— 239 —
رسالهِٔ نوردن
اون ايكنجى شعاع
دڭزلى مدافعهنامهسى
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
وَ بِهِ نَسْتَعِينُ
(اون سكز سنه سكوتدن صوڭره مجبوريت تحتنده بو إستدعا محكمهيه و صورتى آنقرهيه مقاماته ويريلمشكن؛ تكرار ويرمگه مجبور اولديغم إدّعانامهيه قارشى إعتراضنامهمدر.)
معلوم اولسون كه؛ قسطمونيده اوچ دفعه منزلمى تحرّى ايتمك ايچون گلن ايكى مدّعىعمومه و ايكى تحرّى قوميسرينه و اوچنجيده پوليس مديرينه و آلتى يدى قوميسر و پوليسلره و إسپارطهده مدّعىعمومڭ سؤاللرينه قارشى ديدم و أهمّيتلى بر قسمنڭ صورتى قسطمونى ضابطه و عدليهسى ألنده قالان عينِ حقيقت كوچك بر مدافعهنڭ خلاصهسيدر. شويله كه:
— 240 —
اونلره ديدم: بن، اونسكز يگرمى سنهدر منزوى ياشايورم. هم قسطمونيده سكز سنهدر قرهقول قارشيسنده و سائر يرلرده دخى يگرمى سنهدر دائما ترصّد و نظارت آلتنده قاچ دفعه منزلمى تحرّى ايتدكلرى حالده، دنيا ايله و سياستله هيچ بر ترشّح، هيچ بر أماره گورولمدى. أگر بر قاريشق حالم اولسه ايدى، بورانڭ عدليه و ضابطهسى بيلمدى وياخود بيلدى آلديرمدى ايسه، ألبته بندن زياده اونلر مسؤلدرلر. أگر يوقسه، بتون دنياده كندى آخرتى ايله مشغول اولان منزويلره ايليشيلمديگى حالده، نهدن بڭا لزومسز، وطن و ملّت ضررينه بو درجه ايلشييورسڭز!
بز رسالهِٔ النور شاكردلرى، رسالهِٔ النورى دگل دنيا جريانلرينه، بلكه كائناته ده آلَت ايدهمهيز. هم قرآن بزى سياستدن شدّتله منع ايتمش. أوت رسالهِٔ النورڭ وظيفهسى ايسه، حياتِ أبديهيى محو ايدن و حياتِ دنيويهيى ده دهشتلى بر زهره چويرن كفرِ مطلقه قارشى، ايمانى اولان حقيقتلرى غايت قطعى و أڭ متمرّد زنديق فيلسوفلرى دخى ايمانه گتيرن قوّتلى برهانلر ايله قرآنه خدمت ايتمكدر. اونڭ ايچون رسالهِٔ النورى هيچ بر شيئه آلَت ايدهمهيز.
أوّلا:قرآنڭ ألماس گبى حقيقتلرينى، أهلِ غفلت نظرنده پروپاغندهِٔ سياست توهّميله جام پارچهلرينه اينديرمهمك و او قيمتدار حقيقتلره إهانت ايتمهمكدر.
ثانيًا:رسالهِٔ النورڭ أساس مسلگى اولان شفقت، حق و حقيقت و وجدان، بزلرى شدّتله سياستدن و إدارهيه ايليشمكدن منع ايتمش. چونكه طوقاته و بلايه مستحق و كفرِ مطلقه دوشمش بر ايكى دينسزه متعلّق يدى سكز چولوق چوجق، خسته، إختيار، معصوملر بولونور. مصيبت و بلا گلسه، او بيچارهلر دخى يانارلر. بونڭ ايچون، نتيجهنڭ ده حصولى مشكوك اولديغى حالده، سياست يوليله إداره و آسايشڭ ضررينه حياتِ إجتماعيهيه قاريشمقدن شدّتلى منع ايديلميشز.
— 241 —
ثالثًا:بو وطنڭ و بو ملّتڭ حياتِ إجتماعيهسى بو عجيب زمانده آنارشيلكدن قورتولمق ايچون بش أساس لازم و ضروريدر: حرمت، مرحمت، حرامدن چكينمك، أمنيت، سرسريلگى بيراقوب إطاعت ايتمكدر. رسالهِٔ النور حياتِ إجتماعيهيه باقديغى زمان، بو بش أساسى قوّتلى و قدسى بر صورتده تثبيت و تحكيم ايدهرك، آسايشڭ تمل طاشنى محافظه ايتديگنه دليل ايسه؛ بو يگرمى سنه ظرفنده رسالهِٔ نورڭ، يوز بيڭ آدمى وطن و ملّته ضررسز بر عضوِ نافع حالنه گتيرمهسيدر. إسپارطه و قسطمونى ولايتلرى بوڭا شاهددر. ديمك رسالهِٔ النورڭ أكثريتِ مطلقه أجزالرينه ايليشنلر، هر حالده بيلهرك ويا بيلميهرك آنارشيلك حسابنه وطنه و ملّته و حاكميتِ إسلاميهيه خيانت ايدرلر. رسالهِٔ النورڭ، يوز اوتوز رسالهلرينڭ بو وطنه يوز اوتوز بيوك فائدهسنى و حسنهسنى، وهّام أهلِ غفلتڭ سطحى نظرلرينه قصورلى توهّم ايديلن ايكى اوچ رسالهنڭ موهوم ضررلرى چوروتهمز. اونلرى بونلر ايله چوروتن، غايت درجهده إنصافسز بر ظالمدر.
