؟ هر إحتماله قارشى خاطرلاتهيم: يوردڭ هر طرفنده مجاهدهِٔ ملّيه دوام ايدركن ذاتِ حكيمانهلرينه، آنقرهده مجاهدهِٔ ملّيهيه برلكده دوامى متضمّن، مختلف أشخاصدن اون سكزى متجاوز دعوتنامهلر گلديگى زمان، بو دعوتلره إجابت ايدوب ايتمهمك خصوصنده إستانبولده إقامتگاهڭزده بَيْنمزده تقرّر ايدن گونده بولوشارق إستشاره بيورديغڭز آلاى مفتيلرندن دوستِ قديمڭز آنقرهلى عثمان نورىيم. صوڭ زمانلرده ملّى مدافعه وكالتى مفتيلگنه تعيين اولوندم. ٢٥ سنهيه قريب بوراده مفتيلك ياپدم. اوچ سنه أوّل تقاعد اولدم. شيمدى آنقرهده أويمده إقامت ايدييورم. ذاتڭزه و أهلِ إنسان و إسلامه ليل و نهار دعا ايله إمرارِ حيات أيلهيورم. أڭ بيوك أملم و آرزوم، ئولمهدن أوّل، دنيا گوزيله ذاتڭزى گورمك و زيارت ايتمك، حسبةً ِللّٰه بر صحبتڭزده بولونمقدر. بونى جان و گوڭلدن آرزو أيلهيورم.
عزيزلرڭ عزيزى عزيزم! كمالِ تعظيمات و تكريماتله ذاتِ حكيمانهلريڭزى و طلبهِٔ نوريهلريڭزى عشق و شوق ايله سلاملر و خاطرلر، ايكى جهانده عزيز اولمالرينى و اولماڭزى حق تعالى و تقدّس حضرتلرندن تضرّع و نياز أيلرز. پك مبارك أللريڭزدن حسرت و إشتياقله تقبيل أيلر، دعاىِ إخلاصيهلريڭى و جوابِ صوابلريڭزى بكلر، اللّٰهه أمانت أيلرم، بزم بر دانه صاحب النّور و العزم و الإراده و الإرشاد أفنديمز حضرتلرى.
اَلْبَاقِى هُوَ اللّٰهُ
يارِ غارڭز، منتهاىِ ذروهٔ هيچيده بريجك عبدِ غُبار
عثمان نورى
٭ ٭ ٭
— 833 —
استادڭ أميرطاغه گيديشى
استاد سعيد النورسى، آفيون حپسندن تخليه ايديلدكدن صوڭره، يانندهكى طلبهلريله برابر أميرطاغه گيتدى. ايكى سنه قدر أميرطاغده قالدى. ١٣٧١ ييلنڭ محرّم آينده أسكيشهره گلدى و بر بچق آى قدر ييلديز اوتلنده إقامت ايتدى. استادڭ بو گليشى معنيدار ايدى. ١٩٥٠ يه قدر نفى ايديلديگى محللردن هيچ بر يره چيقمامشدى، أساسًا چيقماسنه مساعده ايديلمهمشدى. چوق زمان، ياقين بر كويه دخى گيدهمييوردى.
استاد، أسكيشهرده مشتاق طلبهلرى ايله گوروشمش، رسالهِٔ نورڭ يڭى و تازه ميوهلرى اولان گنج نور طلبهلرى ايله قونوشمش، بر درجه حياتِ إجتماعيه ايله علاقهدار اولمشدى. اوراده هر صنف خلقدن طلبهلرى كثرتله بولونديغى گبى، عسكرلر ايچنده بِالخاصّه هواجيلردن پك چوق نور طلبهلرى واردى. بونلرڭ هر بريسى ايمانلى و يوكسك أخلاق صاحبى اولوب، شجاعتِ ملّيهِٔ إسلاميه ايله سَرَفْراز، إخلاصلى، قلبلرى محبّتِ نبويه و جهاندگر خدمتِ إسلاميه و وطنيه ايله مشبوع كيمسهلردى.
٭ ٭ ٭
بر مدّت صوڭره استاد، أسكيشهردن إسپارطهيه گيتدى و يتمش گون قدر اوراده قالدى. بو صيرهده إستانبولدهكى فعّال طلبهلرى، گنجلك رهبرينى طبع ايتديرمشلر، بو يوزدن استاد عليهنه دعوا آچيلمش و استاد محكمه ايچون إستانبوله چاغيريلمشدى.
استاد إسپارطه و إستانبولده ايكن، "نور عالمنڭ بر آناختارى" إسميله نشر ايديلن توحيد حقّندهكى بحثلرى يازمش و مكتوب اولارق طلبهلرينه گوندرمشدى كه؛ بو بحثلر چوق قيمتدار برر توحيد خزينهسى حكمندهدر.
٭ ٭ ٭
— 834 —
إستانبول محكمهسى
بعض اونورسيتهلى گنجلر، گنجلگڭ ايمان و أخلاقنه خدمت مقصديله گنجلك رهبرينى إستانبولده باصديرديلر. بونڭ اوزرينه مدّعىعموميلك طرفندن، ١٦٣ نجى مادّهيه إستنادًا أثر لائكلگه آيقيرى اولارق، دولتڭ تمل نظاملرينى دينى أساسلره اويدورمق مقصديله يازيلديغى، پروپاغنده و تلقين ماهيتنده اولديغى إدّعاسيله، استاد إستانبول برنجى آغير جزا محكمهسنه سَوق اولونمشدى.
٢٢-اوجاق-١٩٥٢ محاكمه گونى اولمق إعتباريله، بديع الزمان سعيد النورسى إسپارطهدن إستانبوله گلهرك محكمهده حاضر بولونمشدى. استادڭ طلبهلرى گنج اونورسيتهليلر، محكمه صالوننى طولديرمشلردى. قوريدورلرده بيوك بر غلبهلك گوزه چارپييوردى. أوّلا إدّعانامه و أهلِ وقوف راپورى اوقونمش، استادڭ إستجوابى ياپيلمشدى. أهلِ وقوف راپورنده: "مؤلّفڭ بو أثرده دين دوشونجهسنى يايمغه چاليشديغى، گنجلره رهبر اولاجق فكرلر سرد أيلديگى، مؤلّفڭ تستّر طرفدارى اولديغى، قادينلرڭ ياريم چيپلاق و آچيق باجاقله طولاشمالرينڭ إسلاميته آيقيرى و قادينڭ فطرتنه ضد اولديغنى بيان ايتديگى، قادينى گوزللشديرن شيئڭ تربيهِٔ إسلاميه دائرهسنده آدابِ قرآنيه زينتى اولديغنى سويلهديگى، دينى تدريسات طرفدارى اولديغى، بناءً عليه دولتڭ تمل نظاملرينى دينى أساسلره اويدورمق ايستديگى..." اوزون اوزادىيه ايضاح ايديلمشدر.
بديع الزمان سعيد النورسىنڭ مدافعهسنى إستانبول آووقاتلرندن سنىّ الدّين باشاق، مهرى هَلَاوْ و عبد الرحمن شرف لاچ درعهده ايتمشلردر.
اوقونان إدّعانامه و راپور اوزرينه استاد سعيد النورسى جوابًا:
— 835 —
اوتوز بش سنهلك حياتنى مثال گوسترهرك سياستله، دنيوى و منفى جريانلرله علاقهدار اولماديغنى؛ كنديسنى مشغول ايدن و نظرينى چكن تك شى، حقائقِ ايمانيه و خدمتِ قرآنيه اولديغنى، بتون قوّتيله ايمانى قورتارمق دعواسنده گيتديگنى بيلديرر؛ متعدّد محكمهلرڭ برائت و إعاده قرارلرينى ذكر ايدر. گنجلك رهبرى آدلى أثرينڭ اونورسيتهلى گنجلر طرفندن باصديريلماسنڭ بيوك بر ممنونيتى موجب اولماسى لازم گلديگنى؛ ايچنده بولونديغمز عصرڭ منفى جريانلرينه، بِالخاصّه إجتماعى بُنْيهمزى صارصان أخلاقسزلق و ايمانسزلق صالغنينه قارشى، گنجلك رهبرى گبى رسالهِٔ نورڭ بتون أجزالرينڭ كلّيتله إنتشارينڭ، گنجلگه و معصوم أولادلره و قادينلره عمومًا اوقوتديريلماسنڭ، وطن - ملّت سعادتى نقطهِٔ نظرندن غايت ألزم اولديغنى بليغ بر صورتده إفاده ايتمش؛ مذكور غايهلر ايچون، كندى خبرى اولمادن گنج اونورسيتهليلرڭ طبع ايلديگنى بيان ايتمشدر.
محكمه ١٩-شباط-١٩٥٢ گوننه تعليق ايديلمشدر.
ايكنجى محكمه گوننده، رسالهِٔ نور كلّياتندن چوق إستفاده ايدن بر چوق اونورسيته طلبهلرى و أهلِ عرفاندن متشكّل بيوك بر غلبهلك محكمهيى ديڭلهمك اوزره ايركندن قوريدورلرى طولديرمشلردى. استاد آلقيشلرله، اونورسيتهلى نور طلبهلرينڭ قوللرى آراسنده محكمه صالوننه گيردى؛ مظنون صنداليهسنه اوطوردى. آووقاتلر ده گلديلر، يرلرينى آلديلر. محكمه صالوننده مدهش بر إزدحام واردى. بيڭلرجه كيشى محكمهيى ديڭلهمك اوزره صالونه گيرمك ايستهيور، غلبهلك طالغهلر حالنده قپولردن طاشييوردى. بو حادثهنڭ ظاهرى هيبت و إحتشامنڭ عكس ايتديرديگى معنا، داها معظّم و داها حشمتلى ايدى. إسلاميت نورينڭ مجسّم بر تمثالِ مشخّصى اولان سعيد النورسىيه، دينى كولتوردن محروم اولارق يتيشديريلن گنجلك، تعظيم ايدهرك منّتدارلغنى إفاده ايدييوردى. گويا
— 836 —
لسانِ حاللريله: "أى يگرمنجى عصرڭ ظلماتنى قرآنڭ نوريله ياران، أهلِ إسلامه نورلى و بشارتلى اُفقلر گوسترن، إنسانلغى فطرتنه مناسب يوكسك و أبدى سعادته دعوت ايدن بيوك مجاهد! إنسانلغه، باخصوص بو وطن أولادلرينه ياپديغڭ بيوك خدمتى، بزلر شكرانله قارشيلايورز. و إستقبال دخى سنى تقديرله ياد ايدهجكدر. سن معنًا ئولومه يوز طوتان بر نسلى، معنويات آبِ حياتنه قاووشديران بر حكيم اولارق چوق قيمتدار و يوكسك بر خدمت ايفا ايتدڭ. يوقلغه، أبدى شقاوته آتيلمق ايستهنن بر ملّتى و گلهجك نسللرينى، قرآنڭ نوريله أبدى سعادته اولاشديرمغه و اللّٰهه قاووشديرمغه چاليشديغنى و حياتنى بو اوغورده فدا ايتديگنى بيلييورز...
ايمانلى نسللر سنى تعقيب ايدهجكدر
ييللرجه، عصرلرجه پيشڭدن گيدهجكدر...
دييورلر.
صالوندهكى غلبهلگڭ فضله اولماسندن، محكمهنڭ دوامنه إمكان قالمامشدى. إنتظامى تأمينه تخصيص ايديلن پوليسلر، خلقڭ تهاجمنه مانع اولامييوردى. نهايت محكمه رئيسنڭ خلقه خطابًا:
- خواجه أفندىيى سَوييورسهڭز برآز ميدان ويريڭز كه، محكمهيه دوام ايدهبيلهلم؛ ديمسى اوزرينه، خلق چكيلمگه باشلادى. بو صورتله، محكمهنڭ دوامنه إمكان حاصل اولدى.
گنجلك رهبرينى باصان مطبعهجى و صوڭره پوليسلر ديڭلندى. داها صوڭره استاد، أهلِ وقوف راپورينه قارشى إعتراض أيلدى. ايكندى نمازى وقتى گچمك اوزره اولديغندن، استاد نماز قيلمق اوزره مساعده ايستدى. محكمه رئيسى، استادڭ بو رجاسنى قبول ايدهرك محاكمهيه نهايت ويردى.
— 837 —
استاد، گنج اونورسيتهليلرڭ و كنديسنى جاندن سَون طلبهلرينڭ قوللرى آراسنده قوريدورلردن گچركن، بيڭلرجه خلق طرفندن آلقيشلانييور، كنديسى ده ايكى أليله سَوْگيلى طلبهلرينى سلاملايوردى. عدليه بناسنڭ اوڭنده اوچ درت بيڭ كيشى طوپلانمش، استادى گورمك اوزره بكلهيورلردى. استاد، بيڭلرجه خلقڭ آلقيش طوفانى آراسنده نردبانلردن ايندى. بو آراده هيجاندن آغلايانلر ده واردى. بو إزدحام آراسنده يايا يورومك قابل اولماديغى ايچون نور طلبهلرى طرفندن استاد بر اوتوموبيله بينديريلهرك سلطان أحمد جامعنه گيديلمش و جماعتله نماز قيلينارق إقامتگاهنه گوتورلمشدى.
٭ ٭ ٭
استاد ٥ مارت ١٩٥٢ صوڭ محكمه گونى، ينه گنج مكتبليلرله خلق طبقهلرندن متشكّل بيڭلرجه كنديسنى سَونلرڭ آراسنده محكمه صالوننه گيردى. محكمه صالونندهكى إزدحامڭ گچن دفعهكى گبى محكمهنڭ دوامنه مانع اولاجق درجهيه وارمهمسى ايچون، متعدّد پوليس مُفْرَزهلرى عدليه بناسنڭ نردبانلرينى و قوريدورلرى محافظه آلتنه آلمشلر، گچيدلرى قپامشلردى. بونڭله برابر، محكمه صالونى قپولره قدر خنجا خنج طولمشدى.
محكمه باشلادى. شاهد اولارق گنجلك رهبرينى باصديران اونورسيته طلبهسى ديڭلندى. إفادهسنده: شرق و غربڭ أثرلرينى اوقوديغنى، صوڭره رسالهِٔ نور ألنه گچديگنى؛ بو أثرلردن عقلى، فكرى، روحى و قلبى صوڭ درجه مستفيد بولونديغنى، إراده و أخلاقى اوزرنده مهمّ تأثيرلر ياپديغنى؛ گنجلك رهبرينڭ، گنجلرڭ ايمان و أخلاقنى تأمين و محافظه يولنده بيوك تأثيرى اولماسى طولاييسيله، بر خدمتِ وطنيه ياپمق أمليله باصديرديغنى، صوچ ماهيتنى حائز بر شى گورمديگنى سويلهمشدر.
— 838 —
@
بديع الزمان حضرتلرى ١٩٥٢ ييلنده إستانبولده فاتح تربهسنده، جمعه نمازندن چيقدقدن صوڭره فاتحه اوقوركن.
— 839 —
استادڭ مدافعهسى:
چوق اوزون سورن مظلومانه، ماجرالى حياتمه دائر غايت قيصه معروضاتده بولونهجغم. لطفًا ديڭلهمڭزى رجا ايدرم.
محكمه، استادڭ مدافعهسنى سربست و راحتجه ياپماسنه ميدان ويردى. استاد ده گنيش و فرحلى بر مدافعه ياپدى.
- محترم حاكملر، يگرمى سكز سنه أمثالسز إهانتلره، إشكنجهلره، ترصّد و حپسلره معروض قالدم. بتون بو إفترا و إسنادلرڭ أساسى بر قاچ نقطهيه طايانير:
١ - أڭ برنجى إتهاملرى، بنى رژيم عليهدارى اولارق تلقّى ايتمهلريدر. معلومدر كه، هر حكومتده مخالفلر بولونور. آسايشه، أمنيته طوقونمامق شرطيله، هيچ كيمسه وجدانيله، قلبيله قبول ايتديگى بر فكردن، بر متوددن طولايى مسئول اولماز. بو حقوقى بر متعارفهدر.
ديننده چوق متعصّب و جبّار بر حكومت اولان إنگليزلرڭ يوز سنه حاكميتلرى آلتنده بولونان يوز ميليوندن زياده مسلمانلر، إنگليزلرڭ كفر رژيملرينى قبول ايتمهيوب قرآن ايله ردّ ايتدكلرى حالده، إنگليز محكمهلرى شيمدىيه قدر اونلره او جهتدن ايليشمدى.
بوراده و بتون إسلام حكومتلرنده أسكيدن بَرى يهوديلر، نصرانيلر تابع اولدقلرى مملكتڭ ديننه، قدسى رژيمنه مخالف، ضد و معترض بولوندقلرى حالده؛ او حكومتلر هيچ بر زمان قانونلرله اونلره او جهتدن ايليشمهديلر.
حضرتِ عُمَر، خلافتى زماننده عادى بر خرستيان ايله محكمهده برلكده محاكمه اولونديلر. حالبوكه او خرستيان، إسلام حكومتنڭ مقدّس رژيملرينه،
— 840 —
دينلرينه، قانونلره مخالف ايكن، محكمهده اونڭ او حالى نظره آلينمامسى آچيقجه گوسترر كه، عدالت مؤسّسهسى هيچ بر جريانه قاپيلماز، هيچ بر طرفگيرلگه قايماز. بو، دين و وجدان حرّيتنڭ بر آنا عمدهسيدر كه؛ قومونيست اولميان شرقده، غربده، بتون دنيا عدالت مؤسّسهلرنده جارى و حاكمدر.
بن ده دين و وجدان حرّيتنڭ بو آنا عمدهسنه گووهنهرك، يوزلرجه آياتِ قرآنيهيه إستنادًا، مدنيتڭ بوزوق قسمنه، حرّيت پردهسى آلتنده يوروين مطلق بر إستبداده، لائكلك ماسكهسى آلتنده دينه و ديندارلره قارشى تطبيق ايديلن أڭ آغير بر باصقىيه مخالفت ايتمش ايسهم قانونلر خارجنه مى چيقمش اولدم؟ بو خلافِ حقيقت بر حركت صاييلابيلير مى؟ حقسزلغه قارشى، ظلمه قارشى، قانونسزلغه قارشى مخالفت، هيچ بر حكومتده صوچ صاييلماز؛ بِالعكس مخالفت، مشروع و صميمى بر موازنهِٔ عدالت عنصريدر.
٢ - بڭا ظلم و جفايى روا گورن دورِ سابقڭ ياپديغى إسنادلرڭ ايكنجيسى، أمنيت و آسايشى إخلالدر. بو وهم و خيال ايله، بو دوزمه إسناد ايله يگرمى سكز سنه بڭا جزا چكديرديلر. مملكت مملكت، محكمه محكمه سورونديرديلر. زنداندن زندانه آتديلر. كيمسه ايله گوروشديرمديلر. تجريد ايتديلر، زهرلهديلر، درلو درلو حقارتلرده بولونديلر.
بز كه بش يوز بيڭ فداكار نور طلبهلرى، مملكتڭ هر طرفنده أمنيت و آسايشڭ فخرى معنوى محافظلرىيز؛ بزه بويله بر إسنادده بولونمالرى گناهلرڭ أڭ بيوگيدر. اونلر بزه او قدر ظالمانه إهانتلرده بولوندقلرى حالده؛ بز أصلا حسلريمزه قاپيلميهرق، گوڭللرده أمنيت و آسايشى تأمين يولنده، ايمان و قرآنه خدمت يولنده، غفلتله آنارشىيه صاپانلرى، دوشدكلرى فوضا غيّاسندن قورتارمق يولنده چاليشمقدن بر آن خالى قالمادق.
— 841 —
محترم حاكملر، شونى قطعى اولارق عرض ايدرم كه؛ بو دليلسز بر إدّعا دگلدر. بزم ظلم و منفا ساحهمز اولان آلتى ولايتڭ آلتى محكمهسى، اوزون و اينجه تدقيقلر نتيجهسنده، أمنيت و آسايشى إخلال يولنده هيچ بر وقوعات قيد ايتمهمشدر. بو حركتمز إثبات ايدر كه؛ نور مكتبِ عرفاننڭ طلبهلرى، قلبلر اوزرنده ايشلهر، أمنيت و آسايشڭ بكجيسنى قفالره، قلبلره يرلشديرر. بزم ايمان درسلريمز آنارشىيه قارشيدر، بوزغونجيلغه قارشيدر، فارماصونلره و قومونيستلره قارشيدر. مملكتڭ بتون ضابطه دائرهلرندن صورولسون، بش يوز بيڭ نور عرفان مكتبى طلبهسندن برينڭ اولسون نظام و إنتظامه آيقيرى بر وقوعاتى وار ميدر؟ يوقدر. ألبته يوقدر. چونكه هپسنڭ قلبنده، نظام و إنتظامڭ أڭ صاغلام محافظى اولان ايمان بكجيسى واردر.
سبيل الرّشادڭ ١١٦ نجى نسخهسنده "حقيقت قونوشويور" باشلقلى مقالهمده بو حقيقتلرى اوزون اوزادىيه ايضاح ايتدم. بتون دنياسنى، حتّى ايجاب ايدرسه حياتنى، حتّى آخرتنى ديننه فدا ايتديگى، بتون حياتى شهادت ايدن، اوتوز بش سنهدن بَرى سياستى ترك ايدن، متعدّد محكمهلرڭ او قدر اينجهلهمهلرينه رغمًا بو يولده بر دليل بولوناميان، سكسانى آشمش، قبر قپوسنه گلمش، دنيا متاعندن هيچ بر نسنهيه مالك اولمامش و أهمّيت ويرمهمش بر آدم حقّنده "دينى، سياسته آلَت ايدييور" ديين، يردن گوگه قدر، گوكدن يره قدر حقسز و إنصافسزدر.
بز نور مكتبِ عرفانى شاكردلرينڭ قرآنِ حكيمدن آلديغمز حقيقت درسى شودر كه: أوده ياخود بر گميده، بر معصوم، اون جانى بولونسه، عدالتِ قرآنيه او معصومڭ حقّنه ضرر ويرمهمك ايچون او خانهيى، او گمىيى ياقمهيى منع ايتديگى حالده؛ اون معصومى بر تك جانى يوزندن محو ايچون، او خانه، او
— 842 —
گمى ياقيلير مى؟ ياقيليرسه أڭ بيوك ظلم، أڭ بيوك خيانت و غدر اولماز مى؟ بو سببله آسايشى إخلال يولنده يوزده اون جانى يوزندن، طقسان معصومڭ حياتنى تهلكهيه و ضرره صوقمايى عدالتِ إلٰهيه و حقيقتِ قرآنيه شدّتله منع ايتديگى ايچون؛ بز بتون قوّتمزله بو درسِ قرآنيهيه إتّباعًا آسايشى محافظهيه كنديمزى دينًا مجبور بيليرز.
