— 693 —
يدنجى قسم
آفيون حياتى
بديع الزمانڭ توقيفى
١٩٤٧ سنهسنڭ صوڭ آيلرنده، آفيوندن اوچ سيويل پوليس مأمورى، گويا مملكت چاپنده گيزلى بر دينى جمعيتڭ فعاليتنه آشنا اولمق ايچون أميرطاغنه گلمشلردى. باشده سعيد النورسى اولارق نور طلبهلرينى تثبيت ايتمگه چاليشييورلردى. صودن بهانهلر ايجاد ايتمگه توسّل ايتديلر. بر نمونهسى شودر:
بر سيويل مأمور، بر كاغده يازييور: "سعيدڭ خدمتجيسى بورادن سعيده راقى آلدى." و راقيجى دكّاننده سرخوش و عقلى يرنده اولميان بر آدمه بو كاغدڭ آلتنه إمضا آتماسنى تكليف ايدييور. او آدم دييور: "توبهلر اولسون، بو يالانى كيم إمضا ايدر؟" صوڭره او كاغدى إمضالاتمغه چاليشان، فقط موفّق اولاميان مأمور؛ عين گيجه عجيب بر حادثهده، ايشلديگى خطاسنڭ طوقاتنى ييور. شويله كه:
برابر راقى ايچديگى آدملرله دره كنارنده گزركن آرالرنده بر غاوغه جريان ايدر. او بدبخت آدمه اوراده بر گوزل طاياق آتييورلر و طبانجهسنى ده آلييورلر.
٭ ٭ ٭
— 694 —
استاد، فايطونله قيره چيقديغى زمان درت بش گون مدّتنجه بش طيّاره استادى تعقيب ايدييور. استاد، أوينه گيرديگى زمان اونلر ده أميرطاغندن چكيلييورلر. استادڭ صِرف ايمانى، اُخروى خدمتِ قرآنيهسنه ياڭليش معنالر ويرديرهرك عليهده پروپاغنده ياپيلييور و يوقارى مقاملره ياڭليش عكس ايتديريلييور.
رسالهِٔ نورڭ تكثير ماكينهسيله إنتشارى و آناطوليده نورلرڭ گيتدكجه إنكشافى قارشيسنده بو ايمانى خدمتى طورديرمق مقصديله حركته گچن گيزلى دينسز قوميتهلر، حكومته أوهام ويرديرهرك، عليهده تحريكات ياپييورلر. أميرطاغ، إسپارطه، قسطمونى، قونيه، اينهبولى، صفرانبولى، آيدين گبى داها بر چوق ولايت، قصبه و كويلردهكى نورجيلرڭ أولرينڭ آرانماسنه أمر ويريلييور. نهايت ١٩٤٧ سنهسنڭ صوڭ آينده استاد سعيد النورسى و اون بش قدر نور طلبهسى أميرطاغدن آلينهرق آفيونه گتيريلير و صورغولرينى متعاقب توقيف ايديلييورلر. و ديگر ولايتلردهكى نور طلبهلرى ده توقيف ايديلهرك، آفيونه جلب ايديلييور. بويلهجه اوچنجى مدرسهٔ يوسفيه حياتى باشلايور.
بديع الزمانڭ آفيون محكمهسى
بديع الزمان، هر گيرديگى حپسدهكى محبوسلرى إرشاد ايدر؛ حپسدهكى بعض جانيلر، قويون گبى بر حال آلير. حپسده دخى تجريدِ مطلق ايچنده بيراقيلديغى حالده، حپسخانه بر نور مكتبى وضعيتنه گيرر. بونڭ ايچون، گيرديگى حپسخانهلره "مدرسهِٔ يوسفيه" دير. حتّى دڭزلى حپسخانهسنده بر قسم
— 695 —
گنجلر، مدرسهٔ يوسفيهدن آيريلمق ايستهميهرك، "بديع الزمان داها بوراده قاليرسه، بز كنديمزى صوچلى گوستروب جزا آلاجغز، اوندن آيريلميهجغز، رسالهٔ نوردن درس آلاجغز..." ديمشلردر.
دڭزلى حپسنده "ميوه رسالهسى" إسملى أثر تأليف ايديلدكدن صوڭره، حپسخانهده تأثيرلى بر إصلاحات مشاهده ايديلييور... بو وضعيت، دشمنلرى دخى تقديره سَوق ايدييور.
رسالهِٔ نورڭ ماهيتنى دقّت و تفكّرله اوقويهرق آڭلايوب تحقيقى بر ايمانه صاحب اولان خالص نور طلبهلرى؛ ئولومدن، حپسدن، زنداندن و هيچ بر بشرى أذا و جفادن قورقمازلر. مقدّس قرآن و ايمان خدمتيله، وطن و ملّت و عالمِ إسلام و بشريتڭ أبدى قورتولوشنه چاليشيركن، دينسزلرڭ دوچار ايتديگى بر ظلم و مصيبتله قارشيلاشيرلرسه، أصلا فتور و اميدسزلگه دوشمزلر؛ حپسلره إفتخار و ممنونيتله گيررلر. اونلرڭ تك بر إستناد نقطهلرى واردر. او ده، صِرف رضاىِ إلٰهى ايچون، إخلاصله، قرآن و ايمانه خدمتلريدر. معصوم و مظلوملرڭ محافظى جنابِ حقدر. هيچ بر مانعهيه أهمّيت ويرميهرك، رسالهِٔ نورى اوقومغه و نشر ايتمگه، قهرمان استادلرى مِثللو فراغتله چاليشيرلر. بونڭ ايچوندر كه، يگرمى بش سنهلك مدهش بر إستبدادِ مطلق ايچنده نورلره چاليشان نور طلبهلرى، ايمان و إسلاميت خدمتنده صارصيلمامشلردر. "ظاهرده ضررلى گبى گورونن شيلر، حقيقتده نعمتدر. زحمتده رحمت واردر. ايمان خدمتى اوغرنده باشمزه نه گلسه خيردر. بز باشمزه گلهجگى دوشونمكله مكلّف دگلز، خدمتِ قرآنيه ايله مكلّفز. بز، ربِّ رحيممزڭ دائما عنايتى آلتندهيز. ئولسهك شهيدز، قاليرسهق قرآنڭ خدمتكارىيز. إسلاميت دشمنلرى بزى مؤبّد دنيا حپسنه ده محكوم ايتسهلر، بزلر ينه رسالهٔ نورڭ
— 696 —
خدمتندهيز." دييه ايمان ايتمشلر و فقط سادهجه ايمانله قالمامشلر، بِالفعل ده عمل ايتمشلردر؛ ميداندهدر.
بو ديندار و وفاكار ملّت، بديع الزمانڭ طوغريلق و بيوكلگنى و قهرمانلغنى بيلهرك اوڭا او درجه إعتماد ايتمشدر كه؛ اونڭ عليهنده نه پروپاغنده ياپيليرسه ياپيلسين اينانمييورلر. بديع الزمانه ياپيلان ظلم و إشكنجهلرى ايشيتدكجه، اوڭا قارشى قلبلرنده داها زياده بر سَوْگى و باغليلق حصوله گلمكدهدر. و دييورلر كه: "بديع الزمان گبى بر دين قهرماننى و اويله بيوك و مبارك بر ذاتى حپسلره قويمق، اونڭ أثرلرينڭ سربست اوقونماسنه مانع اولمق، دينى آناطوليدن قالديرمغه چاليشمانڭ و إسلاميتى ييقمغه چابالامانڭ بر إفادهسيدر." دييه، قومونيست و دينسزلرڭ ياپديردقلرى إشكنجه و ظلملرڭ دشمنى كسيلييورلر. بونڭ ايچون حكومت، هر ايشدن أوّل حكومت عليهنده چوريلن بو پلانى عقيم بيراقمق ايچون، بديع الزمانى تمامًا سربست بيراقماسى لازمدر. يوقسه بديع الزمان أزيلدكجه، خلق حكومت عليهدارى
(حاشيه): بو حقيقت ١٩٥٠ سچيملرنده تمامًا تحقّق ايتمش؛ بديع الزمانى يگرمى بش سنه بر إستبدادِ مطلق و أشدِّ ظلم و مدهش إشكنجهلر ايچنده بيراقان دين عليهدارى أسكى حكومت، بيوك بر أكثريت طرفندن ييقيلمش و دينمزڭ اوزرندهكى ظلم و إستبدادى قالديرمقده اولان دموقرات پارتى إقتداره گتيريلمشدر.
اولاجقدر. دين، وطن و ملّتڭ سلامتى نامنه بو حقيقتى إخبار ايتمگى بر وجيبه بيلييورز.
أوت بديع الزمان ١٩٤٤ ده دڭزلى محكمهسنده برائت ايتديگى حالده، آفيون ولايتنه باغلى أميرطاغ قضاسنده إقامته مأمور ايديلييور. اوراده كندى آخرتى و رسالهِٔ نورله مشغول اولوركن ١٩٤٨ سنهسنده، گيزلى دين دشمنلرى، ياپيلان
— 697 —
ظلملر آز گلييورمش گبى عين نقرات ايله، "گيزلى جمعيت قورويور، خلقى حكومت عليهنه چويرييور؛ إختيارلادقجه آرتان أنرژيسيله، قوّتيله، رژيمى ييقمغه چاليشييور. مصطفى كماله، إسلام دجّالى، سفيان دييور." گبى بر سورى بهانهلرله، أللى رسالهِٔ نور طلبهسيله برلكده آفيون آغير جزا محكمهسنه سَوق ايديلييور و حپسه قونولييور.
ياپيلان درين و اوزون تحقيقات نتيجهسنده، بر تك صوچ دليلى بولونامييور. فقط نه اولدى ايسه اولدى، نه ياپديلرسه ياپديلر، نهايت محكمه (گويا قناعتِ وجدانيه ايله) بديع الزمانه يگرمى آى و مدقّق بر عالمه اون سكز آى، يگرمى ايكى كيشىيه ده آلتيشر آى حكم ويرييور. ديگرلرينى ده، "بونلر بديع الزمانى بيوك بر مرشد اولارق بيلمشلر و ايچلرندهكى درونى بوشلغى طولديرمق ايچون رسالهِٔ نورى اوقومشلر" دييه برائت ويرييور. حكم آلانلرى ده، "بديع الزمانڭ قورديغى گيزلى جمعيته يارديم ايتمشلر!" دييه جزالانديرييور. حكمى درحال إنفاذ ايدوب هپسنى توقيف ايدييورلر.
طبيعى، محكوميت قرارى همان تمييز ايديلييور. تمييز محكمهسى قيصه بر زمانده تدقيقاتنى بيتيرهرك، "مادام بديع الزمان سعيد النورسى دڭزلى محكمهسنده عين صوچدن برائت ايتمش. دڭزلى محكمهسنڭ قرارى خطالى ده اولسه، تمييزڭ تصديقندن گچن بر دعوا تكرار تحتِ محاكمهيه آلينهماز." دييه، ويريلن محكوميت قرارينى أساسدن بوزويور. بونڭ اوزرينه يڭيدن محكمه باشلايور. مظنونلردن نه ايستدكلرى صورولويور. او، تمامًا معصوم اولان نور طلبهلرى، تمييز محكمهسنڭ قرارينه اويولمسنى ايستهيورلر. آفيون محكمهسى، تمييزڭ قرارينه اويولوب اويولميهجغنى اوزون اوزادىيه دوشونويور.. نهايت اويولماسنه
— 698 —
قرار ويرييور. صوڭره ده نقصانلرڭ إكمالى ايچون چاليشمغه باشلايور. فقط بو چاليشمه بر درلو تماملانمييور و محكمه متماديًا تعليق ايديلييور. بديع الزمان و طلبهلرى، حكم قطعيت كسب ايتمهدن، ويريلن جزا مدّتنى حپسخانهده گچيردكدن صوڭره تخليه ايديلمشلردر. يوقاريده آڭلاتيلديغى وجهله، محكمه اوچ سنهدن بَرى اوزاتيلمقدهدر.
(حاشيه): بو آفيون محكمهسى صوڭره ايكى دفعه برائت ويرمش و نهايت ١٩٥٦ ده بتون رسالهٔ نور كلّياتنى و عموم مكتوبلرى بِلا إستثنا بديع الزمانه إعاده ايتمشدر.
ميليارلر دفعه يازيقلر اولسون كه؛ وطنه، ملّته و گنجلگمزه و عالمِ إسلامه أڭ مقدّس ايمان خدمتنى ياپان، بشرڭ بتون معنوى إحتياجنى قارشيلايهجق درجهده خارق العاده و معظّم أثرلر ويرن بو داهى و مِثلسز ذات؛ محكمهلردن محكمهلره سوروكلنمهده، حپسخانهلرده چوروتولمگه چاليشيلمقدهدر.
بديع الزمان يگرمى سنهده اولديغى گبى، شو اوچ درت سنهده ده او قدر أمثالسز بر إشكنجهيه معروض قالمشدر كه، تاريخده هيچ بر علم آدمنه بو قدر جانيانه بر سوءِ قصد ياپيلمامشدر. دڭزلى حپسنده بر آيده چكديگى صيقنتىيى، آفيونده بر گونده چكمشدر! كنديسنه، بتون بتون قانونسز معاملهلر ياپيلمشدر. حپسخانهده تام يگرمى آى، قيشڭ چوق صوغوق اولان غيرِ منتظم بر قوغوش ايچنده يالڭز بيراقيلهرق، تجريدِ مطلق ايچنده إمحا اولماسنه إنتظار ايديلمشدر. قيشڭ أڭ شدّتلى گونلرنده، حپسخانه پنجرهلرينڭ ايكى ميلم بوز طوتديغى زمانلرده زهر ويريلمش؛ إختيار، چوق خسته حاليله، آيلرجه إضطراب چكديريلمشدر. مبارك ياتاغنده، بر طرفدن بر طرفه دونهميهجك بر حاله گلديگى زمانلرده بيله، خدمتنه، بر طلبهسى اولسون مساعده ايديلمهمشدر. او
— 699 —
قورقونج شرائط آلتنده، كندى كندينه ئولوب گيتمسى بكلنمشدر. خستهلغى او قدر شدّتلنمشدر كه؛ گونلرجه بر شى ييهمهمش و غداسز قالمش و چوق ضعيف بر وضعيته گلمشدر. بويله اولديغى و چوق صيقى بر ترصّد و تضييقات آلتنده بولونديريلديغى حالده، رسالهِٔ نورڭ تأليفندن گرى قالمامش، هر حپسده اولديغى گبى، بوراده ده گيزلى اولارق أثر تأليف ايتمشدر. محبوسلر گيزلى گيزلى رسالهِٔ نورى أللريله يازوب چوغالتمشلر و حپسخانهدن طيشارى ده چيقارهرق نشرينى تأمين ايتمشلردر. بديع الزمان حپسده اولديغى گونلر دخى رسالهِٔ نورڭ نشرياتى طورمامش، پرده آلتنده يوز بيڭلرجه نسخهلرى أسكى يازى ايله نشر ايتمگه (نور قهرمانى خسرو گبى) نور طلبهلرى موفّق اولمشلردر.
حپسخانهده (زهرلنهرك) ئولوم دوشگنده ايكن، فرصت بولوب زيارتنه وارابيلن بر طلبهسنه شويله ديمشدر: "بلكه حياتده قالاميهجغم، بتون موجوديتم وطن، ملّت، گنجلك و عالمِ إسلام و بشرڭ أبدى رفاه و سعادتى اوغرنده فدا اولسون. ئولورسم، دوستلرم إنتقاممى آلماسينلر!.."
بديع الزمانڭ حپسخانهيه گلمهسيله چوق مستفيد اولان حپسلردن بريسى پنجرهدن سلام ويرديگى زمان، "سن بديع الزمانه نهدن سلام ويردڭ؟ نهدن اونڭ پنجرهسنه باقييورسڭ؟" دييهرك، طاياق آتيلمشدر. چوق مبارك و چوق سَوْگيلى استادلرينڭ خسته و چوق أليم وضعيتنده گيزليجه فرصت بولوب گورشمگه چاليشان طلبهلرى، ياقالاندقلرى زمان فلقهلره ياتيريلارق طاياقدن گچيريلمشدر. فقط اونلر بو مظالمدن أصلا ييلمامشلر، ايماندن و عزّتِ إسلاميهدن گلن بر صلابتله، او ظالملر ووردقجه، اونلر ده هر وورولشلرنده "وور! وور!" دييه باغيرمشلردر. "دشمنڭ چيزمهسى بوغازيمزه باصديغى زمان اونڭ يوزينه توكور! روحڭ
— 700 —
قورتولسون، جسدڭ أزيلسين." حقيقتنى مطبوعات لسانيله ده بيان ايدن استادلرى بديع الزمانه إتّباع ايتمشلردر.
ايشته بويله درلو درلو إشكنجه و تضييقاتلرله، گرك حپسخانه داخلنده گرك خارجنده خدمتنى دخى ياپديرمامغه چاليشمشلردر. دنياده هيچ بر كيمسهيه ياپيلميان ظلم و إهانت، بديع الزمانه ياپيلمشدر. نهايت ٢٠ أيلول ١٩٤٩ گونى جزا مدّتنى حپسخانهده تماملايارق تخليه ايديلمشدر. بتون حپسخانهلرده حپسلر رسمى مساعى ساعتلرنده تخليه ايديليركن، آفيون حپسخانهسنده ده ساعت اونده عادت ايكن، بديع الزمانى فوق العاده بر تظاهرات ايله قارشيلامغه حاضرلانان خلقڭ إستقبالنه مانع اولمق ايچون، شفق وقتى ايله صباح نمازى آراسنده حپسخانهدن تخليه ايتمشلردر.
٭ ٭ ٭
بديع الزمان حضرتلرى آفيونده بر مدّت إقامت ايتمشدر. بو أثناده جزاسنى چكديگى و تمييز محكمهسى محكوميت قرارينى تمامًا لهنه بوزديغى حالده، اوچ پوليسه، قپوسى اوڭنده گيجهلى گوندوزلى نوبت بكلتديريلمشدر. حپسدن چيقديغنه پشيمان ايتمشلر و ظلم و تضييقات دوام ايتديريلمشدر. ايكى سنهلك أزيجى و أريتيجى بر حپسدن چيقديغى حالده، خستهلغنى صورمق ايچون گلنلر دخى ياننه بيراقيلمامشدر. تاريخچهِٔ حياتنده گورولديگى گبى؛ روسيهده، روس قوماندانى اوڭا سربستيت ويرديگى حالده، ئوز وطننده و بو مبارك و معزّز ملّتِ إسلام ايچون هر شيئنى فدا ايدن بديع الزمانڭ بايرام زيارتنه گلنلر دخى، رسمى
— 701 —
مأمورلر طرفندن زيارتدن منع ايديلمشدر. حتّى خدمتجيسيله قونوشانلر گورولنجه، "سن، بديع الزمانڭ خدمتجيسيله قونوشدڭ!" دييه تضييقات ياپيلارق هويتلرى تثبيت ايديلمشدر. بتون بويله قانونسزلقلر، خلقى بديع الزمانه بر قات داها ياقلاشديرمش، أثرلرينى آرايوب بولمق خصوصنده عادتا بر قامچى تأثيرى حصوله گتيرمشدر. بديع الزمان عليهنده پروپاغنده ياپان و ياپديرانلردن ايسه فرسخلرجه اوزاقلاشديرمشدر. بديع الزمانه اولان توجّهِ عامّه قيريلمغه چاليشلدقجه، ملّت و گنجلك، خصوصًا يوكسك تحصيل گنجلگنڭ حرمت و باغليلغى آرتمشدر. بديع الزمان عليهدارلغى ياپيلدقجه، بو باغلر پرچينلشمشدر. منفى پروپاغندهلردن مقصد، ملّتڭ بديع الزمانه اولان توجّهنى قيرارق، شخصنى چوروتوب، رسالهِٔ نورڭ نشرياتنى طورديرمقدر. حالبوكه رسالهِٔ نور، مؤلّفڭ شحصيله باغلى دگلدر. رسالهِٔ نور، قرآنڭ ماليدر. رسالهِٔ نور، باشقه أثرلره بڭزهمز. رسالهِٔ نور، باشلى باشنه حجّت و برهان خزينهسيدر؛ يعنى بِذاته برهان و حجّتدر. رسالهِٔ نور اوقويان، مؤلّفڭ شخصنه باقماز؛ طوغريدن طوغرىيه أثرڭ ايچندهكى حقيقتلره، برهان و دليللره حصرِ نظر ايدر. بو و داها بر چوق حقيقتلره بناءًدر كه؛ بديع الزمانڭ عليهنده ياپيلان چوق دهشتلى رسمى پروپاغندهلر دخى عقيم قالمشدر. و عقيم قالمغه ده محكومدر.
أوت بو ملّتِ إسلاميه، وطن و ملّته بو درجه حدسز إستفاده تأمين ايدن، قرآن و ايمان خدمتنى گورولمهمش بر فراغتِ نفسله و فداكارلقلرله ياپان بو بيوك مؤلّف و متفكّرڭ، بو درجه محكمهلرده سوروكلنديگنه، ميليارلر تأسّفلر ياغديرييور. وطن و ملّتڭ مصلحتى نامنه خبر ويرييورز كه: بو ايش بر آن أوّل نتيجهلنديرلملى و محكمهلره صوڭ ويريلمليدر. زيرا بديع الزمانڭ ياپديغى قرآنى خدمت، إسلام
— 702 —
دنياسى گنيشلگنده و جهانشمول بر چاپدهدر. بديع الزمان سعيد النورسى حقّنده تقديم ايتديگمز غايت يوكسك حقيقتلر و غايت عالى قيمتلر، دليلسز دگلدر؛ ايچنده مبالغه يوقدر. شبهه ايدنلر، هنوز حياتده اولان بديع الزمانى ياقيندن طانيمقله و رسالهِٔ نورى ثبات و دوامله و نيّتِ خالصانه ايله اوقومقله فرقنه وارهجقلردر كه؛ بز، بو تاريخچهِٔ حياتده نقل ايتديگمز حقيقتلرى إفاده ايدركن، سوز و إفادهلريمز چوق سونوك اولمشدر. هم كنديلرينڭ إخلاصله، بزدن زياده إدراك ايدهجكلرى قناعتلرى، بتون بشريته إعلان ايتمك إشتياقنه ده صاحب اولاجقلردر.
بتون دنيا محكمهلرى، گيزلى دين دشمنلرينڭ ياپدقلرى إتهاملره نظرًا بديع الزمانى محكوم ايتمگه چاليشسهلر، او محكمهلر دليله إستناد ايتدكجه، بديع الزمانى محكوم ايدهمزلر!
بديع الزمان سعيد النورسى حضرتلرى، إسلاميت دشمنلرى طرفندن زهرلمهلرڭ خستهلقلريله دائمى ياتاق ايچريسنده گون گچرمكده و شويله ديمكدهدر: "قبر قپوسنى بكلهيورم." فقط بز جنابِ حقدن بتون قدرت و قوّتمزله دعا و نياز ايدييورز كه، او بيوك دين قهرماننه داها چوق اوزون عمرلرى لطف بيورسون. زيرا او گبى قرآنڭ فدائى و مخلص بر خادمنه، او گبى يوكسك بر داهىيه، او گبى بيوك بر متفكّره، او گبى بر حقيقت قهرماننه، او گبى نظيرسز بر إسلام حكيمنه، بتون عالمِ إسلام و بتون جهان محتاجدر.
٭ ٭ ٭
— 703 —
بديع الزمانڭ أميرطاغ و آفيون حياتنى كندى قلميله بليرتن اون بشنجى رجا، لمعهلردن آلينمش اولوب، بورايه درج ايديلمشدر.
اون بشنجى رجا
(حاشيه): نورڭ تأليف زمانى اوچ سنه أوّل بيتمش اولماسندن، بو اون بشنجى رجا، ايلريده بر نورجى طرفندن إختيارلر لمعهسنڭ تكميلنه (تأليفنه) مأخذ اولمق اوزره يازيلدى.
بر زمان أميرطاغنده إقامته مأمور و تك باشمه منزلده عادتا بر حپسِ منفرد و بڭا چوق آغير گلن ترصّدلر و تحكّملر ايله بڭا إشكنجه ويرمهلرندن حياتدن اوصاندم، حپسدن چيقديغمه تأسّف ايتدم. روح و جانمله دڭزلى حپسنى آرزولادم و قبره گيرمگى ايستدم. و "حپس و قبر، بو طرزِ حياته مرجّحدر" دييه يا حپسه ويا قبره گيرمگه قرار ويرركن، عنايتِ إلٰهيه إمداده يتيشدى؛ قلملرى تكثير ماكينهسى اولان مدرسة الزهرا شاكردلرينڭ أللرينه، يڭى چيقان تكثير ماكينهسنى ويردى. بردن نورڭ قيمتدار مجموعهلرندن هر دانهسى، بر قلم ايله بش يوز نسخه ميدانه گلدى. فتوحاته باشلامالرى، او صيقنتيلى حياتى بڭا سَوْديردى، "حدسز شكر اولسون" ديديرتدى. بر مقدار صوڭره رسالهِٔ نورڭ گيزلى دشمنلرى فتوحاتِ نوريهيى چكهمديلر. حكومتى عليهمزه سَوق ايتديلر. ينه حيات بڭا آغير گلمگه باشلادى. بردن عنايتِ ربّانيه تجلّى ايتدى. أڭ زياده نورلره محتاج اولان علاقهدار مأمورلر، وظيفهلرى إعتباريله مصادره ايديلن نور رسالهلرينى كمالِ مراق و دقّتله مطالعه ايتديلر. فقط نورلر اونلرڭ قلبلرينى كندينه طرفدار أيلدى. تنقيد يرنده تقديره باشلاملريله، نور درسخانهسى چوق گنيشلندى؛ مادّى ضرريمزدن يوز درجهده زياده منفعت ويردى، صيقنتيلى تلاشلريمزى هيچه اينديردى. صوڭره گيزلى دشمن منافقلر، حكومتڭ نظرِ دقّتنى بنم شخصمه چويرديلر. أسكى سياسى
— 704 —
حياتمى خاطرلاتديرديلر. هم عدليهيى، هم معارف دائرهسنى، هم ضابطهيى، هم داخليه وكالتنى أوهاملانديرديلر. پارتيلرڭ جريانلرى و قومونيستلرڭ پردهسنده آنارشيستلرڭ تحريكاتيله او أوهام گنيشلندى. بزى تضييق و توقيف و أللرينه گچن رسالهلرى مصادرهيه باشلاديلر. نور شاكردلرينڭ فعاليتنه توقّف گلدى. بنم شخصمى چوروتمك فكريله، بر قسم رسمى مأمورلر، هيچ كيمسهنڭ اينانميهجغى إسنادلرده بولونديلر. پك عجيب إفترالرى إشاعهيه چاليشديلر. فقط كيمسهيى اينانديرهمديلر. صوڭره پك عادى بهانهلرله، زمهريرڭ أڭ شدّتلى صوغوق گونلرنده بنى توقيف ايدهرك، بيوك و غايت صوغوق و ايكى گون صوباسز بر قوغوشده تجريدِ مطلق ايچنده حپس ايتديلر. بن كوچك اوطهمده گونده قاچ دفعه صوبا ياقار و دائما مانغالمده آتش واركن، ضعفيت و خستهلغمدن زور طايانهبيليردم. شيمدى، بو وضعيتده هم صوغوقدن بر صيتمه، هم دهشتلى بر صيقنتى و حدّت ايچنده چيرپنيركن، بر عنايتِ إلٰهيه ايله بر حقيقت قلبمده إنكشاف ايتدى. معنًا: "سن حپسه مدرسهِٔ يوسفيه نامى ويرمشسڭ؛ هم دڭزليده صيقنتيڭزدن بيڭ درجه زياده هم فرح، هم معنوى كار، هم اورادهكى محبوسلرڭ نورلردن إستفادهلرى، هم بيوك دائرهلرده نورلرڭ فتوحاتى گبى نتيجهلر، سزه شكوا يرنده بيڭلر شكر ايتديردى، هر بر ساعت حپسڭزى و صيقنتيڭزى، اون ساعت عبادت حكمنه گتيردى؛ او فانى ساعتلرى باقيلشديردى. إن شاء اللّٰه بو اوچنجى مدرسهِٔ يوسفيهدهكى مصيبتزدهلرڭ نورلردن إستفادهلرى و تسلّى بولمالرى، سنڭ بو صوغوق و آغير صيقنتيڭى حرارتلنديروب، سَوينجلره چويرهجك و حدّت ايتديگڭ آدملر أگر آلدانمشلرسه بيلميهرك سڭا ظلم ايدييورلر. اونلر حدّته لايق دگللر. أگر بيلهرك و غرضله و ضلالت حسابنه سنى اينجيتييورلر و إشكنجه ياپييورلرسه، اونلر پك ياقين بر زمانده، ئولومڭ إعدامِ أبديسيله قبرڭ حپسِ منفردينه گيروب، دائمى صيقنتيلى عذاب چكهجكلر. سن اونلرڭ ظلمى يوزندن هم ثواب، هم فانى
— 705 —
ساعتلريڭى باقيلشديرمگى، هم معنوى لذّتلرى، هم وظيفهِٔ علميه و دينيهيى إخلاص ايله ياپماسنى قزانييورسڭ!" دييه روحمه إخطار ايديلدى. بن ده بتون قوّتمله "الحمد ِللّٰه" ديدم. إنسانيت طماريله او ظالملره آجيدم. "يا ربّى! اونلرى إصلاح أيله!" دييه دعا ايتدم.