امّا بنم أهمّيتسز شخصمڭ قصورلرى ايسه، بِالمجبوريه ايستهميهرك ديرم كه: اون سكز (شيمدى يگرمى ايكى) سنه مدّتنده غربتده حپسِ منفرد حكمنده، يالڭز و منزوى اولارق حيات گچيرن (١) و بو مدّت ظرفنده إختياريله بر دفعه چارشويه و مجمعِ ناس بيوك جامعلره گيتمهين (٢) و چوق تضييق و صيقنتى ويريلديگى حالده، بتون أمثالى منفيلره مخالف اولارق إستراحتى ايچون بر تك دفعه حكومته مراجعت ايتمهين (٣) و يگرمى سنه ظرفنده هيچ بر غزتهيى اوقوميان (٤) و ديڭلهمهين (٥) و مراق ايتمهين (٦) و تام ايكى سنهدر (حاشيه): شيمدى يدى سنهدن گچدى. قسطمونيده بتون دوستلرڭ شهادتيله، كُرهِٔ أرض يوزندهكى بوغوشمهلرى و حربلرى و صلح اولمش و اولمامش و داها كيملر حرب ايتدكلرينى
— 242 —
بيلمهين (٧) و مراق ايتمهين (٨) و صورميان (٩) و اوچ سنه ياقيننده قونوشان راديويى اوچ دفعهدن باشقه ديڭلهمهين (١٠) و حياتِ أبديهيى إمحا ايدن و حياتِ دنيويهيى دخى ألم ايچنده ألمه، عذاب ايچنده عذابه چويرن كفرِ مطلقه قارشى غالبانه رسالهِٔ النور ايله مقابله ايتديگنه اونڭ ايله ايمانلرينى قورتاران يوز بيڭ شاهدڭ شهادتيله إثبات ايدن (١١) و قرآندن ترشّح ايدن رسالهِٔ النور ايله ئولومى يوز بيڭ آدم حقّنده إعدامِ أبديدن ترخيص تذكرهسنه چويرن (١٢) بر آدمه بو درجه ايليشمك و مأيوس ايتمك و اونى آغلاتمقله، او معصوم يوز بيڭلر قارداشلرينى آغلاتمق.. هانگى قانون وار؟ هانگى مصلحت وار؟ عدالت نامنه أمثالسز بر غدر اولماز مى؟ و قانون حسابنه، أمثالسز بر قانونسزلق دگل مى؟
أگر بو تحرّيلرده بعض وظيفهدار مأمورلرڭ إعتراض ايتدكلرى گبى ديرسهڭز كه: سن و بر ايكى رسالهڭ رژيمه و اصولمزه مخالف گيدييور؟
الجواب: أوّلًا:بو يڭى اصولڭزڭ منزويلرڭ چلّهخانهلرينه گيرمگه هيچ بر حقّى يوق.
ثانيًا:بر شيئى ردّ ايتمك آيريدر، قلبًا قبول ايتمهمك آيريدر و عمل ايتمهمك بتون بتون آيريدر. أهلِ حكومت أله باقار، قلبه باقماز. إداره و آسايشه ايليشمهين شدّتلى مخالفلر، هر حكومتده بولونور. حتّى حضرتِ عُمَر رضى اللّٰه عنهڭ تحتِ حاكميتندهكى خرستيانلر قانونِ شريعتى و قرآنى إنكار ايتدكلرى حالده اونلره ايليشمييوردى. حرّيتِ فكر و سربستيتِ وجدان دستوريله رسالهِٔ النورڭ بر قسم شاكردلرى؛ إدارهيه طوقونمامق شرطيله رژيم و اصولڭزى علمًا قبول ايتمزسه و مخالف عمل ايتسه، حتّى رژيمڭ صاحبنه عداوت ايتسه، اونلره قانونًا ايليشيلمز. رسالهلر ايسه، او گبى رسالهلره محرم ديمشز، نشرينى منع ايتميشز. حتّى بو دفعه بو
— 243 —
حادثهيه سببيت ويرن رساله قسطمونيده سكز سنه ظرفنده بر ويا ايكى دفعه بر تك نسخه بريسى بڭا گتيردى. عين گونده غيب ايتديردك.
معلومدر كه؛ بر مكتوبده قصور اولسه، يالڭز او قصورلى كلمهلر سانسور ايديلير، متباقيسنه إذن ويريلير. أسكيشهر محكمهسنده درت آى تدقيقات نتيجهسنده، يوز رسالهده مدارِ تنقيد يالڭز اون بش كلمه بولمالرى قطعى إثبات ايدر كه؛ رسالهِٔ النوره ايليشلمز، اونڭ هدفى دنيا دگل. هركس بو زمانده اوڭا محتاجدر.
أگر دينسزلگى بر نوع سياست ظن ايدوب، بو حادثهده بعضلرڭ ديدكلرى گبى ديرسهڭز: "بو رسالهلرڭ ايله مدنيتمزى، كيفمزى بوزويورسڭ."