ايشته بزى بويله حقسز إسنادلرله إتهام ايدن دورِ سابقدهكى گيزلى دشمنلريمز شبهه يوق كه؛ يا سياستى دينسزلگه آلَت ايتمك ايستديلر، ياخود بيلهرك، بيلميهرك بوزوق ايدهاولوژيلرى مملكتمزه يرلشديرمك غيرتنه دوشديلر. گورولويور كه، نظام و إنتظامى بوزان، مادّى معنوى مملكتڭ أمنيت و آسايشنى إخلال ايدن بزلر دگل، أصل اونلردى. حقيقى بر مسلمان، صميمى بر مؤمن هيچ بر زمان آنارشىيه و بوزغونجيلغه طرفدار اولماز. دينڭ شدّتله منع ايتديگى شى، فتنه و آنارشيدر. چونكه آنارشى هيچ بر حق طانيماز. إنسانلق سجيهلرينى و مدنيت أثرلرينى جاناوار حيوانلر سجيهسنه چويرر كه، بونڭ آخر زمانده "يأجوج و مأجوج" قوميتهسى اولديغنه قرآنِ حكيم إشارت بيورمقدهدر.
ايشته محترم حاكملر! يگرمى سكز سنه بڭا و طلبهلريمه بويله أذا و جفاده بولونديلر. و محكمهلرده صاوجيلر بزه حقارتلرده بولونمقدن چكينمديلر. بز، بونلرڭ هپسنه تحمّل ايتدك. ايمان و قرآنه خدمت يولنده دوام ايتدك. و دورِ سابق رجالنڭ بتون او ظلم و جفالرينى عفو ايتدك. چونكه اونلر مستحق اولدقلرى عاقبته اوغراديلر. بز ده، حق و حرّيتمزه قاووشدق. سزلر گبى عادل و ايمانلى حاكملر حضورنده سوز سويلهمك فرصتنى اللّٰه بزه بخش ايتديگندن طولايى شكر ايدرز.
هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 843 —
آووقات مهرى هَلاوڭ مدافعهسندن پارچهلر:
رسالهِٔ نور مؤلّفى، بتون مؤلّف و محرّرلرڭ أڭ متواضعيدر. شهرت و تكبّرڭ أڭ بيوك دشمنيدر. بتون دنيا متاعنه آرقه چويرمشدر. نه مال، نه شهرت، نه نفوذ... بونلرڭ هيچ بريسى اونڭ پاينه اولاشهمامشدر و اولاشهماز. غاندى بيله اونڭ قدر دنيادن ألنى چكهمهمشدر. گونده أللى غرام أكمكله و بر چناق چوربا ايله تغدّى ايدن بو بيوك آدم، ياشايورسه آنجق قرآن و ايمانه خدمت ايچون ياشايور. باشقه هيچ، هيچ بر شيئڭ، اونڭ نظرنده قيمت و أهمّيتى يوقدر. بويله ايكن، أثرينڭ مدح و ستايشنده بولوندى دييه اونى صوچلانديرمغه چاليشمق، ١٦٣ نجى مادّهنڭ جُرم آغينه صوقمغه اوغراشمق؛ حق و عدالتله، إنصافله، علمله، إنسانى دوشونجه ايله، حقوق فكريله، منطقله، عقل و فكرله قابلِ تأليف ميدر؟ بوراسى يوكسك محكمهنڭ تقديرينه عائددر.
....
حكومته مخالفت بحثى حقّنده ده بر قاچ سوز سويلهيهرك معروضاتمى نتيجهلنديرمك ايسترم. قارشيڭزده كمالِ صفوت و صميميتله عادلانه قرارلريڭزه إنتظار ايدن بو عصرديده ذات، عمرنده هيچ بر دفعه خلافِ حقيقت بيانده بولونمغه تنزّل ايتمش بر آدم دگلدر. ايلك جلسهِٔ محاكمهده، بوگونكى حكومتدن ممنون اولديغنى و موفّقيتنه دعا ايتديگنى، اونڭ بگنمديگى و تنقيد ايتديگى حكومت، أسكى حكومتلر اولديغنى علنًا سويلهمشدر. فى الحقيقه موكّلم، بتون ملّتله برابر إستبداده قارشى مجادله ايتمش، حرّيت و دموقراسينڭ تأسيسنه چاليشمش و بو خصوصده حصوله گلن موفّقيتدن طولايى ده ممنون اولمشدر. رسالهِٔ نورڭ غايهسى ده، إجتماعى نظام و إنتظامى قلبلره يرلشديرمكدر. سياسى رجال، سياسى ساحهده نظامِ إجتماعىيى، ملّتڭ حق و حرّيتلرينى تأمينه
— 844 —
چاليشدقلرى گبى، رسالهِٔ نور مؤلّفى ده معنوى ساحهده، قلبلرده بونلرى يرلشديرمگه چاليشييور. غايهلر مشتركدر. بر مكتبِ عرفان اولان رسالهِٔ نورڭ مؤلّفى و شاكردلرى آسايشڭ، نظام و إنتظامڭ فخرى و معنوى بكجيلريدر. معنوى ساحهده، قلبلرده و دماغلرده آنارشينڭ، بوزغونجيلغڭ قالقمهسنه چاليشمقدهدرلر. كمالِ صميميتله، هيچ بر عِوَض و غرض اولمقسزين، هيچ بر قارشيلق بكلهمكسزين، يالڭز اللّٰه رضاسى ايچون، ملّت و مملكتڭ منفعتى ايچون چاليشمقدهدرلر. بونى ياپمق بر جُرم و جنايت دگل، ملّت و مملكته بر خدمتدر. مؤاخذهيه دگل، تقديره لايقدر. برائتنى ايستهمك حقّمزدر. قرار يوكسك محكمهنڭدر.
٭ ٭ ٭
آووقات سنىّ الدّين باشاقڭ مدافعهسى:
متعاقبًا، مؤلّفڭ ديگر وكيلى اولان آووقات سنىّ الدّين باشاق قالقمش، قيصه بر قاچ سوز سويلهمشدر:
آرتيق مسئله آيدينلانمش، حقيقت گونش گبى تظاهر ايتمشدر. يوكسك محكمه هر شيئه واقف اولمشدر. بنم بوڭا علاوه ايدهجك بر سوزم يوقدر. بويله قيمتلى، فضيلتلى، ملّت و مملكت ايچون جانسپارانه و هيچ بر عِوَض و بدل مقابلى اولميهرق فى سبيل اللّٰه چاليشان ذواتى بورالره گتيرن، جنايت صنداليهلرينه اوطورتان ذهنيت حقّنده بعض مطالعهده بولونمق ايستردم؛ فقط اونڭ يرى بوراسى دگلدر. بونڭ ايچون آيريجه بر أثر يازمق ايجاب ايدر. چونكه بو ذهنيتله مجادله، هركس ايچون بر وظيفهدر. يوكسك محكمهنڭ يوكسك وجدانى بنى مدافعهدن مستغنى قيلاجق درجهده إطمئنانبخشدر. موكّلمڭ برائتنى ايستهمكله شرف طويارم.
٭ ٭ ٭
— 845 —
آووقات عبد الرحمن شرف لاچڭ مدافعهسى:
متعاقبًا، ديگر ممتاز آووقات آرقداشلرى گبى استادڭ مدافعهسنى فخرى اولارق درعهده ايدن ايمانلى و قدرتلى مشهور و ممتاز آووقات عبد الرحمن شرف لاچ مدافعهيه باشلادى. أوّلا بر مقدّمه ياپدى. ديدى كه:
صانيق اولارق حضوريڭزه گلن سكسان ياشنى متجاوز بو مبارك ذاتڭ صوچله هيچ بر مناسبت و تعلّقى اولماديغى تماميله تظاهر ايتمشدر. يوكسك محكمهجه ده بوڭا تام قناعت حاصل اولديغنى، برائتنه قرار ويريلهجگنى ده قوّتله اُميد ايدرم. آنجق عليهمزده بر قرار ويريلمسنه بيڭده بر إحتمال اولسه ده، اوزريمه آلديغم بر معصومڭ مدافعهسنى إهمال ايتمهيى بر وظيفهسزلك صايارم. يوكسك تمييز محكمهسنڭ قناعت و نقطهِٔ نظرينى ده حسابه قاتمق ايجاب ايدر. بوراده بحث ايديلمدى دييه اصول نقطهسندن بر أكسكلكده بولونمش اولماملىيم. اونڭ ايچون مدافعهمى ياپمهمه يوكسك محكمهنڭ مساعدهلرينى رجا ايدرم.
- پكى عبد الرحمن بك، صوڭ مدافعهڭزى ديڭلهيهجگز. بيورڭ.
....
گنجلك رهبرى إسملى أثر، قرآنِ عظيم الشانڭ أمر و تفسيرلرندن عبارت بولونماسنه، إسلام ديننڭ و بو دينڭ أمر و نصيحتلرينى إحتوا أيلهمسنه و آناياصهنڭ ٧٠ نجى مادّهسنه گوره: شخصى مصونيت، وجدان، تفكّر، سوز و نشر حق و حرّيتى توركلرڭ طبيعى حقلرندن اولديغى.. آناياصهنڭ ٧٥ نجى مادّهسنه گوره ده هيچ بر كيمسه، منسوب اولديغى دين و مذهبدن طولايى مؤاخذه ايديلهميهجگندن؛ موكّلمڭ آناياصه ايله كنديسنه بخش ايديلمش بولونان بو دين و نشر حرّيتندن محروم ايديلهرك جزائى تعقيبه معروض بيراقيلماسى آناياصه حكملرينه مغايردر.
— 846 —
....
يوقاريده ايضاح ايتديگمز قانونى طرفلريمز فرضِ محال نظرِ دقّته آلينماز، تورك جزا قانوننڭ آنتى دموقراتيك ١٦٣ نجى مادّهسنه گوره موكّلمڭ تعقيبى ممكن فرض ايديليرسه، إسناد ايديلن صوچڭ تحليلينه گچر و شويله ديرز:
بر مسلمان، آق صاچلى، ياشلى بر مسلمان. صاچنى باشنى و ياشنى بتون عمرى بوينجه نورله آغارتمش بر مسلمان. صاچى، باشى، ياشى و بتون وجودى اللّٰهڭ نوريله ييقانمش ترتميز و بَمْ بياض بر مسلمان. بتون عمرى بوينجه إنعامِ حق اولان حياتنى، تورك ملّتنڭ صلاح و حقيقى سعادتى ايچون وقف ايتمش؛ أمرِ إلٰهى اولان روحنى فلگڭ حقيقى مالكى اللّٰهه تسليم ايدنجهيه قدر عين يولده يورومگه عزم ايتمش؛ بناىِ سبحانى اولان بدننى، يالڭز اللّٰه يولنده ييپراتمش اولان بيوك بر مسلمان، بوگون "دموقراسى واردر" دينيلن بر گون، قالقييور، يالڭز "اللّٰه" دييور، "كتاب" دييور، "رسول" دييور و گنجلگه "دقّت" دييور. دير ديمز آرقهسندن صاوجى (دعوايى آچان صاوجى) ياپيشييور.
- گل بورايه... صوچ ايشلدڭ! دييور.
و آفاقى قاپقره بر ظلمت قاپلامشدر.
فقط، باقڭ شو أصيل و نجيب إختيار مسلمانه! نه قدر ساكن و نه قدر راحتدر. زيرا كثرتده دگل، وحدتدهدر. گيجهنڭ ظلمتندن و گوندوزڭ رنگارنگندن بىفتوردر. بلا زنداننده صفايى سير ايتمكدهدر. جفا سفرهسنده وفا بولان، مظهرِ تجلّى اولاندر. زيرا أشيا حقيقتلرندن خبرداردر. كثافتى لطافته قلب ايتمشدر. قانى چكيلمش، طمارلرنده قان يرينه، فيضِ حق و نور جريان ايتمكدهدر و صاوجى (دعوايى آچان صاوجى) بو مسلمانى قولندن ياقالامش، حپسه سوروكلهمكدهدر.
— 847 —
نيچون؟ نهدن؟ نه ياپدى بو پيرِ فانى؟ نهدر قباحتى بو إختيار مسلمانڭ؟ نه مى ياپدى؟ باقڭ صاوجىيه (دعوايى آچانه) گوره نهلر و نهلر ياپدى؟
"گنجلك رهبرى" آديله بر كتاب چيقاردى.
ا - لائكلگه آيقيرى حركت ايتدى. اللّٰه، دين، ايمان لائكلگه آيقيرى اولور مى؟ اولور. پكى باشقه؟
ب - دولتڭ إجتماعى، إقتصادى، سياسى و حقوقى تمل نظاملرينى دينى أساسلره اويدورمق ايستدى. ناصل، نيچون و نه مقصدله ياپدى بونلرى؟
ج - شخصى نفوذ تأمين و تأسيس ايتمك مقصديله.
پكى، يا سياسى منفعت قصدى وار مى عجبا؟ خاير بو يوق. أهلِ وقوف ده بو مقصدى گورمهمش. صاوجى ده بونى دييهمييور. پكى امّا، مادام كه سياسى منفعت قصدى يوقمش، بو پيرِ فانينڭ شخصى، جثّهسى، بدنى نه كه، دنيادن نه بكلهيور كه نفوذ تأمين ايتمك ايستهسين؟
صاوجى، "بن اوراسنى بيلمم" دييور. ايستهيور ايشته. هم بونى بويلهجه بيلير كيشيلر ده سويلهيورلر.
پكى، ناصل ياپدى بو ايشلرى بو مسلمان؟
ا - دينى، دينى حسّياتى و دينجه مقدّس طانيلان شيلرى آلَت ايتمك صورتيله.
نهدر بو مقدّس طانيلان شيلر؟ إسلام دينى، مسلمانلق حسلرى، اللّٰه كلمهسنڭ قلبدهكى خشيتى، قرآن، تفسير... ديمك صاوجى بونلرى بيلييور. بونلرڭ مقدّسات اولديغنه اينانييور.
— 848 —
پكى امّا، بونلرى بيلمك، اينانمق و صوڭره سويلهمك آلَت ايتمك ميدر؟ أوت، دعوايى آچان صاوجىيه گوره آلَت ايتمكدر. اويله ايسه صاوجى ده بونلرى آلَت ايدييور.. هم ده سياسى بر قانونه آلَت ايدييور.. هم ده بر مسلمانى محكوم ايتديرمك ايچون آلَت ايدييور. شو حالده او ده ١٦٣ نجى مادّهيه گوره صوچ ايشلهمييور مى؟
"خاير" دير صاوجى، بن پروپاغنده ياپمييورم؟ او پروپاغنده و تلقين ياپدى. نه ديدى پكى؟ شونلرى سويلهدى:
"...بو زمانده، زندقه ضلالتى إسلاميته قارشى محاربهسنده نفسِ أمّارهنڭ پلانيله شيطان قومانداسنه ويريلن فرقهلردن أڭ دهشتليسى ياريم چيپلاق خانملردر كه، آچيق باجاغيله، دهشتلى بيچاقلرله أهلِ ايمانه تعرّض ايدوب صالديرييورلر. نكاح يولنى قپامغه، فحش يولنى گنيشلتديرمگه چاليشهرق چوقلرڭ نفسلرينى بردن أسير ايدوب، قلب و روحلرينى كبائر ايله يارهلايورلر؛ بلكه او قلبلردن بر قسمنى ئولديرييورلر."
پكى يالان مى بونلر؟ فحشى تشويق و نكاحى إمحا ايدن فاحشهلر گروهى إنكار مى ايديلييور؟ گيزلى و آشكار فحشله و دولت أليله مجادله يوق مى؟ جزا قانونى، فحشله مجادله نظامنامهسى و أخلاق ضابطهسى بونلرله گيجهلى گوندوزلى مجادله ايتمييور مى؟
وار، وار امّا بوڭا بز قاريشيرز، اللّٰه نه قاريشير؟ دييور صاوجى. پكى بويله ديسين. ديسين امّا.. قانون، ضابطه و صاوجى، صوچ ايشلندكدن صوڭره ايشلهيهنى و ايشلهتنى ياقالايور. يعنى ايش اولوب بيتدكدن صوڭره، ناموس پايمال
— 849 —
اولوب آدم ئولدكدن صوڭره. داها أوّل تدبير آلمغه قانونًا إمكان يوق؛ فقط دينًا بوڭا إمكان وار: اللّٰه قورقوسى و دين. بو قورقو سايهسنده هر درلو رذالتڭ اوڭى آلينهبيلهجگنى بيلديرييور. إسلام دينى بونى أمر ايدييور. تدبيرى أوّلدن آلن دييور. ناصل؟ نصيحت ايدڭ، ايقاظ ايدڭ، اللّٰهى طانيتڭ، إنسانڭ قلبنده اللّٰه قورقوسى، اللّٰه سَوْگيسى، آتش، جهنّم، أبدى عذاب، أبدى سعادت ير ايتسين، بيلسين، آڭلاسين، سوسين و قورقسون؛ قورقسون كه فنالقلردن قاچسين، هم كنديسى قورتولسون، هم ده جمعيت. صاوجى ده، دولت ده، حكومت ده، ملّت ده راحت ايتسين. بونڭ ايچون اللّٰه قورقوسنى و سَوْگيسنى إنسانلره آشيلايڭ.
ناصل ياپالم بو ايشى؟ سويلهيڭ، يازيڭ، اوقوتڭ. پكى امّا او زمان پروپاغنده دييورلر. نه اولور؟ بونلر اللّٰهڭ أمرلرى، قرآنِ عظيم الشانڭ حكمتلرى دگل مى؟ دين، سزڭ أڭ طبيعى حقّڭز دگل مى؟ كيم منع ايدر سزى بوندن (اللّٰه يولندن)؟ صوچ دييورلر بوڭا. اويله مى؟ اللّٰهڭ أمرينى اوقويڭ:
اِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللّٰهِ وَ شَاقُّوا الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدٰى لَنْ يَضُرُّوا اللّٰهَ شَيْئًا وَ سَيُحْبِطُ اَعْمَالَهُمْ
مئالى: "خبريڭز اولسون كه او كفر ايدوب خلقى اللّٰه يولندن منع أيلهين و حق كنديلرينه تبيّن ايتدكدن صوڭره پيغمبره قارشى گلنلر، هيچ بر زمان اللّٰهه ذرّهجه بر ضرر ايدهجك دگللر. او، اونلرڭ عمللرينى هدر ايدهجكدر."
پكى امّا، ديڭلهمزلرسه؟ ديڭلهينلره، ايمان ايدنلره تكرار ايدڭ؛ چونكه ياپديغڭز ايش اييدر.. إنسانلر ايچون، جمعيت ايچون، ملّت ايچون، حكومت
— 850 —
ايچون، دولت ايچون خيرليدر؛ شردن، بلادن قورويوجيدر. ايمان ايدنلره دييڭ كه:
يَا اَيُّهَا الَّذِينَ اٰمَنُوا اَطِيعُوا اللّٰهَ وَ اَطِيعُوا الرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوا اَعْمَالَكُمْ
مئالى: "أى بتون ايمان ايدنلر! اللّهه و رسولنه إطاعت ايدڭ ده عمللريڭزى إبطال أيلمهيڭ."
بوڭا ده اينانمازلرسه، دييڭ كه: تهلكه.. وطن و ملّتڭز ايچون تهلكه؛ دينده، دينڭ پروپاغندهسنده دگل، دينسزلكدهدر. بونى باشوكيلمز ده سويلهدى: "صاغجيلغڭ، مملكت ايچون تهلكهلى اولديغى گورولمهمشدر. بوگون دين پروپاغندهسنه مانع بر حال يوقدر؛ تدبير آلمغه ده لزوم قالمامشدر."
محترم حاكملر! سز بيليرسڭز، فقط بر كرّه ده دعوايى آچان صاوجىيه صوريڭز، باقالم خاير دييهبيلهجك مى؟ اللّٰهڭ أمرلرى، قرآنِ عظيم الشانڭ حكمتلرى گنجلره آڭلاتيلماز، بيلديريلمزسه، پروپاغنده صوچدر دييه منع ايديليرسه؛ أخلاقسزلق، عفّتسزلك، كوكسزلك، فحش، زنا، قتل صوچلرينڭ اوڭنه گچمك يالڭز جزا قانونلريله قابل ميدر؟ "قومونيزم" گبى بتون دنيايى تهديد ايدن أرذل آفتڭ، گيزلى و آشكار، سريع و سينسى تخريباتنى تمامًا نه ايله اوڭلهمك ممكندر؟
محترم وطنسور، اللّٰهنه و مقدّساتنه باغلى نجيب تورك حاكملرى! شو قورقونج كفر پروپاغندهسنه، كورپه مسلمان تورك چوجقلرينڭ تميز و صاف دماغلرينى سنهلرجه تخريب ايدهرك فلجه اوغراتان قورقونج دين دشمنلرينڭ آقيتديغى زهرلره باقڭ.
— 851 —
نه قورقونج حال و تضادلر ايچندهيز. صاوجى بونى گورمز، إسلام ديننه و بتون مقدّس دينلره ياپيلان بو قورقونج تعرّض و حقارتى تعقيب ايتمز ده، بو تعرّضدن گنجلگه محافظه تدبيرلرى توصيه ايدنى مى ياقالار؟
پك محترم تورك مسلمان حاكملر! سز قرآنِ مبينڭ اللّٰهڭ نورينڭ پيريلتيلرى ايله طولو اولان و يالڭز او نورِ إلٰهىيى عكس ايتديرن رسالهٔ نور گنجلك رهبرندن طولايى موكّلمى محكوم ايدهمزسڭز!..
