— 325 —
اوتوز برنجى مكتوبدن
اوتوز برنجى لمعهنڭ
بشنجى شعاعيدر
بشنجى شعاعڭ مقدّمهسى
اوتوز سنه أوّل يازيلان مطبوع "محاكماتِ بديعيه"ده بحث ايديلن "سدِّ ذو القرنيْن" و "يأجوج مأجوج" و سائر أشراطِ قيامتدن يگرمى مسئله، او محاكماته بر تتمّه اولارق اون اوچ سنه (حاشيه): شيمدى قرق سنهدن گچمش. أوّل بر قسم مسودّهسى يازيلمش ايدى. عزيز بر دوستمڭ خاطرى ايچون تبييض ايديلدى، بشنجى شعاع اولدى.
إخطار:أوّلجه مقدّمهدن صوڭره گلن مسئلهلر اوقونسون، تا مقدّمهدهكى مقصد آڭلاشيلسين. هم شعاعڭ مسئلهلرينى هركسه گوسترمك جائز دگل، محرمدر. نشرينه إذنم يوق. تا ياڭليش تلقّى ايديلمهسين.
— 326 —
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
فَقَدْ جَاءَ اَشْرَاطُهَا
آيتنڭ بر نكتهسى، بو زمانده عقيدهِٔ عوامِ مؤمنينى وقايه و شبهاتدن محافظه ايچون يازيلمش. آخر زمانده وقوعه گلهجك حادثاته دائر حديثلرڭ بر قسمى، متشابهاتِ قرآنيه گبى درين معنالرى وار. محكمات گبى تفسير ايديلمز و هركس بيلهمز. بلكه تفسير يرنده تأويل ايدرلر.
وَمَا يَعْلَمُ تَاْوِيلَهُ اِلَّا اللّٰهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِى الْعِلْمِ
سرّيله، وقوعندن صوڭره تأويللرى آڭلاشيلير و مراد نه اولديغى بيلينير كه، علمده راسخ اولانلر اٰمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا دييوب او گيزلى حقيقتلرى إظهار ايدرلر.
بو بشنجى شعاعڭ بر مقدّمهسى و يگرمى اوچ مسئلهسى واردر.
مقدّمه
بش نقطهدر.
برنجى نقطه:ايمان و تكليف إختيار دائرهسنده بر إمتحان، بر تجربه، بر مسابقه اولديغندن، پردهلى و درين و تدقيق و تجربهيه محتاج اولان نظرى مسئلهلرى ألبته بديهى اولماز. و هركس ايستر ايستهمز تصديق ايدهجك درجهده ضرورى اولماز. تا كه أبو بكرلر أعلاىِ علّيّينه چيقسينلر و أبو جهللر أسفلِ سافلينه دوشسونلر. إختيار قالمازسه تكليف اولاماز. و بو سرّ و حكمت ايچوندر كه، معجزهلر سيرك و نادر ويريلير. هم دارِ تكليفده گوزله گورونهجك اولان علامتِ قيامت و أشراطِ ساعت، بر قسم متشابهاتِ قرآنيه گبى قپالى و تأويللى اولويور. يالڭز، گونشڭ مغربدن چيقماسى بداهت درجهسنده هركسى تصديقه مجبور ايتديگندن، توبه قپوسى
— 327 —
قپانير؛ داها توبه و ايمان مقبول اولماز. چونكه أبو بكرلر، أبو جهللر ايله تصديقده برابر اولورلر. حتّى حضرتِ عيسى عليه السلامڭ نزولى دخى و كنديسى عيسى عليه السلام اولديغى، نورِ ايمانڭ دقّتيله بيلينير؛ هركس بيلهمز. حتّى دجّال و سفيان گبى أشخاصِ مدهشه، كنديلرى دخى كنديلرينى بيلمييورلر.
ايكنجى نقطه:پيغمبره بيلديريلن امورِ غيبيه، بر قسمى تفصيل ايله بيلديريلير. بو قسمده هيچ تصرّف ايديلمز و قاريشهماز. قرآنڭ و حديثِ قدسينڭ محكماتى گبى. و ديگر بر قسمى إجمال ايله بيلديريلير، تفصيلات و تصويراتى اونڭ إجتهادينه حواله ايديلير. ايمانه گيرمهين حادثاتِ كونيهيه و وقوعاتِ إستقباليهيه دائر حديثلر گبى. بو قسمده، پيغمبريمز (عصم) بلاغتيله (تمثيللر صورتنده) سرِّ تكليف حكمتنه موافق تفصيل و تصوير ايدر. مثلا: بر صحبتده درين بر گورولتى ايشيدلدى. فرمان ايتدى كه: "بو گورولتى، يتمش سنهدن بَرى جهنّم طرفنه يووارلانان بر طاشڭ بو دقيقهده جهنّمڭ ديبنه يتيشوب دوشمهسنڭ گورولتيسيدر." بو غريب خبردن بش آلتى دقيقه صوڭره بريسى گلدى ديدى: "يا رسول اللّٰه! يتمش ياشنده بولونان فلان منافق وفات ايتدى، جهنّمه گيتدى." پيغمبرڭ يوكسك بليغانه كلامنڭ تأويلنى گوستردى.
إخطار:حقائقِ ايمانيهيه گيرمهين جزئى حادثاتِ إستقباليه، نظرِ نبوّتده أهمّيتسزدر.
اوچنجى نقطه:ايكى نكتهدر.
برنجيسى:تشبيهلر و تمثيللر صورتنده روايت ايديلن بر قسم حديثلر، مرورِ زمانله عوامڭ نظرنده حقيقت تلقّى ايديلديگندن واقعه مطابق چيقمييور. عينِ حقيقت اولديغى حالده واقعه مطابقتى گورونمييور. مثلا: حَمَلهِٔ عرش گبى أرضڭ
— 328 —
حَمَلهسندن اولان ثَوْر و حوت نامنده و مثالنده ايكى ملائكه، قوجه بر اوكوز و پك بيوك بر باليق تصوّر ايديلمش.
ايكنجيسى:بر قسم حديثلر إسلاملرڭ أكثريتى نقطهسنده ويا حكومتِ إسلاميهنڭ ويا مركزِ خلافتڭ نقطهِٔ نظرنده ورود ايتديگى حالده، عموم أهلِ دنيايه شامل ظن ايديلمش و بر جهتده خصوصى بولونديغى حالده، كلّى و عام تلقّى ايديلمش. مثلا، روايتده واردر كه: "بر زمان گلهجك، اللّٰه اللّٰه ديين قالميهجق." يعنى، ذكرخانهلر قپاناجق و توركجه أذان و قامت اوقونهجق ديمكدر.