بو يڭى حادثهده، إفادهمده داخليه وكالتنه يازديغم گبى، اون وجهله قانونسز اولديغى و قانون نامنه قانونسزلق ايدن او ظالملر (أصل صوچلى اونلر اولماسى گبى) اويله بهانهلرى آراديلر؛ ايشيدنلرى گولديرهجك و حقپرستلرى آغلاتديرهجق إفترالرى و اويديرمالريله أهلِ إنصافه گوسترديلر كه؛ رسالهٔ نوره و شاكردلرينه ايليشمگه، قانون و حق جهتنده إمكان بولامييورلر، ديوانهلگه صاپييورلر.
أزجمله: بر آى بزى تجسّس ايدن مأمورلر، بر شى بهانه بولامدقلرندن بر پوصله يازوب كه: "سعيدڭ خدمتكارى بر دكّاندن راقى آلمش، اوڭا گوتورمش." او پوصلهيى إمضا ايتديرمك ايچون هيچ كيمسهيى بولامايوب، صوڭره يبانى و سرخوش بر آدمى ياقالامشلر، تهديدكارانه "گل بونى إمضا ايت!" ديمشلر. او ده ديمش: "توبهلر توبهسى اولسون، بو عجيب يالانى كيم إمضا ايدهبيلير؟" اونلرى، پوصلهيى ييرتمغه مجبور ايتمش.
ايكنجى بر نمونه: بيلمديگم و شيمدى دخى طانيمديغم بر ذات، آتنى بنى گزديرمك ايچون ويرمش، بن ده راحتسزلغم ايچون تنفّس قصدى ايله، أكثر گونلرده، يازده بر ايكى ساعت گزردم. او آت و آرابه صاحبنه أللى ليرالق كتاب ويرمگه سوز ويرمشدم. تا، قاعدهم بوزولماسين و منّت آلتنه گيرميهيم. عجبا بو ايشده هيچ بر ضرر إحتمالى وار مى؟ حالبوكه "او آت كيمڭدر؟" دييه، أللى دفعه بزلردن هم والى، هم عدليهجيلر، هم ضابطه و پوليسلر صورديلر. گويا بيوك بر حادثهِٔ سياسيه و آسايشه تماس ايدن بر واقعهدر. حتّى بو معناسز صوروشلرڭ
— 706 —
كسيلمسى ايچون، ايكى ذات حميةً برى " آت بنمدر" ديگرى " آرابه بنمدر" ديدكلرى ايچون ايكيسنى ده بنمله برابر توقيف ايتديلر. بو نمونهلره قياسًا، چوق چوجق اويونجقلرينه سيرجى اولوب گولهرك آغلادق و آڭلادق كه: رسالهِٔ نوره و شاكردلرينه ايليشنلر، مسخره اولورلر.
او نمونهلردن لطيف بر محاوره: بنم توقيف كاغدمده سبب، أمنيتى إخلال صوچى يازيلديغندن، بن داها او پوصلهيى گورمهدن مدّعىعمومه ديدم: سنى گچن گيجه غيبت ايتدم. أمنيت مديرى حسابنه بنى قونوشديران بر پوليسه: "أگر بيڭ مدّعىعمومى و بيڭ أمنيت مديرى قدر بو مملكتده أمنيتِ عموميهيه خدمت ايتمهمش ايسهم (اوچ دفعه) اللّٰه بنى قهر ايتسين" ديدم.
صوڭره بو صيرهده، بو صوغوقده، أڭ زياده إستراحته و اوشومهمگه و دنيايى دوشونمهمگه محتاج اولديغم بر هنگامده، غرضى و قصدى إحساس ايدر بر طرزده، بنى بو تحمّلڭ فوقنده بو تهجير و تجريد و توقيف و تضييقه سَوق ايدنلره، فوق العاده إغبِرار و قيزمق گلدى. بر عنايت إمداده يتيشدى. معنًا قلبه إخطار ايديلدى كه: "إنسانلرڭ سڭا ايتدكلرى عينِ ظلملرنده، عينِ عدالت اولان قدرِ إلٰهينڭ بيوك بر حصّهسى وار و بو حپسده ييهجك رزقڭ وار. او رزقڭ سنى بورايه چاغيردى. اوڭا قارشى رضا و تسليم ايله مقابله لازم. حكمت و رحمتِ ربّانيهنڭ دخى بيوك بر حصّهسى وار كه، بو حپسدهكيلرى نورلانديرمق و تسلّى ويرمك و سزه ثواب قزانديرمقدر. بو حصّهيه قارشى، صبر ايچنده بيڭلر شكر ايتمك لازمدر. هم سنڭ نفسڭڭ بيلمهديگڭ قصورلريله اونده بر حصّهسى وار. او حصّهيه قارشى إستغفار و توبه ايله، نفسڭه "بو طوقاده مستحق اولدڭ" ديمهليسڭ. هم گيزلى دشمنلرڭ دسيسهلريله بعض صافدل و وهّام مأمورلرى إغفال ايله او ظلمه سَوق ايتمك جهتيله، اونلرڭ ده بر حصّهسى وار. اوڭا قارشى رسالهِٔ نورڭ
— 707 —
او منافقلره وورديغى دهشتلى معنوى طوقاتلر، سنڭ إنتقامڭى اونلردن آلمش. او، اونلره يتر. أڭ صوڭ حصّه، بِالفعل واسطه اولان رسمى مأمورلردر. بو حصّهيه قارشى، اونلرڭ نورلره تنقيد نيّتيله باقمهلرنده، ايستر ايستهمز شبههسز ايمان جهتنده إستفادهلرينڭ خاطرى ايچون
وَ الْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَ الْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ
دستوريله؛ اونلرى عفو ايتمك، بر علوّجنابلقدر." بن ده بو حقيقتلى إخطاردن كمالِ فرح و شكر ايله، بو يڭى مدرسهِٔ يوسفيهده طورمغه، حتّى عليهمده اولانلره يارديم ايتمك ايچون كنديمه موجبِ جزا ضررسز بر صوچ ياپمغه قرار ويردم. هم بنم گبى يتمش بش ياشنده و علاقهسز و دنياده سَوْديگى دوستلرندن، يتمشدن آنجق حياتده بشى قالمش و اونڭ وظيفهِٔ نوريهسنى گورهجك يتمش بيڭ نور نسخهلرى باقى قالوب سربست گزييورلر. و بر ديله بدل، بيڭلر ديل ايله خدمتِ ايمانيهيى ياپاجق قارداشلرى، وارثلرى بولونان بنم گبى بر آدمه قبر، بو حپسدن يوز درجه زياده خيرليدر. و بو حپس دخى، خارجنده حرّيتسز تحكّملر آلتندهكى سربستيتدن يوز درجه داها راحت، داها فائدهليدر. چونكه خارجنده، تك باشيله يوزر علاقهدار مأمورلرڭ تحكّملرينى چكمگه مقابل، حپسده يوزر محبوسلرله برابر يالڭز مدير و باش غارديان گبى بر ايكى ذاتڭ، مصلحته بناءً خفيف تحكّملرينى چكمگه مجبور اولور. اوڭا مقابل، حپسده چوق دوستلردن قارداشانه تلطيفلر، تسلّيلر گورور. هم إسلاميت شفقتى و إنسانيت فطرتى، بو وضعيتده إختيارلره مرحمته گلمهسى، حپس زحمتنى رحمته چويرييور دييه، حپسه راضى اولدم.
بو اوچنجى محكمهيه گلديگم صيرهده ضعفيت و إختيارلق و راحتسزلقدن آياقده طورمغه صيقيلديغمدن، محكمه قپوسنڭ خارجنده بر إسكملهده اوطوردم. بردن بر حاكم گلدى، حدّت ايتدى، "نهدن آياقده بكلهمييور؟" إهانتكارانه ديدى. بن ده إختيارلق جهتندن، بو مرحمتسزلگه قيزدم. بردن باقدم؛ پك چوق
— 708 —
مسلمانلر، كمالِ شفقت و اخوّتله مرحمتكارانه باقوب أطرافمزده طوپلانمشلر، طاغيلمييورلر. بردن "ايكى حقيقت" إخطار ايديلدى:
برنجيسى:بنم و نورلرڭ گيزلى دشمنلريمز، بنم ايستهمديگم حقّمدهكى توجّهِ عامّهيى قيرمق ايله نورڭ فتوحاتنه سد چكيلير دييه، بعض صافدل رسمى مأمورلرى قانديروب، شخصمى ملّت نظرنده چوروتمك فكريله، إهانتكارانه بويله معاملهيه سَوق ايتمشلر. بوڭا قارشى عنايتِ إلٰهيه، نورلرڭ ايمان خدمتنه مقابل، بر إكرام اولارق، او بر تك آدمڭ إهانتنه بدل، بو يوز آدمه باق! خدمتڭزى تقدير ايله شفقتكارانه آجييهرق علاقهدارانه سزى إستقبال و تشييع ايدييورلر. حتّى ايكنجى گون، بن مستنطق دائرهسنده مدّعىعمومڭ سؤاللرينه جواب ويرركن، حكومت آولوسنده محكمه پنجرهلرينه قارشى بيڭ قدر أهالى كمالِ علاقه ايله طوپلانوب لسانِ حال ايله "بونلرى صيقمايڭز!" ديدكلرينى، وضعيتلريله إفاده ايدييورلر گبى گورونديلر. پوليسلر اونلرى طاغيدهمييورديلر. قلبمه إخطار ايديلدى كه: بو أهالى، بو تهلكهلى عصرده تام بر تسلّى و سوندورولمز بر نور و قوّتلى بر ايمان و سعادتِ باقيهيه بر طوغرى مژده ايستهيورلر و فطرةً آرايورلر و نور رسالهلرنده آرادقلرى بولونويور دييه ايشيتمشلر كه، بنم أهمّيتسز شخصمه، ايمانه بر پارچه خدمتكارلغم ايچون حدّمدن چوق زياده إلتفات گوسترييورلر.
ايكنجى حقيقت:أمنيتى إخلال وهميله بزه إهانت ايتمك و توجّهِ عامّهيى قيرمق قصديله تحقيركارانه آلدانمش محدود آدملرڭ بد معاملهلرينه مقابل، حدسز أهلِ حقيقتڭ و نسلِ آتينڭ تقديركارانه آلقيشلامالرى وار، دييه إخطار ايديلدى. أوت قومونيست پردهسى آلتنده آنارشيستلگڭ، أمنيتِ عموميهيى بوزمغه دهشتلى چاليشماسنه قارشى، رسالهِٔ نور و شاكردلرى ايمانِ تحقيقى قوّتيله بو وطنڭ هر طرفنده او مدهش إفسادى طورديرييور و قيرييور. أمنيتى و آسايشى تأمينه چاليشييور كه، پك چوق بر كثرتده و مملكتڭ هر طرفنده بولونان نور طلبهلرندن، بو
— 709 —
يگرمى سنهده علاقهدار اوچ درت محكمه و اون ولايتڭ ضابطهلرى، أمنيتى إخلاله دائر بر وقوعاتلرينى بولمامش و قيد ايتمهمش. و اوچ ولايتڭ إنصافلى بر قسم ضابطهلرى ديمشلر: "نور طلبهلرى معنوى بر ضابطهدر. آسايشى محافظهده بزه يارديم ايدييورلر. ايمانِ تحقيقى ايله؛ نورى اوقويان هر آدمڭ قفاسنده بر ياساقجىيى بيراقييورلر، أمنيتى تأمينه چاليشييورلر." بونڭ بر نمونهسى دڭزلى حپسخانهسيدر. اورايه نورلر و او محبوسلر ايچون يازيلان ميوه رسالهسى گيرمهسيله، اوچ درت آى ظرفنده ايكى يوزدن زياده او محبوسلر اويله فوق العاده إطاعتلى، ديندارانه بر صلاحِ حال آلديلر كه؛ اوچ درت آدمى ئولديرن بر آدم، تخته بيتلرينى ئولديرمكدن چكينييوردى. تام مرحمتلى، ضررسز، وطنه نافع بر عضو اولمغه باشلادى. حتّى رسمى مأمورلر، بو حاله حيرتله و تقديرله باقييورديلر. هم داها حكم آلمادن بر قسم گنجلر ديديلر: "نورجيلر حپسده قالسهلر، بز كنديمزى محكوم ايتديرهجگز و جزا آلمغه چاليشهجغز؛ تا اونلردن درس آلوب اونلر گبى اولاجغز. اونلرڭ درسيله كنديمزى إصلاح ايدهجگز." ايشته بو ماهيتده بولونان نور طلبهلرينى، أمنيتى إخلال ايله إتهام ايدنلر، هر حالده و غايت فنا بر صورتده آلدانمش ويا آلداتيلمش ويا بيلهرك ويا بيلميهرك آنارشيستلك حسابنه حكومتى إغفال ايدوب بزلرى أذيتلرله أزمگه چاليشييورلر. بز بونلره قارشى ديرز: مادام ئولوم ئولديرلمييور و قبر قپانمييور و دنيا مسافرخانهسنده يولجيلر غايت سرعت و تلاشله قافله قافله آرقهسنده، طوپراق آرقهسنه گيروب غائب اولويورلر؛ ألبته پك ياقينده بربريمزدن آيريلاجغز. سز ظلمڭزڭ جزاسنى دهشتلى بر صورتده گورهجكسڭز. هيچ اولمازسه مظلوم أهلِ ايمان حقّنده ترخيص تذكرهسى اولان ئولومڭ إعدامِ أبدى طار آغاجنه چيقهجقسڭز. سزڭ دنياده توهّمِ أبديتله آلديغڭز فانى ذوقلر، باقى و أليم ألملره دونهجك.
مع التأسّف گيزلى منافق دشمنلريمز، بو ديندار ملّتڭ يوزر ميليون ولى مقامنده اولان شهيدلرينڭ، قهرمان غازيلرينڭ قانيله و قلنجيله قزانيلان و محافظه ايديلن حقيقتِ إسلاميته بعضًا "طريقت" نامنى طاقوب و او گونشڭ تك بر شعاعى
— 710 —
اولان طريقت مشربنى، او گونشڭ عينى گوستروب، حكومتڭ بعض دقّتسز مأمورلرينى آلداتوب، حقيقتِ قرآنيهيه و حقائقِ ايمانيهيه تأثيرلى بر صورتده چاليشان نور طلبهلرينه "طريقتجى" و "سياسى جمعيتجى" نامنى ويرهرك عليهمزه سَوق ايتمك ايستهيورلر. بز هم اونلره، هم اونلرى عليهمزده ديڭلهينلره، دڭزلى محكمهٔ عادلهسنده ديديگمز گبى ديرز:
"يوزر ميليون باشلرڭ فدا اولدقلرى بر قدسى حقيقته، باشمز دخى فدا اولسون. دنيايى باشمزه آتش ياپسهڭز، حقيقتِ قرآنيهيه فدا اولان باشلر، زندقهيه تسليمِ سلاح ايتميهجك و وظيفهِٔ قدسيهسندن واز گچميهجكلر إن شاء اللّٰه!"
ايشته إختيارلغمڭ سرگذشتلگندن گلن آغريلره و مأيوسيتلره، ايماندن و قرآندن إمداده يتيشن قدسى تسلّيلر ايله بو إختيارلغمڭ أڭ صيقنتيلى بر سنهسنى، گنجلگمڭ أڭ فرحلى اون سنهسنه دگيشديرمم. خصوصًا حپسده فرض نمازينى قيلان و توبه ايدنڭ هر بر ساعتى، اون ساعت عبادت حكمنه گچمهسيله و خستهلقده و مظلوميتده دخى هر بر فانى گون، ثواب جهتنده اون گون باقى بر عمرى قزانديرماسيله، بنم گبى قبر قپوسنده نوبتنى بكلهين بر آدمه نه قدر مدارِ شكراندر، او معنوى إخطاردن بيلدم. "حدسز شكر ربّمه" ديدم؛ إختيارلغمه سَويندم و حپسمه راضى اولدم. چونكه عمر طورمييور، چابوق گيدييور. لذّتله، فرحله گيتسه، لذّتڭ زوالى ألم اولماسندن، هم تأسّف، هم شكرسزلكله، غفلتله، بعض گناهلرى يرنده بيراقير، فانى اولور گيدر. أگر حپس و زحمتلى گيتسه، زوالِ ألم بر معنوى لذّت اولماسندن، هم بر نوع عبادت صاييلديغندن، بر جهتده باقى قالير و خيرلى ميوهلريله باقى بر عمرى قزانديرر. گچمش گناهلره و حپسه سببيت ويرن خطالره كفّارت اولور، اونلرى تميزلر. بو نقطهِٔ نظردن، محبوسلردن فرضى قيلانلر، صبر ايچنده شكر ايتمليدرلر.
٭ ٭ ٭
— 711 —
@
استاد بديع الزمان حضرتلرى، آفيون محكمه قوريدورنده بكلركن.
— 712 —
بديع الزمان سعيد النورسىنڭ آفيون محكمهسى
آفيون محكمهسنى ترتيب و إفترالرله آچديران گيزلى دينسزلر، بديع الزمانى إعدام ايتمك پلاننى چويرمشلردر. بو فوق العاده أهمّيتى حائز بيوك مدافعات، بويله إمحاجى ظالم دينسزلره قارشى اونڭ ئولومى هيچه صايارق هايقيرديغى حقيقتلردر. نتيجهده، تمييز محكمهسى محكوميت قرارينى نقض ايتدى. و عين محكمه ايكى دفعه بديع الزمانه برائت ويردى. نهايت بتون رسالهٔ نور كلّياتى و بشيوزه ياقين مكتوبلر بِلا قيد و شرط بديع الزمانه إعاده ايديلدى.
٭ ٭ ٭
بيوك مدافعاتندن پارچهلر
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
وَ بِهِ نَسْتَعِينُ
اون سكز سنه سكوتدن صوڭره مجبوريت تحتنده بو إستدعا محكمهيه و صورتى آنقرهيه مقاماته ويريلمشكن؛ تكرار ويرمگه مجبور اولديغم إدّعانامهيه قارشى إعتراضنامهمدر.
معلوم اولسون كه؛ قسطمونيده اوچ دفعه منزلمى تحرّى ايتمك ايچون گلن ايكى مدّعىعمومى و ايكى تحرّى قوميسرينه و اوچنجيده پوليس مديرينه و آلتى
— 713 —
يدى قوميسر و پوليسلره و إسپارطهده مدّعىعمومىنڭ سؤاللرينه و دڭزلى و آفيون محكمهلرينه قارشى ديديگم عينِ حقيقت كوچك بر مدافعهنڭ خلاصهسيدر. شويله كه:
اونلره ديدم: بن، اونسكز يگرمى سنهدر منزوى ياشايورم. هم قسطمونيده سكز سنهدر قرهقول قارشيسنده و سائر يرلرده دخى يگرمى سنهدر دائما ترصّد و نظارت آلتنده قاچ دفعه منزلمى تحرّى ايتدكلرى حالده، دنيا ايله، سياست ايله هيچ بر ترشّح، هيچ بر أمارهم گورولمدى. أگر بر قاريشق حالم اولسيدى و اورانڭ عدليه و ضابطهسى بيلمدى ويا بيلدى آلديرمدى ايسه، ألبته بندن زياده اونلر مسؤلدرلر. أگر يوقسه، بتون دنياده كندى آخرتى ايله مشغول اولان منزويلره ايليشيلمديگى حالده، نهدن بڭا لزومسز، وطن و ملّت ضررينه بو درجه ايلشييورسڭز؟
بز رسالهِٔ نور شاكردلرى، رسالهِٔ نورى دگل دنيا جريانلرينه، بلكه كائناته ده آلَت ايدهمهيز. هم قرآن بزى سياستدن شدّتله منع ايتمش. أوت رسالهِٔ نورڭ وظيفهسى ايسه، حياتِ أبديهيى محو ايدن و حياتِ دنيويهيى ده دهشتلى بر زهره چويرن كفرِ مطلقه قارشى، ايمانى اولان حقيقتلرله غايت قطعى، أڭ متمرّد زنديق فيلسوفلرى دخى ايمانه گتيرن قوّتلى برهانلرله قرآنه خدمت ايتمكدر. اونڭ ايچون رسالهٔ نورى هيچ بر شيئه آلَت ايدهمهيز.
أوّلا: قرآنڭ ألماس گبى حقيقتلرينى، أهلِ غفلت نظرنده بر پروپاغندهٔ سياست توهّميله جام پارچهلرينه اينديرمهمك و او قيمتدار حقيقتلره إهانت ايتمهمكدر.
ثانيًا: رسالهِٔ نورڭ أساس مسلگى اولان شفقت، حق و حقيقت و وجدان، بزلرى شدّتله سياستدن و إدارهيه ايليشمكدن منع ايتمش. چونكه طوقاته و بلايه مستحق و كفرِ مطلقه دوشمش بر ايكى دينسزه متعلّق يدى سكز چولوق چوجق،
— 714 —
خسته، إختيار، معصوملر بولونور. مصيبت و بلا گلسه، او بيچارهلر دخى يانارلر. بونڭ ايچون، نتيجهنڭ ده حصولى مشكوك اولديغى حالده، سياست يوليله إداره و آسايشڭ ضررينه حياتِ إجتماعيهيه قاريشمقدن شدّتله منع ايديلميشز.
ثالثًا: بو وطنڭ و بو ملّتڭ حياتِ إجتماعيهسى بو عجيب زمانده آنارشيلكدن قورتولمق ايچون بش أساس لازم و ضروريدر: حرمت، مرحمت، حرامدن چكينمك، أمنيت، سرسريلگى بيراقوب إطاعت ايتمكدر. رسالهِٔ نور حياتِ إجتماعيهيه باقديغى زمان، بو بش أساسى قوّتلى و قدسى بر صورتده تثبيت و تحكيم ايدهرك، آسايشڭ تمل طاشنى محافظه ايتديگنه دليل ايسه؛ بو يگرمى سنه ظرفنده رسالهِٔ نورڭ، يوز بيڭ آدمى وطن و ملّته ضررسز برر عضوِ نافع حالنه گتيرمهسيدر. إسپارطه و قسطمونى ولايتلرى بوڭا شاهددر. ديمك رسالهِٔ نورڭ أكثريتِ مطلقه أجزالرينه ايليشنلر، هر حالده بيلهرك ويا بيلميهرك آنارشيلك حسابنه وطنه و ملّته و حاكميتِ إسلاميهيه خيانت ايدرلر. رسالهِٔ نورڭ، يوز اوتوز رسالهلرينڭ بو وطنه يوز اوتوز بيوك فائدهسنى و حسنهسنى، وهّام أهلِ غفلتڭ سطحى نظرلرنده قصورلى توهّم ايديلن ايكى اوچ رسالهنڭ موهوم ضررلرى چوروتهمز. اونلرى بونلرله چوروتن، غايت درجهده إنصافسز بر ظالمدر.
أگر دينسزلگى بر نوع سياست ظن ايدوب، بو حادثهده بعضيلرينڭ ديدكلرى گبى ديرسهڭز: "بو رسالهلرڭله مدنيتمزى، كيفمزى بوزويورسڭ."
بن ده ديرم: "دينسز بر ملّت ياشايامز" دنياجه بر عمومى دستوردر و بِالخاصّه كفرِ مطلق اولسه جهنّمدن داها زياده أليم بر عذابى دنياده دخى ويرديگنى، رسالهِٔ نوردن گنجلك رهبرى غايت قطعى بر صورتده إثبات ايتمش. او رساله ايسه، شيمدى رسمًا طبع ايديلدى. بر مسلمان اَلْعِيَاذُ بِاللّٰه، أگر إرتداد ايتسه، كفرِ مطلقه دوشر؛ بر درجه ياشاتان كفرِ مشكوكده قالماز. أجنبى دينسزلرى گبى ده اولماز. و
— 715 —
لذّتِ حيات نقطهسنده، ماضى و مستقبلى اولميان حيواندن يوز درجه آشاغى دوشر. چونكه گچمش و گلهجك موجوداتڭ ئولوملرى و أبدى مفارقتلرى، اونڭ ضلالتى جهتيله، اونڭ قلبنه متماديًا حدسز فراقلرى و ألملرى ياغديرييور. أگر ايمان گلسه قلبه گيرسه، بردن او حدسز دوستلر ديريلييورلر. "بز ئولمهمشز، محو اولمامشز" لسانِ حاللريله دييهرك، او جهنّمى حالت، جنّت لذّتنه چوريلير. مادام حقيقت بودر، سزه إخطار ايدييورم: قرآنه طايانان رسالهٔ نور ايله مبارزه ايتمهيڭز. او مغلوب اولماز، بو مملكته يازيق اولور.