محترم، أصيل و مسلمان تورك حاكملرى! پك ايى بيليرسڭز كه، حقيقى إرشاد عالملرى أنبيانڭ وارثلريدر. بو مبارك ذاتلر ده كنديلرينه ميراث قالان وعظ و نصيحتى، قرآنِ مبينڭ أمرلرينه گوره ياپمقله مكلّفدرلر. وظيفهسنى ياپاركن هيچ بر اجرت و عِوَضڭ طالبى دگلدرلر. وظيفهلرينى فى سبيل اللّٰه ياپارلر. آنجق، اللّٰه و رسولنڭ رضاسنه طالبدرلر. صوڭ نَفَسلرينه قدر بو مقدّس وظيفهيه دوام ايدرلر. چونكه بو وظيفه اونلره اللّٰه و رسولنڭ أمانتيدر. موكّلم، بو أمانتى أهلنه توديع ايدييور دييه ناصل تعقيب و تعذيب ايديلير؟ ناصل بو إختيار ياشنده ضعيف و نحيف بُنْيهسى، اينانهميهجغى آغير بر تكليف ايله مكلّف طوتولور؟
- گل زندانه گير!
بو، أڭ قورقونج بر ظلم اولور. بو ظلمه مانع اولمق وظيفهسى ده سزلره أمانت ايديلمشدر.
بتون فنالقلرى، گناهلرى، أخلاقسزلغى، رذالتى، فساد و فتنهيى إمحا ايدهجك نوردر...
....
— 852 —
يُرِيدُونَ اَنْ يُطْفِئُوا نُورَ اللّٰهِ باَفْوَاهِهِمْ وَ يَاْبَى اللّٰهُ اِلَّا اَنْ يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ
مئالى: "اونلر اللّٰهڭ نورينى آغزلريله سوندورمك ايستهيورلر. اللّٰه ايسه، (محقّق) نورينى تماملامق (تمامًا پارلاتمق) ايستهيور.. كافرلر خوشلانمسهلر ده."
آووقات
عبد الرحمن شرف لاچ
بو مدافعهيى متعاقب استاد سعيد النورسىيه باشقه بر دييهجگى اولوب اولماديغى محكمه رئيسى طرفندن صورولمش، مُومٰى إليه آياغه قالقهرق:
- يالڭز بر كلمه سويلهمك ايچون مساعدهڭزى رجا ايدرم.
- بيوريڭز.
- محترم وكيللرم بنم شخصم حقّنده سويلهمش اولدقلرى ثناكار سوزلره بن لايق دگلم. بن، قرآن و ايمان خدمتنده چاليشان عاجز بر آدمم. باشقه بر دييهجگم يوقدر.
برائت قرارينڭ تبليغى:
بونڭ اوزرينه محاكمه ختام بولمش؛ هيئتِ حاكمه مشاورهدن صوڭره إتّفاقله برائت قرارينى تبليغ ايتمش و بو قرار محكمهده حاضر بولونان اونورسيتهليلر و خلق طرفندن شدّتله آلقيشلانمشدر. صاوجيلق طرفندن تمييز ايديلمديگى ايچون قرار كسينلشمشدر.
٭ ٭ ٭
— 853 —
بديع الزمانڭ إستانبوله تشريفى مناسبتيله اونورسيتهلى بر نور طلبهسنڭ آرقداشنه يازديغى مكتوب:
سَوْگيلى استاديمزڭ تشريفندن طولايى بزى و إستانبولى تبريكڭزه تشكّر ايدرم. بو محتشم، مستثنا حادثهدن طولايى، قوجه شهر قاينادى؛ ايچين ايچين بايرام ياپييور. عالمى جاهلى، فقيرى زنگينى، گنجى إختيارى محكمهلرده، اوتلده هر يرده اونى گورمگه و ديڭلهمگه قوشويور.
رؤيالريمز دخى نشئه و فرحله طولو... دشمنلريمزڭ ايسه يوزلرى داها زياده قراردى. نفاقلرينڭ هيچ بر شى ياپماديغنى و ياپاميهجغنى آرتيق بيلييورلر. استاديمز، إستانبولڭ شخصيت دورينڭ يادگارى اولان هر شيئه يڭيدن جان ويرديلر. قارداشلريمزڭ گوزنده، شهرڭ منظرهسى بردن بره دگيشدى. آياصوفيه، سراى بورننه قدر اوزاندى. منارهلرنده ينه أذانِ محمّدى (عصم) اوقونويور؛ ايچنده، حافظلر يڭيدن قرآنِ كريم تلاوتنه باشلاديلر. فاتح، هر گون تربهسندن قالقهرق، فتح ايتديگى شهرڭ بيوك و مبارك مسافرينه، "خوش گلديڭز!" دييور و اونى تبريك ايدييور. يڭى جامعڭ شرفهسندن، بك اوغلينڭ أڭ قراڭلق و ملوّث إزبهسنه قدر نفوذ ايدهجك ايشيق طوفاننى شيمديدن گورور گبى اولويورز. هپسنڭ آياصوفيهنڭ، فاتحڭ، سلطان أحمدڭ، أيوبڭ و سليمانيهنڭ و بتون مسلمان إستانبولڭ حجاب پردهلرينى يوزلرندن آتيشى و بزه داها محتشم و داها صميمى گورونمهلرى، بو بيوك تشريفدن و بو علوى نوردن.. استاديمز، آرتيق بو شهرڭ گونشى. او گيدرسه، اُفقندهكى گونش ده اونى تعقيب ايدهجك و ميليونلق شهر قرارىويرهجك. تسلّيمز، فاتح شهرينڭ رسالهِٔ نورله آيدينلانهجغى و پارلايهجغى اميديدر.
— 854 —
استاديمزڭ تشريفنى تلفونله خبر ويردكلرى زمان، جانسز وجودمدن بردن بره بر جريان گچدى. ئولديريجى و اويوشديريجى دگل؛ ديريلتن، جانلانديران بر جريان... مادّى و معنوى وارلغمڭ بر آنده قوّت بولوب، معظّم بر مقناطيسڭ بنى چكديگنى حسّ ايتدم. آغير جزا محكمهسنه واصل اولديغم زمان، برآز أوّلكى تحسّسلريمڭ بتون جمعيتده حاكم اولديغنى فرق ايتدم. محكمهنڭ ايچى و طيشى طيقليم طيقليم طولو ايدى. غلبهلگى يارارق ايچرى گيرمك ايستدم؛ فقط گوزم ايكى اونورسيتهلى طلبهنڭ آراسنده يوروين استاده ايليشدى. معناسيله اولديغى قدر مادّهسى و قيافتى ايله ده بامباشقه اولان و شو آنده ميليونلرجه گوزڭ اونڭ اوزرنده طوپلانديغى مستثنا وارلق، صانكه هيچ بر شيله علاقهدار دگلدى و هيچ بر حادثهدن خبرى يوقدى.
....
محكمهنڭ ايچندهيم. علوى إسم ذكر ايديلير ايديلمز، بيوك آدم قوجه بر ملّتڭ، دينڭ و دورڭ تاريخى ممثّلى اولارق ايچرى گيردى. اوفاق بر قايناشمهيى متعاقب چيت يوق. هركس، بو محتشم و معظّم آنڭ معناسنى و هيجاننى طويمقده...
خستهيم ديمهلرينه رغمًا، استاديمزڭ يرلرندن ييلديرم گبى فيرلايهرق إعتراض و ايضاحلرى.. محكمه هيئتنڭ حيرانلقله بيوك آدمى سيرى... ايكنجى جلسهده داها معظّم بر غلبهلك... استاديمزڭ، وقوفسز أهلِ وقوف راپورينه بِالذّات ويردكلرى خارق العاده جوابلر.. و محكمهنڭ ٥ مارته تعليقى... تيترهيهرك، گناه و ضعفلرمه بيڭ تأسّف و توبه ايدهرك ياقلاشوب، مبارك أللرينى صوڭسز بر إشتياقله اوپديگم و ايچمى ترتميز طوتمغه چابالايهرق گوزلرينى بولمغه جسارت ايتديگم او آن، او گون، خاطرهلريمڭ أڭ بيوك و أڭ ناديده يادگارى اولاجق. اونورسيتهلى
— 855 —
ديگر قارداشلرم، استاديمزڭ خدمتنده بولونمقله شرفِ عظمايه قاووشمشلر. او استاديمزدن، جنابِ حق أبديًا راضى اولسون و بتون طلبهلرينه و بِالخاصّه بنم گبى بيچاره، زواللى و عاجزلره عقل، درايت، عزم و إخلاص إحسان بيورسون. آمين.
أوت قارداشم، بو عصرڭ معنوى شاهى اولديغى حياتى و أثرلريله ثابت اولان بر استادڭ أثرلرينى بز محتاجلره لطف ايدن جنابِ حقّه حدسز شكرلرله برابر؛ شو زمانڭ يارهلرينه أڭ مناسب بر علاج، بر مرهم و ظلماتڭ تهاجمنه معروض هيئتِ إسلاميهيه أڭ نافع بر نور و ضلالت واديلرنده حيرته دوشنلر ايچون أڭ طوغرى بر رهبر اولان رسالهٔ نورى، ئولونجهيه قدر اوقويهجغز، نشر ايدهجگز إن شاء اللّٰه.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
إستانبول اونورسيتهسى نور طلبهلرندن
كامل
٭ ٭ ٭
استادڭ أميرطاغه گيديشى
استاد بديع الزمان إستانبولدهكى محاكمهسنڭ برائتله نتيجهلنمهسنى متعاقب أميرطاغه گلدى. أميرطاغده رمضان آيينڭ بر گوننده قيره چيقديغى زمان، بر باشچاووش و اوچ سلاحلى ژاندارمه ياننه گوندريلهرك، گلهجك فقرهده بيان ايديلديگى گبى، كنديسنه شاپقه گيمسى تكليف ايديلييور؛ بو سببله قرهقوله جلب ايديلييور. بونڭ اوزرينه استاد بر إستدعا يازهرق، عدليه و داخليه وكالتنه گوندرييور؛ عين زمانده آنقرهدهكى بر طلبهسنه ده گوندرهرك علاقهدار مبعوثلره
— 856 —
حادثهنڭ طويورلماسنى بيلديرييور. آنقرهدهكى طلبهلرى، بو شكوانڭ بر نسخهسنى، صامسونده منتشر بيوك جهاد غزتهسنه گوندرييورلر. يازى، بيوك جهادده "أڭ بيوك إثبات" باشلغى آلتنده و بر حاشيه علاوه ايديلهرك نشر ايديلييور. صوڭره، آنقره و إستانبول اونورسيتهسندهكى نور طلبهلرى ده ايكى اوچ مقاله يازى، بيوك جهاد غزتهسنه گوندرييورلر و نشر ايديلييور. بو صيرهلرده مَلاطيه حادثهسى وقوعه گلييور؛ ديندارلر عليهنده بر سورى يالان، إفترا، تزوير پروپاغندهسى باشلايور. بو تحريكلره آلدانان بعض شخصيتلر، دينى غزتهلردن مدارِ إتهام نقطهلر بولمق ايچون چاليشييورلر. صامسونده ده مذكور "أڭ بيوك إثبات" باشلقلى يازى و اونورسيته نور طلبهلرينڭ مقالهلرى طولاييسيله، غزته نشريات مديرى ايله آنقرهدن بو يازيلرڭ بعضلرينى گوندرن بر نور طلبهسى توقيف ايديلهرك محكمهيه ويريلييور. نورجيلغڭ مملكتده إنكشافى عليهنده غزتهلرده بياناتلر، قناعتلر ايلرى سوروليور. ٦٠٠ قدر نور طلبهسنڭ محكوميتنى إستهداف ايدر شكلده، توركيهده يگرمى بش يرده تحرّى ياپيلوب، بر قسمنده دعوا آچيلييور. نتيجهده؛ رسالهِٔ نورده و نور طلبهلرنده مدارِ إتهام بر نقطه اولمايوب، صوچ بولونمديغى قناعتنه واريلييور.
صامسونده آچيلان دعواده أوّلا محكوميته قرار ويريلمشسه ده، محكمهِٔ تمييزڭ رسالهِٔ نور أثرلرى و مؤلّفى بديع الزمان حقّنده سرد ايتديگى مطالعه ايله محكوميت قرارينى أساسدن بوزماسى سببيله، تكرار ياپيلان دوروشمهده، يازيلرده صوچ عنصرى بولونمديغى قناعتنه واريلارق برائت قرارى ويريلمشدر.
"أڭ بيوك إثبات" باشلقلى يازيدن طولايى صامسونده استاديمز عليهنه ده دعوا آچيلمشدى. صامسونه محكمهيه جلبى ايستهنييوردى. چوق راحتسز و إختيار اولماسى سببيله قضا طبيبلگندن آلديغى بر راپورى نظرِ إعتباره آلينميهرق،
— 857 —
مطلقا محكمهده بولونماسى ايستهنييوردى. نهايت استاد، صامسونده محكمهده بولونمغه قرار ويرهرك إستانبوله قدر گلدى. فقط صحّتنڭ بوزوقلغى و تحمّل ايدهممهسندن يوله دوام ايدهميوب هيئتِ صحّيهدن بر راپور آلوب محكمهيه گوندردى. راپورده، سعيد النورسىنڭ ياپيلان معاينه نتيجهسى، نه قرهدن، نه دڭزدن و نه ده هوادن صامسونه گيتمگه وجودى تحمّل ايدهميهجگى يازيلى ايدى. محكمهده، مدّعىعمومى شدّتلى إصرارلرله سعيد النورسىنڭ مطلقا محكمهده بولونماسنى ايستهمشسه ده، محكمه هيئتى صحّيه راپورينه إستنادًا، بديع الزمانڭ إستانبول محكمهلرندن برنده إستنابه صورتيله إفادهسنڭ آلينماسنه قرار ويردى. نهايت دوام ايدن محكمهلر نتيجهسنده، صامسون محكمهسى دعوا موضوعى يازيده محكوميتى ايجاب ايتديرهجك بر قصد گورمديگندن، سعيد النورسىنڭ برائتنه قرار ويردى.
٭ ٭ ٭
استاديمز بديع الزمان سعيد النورسى بو مدافعهيى إستانبول محكمهسنده اوقومش و محكمهسى برائتله نهايت بولمشدر
گيزلى دشمنلريمز، بو رمضانِ شريفده تكرار عدليهيى بنم عليهمه سَوق ايتديلر. مسئله ده، بر گيزلى قومونيست قوميتهسيله علاقهداردر.
بريسى: بتون بتون قانون خلافنه اولارق، بنى تك باشمله و يالڭز اولارق قيرده و طاغده اوطوروركن، اوچ سلاحلى ژاندارمه ايله بر باشچاووش يانمه گوندرديلر. "سن باشڭه شاپقه گيمييورسڭ" دييه، زورله بنى قرهقوله گتيرديلر. بن ده، عدالتى هدف طوتان بتون عدليهلره سويلهيورم كه:
— 858 —
بويله بش وجهله قانونسزلق ايدوب قانون نامنه بش وجهله إسلام قانونلرينى قيران آدم، حقيقى قانونسزلق ايله إتهام ايديلمك لازم گليركن، اونلرڭ او عجيب قانونسزلغى و بهانهسيله، ايكى سنهدن بَرى وجدانى عذاب ويردكلرندن؛ ألبته محكمهِٔ كبراىِ حشرده بونڭ جزاسنى چكهجكلردر. أوت اوتوز بش سنهدر منزوى اولديغى حالده هيچ چارشو و قصبهلرده گزمهين بر آدمى، "سن فرنك سرپوشنى گيمييورسڭ" دييه إتهام ايتمگه، دنياده هانگى قانون مساعده ايدر؟
يگرمى سكز سنهدن بَرى بش ولايت و بش محكمه و بش ولايتڭ ضابطهلرى اونڭ باشنه ايليشمدكلرى حالده، خصوصًا بو دفعه إستانبول محكمهِٔ عادلهسنده يوزدن زياده پوليسلرڭ گوزلرى اوڭنده، هم ايكى آى ده يايا اولارق هر يرى گزديگى حالده، هيچ بر پوليس ايليشمديگى و هم محكمهِٔ تمييز بره ياساق دگل دييه قرار ويرديگى، هم بتون قادينلر و باشى آچيق گزنلر و بتون عسكرى نفرلر و وظيفهدار مأمورلر گيمگه مجبور اولمادقلرندن و گيمسنده هيچ بر مصلحت بولونماديغندن و بنم رسمى بر وظيفهم اولماديغندن (كه رسمى بر لباسدر) برهيى گينلر ده مسؤل اولمازلر دينيلديگى حالده؛ خصوصًا منزوى و إنسانلر آراسنه گيرمهين و رمضانِ شريفڭ ايچنده بويله خلافِ قانون أڭ چركين بر شى ايله روحنى مشغول ايتمهمك و دنيايى خاطرينه گتيرمهمك ايچون خاص دوستلريله دخى گوروشمهين، حتّى شدّتلى خسته اولديغى حالده، روحى و قلبى وجوديله مشغول اولمامق ايچون علاجلرى آلميان و حكيملرى چاغيرميان بر آدمه شاپقه گيديرمك، أجنبى پاپاسلره بڭزتمك ايچون اوڭا تكليف ايتمك و عدليه ايله تهديد ايتمك، ألبته ذرّه قدر وجدانى اولان بوندن نفرت ايدر.
مثلا اوڭا تكليف ايدن ديمش: "بن أمر قولىيم." جبرِ كيفى قانون ايله أمر اولور مى كه، أمر قولىيم ديسين. أوت قرآنِ حكيمده، يهودى و نصرانيلره باشده
— 859 —
بڭزهمهمك ايچون اوڭا دائر آيت اولديغى گبى،
يَا اَيُّهَا الَّذِينَ اٰمَنُوا اَطِيعُوا اللّٰهَ وَ اَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ اُولِى الْاَمْرِ مِنْكُمْ
آيتى، اولو الأمره إطاعتى أمر ايدر. اللّٰه و رسولنڭ إطاعتنه ضد اولمامق شرطيله، او إطاعتڭ أمر قولىيم دييه حركت ايدهبيلير. حالبوكه بو مسئلهده، عنعنهِٔ إسلاميه قانونلرى خستهلره شفقتله اينجيتمهمك، غريبلره شفقت ايدوب اينجيتمهمك، اللّٰه ايچون قرآن و علمِ ايمانىيه خدمت ايدنلره زحمت ويرمهمك و اينجيتمهمك أمر ايتديگى حالده؛ خصوصًا منزوى، دنيايى ترك ايتمش بر آدمه أجنبى پاپاسلرينڭ سرپوشنى تكليف ايتمك، اون وجهله دگل يوز وجهله قانونه مخالف و إسلامڭ عنعنهوى قانونلرينه قارشى بر قانونسزلقدر و كيفى بر أمر حسابنه او قدسى قانونلرى قيرمقدر. بنم گبى قبر قپوسنده، غايت خسته، غايت إختيار، غريب، فقير، منزوى، سنّتِ سنيهيه مخالفت ايتمهمك ايچون اوتوز بش سنهدن بَرى دنيايى ترك ايدن بر آدمه بو طرز معاملهلر قطعيًا شك و شبهه بيراقمدى كه؛ قومونيست پردهسى آلتنده، آنارشيلك حسابنه، وطن و ملّت و إسلاميت و دين عليهنده مدهش بر سوءِ قصد أثرى اولديغى گبى، إسلاميته و وطنه خدمته نيّت ايدن و مدهش خارجى تخريباته قارشى جبهه آلان ديندار مبعوثلر و دموقراتلره دخى بيوك بر سوءِ قصددر. ديندار مبعوثلر دقّت ايتسينلر، بو دهشتلى سوءِ قصده قارشى مدافعهده بنى يالڭز بيراقماسينلر.
حاشيه:روسڭ باش قوماندانى قصدًا اوڭندن اوچ دفعه گچديگى حالده آياغه قالقميان و تنزّل ايتمهين و اونڭ إعدام تهديدينه قارشى عزّتِ إسلاميهيى محافظه ايچون اوڭا باشنى أگمهين؛ إستانبولى إستيلا ايدن إنگليز باش قومانداننه و اونڭ واسطهسيله فتوا ويرنلره قارشى، إسلاميت شرفى ايچون، إعدام تهديدينه بش پاره أهمّيت ويرمهين و "توكورڭ ظالملرڭ او حياسز يوزينه!" جملهسيله و
— 860 —
مطبوعات لسانيله قارشيلايان؛ و مصطفى كمالڭ أللى مبعوث ايچنده حدّتنه أهمّيت ويرمهيوب "نماز قيلميان خائندر" ديين؛ و ديوانِ حربِ عُرفينڭ دهشتلى سؤاللرينه قارشى، "شريعتڭ تك بر مسئلهسنه روحمى فدا ايتمگه حاضرم" دييوب، دالقاووقلق ايتمهين و يگرمى سكز سنه، گاوورلره بڭزهمهمك ايچون إنزوايى إختيار ايدن بر إسلام فدائيسى و حقيقتِ قرآنيهنڭ فداكار خدمتكارينه مصلحتسز، قانونسز دينيلسه كه: "سن، يهودى و خرستيان پاپاسلرينه بڭزهيهجكسڭ، اونلر گبى باشڭه شاپقه گيهجكسڭ، بتون إسلام علماسنڭ إجماعنه مخالفت ايدهجكسڭ؛ يوقسه جزا ويرهجگز." دينيلسه، ألبته اويله هر شيئنى حقيقتِ قرآنيهيه فدا ايدن بر آدم، دگل دنيوى حپس ويا جزا و إشكنجه، بلكه پارچه پارچه بيچاقله كسيلسه، جهنّمه ده آتيلسه، قطعيًا يوز روحى ده اولسه، بتون تاريخچهٔ حياتنڭ شهادتيله، فدا ايدهجك!
عجبا، بو وطن و دينڭ گيزلى دشمنلرينڭ بو أشدِّ ظلمِ نمرودانهلرينه قارشى، معنوى پك چوق قوّتى بولونان بو فداكارڭ تحمّلى و مادّى قوّتله و منفى جهتده مقابله ايتممهسنڭ حكمتى نهدر؟ ايشته بونى، سزه و عموم أهلِ وجدانه إعلان ايدييورم كه؛ يوزده اون زنديق دينسزڭ يوزندن طقسان معصومه ضرر گلمهمك ايچون، بتون قوّتيله داخلدهكى أمنيت و آسايشى محافظه ايتمك ايچون نور درسلريله هركسڭ قلبنه بر ياساقجى بيراقمق ايچون، قرآنِ حكيم اوڭا او درسى ويرمش. يوقسه بر گونده يگرمى سكز سنهلك ظالم دشمنلرمدن إنتقاممى آلابيليرم. اونڭ ايچوندر كه؛ آسايشى معصوملرڭ خاطرى ايچون محافظه يولنده حيثيتنى، شرفنى تحقير ايدنلره قارشى مدافعه ايتمييور و دييور كه: بن، دگل دنيوى حياتى، لزوم اولسه آخرت حياتمى ده ملّتِ إسلاميه حسابنه فدا ايدهجگم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 861 —
أى مبارك، مشفق و معزّز استاديمز حضرتلرى!