دردنجى نقطه:أجل و موت گبى امورِ غيبيه چوق حكمت و مصلحت جهتيله گيزلى قالديغى مِثللو، دنيانڭ سكراتى و موتى و نوعِ بشرڭ و جنسِ حيوانڭ أجلى و وفاتى اولان قيامت دخى چوق مصلحتلر ايچون گيزلهنيلمش. أوت، أگر أجل وقتى معيّن اولسيدى، (يارى عمر غفلتِ مطلقه ايچنده و ياريدن صوڭره، دار آغاجنه آصيلمق ايچون هر گون بر آياق داها اونڭ طرفنه آتيلمقله دهشتِ مطلقه ايچنده) خوف و رجانڭ موازنهِٔ مصلحتكارانه و حكيمانهسى بوزولديغى گبى، عينًا اويله ده: دنيانڭ أجلى و سكراتى اولان قيامت وقتى معيّن اولسيدى، قرونِ اولٰى و وسطىٰ فكرِ آخرتدن پك آز متأثّر اولاجقدى. و قرونِ اُخرى، دهشتِ مطلقه ايچنده بولونوب نه حياتِ دنيويهنڭ لذّتى و قيمتى قالير و نه ده خوف و رجا ايچنده إختيار ايله إطاعتكارانه اولان عبوديتڭ أهمّيتى و حكمتى بولونوردى. هم أگر معيّن اولسه، بر قسم حقائقِ ايمانيه بداهت درجهسنه گيرر، هركس ايستر ايستهمز تصديق ايدر. إختيار و إراده ايله باغلى اولان سرِّ تكليف و حكمتِ ايمان بوزولور. ايشته بونڭ گبى چوق مصلحتلر ايچون امورِ غيبيه گيزلى قالديغندن هركس هر دقيقهده هم أجلنى، هم بقاسنى دوشونديگى ايچون هم دنيايه، هم آخرتنه چاليشهبيلديگى گبى، هر عصرده دخى هم قيامت قوپاجغنى،
— 329 —
هم دنيانڭ دوامنى دوشونهبيلديگى ايچون؛ هم دنيانڭ فانيلگنده حياتِ باقيهيه، هم هيچ ئولميهجك گبى عمارتِ دنيايه چاليشهبيلير.
هم ده مصيبتلرڭ وقتى معيّن اولسيدى، مصيبت باشنه گلن آدم، مصيبتڭ إنتظارنده او گلن مصيبتڭ بلكه اون مِثلندن زياده معنوى بر مصيبت (او إنتظاردن) چكمهمسى ايچون، حكمت و رحمتِ إلٰهيه طرفندن گيزلى، پردهلى بيراقيلمش. و أكثر حادثاتِ كونيهِٔ غيبيه بويله حكمتلرى بولونديغندندر كه، غائبدن خبر ويرمك ياساق ايديلمش. لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ دستورينه قارشى حرمتسزلك و إطاعتسزلك ايتمهمك ايچوندر كه، مدارِ تكليف و حقائقِ ايمانيهدن باشقه اولان امورِ غيبيهدن إذنِ ربّانى ايله خبر ويرنلر دخى، يالڭز إشارت صورتنده پردهلى و قپالى إخبار ايتمشلر. حتّى تورات و إنجيل و زبورده پيغمبريمز حقّنده گلن مژدهلر و خبرلر دخى بر درجه پردهلى و قپالى گلمش كه؛ او كتابلرڭ بر قسم تابعلرى تأويل ايدوب ايمان ايتمديلر. فقط إعتقاداتِ ايمانيهيه گيرن مسئلهلرى تصريح ايله و تكرار ايله إخبار ايتمك و آچيق بر صورتده تبليغ ايتمك حكمتِ تكليفڭ مقتضاسى اولديغندن، قرآنِ معجز البيان و ترجمانِ ذىشانى (عصم) امورِ اُخرويهدن تفصيلًا و حادثاتِ إستقباليهِٔ دنيويهدن إجمالًا خبر ويرمشلر.
بشنجى نقطه:هم هر ايكى دجّالڭ عصرلرينه عائد اولان خارقهلرى، اونلرڭ بحثيله و مناسبتيله روايت ايديلديگندن اونلرڭ شخصلرندن صدور ايدهجگى تلقّى و توهّم ايديلمهسندن، او روايت متشابه اولمش، معناسى گيزلنمش. مثلا، طيّاره و شمندوفرله گزمهسى...
هم مثلا، مشهور اولمش كه؛ إسلام دجّالى ئولديگى وقت اوڭا خدمت ايدن شيطان، إستانبولده ديكيلى طاشده بتون دنيايه باغيرهجق و هركس او سسى
— 330 —
ايشيدهجك كه: "او ئولدى." يعنى پك عجيب و شيطانلرى دخى حيرتده بيراقان راديو ايله باغيريلهجق، خبر ويريلهجك.
هم دجّالڭ رژيمنه و تشكيل ايتديگى قوميتهسنه و حكومتنه عائد غريب حاللرى و دهشتلى إجراآتى، اونڭ شحصيله مناسبتدار روايت ايديلمسى جهتيله معناسى گيزلنمش. مثلا: "او قدر قوّتليدر و دوام ايدر؛ يالڭز حضرتِ عيسى (عس) اونى ئولديرهبيلير، باشقه چاره اولاماز." روايت ايديلمش. يعنى، اونڭ مسلگنى و ييرتيجى رژيمنى بوزاجق، ئولديرهجك؛ آنجق سماوى و علوى، خالص بر دين عيسويلرده ظهور ايدهجك و حقيقتِ قرآنيهيه إقتدا و إتّحاد ايدن بو عيسوى دينيدر كه، حضرتِ عيسى عليه السلامڭ نزولى ايله او دينسز مسلك محو اولور ئولور. يوقسه اونڭ شخصى بر ميقروب، بر نزله ايله ئولديريلهبيلير.
هم بر قسم راويلرڭ قابلِ خطا إجتهادلريله اولان تفسيرلرى و حكملرى، حديث كلمهلرينه قاريشوب حديث ظن ايديلير، معنا گيزلهنير. واقعه مطابقتى گورونمز، متشابه حكمنه گچر.
هم أسكى زمانده، بو زمان گبى جماعتڭ و جمعيتڭ شخصِ معنويسى إنكشاف ايتمديگندن و فكرِ إنفرادى غالب اولديغندن، جماعتڭ صفاتِ عظيمهسى و بيوك حركاتى او جماعتڭ باشنده بولونان شخصلره ويريلديگى جهتيله؛ او شخصلر، خارقه و كلّى صفتلره لايق و موافق اولمق ايچون يوز درجه جسمندن و قوّتندن بيوك بر أعجوبه جسم و مدهش بر هيكل و چوق خارقه بر قوّت و إقتدار بولونمق لازم گلديگندن اويله تصوير ايديلمش. واقعه مطابقتى گورونمييور و او روايت متشابه اولور.
هم ايكى دجّالڭ صفتلرى و حاللرى آيرى آيرى اولديغى حالده، مطلق گلن روايتلرده إلتباس اولويور، برى اوتهكى ظن ايديلير. هم "بيوك مهدى"نڭ حاللرى
— 331 —
سابق مهديلره إشارت ايدن روايتلره مطابق چيقمييور، حديث متشابه حكمنه گچر. إمامِ على (رض) يالڭز إسلام دجّالندن بحث ايدر.
مقدّمه بيتدى، مسئلهلره باشلايورز.