(حاشيه): درت دفعه مبارزه زماننده گلن دهشتلى زلزلهلر، "يازيق اولور" حكمنى إثبات ايتديلر.
او باشقه يره گيدر، ينه تنوير ايدر. أگر باشمدهكى صاچلرم عددنجه باشلرم بولونسه هر گون برى كسيلسه، حقيقتِ قرآنيهيه فدا اولان بو باشى زندقهيه و كفرِ مطلقه أگمهم و بو خدمتِ ايمانيه و نوريهدن واز گچمم و گچهمم.
الحاصل: حياتِ أبديهيى محو ايدن و حياتِ دنيويهيى دهشتلى بر زهره چويرن و لذّتنى إمحا ايدن كفرِ مطلقى اوتوز سنهدن بَرى كوكيله كسن و طبيعيّونڭ دهشتلى بر فكرِ كفريلرينى ئولديرمگه موفّق اولان و بو ملّتڭ ايكى حياتنڭ سعادت دستورلرينى خارقه حجّتلريله پارلاق بر صورتده إثبات ايدن و قرآنڭ حقيقتِ عرشيهسنه طايانان رسالهِٔ نور، بويله كوچك بر رسالهنڭ بر ايكى مادّهسيله دگل، بلكه بيڭ قصورى دخى اولسه اونڭ بيڭلر بيوك حسنهلرى اونلرى عفو ايتديرر دييه دعوا ايدييورز و إثباتنه ده حاضرز.
مادام جمهوريت پرنسيبلرى حرّيتِ وجدان قانونى ايله دينسزلره ايليشمييور، ألبته ممكن اولديغى قدر دنيايه قاريشميان و أهلِ دنيا ايله مبارزه ايتمهين و آخرتنه و ايماننه و وطننه دخى نافع بر طرزده چاليشان ديندارلره ايليشمهمك گركدر و
— 716 —
ألزمدر. بيڭ سنهدن بَرى بو ملّتڭ غدا و علاج گبى بر حاجتِ ضروريهسى اولان تقوايى و صلاحتى بو مظهرِ أنبياء اولان آسياده حكم ايدن أهلِ سياست ياساق ايتمز و ايدهمز بيلييورز. يگرمى سنهدن بَرى منزوى ياشايان و يگرمى سنه أوّلكى سعيدڭ قفاسيله صورديغى بو سؤاللرده بو زمانڭ طرزِ تلقّيسنه اويغون گلمهين قصورلرينه باقمهمق إنسانيتڭ مقتضاسيدر.
وطن و ملّت و آسايشڭ منفعتى حسابنه بونى ده خاطرلتمق بر وظيفهِٔ وطنيهم اولماسى جهتيله ديرم: بويله بزه و رسالهِٔ نوره آز بر مناسبتله تحتِ توقيفه آلينمق، گوجنديرمك يوزندن وطنه و آسايشه ديندارانه منفعتى بولونان پك چوق ذاتلرى إداره عليهنه چويرهبيلير، آنارشيلگه ميدان ويرر. أوت رسالهِٔ نور ايله ايمانلرينى قورتاران و ملّته ضررسز و تام منفعتدار وضعيته گيرنلر يوز بيڭدن چوق زيادهدر. حكومتِ جمهوريهنڭ بلكه هر بيوك دائرهسنده و ملّتڭ هر طبقهسنده فائدهلى مستقيمانه بر صورتده بولونويورلر. بونلرى گوجنديرمك دگل، بلكه حمايه ايتمك ألزمدر.
شكوامزى ديڭلهمهين و بزى سويلتمهين و بهانهلرله صيقشديران بر قسم رسمى آدملر، وطن عليهنده آنارشيلگه ميدان آچييورلر دييه قوّتلى بر وهم خاطريمزه گلييور.
هم مصلحتِ حكومت نامنه ديرم: مادام بشنجى شعاعى هم دڭزلى، هم آنقره محكمهلرى تدقيق ايدوب ايليشمهمشلر، بزه ويرديلر. ألبته اونى، يڭيدن رسميته قويوب ديدى قوديلره ميدان آچمامق، إدارهجه ضروريدر. بز او رسالهيى، محكمهلرڭ أللرينه گچمهدن و اونى تشهيرلرندن أوّل گيزلديگمز گبى، آفيون حكومت و محكمهسى دخى اونى مدارِ سؤال و جواب ايتمهملى. چونكه قوّتليدر، ردّ ايديلمز! قبل الوقوع خبر ويرمش، طوغرى چيقمش. هم هدفى دنيا
— 717 —
دگل، اولسه اولسه ئولمش گيتمش بر شخصه، متعدّد معنالرندن بر معناسى موافق گلييور. اونڭ دوستلغى تعصّبيله او غيبى إخبارى و معنايى، رسميته قويمامايى و بزى اونڭله مؤاخذه ايتمكله داها زياده تشهيرينه يول آچمامغى، وطن و ملّت و آسايش و إداره حسابنه إخطار ايتمگه وجدانم بنى مجبور أيلدى.
بو مسئلهده شخصمڭ ويا بعض قارداشلريمڭ قصوريله رسالهِٔ نوره هجوم ايديلمز. او طوغريدن طوغرىيه قرآنه باغلانمش و قرآن ده عرشِ أعظمه باغليدر. كيمڭ حدّى وار كه ألنى اورايه اوزاتسين، او قوّتلى ايپلرى چوزسون. هم مملكته مادّى و معنوى بركتى و فوق العاده خدمتى، اوتوز اوچ آياتِ قرآنيهنڭ إشاراتيله و إمامِ على رضى اللّٰه عنهڭ اوچ كرامتِ غيبيهسيله و غوثِ أعظمڭ (رض) قطعى إخباريله تحقّق ايتمش اولان رسالهِٔ نور؛ بزم عادى و شخصى قصورلريمزله مسئول اولماز و اولاماز و اولماملى. يوقسه بو مملكته هم مادّى، هم معنوى تلافى ايديلميهجك درجهده ضررى اولاجق.
رسالهِٔ نوره قارشى گيزلى دشمنلريمزدن بعض زنديقلرڭ شيطنتيله چوريلن پلانلر و هجوملر إن شاء اللّٰه بوزولاجقلر، اونڭ شاكردلرى باشقهلره قياس ايديلمز، طاغيتديريلمازلر، واز گچيريلمزلر، جنابِ حقّڭ عنايتيله مغلوب ايديلمزلر. أگر مادّى مدافعهدن قرآن بزى منع ايتمسه ايدى، بو ملّتڭ جان طمارى حكمنده عمومڭ توجّهنى قزانان و هر طرفده بولونان او شاكردلر، شيخ سعيد و منمن حادثهلرى گبى جزئى و نتيجهسز حادثهلرله بولاشمازلر. اللّٰه ايتمهسين، أگر مجبوريتِ قطعيه درجهسنده اونلره ظلم ايديلسه، ألبته گيزلى زنديقلر و منافقلر بيڭ درجه پشيمان اولاجقلر.
الحاصل؛ مادام بز أهلِ دنيانڭ دنيالرينه ايليشمييورز، اونلر ده بزم آخرتمزه و ايمانى خدمتمزه بو درجه ايليشمهسينلر.
— 718 —
أوت، بز بر جماعتز. هدفمز و پروغراممز أوّلا كنديمزى، صوڭره ملّتمزى إعدامِ أبديدن و دائمى، برزخى حپسِ منفرددن قورتارمق و وطنداشلريمزى آنارشيلكدن و سرسريلكدن محافظه ايتمك و ايكى حياتمزى إمحايه وسيله اولان زندقهيه قارشى رسالهِٔ نورڭ چليك گبى حقيقتلريله كنديمزى محافظهدر.
بن، سزڭ بڭا ويرهجگڭز أڭ آغير جزاڭزه ده بش پاره ويرمم و هيچ أهمّيتى يوق. چونكه بن قبر قپوسنده، يتمش بش ياشندهيم. بويله مظلوم و معصوم بر ايكى سنه حياتى، شهادت مرتبهسيله دگيشديرمك، بنم ايچون بيوك سعادتدر. رسالهِٔ نورڭ بيڭلر حجّتلريله قطعى ايمانم وار كه؛ ئولوم بزم ايچون بر ترخيص تذكرهسيدر. أگر ظاهرى إعدام ده اولسه، بزم ايچون بر ساعت زحمت، أبدى بر سعادتڭ و رحمتڭ آناختارى اولور. فقط سز أى گيزلى دشمنلر و زندقه حسابنه عدليهيى شاشيرتان، حكومتى بزمله سببسز مشغول ايدن إنصافسزلر! قطعى بيليڭز و تيترهيڭز كه؛ سز إعدامِ أبدى ايله أبدى محكوم اولويورسڭز. إنتقاممزى سزدن پك چوق مضاعف بر صورتده آلينييور گورويورز. حتّى سزه آجييورز. أوت بو شهرى يوز دفعه مزارستانه بوشالتان ئولوم حقيقتنڭ ألبته حياتدن زياده بر ايستديگى وار. و اونڭ إعدامندن قورتولمق چارهسى، إنسانلرڭ هر مسئلهسنڭ فوقنده أڭ بيوك و أڭ أهمّيتلى و أڭ لزوملى بر إحتياجِ ضروريسى و قطعيسيدر. عجبا بو چارهيى كندينه بولان رسالهِٔ نور شاكردلرينى و او چارهيى بيڭلر حجّتلريله بولديران رسالهِٔ نورى، عادى بهانهلرله إتهام ايدنلر نه قدر كنديلرى حقيقت و عدالت نظرنده متّهم اولويور، ديوانهلر ده آڭلار.
بوندن اوتوز سنه أوّل، جنابِ حقّڭ عنايتيله دنيانڭ موقّت شان و شرفنڭ و أنانيتلى خودفروشلغنڭ و شهرتپرستلگنڭ نه قدر فائدهسز و معناسز اولديغنى حدسز شكر اولسون كه قرآنڭ فيضيله آڭلامش بر آدمڭ، او زماندن بَرى بتون
— 719 —
قوّتيله نفسِ أمّارهسيله مجادله ايدوب، محويت ايتمك، بنلگنى بيراقمق، تصنّع و رياكارلق ياپمامق ايچون، ألدن گلديگى قدر چاليشديغنه اوڭا خدمت ايدن ويا آرقداشلق ايدنلر قطعى بيلدكلرى و شهادت ايتدكلرى حالده و يگرمى سنهدن بَرى هركس كندى حقّنده خوشلانديغى زياده حسنِ ظنّه و توجّهِ ناس و شخصنى مدح و ثنادن و كنديڭڭ معنوى مقام صاحبى اولديغنى بيلمكدن هركسه مخالف اولارق بتون قوّتيله قاچديغى و هم خاص شاكردلرينڭ اونڭ حقّندهكى حسنِ ظنلرينى ردّ ايدوب او خالص قارداشلرينڭ خاطرينى قيرماسى و يازديغى جوابى مكتوبلرنده اونڭ حقّندهكى مدحلرينى و زياده حسنِ ظنلرينى قبول ايتمهمسى و كندينى فضيلتدن محروم گوستروب بتون فضيلتى قرآنڭ تفسيرى اولان رسالهِٔ نوره و طولاييسيله نور شاكردلرينڭ شخصِ معنويسنه ويروب كندينى عادى بر خدمتكار بيلمسى قطعى إثبات ايدييور كه، شخصنى بگنديرمگه چاليشمديغى و ايستهمديگى و ردّ ايتديگى حالده، اونڭ رضاسى اولمادن بعض دوستلرى اوزاق بر يردن اونڭ حقّنده زياده حسنِ ظن ايدوب مدح ايتمهلرى، بر مقام ويرمهلريله عجبا هانگى قانون ايله مدارِ مسئوليت اولور كه، او بيچاره خسته و چوق إختيار و غريبڭ منزوى اوطهسنه بيوك بر جنايت ايشلهمش گبى كليدينى قيروب تحرّى مأمورلرينى صوقمق، هم أورادندن و لوحهلرندن باشقه بر بهانه بولامامق؛ عجبا دنياده هيچ بر قانون، هيچ بر سياست بو تعرّضه مساعده ايدر مى؟
وطنه و ملّته و أخلاقه چوق ضررلى اولان دينسزلرڭ كتابلرينڭ إنتشارينه و قومونيستلرڭ نشرياتنه سربستيت قانونى ايله ايليشيلمديگى حالده، اوچ محكمه مدارِ مسئوليت اولاجق ايچنده هيچ بر مادّهيى بولميان و ملّت و وطنڭ حياتِ اجتماعيهسنى و أخلاقنى و آسايشنى تأمينه يگرمى سنهدن بَرى چاليشان و بو ملّتڭ حقيقى بر نقطهِٔ إستنادى اولان عالمِ إسلامڭ اخوّتنى و بو ملّته دوستلغنى إعادهيه و او دوستلغڭ تقويهسنه تأثيرلى بر صورتده چابالايان و ديانت رياستنڭ
— 720 —
علماسى تنقيد نيّتيله داخليه وكيلنڭ أمريله اوچ آى تدقيقدن صوڭره، تنقيد ايتميهرك تام قيمتنى تقدير ايدوب "قيمتدار أثر" دييه ديانت كتبخانهسنه قونيلان ذو الفقار و عصاىِ موسى گبى (قبرِ پيغمبرى (عصم) اوزرنده علامتِ مقبوليت اولارق عصاىِ موسى مجموعهسنى حاجيلر گوردكلرى حالده) نور أجزالرينى أوراقِ مضرّه گبى طوپلايوب محكمه ألنه ويرمك؛ عجبا هيچ بر قانون، هيچ بر وجدان، هيچ بر إنصاف بوڭا مساعده ايدر مى؟
٭ ٭ ٭
آفيون حكومت و ضابطهسنه و محكمهسنه بر قاچ نقطه معروضاتم وار
برنجيسى:أكثر أنبيانڭ شرقده و آسياده ظهورلرى و أغلبِ حكمانڭ غربده و آوروپاده گلمهلرى، قدرِ أزلينڭ بر إشارتيدر كه؛ آسياده دين حاكمدر. فلسفه ايكنجى درجهدهدر. بو رمزِ قدره بناءً، آسياده حكم سورن ديندار اولمازسه ده دين لهنه چاليشانلره ايليشمهملى، بلكه تشويق ايتمليدر.
ايكنجيسى:قرآنِ حكيم بو زمين قفاسنڭ عقلى و قوّهِٔ مفكّرهسيدر. اَلْعِيَاذُ بِاللّٰه؛ أگر قرآن كُرهِٔ أرضڭ باشندن چيقسه، أرض ديوانه اولاجق، عقلدن بوش قالان قفاسنى بر سيّارهيه چارپمسى، بر قيامت قوپماسنه سبب اولماسى عقلدن اوزاق دگلدر. أوت قرآن عرشى فرش ايله باغلامش بر زنجير، بر حبل اللّٰهدر. جاذبهِٔ عموميهدن زياده، زمينى محافظه ايدييور. ايشته بو قرآنِ عظيم الشانڭ حقيقى و قوّتلى بر تفسيرى اولان رسالهِٔ نور؛ بو عصرده بو وطنده بو ملّته، يگرمى سنهدن بَرى تأثيرينى گوسترمش بيوك بر نعمتِ إلٰهيه و سونمز بر معجزهِٔ قرآنيهدر. حكومت اوڭا
— 721 —
ايليشمك و طلبهلرينى اوندن اوركودوب واز گچيرمك دگل، بلكه اونى حمايه ايتمك و اوقونماسنى تشويق ايتمك گركدر.
اوچنجيسى:أهلِ ايماندن بتون گلنلر، ماضىيه گيدنلره مغفرت دعالريله و حسناتلرينى اونلرڭ روحلرينه باغيشلاملريله يارديملرينه بناءً دڭزلى محكمهسنده ديمشدم:
محكمهِٔ كبراده ميليارلر أهلِ ايمان اولان دعواجيلر طرفندن قرآن حقيقتلرينه خدمت ايدن نور طلبهلرينى محكوم و پريشان ايتمك ايستهينلردن و سزلردن صورولسه كه: "سربستيت قانونيله دينسزلرڭ، قومونيستلرڭ نشرياتلرينه و آنارشيلگى يتيشديرن جمعيتلرينه مسامحهكارانه باقوب ايليشمديگڭز حالده، وطنى و ملّتى آنارشيستلكدن و دينسزلك و أخلاقسزلقدن و وطنداشلرينى ئولومڭ إعدامِ أبديسندن قورتارمغه چاليشان رسالهِٔ نور طلبهلرينى، حپسلر و تضييقلرله پريشان ايتمك ايستديڭز!" دييه سزلردن صورولسه نه جواب ويرهجكسڭز؟ بز ده سزلردن صورييورز! اونلره ديمشدم. او زمان او إنصافلى، عدالتلى ذاتلر بزى برائت ايتديرديلر، عدليهنڭ عدالتنى گوسترديلر.
دردنجيسى:بن بكلهيوردم كه: يا آنقره يا آفيون بنى صورغوده (پك بيوك مسئلهلر ايچون، نورلرڭ او مسئلهلره خدمتى جهتنده) بر مشورت دائرهسنه آلوب بر سؤال جواب بكلردم. أوت، اوچ يوز أللى ميليون مسلمانلرڭ أسكى قارداشلغنى و محبّتنى و حسنِ ظنّنى و معنوى يارديملرينى بو مملكتدهكى ملّته قزانديرهجق چارهلرى بولمق كه، أڭ قوّتلى چاره و وسيله رسالهٔ نور اولديغنه دليل شودر:
بو سنه مكّهِٔ مكرّمهده غايت بيوك بر عالم هم هند لساننه، هم عرب لساننه نورڭ بيوك مجموعهلرينى ترجمه ايدوب هندستانه و عربستانه گوندرهرك أڭ قوّتلى
— 722 —
نقطهِٔ إستناديمز اولان وحدت و اخوّتِ إسلاميهيى تأمينه چاليشديغى گبى، تورك ملّتنڭ دائما دينده و ايمانده ايلرى اولديغنى نور رسالهلرى گوسترييور، ديمشلر.
هم بكلردم كه؛ "وطنمزده آنارشيلگه إنقلاب ايدن قومونيست تهلكهسنه قارشى نورلرڭ تأثيرلرى نه درجهدر و بو مبارك وطن بو دهشتلى سيلاندن ناصل محافظه ايديلهجك؟" گبى طاغ مِثللو مسئلهلرڭ صورولماسنڭ لزومى واركن، سينك قنادى قدر أهمّيتى اولميان و هيچ بر مدارِ مسئوليت اولميان جزئى و شخصى غرضكارلرڭ إفترالريله حبّه، قبّهلر ياپيلمش مسئلهلر ايچون بو آغير شرائط آلتنده هيچ عمرمده چكمهديگم بر پريشانيتمه سببيت ويريلدى. بزه اوچ محكمهنڭ صورديغى و برائت ويرديگى عين مسئلهلردن و عادى و شخصى بر ايكى مسئله ايچون معناسز سؤاللر ايديلدى.
بشنجيسى:رسالهٔ نورله مبارزه ايديلمز، او مغلوب اولماز. يگرمى سنهدن بَرى أڭ معنّد فيلسوفلرى صوصديرييور. ايمان حقيقتلرينى گونش گبى گوسترييور. بو مملكتده حكم ايدن، اونڭ قوّتندن إستفاده ايتمك گركدر.
آلتنجيسى:بنم أهمّيتسز شخصمڭ قصورلريله بنى چوروتمك و إهانتلرله نظرِ عامّهدن دوشورمك؛ رسالهِٔ نوره ضرر ويرمز، بلكه بر جهتده قوّت ويرر. چونكه بنم بر فانى ديلمه بدل رسالهِٔ نورڭ يوز بيڭ نسخهلرينڭ باقى ديللرى صوصماز، قونوشور. و خالص طلبهلرى، بيڭلر قوّتلى لسانلرله او قدسى و كلّى وظيفهٔ نوريهيى شيمدىيه قدر اولديغى گبى، قيامته قدر دوام ايتديرهجكلر.
يدنجيسى:سابق محكمهلرده دعوا ايتديگم و حجّتلرينى گوسترديگمز گبى؛ بزم گيزلى دشمنلريمز و حكومتى إغفال و بر قسم أركاننى أوهاملانديران و عدليهلرى عليهمزه سَوق ايدن رسمى و غيرِ رسمى معارضلريمز، يا غايت فنا بر صورتده
— 723 —
آلدانمش ويا آلداتيلمش ويا آنارشيلك حسابنه غايت غدّار بر إختلالجيدر ويا إسلاميت و حقيقتِ قرآنه قارشى مرتدانه مجادله ايدن بر دسّاس زنديقدر كه؛ بزه هجوم ايتمك ايچون إستبدادِ مطلقه جمهوريت نامنى ويرمكله، إرتدادِ مطلقى رژيم آلتنه آلمقله، سفاهتِ مطلقهيه مدنيت نامنى طاقمقله، جبرِ كيفئِ كفرىيه قانون نامنى ويرمكله؛ هم بزى پريشان، هم حكومتى إغفال، هم عدليهيى بزمله معناسز مشغول أيلديلر. اونلرى قهّارِ ذو الجلالڭ قهرينه حواله ايدوب، كنديمزى اونلرڭ شرّندن محافظه ايچون
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ
قلعهسنه إلتجا ايدرز.
سكزنجيسى:گچن سنه روسلر، چوقلقله حاجيلرى حجّه گوندروب، اونلرله پروپاغنده ياپوب، روسلر باشقه ملّتلردن زياده قرآنه حرمتكار دييه، عالمِ إسلامى دين نقطهسنده بو وطندهكى ديندار ملّت عليهنه چويرمگه چاليشديغى عين زمانده؛ رسالهِٔ نورڭ بيوك مجموعهلرى هم مكّهِٔ مكرّمهده، هم مدينهِٔ منوّرهده، هم شامِ شريفده، هم مصرده، هم حلبده عالملرڭ تقديرلرى آلتنده قسمًا إنتشاريله، او قومونيست پروپاغندهسنى قيرديغى گبى، عالمِ إسلامه گوستردى كه: تورك ملّتى و قارداشلرى أسكيسى گبى ديننه و قرآننه صاحبدر و سائر أهلِ إسلامڭ ديندار بيوك بر قارداشى و قرآن خدمتنده قهرمان قوماندانيدر دييه او أهمّيتلى، قدسى مركزلرده او نور مجموعهلرى بو حقيقتى گوسترديلر. عجبا نورڭ بو قيمتدار خدمتِ ملّيهسى بو طرز إشكنجهلرله مقابله گورسه، زمينى حدّته گتيرمز مى؟
طوقوزنجيسى:دڭزلى مدافعاتنده ايضاحى و إثباتى بولونان بر مسئلهنڭ قيصهجه بر خلاصهسيدر.
بر دهشتلى قوماندان دها و ذكاوتيله اوردونڭ مثبت حسنهلرينى كندينه آلوب و كندينڭ منفى سيّئهلرينى او اوردويه ويرهرك، او أفراد عددنجه حسنهلرى، غازيلكلرى بره اينديرديگى و سيّئهسنى او اوردو أفرادينه إسناد ايدهرك اونلرڭ
— 724 —
عددنجه سيّئهلر حكمنه گتيرديگندن دهشتلى بر ظلم و خلافِ حقيقت اولماسندن، بن قرق سنه أوّل بيان ايتديگم بر حديثڭ او شخصه وورديغى طوقاته بناءً، سابق محكمهلريمزده بڭا هجوم ايدن بر مدّعىعمومىيه ديدم: گرچه اونى حديثلرڭ إخباريله قيرييورم، فقط اوردونڭ شرفنى محافظه و بيوك خطالردن وقايه ايدرم. سن ايسه بر تك دوستڭ ايچون قرآنڭ بايراقدارى و عالمِ إسلامڭ قهرمان بر قوماندانى اولان اوردونڭ شرفنى قيرييورسڭ و حسنهلرينى هيچه اينديرييورسڭ." ديدم. إن شاء اللّٰه او مدّعى إنصافه گلدى، خطادن قورتولدى.
اوننجيسى:عدليهده عدالت حقيقتى و مراجعت ايدن هركسڭ حقوقنى بِلا تفريق محافظهيه، صِرف حق نامنه چاليشمق وظيفهسى حكم ايتديگنه بناءًدر كه؛ إمامِ على (رضى اللّٰه عنه) خلافتى زماننده بر يهودى ايله برابر محكمهده اوطوروب، محاكمه اولمشلر. هم بر عدليه رئيسى بر مأمورى، قانونجه بر خيرسزڭ ألنى كسديگى وقت او مأمورڭ او ظالم خيرسزه حدّت ايتديگنى گوردى. او دقيقهده او مأمورى عزل ايتدى. هم چوق تأسّف ايدهرك ديدى: شيمدىيه قدر عدالت نامنه بويله حسّياتنى قاريشديرانلر پك چوق ظلم ايتمشلر. أوت حُكمِ قانونى إجرا ايتمكده او محكومه آجيماسه ده حدّت ايدهمز، ايتسه ظالم اولور. حتّى قصاص جزاسى ده اولسه حدّتله قتل ايتسه، بر نوع قاتل اولور دييه او حاكمِ عادل ديمش.
ايشته مادام محكمهده بويله خالص و غرضسز بر حقيقت حكم ايدييور. اوچ محكمه بزلره برائت ويرديگى و بو ملّتڭ يوزده (بيلسهلر) طقسانى، نور طلبهلرينڭ ضررسز اولارق ملّته و وطنه منفعتلى اولدقلرينه پك چوق أمارهلرله شهادت ايتدكلرى حالده، بوراده او معصوم و تسلّىيه و عدالتڭ إلتفاتنه چوق محتاج نور طلبهلرينه قارشى إهانتلر و غايت صوغوق حدّتلى معاملهلر ياپيلييور. بز هر مصيبته و
— 725 —
إهانتلره قارشى صبره و تحمّله قرار ويرديگمزدن سكوت ايدوب اللّٰهه حواله ايدهرك؛ "بلكه بونده ده بر خير واردر" ديدك. فقط أوهام يوزندن، غرضكارلرڭ ژورناللريله بو بيچاره معصوملره بويله معاملهلر بلالرڭ گلمهسنه بر وسيله اولاجغندن قورقدم، بونى يازمغه مجبور اولدم. ذاتًا بو مسئلهده بر قصور وارسه بنمدر. بو بيچارهلر، صِرف ايمانلرى و آخرتلرى ايچون بڭا رضاءِ إلٰهى دائرهسنده يارديم ايتمشلر. پك چوق تقديره مستحق ايكن بويله معاملهلر، حتّى قيشى دخى حدّته گتيردى.