بو عجيب مادّه و دينسزلك عصرنده، نظرلر قيصهلمش؛ قلبلر، فنالقلر و كوتولكلرله طولمش؛ يالڭز و يالڭز قرآنِ حكيمڭ بو زماندهكى أڭ حقيقى و قطعى ترشّحاتى اولان رسالهِٔ نور؛ او قيصهلمش نظرلرى، عادتا مادّهنڭ روحنه نفوذ ايتديرييور، او كوتو قلبلرڭ زندان گبى قراڭلق اولان ايچنى نورله طولديرييور. بونڭ ايچون، بو عصره "نور عصرى" دينمهسى مناسبدر.
....
رسالهٔ نور، بشريتڭ بو تعميرى إمكان اولميان يارهسنى اُخروى علاجلرله تداوى ايدييور.
رسالهِٔ نور و اونڭ خارقه مؤلّفى سز مبارك استاديمز، بيڭلرجه منوّر گنجه خلاصكارلق وظيفهڭزى ياپمش و ياپمقدهسڭز. بونڭ بويله اولديغنه، ايمانلرى قورتاريلان بو عاجزلر جانلى شاهدلرز. بو دهشتلى عصرده، ماترياليزمى، مادّهجيلگى تملندن ييقان، ماصون و قومونيستلرڭ باطل ايدهاولوژيلرينى بتون علم و إدراك مواجههسنده زير و زبر ايدن رسالهِٔ نور، اوقويوجيلرينه (بو عصرڭ طالعلى إنسانلرينه) بو دنيا ايله، حتّى كائناتله بيله دگيشلمز آبِ حياتى، أبديلك صوينى، يعنى بقا عالمنڭ بيلتى اولان ايمانى بخش ايدييور.
أى عزيز و مبارك استاديمز! بو قدر قيمتلى بر هديهيى بزلره ويرن سز استاديمزه نه قدر حرمت و محبّت بسلهسهك آزدر. سز قورتاريجى استاديمزله رسالهِٔ نور طلبهلرى آراسندهكى باغ، أبدى بر باغليلقدر. بونى هيچ بر قوّت چوزهمز. حرمتله مبارك أللريڭزدن اوپر، دعالريڭزى بكلهرم.
اونورسيته نور طلبهلرى نامنه
سياسال بيلگيلر فاكولتهسندن
أحمد آتاق
٭ ٭ ٭
— 862 —
بو مكتوب صامسونده منتشر بيوك جهاد غزتهسنده إنتشار ايتمشدر. مفتريلرڭ تحريكاتيله صامسونده محاكمه آچيلمهسنه وسيله اولمشدر. محاكمه برائتله نتيجهلنمشدر.
عالمِ إسلامڭ خلاصكارى، أهلِ ايمانڭ سرتاجى، رسالهٔ نورڭ ترجمانى، استاديمز بديع الزمان سعيد النورسى حضرتلرينه!
بو دفعه ديندار دموقراتلرڭ دلالتيله آفيون محكمهسنجه رسالهِٔ نورڭ سربستيتنه، بتون رساله، مكتوب و مجموعهلرينڭ صوچ موضوعى تشكيل ايتمديگندن إعادهلرينه قرار ويريلمهسنى؛ سنهلرجه أوّل إعلان ايتديگڭز "رسالهِٔ نور بنم دگل، قرآنڭ ماليدر؛ قرآنڭ فيضندن گلمشدر. هيچ بر قوّت اونى آناطولينڭ سينهسندن قوپاروب آتاميهجقدر. رسالهِٔ نور، قرآنه باغليدر؛ قرآن ايسه، عرشِ أعظمله باغلانمشدر؛ كيمڭ حدّى وار كه، اونى اورادن سوكوب آتسين!" دييه اولان حقيقتلى بياناتڭزڭ آچيق بر تظاهرى و بو علوى خدمتڭزڭ إلٰهى و قرآنى اولديغنڭ پارلاق بر دليلى بيلهرك، بو برائت قرارينڭ عالمِ إسلامڭ و باخصوص بو ملّتِ إسلاميهنڭ سعادتلرينڭ باشلانغيجى اولماسى إعتباريله، باشده بتون وارلغيله بو ظفرلرى بكلهين و نور عائلهسنه رئيس و حقيقتلر درياسنه قپودان تعيين ايديلن و ظلمتِ كفرله طغيان ايتمش إنسانلغه هادى إحسان اولونان عزيز، سَوْگيلى استاديمز و بوڭا وسيله اولمقله أهلِ ايمانى كنديلرينه دوست و طرفدار أيلهين ديندار دموقراتلرى و عادل هيئتِ حاكمهيى صوڭسز منّتلرله تبريك ايدر و عرض ايدرز كه:
اوزون سنهلردن بَرى ترقّى و تعاليسى ايچون چاليشديغڭز و اوغرنده فداىِ نفس و جان أيلديگڭز حقيقتِ قرآنيهنڭ بوگون بتون بر مملكت، بر ملّت چاپنده
— 863 —
أهلِ ايمانڭ قلبلرينه سرورلر گتيرهرك فوق العاده إنكشافى، خدمتنه مأمور قيلنديغڭز و بِالفعل موفّق اولديغڭز قدسى دعوا و خدمتڭزڭ نه قدر يوكسك و پارلاق اولديغنى، گونش گبى إثبات ايدييور.
يگرمىبش اوتوز سنهدن بَرى بتون مانعلره و صيقنتيلره رغمًا بو قدر صبر و متانتڭز و قرآندن قلبِ منوّريڭزه گلن رسالهِٔ نورڭ نشرى جهتنده بو خارقه خدمت و مجاهدهلريڭز، إستقبالڭ نسللرينه و إسلامڭ قهرمان مجاهدلرينه بر نمونهِٔ إقتدا و إمتثال اولويور. قرآن گونشنڭ سونمهين نورلرى و أبدى لمعهلرى اولان نور شعاعلريله جهل و ضلالت قراڭلقلرينى إزاله ايدهرك، ميليونلر قلبلرى او نورله نورلانديروب، أهلِ ايمانى كنديڭزه منّتدار ايتديڭز. بو وطن و بو ملّت، بو تاريخ و بو طوپراق، سزڭ بو خدمتڭزى، بو فداكارلغڭزى هيچ بر زمان اونوتميهجقدر. أبديت عالمنه گوچ أيلديگڭزده دخى، سزڭ بو خدمتڭز بر چكردك اولوب، اوندن فيشقيران بر شجرهِٔ عاليه هر طرفى قاپلايهجق و او نور آغاجنڭ أطرافنه طوپلانان بيوك جماعتلر و رسالهِٔ نورڭ يوكسهلن أبدى شعاعلرى، او خدمتڭزى إلَى الأبد و داها پارلاق و داها شعشعهلى إدامه ايدهجكلر.
سز، رسالهٔ نورڭ ترجمانى حيثيتيله و بو ايمان خدمتڭزڭ إسلام اُفقلرنده پارلاماسى جهتيله، بو عصرڭ بر هدايت سرداريسڭز.
قرآنِ كريمڭ اون دردنجى عصرِ محمّديدهكى (عصم) عزيز دلّالى و او مدهش زمانڭ مدهش ظلماتنه قارشى نورِ قرآنله مقابله ايدن بيوك فداكارى و رسالهِٔ نورڭ يوز بيڭلر نسخهلرينى يوز بيڭلر طلبهلرينڭ قلملريله هر طرفده نشر ايدوب دينسزلگه و كفرِ مطلقه قارشى بر سدِّ قرآنى تأسيس ايدن محتشم قهرمان سَوْگيلى استاديمز!
— 864 —
عالملره رحمتلر و سعادتلر گتيرن و إنسانلغه سلامت و تسلّيلر بخش ايدن بو مقدّس خدمتڭزله أهلِ ايمانه ظهورينى مژده ويروب إثبات ايتديگڭز و أمارهلرى گوزوكمگه باشلايان و بتون قطعهلره شامل حاكميتِ إسلاميهنڭ نورلى و بيوك بايرامنى بتون روحمزله تبريك ايدر، جنابِ حقدن اوزون عمرلريڭزه دعالر ايدر، أللريڭزدن تعظيمله اوپهرز.
آنقره اونورسيتهسى نور طلبهلرندن
إسماعيل، صالح، عاطف، أحمد، ضيا، محمد، عبد اللّٰه
٭ ٭ ٭
استاد سعيد النورسىنڭ إسپارطهده إقامتلرى
١٩٥٣ سنهسى ياز آيلرنده استاد أميرطاغندن إسپارطهيه گلدى. إسپارطهده پك چوق صادق طلبهلرى واردى. داها أوّل گوندرديگى مكتوبلرنده إسپارطهيى طاشيله، طوپراغيله مبارك اولارق توصيف ايدييور و رسالهِٔ نورڭ ظهورى و إنتشاريله وجود بولان معنوى حياتنڭ إدامهسنه أڭ قوّتلى مدار، إسپارطه اولديغنى بيان بيورييوردى. فى الحقيقه إسپارطه، استادڭ بو إلتفاتنه لايق اولديغنى اوزون سنهلردهكى حادثهلرڭ شهادتيله إثبات ايتمش و گوسترمشدر. چونكه رسالهِٔ نورڭ برنجى مدرسهسى و تأليف يرى اولان بارلا، إسپارطهنڭ بر ناحيهسيدر. رسالهٔ نورڭ بيوك مجموعهلرى بوراده تأليف ايديلمشدر.
— 865 —
رسالهِٔ نورى بيڭلر قلملرله أڭ قورقولى زمانلرده يازوب نشر ايدنلر إسپارطه و كويلرندهكى طلبهلردر. مثال اولارق صاو كوينى گوسترمك كافيدر. استاد قسطمونيده بولونديغى زمان، إسپارطهنڭ يالڭز صاو كوينده بيڭ قدر قلم سنهلرجه نورلرى يازمش، چوغالتيلمهسنده چاليشمشدر.
هر بريسى برر ولايت قدر، بلكه داها زياده رسالهِٔ نوره علاقه گوسترن و نورلرڭ ياييلماسنده برر سانترال مِثللو چاليشان نور مركزلرى إسپارطهدهدر. گُل و نور فابريقهلرى و بونلرڭ أطرافنده مدرسهِٔ نوريه شاكردلرى، مباركلر هيئتى، هپ إسپارطه ولايتى داخلندهدر.
هم هر بريسى خدمتِ قرآنيه إعتباريله برر قطب حكمنده اولان نور طلبهلرينڭ مدارِ إفتخار بيوك قارداشلرى ده ينه إسپارطهليدرلر.
هم إسپارطه عدليهسى و أمنيتى دائما نورلره إنصافله معامله ايتمشدر. استاد، إسپارطه عدليهسنه چوق دفعه دعا ايتمش، سائر ولايتلره بو نقطهده ده إسپارطهيى حسنِ مثال گوسترمشدر.
بو و بو گبى سببلر تحتنده استاد، آخر عمرينى إسپارطهده گچيرمك، ئولومنى اورادهكى مبارك صادق قارداشلرينڭ آراسنده قارشيلامق، مزارينى إسپارطهده، صاوده ويا بارلاده وصيت ايتمك اوزره إسپارطهيه گلدى. كرا ايله بر أوه يرلشدى. ياننده درت بش طلبهسى واردى. بو طلبهلريله استاد، خصوصى درسخانهٔ نوريهسنى وجوده گتيرمشدى.
٭ ٭ ٭
— 866 —
@
استاد بديع الزمان سعيد النورسىنڭ إسپارطهده قالديغى أوڭ باغچه قسمندن گورونوشى.
@
استاد بديع الزمان سعيد النورسىنڭ إسپارطهده قالديغى أوڭ اوڭدن گورونوشى.
— 867 —
إسپارطهدهكى حياتندن مختلف صفحهلر
محكمه صفحاتى:آفيون محكمهسى طرفندن كتابلر سربست بيراقيلمدن، مَلاطيه حادثهسى مناسبتيله بعض ولايت و قصبهلرده تحرّيلر ياپيلدى، محكمهلر آچيلدى. أزجمله: مرسينده، ريزهده، دياربكرده نورلر و نورجيلر عليهنه دعوا آچيلدى؛ نتيجهده محكمهلر برائت ويردى. بر چوق ولايتلرده ياپيلان تحرّيلر و صوروشديرمالر ايله نورجيلر عليهنه عمومى بر دعوا آچيلمهسى ايچون إسپارطه مدّعىعموميلگى حركته گچدى. سكسانى متجاوز نور طلبهسى حقّنده إدّعانامه خاضرلاندى و دوسيه صورغو حاكملگنه توديع ايديلدى.
أمنيتڭ پك چوق گيزلى منسوبلرى، نور طلبهلرى آراسنده طولاشمغه، هر حركتلرينى قونتروله باشلاديلر. آنقره، إستانبول، آطهپازارى، صفرانبولى، قرهبوك، دينار، اينهبولى، وان گبى يرلرده آراشديرمالر، صورغولر ياپيلدى. ياپيلان بتون تدقيقات و تحرّيلر نتيجهسى: وطن، ملّت عليهنده ذرّه قدر بر حركت بولونمايوب، بِالعكس هر وطنداشڭ گوگسنى إفتخارله قبارتهجق علمى، ايمانى، وطنى خدمتلر، أخلاقى غيرت و فعاليتلر ايله حركت ايتدكلرى، رسالهِٔ نورى اوقومق، اوقوتمق و نشرينه چاليشمقدن باشقه بر غايه و مقصدلرى بولونمديغى آڭلاشيلماسيله، "نورجيلرده صوچ بولامييورز، مدارِ مسئوليت بر حركت و فعاليتلرى گورولمهمشدر" دييه عمومًا قناعت گتيريلدى. بو صوروشديرمالر، رسالهِٔ نورڭ حقّانيتنڭ آڭلاشيلماسنه وسيله اولدى. نتيجهده نورلرڭ برائتنه قرار ويريلدى.
اورفه و دياربكردهكى فعّال نور طلبهلرى برر مدرسهِٔ نوريه قورديلر. رسالهِٔ نورى هر صنف خلقدن، بِالخاصّه طلبهلردن، گنجلردن گلن جماعته اوقومق صورتيله علمى درسلره باشلاديلر. بو زمانده پك أهمّيتلى اولان طلبهِٔ علومڭ شرفنى إحيا
— 868 —
ايتديلر. شرق حواليسنده بيوك خدمتِ ايمانيه ايفا اولوندى. بر آرالق دياربكرده اوراده نورلرله ايمانه و قرآنه خدمت ايدن فعّال بر نور طلبهسى عليهنه دعوا آچيلدى، برائتله نتيجهلندى؛ مؤمنلرڭ سُرور و منّتدارلغنه وسيله اولدى.
آفيونده ده دوام ايدن محكمه نتيجهلندى. ١٩٥٦ تاريخنده رسالهِٔ نورى اينجهلهين ديانت ايشلرى مشاوره قورولى ويرديگى بر راپورله، رسالهِٔ نورڭ ايمان و أخلاقى تكمّلاته خدمت خصوصندهكى وصفنى إعلان ايتدى. آفيون محكمهسى ده بو راپوره إستنادًا، رسالهِٔ نور أثرلرينڭ برائتنه و سربستيتنه قرار ويردى؛ حكم قطعيلشدى.
آفيون محكمهسنڭ برائت قرارندن صوڭره، إسپارطه صورغو حاكملگى ده منعِ محاكمه قرارى ويردى. بويلهجه رسالهِٔ نور، بر چوق عدلى سوزگچلردن گچهرك عمومى و كلّى بر سربستيت و حسنِ قبوله مظهر اولدى.
نورلرڭ نشرى:
آناطولينڭ بر چوق يرلرنده نورلره خدمت دوام ايتمكله برابر؛ بِالخاصّه آنقره، إستانبول، دياربكر، اورفه مدرسهِٔ نوريهلرى يالڭز بولوندقلرى محيطده دگل، چوق گنيش بر ساحهده خدمتِ ايمانيهده بولونديلر. بو خدمتلرى؛ يالڭز بر كيشى دگل، بر مركز دگل، يالڭز معلوم شخصلر دگل؛ خدمتِ قرآنيه اولديغى ايچون، پك چوق وجهلرده، پك چوق ذاتلر طرفندن ايفا ايديلدى. إسمى بيلينمهين نيجه خالص طلبهلر، صادق مؤمنلر، بو خدمتِ قدسيهده چاليشديلر، نورِ محمّدينڭ ياييلماسنه غيرت ايتديلر.
آنقرهده اونورسيتهلى طلبهلر و محترم حميتپرور ذاتلر، رسالهِٔ نور مجموعهلرينى مطبعهلرده طبع ايله هر طرفه نشرينه، بِالخاصّه يڭى حرفله إستفادهيه منتظر كتلهنڭ أللرينه اولاشماسنه چاليشديلر. رسالهِٔ نورڭ كلّى نشرياتنى گنجلگڭ، مكتبليلرڭ
— 869 —
درعهده ايتمهلرى، بو خصوصده بيوك فداكارلق گوسترمهلرى ايسه؛ بو ملّت و وطن ايچون بيوك بر سعادت اولدى. چونكه هيچ بر شخصى منفعت طلب ايتمهدن و يالڭز رضاىِ إلٰهى ايچون حركت ايتمهلرى؛ اونلرڭ، بو أصيل ملّتڭ حقيقى أولادلرى اولديغنى گوستردى.
استادڭ بارلايه گيديشى
استاد، بارلادن يگرمى بش سنه أوّل آيريلمش و او زمانه قدر هيچ گيتمهمشدى. بارلا ايله، كندى نورس كويندن زياده علاقهداردى. چونكه، حياتِ معنويهسى اولان رسالهِٔ نور بوراده تأليف ايديلمگه باشلامشدى. قرآنِ حكيمڭ هدايت نورلرينى تمثيل ايدن "سوزلر" و "مكتوبات" و "لمعاتِ نوريه" بورادن أطرافه ياييلمشدى. بو إعتبارله بارلا، رسالهٔ نور درسخانهسنڭ ايلك مركزى ايدى.
بارلادهكى حياتى گرچه نفى و إنزوا ايچنده و ترصّد آلتنده گچمكله آجى ايدى؛ فقط رسالهِٔ نور حقيقتلرينڭ تأليف يرى اولديغندن استادڭ أڭ طاتلى و شيرين حياتى ده ينه بارلا حياتيدر دينيلهبيلير. بو دفعه بارلايه نفى ايله دگل، حپس ايله دگل، كندى رضاسى ايله و سربست اولارق گيدييوردى. گوزل بر بهار گونى بارلايه گلدى. بارلادهكى طلبهلرينڭ مهمّ بر قسمى استادى قارشيلاديلر. استاد، سكز سنهلك إقامتگاهى اولان مدرسهِٔ نوريهسنه ياقلاشيركن كندينى طوتامدى، مبارك گوزلرندن ياشلر بوشاندى. حشمتلى چنار آغاجى ده عادتا كنديسنى سلاملايوردى. بر وقتلر، يعنى بارلاده سكز سنه إقامتدن صوڭره إسپارطهيه جلب ايديلمشدى. او زمانكى گيديشنده مبارك چنار آغاجى استادى معنًا تشييع ايتمش، حشمتلى قنادلرى اولان داللرينڭ جنابِ حقّه اولان سجدهوارى عبوديتيله
— 870 —
استادى اوغورلامشدى. بو دفعه ده ينه اوزون بر مفارقتدن صوڭره تكرار استاده قاووشمهنڭ سرورى ايچنده خالقِ رحمانه سجدهِٔ شكرانه قپانييوردى. استاد، او مبارك چنار آغاجنه صاريلمش، يانندهكى طلبهلرينه و أهالىيه كنديسنى يالڭز بيراقمالرينى سويلهمشدى؛ ذاتًا گوزياشلرينى طوتهمييوردى. صوڭره، نور درسخانهسى اولان اوطهسنه گيردى و ايكى ساعت قدر قالدى، حزين آغلاييشى طيشاريدن ايشيديلييوردى.
أوت، شبههسز رحمتِ إلٰهيهنڭ نهايتسز تجلّيلرينه مظهردى. بر زمانلر شرقى آناطوليدن إسپارطه حواليسنه سورولمشدى... إسپارطهدن ده، طاغلر آراسندهكى بارلا ناحيهسنه نفى ايديلمشدى. بوراده ئولوب گيدهجكدى. أسكى تاريخچهِٔ حياتنڭ شهادتيله چوق قهرمان و فداكار اولان بو ذات، طوغريدن طوغرىيه قرآنِ حكيمڭ حقيقتلرينى بنمسهين؛ فردى و ملّى سعادتى، إسلاميت حقيقتلرينه صاريلمقده گورن و بونى هايقيران و دلائلِ عقليه ايله علم ميداننه چيقان بر كيمسه ايدى.
اوچ دَور گچيرمش، جبّار قوماندانلره بوين أگمهمش، قدسى دعواسندن دونمهمش؛ يارهلانمش، زهرلنمش، ئولمهمش؛ طاغلر گبى حادثهلرڭ طالغهلرندن ييلمامشدى...
ملّتلرى، قَوملرى ايچنه آلان، ذهنيت و تلقّيلرى دگيشديرن، عصرِ حاضرڭ جريانلرى، بو ذاتى قرآن و ايمان دعواسندهكى يولندن چويرهمهمشدى. او، روحندهكى شجاعتِ ايمانيه ايله قطعى اينانييوردى كه، دعوا ايتديگى حقيقت بر گون ملّتجه بنمسهنهجك؛ بر سعيد، بيڭلر بلكه يوز بيڭلر سعيد اولاجق. إنسانلق جامعهسنده نشر ايتديگى حقائقِ ايمانيهنڭ فتوحاتى و إنكشافى باشلايهجق.. و آفاقِ إسلامى صاران ظلمت بلوطلرى قرآندن ألنه ويريلن بو مشعلهِٔ هدايتله
— 871 —
طاغيتيلاجق.. ئولمگه يوز طوتمش ظن ايديلن ايمان روحى يڭيدن جانلاناجق.. جانلره جان قاتاجق.. معنًا ئولمگه يوز طوتان ملّتِ إسلاميهيى إحيا ايدهجك.. عالمه أفندى اولان إسلاميتڭ (بِإذْنِ اللّٰه) جهانه أفنديلگنڭ مادّى معنوى مبشّرى اولاجقدى.