(شيمديلك او حادثاتِ غيبيهنڭ يوزر مثاللرندن، ملحدلر طرفندن عوامڭ عقيدهلرينى بوزمق فكريله إشاعه ايديلن يگرمى اوچ مسئلهلرى، توفيقِ ربّانى ايله غايت مختصر بر صورتده بيان ايديلهجك. و او مسئلهلر ملحدلرڭ تخمينى گبى ضرر ويرمهمكله برابر، هر برى بر لمعهِٔ إعجازِ نبوى اولديغى گورونمكله و حقيقى تأويللرى إثبات و إظهار ايديلمكله عقيدهِٔ عوامى قوّتلنديرمگه مهمّ بر سبب اولماسنى رحمتِ ربّانيدن رجا ايدوب خطيئاتمى و غلطاتمى عفو و مغفرت آلتنه آلماسنى ربِّ رحيممدن نياز ايدرم.)
بشنجى شعاعڭ ايكنجى مقامى و مسئلهلرى
حاشيه:آرقهده گلهجك برنجى مسئلهنڭ يازيلديغندن خيلى زمان صوڭره ظهور ايدن بر حادثه تام تأويلنى گوسترمش. شويله كه: حديثده (او سفيان بر صو ايچهجك، ألى دلينهجك) دينيلمش. يعنى بر چشيد صو اولان راقىيى صو گبى چوق ايچهجك و او سببدن بطنى صو طولومبهسى گبى اولاجق و او صو خستهلغى يوزندن ظلم و حيله ايله طوپلاديغى ميليونلر مال صو گبى ألندن آقاجق، أجنبى دوقتورلرڭ بوغازينه گيرهجك. مسموعاتمه نظرًا اوچ سنهده اوچ ميليونه ياقين ليرالرى تداويسنه غايت إسراف ايله صرف ايدن (بر إنسان) عصريمزده گوروندى. "بو حديثڭ تأويلنى بنده گوريڭز" حياتنڭ لسانِ حاليله ديدى. هم (بر صو ايچهجك، ألى دلينهجك) اولان قدسى سوز نه قدر معنيدار و معجزهكار و يوكسك و جمعيتلى اولديغنى وفاتيله بيلديردى، گيتدى.
— 332 —
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
برنجى مسئله:روايتده وار كه: "آخر زمانڭ أشخاصِ مهمّهسندن اولان سفيانڭ ألى دلينهجك."
اللّٰه أعْلَم، بونڭ بر تأويلى شودر كه: سفاهت و لهويات ايچون غايت إسراف ايله ألنده مال طورماز، إسرافاته آقار. ضربِ مَثلده دينيلييور كه، "فلان آدمڭ ألى دليكدر." يعنى چوق مسرفدر.
ايشته، سفيان إسرافى تشويق ايتمكله، شدّتلى بر حرص و طمعى
(حاشيه): أوت كنديسى اون يدى ميليون ليرايى اون بش سنهده اون بش ميليون فقير بر ملّتدن حرص و طمع ايله بوغازينه آلماسى، نه درجه حرص و طمعى تهييج ايتديگنى قياس ايديلسين.
اويانديرهرق إنسانلرڭ او ضعيف طمارلرينى طوتوب كندينه مسخّر ايدر دييه بو حديث إخطار ايدييور. إسراف ايدن اوڭا أسير اولور، اونڭ دامنه دوشر دييه خبر ويرر.
ايكنجى مسئله:روايتده وار كه: "آخر زمانڭ دهشتلى بر شخصى، صباح قالقار؛ آلننده (هٰذَا كَافِر) يازيلمش بولونور."
اَللّٰهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ
بونڭ تأويلى شودر كه: او سفيان، كندى باشنه فرنكلرڭ سرپوشنى قويوب هركسه ده گيديرر. فقط جبر و قانون ايله تعميم ايتديگندن، او سرپوش دخى سجدهيه گيتديگى ايچون إن شاء اللّٰه إهتدا ايدر، داها هركس (يالڭز ايستهميهرك) اونى گيمكله كافر اولماز.
— 333 —
اوچنجى مسئله:روايتده وار كه: "آخر زمانڭ مستبد حاكملرى، خصوصًا دجّالڭ يالانجى جنّت و جهنّملرى بولونور."
الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ
بونڭ بر تأويلى شودر كه: حكومت دائرهسنده قارشى قارشىيه قورولان و بربرينه باقان وضعيتده بولونان حپسخانه ايله ليسه مكتبى، برى حورى و غلمانڭ چركين بر تقليدى، ديگرى عذاب و زندان صورتنه گيرهجك دييه بر إشارتدر.
دردنجى مسئله:روايتده وار كه: "آخر زمانده، اللّٰه اللّٰه دييهجك قالماز."
لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ
بونڭ بر تأويلى شو اولمق گركدر كه: "اللّٰه! اللّٰه! اللّٰه! دييوب ذكر ايدن تكيهلر، ذكرخانهلر، مدرسهلر قپاناجق و أذان و قامت گبى شعائرده إسم اللّٰه يرينه باشقه إسم قونولاجق" ديمكدر. يوقسه عموم إنسانلر كفرِ مطلقه دوشهجكلر ديمك دگلدر. چونكه اللّٰهى إنكار ايتمك، كائناتى إنكار ايتمك قدر عقلدن اوزاقدر. عموم دگل، بلكه أكثر إنسانلرده دخى وقوعنى عقل قبول ايتمز. كافرلر اللّٰهى إنكار ايتمييورلر، يالڭز صفاتنده خطا ايدييورلر.
ديگر بر تأويلى شودر كه: قيامت قوپماسنڭ دهشتنى گورمهمك ايچون، مؤمنلرڭ روحلرى بر پارچه أوّل قبض ايديلير؛ قيامت، كافرلرڭ باشلرنده پاطلار.
بشنجى مسئله:روايتده واردر كه: "آخر زمانده دجّال گبى بر قسم شخصلر، الوهيت دعوا ايدهجكلر و كنديلرينه سجده ايتديرهجكلر."
اللّٰه أعْلَم، بونڭ بر تأويلى شودر كه: ناصلكه پادشاهى إنكار ايدن بر بدوى قوماندان، كندنده و باشقه قوماندانلرده، حاكميتلرى نسبتنده برر كوچك پادشاهلق تصوّر ايدر. عينًا اويله ده: طبيعيّون و مادّيون مذهبنڭ باشنه گچن او أشخاص، قوّتلرى نسبتنده كنديلرنده بر نوع ربوبيت تخيّل ايدرلر و رعيتنى كندى قوّتى ايچون كندينه و هيكللرينه عبوديتكارانه سرفرو ايتديررلر، باشلرينى ركوعه گتيررلر ديمكدر.
— 334 —
آلتنجى مسئله:روايتده وار كه: "فتنهِٔ آخر زمان او قدر دهشتليدر كه، كيمسه نفسنه حاكم اولماز." بونڭ ايچون، بيڭ اوچيوز سنه ظرفنده أمرِ پيغمبريله بتون اُمّت او فتنهدن إستعاذه ايتمش، عذابِ قبردن صوڭره مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ وَ مِنْ فِتْنَةِ اٰخِرِ الزَّمَانِ وردِ اُمّت اولمش.
اَللّٰهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ
بونڭ بر تأويلى شودر كه: او فتنهلر نفسلرى كنديلرينه چكر، مفتون ايدر. إنسانلر إختيارلريله، بلكه ذوقله إرتكاب ايدرلر. مثلا؛ روسيهده حماملرده قادين أركك برابر چيپلاق گيررلر و قادين كندى گوزللكلرينى گوسترمگه فطرةً چوق ميّال اولماسندن سَوه سَوه او فتنهيه آتيلير، باشدن چيقار و فطرةً جمالپرست أرككلر دخى، نفسنه مغلوب اولوب او آتشه سرخوشانه بر سُرور ايله دوشر، يانار. ايشته دانس و تياترو گبى او زمانڭ لهوياتلرى و كبائرلرى و بدعهلرى برر جاذبهدارلق ايله پروانه گبى نفسپرستلرى أطرافنه طوپلار، سرسم ايدر. يوقسه جبرِ مطلق ايله اولسه إختيار قالماز، گناه دخى اولماز.
يدنجى مسئله:روايتده وار كه: "سفيان بيوك بر عالم اولاجق، علم ايله ضلالته دوشر. و چوق عالملر اوڭا تابع اولاجقلر."
وَ الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ
بونڭ بر تأويلى شودر كه: باشقه پادشاهلر گبى يا قوّت و قدرت ويا قبيله و عشيرت ويا جسارت و ثروت گبى واسطهِٔ سلطنت اولماديغى حالده، ذكاوتيله و فنّيله و سياسى علميله او موقعى قزانير و عقليله چوق عالملرڭ عقللرينى تسخير ايدر، أطرافنده فتواجى ياپار. و چوق معلّملرى كندينه طرفدار ايدر و دين درسلرندن تجرّد ايدن معارفى رهبر ايدوب تعميمنه شدّتله چاليشير، ديمكدر.
— 335 —
سكزنجى مسئله:روايتلر، دجّالڭ دهشتلى فتنهسى إسلاملرده اولاجغنى گوسترر كه، بتون اُمّت إستعاذه ايتمش.
لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ
بونڭ بر تأويلى شودر كه: إسلاملرڭ دجّالى آيريدر. حتّى بر قسم أهلِ تحقيق إمامِ علىنڭ (رض) ديديگى گبى ديمشلر كه: اونلرڭ دجّالى سفياندر. إسلاملر ايچنده چيقهجق، آلداتمقله ايش گورهجك. كافرلرڭ بيوك دجّالى آيريدر. يوقسه بيوك دجّالڭ جبر و جبروتِ مطلقنه قارشى إطاعت ايتمهين شهيد اولور و ايستهميهرك إطاعت ايدن كافر اولماز، بلكه گناهكار ده اولماز.
طوقوزنجى مسئله:روايتلرده، وقوعاتِ سفيانيه و حادثاتِ إستقباليه شامڭ أطرافنده و عربستانده تصوير ايديلمش. اللّٰه أعْلَم، بونڭ بر تأويلى شودر كه: مركزِ خلافت أسكى زمانده عراقده و شامده و مدينهده بولونديغندن، راويلر كندى إجتهادلريله (دائمى اويله قالاجق گبى) معنا ويروب "مركزِ حكومتِ إسلاميه" ياقينلرنده تصوير ايتمشلر، حلب و شام ديمشلر. حديثڭ مجمل خبرلرينى، كندى إجتهادلريله تفصيل ايتمشلر.
اوننجى مسئله:روايتلرده، أشخاصِ آخر زمانڭ فوق العاده إقتدارلرندن بحث ايديلمش.
وَ الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ
بونڭ تأويلى شودر كه: او شخصلرڭ تمثيل ايتدكلرى معنوى شخصيتڭ عظمتندن كنايهدر. بر وقت روسيهيى مغلوب ايدن ژاپون باش قومانداننڭ صورتى؛ بر آياغى بحرِ محيطده، ديگر آياغى پورت آرتر قلعهسنده اولارق گوستريلديگى گبى، شخصِ معنوينڭ دهشتلى عظمتى، او شخصيتڭ ممثّلنده، هم او ممثّلڭ بيوك هيكللرنده گوستريلييور. امّا فوق العاده و خارقه
— 336 —
إقتدارلرى ايسه، أكثر إجراآتلرى تخريبات و مشتهيات اولديغندن فوق العاده بر إقتدار گورونور، چونكه تخريب قولايدر. بر كبريت بر كويى ياقار. مشتهيات ايسه، نفسلر طرفدار اولديغندن چابوق سرايت ايدر.
اون برنجى مسئله:روايتده وار كه: "آخر زمانده بر أركك قرق قادينه نظارت ايدر."
اَللّٰهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ
بونڭ ايكى تأويلى وار:
بريسى:او زمانده مشروع نكاح آزالير ويا روسيهدهكى گبى قالقار. بر تك قادينه باغلانمقدن قاچوب باشى بوش قالان قرق بدبخت قادينلره چوبان اولور.
ايكنجى تأويلى:او فتنه زماننده، حربلرده أرككلرڭ چوغى تلف اولماسندن، هم بر حكمته بناءً أكثر تولّدات قيزلر بولونماسندن كنايهدر. بلكه حرّيتِ نسوان و تام سربستيتلرى قادينلق شهوتنى شدّتله آتشلنديرديگندن فطرتجه أركگنه غلبه ايدر؛ ولدى كندى صورتنه چكمگه سببيت ويرديگندن، أمرِ إلٰهيله قيزلر پك چوق اولور.
اون ايكنجى مسئله:روايتلرده وار كه: "دجّالڭ برنجى گونى بر سنهدر، ايكنجى گونى بر آى، اوچنجى گونى بر هفته، دردنجى گونى بر گوندر."
لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ
بونڭ ايكى تأويلى واردر:
بريسى:بيوك دجّالڭ قطبِ شمالى دائرهسنده و شمال طرفنده ظهور ايدهجگنه كنايه و إشارتدر. چونكه قطبِ شمالينڭ موقعنده بتون سنه، بر گيجه بر گوندوزدر. بر گون شمندوفر ايله بو طرفه گلسه، ياز موسمنده بر آى متماديًا گونش غروب ايتمز. داها بر گون اوتوموبيل ايله گلسه، بر هفتهده دائما گونش گورونور.
— 337 —
بن روسيهدهكى أسارتمده بو موقعه ياقين بولونويوردم. ديمك بيوك دجّال، شمالدن بو طرفه تجاوز ايدهجگنى معجزانه بر إخباردر.
ايكنجى تأويلى ايسه:هم بيوك دجّالڭ، هم إسلام دجّالنڭ اوچ دورهِٔ إستبدادلرى معناسنده اوچ أيّام وار. "بر گونى؛ بر دورهِٔ حكومتنده اويله بيوك إجراآت ياپار كه، اوچ يوز سنه ياپيلماز. ايكنجى گونى، يعنى ايكنجى دورهسى، بر سنهده اوتوز سنهده ياپيلميان ايشلرى ياپديرر. اوچنجى گونى و دورهسى، بر سنهده ياپديغى تبديللر اون سنهده ياپيلماز. دردنجى گونى و دورهسى عاديلشير، بر شى ياپماز، يالڭز وضعيتى محافظهيه چاليشير." دييه، غايت يوكسك بر بلاغتله امّتنه خبر ويرمش.
اون اوچنجى مسئله:قطعى و صحيح روايتده وار كه: "عيسى عليه السلام بيوك دجّالى ئولديرر."