هم مدارِ حيرتدر كه، بو دفعه ده ينه بر جمعيت وهمنى تكرار ايلرى سورويورلر. حالبوكه اوچ محكمه بو جهتى تدقيق ايدوب برائت ويرمكله برابر مابيْنمزده بويله مدارِ إتهام اولاجق هيچ بر جمعيت، هيچ بر أماره محكمهلر، ضابطهلر، أهلِ وقوفلر بولمامشلر. يالڭز بر معلّمڭ طلبهلرى و دار الفنون شاكردلرى و قرآن درسنى ويرن حافظڭ حفظه چاليشانلرى گبى، رسالهِٔ نور طلبهلرنده ده بر اُخروى قارداشلق وار. بونلره جمعيت نامنى ويرن و اونڭله إتهام ايدن، بتون أصناف و مكتبليلره و واعظلره، سياسى جمعيت نظريله باقمق گركدر. بونڭ ايچون بن بويله أصلسز و معناسز إتهاملرله بورايه حپسه گلنلرى مدافعه ايتمگه لزوم گورمييورم.
يالڭز هم بو مملكتى، هم عالمِ إسلامى چوق علاقهدار ايدن و مادّى و معنوى بو وطنه و بو ملّته پك چوق بركت و منفعتى تحقّق ايدن رسالهِٔ نورى اوچ دفعه مدافعه ايتديگمز گبى تكرار عين حقيقت ايله مدافعهمى منع ايدهجك هيچ بر سبب يوق و هيچ بر قانون و هيچ بر سياست ياساق ايتمز و ايدهمز.
أوت بز بر جمعيتز و اويله بر جمعيتمز وار كه؛ هر بر عصرده اوچ يوز أللى ميليون داخل منسوبلرى وار. و هر گون بش دفعه نمازله او مقدّس جمعيتڭ
— 726 —
پرنسبلرينه كمالِ حرمتله علاقهلرينى و خدمتلرينى گوسترييورلر. اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ قدسى پروغراميله بربرينڭ يارديمنه (دعالريله و معنوى قزانجلريله) قوشويورلر. ايشته بز بو مقدّس و معظّم جمعيتڭ أفرادندنز. و خصوصى وظيفهمز ده، قرآنڭ ايمانى حقيقتلرينى تحقيقى بر صورتده أهلِ ايمانه بيلديروب، اونلرى و كنديمزى إعدامِ أبديدن و دائمى و برزخى حپسِ منفرددن قورتارمقدر. سائر دنيوى و سياسى و أنتريقهلى جمعيت و قوميتهلرله و بزم مدارِ إتهاممز اولان جمعيتجيلك گبى أصلسز و معناسز گيزلى جمعيتله هيچ بر مناسبتمز يوقدر و تنزّل ايتمييورز. و درت محكمه اينجهدن اينجهيه تدقيقدن صوڭره او جهتده بزه برائت ويرمش.
أوت نور شاكردلرى بيلييورلر و محكمهلرده حجّتلرينى گوسترمشم كه؛ شخصمه دگل بر مقامِ شان و شرف و شهرت ويرمك و اُخروى و معنوى بر مرتبه قزانديرمق، بلكه بتون قناعت و قوّتمله أهلِ ايمانه بر خدمتِ ايمانيه ياپمق ايچون، دگل يالڭز دنيا حياتمى و فانى مقاماتمى، بلكه (لزوم اولسه) آخرت حياتمى و هركسڭ آراديغى اُخروى و باقى مرتبهلرى فدا ايتمهيى؛ حتّى جهنّمدن بعض بيچاره أهلِ ايمانلرى قورتارمغه وسيله اولمق ايچون (لزوم اولسه) جنّتى بيراقوب جهنّمه گيرمگى قبول ايتديگمى حقيقى قارداشلرم بيلدكلرى گبى، محكمهلرده دخى بر جهتده إثبات ايتديگم حالده، بنى بو إتهامله نور و ايمان خدمتمه بر إخلاصسزلق إسناد ايتمكله و نورلرڭ قيمتلرينى تنزيل ايتمكله ملّتى اونڭ بيوك حقيقتلرندن محروم ايتمكدر.
عجبا، بو بدبختلر دنيايى أبدى و هركسى كنديلرى گبى دينى و ايمانى دنيايه آلَت ايدييور توهّميله دنيادهكى أهلِ ضلالته ميدان اوقويان و خدمتِ ايمانيه يولنده هم دنيوى هم (لزوم اولسه) اُخروى حياتلرينى فدا ايدن و محكمهلرده دعوا ايتديگى گبى، بر تك حقيقتِ ايمانيهيى دنيا سلطنتيله دگيشديرمهين و سياستدن و
— 727 —
سياسى معناسنى إشمام ايدن مادّى و معنوى مرتبهلردن إخلاص سرّيله بتون قوّتيله قاچان و يگرمى سنه أمثالسز إشكنجهلره تحمّل ايدوب سياسته ايمانى مسلك إعتباريله) تنزّل ايتمهين و كندينى نفسى إعتباريله طلبهلرندن چوق آشاغى بيلن و اونلردن دائما همّت و دعا بكلهين و كندى نفسنى چوق بيچاره و أهمّيتسز إعتقاد ايدن بر آدم حقّنده بعض خالص قارداشلرى، رسالهِٔ نوردن آلدقلرى فوق العاده قوّتِ ايمانيهيه مقابل اونڭ ترجمانى اولان او بيچارهيه (ترجمانلق مناسبتيله) نورلرڭ بعض فضيلتلرينى خصوصى مكتوبلرنده اوڭا إسناد ايتمهلرى و هيچ بر سياست خاطرلرينه گلميهرك عادته بناءً، إنسانلر سَوْديگى عادى بر آدمه ده: "سلطانمسڭ، ولى نعمتمسڭ" ديمهلرى نوعندن يوكسك مقام ويرمهلرى و حدّندن بيڭ درجه زياده حسنِ ظن ايتمهلرى و أسكيدن بَرى استاد و طلبهلر مابيْننده جارى و إعتراض ايديلمهين مقبول بر عادت ايله تشكّر معناسنده پك فضله مدح و ثنا ايتمهلرى و أسكيدن بَرى مقبول كتابلرڭ آخرلرنده مبالغه ايله مدحيهلر و تقريضلر يازيلماسنه بناءً، هيچ بر جهتله صوچ صاييلابيلير مى؟ كيمسهسز، غريب و دشمنلرى پك چوق و اونڭ يارديمجيلرينى قاچيرهجق چوق أسباب واركن، إنصافسز چوق معترضلره قارشى صِرف يارديمجيلرينڭ قوّهِٔ معنويهلرينى تقويه ايتمك و قاچمقدن قورتارمق و مبالغهلى مدح ايدنلرڭ شوقلرينى قيرمامق ايچون اونلرڭ بر قسم مدحلرينى نورلره چويروب بتون بتون ردّ ايتمديگى حالده اونڭ بو ياشده و قبر قپوسندهكى خدمتِ ايمانيهسنى دنيا جهتنه چويرمگه چاليشان بعض رسمى مأمورلرڭ نه درجه حقدن، قانوندن، إنصافدن اوزاق دوشدكلرى آڭلاشيلير. صوڭ سوزم:
لِكُلِّ مُصِيبَةٍ اِنَّا لِلّٰهِ وَ اِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ
در.
٭ ٭ ٭
— 728 —
@
استاد بديع الزمان سعيد النورسى حضرتلرى آفيون محكمهسنڭ بر جلسهسنه طلبهلرى ايله برلكده گيدركن.
— 729 —
آفيون محكمهسنه و آغير جزا رئيسنه بيان ايدييورم كه:
أسكيدن بَرى فطرتمده تحكّمى قالديرهمديغم ايچون دنيايه قارشى علاقهمى كسمشدم. شيمدى او قدر معناسز، لزومسز تحكّملر ايچنده حيات بڭا غايت آغير گلمش، ياشاياميهجغم. حپسڭ خارجنده، يوزلر رسمى آدملرڭ تحكّملرينى چكمگه إقتدارم يوق. بو طرز حياتدن بيقدم. بن سزدن بتون قوّتمله تجزيهمى طلب ايدييورم. شيمدى قبر أليمه گچمييور. حپسده قالمق بڭا لازمدر. مقامِ إدّعانڭ أصلسز إسناد ايتديگى صوچلر سز ده بيليرسڭز كه، يوق. بنى جزالانديرماز. فقط بنى معنًا جزالانديرهجق وظيفهِٔ حقيقيهيه قارشى بيوك قصورلرم وار. أگر صورمق مناسب ايسه، صوريڭز جواب ويرهيم. أوت بيوك قصورلرمدن بر تك صوچم: وطن و ملّت و دين نامنه مكلّف اولديغم بيوك بر وظيفهيى (دنيايه باقماديغم ايچون) ياپمديغمدن حقيقت نقطهسنده عفو اولونماز بر صوچ اولديغنه و بيلمهمك بڭا بر عذر تشكيل ايدهمديگنه شيمدى بو آفيون حپسنده قناعتم گلدى.
نور شاكردلرينڭ خالص و صِرف اُخروى، نورلره و ترجماننه قارشى علاقهلرينه، دنيوى و سياسى جمعيت نامنى ويروب اونلرى مسئول ايتمگه چاليشانلر نه قدر حقيقتدن و عدالتدن اوزاق دوشدكلرينه قارشى، اوچ محكمهنڭ او جهتدن بزه برائت ويرمسيله برابر ديرز كه:
حياتِ إجتماعيهِٔ إنسانيهنڭ خصوصًا ملّتِ إسلاميهنڭ اُسّ الأساسى: أقربالر ايچنده صميمانه محبّت و قبيله و طائفهلر ايچنده علاقهدارانه إرتباط و إسلاميت ملّيتيله مؤمن قارداشلرينه قارشى، معنوى، فداكارانه بر علاقه و حياتِ أبديهسنى قورتاران قرآن حقيقتلرينه و ناشرلرينه صارصيلماز بر رابطه و إلتزام و باغليلق گبى حياتِ إجتماعيهيى أساسيله تأمين ايدن بو رابطهلرى إنكار ايتمكله و شمالدهكى
— 730 —
دهشتلى آنارشيلك تخمنى صاچان و نسل و ملّتى محو ايدن و هركسڭ چوجقلرينى كندينه آلوب قرابت و ملّيتى إزاله ايدن و مدنيتِ بشريهيى و حياتِ إجتماعيهيى بتون بتون بوزمغه يول آچان قيزيل تهلكهيى قبول ايتمكله آنجق نور شاكردلرينه جمعيت نامنى ويرهبيلير. اونڭ ايچون حقيقى نور شاكردلرى چكينميهرك قرآن حقيقتلرينه قارشى قدسى علاقهلرينى و اُخروى قارداشلرينه قارشى صارصيلماز إرتباطلرينى إظهار ايدييورلر. او اخوّت سببيله گلن هر جزايى ممنونيتله قبول ايتدكلرندن، محكمهڭزده حقيقتِ حالى اولديغى گبى إعتراف ايدييورلر. حيله ايله، دالقاووقلق ايله و يالانلرله كنديلرينى مدافعهيه تنزّل ايتمييورلر.
٭ ٭ ٭
آفيون محكمهسنه إدّعانامهيه قارشى ويريلن إعتراضنامه تتمّهسنڭ بر ذيليدر
أوّلا:محكمهيه بيان ايدييورم كه؛ إدّعانامه دڭزلى و أسكيشهر محكمهلريمزدهكى او أسكى إدّعانامهلره و عليهمزده سطحى أهلِ وقوفلرڭ سطحى تحقيقاتلرينه بنا ايديلديگندن محكمهڭزده دعوا ايتدم كه: بو إدّعانامهنڭ يوز ياڭليشنى إثبات ايتمزسهم، يوز سنه جزايه راضىيم. ايشته او دعوامى إثبات ايتدم، يوزدن زياده ياڭليشلرڭ جدولنى ايسترسهڭز تقديم ايدهجگم.
ثانيًا:بن دڭزلى محكمهسنده، كتاب و أوراقلريمز آنقرهيه گيتديگى صيرهده، عليهمزده حكم ويريلهجك دييه تلاش و مأيوسيتله برابر، آرقداشلريمه يازدم. و بعض مدافعاتمڭ آخرنده بولونان او يازديغم پارچه شودر: أگر رسالهِٔ نورى تنقيد فكريله تدقيق ايدن عدليه مأمورلرى، ايمانلرينى اونڭله قوّتلنديروب ويا قورتارسهلر، صوڭره
— 731 —
بنى إعدام ايله محكوم ايتسهلر؛ شاهد اولڭز، بن حقّمى اونلره حلال ايدييورم. چونكه بز خدمتكارز. رسالهِٔ نورڭ وظيفهسى، ايمانى قوّتلنديروب قورتارمقدر. دوست و دشمنى تفريق ايتميهرك، خدمتِ ايمانيهيى هيچ بر طرفگيرلك گيرميهرك ياپمغه مكلّفز.
ايشته أى هيئتِ حاكمه؛ بو حقيقته بناءً رسالهِٔ نورڭ جرح ايديلمز قوّتلى حجّتلرى ألبته محكمهده قلبلرى كندينه چويرمش، عليهمده نه ياپسهڭز بن حقّمى حلال ايدرم، گوجنمم. بونڭ ايچوندر كه؛ أشدِّ ظلم ايله بر أشدِّ إستبداد طرزنده شخصمى هيچ عمرمده گورمهديگم إهانتلرله چوروتمكله طماريمه طوقونديريلديغى حالده تحمّل ايتدم. حتّى بددعا ده ايتمدم. بزه قارشى بتون إتهاملره و بتون إسناد ايديلن صوچلره قارشى ألڭزدهكى رسالهِٔ نورڭ مجموعهلرى، بنم مقابله ايديلمز مدافعهنامهم و جرح ايديلمز إعتراضنامهمدرلر.
مدارِ حيرتدر كه: مصر، شام، حلب، مدينهِٔ منوّره، مكّهِٔ مكرّمه علّامهلرى و ديانت رياستنڭ مدقّق خواجهلرى او نور مجموعهلرينى تدقيق ايدوب هيچ تنقيد ايتميهرك تقدير و تحسين ايتدكلرى حالده، إدّعانامهيى عليهمزه طوپلايان ذكاوتلى ذات؛ قرآنى يوز قرق سورهدر دييه عجيب و پك ظاهر بر ياڭليشى ايله نه درجه سطحى باقديغى و رسالهِٔ نور بو آغير شرائط ايچنده و بنم غربت و كيمسهسزلگم و پريشانيتمده و عليهمده دهشتلى هجوملرله برابر يوز بيڭلر أهلِ حقيقته كندينى تصديق ايتديرديگى حالده، داها قرآنڭ قاچ سورهسى وار اولديغنى بيلمهين او إدّعاجى ذات "رسالهِٔ نور قرآنڭ تفسيرينه و حديثلرڭ تأويلنه چاليشماسيله برابر بر قسمنده اوقويانلره بر شى اوگرتمه باقيمندن علمى بر ماهيت و قيمت طاشيمديغى گورولمكدهدر." دييه تنقيدى نه درجه قانوندن، حقيقتدن، عدالتدن و حقدن اوزاق اولديغى آڭلاشيلييور.
— 732 —
هم سزه شكوا ايدييورم كه؛ قرق صحيفهلى و يوزر ياڭليشى بولونان و قلبلريمزى يارهلايان إدّعانامهيى تماميله بزه ايكى ساعت ديڭلتديرديگڭز حالده، عينِ حقيقت بر بچق صحيفهيى اوڭا قارشى (إصرارمله برابر) ايكى دقيقه اوقومغه مساعده ايتمديگڭز ايچون، اوڭا مقابل إعتراضنامهمى تماميله اوقومهمى عدالت نامنه سزدن ايستهيورم.
ثالثًا:هر بر حكومتده مخالفلر وار. آسايشه ايليشمهمك شرطيله، قانونًا اونلره ايليشيلمز. بن و بنم گبى دنيادن كوسمش و يالڭز قبرينه چاليشانلر؛ ألبته بيڭ اوچ يوز أللى سنهده، أجداديمزڭ مسلگنده و قرآنمزڭ دائرهِٔ تربيهسنده و هر زمانده اوچ يوز أللى ميليون مؤمنلرڭ تقديس ايتديگى دستورلرينڭ مساعده ايتديگى طرزده حياتِ باقيهسنه چاليشمايى ترك ايدوب؛ گيزلى دشمنلريمزڭ إجباريله و دسيسهلريله فانى و قيصهجق حياتِ دنيويهسى ايچون، سفيهانه بر مدنيتڭ أخلاقسزجهسنه بلكه بر نوع بولشويزمده اولديغى گبى وحشيانه قانونلره، دستورلره طرفدار اولوب اونلرى مسلك قبول ايتمكلگمز هيچ ممكن ميدر؟ و دنياده هيچ بر قانون و ذرّه مقدار إنصافى بولونان هيچ بر إنسان بونلرى اونلره قبول ايتديرمگه جبر ايتمز. يالڭز او مخالفلره ديرز: بزه ايليشمهيڭز، بز ده ايليشمهمشز.
ايشته بو حقيقته بناءًدر كه؛ آياصوفيايى پوتخانه و مشيختى قيزلرڭ ليسهسى ياپان بر قوماندانڭ كيفى قانون نامندهكى أمرلرينه فكرًا و علمًا طرفدار دگلز و شخصمز إعتباريله عمل ايتمييورز. و بو يگرمى سنه إشكنجهلى أسارتمده أشدِّ ظلم شخصمه ايديلديگى حالده سياسته قاريشمدق، إدارهيه ايليشمهدك، آسايشى بوزمادق. يوز بيڭلر نور آرقداشم واركن، آسايشه طوقونهجق هيچ بر وقوعاتمز قيد ايديلمدى. بن شخصم إعتباريله هيچ حياتمده گورمهديگم بو آخر عمرمده و غربتمده شدّتلى إهانتلر و طماريمه طوقونديرهجق حقسز معاملهلر سببيله، ياشامقدن
— 733 —
اوصاندم. تحكّم آلتندهكى سربستيتدن دخى نفرت ايتدم. سزه بر إستدعا يازدم كه؛ هركسه مخالف اولارق بن برائتمى دگل، بلكه تجزيهمى طلب ايدييورم. و خفيف جزايى دگل، سزدن أڭ آغير جزايى ايستهيورم. چونكه بو أمثالسز، عجيب معاملهدن قورتولمق ايچون، يا قبره ويا حپسه گيرمكدن باشقه چارهم يوق. قبر ايسه، إنتحار جائز اولماديغندن و أجل گيزلى اولماسندن شيمديلك أليمه گچمهديگندن، بش آلتى آى تجريدِ مطلقنده بولونديغم حپسه راضى اولدم. فقط، بو إستدعايى معصوم آرقداشلريمڭ خاطرلرى ايچون شيمديلك ويرمدم.
رابعًا:بنم بو اوتوز سنه حياتمده و يڭى سعيد تعبير ايتديگم زمانمده بتون رسالهِٔ نورده يازدقلرم و شخصمه تماس ايدن حقيقتلرينڭ تصديقيله و بنمله جدّى گوروشن أهلِ إنصاف ذاتلرڭ و آرقداشلرڭ شهادتلريله إدّعا ايدييورم كه: بن نفسِ أمّارهمى أليمدن گلديگى قدر خودفروشلقدن، شهرتپرستلكدن، تفاخردن منعه چاليشمشم و شخصمه زياده حسنِ ظن ايدن نور طلبهلرينڭ بلكه يوز دفعه خاطرلرينى قيروب جرح ايتمشم. بن مال صاحبى دگلم، قرآنڭ مجوهرات دكّاننڭ بر بيچاره دلّالىيم ديديگمى؛ هم ياقين قارداشلريمڭ تصديقلريله و أمارهلرينى گورمهلريله، بن دگل دنيوى مقاماتى و شان و شرفى شخصمه قزانديرمق، بلكه معنوى بيوك مقامات فرضا بڭا ويريلسه ده، فقط خدمتدهكى إخلاصمه نفسمڭ حصّهسى قاريشمق إحتمالنه بناءً قورقهرق او مقاماتى ده خدمتمه فدا ايتمگه قرار ويرديگم و فعلًا ده اويلهجه حركت ايتديگم حالده، محكمهِٔ عاليڭزدن گويا أڭ بيوك بر سياسى مسئله گبى، بڭا قارشى بعض قارداشلريمڭ نوردن إستفادهلرينه معنوى بر شكران اولارق بن قبول ايتمديگم حالده پدرندن چوق فضله حرمت ايتمهسنى مدارِ سؤال و جواب ياپديڭز. بر قسمنى إنكاره سَوق ايتديڭز و بزى حيرتله ديڭلتديرديڭز. عجبا كندى راضى اولماديغى و كندينى لايق بولماديغى حالده، باشقهلرڭ اونى مدح ايتمهلريله او بيچارهيه بر صوچ توهّم ايديلهبيلير مى؟
— 734 —
خامسًا:قطعيًا سزه بيان ايدييورم كه؛ هيچ بر جمعيتجيلك و جمعيتلرله و سياسى جريانلرله هيچ بر علاقهسى اولميان نور طلبهلرينى، جمعيتجيلك و سياستجيلكله إتهام ايتمك؛ طوغريدن طوغرىيه قرق سنهدن بَرى إسلاميت و ايمان عليهنده چاليشان گيزلى بر زندقه قوميتهسى و بو وطنده آنارشيلگى يتيشديرن بر نوع بولشويزم نامنه بيلهرك ويا بيلميهرك بزمله بر مجادلهدر كه، اوچ محكمه جمعيتجيلك جهتنده بتون نورجيلرڭ و نور رسالهلرينڭ برائتلرينه قرار ويرمشلر. يالڭز أسكيشهر محكمهسى تستّرِ نساء حقّنده بر كوچك رسالهنڭ بر تك مسئلهسنى بلكه بو گلن جملهيى "مسموعاتمه گوره: مركزِ حكومتده، بر قوندوره بوياجيسى چارشو ايچنده بر بيوك آدمڭ ياريم چيپلاق قاريسنه صارقينتيلق ايدوب او عجيب أدبسزلگى ياپماسى، تستّر عليهنده اولانڭ حياسز يوزينه شامار وورويور." دييه أسكيدن يازيلمش جمله سببيله، بر سنه بڭا و يوز يگرمى آدمدن اون بش آرقداشمه آلتيشر آى جزا ويرديلر. ديمك شيمدى رسالهٔ نورى و شاكردلرينى إتهام ايتمك، او اوچ محكمهيى محكوم ايتمك و إتهام و إهانت ايتمك ديمكدر.
سادسًا:رسالهِٔ نور ايله مبارزه ايديلمز. اونى گورن بتون علماءِ إسلام، قرآنڭ غايت حقيقتلى بر تفسيرى، يعنى حقيقتلرينڭ قوّتلى حجّتلرى و بو عصرده بر معجزهِٔ معنويهسى و شمالدن گلن تهلكهلره قارشى بو ملّت و بو وطنڭ بر قوّتلى سدّى اولديغندن، محكمهڭز بونڭ طلبهلرينى بوندن اوركوتمك دگل، بلكه حقوقِ عامّه نقطهسنده ترغيب ايتمك بر وظيفهڭز بيلييورز و اونى سزدن بكلهيورز. ملّته، وطنه، آسايشه مضر دينسزلرڭ و بعض سياسى زنديقلرڭ كتابلرينه و مجموعهلرينه حرّيتِ علميه سربستيتيله ايليشيلمديگى حالده؛ معصوم و محتاج بر گنجڭ ايماننى قورتارمق و سوءِ أخلاقدن قورتولمق ايچون نوره طلبه اولماسى ألبته دگل بر صوچ، بلكه حكومت و معارف دائرهسى تشويق و تقدير ايدهجك بر حالتدر.
— 735 —
صوڭ سوزم: جنابِ حق، حاكملرى عدالتِ حقيقيهيه موفّق ايتسين. آمين دييوب،
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ نِعْمَ الْمَوْلٰى وَ نِعْمَ النَّصِيرُ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ اْلعَالَمِينَ
در.
٭ ٭ ٭
صوڭ سوزم
هيئتِ حاكمهيه بيان ايدييورم كه:
هم إدّعانامهدن، هم اوزون تجريدلرمدن آڭلادم كه، بو مسئلهده أڭ زياده شخصم نظره آلينييور و شخصمى چوروتمك مصلحت گورولمش. گويا شخصيتمڭ إدارهيه، آسايشه، وطنه ضررى وار. و بن ده دين پردهسى آلتنده دنيوى مقصدلر گودويورميشم، بر نوع سياست پشنده قوشويورميشم. بوڭا قارشى، سزه بونى قطعيتله بيان ايدييورم:
بو أوهام يوزندن، بنم شخصيتمى چوروتمك صورتنده رسالهِٔ نوره و بو وطنه و بو ملّته فداكار و قيمتدار اولان شاكردلرينى اينجيتمهييڭز. يوقسه بو وطنه و بو ملّته معنوى بيوك بر ضرر، بلكه بر تهلكهيه وسيله اولور. بونى ده سزه قطعيًا بيان ايدييورم: شخصمه تحقير و إهانت و چوروتمك و إشكنجه، جزا گبى نه گلسه؛ (رسالهِٔ نوره و شاكردلرينه بنم يوزمدن ضرر گلمهمك شرطيله، شيمديكى مسلگم إعتباريله) قبوله قرار ويرمشم. بونده ده آخرتم ايچون بر ثواب وار. و نفسِ أمّارهنڭ شرّندن قورتولمامه بر وسيلهدر دييه بر جهتده آغلاركن ممنون اولويورم. أگر بو بيچاره معصوملر بنمله برابر بو مسئلهده حپسه گيرمسه ايديلر، محكمهڭزده پك شدّتلى
— 736 —
قونوشهجقدم. سز ده گورديڭز كه، إدّعانامهيى يازان، بيڭ درهدن صو طوپلامق گبى يگرمى اوتوز سنهلك حياتمده (محرم و غيرِ محرم بتون كتاب و مكتوبلرمدن) جربزهسيله و قسمًا ياڭليش معنا ويرمسيله گويا عموم اونلر بو سنه يازيلمش، هيچ محكمهلرى گورمهمش، عفو قانونلرينه و مرورِ زمانه اوغرامامش گبى اونڭ ايله بنم شخصمى چوروتمك ايستهيور. بن كندم، شخصمڭ چوروك اولديغنى يوز دفعه سويلهديگم و عليهمده اولانلر هر وسيله ايله ينه شخصمى چوروتدكلرى حالده، أهلِ سياستى أوهاملانديرهجق درجهده توجّهِ عامّهيه قارشى فائده ويرمديگنڭ سببى: ايمانڭ قوّتلنمهسى ايچون بو زمانده و بو زمينده غايت شدّتلى بر إحتياجِ قطعى ايله بعض شخصلر لازمدر كه، حقيقتى هيچ بر شيئه آلَت ايتمهسين. نفسنه هيچ بر حصّه ويرمهسين. تا كه، ايمانه دائر درسندن إستفاده ايديلسين، قناعتِ قطعيه گلسين.