ايشته، بو قدسى حقيقتڭ حاملى و ناشرى اولان و حقيقتده بوگونكى بشريتڭ مدارِ إفتخارى بولونان بو عزيز ذات، دين دشمنلرينڭ پلانيله (وقتيله) بو بلدهيه گوندريلمش، آناطوليده تأسيس ايتديريلن رژيمڭ عليهنده بولونماسنه، فعلى مداخلهسنه ممانعت اولونمشدى. هيهات! أساسًا كنديسى سياستدن چكيلمشدى؛ أهلِ دنيانڭ دنياسنه قاريشمييوردى. او، إستقبالى نورلانديراجق بر حقيقتڭ تأليف و نشرينه چاليشييوردى. كائناتڭ صاحبى و حادثهلرڭ متصرّفى اولان اللّٰه؛ اونڭ حاميسى، معينى و يارديمجيسى ايدى.
ايشته اوتوز سنه صوڭره تكرار بارلايه دونديگى زمان، خدمتِ ايمانيهسنده نائل اولديغى بيوك إكراملرى، عنايتلرى دوشونهرك، مشاهده ايدهرك مسرور اولدى و سرورندن آغلايوردى، سجدهٔ شكرانه وارييوردى.
حالِ حاضرده استاد إسپارطهده إقامت ايدر. بعضًا أميرطاغنه، بعضًا بارلايه گيدر. بورالرى، رسالهِٔ نورڭ تأليف و إنكشاف مركزلرى اولديغى ايچون روحًا چوق علاقهداردر. هم كنديسى طقسان ياشنه ياقلاشديغى و بر چوق دفعهلر زهرلنديگى ايچون، راحتسزدر. خستهلغى تعريف ايديلميهجك درجهده آغيردر و شدّتليدر. روحًا، حسّياتى قوّتلى؛ و عالم، باخصوص عالمِ إسلام، بِالخاصّه رسالهِٔ نور دائرهسى، وجودِ معنويسى حكمنده اولديغندن، هر ايكى وجودندهكى إضطراب شديددر. گرچه طلبهلرينڭ دعالرى و نشرِ أنوارِ ايمانيه او إضطرابنه بر مرهم و دوا ايسه ده، ينه ده پك واسع شفقتى إعتباريله زمان زمان إضطرابى شدّتلنمكدهدر. بو
— 872 —
إعتبارله، تبديلِ هوايه چوق محتاجدر. بر يرده فضله قالامييور. تبديلِ هوايه چيقديغى زمان خستهلغى قسمًا آزالييور، راحت نَفَس آلابيلييور.
استاد، رسالهِٔ نور كثرتله إنتشار ايتديگندن و هر يرده پك چوق نور طلبهلرى موجود اولديغندن خلقلرله قونوشمهيى تماميله ترك ايتمشدر. "رسالهِٔ نور، بنمله صحبتدن اون درجه زياده فائدهليدر." دييوب زيارتجى ده قبول ايتمهمكدهدر. حتّى يانندهكى طلبهلريله دخى ضرورت حالنده قونوشمقدهدر.
آرتيق حياتنڭ صوڭ صفحهسنه گلديگنى سويلهمكده، دائما ايچنده ياشاديغى آيى چيقارهبيلهجگندن شبهه ايدر بر وضعيتده أجلنى بكلهمكدهدر. نورلرڭ نشرياتندن ممنون و متشكّردر. ملّت و دولتجه، إسلاميت و سعادت يولنده آتيلان هر آديمى تقدير و تصويبله قارشيلامقده؛ حق يولنده يوروين، إسلامى شعائرى إحيا ايدنلره دعا ايتمكدهدر. عين زمانده، عالمِ إسلامڭ مادّةً و معنًا سلامت و سعادتنى ديلهمكده و بو يولده گيريشلن داخل و خارجدهكى غيرتلردن حدسز درجه سَوينج و ممنونيت طويمقدهدر.
رسالهِٔ نورى قرآنِ حكيمڭ بو زمانه مخصوص بر معجزهسى بيلمكده، بو وطنى قومونيزم تهلكهسندن رسالهِٔ نوردهكى حقيقتِ قرآنيه محافظه ايتديگنى بيان ايتمكده و عالمِ إسلامله حقيقى قارداشلغه و اخوّته و إتّفاقه مدار اولاجغنى، دنيوى و اُخروى سعادتمزڭ بو حقيقته ياپيشمامزده بولونديغنى طويورمقدهدر.
رسالهٔ نورڭ آناطوليدن باشقه ديگر مسلمان مملكتلرده ياييلماسنڭ ألزم اولديغى قناعتندهدر. سياسى غيرت و فعاليتلردن أوّل، رسالهٔ نورڭ نشر اولماسنڭ داها منفعتدار اولاجغنى إخبار ايتمكدهدر.
٭ ٭ ٭
— 873 —
@
استاد بديع الزمانڭ بارلاده ١٩٥٠ دن صوڭره قالديغى أوڭ اوڭدن گورونوشى.
— 874 —
@
استاد بديع الزمان سعيد النورسى صوڭ زمانلرده أسكيشهره تشريف ايتدكلرنده قالدقلرى أو.
— 875 —
بديع الزمان و رسالهٔ نور
رسالهٔ نور نهدر و ناصل بر تفسيردر؟
قرآنڭ حقيقتلرينى مثبت علم آڭلاييشنه اويغون بر طرزده ايضاح و إثبات ايدن رسالهِٔ نور كلّياتى، هر إنسان ايچون أڭ مهمّ مسئله اولان "بن نهيم؟ نرهدن گلييورم؟ نرهيه گيدهجگم؟ وظيفهم نهدر؟ بو موجودات نرهدن گلوب نرهيه گيدييورلر؟ ماهيت و حقيقتلرى نهدر؟" گبى سؤاللرڭ جوابنى واضح و قطعى بر شكلده، چكيجى بر اُسلوب و گوزل بر إفاده ايله بيان ايدوب روح و عقللرى تنوير و تطمين ايدييور.
يگرمنجى عصرڭ قرآن فلسفهسى اولان بو أثرلر، بر طرفدن تكنيك، فن و صنعت اولارق مادّياتى، ديگر طرفدن ايمان و أخلاق اولارق معنوياتى جامع و حاوى اولاجق تورك مدنيتنڭ، سادهجه مادّياته طايانان سائر مدنيتلرى گريده بيراقهجغنى ده إثبات و إعلان ايتمكدهدر.
أجداديمزڭ بر زمانلر قلبلرنده يرلشن ايمان و إعتقاد جهتيله زمين يوزنده يوز مِثلندن زياده دولتلره، ملّتلره قارشى ايمانندن گلن بر قهرمانلقله مقابله ايتمهسى، إسلاميت و كمالاتِ معنويهنڭ بايراغنى آسيا، آفريقا و يارى آوروپاده گزديرمهسى و "ئولسهم شهيدم، ئولديرسهم غازىيم." دييوب ئولومى گولهرك قارشيلايهرق متسلسل دشمن حادثاته قارشى طايانماسى گبى، ملّتجه مدارِ إفتخار عالى
— 876 —
سجيهمزڭ بوگون بز گنجلرده إنكشافى، وطن و ملّت منفعتى باقيمندن و إستقبالمزڭ سلامتى نقطهسندن نه درجه ألزم اولديغى معلومدر. مطلقا هر حركت و خدمتده مادّى بر اجرت و شخصى منفعتلر ملاحظه ايتمك، توركڭ ملّى تاريخنڭ شرف و حيثيتى ايله قابلِ تأليف اولاماز. بزلر، آنجق رضاىِ إلٰهى ايچون چاليشييورز. بِالذّات خدمتنده بولونمقله آلديغمز تلذّذ؛ قارداش و وطنداشلريمزه، إسلاميته و إنسانيته يارديمده بولونهبيلمك مظهريتندن گلن أبدى حياتمزه عائد سُرور و اُميد، بزم بو بابده آلديغمز و آلاجغمز يگانه حقيقى مقابله و اجرتدر.
رسالهٔ نور، ناصل بر تفسيردر؟
تفسير ايكى قسمدر. بريسى: معلوم تفسيرلردر كه، قرآنڭ عبارهسنى و كلمه و جملهلرينڭ معنالرينى بيان و ايضاح و إثبات ايدرلر. ايكنجى قسم تفسير ايسه: قرآنڭ ايمانى اولان حقيقتلرينى قوّتلى حجّتلرله بيان و إثبات و ايضاح ايتمكدر. بو قسمڭ چوق أهمّيتى وار. ظاهر معلوم تفسيرلر، بو قسمى بعضًا مجمل بر طرزده درج ايدييورلر؛ فقط رسالهٔ نور، طوغريدن طوغرىيه بو ايكنجى قسمى أساس طوتمش، أمثالسز بر طرزده معنّد فيلسوفلرى ده صوصديران بر معنوى تفسيردر.
رسالهِٔ نور سُبْژَكْتيف نظريه و مطالعهلردن اوزاق بر شكلده، هر عصرده ميليونلرجه إنسانه رهبرلك ياپان مقدّس كتابمز اولان قرآنڭ حقيقتلرينى راسيونل و اوبژكتيف بر شكلده ايضاح ايدوب إنسانيتڭ إستفادهسنه عرض ايديلن بر كلّياتدر.
رسالهِٔ نور!.. قرآن آيتلرينڭ نورلى بر تفسيرى... باشدن باشه ايمان و توحيد حقيقتلريله مبرهن... هر صنف خلقڭ آڭلاييشنه گوره حاضرلانمش... مثبت علملرله مجهّز... وسوسهلى شبههجيلرى إقناع ايدييور... أڭ عوامدن أڭ خواصّه قدر هركسه خطاب ايدوب، أڭ معنّد فيلسوفلرى دخى تسليمه مجبور ايدييور...
— 877 —
رسالهِٔ نور!.. نورلى بر كلّيات... يوز اوتوز أثر... بيوكلى كوچكلى رسالهلر حالنده... عصرڭ إحتياجلرينه تام جواب ويرر... عقلى و قلبى تطمين ايدر... قرآنِ كريمڭ يگرمنجى عصردهكى (لفظى دگل) معنوى تفسيرى...
إثبات ايدييور!.. عقله گلن بتون إستفهاملرى... ذرّهدن گونشه قدر ايمان مرتبهلرينى... وحدانيتِ إلٰهيهيى... نبوّتڭ حقيقتنى...
إثبات ايدييور!.. أرض و سماواتڭ طبقاتندن، ملائكه و روح بحثندن، زمانڭ حقيقتندن، حشر و آخرتڭ وقوعندن، جنّت و جهنّمڭ وارلغندن، ئولومڭ ماهيتِ أصليهسندن أبدى سعادت و شقاوتڭ منبعنه قدر... عقله گلن و گلمهين بتون ايمانى مسئلهلرى أڭ قطعى دليللرله عقلًا، منطقًا، علمًا إثبات ايدييور... پوزيتيف علملرڭ مشوّقى... رياضى مسئلهلردن داها قطعى دليللرله عقلى و قلبى إقناع ايدوب، مراقلرى إزاله ايدن بر شاه أثر...
٭ ٭ ٭
آز مقدارده باصديريلابيلن، هيچ بر تجارى غايه و ذهنيتله چاليشيلميهرق بايعلره دخى ويريلمهين بو أثرلرڭ گليرى، متباقى أثرلرڭ طبعنه حصر ايديلهجكدر.
بيوك بر تيتيزلك و حسّاسيتله اوزرنده طورديغمز مهمّ بر خصوص ده؛ رسالهٔ نورڭ لايق أللره گچمهسى و اونڭ حقيقى فيآتى اولارق أڭ آز يگرمى بش كيشينڭ إستفاده ايتمهسنڭ تأمين ايديلمسيدر.
بو معنوى تفسير؛ "سوزلر"، "مكتوبات"، "لمعهلر"، "شعاعلر" دييه درت بيوك قسمدن متشكّل اولوب، يكونى ١٣٠ رسالهدر.
نشرنده چاليشانلر
٭ ٭ ٭
— 878 —
@
بديع الزمان سعيد النورسى حضرتلرينڭ إسپارطه توغاى قوماندانلغى جامعنڭ تمل آتما مراسمنده دعا ايتمهلرى و ايلك خرجى قويمالرى ايچون دعوت ايديلديگى زمان، جامع محلّنده چكيلن فوطوغرافيدر.
— 879 —
@
استاد بديع الزمان حضرتلرى إسپارطهدهكى عسكرى برلكلر ايچون إنشا اولونان جامعِ شريفڭ تملنه ايلك خرجى قوياركن.
— 880 —
قونوشان يالڭز حقيقتدر
رسالهِٔ نورده إثبات ايديلمشدر كه: بعضًا ظلم ايچنده عدالت تجلّى ايدر. يعنى إنسان بر سببله بر حقسزلغه، بر ظلمه معروض قالير؛ باشنه بر فلاكت گلير؛ حپسه ده محكوم اولور؛ زندانه ده آتيلير. بو حكم بر ظلم اولور. فقط بو واقعه عدالتڭ تجلّيسنه بر وسيله اولور. قدرِ إلٰهى باشقه بر سببدن طولايى جزايه محكوميته إستحقاق كسب ايتمش اولان كيمسهيى بو دفعه بر ظالم أليله جزايه چارپديرر، فلاكته سورر. بو عدالتِ إلٰهيهنڭ بر نوع تجلّيسيدر.
بن شيمدى دوشونويورم. يگرمى سكز سنهدر ولايت ولايت، قصبه قصبه طولاشديريلييور، محكمهدن محكمهيه سوق ايديلييورم. بڭا بو ظالمانه إشكنجهلرى ياپانلرڭ عطف ايتدكلرى صوچ نهدر؟ دينى سياسته آلَت ياپمق مى؟ فقط نيچون بونى تحقّق ايتديرهمييورلر. چونكه حقيقتِ حالده بويله بر شى يوقدر. بر محكمه آيلرجه، سنهلرجه صوچ بولوب ده بنى محكوم ايتمگه اوغراشييور. او بيراقييور؛ ديگر بر محكمه عين مسئلهدن طولايى بنى تكرار محاكمه آلتنه آلييور. بر مدّت ده او اوغراشييور؛ بنى تضييق ايدييور؛ درلو درلو إشكنجهلره معروض قيلييور. او ده نتيجه ألده ايدهمييور، بيراقييور. بو دفعه بر اوچنجيسى ياقامه ياپيشييور. بويلهجه مصيبتدن مصيبته، فلاكتدن فلاكته سوروكلهنوب گيدييورم. يگرمى سكز سنه عمرم بويله گچدى. بڭا إسناد ايتدكلرى صوچڭ أصلى أساسى اولماديغنى نهايت كنديلرى ده آڭلاديلر.
اونلر بو إتهامى قصدًا مى ياپديلر، يوقسه بر وهمه مى قاپيلديلر؟ ايستر قصد، ايستر وهم اولسون؛ بنم بويله بر صوچله مناسبت و علاقهم اولماديغنى كمالِ قطعيتله يقينًا و وجدانًا بيلييورم يا.. دينى سياسته آلَت ايدهجك بر آدم اولماديغمى
— 881 —
بتون إنصاف دنياسى ده بيلييور يا.. حتّى بنى بو صوچله إتهام ايدنلر ده بيلييور يا.. او حالده نهدن بڭا بو ظلمى ياپمقده إصرار ايدوب طورديلر؟ نهدن بن صوچسز و معصوم اولديغم حالده بويله دواملى بر ظلمه و معنّد بر إشكنجهيه معروض قالدم؟ نهدن بو مصيبتلردن قورتولامدم؟ بو أحوال عدالتِ إلٰهيهيه مخالف دوشمز مى؟
بر چاريك عصردر بو سؤاللرڭ جوابلرينى بولامييوردم؛ اوزولويوردم، مضطرب اولويوردم. بڭا ظلم و إشكنجه ياپدقلرينڭ حقيقى سببنى شيمدى بيلدم. بن كمالِ تأثّرله سويلرم كه: بنم صوچم، خدمتِ قرآنيهمى مادّى معنوى ترقّياتمه، كمالاته آلَت ياپمقمش.
شيمدى بونى آڭلايورم، حسّ ايدييورم، اللّٰهه بيڭلرله شكر ايدييورم كه:
اوزون سنهلر إختيارم خارجنده اولارق خدمتِ ايمانيهمى مادّى و معنوى كمالات و ترقّياتمه، عذابدن، جهنّمدن قورتولمقلغمه، حتّى سعادتِ أبديهمه وسيله ياپمقلغمه، ياخود هر هانگى بر مقصده آلَت ياپمقلغمه معنوى غايت قوّتلى مانعهلر بنى منع ايدييوردى. بو درونى حسلر و إلهاملر بنى حيرتلر ايچنده بيراقدى. هركس خوشلانديغى معنوى مقاماتى و اُخروى سعادتلرى، أعمالِ صالحه ايله قزانمق و بو يوله متوجّه اولمق هركسڭ مشروع حقّى اولديغى، هم ده هيچ كيمسهيه هيچ بر ضررى بولونمديغى حالده بن روحًا و قلبًا بو أحوالدن منع ايديلييوردم. رضاىِ إلٰهيدن باشقه فطرى وظيفهِٔ علميهنڭ سَوقيله، يالڭز و يالڭز ايمانه خدمت خصوصى بڭا گوستريلدى. چونكه بو زمانده هيچ بر شيئه آلَت و تابع اولميان و هر غايهنڭ فوقنده اولان حقائقِ ايمانيهيى فطرى عبوديتله، بيلمهينلره، بيلمك إحتياجنده اولانلره تأثيرلى بر صورتده بيلديرمك؛ بو كشماكش دنياسنده، ايمانى قورتارهجق و معنّدلره قطعى قناعت ويرهجك بو طرزده؛ يعنى هيچ بر شيئه آلَت
— 882 —
اولميهجق بر طرزده، بر قرآن درسى ويرمك لازمدر كه؛ كفرِ مطلقى و متمرّد و عنادجى ضلالتى قيرسين، هركسه قطعى قناعت ويرهبيلسين. بو قناعت ده بو زمانده، بو شرائط داخلنده، دينڭ هيچ بر شخصى، اُخروى، دنيوى، مادّى و معنوى بر شيئه آلَت ايديلمديگنى بيلمكله حصوله گلهبيلير. يوقسه قوميتهجيلك و جمعيتجيلكدن تولّد ايدن دهشتلى دينسزلك شخصيتِ معنويهسنه قارشى چيقان بر شخص أڭ بيوك معنوى بر مرتبهده بولونسه، ينه وسوسهلرى بتون بتون إزاله ايدهمز. چونكه ايمانه گيرمك ايستهين معنّدڭ نفسى و أناسى دييهبيلير كه: "او شخص دهاسيله، خارقه مقاميله بزى قانديردى." بويله دير و ايچنده شبههسى قالير.
اللّٰهه بيڭلرجه شكر اولسون كه، يگرمى سكز سنهدر دينى سياسته آلَت إتهامى آلتنده، قدرِ إلٰهى إختيارم خارجنده، دينى هيچ بر شخصى شيئه آلَت ايتمهمك ايچون بشرڭ ظالمانه أليله محضِ عدالت اولارق بنى طوقاتلايور، ايقاظ ايدييور. صاقين! دييور، ايمان حقيقتنى كندى شخصنه آلَت ياپمه؛ تا كه، ايمانه محتاج اولانلر آڭلاسينلر كه، يالڭز حقيقت قونوشويور. نفسڭ أوهامى، شيطانڭ دسيسهلرى قالماسين، صوصسون!
ايشته نور رسالهلرينڭ بيوك دڭزلرڭ بيوك طالغهلرى گبى گوڭللر اوزرنده حصوله گتيرديگى هيجانڭ، قلبلرده و روحلرده ياپديغى تأثيرڭ سرّى بودر؛ باشقه بر شى دگل. رسالهِٔ نورڭ بحث ايتديگى حقيقتلرڭ عيننى بيڭلرجه عالملر، يوز بيڭلرجه كتابلر داها بليغانه نشر ايتدكلرى حالده ينه كفرِ مطلقى طورديرهمييورلر. كفرِ مطلقله مجادلهده بو قدر آغير شرائط آلتنده رسالهِٔ نور بر درجه موفّق اولويورسه، بونڭ سرّى ايشته بودر: سعيد يوقدر، سعيدڭ قدرت و أهليتى ده يوقدر. قونوشان يالڭز حقيقتدر، حقيقتِ ايمانيهدر. مادام كه، نورِ حقيقت، ايمانه محتاج گوڭللرده
— 883 —
تأثيرينى ياپييور؛ بر سعيد دگل، بيڭ سعيد فدا اولسون. يگرمى سكز سنه چكديگم أذا و جفالر، معروض قالديغم إشكنجهلر، قاتلانديغم مصيبتلر حلال اولسون. بڭا ظلم ايدنلرڭ، بنى قصبه قصبه طولاشديرانلرڭ، حقارت ايدنلرڭ، درلو درلو إتهاملرله محكوم ايتمك ايستهينلرڭ، زندانلرده بڭا ير حاضرلايانلرڭ هپسنه حقّمى حلال ايتدم.
عادل قدره ده ديرم كه: بن سنڭ بو شفقتلى طوقاتلريڭه مستحق ايدم. يوقسه هركس گبى غايت مشروع و ضررسز اولان بر يول طوتهرق شخصمى دوشونسه ايدم، مادّى معنوى فيوضات حسلريمى فدا ايتمسه ايدم، ايمان خدمتنده بو بيوك و معنوى قوّتى غيب ايدهجكدم. بن مادّى و معنوى هر شيئمى فدا ايتدم، هر مصيبته قاتلاندم، هر إشكنجهيه صبر ايتدم. بو سايهده حقيقتِ ايمانيه هر طرفه ياييلدى. بو سايهده نور مكتبِ عرفاننڭ يوز بيڭلرجه، بلكه ده ميليونلرجه طلبهلرى يتيشدى. آرتيق بو يولده، خدمتِ ايمانيهده اونلر دوام ايدهجكلردر و بنم مادّى و معنوى هر شيدن فراغت مسلگمدن آيريلميهجقلردر. يالڭز و يالڭز اللّٰه رضاسى ايچون چاليشهجقلردر.