بن ده ديرم: "دينسز بر ملّت ياشامز" دنياجه عمومى بر دستوردر و بِالخاصّه كفرِ مطلق اولسه جهنّمدن داها أليم بر عذابى دنياده دخى ويرديگى، رسالهِٔ النوردن گنجلك رهبرى غايت قطعى بر صورتده إثبات ايتمش. او رساله، تحرّيده ألڭزه گچن رسالهلر ايچنده و مفتاح الايمان رسالهسنڭ آخرنده بر قسم نسخهلرنده واردر. بر مسلمان اَلْعِيَاذُ بِاللّٰه، أگر إرتداد ايتسه، كفرِ مطلقه دوشر و بر درجه ياشاتان كفرِ مشكوكده قالماز. أجنبى دينسزلرى گبى اولاماز. و لذّتِ حيات نقطهسنده، ماضى و مستقبلى اولميان حيواندن يوز درجه آشاغى دوشر. چونكه گچمش و گلهجك موجوداتڭ ئولوملرى و أبدى مفارقتلرى، اونڭ ضلالتى جهتيله، اونڭ قلبنه متماديًا حدسز قراڭلقلرى و ألملرى ياغديرييورلر. أگر ايمان گلسه قلبه گيرسه، بردن او حدسز دوستلر ديريلييورلر. "بز ئولمهمشز، محو اولمامشز" لسانِ حال ايله دييهرك، او جهنّمى حالتى، جنّت لذّتنه چوريلير. مادام حقيقت بودر، سزه إخطار ايدييورم: قرآنه طايانان رسالهِٔ النور ايله مبارزه ايتمهيڭز. او
— 244 —
مغلوب اولماز، بو مملكته يازيق اولور. (حاشيه): درت دفعه مبارزه زماننده گلن دهشتلى زلزلهلر، "يازيق اولور" حكمنى إثبات ايتديلر. او باشقه يره گيدر، ينه تنوير ايدر. هم أگر باشمدهكى صاچلريمڭ عددنجه باشلرم بولونسه، هر گون برى كسيلسه، حقيقتِ قرآنيهيه فدا اولان بو باشى زندقهيه و كفرِ مطلقه أگمهم و بو خدمتِ ايمانيه و نوريهدن واز گچمم و گچهمم، دييه اوچ قسم تحرّيجيلره سويلهديگم گبى سزه ده سويلهيورم.
يگرمى سنهدن بَرى بر منزوينڭ ألبته إفادهدهكى قصورينه باقيلماز. رسالهِٔ النورى مدافعه ايتديگى ايچون، صدد خارجنه چيقدڭ دينيلمز. مادام أسكيشهر محكمهسى، محرم و غيرِ محرم يوز رسالهلرى درت آى تدقيقدن صوڭره يالڭز بر ايكى رسالهده خفيف بر جزايه تماس ايدهجك بر ايكى مادّهدن باشقه بولمامش و بز دخى او جزايى مضاعف بر صورتده چكدك. و مادام بر سنه أوّل رسالهِٔ نورڭ بتون أجزالرى إسپارطه حكومتنڭ ألنه گچدى. بر قاچ آى تحقيقدن صوڭره، صاحبلرينه عينًا إعاده ايديلمش. و مادام جزادن صوڭره قسطمونيده سكز سنه ظرفنده شدّتلى تحرّياتده ضابطهيى و عدليهيى علاقهدار ايدهجك بر ترشّح بولونمامش. و مادام بو صوڭ تحرّيده، هيچ بولونميهجق و نشر ايديلميهجك بر طرزده قاچ سنه أوّل اودون ييغينلرى آلتنده صاقلانمش اولديغى گوروندى، هيئتِ ضابطهجه تحقّق ايتدى. و مادام قسطمونيده پوليس مديرى و عدليهسى او صاقلانمش ضررسز كتابلريمى بڭا إعاده ايتمك اوزره قطعى سوز ويردكلرى حالده، ايكنجى گون بردن إسپارطهدن توقيف أمرى گلديگندن، داها او أمانتلريمى آلمادن سَوق ايديلدم. ألبته و ألبته بو مذكور بش حقيقته بناءً، دڭزلى عدليهسى و مدّعىعموميسى بنم چوق أهمّيتلى بو حقوقمى نظرِ دقّته آلمالرى، وظيفهلرينڭ مقتضاسيدر. و حقوقِ عموميهيى مدافعه
— 245 —
ايدن مدّعىعموميدن، رسالهِٔ النور مناسبتيله أهمّيتلى بر حقوقِ عامّه حكمنه گچن بو شخصى حقوقمى ده مدافعه ايدهجگنه اميدوارم، بكلهيورم.
يگرمى ايكى سنهدن بَرى حياتِ إجتماعيهدن چكيلن و شيمديكى قانونلرى و طرزِ مدافعهيى بيلمهين و أسكيشهر محكمهسنده جرح ايديلمز يوز صحيفهلك مدافعاتنى، بو يڭى محكمهيه قارشى ده عينًا تقديم ايدن و او زمانه قدركى قصورلرينڭ جزاسنى چكن و اوندن صوڭره قسطمونيده متماديًا ترصّد آلتنده و حپسِ منفرد طرزنده ياشايان يڭى سعيد، سكوتله سوزى أسكى سعيده بيراقييور.