أوت هيچ بر زمان، بو زمينده بو زمان قدر بويله بر إحتياجِ شديد اولمامش گبيدر. چونكه تهلكه خارجدن شدّتله گلمش. شخصمڭ بو إحتياجه قارشى گلمديگنى إعتراف ايدوب إعلان ايتديگم حالده، ينه شخصمڭ مزيتندن دگل، بلكه شدّتِ إحتياجدن و ظاهرًا باشقهلر چوق گورونمهمسندن شخصمى او إحتياجه بر چاره ظن ايدييورلر. حالبوكه بن ده چوقدن بَرى بوڭا تعجّب و حيرتله باقييوردم و هيچ بر جهتله لايق اولماديغم حالده، دهشتلى قصورلرمله برابر، توجّهِ عامّهنڭ حكمتنى شيمدى بيلدم. حكمتى ده شودر:
رسالهِٔ نورڭ حقيقتى و شاكردلرينڭ شخصِ معنويسى، بو زمان و زمينده او شدّتلى إحتياجڭ يوزينى كندينه چويرمش. بنم شخصمڭ (خدمت إعتباريله بيڭدن بر حصّهسى آنجق بولونديغى حالده) او خارقه حقيقتڭ و او خالص مخلص شخصيتڭ بر ممثّلى ظن ايدوب او توجّهى گوسترييورلر. گرچه بو توجّه هم بڭا
— 737 —
ضرر، هم آغير گلييور. هم ده حقّم اولماديغى حالده حقيقتِ نوريهنڭ و شخصيتِ معنويهسنڭ حسابنه سكوت ايدوب او معنوى ضررلره راضى اولوردم. حتّى إمامِ على (رض) و غوثِ أعظم (قس) گبى بعض أوليانڭ إلهامِ إلٰهى ايله بو زمانمزده قرآنِ حكيمڭ معجزهِٔ معنويهسنڭ بر آيينهسى اولان رسالهِٔ نورڭ حقيقتنه و خالص طلبهلرينڭ شخصِ معنويسنه إشارتِ غيبيه ايله خبر ويردكلرى ايچنده بنم أهمّيتسز شخصمى او حقيقته خدمتم جهتيله نظره آلمشلر. بن خطا ايتمشم كه؛ اونلرڭ شخصمه عائد بر پارچهجق إلتفاتلرينى بعض يرده تأويل ايدوب رسالهِٔ نوره چويرمهمشم. بو خطامڭ سببى ده، ضعفيتم و يارديمجيلريمى اوركوتهجك أسبابڭ چوغالتيلمامسى و سوزلريمه إعتمادى قزانمق ايچون ظاهرًا شخصمه بر قسمنى قبول ايتمشدم. سزه إخطار ايدييورم: فانى، قبر قپوسندهكى چوروك شخصمى چوروتمگه إحتياج يوق و بو قدر أهمّيت ويرمگه ده لزوم يوق. فقط رسالهِٔ نور ايله مبارزه ايدهمزسڭز و ايتمهيڭز. اونى مغلوب ايدهمزسڭز. مبارزهده ملّت و وطنه بيوك ضرر ايدرسڭز. فقط شاكردلرينى طاغيدهمازسڭز. چونكه حقيقتِ قرآنيهنڭ محافظهسى يولنده قرق أللى ميليون شهيد ويرن بو وطندهكى گچمش أجدادلريمزڭ أحفادلرينه بو زمانده حقيقتِ قرآنيهنڭ محافظهسى و عالمِ إسلامڭ نظرنده أسكيسى گبى ديندارانه قهرمانلقلرى ترك ايتديريلميهجك. ظاهرًا چكيلسهلر ده، او خالص شاكردلر روح و جانيله او حقيقته باغليدرلر. و او حقيقتڭ بر آيينهسى اولان رسالهِٔ نورى ترك ايدوب، او تركله وطن و ملّت و آسايشه ضرر ويرميهجكلردر. صوڭ سوزم:
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِىَ اللّٰهُ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ
٭ ٭ ٭
— 738 —
بتون وكالتلره، ديانت دائرهسنه، تمييز رياستنه گوندريلن بر إستدعادر
حشردهكى محكمهٔ كبرايه بر عرضحالدر و درگاهِ إلٰهىيه بر شكوادر. و بو زمانده محكمهٔ تمييز و إستقبالدهكى نسلِ آتى و دار الفنونلرڭ منوّر معلّم و طلبهلرى دخى ديڭلهسينلر.
ايشته بو يگرمى اوچ سنهده يوزر إشكنجهلى مصيبتلردن (اون دانهسنى) عادل حاكمِ ذو الجلالڭ درگاهِ عدالتنه مشتكيانه تقديم ايدييورم.)
برنجيسى:بن قصورلرمله برابر بو ملّتڭ سعادتنه و ايماننڭ قورتولمسنه حياتمى وقف ايتدم. و ميليونلرله قهرمان باشلرڭ فدا اولدقلرى بر حقيقته، يعنى قرآن حقيقتنه بنم باشم دخى فدا اولسون دييه بتون قوّتمله رسالهِٔ نورله چاليشدم. بتون ظالمانه تعذيبلره قارشى توفيقِ إلٰهى ايله طاياندم، گرى چكيلمهدم.
أزجمله: بو آفيون حپسمده و محكمهمده باشمه گلن چوق غدّارانه معاملهلردن بريسى: اوچ دفعه و هر دفعهسنده ايكى ساعته ياقين عليهمزده غرضكارانه و مفتريانه إتهامنامهلرى، بڭا و عدالتدن تسلّى بكلهين معصوم نور طلبهلرينه جبرًا ديڭلتديردكلرى حالده، چوق رجا ايتدم بش اون دقيقه بڭا مساعده ايديڭز كه، حقوقمزى مدافعه ايدهيم. بر ايكى دقيقهدن فضله إذن ويرمديلر.
....
— 739 —
بن يگرمى آى تجريدِ مطلقده طورديريلديغم حالده يالڭز اوچ درت ساعت بر ايكى آرقداشمه إذن ويريلدى. مدافعاتمڭ يازيسنده آز بر پارچه يارديملرى اولدى. صوڭره اونلر ده منع ايديلدى. پك غدّارانه معاملهلر ايچنده جزالانديرديلر. مدّعينڭ بيڭ درهدن صو طوپلامق نوعندن، ياڭليش معنا ويرمكله و إفترالر و يالان إسنادلرله غرضكارانه و اون بش صحيفهسنده سكسان بر خطاسنى إثبات ايتديگم عليهمزدهكى إتهامنامهلرينى ديڭلهمگه بزى مجبور ايتديلر. بنى قونوشديرمديلر. أگر قونوشديرسهلردى دييهجكدم:
هم دينڭزى إنكار، هم أجداديڭزى ضلالتله تحقير ايدن و پيغمبريڭزى (عصم) و قرآنڭزڭ قانونلرينى ردّ ايدوب قبول ايتمهين يهودى و نصرانى و مجوسيلره، خصوصًا شيمدى بولشويزم پردهسى آلتندهكى آنارشيست و مرتد و منافقلره
(حاشيه): يا استاد! دگل يگرمى ميليون، اوچ يوز أللى ميليون إنسانلرڭ مادّى و معنوى حقوقنى، قرآنڭ نوريله ِللّٰه ايچون مدافعه ايتمشسڭ. ِللّٰه ايچون اولديغنه دليل، جنابِ حق سنى قرآنڭ خدمتنده موفّق أيلدى. موسى عليه السلام، فرعونڭ ظلمندن نجات بولديغى گبى؛ رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام ده، منافقلرڭ لاشهلرينى گوروب، خصوصًا منافقلرڭ رئيسنى، مبارك كندى أليله گبرتهرك جهنّمه گوندرديگى گبى؛ رسالهِٔ نور ده، أسكيشهرده رسالهِٔ مناجات؛ دڭزليده ميوه رسالهسى و حجّتى؛ آفيونده بو عرضحال ايله، زندقهنڭ كفرِ مطلقنڭ و شقيلرڭ جانلرينى جهنّمه گوندردى. پرنسبلرينى، رژيملرينى ييرتهرق دنيانڭ هر كوشهسنده إنتشار ايتدى. الحمد للّٰه..
كوچك على
حرّيتِ وجدان، حرّيتِ فكر بهانهسيله ايليشمديگڭز حالده و إنگليز گبى خرستيانلقده متعصّب، جبّار بر حكومتڭ دائرهِٔ ملكنده و حاكميتنده، ميليونلرله مسلمانلر هر وقت قرآن درسيله إنگليزڭ بتون باطل عقيدهلرينى و كفرى
— 740 —
دستورلرينى ردّ ايتدكلرى حالده اونلره محكمهلريله ايليشمديگى و هر حكومتده بولونان مخالفلر علنًا فكرلرينڭ نشرنده، او حكومتلرڭ محكمهلرى ايليشمديگى حالده، بنم قرق سنهلك حياتمى و يوز اوتوز كتابمى و أڭ محرم رساله و مكتوبلريمى، هم إسپارطه حكومتى، هم دڭزلى محكمهسى، هم آنقره جزا محكمهسى، هم ديانت رياستى، هم ايكى دفعه بلكه اوچ دفعه محكمهِٔ تمييز تام تدقيق ايتدكلرى و اونلرڭ أللرنده ايكى اوچ سنه رسالهِٔ نورڭ محرم و غيرِ محرم بتون نسخهلرى قالديغى و بر كوچك جزايى ايجاب ايدهجك بر تك مادّهيى گوسترمدكلرى، هم بو درجه ضعفيتم و مظلوميتم و مغلوبيتم و آغير شرائط ايله برابر ايكى يوز بيڭ حقيقى فداكار شاكردلره وطن و ملّت و آسايش منفعتنده أڭ قوّتلى و صاغلام و حقيقتلى بر رهبر اولارق كندينى گوسترن رسالهِٔ نورڭ ألڭزدهكى مجموعهلرى و درت يوز صحيفه مدافعاتمز معصوميتمزى إثبات ايتدكلرى حالده، هانگى قانون ايله، هانگى وجدان ايله، هانگى مصلحت ايله، هانگى صوچ ايله بزى آغير جزا و پك آغير إهانتلر و تجريدلرله محكوم ايدييورسڭز؟ ألبته محكمهٔ كبراءِ حشرده سزدن صوريلاجق.
ايكنجيسى:بنى جزالانديرمق ايچون گوستردكلرى بر سبب: بنم تستّر، إرثيت، ذكر اللّٰه، تعدّدِ زوجات حقّنده قرآنڭ غايت صريح آيتلرينه، مدنيتڭ إعتراضلرينه قارشى اونلرى صوصديرهجق تفسيرمدر.
اون بش سنه أوّل أسكيشهر محكمهسنه و آنقرهيه محكمهِٔ تمييزه و تصحيحه يازديغم (و عليهمدهكى قرارنامهمده يازدقلرى) بو گلن فقرهيى: هم حشرده محكمهِٔ كبرايه بر شكوا هم إستقبالده منوّر أهلِ معارف هيئتنه بر ايقاظ، هم ايكى دفعه برائتمزده إنصاف و عدالتله فرياديمزى ديڭلهين محكمهِٔ تمييزه الحجة الزهرا ايله
— 741 —
برابر بر نوع لايحهِٔ تمييز، هم بنى قونوشديرمايان و سكسان خطاسنى إثبات ايتديگمز غرضكارانه إتهامنامه ايله بنى ايكى سنه آغير جزا و تجريدِ مطلق و ايكى سنه باشقه يره نفى و گوز نظارتى حپسيله محكوم ايدن هيئته عينًا او فقرهيى تكرار ايدييورم:
ايشته بن ده عدليهنڭ محكمهسنه ديرم كه: بيڭ اوچيوز أللى سنهده و هر عصرده اوچ يوز أللى ميليون مسلمانلرڭ حياتِ إجتماعيهسنده قدسى و حقيقى بر دستورِ إلٰهىيى اوچ يوز أللى بيڭ تفسيرڭ تصديقلرينه و إتّفاقلرينه إستنادًا و بيڭ اوچيوز سنهده گچمش أجداديمزڭ إعتقادلرينه إقتداءً تفسير ايدن بر آدمى محكوم ايدن حقسز بر قرارى، ألبته روىِ زمينده عدالت وارسه، او قرارى ردّ و بو حكمى نقض ايدهجكدر دييه باغيرييورم. بو عصرڭ صاغير قولاقلرى دخى ايشيتسين! عجبا بو زمانڭ بعض إلجاآتنڭ إقتضاسيله موقّةً قبول ايديلن بر قسم أجنبى قانونلرينى فكرًا و علمًا قبول ايتمهين و سياستى بيراقان و حياتِ إجتماعيهدن چكيلن بر آدمى، او آياتڭ تفسيرلريله صوچلى ياپمقله، إسلاميتى إنكار و ديندار و قهرمان بر ميليار أجداديمزه إهانت و ميليونلرله تفسيرلرى إتهام چيقماز مى؟
اوچنجيسى:محكوميتمه گوستردكلرى بر سبب؛ أمنيتى إخلال و آسايشى بوزمقدر. پك اوزاق بر إحتمال و يوزده بلكه بيڭده بر إمكان ايله حتّى اوزاق إمكاناتى وقوعات يرنده قويوب، بعض محرم رساله و خصوصى مكتوبلردن رسالهِٔ نورڭ يوز بيڭ كلمه و جملهلرندن قرق أللى كلمهسنه ياڭليش معنا ويرهرك بر سند گوستروب بزى إتهام و جزالانديرديلر.
بن ده بو اوتوز قرق سنهلك حياتمى بيلنلرى و نورڭ بيڭلر خاص شاكردلرينى إشهاد ايدهرك ديرم: إستانبولى إشغال ايدن إنگليزلرڭ باش قوماندانى، إسلام
— 742 —
ايچنده إختلاف آتوب حتّى شيخ الإسلام و بر قسم خواجهلرى قانديروب بربرى عليهنه سَوق ايدهرك إئتلافجى، إتّحادجى فرقهلرينى بربريله اوغراشديرماسيله يونانڭ غلبهسنه و حركاتِ ملّيهنڭ مغلوبيتنه زمين حاضرلاديغى بر صيرهده، إنگليز و يونان عليهنده "خطواتِ ستّه" أثريمى أشرف أديبڭ غيرتيله طبع و نشر ايتمك ايله او قوماندانڭ دهشتلى پلاننى قيران و اونڭ إعدام تهديدينه قارشى گرى چكيلمهين و آنقره رئيسلرى او خدمتى ايچون اونى چاغيردقلرى حالده آنقرهيه قاچميان و أسارتده روسڭ باش قومانداننڭ إعدام قرارينه أهمّيت ويرمهين و ٣١ مارت حادثهسنده سكز طابورى بر نطقله إطاعته گتيرن و ديوانِ حربِ عُرفيده، محكمهدهكى پاشالرڭ "سن ده مرتجعسڭ، شريعت ايستهمشسڭ" دييه سؤاللرينه قارشى، إعدامه بش پاره قيمت ويرمهيوب، جوابًا: أگر مشروطيت بر فرقهنڭ إستبدادندن عبارت ايسه، بتون جنّ و إنس شاهد اولسون كه؛ بن مرتجعم و شريعتڭ بر تك مسئلهسنه روحمى فدا ايتمگه حاضرم ديين و او بيوك ضابطلرى حيرتله تقديره سَوق ايدوب، إعدامنى بكلركن برائتنه قرار ويردكلرى و تخليه اولوب دونركن، اونلره تشكّر ايتميهرك: "ظالملر ايچون ياشاسين جهنّم" دييه يولده باغيران و آنقرهده ديوانِ رياستده مصطفى كمال حدّتله اوڭا ديدى: "بز سنى بورايه چاغيردق كه، بزه يوكسك فكرلر بيان ايدهسڭ. سن گلدڭ نمازه دائر شيلر يازدڭ، ايچمزه إختلاف ويردڭ." اوڭا قارشى: "ايماندن صوڭره أڭ يوكسك نمازدر. نماز قيلميان خائندر، خائنڭ حكمى مردوددر." دييه قرق أللى مبعوثڭ حضورنده سويلهين و او دهشتلى قوماندان اوڭا بر نوع ترضيه ويروب حدّتنى گرى آلديران و آلتى ولايت ضابطهسنجه و حكومتجه آسايشڭ إخلالنه دائر بر تك مادّهسى قيد ايديلمهين و يوز بيڭلرله نور شاكردلرينڭ هيچ بر وقوعاتى گورولمهين (يالڭز بر كوچك طلبهنڭ، حقلى بر مدافعهده كوچك بر وقوعاتندن باشقه) هيچ
— 743 —
بر شاكردندن بر جنايت ايشيديلمهين و هانگى حپسه گيرمش ايسه او محبوسلرى إصلاح ايدن و يوز بيڭلر رسالهِٔ نوردن مملكتده إنتشار ايتمكله برابر، منفعتدن باشقه هيچ بر ضررى اولمادقلرينى يگرمى اوچ سنهلك حياتنڭ و اوچ حكومت و محكمهلرڭ برائتلر ويرمهلرينڭ و نورڭ قيمتنى بيلن يوز بيڭ شاكردلرينڭ قَولًا و فعلًا تصديقلرينڭ شهادتيله إثبات ايدن و منزوى، مجرّد، غريب، إختيار، فقير و كندينى قبر قپوسنده گورن و بتون قوّت و قناعتيله فانى شيلرى بيراقوب أسكى قصوراتنه بر كفّارت و حياتِ باقيهسنه بر مدار آرايان و دنيانڭ رتبهلرينه هيچ أهمّيت ويرمهين و شدّتِ شفقتندن معصوملره، إختيارلره ضرر گلمهمك ايچون كنديسنه ظلم و تعذيب ايدنلره بددعا ايتمهين بر آدم حقّنده: "بو إختيار منزوى آسايشى بوزار، أمنيتى إخلال ايدر و مقصدى دنيا أنتريقهلريدر و مخابرهلرى دنيا ايچوندر، اويله ايسه صوچليدر" ديينلر و اونى پك آغير شرائط آلتنده محكوم ايدنلر؛ ألبته يردن گوگه قدر صوچليدر. محكمهٔ كبراده حسابنى ويرهجكلر!
عجبا بر نطق ايله، عصيان ايدن سكز طابورى إطاعته گتيرن و قرق سنه أوّل بر مقالهسيله بيڭلر آدمى كندينه طرفدار ياپان و مذكور اوچ دهشتلى قوماندانلره قارشى قورقميان و دالقاووقلق ياپميان و محكمهلرده، باشمدهكى صاچلرم عددنجه باشلرم بولونسه و هر گون برى كسيلسه، زندقهيه و ضلالته تسليمِ سلاح ايدوب وطن و ملّت و إسلاميته خيانت ايتمهم، حقيقتِ قرآنه فدا اولان بو باشمى ظالملره أگمهم ديين و أميرطاغنده بش اون آخرت قارداشى و اوچ درت خدمتجيلردن باشقه كيمسه ايله علاقهدار اولميان بر آدم حقّنده، إتهامنامهده: "بو سعيد أميرطاغنده گيزلى چاليشمش، آسايشه ضرر ويرمك فكريله اوراده بر قسم خلقلرى زهرلهمش، يگرمى آدم ده أطرافنده اونى مدح ايدوب خصوصى مكتوبلر يازدقلرى گوسترييور كه، او آدم إنقلاب و حكومت عليهنده گيزلى بر سياست چويرييور."
— 744 —
دييهرك أمثالسز بر عداوت و إهانتلرله ايكى سنه حپسه صوقمق و حپسده تجريدِ مطلق ايله و محكمهده قونوشديرمامقله تعذيب ايدنلر نه درجه حقدن و عدالتدن و إنصافدن اوزاق دوشدكلرينى وجدانلرينه حواله ايدييورم.
هيچ ممكن ميدر كه، بويله حدّندن يوز درجه زياده توجّهِ عامّهيه مظهر و بر نطق ايله بيڭلر آدمى إطاعته گتيرن و بر مقاله ايله بيڭلرله إنسانلرى إتّحادِ محمّدى (عصم) جمعيتنه إلتحاق ايتديرن و آياصوفيه جامعنده أللى بيڭ آدمه تقدير ايله نطقنى ديڭلتديرن بر آدم، اوچ سنه أميرطاغنده چاليشسين، يالڭز بش اون آدمى قانديرسين و آخرت ايشنى بيراقوب سياست أنتريقهلرى ايله اوغراشسين. ياقين اولديغى قبرينه نورلر يرينه لزومسز ظلمتلر طولديرسون. هيچ قابل ميدر؟ ألبته شيطان دخى بونى كيمسهيه قبول ايتديرهمز.
دردنجيسى:شاپقه گيمهديگمى محكوميتمه أهمّيتلى بر سبب گوسترملريدر. بنى قونوشديرمديلر. يوقسه بنى جزالانديرمغه چاليشانلره دييهجكدم كه: اوچ آى قسطمونيده پوليسلر و قوميسر قرهقولنده مسافر قالدم. هيچ بر وقت بڭا ديمهديلر: "شاپقهيى باشڭه قوى." و اوچ محكمهده شاپقهيى باشمه قويماديغم و باشمى محكمهده آچماديغم حالده بڭا ايليشمدكلرى و يگرمى اوچ سنه بعض دينسز ظالملرڭ او بهانه ايله بڭا غيرِ رسمى چوق صيقنتيلى و آغير بر نوع جزا چكديردكلرى و چوجقلر و قادينلر و أكثرى كويليلر و دائرهده مأمورلر و بره گينلر شاپقه گيمگه مجبور اولمادقلرى و هيچ بر مادّى مصلحت گيمسنده بولونمديغى حالده، بنم گبى بر منزوى، بتون مجتهدلرڭ و عموم شيخ الإسلاملرڭ ياساق ايتدكلرى بر سرپوشى گيمديگم بهانهسيله و اويدورمالر علاوهسيله يگرمى سنه جزاسنى چكديگم و لباسه عائد، معناسز بر عادتله تكرار بنى جزالانديرمغه چاليشان و چارشوده،
— 745 —
رمضانده، گوندوزده راقى ايچوب نماز قيلميانلرى حرّيتِ شخصيه وار دييه، كندينه قياس ايدوب ايليشمديگى حالده، بو درجه شدّت و تكرارله و إصرارله بنى قيافتم ايچون صوچلانديرمغه چاليشان؛ ألبته ئولومڭ إعدامِ أبديسنى و قبرڭ دائمى حپسِ منفردينى گوردكدن صوڭره محكمهٔ كبراده اوندن بو خطاسى صوريلاجق.
بشنجيسى:اوتوز اوچ آياتِ قرآنيهنڭ تحسينكارانه إشارتنه مظهريتى و إمامِ على (كرّم اللّٰه وجهه) و غوثِ أعظم (قُدِّسَ سِرُّهُ) گبى أوليانڭ تقديرلرينى و يوز بيڭ أهلِ ايمانڭ تصديقلرينى و يگرمى سنهده ملّته، وطنه ضررسز پك چوق منفعتلى بر مرتبهيى قزانديران رسالهِٔ نورى، سينك قنادى گبى بهانهلرله، بعض رسالهلرينڭ مصادرهسنه حتّى درت يوز صحيفه و يوز بيڭ آدمڭ ايمانلرينى قورتاران و قوّتلنديرن "ذو الفقار معجزاتِ أحمديه" مجموعهسنى، أسكيدن يازيلمش و مرورِ زمان و عفو قانونلرى گورمش ايكى آيتڭ تام حقلى تفسيرينه دائر ايكى صحيفهيى بهانه ايدهرك، او پك چوق منفعتلى و قيمتدار مجموعهنڭ مصادرهسنه سبب اولدقلرى گبى، شيمدى ده نورڭ قيمتدار رسالهلرينى، هر بريسندن بيڭ كلمه ايچنده بر ايكى كلمهيه ياڭليش معنا ويرمكله، او بيڭ منفعتلى رسالهنڭ مصادرهسنه چاليشيلديغنى، بو اوچنجى إدّعانامهيى ايشيدن و نشر ايتديگمز قرارنامهيى گورن تصديق ايدر. بز دخى:
لِكُلِّ مُصِيبَةٍ اِنَّا لِلّٰهِ وَ اِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ ٭ حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ
ديرز.
آلتنجيسى:نورڭ شاكردلرندن بعضيلرينڭ نورلردن فوق العاده ايمان حجّتلرينى و صارصيلماز، عين اليقين علومِ ايمانيهيى گوروب إستفاده ايتدكلرندن، بو بيچاره ترجماننه بر نوع تشويق و تبريك و تقدير و تشكّر نوعنده، زياده حسنِ ظن
— 746 —
ايله مفرطانه مدح ايتمهلرى ايله بنى صوچلى گوسترنه ديرم: بن عاجز، ضعيف، غربتده، منفى، ياريم اُمّى، عليهمده پروپاغنده ايله خلقى بندن اوركوتمك حالتى ايچنده قرآنڭ علاجلرندن و ايمانى و قدسى حقيقتلرندن دردلريمه تام درمان اولارق كنديمه بولديغم زمان، بو ملّته و بو وطن أولادلرينه دخى تام بر علاج اولاجغنه قناعت گتيرديگم ايچون او قيمتدار حقيقتلرى قلمه آلدم. خطّم پك نقصان اولماسندن يارديمجيلره پك چوق محتاج ايكن، عنايتِ إلٰهيه بڭا صادق، خاص، متين يارديمجيلرى ويردى.
ألبته بن اونلرڭ حسنِ ظنلرينى و صميمانه مدحلرينى بتون بتون ردّ ايتمك و خاطرلرينى تكدير ايله قيرمق، او خزينهِٔ قرآنيهدن آلينان نورلره بر إهانت و عداوت حكمنه گچر. و او ألماس قلملى و قهرمان قلبلى معاونلرى قاچيرهجق دييه اونلرڭ عادى، مفلس شخصمه قارشى مدح و ثنالرينى، أصل مال صاحبى و بر معنوى معجزهِٔ قرآنيه اولان رسالهِٔ نوره و خاص شاكردلرينڭ شخصيتِ معنويهسنه چويرييوردم. بنم حدّمدن يوز درجه زياده حصّه ويرييورسڭز دييه، بر جهتده خاطرلرينى قيرييوردم. عجبا هيچ بر قانون، مستنكف و راضى اولميان بر آدمى باشقهلرڭ اونى مدح ايتمهسيله صوچلى ياپار مى كه، قانون نامنه حركت ايدن رسمى مأمور بنى صوچلى ياپييور؟
هم نشر ايتديگمز عليهمزده يازيلان قرارنامهنڭ أللى دردنجى صحيفهسنده "آخر زمانڭ او بيوك شخصى نسلًا آلِ بيتدن اولاجق. بز نور شاكردلرى، آنجق معنوى آلِ بيتدن صاييلابيليرز. هم نورڭ مسلگنده هيچ بر جهتده بنلك، شخصيت و شخصى مقاملرى آرزو ايتمك، شان و شرف قزانمق اولماز. نوردهكى إخلاصى بوزمامق ايچون، اُخروى مقامات دخى بڭا ويريلسه، بيراقمغه كنديمى مجبور بيليرم." دينمكدهدر دييه قرارنامهده يازدقلرى...