بزه إشكنجه ايدنلر بيلميهرك، قدرِ إلٰهينڭ سرلرينه عقل ايرديرهميهرك حقيقتِ ايمانيهنڭ إنكشافنه خدمت ايتديلر. بزم وظيفهمز اونلر ايچون يالڭز هدايت تمنّيسندن عبارتدر.
بن چوق خستهيم. نه يازمغه، نه سويلهمگه طاقتم قالمادى. بلكه ده بونلر صوڭ سوزلرم اولور. مدرسة الزهرانڭ رسالهٔ نور طلبهلرى بو وصيتمى اونوتماسينلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 884 —
إسلاميت دشمنلرينڭ ياپدقلرى تعرّض و خلافِ حقيقت منفى پروپاغندهلرينه مقابل، اونورسيته نور طلبهلرينڭ بر آچيقلاماسيدر:
عزيز، صدّيق قارداشلريمز!
إمتحان و غزاڭز گچمش اولسون دير، سزى تبريك ايدرز. رسالهِٔ نورڭ تحقيقى ايمان درسلريله ايمان مرتبهلرنده ترقّى و تعالى ايدوب قوّتلى ايمانى ألده ايدن نور طلبهلرى ايچون اويله تعرّضلر، بر جهتدن بر إمتحاندر و كومورله ألماسى تفريق ايدن بر محنكدر. نور طلبهلرى ايچون اللّٰهه ايمان، پيغمبره إتّباع و قرآنِ كريمله عملدن طولايى حپسلر بر مدرسهِٔ يوسفيهدر. ظلم و إشكنجهلر برر قامچى، برر پرچيندر. قدرِ إلٰهى بزه او هجوملرله إشارت ويرييور كه: "هايدى طورمه چاليش!" قرآن و ايمان خدمتى اوغرنده محكمهلرده قونوشمق، نور طلبهلرينجه بر دوستى ايله صحبت ايتمكدر. قرهقوللره گوتورولوب گتيريلمك، چارشو پازاره گيدوب گلمكدن فرقسزدر. كلبچهلر، دينى جهادِ أكبرڭ برر آلتون بيلهزيگيدرلر. بشرڭ ظلمًا محكوم ايتمهسى ايسه، حقيقتده حقّڭ برائت ويرهجگنه بر دليلدر. بتون اويله إشكنجه و ظلملر، نور طلبهلرى ايچون برر شرف مادالياسيدر. نه موطلى كه، اوتوز سنهدن بَرى نور طلبهلرى آغابگلريمز بو نعمتلره مظهر اولمشلر. مع الأسف بزلره كه، بزلر بو شرفلره نائل اولامدق و اولاميهجغز ده. زيرا بونلرى قزانديران دَور قپانمق اوزرهدر.
رسالهِٔ نور، بو وطن و ملّته أمنيت و آسايشى تأمين ايدن و قلبلره برر ياساقجى بيراقان ايمانى بر أثردر. إسلاميت دشمنلرينڭ تحريكاتيله اولان متعدّد محكمهلرده رسالهِٔ نوره برائتلر ويريلمش، تمييز محكمهسى إتّفاقله برائت قرارينى تصديق ايدهرك رسالهِٔ نور دعواسى قضيهِٔ محكمه حالنى آلمشدر. يگرمى بش محكمه ده "رسالهِٔ نورده
— 885 —
صوچ بولامييورز" دييه قرار ويرمشدر. اوتوز سنهدن بَرى يوز بيڭلرله نور طلبهلرينڭ بر تك وقوعاتى گورولمهمشدر. بونڭ ايچون، رسالهِٔ نورڭ نشرينه مانع اولمغه چاليشانلر، أمنيت و آسايشڭ دشمنى و وطن و ملّت خائنى آنارشيستلرڭ حسابنه بيلهرك ويا بيلميهرك چاليشانلردر. رسالهِٔ نوره ايليشن حكومت دگلدر؛ چونكه أمنيت و ضابطه آڭلامش كه، بديع الزمان و نور طلبهلرنده سياسى بر غايه يوقدر. بونلرڭ مشغوليتى، سادهجه ايمان و إسلاميتدر. ايشته او گيزلى دين دشمنلرينڭ تعرّضلرى قارشيسنده نور طلبهلرى رسالهِٔ نوردهكى تحقيقى ايمان درسلرينڭ ويرديگى ايمان قوّتيله متين، صلابتلى و مغلوب ايديلمز بر حزب القرآن و فتح ايديلمز بر قلعه حالندهدرلر. دين دشمنلرى طرفندن هجوملر اولدقجه، نور طلبهلرينڭ رسالهِٔ نوره و استادلرينه اولان صداقت و ثبات و فعاليتلرى زيادهلشير، پرچينلهشير. بر طلبهسى استاديمزه شويله يازمش:
"أى بنم عزيز قهرمان استادم! معارضلريمز آرتدقجه قوّتمز چوغالييور.. ربِّ رحيممزه حدسز شكرلر اولسون."
أوت او بر زمانلر كه، قراڭلقلى، ظلماتلى و أشدِّ ظلم و إستبدادِ مطلق دورنده هركس صوصديريلمش؛ فقط تك بر كيمسه صوصمامش و صوصديريلامامش. بو يكتا و نادر كيمسه اولان بديع الزمانڭ طلبهلرى ده مغلوب ايديلهمهمشلردر...
نور طلبهلرى، أوّلا كندى ايمانلرينى قورتارمق، بونڭله برابر دين قارداشلرينڭ ده ايمانلرينى قورتارمق ايچون قرآنِ حكيمڭ يوكسك و پارلاق بر تفسيرى اولان رسالهِٔ نورى اوقومشلر و اوقوتمشلردر. ايمانلرينى قورتارمغه چاليشدقلرى و رضاىِ إلٰهى ايچون قرآنه و ايمانه رسالهِٔ نورله خدمت ايتدكلرى صيرهده معروض قالدقلرى هجوم و تعرّضلره هيچ أهمّيت ويرميهرك او گيزلى دين دشمنلرينڭ تسلّطلرينى، صالديريشلرينى كنديلرى ايچون ايمان و قرآن حسابنه بر قامچى و بر تشويقجى
— 886 —
حكمنه گچديگنه قناعت گتيرمشلردر. اوتوز سنهلك بو نوع حادثاتڭ و بو نوع تأثيراتڭ نتيجهلرى، بو ملّتِ إسلاميه مواجههسنده ميداندهدر.
ايشته رسالهِٔ نورڭ يڭى و مشتاق طلبهلرى اولان قارداشلريمز! سزلر ده بويله بر استادڭ و بويله بر أثرڭ طلبهلرى اولديغڭزدن سزلرڭ ده بو ثمرهلره و ميوهلره مظهر اولوب نورلره داها زياده صاريلارق، حرارت و إشتياقڭز داها فضله زيادهلشمش اولارق نورلرى ثبات و صداقتله اوقومق درجهسنه نائل اولاجغڭزدن، هم سزلرى روح و جانمزله تبريك ايدييورز، هم سزلره بيڭلر سلام و دعالر ايدوب دعالريڭزى بكلهيورز.
٭ ٭ ٭
نورلره اولان تعرّضلرڭ بر ضررى اولسه يگرمى فائدهسى واردر. ألبته يگرمى قزانجه قارشى بر ضرر هيچ حكمندهدر. تعرّضلر آنجق و آنجق نورڭ نشريات و فتوحاتنڭ گنيشلمهسنه، إنكشافنه سببدر و ملّتِ إسلاميه نظرنده إعتماد و أمنيت قزانماسنه مداردر. رسالهِٔ نورڭ آناطولى گنيشلگنده و عالمِ إسلام وسعتنده و آوروپا و آمريقا چاپندهكى مادّى و معنوى تأثيرات و فتوحاتنه و نشرياتنه شاهد اولان إسلاميت دشمنلرى ينه بعض تعرّضلر ياپمشلر. آلديغمز خبرلره گوره بو تعرّضلردن صوڭره، خصوصًا شرق ولايتلرنده، أسكيسنه نظرًا نورڭ فتوحاتى اون گون ايچنده اون مِثلى فضلهلشمش. هم بويلهلكله خلقڭ نظرِ دقّتى رسالهِٔ نوره و استاديمزه چوريلمش؛ اويويانلر اويانمش، تنبللر حركته گلمش، إحتياطسزلر إحتياطه موفّق اولمشلردر. بو آجى تعرّضلر گلوب گچيجى اولمقله برابر، صِرف بر قورقو و أوهام يايمق قصديله ياپيلان وسيلهلر و دسيسهلى مانورهلردر. أحمق دين دشمنلرى گويا نور طلبهلرينى قورقوتمق سوداسيله رسمى كيمسهلرى آلداتوب تحريك و آلَت ايتمگه
— 887 —
چاليشييورلر. عجبا او غافللر بيلمييورلر مى كه، بزلر نورڭ طلبهلرىيز. دينسزلرڭ، ماصونلرڭ، قومونيستلرڭ ماهيتى غايت درجهده ضعيفدر. ظاهرًا قوّتلى گبى گورونمهلرى، سرسرى بر چوجغڭ بر خانهيى بر كبريتله محو ايتمهسى گبى تخريباتله ايش گورمهلرندندر. أوت اونلر صوڭ درجه ضعيفدرلر، چونكه بر سرچه قوشى قدر إقتدارى اولميان كندى وارلقلرينه گووهنيرلر. هم صوڭ درجه ذلّت، مسكنت و آشاغيلق ايچندهدرلر؛ چونكه إنسانلره قول كوله اولوب اونلره مرائيلك، رياكارلق و دالقاووقلق ايدييورلر. أهلِ ايمان ايسه، خصوصًا تحقيقى ايمان ايله ايمانى إنكشاف ايدنلر قويدرلر، معزّزدرلر. اونلرڭ هر برى بر عبدِ عزيز و بر عبدِ كلّيدرلر؛ چونكه اونلر، بر قديرِ ذو الجلاله و بر حكيمِ ذو الكماله و بر خالقِ كائناته و بر ربّ السمواتِ و الأرضه و بر "و هو على كلّ شيء قدير"ه عبادت ايدرلر، قوللق ايدرلر... اوڭا إنتساب ايدرلر، هم إستناد ايدرلر.
بو گيزلى دين دشمنلرى و منافقلر چوقدندر آڭلاديلر كه، نور طلبهلرينڭ كفنلرى بوينلرندهدر. اونلرى رسالهِٔ نوردن و استادلرندن آييرمق قابل دگلدر. بونڭ ايچون شيطانى پلانلرينى، دسيسهلرينى دگيشديرديلر. بر ضعيف طمارلرندن ويا صافيتلرندن إستفاده ايدرز فكريله آلداتمق يولنى طوتديلر. او منافقلر ويا او منافقلرڭ آدملرى ويا آدملرينه آلدانمش اولانلر دوست صورتنه گيرهرك، بعضًا ده طلبه شكلنه گيرهرك ديرلر و ديديرتيرلر كه: "بو ده إسلاميته خدمتدر، بو ده اونلرله مجادلهدر. شو معلوماتى ألده ايدرسهڭ، رسالهِٔ نوره داها ايى خدمت ايدرسڭ. بو ده بيوك أثردر." گبى بر طاقم قانديريشلرله صِرف او نور طلبهسنڭ نورلرله اولان مشغوليت و خدمتنى يواش يواش آزالتمقله و باشقه شيلره نظرينى چويروب، نهايت رسالهِٔ نوره چاليشمغه وقت بيراقمهمق گبى طوزاقلره دوشورمگه چاليشييورلر. وياخود ده معاش، ثروت، موقع، شهرت گبى شيلرله آلداتمغه ويا قورقوتمقله خدمتدن واز گچيرمگه غيرت ايدييورلر. رسالهِٔ نور، دقّتله اوقويان كيمسهيه اويله بر فكرى،
— 888 —
روحى، قلبى إنتباه و اويانيقلق ويرييور كه؛ بتون بويله آلداتمالر، بزى رسالهِٔ نوره شدّتله سَوق و تشويق و او دسّاس منافقلرڭ مقصدلرينڭ تام عكسنه اولارق بر تأثير و بر نتيجه حاصل ايدييور. فسبحان اللّٰه!.. حتّى اويله نور طلبهلرى ميدانه گلمكدهدر كه، أصل خالص نيّت و قدسى غايهدن صوڭره (بر سبب اولارق ده) منافقلرڭ مذكور پلانلرينڭ عنادينه، رغمنه دنيايى ترك ايدوب كندينى رسالهِٔ نوره وقف ايدييور و استاديمزڭ ديديگى گبى دييورلر: "زمان، إسلاميت فدائيسى اولمق زمانيدر."
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
بزم خدمتِ ايمانيهيه نظرًا جام پارچهلرى حكمندهكى سياستله علاقهمز يوقدر. ديانت رياستى أهلِ وقوف راپورنده: "رسالهِٔ نور كتابلرنده سياستى علاقهدار ايدن موضوعلر يوقدر." ديمشدر. حتّى او زمان، ينه آفيون صاوجيسى ده إدّعانامهسنده: "بديع الزمان و طلبهلرينڭ فعاليتى سياسى دگلدر" دييه حكم ايتمشدر. أوت رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ مشغول اولديغى وظيفه، أڭ معظّم اولان مسائلِ دنيويهدن داها بيوكدر. سياستله اوغراشمغه وقتمز يوقدر. يوز ألمز ده اولسه، آنجق نوره كافى گلير. آمريقا، إنگليز قدر ثروتمز ده اولسه، ينه ايمانى قورتارمق دعواسنه حصر ايدهجگز. هم بر طاقم سياسى ايشلرله ويا بر طاقم باطل جريانلرله و فكرلرله اوغراشمغه زمانمز يوقدر. عمريمز قيصهدر. وقتمز طاردر. استاديمزڭ ديديگى گبى، "فنا شيلرله مشغوليت فنا تأثير ايدر. فنا ايز بيراقير." خصوصًا بويله بر عصرده "باطلى اييجه تصوير ايتمك، صافى ذهنلرى إضلالدر." أوت منفيلكلرى اوگرنهرك مجادله ايدهجگم گبى صاف بر نيّتله باشلايوب، منفى شيلرله مشغول اوله اوله دينى باغلرى و دينى صلابت و صداقتى أسكى حالنه نظرًا گَوْشهمش اولانلر اولمشدر.
— 889 —
رسالهٔ نور، نورى يرلشديرهرك ظلمتى إزاله ايدييور؛ يوق ايدييور. ايىيى اوگرتهرك، فنايى فرق و تفريق ايتديرييور و واز گچيرييور. حقيقتى درس ويرمكله، باطلدن قورتارييور و باطلدن محفوظ قيلييور.
خلاصهِٔ كلام: بز، آنجق نورلرله مشغولز. بز مجوهراتِ قرآنيه ايله إشتغال ايدييورز. بزلر، قرآنڭ كائنات وسعتندهكى ألماس گبى حقيقتلرينه چاليشييورز. بزلر، آنجق باقىيه خدمت ايدييورز. بزلر، فانى شيلره أمك صرف ايتمهيز. بزم رسالهِٔ نورله اولان خدمتِ ايمانيهمز، باشقه شيلرله إشتغالمزه إحتياج بيراقمييور.. هر شيئه كافى گلييور...
الحاصل: استاديمز بديع الزمانله و رسالهِٔ نورله مجادله ايدن إنصافسز گيزلى دين دشمنلرى، عجزِ مطلقله أبده قدر مغلوبيتدهدرلر. بديع الزمان و رسالهِٔ نور ايسه، أبديًا مظفّر و موفّقدر. شخصى چوروتمگه چاليشمقله، رسالهِٔ نور چوروتولهمز. زيرا رسالهِٔ نور، بِذاته حجّت و برهاندر. اونى و اونڭ مؤلّفنى چوروتمگه چاليشانلر، چورومگه محكوم اولمشلردر. نمونهسى، تاريخ مواجههسنده ميداندهدر و هم ده چورويهجكلردر. رسالهِٔ نوردهكى يوكسك حقيقت، رسالهِٔ نورى أبده قدر پايدار قيلاجقدر...
أوت نور طلبهلرى آغير جزا محكمهلرنده ديمشلر كه: "بزى استاديمز بديع الزماندن و رسالهِٔ نوردن و بزى بزدن آييراجق هيچ بر بشرى قوّت يوقدر." أوت او منافقلرڭ آتوملرى دخى، بو خصوصده عاجزدر. فرضِ محال ياپابيلسهلر، حتّى جسديمزى ئولديرسهلر ده، روحمز سلامت و سعادتله أبديته گيدهجكدر. هم استاديمزڭ مكتوبات مجموعهسنده ديديگى گبى ديرز: "بريمز دنياده، بريمز آخرتده، بريمز شرقده بريمز غربده، بريمز شمالده، بريمز جنوبده اولسهق؛ بز ينه بربريمزله برابرز."
— 890 —
استاديمز هيچ بر معنوى مقام إدّعا ايتمييور. باشقهلرى طرفندن كندينه ويريلن بيوك و مستثنا پايهلرى ردّ ايدييور. فقط اونڭ حال و أحوالى، فعليات و حركاتى، اونڭ كيم اولديغنى آڭلامغه و إثباته كافيدر. أوت بديع الزمانڭ و رسالهِٔ نورڭ قرآن، ايمان و إسلاميت خدمتنه مانع اولابيلمك ايچون، دنيايى ألنده طوتوب چويرهجك بر قوّت لازمدر.
حضرتِ استاديمزڭ إعدام پلانلريله سَوق ايديلديگى محكمهدهكى مدافعاتلرندن، بيوك مدافعات كتابندن بعض جملهلر:
"رسالهِٔ نور طلبهلرى باشقهلرينه بڭزهمز؛ اونلرله اوغراشيلماز؛ اونلر مغلوب اولمازلر. رسالهِٔ نور، قرآنڭ ماليدر. قرآنِ حكيمدن سوزولمشدر. قرآن ايسه، عرشى فرشله باغلايان بر زنجيرِ نورانيدر... كيمڭ حدّى وار كه بوڭا أل اوزاتسين. رسالهِٔ نور، بو آناطولينڭ سينهسنه يرلشمشدر؛ هيچ بر قوّت اونى سوكوب آتاميهجقدر."
مشهور و خارق العاده بر أثر اولان "آيت الكبرا رسالهسى"ندن:
"رسالهِٔ نور، يالڭز جزئى بر تخريباتى و بر كوچك خانهيى تعمير ايتمييور؛ بلكه كلّى بر تخريباتى و إسلاميتى ايچنه آلان و طاغلر بيوكلگنده طاشلرى بولونان بر محيط قلعهيى تعمير ايدييور. و يالڭز خصوصى بر قلبى و خاص بر وجدانى إصلاحه چاليشمييور؛ بلكه بيڭ سنهدن بَرى تدارك و تراكم ايدن مفسد آلَتلرله دهشتلى رخنهلهنن قلبِ عمومىيى و أفكارِ عامّهيى و عمومڭ و باخصوص عوامِ مؤمنينڭ إستنادگاهلرى اولان إسلامى أساسلرڭ و جريانلرڭ و شعائرلرڭ قسمًا قيريلمهسيله بوزولمغه يوز طوتان وجدانِ عموميهيى، قرآنڭ إعجازيله؛ و گنيش يارهلرينى، قرآنڭ و ايمانڭ علاجلريله تداوى ايتمگه چاليشييور. ألبته بويله كلّى و دهشتلى رخنهلره و يارهلره حقّ اليقين درجهسنده طاغلر قوّتنده حجّتلر، جهازلر و
— 891 —
بيڭلر ترياق خاصيتنده مجرّب علاجلر و حدسز أدويهلر بولونمق گركدر. ايشته بو زمانده، قرآنِ معجز البيانڭ إعجازِ معنويسندن چيقان رسالهٔ نور، او وظيفهيى گورمكله برابر؛ ايمانڭ حدسز مرتبهلرنده ترقّيات و إنكشافاته مدار اولمشدر و اولمقدهدر!.."
عزيز قارداشلريمز، يوزلرجه علمانڭ صوصديريلديغى و دينى نشرياتڭ ياپديريلمديغى و قرآنڭ حقيقتلرينى بيان و تبليغ ايتمگه دينًا موظّف اولدقلرى حالده جبرًا ياپديريلمديغى و دين آدملرينڭ إمحا ايديلمسى گبى دهشتلى و تاريخڭ گورمديگى بر هنگامده، قرآن و ايمان و إسلاميتى ييقمق پلانلرينڭ تطبيق ايديلديگى أڭ مدهش بر دورده و كفرِ مطلقڭ و دينسزلگڭ أڭ آزغين بر زماننده بديع الزمان سعيد النورسى، قرآن و ايمان و إسلاميتڭ فداكار و پرواسز بر مدافعى و محافظى اولارق جهادِ دينيه ميداننده يگانه شخص اولارق گورولمشدر. أوت بديع الزمان، دولتلره ملّتلره مقابل، دگل يالڭز بر يردهكى فرعونلره، بتون آوروپا دينسزلگنه قارشى تك باشيله ميدان اوقومش و اوقويور. و قرآن حقيقتلرينى أشدِّ ظلم و إستبدادِ مطلق ايچريسنده نشر ايدييور. "وظيفهمز چاليشمقدر. بزى غالب ايتمك، مغلوب ايتمك، موفّق ايتمك و نورلرى قبول ايتديرمك جنابِ حقّه عائددر. بز، وظيفهِٔ إلٰهيهيه قاريشمايز." ديمش و تاريخده مِثلنه راستلانميان ظلم و إشكنجهلر ايچريسنده چوق ظالمانه معاملهلر گورمش و قپوسنده ژاندارمه و پوليس بكلتلمك صورتيله جمعه نمازينه دخى گيتمكدن منع ايديلمش و بتون بو تاريخى فاجعهلرى قپاتمق و كيمسهيه ايشيتديرمهمك ايچون ده صيقى بر تقييدات آلتنه آلينمشدر.
ايشته بويله آغير شرطلر ايچريسنده رسالهِٔ نورى حضرتِ استاديمز عنايتِ إلٰهيه ايله تأليف ايدوب، أكثريسنى قرآن حرفلريله و أل يازيسيله نشر ايتمشدر.