او ده دييور كه: يڭى سعيد دنيادن يوزينى چويرديگى ايچون، أهلِ دنيا ايله قونوشمهيى، مدافعهيى مجبوريتِ قطعيه اولمادن ياپمييور و لزوم گورمييور. فقط بو مسئلهده چوق معصوم رنجبر آدملر بزه آز بر مناسبتله توقيف ايديلهرك، ايش زماننده، چولوق چوجقلرينه نفقه تدارك ايدهمدكلرندن، شدّتله رقّتمه طوقوندى. دريندن درينه بنى آغلاتديردى. قَسَم ايدرم، أگر ممكن اولسه ايدى، اونلرڭ بتون زحمتلرينى كنديمه آليردم. ذاتًا بر قصور وارسه بنمدر. اونلر معصومدرلر. ايشته بو أليم حالت ايچون، يڭى سعيدڭ سكوتنه رغمًا، بن دييورم: مادام إسپارطهده مدّعىعمومينڭ يوزر لزومسز سؤاللرينه بيچاره يڭى سعيد جواب ويرييور. بن ده، طوقوز سنه أوّل، باشده قايا شكرى اولارق، داخليه وكالتندن و شيمديكى عدليه وكالتندن حقوقمزى مدافعه نيّتيله اوچ سؤال صورمق بر حقّمدر.
برنجيسى:رسالهِٔ نورڭ طلبهسى اولميان و ياننده يالڭز عادى بر مكتوبمز بولونان أگيرديرلى بر آدمڭ بر ژاندارمه چاوشيله وقوعاتسز بر مناقشهِٔ لسانيهسى بهانهسيله، بنى و يوز يگرمى آدمى توقيف ايله، درت آى تدقيقدن صوڭره، اون بش بيچارهدن باشقه بتون برائت قزانمقله، معصوميتلرى تحقّق ايدن، يوزدن زياده آدملره بيڭلر ليرا
— 246 —
ضرر ويرمك، هانگى قانون ايلهدر؟ و إمكاناتى وقوعات يرنده إستعمال ايتمك، عدالتڭ هانگى دستورى ايلهدر؟
ايكنجى سؤال:
وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى
فرمانِ أساسيله بر قارداشڭ خطاسيله، ديگر ئوز قارداشى مسئول اولماديغى حالده، ياڭليش معنا ويريلمهمك ايچون نشرينى قطعيًّا منع ايتديگمز (١) و سكز سنه ظرفنده، بر ويا ايكى دفعه أليمه گچن (٢) و عين وقتده غائب ايتديريلن (٣) و يگرمى بش سنه أوّل أصلى يازيلان (٤) و أهمّيتلى نقطهلرده ايمانى شبههلردن (٥) و معنالرى آڭلاشيلميان بر قسم متشابه حديثلرى إنكاردن قورتاران (٦) بر كوچك رسالهنڭ بزدن اوزاق بر يرده (٧)، بيلمديگمز بر آدمده (٨) بولونماسى ايله و ياڭليش معنا ويريلمهسيله (٩) بزلرى بو رمضانِ شريفده و اوتوز- قرق معصوم رنجبر و أصنافلرى، حتّى عادى و أسكى بر مكتوب و اون سنه أوّل بزه بر دوستلق مناسبتيله توقيف ايدوب، پريشان ايتمك و مادّةً و معنًا اونلره و وطنه و ملّته لزومسز بر أوهام يوزندن، بيڭلر ضرر ويرمك، هانگى عدالت قانونيلهدر؟ عدليهنڭ، هانگى مادّهِٔ قانونيهسيلهدر؟ آياغمزى ياڭليش آتمامق ايچون، او قانونلرى بيلمك طلب ايدييورز.
أوت (حاشيه): أوت كلمهسندن تا اوچنجى سؤاله قدر بو مقام دقّتله اوقونسون. توقيفمزڭ بر سببنڭ حقيقتى شودر كه: بر قسم حديثلرڭ معناسى و تأويلى بيلينمهمسندن، "عقل قبول ايتمييور" دييه إنكار ايدنلره قارشى عوامڭ ايماننى قورتارمق فكريله، چوق زمان أوّل دار الحكمتِ الإسلاميهده ايكن و داها أوّل أصلى يازيلان بشنجى شعاع فرضِ محال اولارق، دنيايه و سياسته باقسه و بو زمانده يازيلسه ده، مادام گيزليدر (١) و نشر ايديلمييور (٢) و تحرّياتده بزده بولونمادى (٣) و غيبى خبرلرى طوغريدر (٤) و ايمانى شبههلرى إزاله ايدر (٥) و آسايشه طوقونمييور (٦) و مبارزه ايتمييور (٧) و يالڭز إخبار ايدر (٨) و
— 247 —
شخصلرى تعيين ايتمييور (٩) و علمى بر حقيقتى، كلّى بر صورتده بيان ايدر (١٠). ألبته او حقيقتِ حديثيه بو زمانده دخى بر قسم شخصلره مطابق چيقسه و مناقشهيه سبب اولمامق ايچون تام محرم طوتولسه (١١)، عدالت جهتنده هيچ بر وجهله بر صوچ تشكيل ايتمز (١٢). هم بر شيئى ردّ ايتمك آيريدر و علمًا قبول ايتمهمك ويا عمل ايتمهمك بتون بتون آيريدر (١٣). او رساله ياقين بر إستقبالده گلهجك بر رژيمى علمًا قبول ايتمييور (١٤) دييه بر صوچ اولديغنه، دنياده عدليهلرڭ بر قانونى بولونماسنه إحتمال ويرمييورز.