— 747 —
و ينه قرارنامهده يگرمى ايكنجى و اوچنجى صحيفهسنده "قصورينى بيلمك، فقر و عجزينى آڭلامق، تذلّل ايله درگاهِ إلٰهىيه إلتجا ايتمك كه؛ او شخصيتله كنديمى هركسدن زياده بيچاره، عاجز، قصورلى گورويورم. او حالده، بتون خلق بنى مدح و ثنا ايتسه، بنى اينانديرامازلر كه ايىيم، صاحبِ كمالم. سزى بتون بتون قاچيرمامق ايچون اوچنجى حقيقى شخصيتمڭ گيزلى چوق فنالقلرينى و سوءِ حاللرينى سويلهميهجگم. جنابِ حق عنايتيله أڭ أدنا بر نفر گبى، بو شخصمى أسرارِ قرآنيهده إستخدام ايدييور. يوز بيڭ شكر اولسون. نفس جملهدن أدنا، وظيفه جملهدن أعلا." فقرهسنى، قرارنامه يازديغى حالده، بنى باشقه بر ذاتلرڭ مدحيله و رسالهِٔ نور معناسيله بيوك بر هدايت ايديجى وصفنى ويرمكله بنى صوچلى ياپانلر، ألبته بو خطانڭ جزاسنى دهشتلى چكمگه مستحق اولورلر.
يدنجيسى:بز و عموم نور رسالهلرى، دڭزلى و آنقره آغير جزالرينڭ و تمييز محكمهلرينڭ إتّفاقيله برائت ايتديگمز و عموم رساله و مكتوبلريمزى بزه إعاده ايتدكلرى و تمييزڭ بوزما قرارنده "دڭزلى برائتنده، فرضا بر خطا دخى اولسه، او برائت و حكم قطعيت كسب ايتمش، داها تكرار محاكمه ايديلمز." ديدكلرى حالده؛ بن أميرطاغنده اوچ سنه منزوى و ايكى اوچ ترزى چيراغى نوبتله بڭا خدمت و پك نادر اولارق بش اون دقيقه بعض ديندار ذاتلردن باشقه ضرورت اولمادن قونوشميان و تك بر يره نورلره تشويق ايچون هفتهده بر تك مكتوبدن باشقه گوندرمهين و كندى مفتى قارداشنه اوچ سنهده اوچ مكتوبدن باشقه يازميان و يگرمى اوتوز سنهدن بَرى دوام ايدن تأليفنى بيراقان، يالڭز بتون أهلِ قرآن و ايمانه منفعتلى يگرمى صحيفهلك ايكى نكته، برى قرآندهكى تكرارلرڭ حكمتنى، ديگرى مَلكلر حقّنده بعض مسئلهلردن باشقه هيچ بر رساله داها تأليف ايتمهين، يالڭز محكمهلرڭ إعاده ايتدكلرى رسالهلرڭ بيوك مجموعهلر ياپيلمسنه و أسكى
— 748 —
حرف ايله طبع ايديلن آيت الكبرانڭ بش يوز نسخهسى محكمه طرفندن بزه تسليم ايديلديگندن و تكثير ماكينهسى رسمًا ياساق اولماديغندن، عالمِ إسلامڭ إستفادهسى فكريله قارداشلريمه نشر ايچون تكثيرينه إذن ويرهرك اونلرڭ تصحيحلرى ايله مشغول اولان و قطعيًا هيچ بر سياستله علاقهدار اولميان و مملكتنه گيتمك ايچون رسمًا إذن ويريلديگى حالده، بتون منفيلره مخالف اولارق دنيايه و سياسته قاريشمهمق ايچون صيقنتيلى بر غربتى قبول ايدوب مملكتنه گيتمهين بر آدم حقّنده، بو اوچنجى إتهامنامهدهكى أصلسز إسنادلر و يالان بحثلر و ياڭليش معنالر ايله او آدمى صوچلى ياپمغه چاليشانده (شيمديلك سويلهميهجگم) دهشتلى ايكى معنا حكم ايتديگنى، بو يگرمى آيده بڭا قارشى معاملهسى إثبات ايدييور. بن ده ديرم: قبر و سقر يتر، محكمهٔ كبرايه حواله ايدييورم.
سكزنجيسى:بشنجى شعاع، ايكى سنه دڭزلى و آنقره محكمهلرينڭ أللرنده قالوب صوڭره بزه إعاده ايتدكلرندن، دڭزلى محكمهسنده برائتمزى نتيجه ويرن مدافعاتمله برابر "سراج النور"ڭ آخرنده يازيلمش. گرچه أوّلجه محرم طوتويوردق، فقط مادام محكمهلر اونى تشهير ايدوب برائتله بزه إعاده ايتديلر. ديمك بر ضررى يوقدر دييه تكثيرينه إذن ويردم. و او بشنجى شعاعڭ أصلى، اوتوز قرق سنه أوّل يازيلمش متشابه حديثلردر، فقط امّتده أسكيدن بَرى إنتشار ايدن بر قسمنه گرچه بعض أهلِ حديث بر ضعفيت إسناد ايتمشلر، فقط ظاهرى معنالرى مدارِ إعتراض اولماسندن، صِرف أهلِ ايمانى شبههلردن قورتارمق ايچون يازيلديغى حالده، بر زمان صوڭره اونڭ خارقه تأويللرينڭ بر قسمى گوزلره گورونديگى ايچون بز اونى محرم طوتدق؛ تا ياڭليش معنا ويريلمهسين. صوڭره متعدّد محكمهلر اونى تدقيق ايدوب تشهيرينه سبب اولمقله برابر، بزه إعاده ايتدكلرى حالده، شيمدى بنى تكرار اونڭله صوچلى ياپمق نه قدر عدالتدن، حقدن، إنصافدن اوزاق اولديغنى، بزى
— 749 —
قناعتِ وجدانيه ايله محكوم ايدنلرڭ وجدانلرينه و اونلرى دخى محكمهٔ كبرايه حواله ايدهرك
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ
ديرز.
طوقوزنجيسى:چوق مهمدر. فقط بزى محكوم ايدنلرڭ، رسالهٔ نورى مطالعهلرينڭ خاطرى ايچون، اونلرى قيزديرمامق فكريله يازمادم.
اوننجيسى:قوّتلى و أهمّيتليدر. فقط ينه اونلرى كوسديرممك نيّتيله شيمديلك يازمادم.
(حاشيه): رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام معجزهِٔ كبراىِ معراجيله، جنّ و إنسه و ملائكهيه نبوّتنى گوسترديگى و مشركينه و منافقلره قارشى، أركانِ ايمانيهنڭ قطبى اولان ذاتِ ذو الجلالى، جنّتى و جهنّمى بِالذّات گوزيله مشاهده ايدوب، محمّد الأمين إسميله مسمّا اولان ذاتِ مباركيله، جنابِ حقّڭ وارلغنى و حشرى و محكمهِٔ كبرايى بتون جنّ و إنسه خبر ويرديگى گبى؛ رسالهِٔ نور ده، "حشردهكى محكمهِٔ كبرايه بر عرضحال" اولان بو رساله ايله بو عصرڭ ايمانى، إعتقادى اولان إستناد نقطهلرى صارصيلديغندن، شكّ و شبههيه دوشن أهلِ ايمانه و أهلِ وقوفه و أهلِ حاكملره، جنابِ حقّڭ وارلغنى و عدالتنى، محكمهِٔ كبرايى و حشرى، عالمِ غيبى، عالمِ شهادته گتيروب؛ قطعيًا أصلا شكّ و شبهه اولميهجق درجهده؛ ضلالته، كفرِ مطلقه دوشنلره جهنّمى و أهلِ ايمانه ده جنّتى، بو دنياده گوزلره گوسترمشدر. بتون نوعِ بشره ايمانِ تحقيقىيى حقّ اليقين إثبات ايتمشدر. جنابِ حق، رسالهٔ نور مؤلّفى استاديمزدن أبديًا راضى اولسون، آمين!
كوچك على
٭ ٭ ٭
— 750 —
بديع الزمان سعيد النورسىنڭ آفيون حپسخانهسنده تجريدِ مطلقده ايكن طلبهلرينه يازديغى مكتوبلردن بعض قسملر
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزى تعزيه دگل، بلكه تبريك ايدييورم. مادام قدرِ إلٰهى بزى بو اوچنجى مدرسهِٔ يوسفيهيه بر حكمت ايچون سَوق ايتدى و بر قسم رزقمزى بزه بوراده يديرهجك و رزقمز بزى بورايه چاغيردى و مادام شيمدىيه قدر قطعى تجربهلرله
عَسٰى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ
سرّينه عنايتِ إلٰهيه بزى مظهر ايتمش و مادام مدرسهِٔ يوسفيهدهكى يڭى قارداشلريمز هركسدن زياده نورلردهكى تسلّىيه محتاجدرلر و عدليهجيلر، مأمورلردن زياده نور قاعدهلرينه و سائر قدسى قانونلرينه إحتياجلرى وار و مادام نور نسخهلرى پك كثرتله خارجدهكى وظيفهڭزى گورويورلر و فتوحاتلرى توقّف ايتمييور و مادام بوراده هر بر فانى ساعت، باقى عبادت ساعتلرى حكمنه گچر، ألبته بز بو حادثهدن (مذكور نقطهلر ايچون) كمالِ صبر و متانت ايچنده مسرورانه شكر ايتمهمز لازمدر. دڭزلى حپسنده تسلّى ايچون يازديغمز بتون او كوچك مكتوبلرى سزه ده عينًا تكرار ايدرم. إن شاء اللّٰه او حقيقتلى فقرهلر سزى ده متسلّى ايدرلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 751 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بنم شخصمه ايديلن أذيت و إهانتلردن متأثّر اولمايڭز. چونكه رسالهِٔ نورده بر قصور بولامييورلر، اونڭ بدلنه بنم أهمّيتسز و چوق قصورلى شخصمله اوغراشييورلر. بن بوندن ممنونم. رسالهِٔ نورڭ سلامتنه و شرفنه بيڭلر شخصى ألملر، بلالر، تحقيرلر گورسهم؛ ينه مفتخرانه شكر ايتمك، نوردن آلديغم درسڭ مقتضاسيدر و اونڭ ايچون بڭا بو جهتده آجيمايڭز.
ثانيًا:پك گنيش و شدّتلى و مرحمتسز بو تعرّض و هجوم، شيمديلك يگرميدن بره ايندى. بيڭلر خاصلر يرنده بر قاچ ذات و يوز بيڭلر علاقهدارلر بدلنه محدود بر قاچ يڭى قارداشلرى طوپلاديلر. ديمك عنايتِ إلٰهيه ايله پك خفيف بر صورته چوريلمش.
ثالثًا:عنايتِ ربّانيه ايله، ايكى سنه عليهمزده پلان چويرن سابق والى دفع اولدى و عليهمزده پك زياده أوهاملانديريلان داخليه وكيلنڭ همشهريلگى و نسلجه جدلرى زياده ديندارلق جهتيله بو دهشتلى هجومى پك چوق خفيفلشدرديگنه قوّتلى بر إحتمال وار. اونڭ ايچون مأيوس اولمايڭز و تلاش ايتمهيڭز.
رابعًا:پك چوق تجربهلر و حادثهلرله قطعى قناعت ويرهجك بر طرزده، رسالهِٔ نورڭ آغلاماسيله يا زمين تيترهيور ويا هوا آغلايور. گوزيمزله چوق گورديگمز و قسمًا محكمهده دخى إثبات ايتديگمز گبى؛ تخمينمجه، بو قيش أمثالسز بر طرزده ياز گبى (بدايتده) گولمهسى، رسالهِٔ نورڭ پرده آلتنده تكثير ماكينهسيله گولمهسنه و
— 752 —
إنتشارينه توافقى؛ هر طرفده تحرّى و مصادره أنديشهسيله توقّفله آغلامهسنه، بردن بره قيش دهشتلى حدّتى و آغلاماسيله تطابقى، قوّتلى بر أمارهدر كه، حقيقتِ قرآنيهنڭ بو عصرده پارلاق بر معجزهِٔ كبراسيدر، زمين و كائنات اونڭ ايله علاقهدار...
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
غريب و لطيف بر حالمى بيان ايتمك لازم گلدى.
بر زمان مشهور بر علّامهيى، حربڭ متعدّد جبههسنده جهاده گيدنلر گورمشلر، اوڭا ديمشلر. او ده ديمش: "بڭا ثواب قزانديرمق و درسلرمدن أهلِ ايمانه إستفاده ايتديرمك ايچون بنم شكلمده بعض أوليالر بنم يرمده ايشلر گورمشلر." عينًا بونڭ گبى، دڭزليده جامعلرده بنى گوردكلرى حتّى رسمًا إخبار ايديلمش و مدير و غارديانه عكس ايتمش. بعضلر تلاش ايدهرك، "كيم اوڭا حپسخانه قپوسنى آچييور؟" ديمشلر. هم بوراده دخى عينًا اويله اولويور. حالبوكه بنم چوق قصورلى، أهمّيتسز شخصيتم پك جزئى بر خارقه إسنادينه بدل، رسالهِٔ نورڭ خارقهلرينى إثبات ايدوب گوسترن سكّهِٔ غيبى مجموعهسى يوز درجه، بلكه بيڭ درجه زياده نورلره إعتماد قزانديرر و مقبوليتنه إمضا باصار. خصوصًا نورڭ قهرمان طلبهلرى، حقيقةً خارقه حاللرى و قلملرى ايله إمضا باصييورلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 753 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
رسالهِٔ نور بنم بدلمه سزلرله گوروشور، درسه مشتاق يڭى قارداشلريمزه گوزلجه درس ويرر. نورلر ايله يا اوقومق ويا اوقوتمق ويا يازمق صورتندهكى مشغوليت؛ تجربهلرله قلبه فرح، روحه راحت، رزقه بركت، وجوده صحّت ويرييور. شيمدى خسرو گبى نور قهرمانى سزه إحسان ايديلدى. إن شاء اللّٰه بو مدرسهِٔ يوسفيه دخى، مدرسة الزهرانڭ بر مبارك درسخانهسى اولاجق. بن شيمدىيه قدر خسروى أهلِ دنيايه تام گوسترمييوردم، گيزلردم. فقط نشر ايديلن مجموعهلر، اونى أهلِ سياسته تماميله گوستردى، گيزلى بر شى قالمادى. اونڭ ايچون بن اونڭ ايكى اوچ خدمتنى خاص قارداشلريمه إظهار ايتدم. هم بن، هم او، داها گيزلهمك دگل، لزوم ايسه عين حقيقت بيان ايديلهجك. فقط شيمديلك قارشيمزده حقيقتى ديڭلهيهجكلر ايچنده دهشتلى و تظاهر ايتمش ايكى معنّد؛ هم زندقه، هم قومونيست حسابنه (برى أميرطاغنده معلوم اولمش، برى ده بوراده) غايت دسّاسانه، عليهمزده إفترالرله مأمورلرى اوركوتمگه چاليشييورلر. اونڭ ايچون بز شيمديلك چوق إحتياط ايدوب تلاش ايتمهمك و عنايتِ إلٰهيهنڭ إمداديمزه گلمهسنى توكّل ايله بكلهمك لازمدر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 754 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بن هم رسالهِٔ نورى، هم سزلرى، هم كنديمى، خسرو و حفظى و بارطينلى سيّدڭ قيمتدار مژدهلريله هم تبريك، هم تبشير ايدييورم. أوت بو سنه حجّه گيدنلر، مكّهِٔ مكرّمهده نورڭ قوّتلى مجموعهلرينى بيوك عالملرڭ هم عربجه، هم هندجه ترجمه و نشره چاليشمهلرى گبى؛ مدينهِٔ منوّرهده دخى او درجه مقبول اولمش كه، روضهِٔ مطهّرهنڭ مقبرِ سعادتى اوستنده قونولمش. حاجى سيّد، كندى گوزيله عصاىِ موسى مجموعهسنى قبرِ پيغمبرى (عصم) اوزرنده گورمش. ديمك مقبولِ نبوى اولمش و رضاىِ محمّدى (عصم) دائرهسنه گيرمش. هم نيّت ايتديگمز و بورادن گيدن حاجيلره ديديگمز گبى، نورلر بزم بدلمزه او مبارك مقاملرى زيارت ايتمشلر. حدسز شكر اولسون، نورڭ قهرمانلرى بو مجموعهلرى تصحيحلى اولارق نشر ايتمهلريله پك چوق فائدهلرندن بريسى ده؛ بنى تصحيح وظيفهسندن و مراقندن قورتارديغى گبى، قلمله يازيلان سائر نسخهلره تام بر مأخذ اولمق جهتنده يوزر تصحيحجى حكمنه گچديلر. جنابِ أرحم الراحمين او مجموعهلرڭ هر بر حرفنه مقابل اونلرڭ دفترِ حسناتلرينه بيڭ حسنه يازديرسين. آمين...
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 755 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم و حپس آرقداشلرم!
أوّلا:صورةً گوروشمديگمزدن مراق ايتمهيڭز. بزلر معنًا هر زمان گوروشويورز. بنم أهمّيتسز شخصمه بدل، نوردن ألڭزه گچن هانگى رسالهيى اوقوسهڭز ويا ديڭلهسهڭز، بنم عادى شخصم يرينه قرآنڭ بر خادمى حيثيتيله بنمله او رساله ايچنده صحبت ايدرسڭز. ذاتًا بن ده سزڭله بتون دعالرمده و يازيلريڭزده، علاقهڭزده، خيالمده گوروشويورم و بر دائرهده برابر بولونمامزدن هر وقت گوروشويورز گبيدر.
ثانيًا:بو يڭى مدرسهِٔ يوسفيهدهكى رسالهِٔ نورڭ يڭى طلبهلرينه ديرز: قوّتلى حجّتلرله حتّى أهلِ وقوفى ده تسليمه مجبور ايدن إشارتِ قرآنيه ايله نورڭ صادق شاكردلرى ايمان ايله قبره گيرهجكلر. هم شركتِ معنويهِٔ نوريهنڭ فيضيله هر بر شاكرد درجهسنه گوره عموم قارداشلرينڭ معنوى قزانجلرينه و دعالرينه حصّهدار اولور. گويا عادتا بيڭلر ديل ايله إستغفار ايدر، عبادت ايدر. بو ايكى فائده و نتيجه، بو عجيب زمانده بتون زحمتلرى، صيقنتيلرى هيچه اينديرر؛ پك چوق اوجوز اولارق او ايكى قيمتدار كارلرى صادق مشتريلرينه ويرر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 756 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
آفيون مدافعهنامهسنڭ هم بزه، هم بو نورلره، هم بو مملكته، هم عالمِ إسلامه علاقهدار أهمّيتلى حقيقتلرى وار.
هر حالده بونى يڭى حروفله بش اون نسخه چيقارمق لازمدر، تا آنقره مقاماتنه گوندريلسين. بزى تخليه و تجزيه ايتسهلر ده هيچ أهمّيتى يوق. شيمدى وظيفهمز؛ او مدافعاتدهكى حقيقتلرى هم حكومته، هم عدليهلره، هم ملّته بيلديرمكدر. بلكه ده قدرِ إلٰهينڭ بزى بو درسخانهيه سَوق ايتمهسنڭ بر حكمتى ده بودر. ممكن اولديغى قدر چابوق ماكينه ايله چيقسين. بزى بوگون تخليه ايتسهلر، بز ينه اونى بو مقاماته ويرمگه مجبورز. سزى آلداتوب تأخير ايديلمسين. آرتيق يتر! عين مسئله ايچون اون بش سنهده اوچ دفعه بو أشدِّ ظلم و بهانهلر و أمثالسز إشكنجهلره قارشى صوڭ مدافعهمز اولسون. مادام قانونًا كنديمزى مدافعه ايتمك ايچون سابق محكمهلرده ماكينهيى بزه ويرمشلر، بوراده او حقّمزى بزدن هيچ بر قانونله منع ايدهمزلر. أگر رسمًا چاره بولماديڭز ايسه، خارجدن بزم آووقات هر شيدن أوّل بونڭ (ماكينه ايله) بش نسخهسنى چيقارسين، هم صحّتنه چوق دقّت ايديلسين.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 757 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بوگون بنم پنجرهلريمى ميخلامالرينڭ سببى، محبوسلرله معارفه و سلاملاشمامقدر. ظاهرده باشقه بهانه گوسترديلر. هيچ مراق ايتمهيڭز. بِالعكس بنم أهمّيتسز شخصم ايله مشغول اولوب نورلره و طلبهلرينه چوق صيقنتى ويرمدكلرندن، بنم جدًّا و قلبًا اونلرڭ شخصمى إهانتلر و إشكنجهلرله تعذيب ايتمهلرى، نورلرڭ و سزلرڭ بدلنه اولديغى و بر درجه نورلره ايليشمهملرى جهتنده ممنونم و صبر ايچنده شكر ايدرم، مراق ايتمييورم. سز دخى هيچ متأثّر اولمايڭز. گيزلى دشمنلريمز مأمورلرڭ نظرِ دقّتنى شخصمه چويرمهسندن، نورلرڭ و طلبهلرينڭ سلامت و مصلحتلرى نقطهسنده بر عنايت و بر خير وار دييه قناعتم وار. بعض قارداشلريمز حدّت ايدوب طوقوناقلى قونوشماسينلر، هم إحتياطله حركت ايتسينلر و تلاش ايتمهسينلر، هم هركسه بو مسئلهدن بحث آچماسينلر. چونكه صافدل قارداشلريمز و إحتياطه داها آليشميان يڭى قارداشلريمزڭ سوزلرندن معنا چيقاران جاسوسلر بولونور. حبّهيى قبّه ياپار، إخبار ايدهبيلير. شيمدى وضعيتمز شاقه قالديرمييور. بونڭله برابر هيچ أنديشه ايتمهيڭز. بز عنايتِ إلٰهيه آلتندهيز و بتون مشقّتلره قارشى كمالِ صبرله بلكه شكرله مقابله ايتمگه عزم ايتمشز. بر درهم زحمت، بر بطمان رحمت و ثوابى نتيجه ويرديگندن، شكر ايتمگه مكلّفز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 758 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
ايكى أهمّيتلى سبب و بر قوّتلى إخطاره بناءً بن بتون وظيفهٔ مدافعاتى بورايه گلن و گلهجك نور أركانلرينه بيراقمغه قلبًا مجبور اولدم. خصوصًا (خ، ر، ط، ف، ص)
برنجى سبب:بن هم صورغو دائرهسنده، هم چوق أمارهلردن قطعى بيلدم كه، بڭا قارشى أللرندن گلديگى قدر مشكلات ياپمغه و فكرًا اونلره غلبه ايتمهمدن قاچمغه چاليشييورلر و رسمًا ده اونلره إشعار وار. گويا بن قونوشسهم، محكمهلرى إلزام ايدهجك درجهده و ديپلوماتلرى صوصديرهجق بر إقتدارِ علمى و سياسى گوسترهجگم دييه بنم قونوشمامه بهانهلرله مانع اولويورلر. حتّى صورغوده بر سؤاله قارشى ديدم: "تخطّر ايدهمييورم." او حاكم تعجّب و حيرتله ديدى: "سنڭ گبى فوق العاده عجيب ذكاوت و علم صاحبى ناصل اونوتور؟" اونلر رسالهِٔ نورڭ خارقه يوكسكلكلرينى و علمى تحقيقاتنى بنم فكرمدن ظن ايدوب دهشت آلمشلر. بنى قونوشديرمق ايستهمييورلر. هم گويا بنم ايله كيم گوروشسه بردن نورڭ فداكار بر طلبهسى اولور. اونڭ ايچون بنى گوروشديرمييورلر. حتّى ديانت رئيسى دخى ديمش: "كيم اونڭ ايله گوروشسه، اوڭا قاپيلير.. جاذبهسى قوّتليدر."
ديمك شيمدى ايشمى ده سزلره بيراقمغه مصلحتمز إقتضا ايدييور. و يانڭزدهكى يڭى و أسكى مدافعاتلرم بنم بدلمه سزڭ مشورتڭزه إشتراك ايدر، او كافيدر.
....
٭ ٭ ٭
— 759 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بوگون معنوى بر إخطارله سزڭ حسابڭزه بر تلاش، بر حزن بڭا گلدى. چابوق چيقمق ايستهين و دردِ معيشت ايچون أنديشه ايدن قارداشلريمزڭ حقيقةً بنى متألّم و محزون ايتديگى عين دقيقهده بر مبارك خاطره ايله بر حقيقت و بر مژده قلبه گلدى كه: بش گوندن صوڭره چوق مبارك و چوق ثوابلى عبادت آيلرى اولان شهورِ ثلاثه گلهجك. هر بر حسنهنڭ ثوابى باشقه وقتده اون ايسه، رجبِ شريفده يوزدن گچر، شعبانِ معظّمده اوچ يوزدن زياده و رمضانِ مباركده بيڭه چيقار و جمعه گيجهلرنده بيڭلره، ليلهِٔ قدرده اوتوز بيڭه چيقار. بو پك چوق اُخروى فائدهلرى قزانديران تجارتِ اُخرويهنڭ بر قدسى پازارى و أهلِ حقيقت و عبادت ايچون ممتاز بر مشهرى و اوچ آيده سكسان سنه بر عمرى أهلِ ايمانه تأمين ايدن شهورِ ثلاثهيى بويله بره اون كار ويرن مدرسهِٔ يوسفيهده گچيرمك، ألبته بيوك بر كاردر. نه قدر زحمت چكيلسه عينِ رحمتدر. عبادت جهتنده بويله اولديغى گبى، نور خدمتى دخى نسبةً (كميت دگلسه ده كيفيت إعتباريله) بره بشدر. چونكه بو مسافر خانهيه متماديًا گيرن و چيقانلر، نورڭ درسلرينڭ إنتشارينه بر واسطهدر. بعضًا بر آدمڭ إخلاصى، يگرمى آدم قدر فائده ويرر. هم نورڭ سرِّ إخلاصى؛ سياستكارانه قهرمانلق طمارينى طاشييان، نورڭ تسلّيلرينه پك چوق محتاج بولونان محبوس بيچارهلر ايچنده إنتشارى ايچون بر پارچه زحمت و صيقنتى اولسه ده، أهمّيتى يوق. و دردِ معيشت جهتى ايسه: ذاتًا بو اوچ آى آخرت پازارى اولماسندن هر بريڭز چوق شاكردلرڭ بدلنه، حتّى بعضڭز بيڭ آدمڭ يرنده بورايه گيرديگندن، ألبته سزڭ خارجى ايشلريڭزه يارديملرى اولور دييه تماميله فرحلاندم و بايرامه قدر بوراده بولونمق بيوك بر نعمتدر بيلدم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 760 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
....
بعض أمارهلرله بيلدم كه، گيزلى دشمنلريمز نورلرڭ قيمتنى دوشورمك فكريله سياست معناسنى خاطرلاتان مهديلك دعواسنى توهّم ايله گويا نورلر بوڭا بر آلَتدر دييه چوق أصلسز بهانهلرى آراشديرييورلر. بلكه بنم شخصمه قارشى بو إشكنجهلر، بو أوهاملرندن ايلرى گلييور. بن او گيزلى ظالم دشمنلره و اونلرى عليهمزده ديڭلهينلره ديرم: حاشا! ثمّ حاشا!.. هيچ بر وقت بويله حدّمدن تجاوز ايدوب ايمان حقيقتلرينى شخصيتمه بر مقامِ شان و شرف قزانديرمغه آلَت ايتمديگمى بو يتمش بش، خصوصًا اوتوز سنهلك حياتم و يوز اوتوز نور رسالهلرى و بنم ايله تام آرقداشلق ايدن بيڭلر ذاتلر شهادت ايدرلر.