— 892 —
بويلهلكله (عين زمانده) قرآن خطّنى ده محافظه ايتمش و يوز بيڭلرله مسلمان تورك گنجلرى رسالهِٔ نورى اوقويهبيلمك ايچون مقدّس كتابمز اولان قرآنڭ يازيسنى اوگرنمك نعمت و شرفنه نائل اولمشلردر. استاديمز، مالك اولديغى قوّتِ ايمان و إخلاصِ تامّه ايله حقائقِ قرآنيه و ايمانيهيى عوام و خواص طلبهلرينڭ عمومنڭ إستفاده ايدهبيلهجگى و عصرڭ آڭلاييشنه اويغون يَپْيڭى بر طرزِ بيانله إفاده و إظهار ايتمشدر. بويلهجه رسالهٔ نور گبى تاپتازه و پارلاق و يوكسك بر تفسيرِ قرآنىيى عنايتِ حقله ميدانه گتيرمشدر.
بو خارق العاده أثرلردر كه، بو وطن و ملّتى دينسزلك و قومونيستلكدن محافظه ايتمشدر. هم شعائرِ إسلاميهنڭ جبرًا قالديريلديغى جبروت دورنده، دنيا خاطرى ايچون كندينى مجبور ظن ايدهرك او قدسى شعائردن فداكارلق ياپانلرڭ و دين ضررينه حركت ايدنلرڭ و إسلاميته مخالف فتوالره و بدعهلره مجبور ايديلنلرڭ چوقلغى زماننده؛ بديع الزمان نه لسانِ حالنده، نه لسانِ قالنده و نه ده فعلياتنده او قدر ظلملر چكديگى و إعداملرله تهديد ايديلديگى حالده أڭ كوچك بر دگيشكلك بيله ياپمامشدر. بِالعكس "أجل بردر، تغيّر ايتمز... ئولوم، بو عالمِ فنادن عالمِ بقايه و عالمِ نوره گيتمك ايچون بر ترخيصدر." دييوب مجادلهيه آتيلمش؛ بدعهلرى طانيتان و طورديران و شعائرِ إسلاميهيى محافظه ايدن و سنّتِ سنيهيى إحيا ايدن أثرلرى پرده آلتنده اوتوز سنهدن بَرى نشر ايتمش و محيطنده، عادتا دورِ سعادتڭ بر جلوهسنى ياشاتمشدر. بر سنّتِ سنيهيه مخالف حركت ايتمهمك ايچون، إشكنجهلى بر إنزوايى إختيار ايتمشدر. اوتوز سنهدن بَرى ميليونلره حكم ايدن دينسز و أمثالسز بر إستبدادِ مطلق، بديع الزمانى هيچ بر جهتدن هيچ بر وقت حكمى آلتنه آلامامش، بِالعكس ظالم مستبدلر اوڭا مغلوب اولمشلردر.
— 893 —
رسالهِٔ نور، تقليدى ايمانى تحقيقى ايمانه چويروب (ايمانى قوّتلنديروب) ايكى جهانڭ سعادتنى قزانديروب، حسنِ خاتمهيى نتيجه ويرر. أڭ بيوك دينسز فيلسوفلرى ده إلزام ايتمشدر. رسالهِٔ نورڭ بر خصوصيتى ده شودر كه: ديگر متكلّمينه مخالف اولارق أهلِ ضلالتڭ منفيلكلرينى ذكر ايتمهدن، يالڭز مُثْبَتى درس ويرهرك، ياره ياپمقسزين تداوى ايتمهسيدر. بو إعتبارله بو زمانده رسالهِٔ نور، وهم و وسوسهلرى محو ايدييور، عقله گلن سؤاللرى، إستفهاملرى؛ نفسى إلزام، قلبى إقناع ايدهرك جوابلانديرييور. رسالهِٔ نور هم عقلى، هم قلبى تنوير ايدر، نورلانديرر؛ هم نفسى مسخّر ايدر. بونڭ ايچوندر كه؛ يالڭز عقلله گيدن أهلِ مكتب و أهلِ فلسفه و قلب يوليله گيدن أهلِ تصوّف، رسالهِٔ نوره صاريلييورلر. و أهلِ مكتب و فلسفه آڭلايورلر كه، حقيقى منوّرلك؛ عقل و قلب نورينڭ مزجيله قابلدر. يالڭز عقلله گيتمك، عقلى گوزه اينديرييور. بو حال ايسه، بر قنادى قيريق اولانڭ محكوم اولديغى سقوطى نتيجه ويرييور. إخلاصلى، خالص أهلِ تصوّف إدراك ايدييور كه، ديمك زمان أسكى زمان دگلدر؛ بويله بر زمانده، هم قلب ايله، هم عقل ايله بزى حقيقت يولنده گوتورهجك و حقيقته واصل ايدهجك قرآنى بر يول لازمدر كه، بز ذو الجناحيْن اولابيلهلم.
(حاشيه) يتمش سكسان سنهلك بر سيرِ سلوكله قطبيته و غوثيته أريشن پك أندر ذاتلرڭ بر نقطهيه قدر گيدوب "بوراسى منتهادر، ايلريسنه گيدلمز." ديدكلرى مرتبهلرى، بديع الزمان قرآندن بولديغى بر يولیله، علمله داها ايلريسنه گيتديگنى، عربى مثنوئِ نوريه مجموعهسنى مطالعه ايدن ذاتلر سويلهيورلر. بيوك بر شاه أثر اولان بو عربى أثرى مطالعه ايدن او مدقّق أهلِ علم، "بو أثردهكى چوق درين و پك اينجه و غايت درجهده يوكسك حقيقتلردن نه قدر إستفاده ايدهبيلسهك بزه كاردر." دييورلر.
إنتباهه گلمش اولان أهلِ مدرسه واقف اولويورلر كه؛ أسكى زمانده مدرسه اصولى ايله اون بش سنهده ألده ايديلهبيلن ايمانى و إسلامى نتيجه، بو زمانده رسالهِٔ نورله اون بش هفتهده ألده
— 894 —
ايديلهبيلييور. استاديمز بيورييورلر كه: "بر سنه رسالهِٔ نور درسلرينى آڭلايهرق و قبول ايدهرك اوقويان كيمسه، بو زمانڭ مهمّ و حقيقتلى بر عالمى اولابيلير."
رسالهِٔ نور، رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام أفنديمزڭ نورانى مشربنى و صحابهِٔ كرامڭ عالى سجيهسنى بيان ايدن بر نور و فيض خزينهسيدر. ايشته بو مذكور وضعيت، بوگونكى دنيايه تاپتازه، نورانى بر حيات و يَپْيڭى بر وجهه ويرهرك شو حقيقتى گوسترييور كه؛ چوقدندر بربرينه معارض ظن ايديلن أهلِ مكتبله أهلِ مدرسهيى و أهلِ تكيهيى، رسالهِٔ نور توحيد و تأليف ايدييور. هم ده، معارضه حالنده اولان شرقله غربى باريشديرييور. إتّحادِ إسلامى ميدانه گتيرمك ايچون چاليشان أهلِ إسلامه يگانه چارهنڭ رسالهِٔ نور اولديغى، متخصّص ذاتلر طرفندن قبول و تصديق ايديلمكدهدر. هم بوگونكى دنيادهكى إختلافلرى حلّ ايدهجك اولان؛ عقلًا، فكرًا ترقّى ايتمش يگرمنجى عصر إنسانلرينه حق و حقيقتى آڭلاتابيلهجك يَپْيڭى بر علمى كشفياتى و بر تجدّدى آمريقاده، آوروپاده خصوصًا آلمانياده، تحرّى ايدن جريانلر ميدانه گلمش؛ أگر إدراك ايدهبيليرلر و گورهبيليرلرسه، ايشته رسالهٔ نور كلّياتى... نتهكيم بو حقيقتڭ إدراك ايديلمگه باشلانديغنى گوسترن أمارهلر، بختيار آلمان ملّتى ايچنده گورولمكدهدر.
(حاشيه) آوروپاده خرستيانلر ايچنده بر تك قصبهده آلتمش بش عدد صاريقلى گنج نور طلبهسنڭ چيقماسى، بونڭ بر نمونهسيدر.
أسكى زمان غرب فيلسوفلرينڭ چوزهمدكلرى و يڭى زمان فيلسوفلرينڭ ده "فلسفه هنوز بونى حلّ ايدهمهمشدر" ديدكلرى دوگوملر، رسالهِٔ نورده قرآنڭ فيضيله كشف و حلّ ايديلهرك عقلًا و منطقًا إثبات ايديلمشدر. شرقڭ داهى حكمالرينڭ قرق صحيفهده آڭلاتمغه چاليشدقلرى مشكللر، رسالهٔ نورڭ بر صحيفهسنده وجيز بر شكلده إفاده ايديلمشدر.
— 895 —
بديع الزمانڭ ١٩٣٥ سنهسنده إعدام ايديلمك اوزره ويريلديگى آغير جزا محكمهسندهكى مدافعاتندن بر ايكى جمله: "رسالهِٔ نور، سونمز، سوندوريلهمز. رسالهِٔ نور، سوندوريلمك ايچون اوفلندكجه پارلايان بر نوردر. رسالهِٔ نور، طلسمِ كائناتڭ معمّاسنى كشف و حلّ ايدن بر كشّافدر."
هم حشرِ جسمانى مسئلهسنده، حكمادن ابن سينا گبى مشهور بر داهىنڭ، "حشر نقليدر، ايمان ايدرز؛ عقل بو يولده گيدهمز" ديديگى بر حقيقت، رسالهِٔ نورده، هم عمومڭ إستفاده ايدهبيلهجگى أمثالسز بر طرزده، قرآنڭ فيضيله عقلًا إثبات ايديلمشدر.
ضلالتآلود آوروپا فيلسوفلرينڭ و صاپقين طلبهلرينڭ بعض متشابه آياتِ كريمه و أحاديثِ شريفهنڭ ظاهرى معنالرينى آڭلاميهرق ياپدقلرى قصدلى إعتراضلره، رسالهِٔ نورده عقلًا، منطقًا جوابلر ويريلهرك، او آيتلرڭ و او حديثلرڭ برر معجزه اولدقلرى إثبات ايديلمشدر. بويلهلكله ده، بو زمانده فن و فلسفهدن گلن ضلالت و شبههلرى رسالهٔ نور كوكندن كسمشدر. رسالهٔ نور بونى ياپاركن ده مثبت بر اصول تعقيب ايتمشدر.
رسالهِٔ نور، فوق العاده مستثنا بر أدبى اوستونلگه مالكدر. أڭ مشهور أثرلرله بيله قابلِ قياس اولميان و باشلى باشنه بر خصوصيتى حائز اولان اُسلوبنده يوكسك بر بلاغت، فصاحت و سلاست و ايجاز واردر. حتّى بديع الزمانڭ أثرلرينى عالمِ إسلامڭ إصرارله آرزو ايتمهسيله عربجهيه ترجمه ايتديرمك ايچون بيوك إسلام عالملرينه "عصاىِ موسى مجموعهسى" گوتورولديگى وقت، اوقومشلر و ديمشلردر كه: "بديع الزمانڭ أثرلرينى آنجق كنديسى ترجمه ايدهبيلير. رسالهِٔ نوردهكى يوكسك بلاغتى و مِثلسز اولان فصاحت و ايجازى ترجمهده محافظه ايتمكدن و
— 896 —
اونڭ علمنى إحاطه ايتمكدن عاجزز!" بو صورتله او يوكسك عالملر، استاديمزڭ فضيلتنى و رسالهٔ نورڭ كمالاتنى گوسترمشلردر.
بديع الزمان، أثرلرنده همان بتون بيوك مؤلّف و أديبلردن فرقلى اولارق لفظدن زياده معنايه أهمّيت ويرمشدر. معنايى لفظه فدا ايتمهمش، لفظى معنايه فدا ايتمشدر. اُسلوبده اوقويوجينڭ بر نوع هوسنى نظره آلمامش، حقيقتى و معنايى أساس طوتمشدر. وجوده ألبسهيى ياپاركن وجوددن كسمهمش، ألبسهدن كسمشدر. رسالهِٔ نوردهكى عقلى، قلبى، روحى و وجدانى جلب ايدن و حقيقته رام ايدن او إلٰهى جاذبهدندر كه؛ چولوغى چوجغى، گنجى إختيارى، عوامى خواصّى او نوره قوشويورلر و او جاذبهدار نورڭ پروانهسى اولويورلر. بو حقيقتڭ پارلاق بر مثالى اولارق گنيش بر طلبه كتلهسى، آز زمانده دين دشمنلرينى تيترهتن بر حاله گلمشدر.
رسالهِٔ نورڭ هر جهتدن اولديغى گبى أدبى جهتدن ده قيمت و أهمّيتنى إفاده ايتمك، أديبلرڭ خصوصًا بزلرڭ بيڭ درجه حدّندن اوزاقدر. بو خصوصدهكى قارينجه قرارنجه اولان سونوك، فقط صميمى و حقيقتلى إفادهلريمز، رسالهِٔ نوردن گورديگمز عظيم إستفادهيه مقابل صوڭسز بر منّت و شكرانمزڭ إفادهسندن عبارتدر. يوقسه بو موضوعلرده صاحبِ صلاحيت و صاحبِ إختصاص، آنجق و آنجق رسالهٔ نورڭ كندى مؤلّفى اولابيلير.
رسالهِٔ نور، بو عصرڭ إحتياجنه تام جواب ويرن يگانه تفسيرِ قرآنى اولديغى، أنانيتنى حقّه فدا ايدن فضيلتپرور إسلام علماسى طرفندن تصديق و فوق العاده بر شكلده تقدير و تحسين ايديلمش و ايديلمكدهدر. أللى سنه أوّل بديع الزمان سعيد النورسىنڭ تأليفاتندهكى خصوصيتلر و بر بحرِ عمّان گبى اونڭ علمى دهاسيدر
— 897 —
كه؛ مصر مطبوعاتنده "بديع الزمان، فطين العصردر" دييه يوكسك أهلِ علمه حكم ويرديرمشدر.
بديع الزمان، مقابلهسز هديه قبول ايتمهمگى دستورِ حيات ايدنديگى دشمنلرنجه ده تصديق ايديلهرك، إسلاميت دشمنلرينڭ أهلِ علمه ياپديغى إتهامى، بو دستوريله فعلًا تكذيب و علمڭ هيچ بر شيئه آلَت اولماديغنى ينه فعلياتى ايله إثبات ايتمشدر. علماءِ إسلامڭ شرف و حيثيتنى و عزّتِ إسلاميه و عزّتِ دينيهيى، أڭ ظالم و خونخار حكمدارلر قارشيسنده بيله محافظه و مدافعه ايتمشدر. آج قالديغى زمانلرده دخى، حياتى بوينجه اولان إستغنا قاعدهسنى بوزمامش و "إقتصاد و قناعت ايكى بيوك خزينهدر، بونلرڭ بركتى بڭا كافيدر" دييهرك خلقلردن إستغنا ايتمش و ايتمكدهدر.
بديع الزمان سعيد النورسىنڭ سنهلردن بَرى حپسدن حپسه، زنداندن زندانه آتيلماسى و منفادن منفايه سورولمسى و كنديسنه دائما تضييقلر و شدّتلى ظلم و دهشتلى إشكنجهلر ياپيلماسى و اون يدى دفعه زهر ويريلمسى، بر گونده بر آيلق عذابلر چكديرلمسى، كنديسنڭ و رسالهِٔ نور كلّياتنڭ حقّانيت و صدقنه برر جانلى مُهر و برر پارلاق دليلدر.
مثلا: هندستانده صورمشلر: "بديع الزمان ناصل بر كيمسهدر؟" جوابًا دينيلمش كه: "خسته، غريب، فقير، مظلوم، هديه و صدقهلرى قبول ايتمهين و حالًا ده چكمكده اولديغى او قدر ظلملره رغمًا آلتمش سنهدر دعواسندن واز گچمهين بر إختياردر." اونلر ده: "اويله ايسه او حقيقت سويلهيور و كفرِ مطلقه، دينسزلره، زنديقلره بوين أگمييور، رياكارلق ايتمييور، دالقاووقلق ياپمييور و قرآن و إسلاميته تأثيرلى و كلّى بر خدمت ياپييور كه، اونلر ده اوڭا ظلم ايتمشلر." ديمشلر.
— 898 —
استاديمز بديع الزمان حقّنده، تقديركار و فضيلتپرور ذاتلرڭ تقديرلرى بر ثنادن عبارت دگلدر؛ بر واقعهدر، فعليات و إجراآتنڭ بلكه يوزدن بريسنى قيصهجه عاجزانه و نقصان بر طرزده نقل ايتمكدر. هم بو موضوعده رسالهِٔ نور طلبهلرينڭ تقديركار مقاله، مكتوب و فقرهلرى بر مدح دگلدر؛ بلكه استاديمزڭ دينى خدمتنى هدف طوتان، شخصنه تعرّض ايدن وجدانسز و إنصافسز دين دشمنلرينه قارشى مثبت بر مدافعهدر.
(حاشيه): إنس و جنّ شيطانلرى و دينسزلرڭ بر دسيسهسى ده بودر كه؛ بعضًا ديرلر و ديديرتيرلر: "استاديڭز شخصنه قيمت ويرمييور؛ سز ايسه اونڭ حقّنده تقديركار مكتوبلر يازوب، استاديڭزڭ رضاسنه اويغون حركت ايتمييورسڭز." ايشته اونلر، رسالهِٔ نور و استاديمزى إسلاميت دشمنلرينه قارشى مثبت و نزيه بر طرزده مدافعه ايتمكدن منع ايتمك ايچون صافدللك طمارلرندن إستفاده ايله بويله بر فكر و مغالطه ايله نور طلبهلرينى آلداتمغه، إغفال ايتمگه چاليشيرلر. أوت استاديمز بديع الزمان، إخلاصنڭ إقتضاسى اولارق شخصنه قيمت ويرميهبيلير؛ بو حال، استاديمزدهكى يوكسك بر كمالات و عالى بر سجيهنڭ تمثاليدر. او، شخصنه نه قدر قيمت ويرمييورسه، بزم اونده ميليارلر درجه فضله قيمت و أهمّيتى گورمهمز، بصيرت و إنسانيتڭ مقتضاسيدر، بر لطفِ إلٰهيدر. زيرا رسالهِٔ نور گبى پارلاق بر تفسيرِ قرآن اولان شاه أثر، اونڭ وارلغندن ميدانه گلمش و فيشقيرمشدر. اويله بر أثرڭ مؤلّفيله يالڭز بوگونكى عالمِ إسلام دگل، يالڭز عصرِ حاضر بشريتى دگل، نسلِ آتيدهكى ميليارلر كيمسهنڭ حيات و ممات دعواسى رسالهِٔ نورله علاقهداردر
بويله اولديغى حالده استاديمز اويله ذاتلرڭ و رسالهِٔ نور طلبهلرينڭ حقيقتلى تقدير و بيانلرينه قارشى حدّتلهنهرك، چوق دفعه ده خاطرلرينى قيرارق دير كه: "زمان، شخص زمانى دگل، شخصِ معنوى زمانيدر. رسالهِٔ نورده شخص يوق، شخصِ معنوى وار. بن بر هيچم؛ رسالهِٔ نور، قرآنڭ ماليدر، قرآندن سوزولمشدر. شرف و حُسن قرآنڭدر. شخصمله، رسالهِٔ نور إلتباس ايديلمش. مزيت، رسالهِٔ نوره
— 899 —
عائددر. رسالهِٔ نورڭ نشرندهكى خارقه موفّقيت ايسه، رسالهِٔ نور طلبهلرينه عائددر. يالڭز شو قدر وار كه، شدّتلى إحتياجمه بناءً جنابِ حق، قرآنِ حكيمدن بڭا علاج و ترياقلرى إحسان ايتدى؛ بن ده قلمه آلدم. هر ناصلسه، بو زمانده برنجى ترجمانلق وظيفهسى بڭا دوشمش. بن ده رسالهِٔ نورڭ طلبهسىيم. بر رسالهيى شيمدىيه قدر يوز دفعه اوقوديغم حالده ينه اوقومغه محتاج اولويورم. بن سزلرڭ درس آرقداشڭزم." دير.
بديع الزمان سعيد النورسىنڭ جهانشمول قرآن و ايمان و إسلاميت خدمتندهكى مستثنا موفّقيت و ظفرينڭ و رسالهِٔ نوردهكى قوّتلى تأثيراتڭ سرّى: كنديسنڭ إخلاصِ أتمّى قزانمش اولماسيدر. يعنى، يالڭز و يالڭز رضاىِ إلٰهىيى أساس مقصد ايدينمشدر. بو خصوصده: "مسلگمزڭ أساسى، أعظمى إخلاص و تركِ أنانيتدر. إخلاصلى بر درهم عمل، إخلاصسز يوز بطمان عمله مرجّحدر. إنسانلرڭ مادّى معنوى هديهلرندن، حرمت و توجّهِ عامّهدن، شهرتدن شدّتله قاچييورم." دير. زيارتجى قبول ايتممهسنڭ بر حكمتى ده بو سرّ اولسه گرك. هم إخلاصه ويرديگى غايت فضله أهمّيت، يوز اوتوز پارچه أثرندن يالڭز إخلاص رسالهسنڭ باشنه، "لا أقل هر اون بش گونده بر دفعه اوقونمهليدر" قيدينى قويمهسندن ده آڭلاشيلييور. "بيوك محكمه مدافعاتى" كتابنده: "رسالهِٔ نور، دگل دنيايه، كائناته ده آلَت ايديلهمز؛ غايهمز، رضاىِ إلٰهيدر." ديمشدر.
ايشته بو سرِّ إخلاصدندر كه، إمامِ غزالى (رض) گبى أڭ مشهور إسلام حكمالرينڭ أثرلرينى تتبّع ايدن محقّق و مدقّق بر أهلِ علم دييور كه:
رسالهٔ نوردن اوقوديغم بر صحيفهنڭ بڭا ويرديگى إستفاده، ديگر أثرلرڭ اون صحيفهسندن داها فضلهدر.
— 900 —
فلسفى أثرلرله مشغول بر معلّم:
بن بو قدر سنهدر علمى و فلسفى أثرلرله إشتغال ايتدم. رسالهِٔ نور قدر بنى إقناع ايدن و غرب أثرلرندن و فلسفهدن آلديغم يارهلرى تداوى ايدن و بو زمانڭ إحتياجنه تام جواب ويرن بر أثرى گورمدم.
بر أدبياتجى:
بنم عقلم نورسز، قلبم مؤمندى. رسالهٔ نور هم عقلمى، هم قلبمى تنوير و نفسمى إلزام ايتدى. بنى جهنّمى بر عذابدن قورتاردى.
بر دوقتور:
رسالهٔ نوردن إستفادهيه باشلاديغم گونى، حياته گوزلريمى آچديغم گون اولارق بيلييورم.