الحاصل:حياتِ أبديهيى محو ايدن و حياتِ دنيويهيى ده دهشتلى بر زهره چويرن و لذّتنى إمحا ايدن كفرِ مطلقى اوتوز سنهدن بَرى كوكيله كسن (١) و طبيعيّونڭ دهشتلى بر فكرِ كفريلرينى ئولديرمگه موفّق اولان (٢) و بو ملّتڭ ايكى حياتنڭ سعادت دستورلرينى خارقه حجّتلريله پارلاق بر صورتده إثبات ايدن (٣) و قرآنڭ حقيقتِ عرشيهسنه طايانان (٤) رسالهِٔ النور، بويله كوچك بر رسالهنڭ بر ايكى مادّهسيله دگل، بلكه بيڭ قصور دخى اولسه اونڭ بيڭلر بيوك حسنهلرى اونلرى عفو ايتديرر دييه دعوا ايدييورز و إثباتنه دخى حاضرز.
اوچنجى سؤال:بر مكتوبڭ يگرمى كلمهسنده بش كلمه قصورلى گورولسه، او بش سانسور ايديلير. متباقيسنه إذن ويرمك بر دستور ايكن، أسكيشهر محكمهسنڭ درت آى تدقيقدن صوڭره، يوز بيڭ كلمه ايچنده ظاهرى نظرده ضررلى توهّم ايديلن يالڭز اون بش كلمهدن باشقه بولماماسيله و شيمدىيه قدر يوز بيڭلر آدمڭ إصلاحنه وسيله اولماسيله، وطنه و ملّته بيڭ بيوك منفعتى تحقّق ايدن رسالهِٔ النوره، كوچك بر خدمت ايدن ويا كندى ايماننى قورتارديغى ايچون بر رسالهسنى يازان و حتّى عبد اللّٰه چاوش گبى اون بش سنه أوّل يالڭز شخصمه يمك پيشيرمك گبى رضاءِ إلٰهى ايچون خدمت ايدن بيچارهلرى بو ايش موسمنده تحتِ توقيفه
— 248 —
آلمق، حكومتِ جمهوريهنڭ هانگى پرنسبيله قابلِ توفيق اولابيلير؟ و هانگى قانونى، مساعده ايتمگه إمكانى وار؟
مادام جمهوريت پرنسيبلرى حرّيتِ وجدان قانونيله دينسزلره ايليشمييور، ألبته ممكن اولديغى قدر دنيايه قاريشميان و أهلِ دنيا ايله مبارزه ايتمهين و آخرتنه و ايماننه و وطنه دخى نافع بر طرزده چاليشان ديندارلره ده ايليشمهمك گركدر، ألزمدر. بيڭ سنهدن بَرى بو ملّتڭ غدا ويا علاج گبى بر حاجتِ ضروريهسى اولان تقوايى و صلاحتى بو مظهرِ أنبيا اولان آسياده حكم ايدن أهلِ سياست ياساق ايتمز و ايدهمز بيلييورز.
وطن و ملّت و آسايشڭ منفعتى حسابنه بونى ده خاطرلتمق بر وظيفهِٔ وطنيهم اولماسى جهتيله ديرم: بويله بزه و رسالهِٔ نوره آز بر مناسبتله تحتِ توقيفه آلمق، گوجنديرمك يوزندن وطنه و آسايشه ديندارانه منفعتى و آنارشيلگه قارشى قوّتلى بر سد تشكيل ايدن يوز بيڭلر آدملرى إداره عليهنه فكرًا چويرمگه يول آچار و آنارشيلگه ميدان ويرر. أوت رسالهِٔ النور ايله ايمانلرينى قورتاران و ملّته ضررسز و تام منفعتدار بر وضعيته گيرنلر يوز بيڭدن چوق زيادهدر. حكومتِ جمهوريهنڭ بلكه هر بيوك دائرهسنده و ملّتڭ هر طبقهسنده فائدهلى، مستقيمانه بر صورتده بولونويورلر. بونلرى گوجنديرمك دگل، بلكه حمايه ايتمك ألزمدر.
شكوامزى ديڭلهمهين و بزى سويلتمهين و بهانهلر ايله صيقشديران بر قسم رسمى آدملر، وطن عليهنده آنارشيلگه ميدان آچييورلر دييه قوّتلى بر وهم خاطريمزه گلييور.
هم مصلحتِ حكومت نامنه ديرم: مادام بشنجى شعاعى محكمهلر تدقيق ايدوب ايليشمهمشلر، بزه ويرديلر. ألبته اونى، يڭيدن رسميته قويوب ديدى قوديلره ميدان آچمامق، إدارهجه ضروريدر. بز او رسالهيى، أسكيدن بَرى
— 249 —
گيزلديگمز گبى، حكومت و محكمه دخى اونى مدارِ سؤال و جواب ايتمهملى. چونكه قوّتليدر، ردّ ايديلمز! (١) قبل الوقوع خبر ويرمش، طوغرى چيقمش (٢). هم هدفى دنيا دگل، اولسه اولسه ئولمش گيتمش بر شخصه، متعدّد معنالرندن بر معناسى موافق گلييور (٣). اونڭ دوستلغى تعصّبى ايله او غيبى إخبارى و معنايى، رسميته قويمامايى و بزى اونڭله مؤاخذه ايتمكله داها زياده تشهيرينه يول آچمامغى، وطن و ملّت و آسايش و إداره حسابنه إخطار ايتمگه وجدانم بنى مجبور أيلدى.