وَ الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ
بونڭ ده ايكى وجهى وار:
بر وجهى شودر كه:سحر و مانيهتيزمه و إسپرتيزمه گبى إستدراجى خارقهلريله كندينى محافظه ايدن و هركسى تسخير ايدن او دهشتلى دجّالى ئولديرهبيلهجك، مسلگنى دگيشديرهجك؛ آنجق خارقه و معجزاتلى و عمومڭ مقبولى بر ذات اولابيلير كه: او ذات، أڭ زياده علاقهدار و أكثر إنسانلرڭ پيغمبرى اولان حضرتِ عيسى عليه السلامدر.
ايكنجى وجهى شودر كه:شخصِ عيسى عليه السلامڭ قلنجى ايله مقتول اولان شخصِ دجّالڭ تشكيل ايتديگى دهشتلى مادّيونلق و دينسزلگڭ عظمتلى هيكلى و شخصِ معنويسنى ئولديرهجك و إنكارِ الوهيت اولان فكرِ كفريسنى محو ايدهجك آنجق عيسوى روحانيلريدر كه؛ او روحانيلر، دينِ عيسوينڭ حقيقتنى
— 338 —
حقيقتِ إسلاميه ايله مزج ايدهرك او قوّتله اونى طاغيدهجق، معنًا ئولديرهجك. حتّى "حضرتِ عيسى عليه السلام گلير. حضرتِ مهدىيه نمازده إقتدا ايدر، تابع اولور." دييه روايتى بو إتّفاقه و حقيقتِ قرآنيهنڭ متبوعيتنه و حاكميتنه إشارت ايدر.
اون دردنجى مسئله:روايتده وار كه: "دجّالڭ مهمّ قوّتى يهوديدر. يهوديلر سَوهرك تابع اولورلر."
اللّٰه أعْلَم، دييهبيليرز كه، بو روايتڭ بر پارچه تأويلى روسيهده چيقمش. چونكه هر حكومتڭ ظلمنى گورن يهوديلر، آلمانيا مملكتنده كثرتله طوپلانوب إنتقاملرينى آلمق ايچون، قومونيست قوميتهسنڭ تأسيسنده مهمّ بر رول ايله يهودى ملّتندن اولان "طروچكى" نامنده دهشتلى بر آدمى، روسيهنڭ باش قوماندانلغنه و تربيهگردهلرى اولان مشهور لنيندن صوڭره روس حكومتنڭ باشنه گچيرهرك روسيهنڭ باشنى پاطلاتوب بيڭ سنهلك محصولاتنى ياقديرديلر. بيوك دجّالڭ قوميتهسنى و بر قسم إجراآتنى گوسترديلر. و سائر حكومتلرده دخى أهمّيتلى صارصينتيلر ويروب قاريشديرديلر.
اون بشنجى مسئله:يأجوج و مأجوج حادثاتنڭ إجمالى قرآنده اولديغى گبى، روايتده بر قسم تفصيلات وار. و او تفصيلات ايسه، قرآنڭ محكماتندن اولان إجمالى گبى محكم دگل، بلكه بر درجه متشابه صاييلير. اونلر تأويل ايسترلر. بلكه راويلرڭ إجتهادلرى قاريشمهسيله تعبير ايسترلر. أوت
لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ
بونڭ بر تأويلى شودر كه: قرآنڭ لسانِ سماويسنده يأجوج و مأجوج نامى ويريلن مانچور و مُغول قبيلهلرى، أسكى زمانده چينِ ماچيندن بر قسم باشقه قبيلهلرى برابر آلارق قاچ دفعه آسيا و آوروپايى هرج و مرج ايتدكلرى گبى، گلهجك زمانلرده دخى دنيايى زير و زبر ايدهجكلرينه إشارت و كنايهدر. حتّى شيمدى ده قومونيستلك ايچندهكى آنارشيستڭ أهمّيتلى أفرادى اونلردندر.
— 339 —
أوت، إختلالِ فرانسويده حرّيتپرورلك تخميله و آشيلامسيله سوسيالستلك تورهدى، تولّد ايتدى. و سوسيالستلك ايسه بر قسم مقدّساتى تخريب ايتديگندن، آشيلاديغى فكر بِالآخره بولشويكلگه إنقلاب ايتدى. و بولشويكلك دخى چوق مقدّساتِ أخلاقيه و قلبيه و إنسانيهيى بوزديغندن، ألبته أكدكلرى تخملر هيچ بر قيد و حرمت طانيميان آنارشيستلك محصولنى ويرهجك. چونكه قلبِ إنسانيدن حرمت و مرحمت چيقسه؛ عقل و ذكاوت، او إنسانلرى غايت دهشتلى و غدّار جاناوارلر حكمنه گچيرر، داها سياستله إداره ايديلمز. و آنارشيستلك فكرينڭ تام يرى ايسه؛ هم مظلوم غلبهلكلى، هم مدنيتده و حاكميتده گرى قالان چاپولجى قبيلهلر اولاجق. و او شرائطه موافق إنسانلر ايسه، چينِ ماچينده قرق گونلك بر مسافهده ياپيلان و عجائبِ سبعهِٔ عالمدن بريسى بولونان سدِّ چينىنڭ بناسنه سببيت ويرن مانچور و مُغول و بر قسم قيرغيز قبيلهلريدر كه، قرآنڭ مجمل خبرينى تفسير ايدن ذاتِ أحمديه (عليه الصلاة والسلام) معجزانه و محقّقانه خبر ويرمش.
اون آلتنجى مسئله:روايتده وار كه: (عيسى عليه السلام دجّالى ئولديرديگى مناسبتيله) "دجّالڭ فوق العاده بيوك و منارهدن داها يوكسك بر عظمتِ هيكلده و حضرتِ عيسى عليه السلام اوڭا نسبةً چوق كوچك بولونديغنى" گوسترر.
لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ
بونڭ بر تأويلى شو اولمق گركدر كه: عيسى عليه السلامى نورِ ايمان ايله طانييان و تابع اولان جماعتِ روحانيهِٔ مجاهدينڭ كميتى، دجّالڭ مكتبجه و عسكرجه علمى و مادّى اوردولرينه نسبةً چوق آز و كوچك اولماسنه إشارت و كنايهدر.
— 340 —
اون يدنجى مسئله:روايتده وار كه: "دجّال چيقديغى گون بتون دنيا ايشيتير و قرق گونده دنيايى گزر و خارق العاده بر أشگى واردر."
اللّٰه أعْلَم، بو روايتلر تمامًا صحيح اولمق شرطيله تأويللرى شودر: بو روايتلر معجزانه خبر ويرر كه، "دجّال زماننده واسطهِٔ مخابره و سياحت او درجه ترقّى ايدهجك كه، بر حادثه بر گونده عموم دنياده ايشيديلهجك. راديو ايله باغيرر، شرق غرب ايشيتير و عموم جريدهلرنده اوقونهجق. و بر آدم قرق گونده دنيايى دور ايدهجك و يدى قطعهسنى و يتمش حكومتنى گورهجك و گزهجك." دييه ظهورندن اون عصر أوّل تلغراف، تلفون، راديو، شمندوفر، طيّارهدن معجزانه خبر ويرر. هم دجّال، دجّاللق حيثيتيله دگل، بلكه غايت مستبد بر قرال صفتيله ايشيديلير. و گزمهسى ده هر يرى إستيلا ايتمك ايچون دگل، بلكه فتنهيى اويانديرمق و إنسانلرى باشدن چيقارمق ايچوندر. و بينديگى مركبى و حمارى ايسه؛ يا شمندوفردر كه بر قولاغى و بر باشى جهنّم گبى آتش اوجاغى، ديگر قولاغى يالانجى جنّت گبى گوزلجه تزيين و تفريش ايديلمش. دشمنلرينى آتشلى باشنه، دوستلرينى ضيافتلى باشنه گوندرر. وياخود اونڭ أشگى، مركبى؛ دهشتلى بر اوتوموبيلدر ويا طيّارهدر وياخود...... (سكوت لازم!)