أوت نور شاكردلرى بيلييورلر و محكمهلرده حجّتلرينى گوسترمشم كه؛ شخصمه دگل بر مقامِ شان و شرف و شهرت ويرمك و اُخروى و معنوى بر مرتبه قزانديرمق، بلكه بتون قناعت و قوّتمله أهلِ ايمانه بر خدمتِ ايمانيه ياپمق ايچون، دگل يالڭز دنيا حياتمى و فانى مقاماتنى، بلكه (لزوم اولسه) آخرت حياتمى و هركسڭ آراديغى اُخروى باقى مرتبهلرينى فدا ايتمگى؛ حتّى جهنّمدن بعض بيچارهلرى قورتارمغه وسيله اولمق ايچون (لزوم اولسه) جنّتى بيراقوب جهنّمه گيرمگى قبول ايتديگمى حقيقى قارداشلرم بيلديگى گبى، محكمهلرده دخى بر جهتده إثبات ايتديگم حالده، بنى بو إتهامله نور و ايمان خدمتمه بر إخلاصسزلق إسناد ايتمك و نورلرڭ قيمتنى تنزيل ايتمكدر.
عجبا، بو بدبختلر دنيايى أبدى و هركسى كنديلرى گبى دينى و ايمانى دنيايه آلَت ايدييور توهّميله دنيادهكى أهلِ ضلالته ميدان اوقويان و خدمتِ ايمانيه يولنده
— 761 —
هم دنيوى هم (لزوم اولسه) اُخروى حياتلرينى فدا ايدن و محكمهلرده دعوا ايتديگى گبى، بر تك حقيقتِ ايمانيهيى دنيا سلطنتيله دگيشديرمهين و سياستدن و سياستى إشمام ايدن مادّى و معنوى مرتبهلردن إخلاص سرّى ايله بتون قوّتيله قاچان و يگرمى سنه أمثالسز إشكنجهلره تحمّل ايدن و سياسته (مسلك إعتباريله) تنزّل ايتمهين و كندينى نفسى إعتباريله طلبهلرندن چوق آشاغى بيلن و اونلردن دائما همّت و دعا بكلهين و كندى نفسنى چوق بيچاره و أهمّيتسز إعتقاد ايدن بر آدم حقّنده بعض خالص قارداشلرى، رسالهِٔ نوردن آلدقلرى فوق العاده قوّهِٔ ايمانيهيى اونڭ ترجمانى اولان او بيچارهيه (ترجمانلق مناسبتيله) نورلرڭ بعض فضيلتلرينى اوڭا إسناد ايتمك و هيچ بر سياست خاطرينه گلميهرك يوكسك مقاملر ويرمك و حدّندن بيڭ درجه زياده حسنِ ظن ايتمك، أسكيدن بَرى استاد و طلبهلر مابيْننده جارى و إعتراض ايديلمهين بر مقبول عادت ايله تشكّر معناسنده پك فضله مدح و ثنا ايتمك هيچ بر قانونله صوچ اولابيلير مى؟ گرچه مبالغه إعتباريله حقيقته بر جهتده مخالفدر؛ فقط كيمسهسز، غريب و دشمنلرى پك چوق و اونڭ يارديمجيلرينى قاچيرهجق چوق أسباب واركن، إنصافسز چوق معترضلره قارشى صِرف يارديمجيلرينڭ قوّهِٔ معنويهلرينى تقويه ايتمك و قاچمقدن قورتارمق و مبالغهلى مدح ايدنلرڭ شوقلرينى قيرمامق ايچون اونلرڭ مدحلرينى نوره چويروب بتون بتون ردّ ايتمديگى حالده اونڭ بو قبر قپوسندهكى خدمتِ ايمانيهسنى دنيا جهتنه چويرمگه چاليشان بعض رسمى مأمورلرڭ نه درجه قانوندن، إنصافدن اوزاق دوشدكلرى آڭلاشيلير.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 762 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:هيچ تلاش و مراق ايتمهيڭز. حقّمزدهكى هر حادثهده؛ هم پرده آلتنده، هم نتيجهلر إعتباريله، هم رحمت و عنايتڭ إلتفاتلرى و تبسّملرى، هم قدر و قسمتڭ و عدالت و شفقتڭ تربيهلرى وار اولديغى قطعى و مكرّر تجربهلرله تحقّق ايتديگندن، بز أڭ آجى وضعيت و صيقنتيلره قارشى، كمالِ صبر ايچنده شكر ايتمكله مكلّفز. و جلدلرى و دريلرى صويولان جرجيس عليه السلام گبى بيڭلر، ميليونلر حقيقت مجاهدلرينڭ حقائقِ ايمانيهنڭ قدسى خدمتنڭ بر نمونهسنه مظهر اولان نور شاكردلرينڭ چكدكلرى زحمتلر، او أسكى ذاتلرڭ زحمتلرينه نسبةً بيڭده بر اولماز. و اجرت و قزانج جهتنده، إن شاء اللّٰه بردرلر و برابردرلر.
ثانيًا:اون بر دفعه بڭا سوءِ قصد ايدن و درت دفعه محكمهلرى عليهمزه سَوق ايدوب اوچ دفعه حپسه صوقان گيزلى دشمنلريمزڭ نورلر حقّنده پلانلرى عقيم قالديغندن، بتون دسيسهلريله، أهمّيتسز شخصمه قارشى صيقنتى، تجريدِ مطلق و كيمسه ايله تماس ايتمهمك و طماريمه طوقونديرمقله إشكنجهلر ويرديرمگه چاليشييورلر. بن ده، او إشكنجهلرڭ آلتنده عنايتڭ إلتفاتنى گوروب تحمّل ايدهرك شكر ايدرم. ظن ايدرم، هر بريڭزدن وجودجه اون درجه ضعيف و اون درجه زياده صيقنتيلريمه قارشى تحمّلم، سزڭ گبى قوّتلى و عالىجناب ذاتلرڭ، كوچوجك و گچيجى و جزئى صيقنتيلريڭزى نظريڭزده هيچه اينديرر دييه، داها سزه تسلّى ويرمگه لزوم گورمييورم.
ثالثًا:شيمدى شخصمى چوروتمگه چاليشدقلرندن و صيقدقلرندن و إهانت ايتدكلرندن طولايى صيقيلمايڭز. چونكه نورلره و طلبهلرينه ايليشلمديگنه بر
— 763 —
علامتدر و تام آلداندقلرينه بر أمارهدر. يعنى: قيمتى، هنرى شخصمده ظن ايدوب بنى صيقييورلر، چوروتمك ايستهيورلر. بو آلدانمالرنده پك بيوك بر مصلحت و نورلره چوق فائدهسى وار. بنم تام ياپامديغم وظيفهِٔ شخصيهمى و خدمتِ نوريهمى، بو صورتله منفى بر طرزده بڭا ياپديرييورلر. إن شاء اللّٰه او نسبتده ثواب قزانديران قصوراتلريمه كفّارت اولور.
رابعًا:گيزلى منافقلر، هر ناصلسه بعض رسمى مأمورلرى آلداتوب "سعيد ايله گوروشن، دوست و نورجى اولور. كيمسه تماس ايتمهسين." دييه اونلرى أوهاملانديرمشلر. حتّى هيئتِ إداره و غارديانلر دخى بندن قاچييورلر. بن ده ممنون اولويورم و بو حاله شكر ايدييورم. سزلرله، صورةً گوروشمديگمدن ضررى يوق. چونكه بر خانهده مادّةً و معنًا و روحًا و قلبًا و وظيفةً و فكرًا و معاونةً دائما برابرز. معنوى گوروشويورز، يتر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم و خدمتِ قرآنيه و ايمانيهده فداكار و متين آرقداشلرم!
بر قاچ گوندر سزڭ ايله قلمله قونوشمديغمدن صيقيلمايڭز. شيمدى ايكى نقطهيى بيان ايتمك قلبه گلدى.
برنجيسى:
اَلْخَيْرُ فِيمَا اخْتَارَهُ اللّٰهُ
سرّيله، تسليم و توكّلدن صوڭره تسلّى حسّ ايتدم. شويله كه:
— 764 —
بزى، خصوصًا چاليشقانلرى تخليه ايتمهيوب و تفريق ايتميهرك تأخير ايتمهلرنده، إن شاء اللّٰه مادّى بر ضرره مقابل معنوى يوز منفعت و قزانج اولاجق. مثلا: آنقرهنڭ آلتى مقاماتنه گوندريلن علمى و ايمانى و پك قوّتلى مدافعات شيمدى يگرمى گوندر اونلرڭ نظرلرندهدر. هم اونڭ قيمتدار حقيقتلرى، هم علاقهدارلرڭ مراقله نظرِ دقّتلرينى جلب ايدن مسئلهمزڭ صفحاتى، او مقاماتى ألبته لاقيد بيراقمازلر. هر حالده، أگر او حقيقتلره مغلوب اولماسه ايديلر، شيمدىيه قدر بزه تجاوز و شدّتلى إشعار و أمرلر اولاجقدى. أگر اولسيدى، حقّمزده حبّهيى قبّه ياپانلردن ترشّحاتى حسّ ايديلهجكدى. ديمك حقيقت غلبه ايتمش. اولسه اولسه تدافعى بر وضعيتله بزه خفيف بر ايليشمك اولور. بن كندى حسابمه، او نتيجه ايچون، شيمدىيه قدر مادّى ضرر و صيقنتيلريمڭ يوز درجه فوقنده معنوى قزانجم وار. سزدن هر بر قارداشمزى، بندن زياده حصّهدار بيلييورم. ديمك، تخليهمزڭ تأخيرى خيرليدر. هم، چاليشقانلردن اوچ قارداش، پك چوق نور شاكردلرينى بورايه گلمكدن قورتاردقلرى گبى، حقلرنده ايديلن إفترالر واسطهسيله دخى، رسالهِٔ نورڭ بر جهتده، شيمديكى محكمهنڭ نظرندن قورتولمسنه بر وسيله اولديلر. بو ايكى قيمتدار قزانج، اونلرڭ خصوصى تخليهلريله بوزولاجقدى. هم اونلرڭ نورلره پك جدّى علاقهلرى، خلقڭ نظرنده سونهجكدى.
ايكنجى نقطه:مسئلهمز، عالمِ إسلامى علاقهدار ايدن پك بيوك بر وظيفهِٔ قرآنيه و ايمانيهدر. اوندن دهشت آلان گيزلى منافقلر، أللرندن گلديگى قدر كوچولتمك ايسترلر. و چوق أهمّيت ويردكلرندن، ظاهرًا أهمّيتسز گوسترمگه چاليشييورلر؛ حكومتى و عدليهيى آلداتييورلر. مثلا: نورلره منسوب فريقلردن و مير آلايلردن صرفِ نظر ايدوب، آنقرهده نور طلبهسى بر نفر عسكرڭ ألنده، ضررسز بر قاچ رساله بولونماسيله، بورادهكى محكمه، مسئلهيى اوزاتديرمغه وسيله ايدييورلر. و بنم شخصمڭ أهمّيتسزلگنى، إهانتلر و تضييقلرله، تجربهلرله گوستروب، بيڭلر درجه
— 765 —
شخصمدن أهمّيتلى اولان نورلرڭ قوّتلى درسلرينى و شاكردلرينڭ صارصيلماز و صوصماز شخصِ معنويلرينى نظره آلمايوب گويا أهمّيت ويرمييورلر. حالبوكه اونڭ أهمّيتندن تيترهيورلر كه، او قبّهلرى حبّه گوسترمك ايستهيورلر.
هم تام آلدانمشلر. ايچمزده يالڭز درت بش قارداشمز، عائلهوى تجارت جهتنده بو تأخيردن بر ضررلرى اولسه ده، إن شاء اللّٰه پك چوق معنوى قزانجلرى او مادّى ضررى هيچه اينديرهجك بر عنايت آلتندهيز. هيچ مراق و تلاش ايتمهيڭز. وظيفهمز، صبر ايچنده شكر ايتمك و ممكن اولدقجه نورلرله مشغول اولمقدر و بزدن چوق زياده صيقنتيده بولونان محبوسلره تسلّى ويرمكدر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مجمل بر معنوى إخطار ايله بر مسئلهيى، قلبه گلديگى گبى بيان ايدهجگم. آلتى مقاماته گيدن و غلبه ايدن مدافعاتڭ جوابى گلمش و بزه تجاوزه چاره بولامامشلر. يالڭز بر مقامڭ، گيزلى بر إشعار ايله، بنم فداكار قارداشلريمى بندن صوغوتمق و شدّتلى علاقهلرينى گَوْشتمك پلانى وار. ذاتًا چوقدن بَرى (بنى إهانتلرله و إفترالرله و تجريدلرله) بو قدسى و اُخروى و ايمانى علاقهيى بوزمغه چاليشديلر، موفّق اولامديلر. شيمدى نورجيلرى اوركوتمك، ضعيف بر طمار بولوب نظرلرينى باشقه طرفه چويرمگه بعض بهانهلرى بولويورلر. إن شاء اللّٰه دمير
— 766 —
گبى متين نورجيلرڭ قهرمانانه ثباتلرى و تحمّللرى و مجاهدِ أكبر اولان نورڭ حقيقتلرى اونڭ ألنده برر ألماس قلنج بولونان شاكردلرڭ شخصِ معنويسنڭ پك خارقه فداكارلغى، اونلرڭ بو پلاننى ده عقيم بيراقهجق. أوت جنّت اوجوز اولماديغى گبى، جهنّم دخى لزومسز دگل. سزلره تكرار ايله بيان ايديلمش؛ أسكى زمانڭ قهرمان مجاهدلرينه نسبةً أڭ آز زحمت، آغير شرائط و بو زمانڭ شدّتِ إحتياج جهتيله چوق ثواب قزانان إن شاء اللّٰه خالص نورجيلردر. و بوش بوشنه، بادِ هوا، بلكه گناهلى، ضررلى گيدن بر قاچ سنه عمرينى، بويله قدسى بر خدمتِ ايمانيه و قرآنيهيه صرف ايدن و اونڭ ايله أبدى بر عمرى قزانان نور طلبهلريدر. بن، كندى حصّهمه دوشن بتون بو هجوملرينه قارشى، پك چوق ضعفيتمله برابر تحمّله قرار ويردم. إن شاء اللّٰه قوّتلى، فداكار، گنج، قهرمان قارداشلرم بندن گرى قالماز و قاچمازلر. و قاچانلرى ده گرى چويرمگه، شيمدىيه قدر چاليشدقلرى گبى چاليشهجقلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:رجبِ شريفڭزى و يارينكى ليلهٔ رغائبڭزى روحِ جانمزله تبريك ايدرز.
ثانيًا:مأيوس اولمايڭز، هم مراق و تلاش ايتمهيڭز، عنايتِ ربّانيه إن شاء اللّٰه إمداديمزه يتيشير. بو اوچ آيدن بَرى عليهمزه إحضار ايديلن بومبا پاطلادى. بنم صوبام و فيضيلرڭ صو بارداغى و خسروڭ صو بارداقلرى ويردكلرى خبر طوغرى
— 767 —
چيقدى. فقط دهشتلى دگل، خفيف اولدى. إن شاء اللّٰه او آتش تمامًا سونهجك. بتون هجوملرى، شخصمى چوروتمك و نورڭ فتوحاتنه بولانتى ويرمكدر. أميرطاغندهكى معلوم منافقدن داها مضر و گيزلى زنديقلرڭ ألنده بر آلَت بر آدم بدعتكار بر ياريم خواجه ايله برابر بتون قوّتلريله بزه وورمغه چاليشدقلرى ضربه، يگرميدن بره اينمش. إن شاء اللّٰه او بر دخى، بزى مجروح و يارهلى ايتميهجك و دوشوندكلرى و قصد ايتدكلرى، بزى بربرندن و نورلردن قاچيرمق پلانلرى دخى عقيم قالاجق. بو مبارك آيلرڭ حرمتنه و پك چوق ثواب قزانديرمالرينه إعتمادًا صبر و تحمّل ايچنده شكر، توكّل ايتمك و
مَنْ اٰمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ
دستورينه تسليم اولمق ألزمدر، وظيفهمزدر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم و بو دنياده مدارِ تسلّيلرم و حقيقتڭ خدمتنده يورولماز آرقداشلرم!
بو مبارك آيلرده و ثوابى زياده بو چلّهخانهده ممكن اولديغى قدر بر مشغلهِٔ قرآنيه و نوريه ايله صيقنتيلى وقتڭز صرف ايديلسه، چوق فائدهلرى وار. صيقنتى خفيفلشديگى گبى، قيمتدار قلب و روحڭ فرحلرينه مدار، ثوابى يوكسك بر عبادت، او نورلرله ايمان جهتنده إشتغال، هم تفكّرى بر عبادت، هم إخلاص رسالهسنڭ آخرنده يازيلديغى گبى بش وجهله بر نوع عبادت صاييلابيلير. بن بوگونلرده، قسمًا مدافعاتله ذهنًا مشغوليتمدن تأسّف ايدركن قلبه گلدى كه: "او
— 768 —
إشتغال دخى علميدر؛ حقائقِ ايمانيهنڭ نشرينه و سربستيتنه بر خدمتدر و بو جهتده بر نوع عبادتدر." بن ده صيقيلدقجه، يوز دفعه تماشا ايتديگم نور مسئلهلرينى، ينه ذوقله تكرار مطالعهيه باشلايورم. حتّى مدافعاتلرى دخى نورڭ علمى رسالهلرى گبى گورويورم. أسكيدن بر قارداشمز بڭا ديمشدى: "بن، اوتوز دفعه اوننجى سوزى اوقوديغم حالده، ينه تكرار ايله اوقوماسنه إشتياق و إحتياج حسّ ايدييورم." و بوندن بيلدم كه؛ قرآنڭ ممتاز بر خاصّهسى اولان اوصانديرمامق، قرآن حقيقتلرينڭ بر معكسى، بر آيينهسى، بر حقيقتلى تفسيرى اولان نور رسالهلرينه ده إنعكاس ايتمش بولونويور.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو دنياده خصوصًا بو زمانده، خصوصًا مصيبته دوشنلره و بِالخاصّه نور شاكردلرنده دهشتلى صيقنتيلره و مأيوسيتلره قارشى أڭ تأثيرلى چاره، بربرينه تسلّى و فرح ويرمك و قوّهِٔ معنويهسنى تقويه ايتمك و فداكار حقيقى قارداش گبى بربرينڭ غم و حزن و صيقنتيلرينه مرهم سورمك و تام شفقتله كدرلى قلبنى اوقشامقدر. مابيْنمزدهكى حقيقى و اُخروى اخوّت، گوجنمك و طرفگيرلك قالديرماز. مادام بن سزه بتون قوّتمله إعتماد ايدوب بل باغلامشم و سزڭ ايچون، دگل يالڭز إستراحتمى و حيثيتمى و شرفمى، بلكه سَوينجله روحمى ده فدا ايتمگه قرار ويرديگمى بيليرسڭز، بلكه ده گورييورسڭز. حتّى قَسَمله تأمين ايدرم كه: سكز گوندر نورڭ
— 769 —
ايكى ركنى ظاهرى بربرينه نازلانمق و تسلّى يرينه حزن ويرمك اولان أهمّيتسز حادثه بو صيرهده بنم قلبمه ويرديگى عذاب جهتيله، "أيواه، أيواه! الأمان، الأمان! يا أرحم الرّاحمين مدد! بزى محافظه أيله، بزى جنّ و إنسى شيطانلرڭ شرّندن قورتار، قارداشلريمڭ قلبلرينى بربرينه تام صداقت و محبّت و اخوّت و شفقتله طولدير." دييه هم روحم، هم قلبم، هم عقلم فرياد ايدوب آغلاديلر.
أى دمير گبى صارصيلماز قارداشلرم! بڭا يارديم ايديڭز. مسئلهمز چوق نازكدر. بن سزلره چوق گووهنييوردم كه، بتون وظيفهلريمى شخصِ معنويڭزه بيراقمشدم. سز ده، بتون قوّتڭزله بنم إمداديمه قوشماڭز لازم گلييور. گرچه حادثهڭز پك جزئى و گچيجى و كوچك ايدى. فقط ساعتمزڭ زنبرگنه و گوزيمزڭ حدقهسنه گلن بر صاچ، بر ذرّهجك دخى اينجيتير. و بو نقطهده أهمّيتليدر كه، مادّى اوچ پاطلاق و معنوى اوچ مشاهدهلر تام تامنه خبر ويرديلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
ليلهِٔ معراج، ايكنجى بر ليلهِٔ قدر حكمندهدر. بو گيجه ممكن اولدقجه چاليشمقله قزانج بردن بيڭه چيقار. شركتِ معنويه سرّيله، إن شاء اللّٰه هر بريڭز قرق بيڭ ديل ايله تسبيح ايدن بعض مَلكلر گبى، قرق بيڭ لسان ايله بو قيمتدار گيجهده و ثوابى چوق بو چلّهخانهده عبادت و دعالر ايدهجكسڭز و حقّمزده گلن فورطنهده بيڭدن بر ضرر اولمامسنه مقابل، بو گيجهدهكى عبادت ايله شكر
— 770 —
ايدرسڭز. هم سزڭ تام إحتياطڭزى تبريك ايله برابر، حقّمزده عنايتِ ربّانيه پك ظاهر بر صورتده تجلّى ايتديگنى تبشير ايدرز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق، مخلص قارداشلرم!
بزلر إمكان دائرهسنده بتون قوّتمزله لمعهِٔ إخلاصڭ دستورلرينى و حقيقى إخلاصڭ سرّينى مابيْنمزده و بربريمزه قارشى إستعمال ايتمك، وجوب درجهسنه گلمش. قطعى خبر آلدم كه، اوچ آيدن بَرى بورادهكى خاص قارداشلرى بربرينه قارشى مشرب ويا فكر إختلافيله بر صوغوقلق ويرمك ايچون اوچ آدم تعيين ايديلمش. هم متين نورجيلرى اوصانديرمقله صارصمق و نازك و تحمّلسزلرى أوهاملانديرمق و خدمتِ نوريهدن واز گچيرمك ايچون سببسز محكمهمزى اوزاتييورلر. صاقين صاقين!. شيمدىيه قدر مابيْنڭزدهكى فداكارانه اخوّت و صميمانه محبّت صارصيلماسين. بر ذرّه قدر اولسه بيله، بزه بيوك ضرر اولور. بزلر بربريمزه (لزوم اولسه) روحمزى فدا ايتمگه، خدمتِ قرآنيه و ايمانيهمز إقتضا ايتديگى حالده، صيقنتيدن ويا باشقه شيلردن گلن تيتيزلكله حقيقى فداكارلر بربرلرينه قارشى كوسمگه دگل، بلكه كمالِ محويت و تواضع و تسليميتله قصورى كندينه آلير؛ محبّتنى، صميميتنى زيادهلشديرمگه چاليشير. يوقسه حبّه قبّه اولوب تعمير ايديلميهجك بر ضرر ويرهبيلير. سزڭ فراستڭزه حواله ايدوب قيصه كسييورم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 771 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:
اَلْخَيْرُ فِيمَا اخْتَارَهُ اللّٰهُ
سرّيله، إن شاء اللّٰه محكمهمزڭ تأخيرنده و تخليه اولان قارداشلريمزڭ ينه محكمه گوننده بوراده بولونمالرنده بيوك خيرلر وار.
أوت رسالهِٔ نورڭ مسئلهسى؛ عالمِ إسلامده، خصوصًا بو مملكتده كلّى بر أهمّيتى بولونديغندن بويله هيجانلى طوپلامالر ايله عمومڭ نظرِ دقّتنى نور حقيقتلرينه جلب ايتمك لازمدر كه، اميديمزڭ و إحتياطمزڭ و گيزلهمهمزڭ و معارضلرڭ كوچولتمهلرينڭ فوقنده و إختياريمزڭ خارجنده بويله شعشعه ايله رسالهِٔ نور كندى درسلرينى دوست و دشمنه آشكارًا ويرييور. أڭ محرم سرلرينى أڭ نامحرملره چكينميهرك گوسترييور. مادام حقيقت بودر، بز كوچوجك صيقنتيلريمزى كينين گبى بر آجى علاج بيلوب صبر و شكر ايتملىيز، "ياهو بو ده گچر" ديمهلىيز.
ثانيًا:بو مدرسهِٔ يوسفيهنڭ ناظرينه يازدم: بن روسيهده أسير ايكن، أڭ أوّل بولشويزمڭ فورطنهسى حپسخانهلردن باشلاديغى گبى، فرانسز إختلالِ كبيرى دخى أڭ أوّل حپسخانهلردن و تاريخلرده سرسرى ناميله ياد ايديلن محبوسلردن چيقماسنه بناءً؛ بز نور شاكردلرى، هم أسكيشهر، هم دڭزلى، هم بوراده ممكن اولدقجه محبوسلرڭ إصلاحنه چاليشدق. أسكيشهر و دڭزليده تام فائدهسى گورولدى. بوراده داها زياده فائده اولاجق كه، بو نازك زمان و زمينده نورڭ درسلريله گچن فورطنهجق (حاشيه): بو فورطنه ايسه آفيون حپسنده بر عصيان چيقدى، هيچ بر نور طلبهسى قاريشمدى. يوزدن بره ايندى. يوقسه إختلافدن و بويله
— 772 —
حادثهلردن إستفاده ايدن و فرصت بكلهين خارجى مضر جريانلر، او باروته آتش آتوب بر يانغين چيقهجقدى.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق، صارصيلماز، صيقنتيدن اوصانوب بزلردن چكيلمز قارداشلرم!
شيمدى مادّى، معنوى بر صيقنتيدن نفسم سزڭ حسابڭزه بنى محزون أيلركن، بردن قلبه گلدى كه؛ هم سنڭ، هم بورادهكى قارداشلرڭ تك بريسيله ياقينده گوروشمك ايچون بو زحمت و مشقّتڭ باشقه صورتده اون مِثلنى چكسيديڭز ينه اوجوز اولوردى. هم نورڭ تقوادارانه و رياضتكارانه مشربى، هم عمومه و أڭ محتاجلره حتّى معارضلره درس ويرمك مسلگى، هم دائرهسندهكى شخصِ معنوىيى قونوشديرمق ايچون أسكى زمانده أهلِ حقيقتڭ سنهده هيچ اولمازسه بر ايكى دفعه إجتماعلرى و صحبتلرى گبى؛ نور شاكردلرينڭ ده، بر قاچ سنهده أڭ مساعد اولان مدرسهِٔ يوسفيهده بر دفعه طوپلانمالرينڭ لزومى جهتنده بيڭ صيقنتى و مشقّت دخى اولسه أهمّيتى يوقدر. أسكى حپسلريمزده بر قاچ ضعيف قارداشلريمزڭ اوصانوب دائرهِٔ نوريهدن چكينمهلرى اونلره پك بيوك بر خسارت اولدى و نورلره هيچ ضرر گلمدى. اونلرڭ يرينه داها متين، داها مخلص شاكردلر ميدانه چيقديلر. مادام دنيانڭ بو إمتحانلرى گچيجيدر، چابوق گيدرلر. ثوابلرينى، ميوهلرينى بزلره ويررلر. بز ده عنايتِ إلٰهيهيه إعتماد ايدوب صبر ايچنده شكر ايتملىيز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 773 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم، بو مدرسهٔ يوسفيهده درس آرقداشلرم!