شدّتلى خسته و چوق ضعيف و إختيار و خيلى زمان منزوى موقوف
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بو فقره رسمى مأمورلرڭ أللرينه بر جاسوسڭ أليله گچديگى ايچون، بورايه گيردى.
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
رمضانِ شريفدن بر گون أوّل، گيزلى زنديق دشمنلرم طرفندن ويريلديگنه قوّتلى إحتمال ويرديگمز (دوقتورڭ تصديقيله) بر زهرڭ خستهلغيله حرارتم قرق درجهدن گچمگه باشلامش ايكن، قسطمونيده عدليه مدّعىعموميلرى و تحرّى قوميسرلرى، منزلمى تحرّى ايتمگه گلديلر. بن او دقيقهدن صوڭره، باشمه گلن دهشتلى تعرّضى، بر حسِّ قبل الوقوع ايله آڭلايهرق و "شدّتلى زهرلى خستهلغم
— 250 —
دخى ئولومه گيدييور" دييه إسپارطه ولايتنده قيمتدار قارداشلريمڭ قوجاقلرنده تسليمِ روح ايدوب او مبارك طوپراقده دفن اولمامى، قلبًا نياز ايتدم. حزب الأكبر القرآنى آچدم. بردن بو آيتِ كريمه
وَ اصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَاِنَّكَ بِاَعْيُنِنَا وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ
قارشيمه چيقدى. "بڭا باق!" ديدى. بن ده باقدم، اوچ قوّتلى أماره ايله معناىِ إشارى بڭا و بزه تسلّى ويرييور. شيمدى باشمزه گلن بو مصيبتى بر جهتده هيچه اينديردى و إسپارطهيه موقوفًا بشنجى نفيمى، او قلبى دعامڭ قبول اولماسنه دليل أيلدى.
برنجى أماره:(شدّهلر صاييلير) حسابِ أبجدى ايله بيڭ اوچيوز آلتمش ايكى (١٣٦٢)، بو سنه عربى عين تاريخنه توافق ايدوب، معناسيله دير: "صبر أيله! باشڭه گلن قضاىِ ربّانيهيه تسليم اول! سن عنايت گوزى آلتندهسڭ، مراق ايتمه! گيجهلرده تسبيحات و تحميداته دوام أيله!"
تحليل: اوچ (ر) ، آلتى يوز (٦٠٠)؛ درت (ن) ، ايكى يوز (٢٠٠)؛ بر (س) بر (م) ، يوز (١٠٠)؛ بر (ص) ، بر (ف) ، بر (م) ، ايكى يوز اون (٢١٠)؛ درت (ك) ، بر (ع) ، يوز أللى (١٥٠)؛ اوچ (ح) ، بر (و) ، بر (ى) ، قرق (٤٠)؛ بر (ل) ، طوقوز (ب) ، بر (د) ، بر (و) ، درت (ألف)، آلتمش ايكى (٦٢) ايدر. يكونى بيڭ اوچيوز آلتمش ايكى (١٣٦٢) ايدهرك، بو سنهنڭ عين تاريخنه و باشمزه گلن مصيبتڭ عين دقيقهسنه تام تامنه توافقى، قوّتلى بر أمارهدر.
اوچنجى أمارهنڭ بياننه شيمديلك لزوم اولماديغندن يازديريلمدى.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 251 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
(باشده اوچنجى صحيفهنڭ آخرنده، قرآن بزى سياستدن شدّتله منع ايتمش جملهسنڭ بر ايضاحيدر و حاشيهسيدر.)
بو دفعهكى كوچك مدافعاتمده و إستدعامده ديمشدم كه:
رسالهِٔ النوردهكى شفقت، وجدان، حقيقت، حق، بزى سياستدن منع ايتمش. چونكه معصوملر دخى بلايه دوشرلر، اونلره ظلم ايتمش اولورز. بعض ذاتلر بونڭ ايضاحنى ايستديلر. بن ده ديدم:
شيمديكى فورطنهلى عصرده غدّار مدنيتدن نشئت ايدن خودكاملق و عصبيتِ عنصريه و عمومى حربدن گلن إستبداداتِ عسكريه و ضلالتدن چيقان مرحمتسزلك جهتنده اويله بر أشدِّ ظلم و أشدِّ إستبداد ميدان آلمش كه، أهلِ حق دخى يا أشدِّ ظلمى ياپاجق ويا سكوت ايدهجك. چونكه أگر أهلِ حق كندى حقّنى قوّتِ مادّيه ايله مدافعه ايتسه، يا أشدِّ ظلم ايله، طرفگيرلك بهانهسيله چوق بيچارهلرى ياقهجق، او حالده او ده أظلم ظالم اولاجق وياخود مغلوب قالاجق. چونكه مذكور حسّياتله حركت و تعرّض ايدن إنسانلر، بر ايكى آدمڭ خطاسيله يگرمى اوتوز آدمى، عادى بهانهلرله وورور، پريشان ايدر. أگر أهلِ حق، عدالت و حق يولنده يالڭز وورانى وورسه، او وقت اوتوز ضايعاته مقابل يالڭز برى قزانير، مغلوب وضعيتنده قالير. أگر مقابلهِٔ بِالمثل قاعدهِٔ ظالمانهسيله، او أهلِ حق دخى بر ايكينڭ خطاسيله يگرمى اوتوز بيچارهلرى أزسهلر، او وقت حق نامنه دهشتلى بر حقسزلق ايدرلر.