اون سكزنجى مسئله:روايتده وار كه: "اُمّتم إستقامتله گيتسه، اوڭا بر گون وار." يعنى فِى يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ اَلْفَ سَنَةٍ آيتنڭ سرّيله بيڭ سنه حاكمانه و مكمّل ياشايهجق. أگر إستقامتده گيتمزسه، اوڭا ياريم گون وار. يعنى آنجق بش يوز سنه قدر حاكميتى و غالبيتى محافظه ايدر.
اللّٰه أعْلَم، بو روايت قيامتدن خبر ويرمك دگل؛ بلكه إسلاميتڭ غالبانه حاكميتندن و خلافتڭ سلطنتندن بحث ايدر كه، عينِ حقيقت و بر معجزهِٔ غيبيه اولارق عينًا اويله چيقمش. چونكه خلافتِ عبّاسيهنڭ آخرنده، اونڭ أهلِ سياستى
— 341 —
إستقامتى غيب ايتديگى ايچون، بش يوز سنه قدر ياشامش. فقط اُمّتڭ هيئتِ مجموعهسى ايسه إستقامتى غيب ايتمهديگندن خلافتِ عثمانيه إمداده گلوب بيڭ اوچيوز سنه قدر حاكميتى دوام ايتديرمش. صوڭره عثمانلى سياسيونلرى دخى إستقامتى محافظه ايدهمديگندن، او ده آنجق (خلافتله) بش يوز سنه ياشايهبيلمش. بو حديثڭ معجزانه إخبارينى، خلافتِ عثمانيه كندى وفاتيله تصديق ايتمش. بو حديثى باشقه رسالهلرده دخى بحث ايتديگمزدن بوراده قيصه كسييورز.
اون طوقوزنجى مسئله:روايتلرده، آخر زمانڭ علامتلرندن اولان و آلِ بيتِ نبويدن حضرتِ مهدينڭ (رضى اللّٰه عنه) حقّنده آيرى آيرى خبرلر وار. حتّى بر قسم أهلِ علم و أهلِ ولايت، أسكيده اونڭ چيقماسنه حكم ايتمشلر.
اَللّٰهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ
بو آيرى آيرى روايتلرڭ بر تأويلى شودر كه: بيوك مهدينڭ چوق وظيفهلرى وار. و سياست عالمنده، ديانت عالمنده، سلطنت عالمنده، جهاد عالمندهكى چوق دائرهلرده إجراآتلرى اولديغى گبى.. هر بر عصر مأيوسيت وقتنده، قوّهِٔ معنويهسنى تأييد ايدهجك بر نوع مهدىيه وياخود مهدينڭ اونلرڭ إمدادينه او وقتده گلمك إحتمالنه محتاج اولديغندن؛ رحمتِ إلٰهيه ايله هر دورده بلكه هر عصرده بر نوع مهدى، آلِ بيتدن چيقمش، جدّينڭ شريعتنى محافظه و سنّتنى إحيا ايتمش. مثلا: سياست عالمنده مهدئِ عبّاسى و ديانت عالمنده غوثِ أعظم و شاهِ نقشبند و أقطابِ أربعه و اون ايكى إمام گبى بيوك مهدينڭ بر قسم وظيفهلرينى إجرا ايدن ذاتلر دخى، (مهدى حقّنده گلن روايتلرده) مدارِ نظرِ محمّد عليه الصلاة والسلام اولديغندن روايتلر إختلاف ايدهرك، بر قسم أهلِ حقيقت ديمش: "أسكيده چيقمش." هر نه ايسه... بو مسئله رسالهِٔ النورده بيان ايديلديگندن، اونى اوڭا حواله ايله بوراده بو قدر ديرز كه:
— 342 —
دنياده متساند هيچ بر خانَدان و متوافق هيچ بر قبيله و منوّر هيچ بر جمعيت و جماعت يوقدر كه، آلِ بيتڭ خانَداننه و قبيلهسنه و جمعيتنه و جماعتنه يتيشهبيلسين.
أوت يوزر قدسى قهرمانلرى يتيشديرن و بيڭلر معنوى قوماندانلرى اُمّتڭ باشنه گچيرن و حقيقتِ قرآنيهنڭ مايهسى ايله و ايمانڭ نوريله و إسلاميتڭ شرفيله بسلهنن، تكمّل ايدن آلِ بيت، ألبته آخر زمانده شريعتِ محمّديهيى و حقيقتِ فرقانيهيى و سنّتِ أحمديهيى (عصم) إحيا ايله، إعلان ايله، إجرا ايله، باش قوماندانلرى اولان بيوك مهدينڭ كمالِ عدالتنى و حقّانيتنى دنيايه گوسترمهلرى غايت معقول اولمقله برابر، غايت لازم و ضرورى و حياتِ إجتماعيهِٔ إنسانيهدهكى دستورلرڭ مقتضاسيدر.
يگرمنجى مسئله:گونشڭ مغربدن چيقماسى و زميندن دابّة الأرضڭ ظهوريدر.
امّا گونشڭ مغربدن طلوعى ايسه، بداهت درجهسنده بر علامتِ قيامتدر. و بداهتى ايچون، عقلڭ إختيارى ايله باغلى اولان توبه قپوسنى قپايان بر حادثهِٔ سماويه اولديغندن تفسيرى و معناسى ظاهردر، تأويله إحتياجى يوقدر. يالڭز بو قدر وار كه: اللّٰه أعْلَم، او طلوعڭ سببِ ظاهريسى: كُرهِٔ أرض قفاسنڭ عقلى حكمنده اولان قرآن اونڭ باشندن چيقماسيله زمين ديوانه اولوب، إذنِ إلٰهى ايله باشنى باشقه سيّارهيه چارپماسيله حركتندن گرى دونوب، غربدن شرقه اولان سياحتنى، إرادهِٔ ربّانى ايله شرقدن غربه تبديل ايتمكله گونش غربدن طلوعه باشلار. أوت أرضى شمس ايله، فرشى عرش ايله قوّتلى باغلايان حَبْلُ اللّٰهِ الْمتين اولان قرآنڭ قوّهِٔ جاذبهسى قوپسه؛ كُرهِٔ أرضڭ ايپى چوزولور، باشى بوش سرسرى
— 343 —
اولوب عكسيله و إنتظامسز حركتندن گونش غربدن چيقار. هم مصادمه نتيجهسنده أمرِ إلٰهى ايله قيامت قوپار دييه بر تأويلى واردر.