بو گلن گيجه اولان ليلهِٔ برات، بتون سنهده بر قدسى چكردك حكمنده و مقدّراتِ بشريهنڭ پروغرامى نوعندن اولماسى جهتيله ليلهِٔ قدرڭ قدسيتندهدر. هر بر حسنهنڭ ليلهِٔ قدرده اوتوز بيڭ اولديغى گبى، بو ليلهِٔ براتده هر بر عملِ صالحڭ و هر بر حرفِ قرآنڭ ثوابى يگرمى بيڭه چيقار. سائر وقتده اون ايسه، شهورِ ثلاثهده يوزه و بيڭه چيقار. و بو قدسى ليالِ مشهورهده اون بيڭلر، يگرمى بيڭ ويا اوتوز بيڭلره چيقار. بو گيجهلر، أللى سنهلك بر عبادت حكمنه گچهبيلير. اونڭ ايچون ألدن گلديگى قدر قرآنله و إستغفار و صلواتله مشغول اولمق بيوك بر كاردر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مبارك رمضانِ شريفڭزى بتون روح و جانمزله تبريك ايدييورز. جنابِ حق بو رمضانِ شريفڭ ليلهِٔ قدرينى عمومڭزه بيڭ آيدن خيرلى أيلهسين، آمين. و سكسان سنه بر عمرِ مقبول حكمنده حقّڭزده قبول أيلهسين، آمين.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
— 774 —
عزيز، صدّيق، صارصيلماز، تلاش ايتمز، آخرتى بيراقوب فانى دنيايه دونمز قارداشلرم!
بر پارچه داها بوراده قالمقدن، مسئلهمزى بر درجه گنيشلنديرمك ايستهمهلرندن محزون اولمايڭز. بِالعكس بنم گبى ممنون اولڭز. مادام عمر طورمييور، زواله قوشويور. بويله چلّهخانهده، اُخروى ميوهلريله باقيلشييور. هم نورڭ درس دائرهسى گنيشلهيور. مثلا؛ أهلِ وقوفڭ خواجهلرى، تام دقّتله سراج النورى اوقومغه مجبور اولويورلر. هم بو صيرهده چيقمامزڭ، بر ايكى جهتله خدمتِ ايمانيهمزه بر نقصانلق ويرمهسى إحتمالى وار. بن سزلردن شخصًا چوق زياده صيقنتى چكديگم حالده چيقمق ايستهمييورم. سز ده ممكن اولديغى قدر صبر و تحمّلله و بو طرزِ حياته آليشمغه و نورلرى يازمق و اوقومقدن تسلّى و فرح بولمغه چاليشڭز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
............
ثانيًا:"رسالهٔ نور قرآنڭ چوق قوّتلى، حقيقى بر تفسيريدر" تكرار ايله ديديگمزدن، بعض دقّتسزلر تام معناسنى بيلهمديگندن بر حقيقتى بيان ايتمگه بر إخطار آلدم. او حقيقت شودر:
— 775 —
تفسير ايكى قسمدر:
بريسى:معلوم تفسيرلردر كه، قرآنڭ عبارهسنى و كلمه و جملهلرينڭ معنالرينى بيان و ايضاح و إثبات ايدرلر.
ايكنجى قسم تفسير ايسه:قرآنڭ ايمانى اولان حقيقتلرينى قوّتلى حجّتلرله بيان و إثبات و ايضاح ايتمكدر. بو قسمڭ پك چوق أهمّيتى وار. ظاهر معلوم تفسيرلر، بو قسمى بعضًا مجمل بر طرزده درج ايدييورلر. فقط رسالهِٔ نور؛ طوغريدن طوغرىيه بو ايكنجى قسمى أساس طوتمش، أمثالسز بر طرزده معنّد فيلسوفلرى صوصديران بر معنوى تفسيردر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أهمّيتلى بر طرفدن، أهمّيتلى و معنيدار بر سؤال ايديلمش. بڭا صورديلر كه: "سز جمعيت اولماديغڭزه، اوچ محكمه او جهتده برائت ويرمسيله و يگرمى سنهدن بَرى ترصّد و نظارت ايدن آلتى ولايتڭ او نقطهدن ايليشمهملريله تحقّق ايتديگى حالده، نورجيلرده اويله خارقه بر علاقه وار كه هيچ بر جمعيتده، هيچ بر قوميتهده يوقدر. بو مشكلى حلّ ايتمهڭزى ايسترز." ديديلر.
بن ده جوابًا ديدم كه: أوت نورجيلر جمعيت ممعيت، خصوصًا سياسى و دنيوى و منفى و شخصى و جماعتى منفعت ايچون تشكّل ايدن جمعيت و قوميته دگللر و اولامازلر. فقط بو وطنڭ أسكى قهرمانلرى كمالِ سَوينجله شهادت
— 776 —
مرتبهسنى قزانمق ايچون روحلرينى فدا ايدن ميليونلر إسلام فدائيلرينڭ أحفادلرى، اوغللرى و قيزلرى، او فدائيلك طمارندن إرثيت آلمشلر كه، بو خارقه علاقهيى گوستروب دڭزلى محكمهسنده بو عاجز بيچاره قارداشلرينه بو گلن جملهيى اونلر حسابنه سويلتديرديلر:
"ميليونلر قهرمان باشلر فدا اولدقلرى بر حقيقته باشمز دخى فدا اولسون" دييه اونلر نامنه سويلهمش، محكمهيى حيرت و تقديرله صوصديرمش. ديمك نورجيلرده حقيقى، خالص، صِرف رضاىِ إلٰهى ايچون و مثبت و اُخروى فدائيلر وار كه؛ ماصون و قومونيست و إفساد و زندقه و إلحاد و طاشناق گبى دهشتلى قوميتهلر او نورجيلره چاره بولامايوب حكومتى و عدليهيى آلداتهرق لاستيكلى قانونلر ايله اونلرى قيرمق و طاغيتمق ايستهيورلر. إن شاء اللّٰه بر خلط ايدهمزلر. بلكه نورڭ و ايمانڭ فدائيلرينى چوغالتمغه سببيت ويرهجكلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
دونكى سؤاله بڭزر، قرق سنه أوّل اولمش بر سؤال و جوابى سزه حكايه ايدهجگم. او أسكى زمانده، أسكى سعيدڭ طلبهلرى استادلريله شدّتِ علاقهلرى، فدائيلك درجهسنه گلديگندن، وان، بيتليس طرفنده أرمنى قوميتهسى، طاشناق فدائيلرى چوق فعاليتده بولونماسيله أسكى سعيد اونلره قارشى طورويوردى، بر درجه صوصديرييوردى. كندى طلبهلرينه ماوزر تفنكلرى بولوب
— 777 —
مدرسهسى بر وقت عسكر قيشلهسى گبى سلاحلر، كتابلرله برابر بولونديغى وقت، بر عسكر فريقى گلدى، گوردى ديدى: "بو مدرسه دگل، قشلهدر." بيتليس حادثهسى مناسبتيله أوهامه دوشدى، أمر ايتدى: "اونڭ سلاحلرينى آليڭز." بزدن أللرينه گچن اون بش ماوزريمزى آلديلر. بر ايكى آى صوڭره حربِ عمومى پاطلادى. بن تفنكلريمى گرى آلدم. هر نه ايسه...
بو حاللر مناسبتيله بندن صورديلر كه: "دهشتلى فدائيلرى بولونان أرمنى قوميتهسى سزدن قورقويورلر كه؛ سز وانده أرَكْ طاغنه چيقديغڭز زمان، فدائيلر سزدن چكينوب طاغيلييورلر، باشقه يره گيدييورلر. عجبا سزده نه قوّت وار كه اويله اولويور؟"
بن ده جوابًا دييوردم: "مادام فانى دنيا حياتى، كوچوجك و منفى ملّيتڭ موقّت منفعتى و سلامتى ايچون بو خارقه فداكارلغى ياپان أرمنى فدائيلرى قارشيمزده گورونورلر. ألبته حياتِ باقيهيه و پك بيوك إسلام ملّيتِ قدسيهسنڭ مثبت منفعتلرينه چاليشان و "أجل بردر" إعتقاد ايدن طلبهلر، او فدائيلردن گرى قالمازلر.
(حاشيه): قارداشلرم نامنه عاجزانه دييورم كه: لزوم اولورسه، إن شاء اللّٰه چوق ايلرى گچهجگز. بزلر دينده اولديغى گبى، قهرمانلقده ده أجداديمزڭ وارثلرى اولديغمزى گوسترهجگز.
لزوم اولسه او قطعى أجلنى و ظاهرى بر قاچ سنه موهوم عمرينى، ميليونلر سنه بر عمره و ميليارلر دينداشلرڭ سلامتنه و منفعتنه تردّدسز، مفتخرانه فدا ايدرلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 778 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق، وفادار و شفقتلى قارداشلرم!
ايكى گوندر هم باشمده، هم أعصابمده تأثيرلى بر نزله آغريسى وار. بويله حاللرده بر درجه دوستلرله گوروشمكدن تسلّى و اُنسيت آلمغه إحتياجم ايچنده عجيب تجريد و يالڭزلق وحشتى بنى صيقدى. بويله بر نوع شكوا قلبه گلدى: "نهدن بو تعذيب اولويور، خدمتمزه فائدهسى نهدر؟"
بردن بو صباح قلبه إخطار ايديلدى كه: سز بو شدّتلى إمتحانه گيرمك و اينجهدن اينجهيه سزى قاچ دفعه "آلتون مى، باقير مى" دييه محنگه وورمق و هر جهتده سزى إنصافسزجه تجربه ايتمك و نفسلريڭزڭ حصّهلرى و دسيسهلرى وار مى يوق مى اوچ درت ألكلرله ألنمك؛ خالصانه، صِرف حق و حقيقت نامنه اولان خدمتڭزه پك چوق لزومى واردى كه؛ قدرِ إلٰهى و عنايتِ ربّانيه مساعده ايدييور. چونكه بويله ميدانِ إمتحانده عنادجى و بهانهجى إنصافسز معارضلرڭ قارشيسنده تشهير ايديلمهسندن هركس آڭلادى كه: هيچ بر حيله، هيچ بر أنانيت، هيچ بر غرض، هيچ بر دنيوى و اُخروى و شخصى منفعت قاريشميهرق، تام خالص، حق و حقيقتدن گلييور. أگر پرده آلتنده قالسه ايدى، چوق معنالر ويريلهبيليردى. داها عوامِ أهلِ ايمان إعتماد ايتمزدى. "بلكه بزى قانديررلر" و خواص قسمى دخى وسوسه ايدردى. بلكه بعض أهلِ مقامات گبى كنديلرينى صاتمق، إعتماد قزانمق ايچون بويله ياپييورلر دييه داها تام قناعت ايتمزلردى. شيمدى إمتحاندن صوڭره، أڭ معنّد وسوسهلى دخى تسليمه مجبور اولويور. زحمتڭز بر، كاريڭز بيڭدر إن شاء اللّٰه.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 779 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:مدارِ عبرت و حيرت ايكى أسارتمده شخصمه قارشى بر معاملهيى بيان ايتمك إخطار ايديلدى. شويله كه:
روسيهده قوستورماده طقسان أسير ضابطلريمزله برابر بر قوغوشده ايدك. بن او ضابطلريمزه آرا صيره درس ويرييوردم. بر گون روس قوماندانى گلدى، گوردى، ديدى: "بو كرد گوڭللى آلاى قوماندانى اولوب چوق عسكريمزى كسمش. شيمدى ده بوراده سياسى درس ويرييور. بن ياساق ايدييورم، درس ويرمهسين." ايكى گون صوڭره گلدى، ديدى: "مادام درسڭز سياسى دگل، بلكه دينيدر، أخلاقيدر؛ درسڭه دوام أيله." إذن ويردى.
ايكنجى أسارتمده: بر حپسده ايكن يگرمى سنه درسلريمى ديڭلهمش و بندن داها گوزل درس ويرن بر خاص قارداشمڭ و ضرورى خدمتمى گورن خدمتجيلريمڭ بنم يانمه گلمهلرى عدليه مأمورى طرفندن ياساق ايديلدى، تا بندن درس آلماسينلر. حالبوكه نور رسالهلرى باشقه درسلره هيچ إحتياج بيراقمييور و هيچ بر درسمز قالمامش و هيچ بر سرّيمز گيزلى قالمامش. هر نه ايسه بو اوزون قصّهيى قيصه كسمگه بر حال سبب اولدى.
٭ ٭ ٭
— 780 —
صيقنتيلى مصيبتلريمى هيچه اينديرن بر حقيقتلى تسلّيدر
برنجى:حقّمزدهكى زحمت رحمته دونمسى.
ايكنجى:قدر عدالتى ايچنده رضا و تسليم فرحى.
اوچنجى:عنايتِ خاصّهنڭ نورجيلر حقّنده خصوصيتندهكى سَوينج.
دردنجى:گچيجى اولماسندن زوالنده لذّت.
بشنجى:أهمّيتلى ثوابلر.
آلتنجى:وظيفهٔ إلٰهيهيه قاريشمهمق.
يدنجى:أڭ شدّتلى هجومدن أڭ آز مشقّت و كوچك يارهلر.
سكزنجى:سائر مصيبتزدهلره نسبةً چوق درجه خفيف اولماسى.
طوقوزنجى:نور و ايمان خدمتنده شدّتلى إمتحانندن چيقان يوكسك إعلاناتڭ تأثيراتندهكى سُرور.
طوقوز عدد معنوى سَوينجلر، اويله تسكين ايديجى بر مرهم و طاتلى بر علاجدر كه؛ تعريف ايديلمز، آغير ألملريمزى تسكين ايدييور.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 781 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:حجّى منع ايدن، زمزمى دوكديرن، حقّمزده أشدِّ ظلمه مساعدهكار طاورانان و ذو الفقار و سراج النورڭ مصادرهسنه أهمّيت ويرمهين و بزى غرضكارانه، قانونسز تعذيب ايدن مأمورلرى ترفيع ايتديروب خانهمزدن چيقان مظلومانه لسانِ حال ايله يوكسك آغلامامزى و سسمزى ايشيتمهين بر مستبد قبينهنڭ زماننده أڭ راحت ير حپسدر. يالڭز ممكن اولسه باشقه حپسه نقل اولسهق، تام سلامت اولور.
ثانيًا:اونلر ناصل زورله أڭ محرم رسالهلرى أڭ نامحرمه اوقوتديلر.. اويله ده، زورله إصرار ايدوب بزى جمعيت ياپمغه مجبور ايدييورلر. حالبوكه جمعيت و قوميتهجيلگه هيچ احتياجمزى حسّ ايتمييوردق. چونكه إتّحادِ أهلِ ايمان جماعتندهكى اخوّتِ إسلاميه؛ نورجيلرده پك خالصانه، فداكارانه إنكشاف ايتديگى گبى و أسكى أجدادلريمزڭ كمالِ عشقله روحلرينى فدا ايتدكلرى بر حقيقته نور شاكردلرى او ميليونلر قهرمان أجدادلرندن إرثيت آلدقلرى قوّتلى بر فدائيلك ايله او حقيقته باغلانمهلرى، شيمدىيه قدر رسمى ويا سياسى، گيزلى و آشكار جمعيتلر و قوميتهجيلگه إحتياج بيراقمييوردى. ديمك شيمدى بر إحتياج وار كه، قدرِ إلٰهى اونلرى بزه مسلّط ايدييور. اونلر موهوم بر جمعيت إسناديله ظلم ايدرلر. قدر ايسه، "نهدن تام إخلاصله، تام بر تساندله، تام بر حزب اللّٰه اولماديڭز؟" دييه بزى اونلرڭ أللريله طوقاتلادى، عدالت ايتدى.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 782 —
. ...
بو دفعه تعرّض پك گنيش دائرهده.. رئيسِ حكومت و حاضر قبينه، پلانلى و دهشتلى بر أوهام ايله هجوم ايتدى. بنم آلديغم بر خبره گوره و چوق أمارهلرله گيزلى منافقلرڭ يالان ژورناللرى و دسيسهلريله بزى خلافت قوميتهسيله و نقشى طريقتنڭ گيزلى جمعيتيله تام علاقهدار، بلكه پيشدار گوستروب حكومتى بيوك بر تلاشه سَوق ايدهرك، نورڭ بيوك مجموعهلرينڭ إستانبولده جلدلهنوب عالمِ إسلامده إنتشارينى و عنايت و مقبوليتلرينى بر دليل گوستروب، حكومتى قورقوتوب، قيصقانج رسمى خواجهلرى و وهّام مأمورلرى عليهمزه إنصافسزجه چويرديلر. تخمينلرنجه هر حالده چوق وثيقهلر، أمارهلر گورولهجك، هم أسكى سعيد طماريله تحمّل ايتميهرك اورتهلغى قاريشديرهجق دييه قناعتلرى وارمش. جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون، او مصيبتى بيڭدن بره اينديردى. بتون تحرّيلرده هيچ بر جمعيت و قوميتهلرله بر علاقهمزى بولامديلر. يوقدر كه، بولسونلر. اونڭ ايچون صاوجى إفترالره و ياڭليش معنالره، مدارِ مسئوليت اولميان جزئى إسنادلره مجبور اولمش. مادام حقيقت بودر، نورلر و بز يوزده طقسان طوقوز درجه مصيبتدن خلاص اولدق. اويله ايسه دگل شكوا، بلكه بيڭلر شكر ايتمكله عنايتِ إلٰهيهنڭ بو جلوهسنڭ تمامنى صبر، شكر، إسترحامله بكلهملىيز و نور درسلريله بو مدرسهنڭ متماديًا چيقان و گيرن محتاج و مشتاقلرينه تسلّى ويرهرك يارديم ايتملىيز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 783 —
اوچنجى مدرسهِٔ يوسفيه اولان آفيون حپسخانهسنده استاد سعيد النورسى، الحجة الزهرا آدلى بر رساله تأليف ايتدى. توحيد، رسالتِ أحمديه (عصم) و فاتحهنڭ تفسيرى حقّنده اولان بو چوق قيمتدار رساله، حپسده بولونان نور طلبهلرى و محبوسلر ايچون علمى و ايمانى درسلرى حاوى اولماسندن حپسده خيرلى و نورلى بر مشغله اولدى. محكمه قرارندن صوڭره استادله برابر حپسده بولونان طلبهلرڭ يازدقلرى بر تقريضى، عينًا آشاغىيه درج ايدييورز.
رسالهٔ نور نهدر؟ بديع الزمان كيمدر؟
هر عصر باشنده حديثجه گلهجگى تبشير ايديلن دينڭ يوكسك خادملرى؛ أمرِ دينده مبتدى دگل، متّبعدرلر. يعنى، كنديلرندن و يڭيدن بر شى إحداث ايتمزلر، يڭى أحكام گتيرمزلر. أساسات و أحكامِ دينيهيه و سننِ محمّديهيه (عصم) حرفيًا إتّباع يوليله دينى تقويم و تحكيم و دينڭ حقيقت و أصليتنى إظهار و اوڭا قاريشديريلمق ايستهنيلن أباطلى رفع و إبطال و دينه واقع تجاوزلرى ردّ و إمحا و أوامرِ ربّانيهيى إقامه و أحكامِ إلٰهيهنڭ شرافت و علويتنى إظهار و إعلان ايدرلر. آنجق طورِ أساسىيى بوزمادن و روحِ أصلىيى رنجيده ايتمهدن يڭى ايضاح طرزلريله، زمانڭ فهمنه اويغون يڭى إقناع اصوللريله و يڭى توجيهات و تفصيلات ايله ايفاءِ وظيفه ايدرلر.
بو مأمورينِ ربّانيه، فعلياتلريله و عمللريله ده مأموريتلرينڭ مصدّقى اولورلر. صلابتِ ايمانيهلرينڭ و إخلاصلرينڭ آيينهدارلغنى بِالذّات ايفا ايدرلر. مرتبهِٔ ايمانلرينى فعلًا إظهار ايدرلر. و أخلاقِ محمّديهنڭ (عصم) تام عاملى و
— 784 —
مشوارِ أحمديهنڭ (عصم) و حليهِٔ نبويهنڭ حقيقى لابسى اولدقلرينى گوستررلر. خلاصه: عمل و أخلاق باقيمندن و سنّتِ نبويهيه إتّباع و تمسّك جهتندن اُمّتِ محمّده تام بر حسنِ مثال اولورلر و نمونهِٔ إقتدا تشكيل ايدرلر. بونلرڭ كتاب اللّٰهڭ تفسيرى و أحكامِ دينيهنڭ ايضاحى و زمانڭ فهمنه و مرتبهِٔ علمنه گوره طرزِ توجيهى صددنده يازدقلرى أثرلر، كندى تلقاءِ نفسلرينڭ و قريحهِٔ علويهلرينڭ محصولى دگلدر، كندى ذكا و عرفانلرينڭ نتيجهسى دگلدر. بونلر، طوغريدن طوغرىيه منبعِ وحى اولان ذاتِ پاكِ رسالتڭ معنوى إلهام و تلقيناتيدر. جلجلوتيه و مثنوئِ شريف و فتوح الغيب و أمثالى آثار هپ بو نوعدندر. بو آثارِ قدسيهيه او ذواتِ عاليشان آنجق ترجمان حكمندهدرلر. بو ذواتِ مقدّسهنڭ، او آثارِ بَرْگُزيِدهنڭ تنظيمنده و طرزِ بياننده بر حصّهلرى واردر؛ يعنى بو ذواتِ قدسيه، او معنانڭ مظهرى، مرآتى و معكسى حكمندهدرلر.
رسالهٔ نور و ترجماننه گلنجه:
بو أثرِ عالىشانده شيمدىيه قدر أمثالنه راستلانمامش بر فيضِ علوى و بر كمالِ نامتناهى موجود اولديغندن و هيچ بر أثرڭ نائل اولماديغى بر شكلده مشعلهِٔ إلٰهيه و شمسِ هدايت و نيّرِ سعادت اولان حضرتِ قرآنڭ فيوضاتنه وارث اولديغى مشهود اولديغندن؛ اونڭ أساسى نورِ محضِ قرآن اولديغى و أولياء اللّٰهڭ آثارندن زياده فيضِ أنوارِ محمّدىيى حامل بولونديغى و ذاتِ پاكِ رسالتڭ اوندهكى حصّه و علاقهسى و تصرّفِ قدسيسى أولياء اللّٰهڭ آثارندن زياده اولديغى و اونڭ مظهرى و ترجمانى اولان معنوى ذاتڭ مظهريتى و كمالاتى ايسه او نسبتده عالى و أمثالسز اولديغى گونش گبى آشكار بر حقيقتدر.
أوت او ذات داها حالِ صباوتده ايكن و هيچ تحصيل ياپمهدن ظواهرى قورتارمق اوزره اوچ آيلق بر تحصيل مدّتى ايچنده علومِ أوّلين و آخرينه و لدنّيات و
— 785 —
حقائقِ أشيايه و أسرارِ كائناته و حكمتِ إلٰهيهيه وارث قيلنمشدر كه، شيمدىيه قدر بويله مظهريتِ عليايه كيمسه نائل اولمامشدر. بو خارقهِٔ علميهنڭ أشى أصلا مسبوق دگلدر. هيچ شبهه ايديلهمز كه؛ ترجمانِ نور، بو حاليله باشدن باشه عفّتِ مجسّمه و شجاعتِ خارقه و إستغناىِ مطلق تشكيل ايدن خارق العاده متانتِ أخلاقيهسى ايله بِالذّات بر معجزهِٔ فطرتدر، تجسّم ايتمش بر عنايتدر و بر موهبهٔ مطلقهدر.
او ذاتِ ذىخوارق داها حدِّ بلوغه ايرمهدن بر علّامهِٔ بىعديل حالنده بتون جهانِ علمه ميدان اوقومش، مناظره ايتديگى أربابِ علومى إلزام و إسكات ايتمش، هر نرهده اولورسه اولسون واقع اولان بتون سؤاللره مطلق بر إصابتله و أصلا تردّد ايتمهدن جواب ويرمش، اون درت ياشندن إعتبارًا استادلق پايهسنى طاشيمش و متماديًا أطرافنه فيضِ علم و نورِ حكمت صاچمش، ايضاحلرندهكى اينجهلك و درينلك و بيانلرندهكى علويت و متانت و توجيهلرندهكى درين فراست و بصيرت و نورِ حكمت، أربابِ عرفانى شاشيرتمش و حقّيله "بديع الزمان" عنوانِ جليلنى بخش ايتديرمشدر. مزاياىِ عاليه و فضائلِ علميهسيله ده دينِ محمّدينڭ نشرنده و إثباتنده بر كمالِ تام حالنده رونما اولمش اولان بويله بر ذات ألبته سيّد الأنبياء حضرتلرينڭ أڭ يوكسك إلتفاتنه مظهر و أڭ عالى حمايه و همّتنه نائلدر. و شبههسز او نبىِّ أقدسڭ أمر و فرمانيله يوروين و تصرّفيله حركت ايدن و اونڭ أنوار و حقائقنه وارث و معكس اولان بر ذاتِ كريم الصفاتدر.
أنوارِ محمّديهيى و معارفِ أحمديهيى و فيوضاتِ شمعِ إلٰهىيى أڭ مشعشع بر شكلده پارلاتماسى و قرآنى و حديثى اولان إشاراتِ رياضيهنڭ كنديسنده منتهى اولماسى و خطاباتِ نبويهيى إفاده ايدن آياتِ جليلهنڭ رياضى بيانلرينڭ كندى
— 786 —
اوزرنده طوپلانماسى دلالتلريله، او ذات خدمتِ ايمانيه نقطهسنده رسالتڭ بر مرآتِ مجلّاسى و شجرهِٔ رسالتڭ بر صوڭ ميوهِٔ منوّرى و لسانِ رسالتڭ إرثيت نقطهسنده صوڭ دهانِ حقيقتى و شمعِ إلٰهينڭ خدمتِ ايمانيه جهتنده بر صوڭ حاملِ ذىسعادتى اولديغنه شبهه يوقدر.
اوچنجى مدرسهٔ يوسفيهنڭ الحجة الزهرا و زهرة النور اولان تك درسنى ديڭلهين نور شاكردلرى نامنه
أحمد فيضى، أحمد نظيف، زبير، صلاح الدين، جيلان، صونغور
بنم حصّهمى حدّمدن يوز درجه زياده ويرمكله برابر، بو إمضا صاحبلرينڭ خاطرلرينى قيرمغه جسارت ايدهمدم. سكوت ايدهرك او مدحى رسالهٔ نور شاكردلرينڭ شخصِ معنويسى نامنه قبول ايتدم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