ايشته قرآنڭ أمريله، غايت شدّتله و نفرتله سياستدن و إدارهيه قاريشمقدن قاچينديغمزڭ حقيقى حكمتى و سببى بودر. يوقسه بزده اويله بر حق قوّتى وار كه،
— 252 —
حقّمزى تام و مكمّل مدافعه ايدهبيليردك. هم مادام هر شى گچيجى و فانيدر و ئولوم ئولمييور و قبر قپوسى قپانمييور و زحمت ايسه رحمته قلب اولويور؛ ألبته بز، صبر و شكر ايله توكّل ايدوب سكوت ايدرز. ظور ايله إجبار ايله سكوتمزى بوزديرمق ايسه؛ إنصافه، عدالته، غيرتِ وطنيهيه و حميتِ ملّيهيه بتون بتون ضددر و مخالفدر.
خلاصهِٔ كلام: أهلِ حكومتڭ و أهلِ سياستڭ و أهلِ إداره و إنضباطڭ و عدليه و ضابطهنڭ بزمله اوغراشهجق هيچ بر ايشلرى يوقدر. اولسه اولسه، دنياده هيچ بر حكومتڭ مدافعه ايدهمديگى و عقلى باشنده هيچ بر إنسانڭ خوشلانمديغى كفرِ مطلق و دهشتلى بر طاعونِ بشرى و مادّيونلقدن گلن زندقهنڭ تعصّبيله، بر قسم گيزلى زنديقلر شيطنتله بعض رسمى مأمورلرى آلداتهرق اوهاملانديروب، عليهمزه سَوق ايتمك وار. بز ده ديرز: دگل بويله بر قاچ وهّامى، بلكه دنيايى عليهمزه سَوق ايتسهلر، قرآنڭ قوّتيله، اللّٰهڭ عنايتيله يينه قاچمايز. او إرتدادكار كفرِ مطلقه، او زندقهيه تسليمِ سلاح ايتمهيز!..
٭ ٭ ٭
بو گلن فقره بورايه مسودّهيه گيردى. (بلكه بر حكمتى وار دييه چيقارمدق.)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
بو حادثه تأثيريله بن كنديمى معصوم قارداشلريمه رضاىِ قلب ايله فدا ايتمگه قطعى عزم و جزم ايتديگم و چارهسنى فكرًا آراديغم وقتده، جلجلوتيهيى اوقودم.
— 253 —
بردن خاطره گلدى كه، إمامِ على رضى اللّٰه عنه: "يا ربّ! امان وير!" دييه دعا ايتمش؛ إن شاء اللّٰه، او دعانڭ سرّيله سلامته چيقارسڭز.
أوت حضرتِ على رضى اللّٰه عنه، قصيدهِٔ جلجلوتيهده ايكى صورتله رسالهِٔ النوردن خبر ويرديگى گبى، آيت الكبرى رسالهسنه إشارةً وَ بِاْلٰايَةِ الْكُبْرٰى اَمِنِّى مِنَ الْفَجَتْ دير. و بو إشارتده ايما ايدر كه: آيت الكبرى يوزندن أهمّيتلى بر مصيبت رسالهِٔ النور طلبهلرينه گلهجك و آيت الكبرى حقّى ايچون او فَجَتْ و مصيبتدن شاكردلرينه امان وير، دييه نياز ايدر، او رسالهيى و منبعنى شفاعتجى ياپار. أوت آيت الكبرى رسالهسنڭ طبعى بهانهسيله گلن مصيبت، عينًا او رمزِ غيبىيى تصديق ايتدى.
هم او قصيدهده رسالهِٔ النورڭ مهمّ أجزالرينه ترتيبيله إشارتلرڭ خاتمهسنده، مقابل صحيفهده دير:
فَتِلْكَ حُرُوفُ النُّورِ فَاجْمَعْ خَوَاصَّهَا ٭ وَ حَقِّقْ مَعَانِيهَا بِهَا الْخَيْرُ تُمِّمَتْ
يعنى: "ايشته رسالهِٔ النورڭ سوزلرى حرفلرى كه، اونلره إشارتلر أيلهدك. سن اونلرڭ خاصّهلرينى طوپلا و معنالرينى تحقيق أيله. بتون خير و سعادت، اونلر ايله تمام اولور." دير. "حرفلرڭ معنالرينى تحقيق ايت." قرينهسيله معنايى إفاده ايتمهين هجائى حرفلر مراد اولماديغنه، بلكه كلمهلر معناسندهكى "سوزلر" ناميله رسالهلر مراددر.
رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا اِنْ نَسِينَا اَوْ اَخْطَاْنَا
لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ
٭ ٭ ٭
— 254 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
رسمى بر جدّى حسبحالمى و أهمّيتلى شكوالريمى، دڭزلى محكمهسنڭ رئيسلرينه و مدّعىعموميسنه و صورغو حاكملرينه تقديم ايدييورم.