امّا دابّة الأرض: قرآنده غايت مجمل بر إشارت و لسانِ حالندن قيصهجق بر إفاده، بر تكلّم وار. تفصيلى ايسه؛ بن شيمديلك، باشقه مسئلهلر گبى قطعى بر قناعتله بيلهمييورم. يالڭز بو قدر دييهبيليرم:
لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ
ناصلكه قَومِ فرعونه "چكرگه آفاتى و بيت بلاسى" و كعبه تخريبنه چاليشان قَومِ أبرههيه "أبابيل قوشلرى" مسلّط اولمشلر. اويله ده: سفيانڭ و دجّاللرڭ فتنهلريله بيلهرك، سَوهرك عصيان و طغيانه و يأجوج و مأجوجڭ آنارشيستلگى ايله فساده و جاناوارلغه گيدن و دينسزلگه، كفر و كفرانه دوشن إنسانلرڭ عقللرينى باشلرينه گتيرمك حكمتيله، أرضدن بر حيوان چيقوب مسلّط اولاجق، زير و زبر ايدهجك. اللّٰه أعْلَم، او دابّه بر نوعدر. چونكه غايت بيوك بر تك شخص اولسه، هر يرده هركسه يتيشمز. ديمك دهشتلى بر طائفهِٔ حيوانيه اولاجق. بلكه اِلَّا دَابَّةُ الْاَرْضِ تَاْكُلُ مِنْسَاَتَهُ آيتنڭ إشارتيله، او حيوان، دابّة الأرض دينيلن آغاج قوردلريدر كه؛ إنسانلرڭ كميكلرينى آغاج گبى كميرهجك، إنسانڭ جسمنده ديشندن طيرناغنه قدر يرلشهجك. مؤمنلر ايمان بركتيله و سفاهت و سوءِ إستعمالاتدن تجنّبلريله قورتولمسنه إشارةً، آيت، ايمان خصوصنده او حيوانى قونوشديرمش.
رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا اِنْ نَسِينَا اَوْ اَخْطَاْنَا
سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ
٭ ٭ ٭
— 344 —
سابق يگرمى عدد مسئلهلره بر تتمّه اولارق اوچ كوچك مسئلهدر.
برنجى مسئله:روايتلرده حضرتِ عيسى عليه السلامه "مسيح" نامى ويريلديگى گبى، هر ايكى دجّاله دخى "مسيح" نامى ويريلمش و بتون روايتلرده
مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ
دينيلمش. بونڭ حكمتى و تأويلى نهدر؟
الجواب:اللّٰه أعْلَم بونڭ حكمتى شودر كه: ناصلكه أمرِ إلٰهى ايله عيسى عليه السلام، شريعتِ موسويهده بر قسم آغير تكاليفى قالديروب شراب گبى بعض مشتهياتى حلال ايتمش. عينًا اويله ده؛ بيوك دجّال، شيطانڭ إغواسى و حكمى ايله شريعتِ عيسويهنڭ أحكامنى قالديروب خرستيانلرڭ حياتِ إجتماعيهلرينى إداره ايدن رابطهلرى بوزارق، آنارشيستلگه و يأجوج و مأجوجه زمين حاضر ايدر. و إسلام دجّالى اولان سفيان دخى، شريعتِ محمّديهنڭ (عصم) أبدى بر قسم أحكامنى نفس و شيطانڭ دسيسهلرى ايله قالديرمغه چاليشهرق حياتِ بشريهنڭ مادّى و معنوى رابطهلرينى بوزارق، سركش و سرخوش و سرسم نفسلرى باشى بوش بيراقهرق، حرمت و مرحمت گبى نورانى زنجيرلرى چوزر؛ هوساتِ متعفّنه باتاقلغنده، بربرينه صالديرمق ايچون جبرى بر سربستيت و عينِ إستبداد بر حرّيت ويرمك ايله دهشتلى بر آنارشيستلگه ميدان آچار كه، او وقت او إنسانلر غايت شدّتلى بر إستبداددن باشقه ضبط آلتنه آلينهماز.
ايكنجى مسئله:روايتلرده هر ايكى دجّالڭ خارق العاده إجراآتلرندن و پك فوق العاده إقتدارلرندن و هيبتلرندن بحث ايديلمش. حتّى بدبخت بر قسم إنسانلر، اونلره بر نوع الوهيت إسناد ايدر دييه خبر ويريلمش. بونڭ سببى نهدر؟
— 345 —
الجواب:وَالْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ إجراآتلرى بيوك و خارق العاده اولماسى ايسه: أكثر تخريبات و هوساته سَوقيات اولديغندن، قولايجه خارق العاده اويله ايشلر ياپارلر كه؛ بر روايتده "بر گونلرى بر سنهدر" يعنى، بر سنهده ياپدقلرى ايشلرى، اوچ يوز سنهده ياپيلماز، دينيلمش. و إقتدارلرى پك فوق العاده گورونمسى ايسه، درت جهت و سببى وار:
برنجيسى:إستدراج أثرى اولارق، مستبدانه اولان قوجه حكومتلرنده، جسور اوردولرڭ و فعّال ملّتڭ قوّتيله وقوعه گلن ترقّيات و اييلكلر حقسز اولارق اونلره إسناد ايديلمسيله بيڭلر آدم قدر بر إقتدار اونلرڭ شخصلرنده توهّم ايديلمگه سبب اولور. حالبوكه حقيقةً و قاعدةً، بر جماعتڭ حركتيله وجوده گلن مثبت محاسن و شرف و غنيمت او جماعته تقسيم ايديلير و أفرادينه ويريلير. و سيّئات و تخريبات و ضايعات ايسه، رئيسنڭ تدبيرسزلگنه و قصورلرينه ويريلير. مثلا: بر طابور بر قلعهيى فتح ايتسه، غنيمت و شرف سونگولرينه عائددر. و منفى تدبيرلر ايله ضايعاتلر اولسه، قوماندانلرينه عائددر.
ايشته حق و حقيقتڭ بو دستورِ أساسيهسنه بتون بتون مخالف اولارق مثبت ترقّيات و حسنات او مدهش باشلره و منفى إجراآت و سيّئات بيچاره ملّتلرينه ويريلمهسيله؛ نفرتِ عامّهيه لايق اولان او شخصلر، (إستدراج جهتيله) أهلِ غفلت طرفندن بر محبّتِ عموميهيه مظهر اولورلر.
ايكنجى جهت و سبب:هر ايكى دجّال، أعظمى بر إستبداد و أعظمى بر ظلم و أعظمى بر شدّت و دهشت ايله حركت ايتدكلرندن، أعظمى بر إقتدار گورونور. أوت، اويله عجيب بر إستبداد كه؛ (قانونلر پردهسنده) هركسڭ وجداننه و مقدّساتنه، حتّى ألبسهسنه مداخله ايدرلر. ظن ايدرم، عصرِ آخرده إسلام و تورك حرّيتپرورلرى، بر حسِّ قبل الوقوع ايله بو دهشتلى إستبدادى حسّ ايدهرك اوقلر
— 346 —
آتوب هجوم ايتمشلر. فقط چوق آلدانوب ياڭليش بر هدف و خطا بر جبههده هجوم گوسترمشلر. هم اويله بر ظلم و جبر كه، بر آدمڭ يوزندن يوز كويى خراب و يوزر معصوملرى تجزيه و تهجير ايله پريشان ايدر.