بختيار بر اونورسيتهلى:
استاديمزه و رسالهٔ نوره عائد بر مكتوبى، إستانبولڭ بر يرندن بر يرينه گوتورمك گبى بر خدمتى، مبعوثلغه ترجيح ايدرم.
اوتوز سنه أوّل، إخلاصلى و فضيلتلى إختيار بر أهلِ تصوّف، لطفى إسمنده بر گنجى گوسترهرك: "بو نور طلبهسى بندن ايلريدر" ديمشدر كه، بونلر بيڭلر إعترافلردن برر نمونهدر.
ينه بو عظيم سرِّ إخلاصه بناءًدر كه؛ رسالهِٔ نور طلبهلرى، ايمان و إسلاميت خدمتنده آغير شرطلر و قيدلر و تحديداتلر ايچنده موفّق اولويورلر و حياتلرينى رسالهِٔ نوره و استادلرينه وقف ايتمشلر. رسالهِٔ نورى، سرمايهِٔ عمر و غايهِٔ حيات
— 901 —
ايدينمشلردر. رسالهِٔ نور دعواسى، رضاىِ إلٰهى دعواسى اولديغى ايچوندر كه، حميتِ إسلاميهيه مالك ممتاز آووقاتلر، رسالهِٔ نورڭ فخرى آووقاتى اولمق و ديندار حقپرست مجاهد محرّرلر، دنيايى إستيلا ايدهجك نورڭ إعلانندن حصّهدار اولمق شرف و نعمتنه مظهر اولمشلردر. رسالهِٔ نورڭ نشريات و فتوحاتى و تأثيراتى؛ سسسز، بيوك بر إحتشامله محتشم بر بهار موسمنده إنتشار ايدن موجودات گبيدر.
ايشته أى رسالهِٔ نور گبى حدسز حمد و ثنالره شايسته اولان بر نعمتِ عظيمهيه نائل اولان نور قارداشلريمز! بويله بر داهئِ أعظمڭ، بويله بر متفكّرِ أكبرڭ، بويله بر مؤلّفِ إسلامڭ و علومِ أوّلين و الآخرينه واقف بويله بر علّامهِٔ عصرڭ، بويله بر مجاهدِ أكبرڭ، بويله بر صاحبِ زهد و تقوانڭ، حقائقِ ايمانيهنڭ وارلغنده عادتا تجسّم ايدن بويله بر عبدِ كلّينڭ، رضاىِ إلٰهيدن باشقه هيچ بر شيئه إلتفات ايتمهين و أعظمى إخلاصڭ مظهرى اولان بويله بر تلميذِ قرآن و خادمِ إسلامڭ و "بر فردڭ ايماننى قورتارمق ايچون جهنّمه ده آتيلمغه حاضرم" ديين بويله بر خلاصكارِ ايمانڭ و إعدام ايچون سَوق ايديلديگى ديوانِ حربِ عُرفيده "سن ده مرتجعسڭ" إتهامنه قارشى "أگر مشروطيت بر فرقهنڭ إستبدادندن عبارت ايسه، بتون إنس و جنّ شاهد اولسون كه بن مرتجعم. بيڭ روحم ده اولسه، قرآنڭ بر تك مسئلهسنه هپسنى فدا ايتمگه حاضرم." ديين و برائتندن صوڭره ده تشكّر ايتميهرك، بايزيد ميدانندهكى غلبهلكده "ياشاسين ظالملر ايچون جهنّم! ياشاسين ظالملر ايچون جهنّم!" دييه باغيرهرق ايلرلهين و إمحا پلانيله ويريلديگى محكمهلرده يگرمى درت سنه أوّل "أى ملحدلر! أى زنديقلر! سعيد، أللى بيڭ نفر قوّتنده ديمشسڭز... ياڭليشسكز... قرآنه و ايمانه خدمتم جهتيله أللى بيڭ دگل، أللى ميليون قوّتندهيم! تيترهيڭز! حدّيڭز وارسه ايليشڭز!"، "بنم ئولومم سزڭ باشڭزده بومبا گبى پاطلايوب، باشڭزى طاغيداجقدر. طوپراغه آتيلان بر تخمڭ يوزر
— 902 —
سنبللر ويرمهسى گبى، بر سعيد يرينه يوزلر سعيد سزه او يوكسك حقيقتى هايقيراجقدر." و اون بش سنه أوّل "صاچلرم عددنجه باشلرم بولونسه، هر گون برى كسيلسه، بو خدمتِ ايمانيهدن چكيلمهم." و "دنيايى باشمه آتش ياپسهڭز، حقيقتِ قرآنيهيه فدا اولان بو باشى، زندقهيه أگمهم!" ديين و أللى سنه أوّل عالمِ إسلامى سومورن، سومورگجى جبّار و ظالم بر ايمپراطورلغه قارشى "توكورڭ او ظالملرڭ حياسز يوزينه" دييه مطبوعات لسانيله جواب ويرن و بيوك ملّت مجلسنده رئيسه "كائناتده أڭ يوكسك حقيقت ايماندر. ايماندن صوڭره نمازدر. نماز قيلميان خائندر. خائنڭ حكمى مردوددر. جنابِ حق، قرآنِ كريمنده، يوز يرده أداسنى أمر ايتديگى نمازدن داها بيوك بر حقيقت اولسه ايدى، ايماندن صوڭره اونى أمر ايدردى!" ديين و يازديغى بر بياننامهدن صوڭره مجلسده جماعتله نماز قيلنماسنه باشلانان و برنجى جهان حربنده گوڭللى آلاى قوماندانى اولارق أسير دوشديگى روسيهده موسقوف چارلغنه قارشى عزّتِ إسلاميهيى محافظه ايدوب، قورشونه ديزيلهجگى هنگامده "آخرته گيتمك ايچون بڭا بر پاساپورت لازمدى" دييه ئولومى إستحقار ايدن بويله بر قهرمانِ إسلام استاديمز بديع الزمانڭ أثرلرينى اوقومق نعمتِ عظماسنه مقابل جانمزى ده فدا ايتسهك، عمريمزى ده اوڭا وقف ايتسهك، ظلمدن ظلمه ده سوروكلنسهك، عمريمزڭ نهايتنه قدر شكران سجدهسندن ده قالقماسهق، بزه ينه اوجوزدر...
استاديمز صيق صيق دير كه: مسلگمز مثبتدر، منفى حركتدن قرآن بزى منع ايدييور.
أى سيّدِ سنديمز! أى روحمزڭ روحى، قلبمزڭ قلبى، جانمزڭ جانى، جانانمز، سرتاجمز، سَوْگيلى استاديمز أفنديمز! مادام بزه منفى حركته إذن ويرمييورسڭ. اويله
— 903 —
ايسه بز ده رحمتِ إلٰهيهدن نياز ايدهرك عهد ايديورز كه؛ دين دشمنلغى ايله استاديمزه ظلم ايدن او غدّار، إنصافسز ظالملردن إنتقاممزى شويلهجه آلاجغز: رسالهٔ نورى ئولونجهيه قدر متماديًا اوقويهجغز و نشرنده ثبات و صداقتله خدمت ايدهجگز. اونى آلتون مركّبلرله يازاجغز إن شاء اللّٰه...
اونورسيته نور طلبهلرى
٭ ٭ ٭
استادڭ زيارتجيلره دائر بر مكتوبى
عموم دوستلريمه، خصوصًا زيارتجيلره بر عذريمى بيان ايتمگه مجبور اولدم:
أكثر حياتم إنزواده گچديگى گبى، اوتوز قرق سنهدر ترصّد و تعرّضه معروض قالديغمدن، ضرورتسز صحبت ايتمكدن چكينوب توحّش ايدييوردم. هم أسكيدن بَرى معنوى و مادّى هديهلر بڭا آغير گلييوردى. هم شيمدى زيارتجيلر، دوستلر چوغالمش؛ هم معنوى مقابله لازم گلمش. شيمدى مادّى بر لقمه هديه بنى خسته ايتديگى گبى، معنوى بر هديه اولان زيارت ايتمك، گوروشمك، خصوصًا باشقه يرلردن مصافحه ايچون زحمت ايدوب گلمك زيارتى دخى، أهمّيتلى بر هديهِٔ معنويهدر. اوڭا مقابله ايدهمييورم. هم ده اوجوز دگل، معنًا بهاليدر. بن كنديمى او حرمته لايق گورمييورم. معنًا مقابله ده ايدهمييورم. اونڭ ايچون شيمديلك عينًا مادّى هديه گبى بر إحسانِ إلٰهى اولارق بڭا معنوى هديه گبى اولان صحبتدن ضرورت اولمادن منع ايديلدم. بعض بنى خسته ايدر. مادّى
— 904 —
هديهنڭ تام مقابلنى ويرمديگم وقت بنى خسته ايتديگى گبى. اونڭ ايچون خاطريڭز قيريلماسين، گوجنمهيڭز.
رسالهِٔ نورى اوقومق، اون دفعه بنمله گوروشمكدن داها كارليدر. ذاتًا بنمله گوروشمك؛ آخرت، ايمان، قرآن حسابنهدر. دنيا ايله علاقهمى كسديگم ايچون، دنيا حسابنه گوروشمك معناسزدر. آخرت، ايمان، قرآن ايچون ايسه؛ رسالهِٔ نور داها بڭا إحتياج بيراقمامش. حتّى خدمتمدهكى خاص قارداشلرمله ده ضرورت اولمادن گوروشهمييورم. يالڭز بعض رسالهِٔ نورڭ فتوحاتنه و نشرياتنه عائد بعض خدمتلر ايچون بعض ذاتلرله گوروشمك ايسترم. نه وقت بو نقطهلر ايچون گوروشمك ايستهسهم او زمان گوروشمك جائز اولابيلير و بڭا صيقنتى ويرمز. بو نقطهيى بيلمهين زيارته گلنلره خبر ويرييورم كه؛ بر قاچ سنهدر جريدهلرله إعلان ايتمشم كه، بنمله گوروشمك ايستهينلرى خصوصًا اوزاق يردن گلهرك گوروشهمدن گيدنلرى، خصوصى دعالريمه داخل ايدييورم. هر صباح ده دعا ايدييورم. اونڭ ايچون گوجنمهسينلر...
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 905 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
غايت شدّتلى خسته استاديمزه مهمّ، رسمى بر ذاتدن بر مكتوب گلدى. دييور كه: تاريخچهِٔ حياتڭ نشر اولونمامسى ايچون أسكى پارتينڭ مهمّ آدملرى، بيوك بر تعويض ايله أسكى پارتينڭ بعض مأمورلرينى بو خطايه سَوق ايتمشلر...
استاديمز ده ديدى كه: بو تاريخچهِٔ حياتڭ أڭ مهمّ قسمى اوچ دفعه سبيل الرّشاد طرفندن، درت دفعه ده اوتوز قرق سنهدن بَرى هم أسكى حرف، هم يڭى حرف ايله نشر ايديلمش و ايچندهكى مدافعات پارچهلرى ده متعدّد محكمهلرڭ حضورنده اوقونمش و رسمًا ده نشر ايديلمش. يڭى اولارق، مدينهٔ منوّره گبى خارج يرلردن بر ايكى عالم ذاتڭ، ايضاح و تشكّر نوعندن بر قاچ حقيقتلى مكتوبلرى وار. اونڭ ايچون محكمهلرڭ رسمًا بونلره ايليشهجك هيچ بر جهتى يوق.
ثانيًا: رسالهِٔ نور، قرق أللى سنهده بتون أهلِ سياستڭ تضييقاتى آلتنده تك باشنه عالمِ إسلامده خارقه بر طرزده نشر اولديغى حالده، شيمدى ميليونلر ناشرلرى واركن دگل أسكى بر پارتى، دنيا طوپلانسه اوڭا قارشى بر سد چكهمز، ممكن دگل. بلكه بر إعلاننامه حكمنه گچر. اونڭ ايچون، نور طلبهلرى متأثّر اولماسينلر...
ثالثًا: هم أسكى پارتينڭ بڭا قارشى ظلملرينى حلال ايتديگم، هم قرآنڭ بر قانونِ أساسيهسى اولان
وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى
يعنى، بريسنڭ خطاسى ايله باشقهسى، پارتيسى، أقرباسى مسئول اولماز، اولاماز، دييه هم آناطولى، هم
— 906 —
ولايتِ شرقيهده رسالهِٔ نورله نشر ايديلديگى سببيله، آسايشه تام قوّتلى بر طرزده خدمت ايديلمش. ديمك بر معنوى ضابطه حكمنده هركسڭ قلبنده بر ياساقجى بيراقييور. بو نقطهيه بناءً، رسالهِٔ نور أسكى پارتينڭ درت بش خطاسنى يوز درجه زيادهلشديرمگه مانعدر. يوزده بش آدمڭ خطاسنى، طقسان بشه ده ويروب يگرمى اوتوز درجه زيادهلشديرمهمش. اونڭ ايچون عموم او پارتينڭ أكثريسى، إقتدار پارتيسى قدر رسالهِٔ نوره منّتدار اولمق لازمدر. چونكه بو درسى، بو قانونِ أساسيهٔ قرآنيهيى رسالهٔ نور درس ويرمسه ايدى، او بش آدمڭ خطاسى بيڭلر آدمى ده خطاكار ياپاردى.
رابعًا: قطعيًا تحقّق ايتمش كه: رسالهِٔ نور خارجدن هجوم ايدن كفرِ مطلقه قارشى بو ملّتى و عالمِ إسلاميتى محافظه ايدهجك قرآنِ حكيمڭ معجزهِٔ معنويهسندن بر درسدر كه، دينسز فيلسوفلردن هيچ بريسى اوڭا قارشى مقابله چارهسى بولامديلر. قطعيًا خبر آلدق كه: خارجده بعض يرده بر ميليون گنجلر "مسالمتِ عموميهيى تأمين ايدهجك رسالهٔ نوردر" ديمشلر. صلحِ عمومى طرفدارى آلمانيا و آمريقا گبى بعض أجنبيلرڭ ده رسالهٔ نورى ترجمهيه باشلاديغنى خبر آلدق.
خامسًا: أگر رسمى آدملر بعض يڭى قانونلره ياڭليش معنالر ويروب بر ايكى سطرينه ايليشسهلر، بنم بدلمه دييڭز كه: "بر آدمڭ خطاسى ايله يگرمى بيڭ قومشوسى جزالانديريلير مى، حپس ايديلير مى؟ دنياده بويله حكم ايدن هيچ بر قانون وار مى؟" ايشته هر صحيفهسى يگرمى سطر اولان بش يوز صحيفهلك بر كتابڭ بر سطرنده بر آدمه شدّتلى طوقات وورمشسه: أوّلا، إسم معيّن دگل، اوراده مسئوليت يوق... شايد اولسه ده، سانسور گبى او سطر سيلنير. او كتابى مصادره ايتمك، اون بيڭ آدمى حپسه صوقمق گبى كائناتده ايشيديلمهمش بر قانونسزلق، بر ظلم اولديغى گبى؛ اوتهكى يگرمى بيڭ سطرلر شيمدىيه قدر يگرمى بيڭ
— 907 —
آدمڭ ايماننى قوّتلنديرديگى جهتله يگرمى بيڭ حسنه و اييلك اولديغندن، ألبته او خطايى و سيّئهيى عفو ايتديرر...
بن شدّتلى خسته اولماسه ايدم داها قونوشهجقدم. سز خدمتكارلرم تصحيح و إصلاح ايدرسڭز. حتّى مناسب گورسهڭز، معنًا پوليسلرڭ بر وظيفهسنى گورن رسالهِٔ نورڭ آسايش خدمتنده پوليسلره بيوك بر قوّت اولان درسلرينه پوليسلر هركسدن زياده طرفدار اولمق لازم گليركن، شيمدى رسمًا تحرّى مأمورى صورتنده پوليسلك عليهنده اولان بو خدمتى پوليسلره ويرمگه روحم راضى دگل. اونلره عمومًا حقّمى حلال ايتديگمى سويلرسڭز.
سادسًا: شدّتلى بر تأسّفله ليلهِٔ معراج وقتنده معراجِ شريف، شهورِ ثلاثه حرمتنه وسيله بكلركن، تاريخچهِٔ حيات حسبيله تحرّى حادثهسى شدّتلى بر كدر ويردى. "صدقه بلايى دفع ايدر" مئالندهكى حديثِ صحيحڭ حكميله، رسالهِٔ نور آناطولى ايچون بلالرى دفع ايدر بر صدقه حكمنه گچديگى؛ اوڭا برائتلر و سربستيتلر ويريلديگى زمان بلالرڭ دفع ايديلمسى، اوڭا هجوم ايديلديگى زمان بلالرڭ گلمهسى يوز حادثهسى وار كه؛ بعضًا زلزله و فورطنهلرله قيد ايديلديگى گبى، بو دفعه ده حياتمده گورمهديگم تحت الصّفر اون سكز درجهيه ياقين بر صوغوق، تعرّض و تحرّينڭ عين وقتنده گلدى.
استاديمز شدّتلى خستهلغندن فضله قونوشامدى. خسته حالنده خدمتكارينه ديدى: مراق ايتمهملرى ايچون براىِ معلومات بعض دوستلره و بعض رسمى ذاتلره گوندررسڭز.
شدّتلى خسته استاديمزڭ خدمتكارى
أوت، خدمتكاريمڭ يازديغى طوغريدر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 908 —
@
استاد بديع الزمان سعيد النورسى حضرتلرى ١٩٥٩ ده إستانبوله تشريف ايتدكلرى زمان، آرابه ايچنده چكيلن فوطوغرافى.
— 909 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
محترم استاديمز!
مجاهدهِٔ معنويهڭزه و صبرِ جميلڭزه مكافاةً جنابِ حق طرفندن إحسان بيوريلان قدسى ايمان دعواڭزڭ تحقّقنى رسالهِٔ نورڭ سربست إنتشارى ايله إدراك ايتمش بولونويورز. سنهلردن بَرى دوام ايدهگلن بو قدسى دعوا، بو ايدهآل و بو چتين مجادله، ظفرله نتيجهلنمش، حقّڭ ايستديگى اولمش، گوڭلمزڭ أمل و آرزوسى يرينه گلمش، ايمان كفره غلبه ايدهرك ظلمت پردهلرى چاتير چاتير ييرتيلارق آفاقِ جهان نورڭ پارلاق ضياسى ايله آيدينلانمشدر. بو نتيجهيه و بو ظفره اولاشمق، ايمان نعمتنڭ صوڭسز سعادتنه قاووشمق و طولاييسيله ده حقّه ياقلاشمق بختيارلغنى بزلره، تورك ملّتنه و بلكه بتون إنسانلغه بخش ايدن رسالهِٔ نور بو معظّم و قورقونج ايمانسزلق صاواشنڭ قورتاريجى آتومى اولمش، روحلريمزى تعمير، قلبلريمزى تقويه، گوڭللريمزى فتح أيلهمشدر. بو باقيمدن منّت و شكرانلريمزى سَوْگيلى و معزّز استاديمزه عرض ايدركن، عصرلق عمرِ مباركلريڭزڭ گچيرديگى حيات صفحهلرينڭ هر آنى مجادله، مجاهده، إشكنجه، أذيت، ظلم، منفا طولو قورقونج بر دورڭ چلّه و إضطرابلريله گچمهسنه رغمًا، عزمڭزڭ، صداقتڭزڭ، فراغت و جسارتڭزڭ و نهايت او چليكدن داها قوّتلى ايمان و شعوريڭزڭ، خلاصه إسلاميتى آڭلاييشده، إنسانيتى قاوراييشده، ايچده و طيشده ئورنك إنسان اولوشڭزڭ و بِالخاصّه رسالهِٔ نور كلّياتڭزڭ إنسانلق عالمى اوزرينه بيراقديغى تأثير، عكس ايتديرديگى معنا ايله دائما ايزيڭزدن، يولڭزدن گيدهجك اولان، گيدن، گيتمگه عزم ايدن ميليونلرجه نور طلبهلرى سزه مجلوب، سزه متشكّردرلر.
— 910 —
محترم استاديمز، آرتيق بتون يورغونلغڭزه و إختيارلغڭزه رغمًا چتين إمتحانڭزڭ موفّقيتله نتيجهلنمسى سايهسنده مستريح اولڭز. آرتيق بو قدسى دعوايى، بو ايمان و قرآن دعواسنى دوام ايتديرهجك إستقبالڭ گنج سعيدلرى يتيشمشدر. ايمان نورى و شعورى ايله اونلر بو قدسى و علوى دعوايى يوروتهجكلر و إن شاء اللّٰه قيامته قدر دوام ايتديرهجكلر و نسلدن نسله إنتقال ايتديرهجكلر.
محترم أفنديمز، يارين تاريخڭ آلتون صحيفهلرنده إفتخار و إحتشامله ياد ايديلهجك اولان يڭى و مفصّل تاريخچهِٔ حياتڭزڭ آنقرهده طبع ايديلوب ختامه ايرمهسنڭ سَوينجى ايچنده بايرام ايتمكدهيز. زيرا بو تاريخچهِٔ حيات، عمريڭز بوينجه علّهِٔ غايه ايدنديگڭز ايمانى قورتارمق دعواڭز اوغرندهكى مجادله و مجاهده صفحهلريڭزى، بيڭ درلو محروميتلر ايچريسنده يورولمق بيلمهين بر عزمله مقصده واصل اولوشڭزى و عالمه رحمت اولان رسالهِٔ نورلرڭ تأليف، تنظيم و نشرى حقّنده تطمينكار معلومات ويرمهسى باقيمندن بيوك أهمّيتى حائزدر. بوگون ميليونلرجه إنسانى جوشديروب، سلامته گوتورن بو نور درياسى دائما كوكرهيهجك، كفرى بوغاجق، ظلمتى ييرتهجق، إنسانلغه حامى و خلاصكار اولاجقدر.
سزه مديونِ شكرانز. أڭ درين سَوْگى و محبّتلريمزله سلام و حرمتلريمزى عرض ايدر، دعاءِ مباركلريڭزه إنتظارًا أللريڭزدن اوپهرز عزيز، سَوْگيلى استاديمز.
إستانبول نور طلبهلرى
٭ ٭ ٭
— 911 —
@
استاد بديع الزمان سعيد النورسى حضرتلرى ١٩٥٩ ييلنده آنقرهيه تشريف ايتدكلرى زمان، مسافر اولارق قالدقلرى اوتلدن چيقاركن.