اوچنجى جهت و سبب:هر ايكى دجّال، يهودينڭ إسلام و خرستيان عليهنده شدّتلى بر إنتقام بسلهين گيزلى قوميتهسنڭ معاونتنى و قادين حرّيتلرينڭ پردهسى آلتندهكى دهشتلى بر ديگر قوميتهنڭ يارديمنى، حتّى إسلام دجّالى ماصونلرڭ قوميتهلرينى آلداتوب مظاهرتلرينى قزاندقلرندن دهشتلى بر إقتدار ظن ايديلير. هم بعض أهلِ ولايتڭ إستخراجاتيله آڭلاشيلييور كه، إسلام دولتنڭ باشنه گچهجك اولان سفيانى دجّال ايسه؛ غايت مقتدر و داهى و فعّال و گوستريشى ايستهمهين و شخصى اولان شان و شرفه أهمّيت ويرمهين بر صدرِ أعظم و غايت جسور و إقتدارلى و متين و جوّال و شهرتپرستلگه تنزّل ايتمهين بر سرعسكر بولور، اونلرى تسخير ايدر. اونلرڭ فوق العاده و داهيانه إجراآتلرينى، رياسزلقلرندن إستفاده ايله كندى شخصنه إسناد و او واسطه ايله قوجه اوردونڭ و حكومتڭ تجدّد و إنقلاب و حربِ عمومى إنقلابندن گلن شدّتِ إحتياجڭ سَوقيله ايشلدكلرى ترقّياتى شخصنه إسناد ايتديرهرك شخصنده پك عجيب و خارقه بر إقتدار بولونديغنى مدّاحلر طرفندن إشاعه ايتديرر.
دردنجى جهت و سبب:بيوك دجّالڭ إسپرتيزمه نوعندن تسخير ايديجى خاصّهلرى بولونور. إسلام دجّالنڭ دخى، بر گوزنده تسخير ايديجى مانيهتيزمه بولونور. حتّى روايتلرده "دجّالڭ بر گوزى كوردر" دييه نظرِ دقّتى گوزينه چويرهرك بيوك دجّالڭ بر گوزى كور و اوتهكينڭ بر گوزى اوتهكى گوزه نسبةً كور حكمنده اولديغنى حديثده قيد ايتمكله، اونلر كافرِ مطلق بولونديغندن يالڭز منحصرًا بو دنيايى گورهجك بر تك گوزى وار و عاقبتى و آخرتى گورهبيلهجك گوزلرى اولمامسنه إشارت ايدر.
— 347 —
بن بر معنوى عالمده إسلام دجّالنى گوردم. يالڭز بر تك گوزنده تسخيرجى بر مانيهتيزمه گوزمله مشاهده ايتدم و اونى بتون بتون منكِر بيلدم. ايشته بو إنكارِ مطلقدن چيقان بر جرئت و جسارتله مقدّساته هجوم ايدر. عوامِ ناس حقيقتِ حالى بيلمدكلرندن، خارق العاده إقتدار و جسارت ظن ايدرلر.
هم شانلى و قهرمان بر ملّت، مغلوبيتى هنگامنده، بويله إستدراجلى و شانلى و طالعلى و موفّقيتلى و قورناز بر قوماندانى بولونديغندن گيزلى و دهشتلى اولان ماهيتنه باقميهرق قهرمانلق طماريله اونى آلقيشلار، باشنه قور، سيّئهلرينى اورتمك ايستر. فقط قهرمان و مجاهد اوردونڭ و ديندار ملّتڭ روحندهكى نورِ ايمان و قرآن ايشيغيله حقيقتِ حالى گورهجگى و او قوماندانڭ چوق دهشتلى تخريباتنى تعميره چاليشهجغى روايتلردن آڭلاشيلير.
اوچنجى كوچك مسئله:مدارِ عبرت اوچ حادثهدر.
برنجى حادثه:بر زمان رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام حضرتِ عُمَر رضى اللّٰه عنهه يهودى چوجقلرى ايچنده بريسنى گوستردى، "ايشته صورتى" ديدى. حضرتِ عُمَر رضى اللّٰه عنه، "اويله ايسه بن بونى ئولديرهجگم" ديدى. فرمان ايتدى: "أگر بو سفيان و إسلام دجّالى اولسه، سن ئولديرهمزسڭ؛ أگر او اولمازسه، اونڭ صورتيله ئولديريلمز."
بو روايت إشارت ايدر كه؛ اونڭ صورتى، حاكميتى زماننده چوق شيلرده گورونهجگى گبى، كنديسى يهوديلر ايچنده تولّد ايدهجك. غريبدر كه، اونڭ صورتندهكى بر چوجغى قتل ايدهجك درجهده اوڭا حدّت و عداوت ايدن حضرتِ عُمَر رضى اللّٰه عنه، او سفيانڭ أڭ چوق بگنديگى و تقدير ايتديگى و چوق دفعه اوندن ثناكارانه بحث ايدهجگى بر ممدوحى (حضرتِ عمر) اولاجقمش.
— 348 —
ايكنجى حادثه:او إسلام دجّالى، "سورهِٔ وَ التِّينِ وَ الزَّيْتُونِ معناسنى مراق ايدوب صورويور" دييه چوقلر نقل ايتمشلر. غريبدر كه، بو سورهنڭ عقيبنده اولان اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ سورهسنده اِنَّ الْاِنْسَانَ لَيَطْغٰى جملهسى، اونڭ عين زماننه و شخصنه (جفر ايله و معناسيله) إشارت ايتديگى گبى، أهلِ صلاته و جامعلره طاغيانه تجاوز ايدهجگنى گوسترييور. ديمك او إستدراجلى آدم، كوچك بر سورهيى كنديله علاقهدار حسّ ايدر. فقط ياڭليش ايدر، قومشوسنڭ قپوسنى چالار.
اوچنجى حادثه:بر روايتده "إسلام دجّالى خُراسان طرفلرندن ظهور ايدهجك" دينيلمش.
لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ
بونڭ بر تأويلى شودر كه: شرقڭ أڭ جسور و قوّتلى و كثرتلى قَومى و إسلاميتڭ أڭ قهرمان اوردوسى اولان تورك ملّتى، او روايت زماننده خُراسان طرفلرنده بولونوب داها آناطولىيى وطن ياپمديغندن، او زماندهكى مسكننى ذكر ايتمكله سفيانى دجّال اونلرڭ ايچنده ظهور ايدهجگنه إشارت ايدر.
غريبدر هم چوق غريبدر: يدى يوز سنه مدّتنده إسلاميتڭ و قرآنڭ ألنده شرفشِعَارْ، بارقهآسا بر ألماس قلنج اولان تورك ملّتنى و توركجيلگى، موقّةً إسلاميتڭ بر قسم شعائرينه قارشى إستعمال ايتمگه چاليشير. فقط موفّق اولماز، گرى چكيلير. "قهرمان اوردو، ديزگيننى اونڭ ألندن قورتارييور" دييه روايتلردن آڭلاشيلييور.
وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ ٭ لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ
٭ ٭ ٭