أفنديلر! يگرمى سنهدن بَرى حياتِ إجتماعيهيى آخرت حسابنه اولمادن علاقهسى و دوشونجهسى بنى اينجيتديگندن، بيلهمييورم. إفادهدهكى قصورلريمه باقمهيڭز، عفو ايديڭز.
بن طوقوز سنه أوّل دنياجه بر بيوك آدمڭ أوهامنه اوغرادم. يوز رسالهلريمى تدقيقدن صوڭره يالڭز بر رسالهمڭ بر ايكى مسئلهسيله بر سنه جزا ويرديلر. بن ده هم او جزايى، هم سكز سنه بر حپسِ منفرد حكمنده بر اوطهده، قرهقول قارشيسنده، يالڭز وقت گچيردم. تا كه أهلِ سياستڭ أوهامنه طوقونهجق بر حالم بولونماسين. قسطمونى حكومتى و عدليهسى و ضابطهسى بنى تصديق ايدر. و او جزادن صوڭره چوق دفعه منزلمى تحرّيلرده قاريشق بر حالم گورونمدى و بولونمادى. أگر بولونسه ايدى و قسطمونى حكومتى بيلمدى ويا آلديرمدى، بندن زياده اونلر مسئول اولور. مادام حكومت پرنسبى جمهوريتڭ سربستيتِ وجدان دستوريله دينسزلره، سفاهتجيلره ايليشمييور، ألبته ممكن اولديغى قدر دنيايه و سياسته قاريشميان ديندارلره ده او پرنسب حكميله ايليشمز و ايليشمهملى.
قسطمونيده سكز سنه نظارت و ترصّد آلتندهكى حياتم، ضابطه و عدليهنڭ تصديقيله ثابتدر كه؛ شيمدى بڭا ايليشنلر، حكومتِ جمهوريهنڭ پرنسبيله و قانونيله دگل، بلكه أوهام و غرض يوزندن حبّهيى قبّه ياپديلر. أوت وهم و عناد
— 255 —
ايله بر حبّهيى بر طاغ گبى گوستردكلرينڭ چوق أمارهلرندن ايكى اوچنى مساعدهڭزله بيان ايدييورم:
بريسى:اون بش سنه أوّل بڭا خدمت ايدن و أسكيشهر محكمهسنده برائتندن صوڭره داها حياتندن دخى خبرم اولميان بعض ذاتلرى و هيچ گورمهديگم و بر مكتوبده چابوق قرآن اوقومش و ايمانى رسالهلرى يازييور دييه خوشمه گيتمش، بن ده ما شاء اللّٰه بارك اللّٰه ديديگم اون ايكى - اون اوچ ياشلرنده تخمين ايتديگم بعض چوجقلرى و أسكيشهر محكمهسنده بحثى گچن فقط أهمّيت ويريلمهين بر قسم أسكى مكتوبلرم يوزندن بعض رنجبر و أصنافلرى، أللرينه كلبچه ووروب بنم شيمديكى موهوم صوچمڭ شريكلرى اولارق تحتِ توقيفه آلينمالريدر.
ايكنجيسى:قسطمونى عدليهسى و ضابطهسى غايت دقّتلى بر آرامهده بتون كتابلريمى و مكتوبلريمى و گيزلى أشيامى آلدقلرى حالده بنى دگل توقيف، بلكه كتابلريمى و أشيامى تعهّدلرينه بناءً بڭا إعاده ايدهجكلرينى بكلركن بردن إسپارطه مدّعىعموميسنڭ توقيف إشعارى اوزرينه عدليهدهكى أمانتلريمى آلمادن سَوق ايديلدم. إسپارطهده غيرِ موقوف اولارق بر سؤال جواب بكلركن أڭ مدهش بر جانى گبى تجريدِ مطلق ايچنده غايت عادى بر بهانه ايله يعنى بر ژاندارمهنڭ آقشام نمازيمى يول اوستنده جامعڭ طيشنده قضايه قالمامق ايچون مساعده ايتمهسى بهانهسيله اويله بر صيقنتى او مدّعىعمومينڭ أمريله ويريلدى كه، إفادهيه گيتديگم وقت هم بنم هم معصوم بيچاره آرقداشلريمه و يولده شمندوفر ايچنده كلبچه وورمالريدر.
او رساله ايله إسم مشابهتى بولونان و صِرف ايمانى اولان يدنجى شعاع أسكى حرفلر ايله طبع ايديلمسى سببيله او يدنجىيى بو بشنجى شعاع توهّم ايدوب، يگرمى سنهلك رسالهِٔ النور أجزالرينى و اون بش سنهدن بَرى يازيلان و أله گچن
— 256 —
مكتوبلرى، نه مرورِ زمانى و نه ده عفو قانونلرينى و نه ده أسكيشهر محكمهسنڭ تبرئه و تخليه و تصفيهسنى نظره آلميهرق اويله لزومسز و معناسز سؤاللر و ويردكلرى ياڭليش معنالرله إسپارطه مدّعى عموميسى مؤاخذهيه چاليشدى. أزجمله:
يگرمى سنه أوّل بر روايته بناءً ديمشدم: دهشتلى سفيان إستانبولده ئولهجك. ديكيلىطاشده شيطان باغيرهجق و دنيايه ايشيتديرهجك. يعنى راديو ايله ئولدى دييه إعلان ايدهجك. ايشته بو جملهدهكى (دييه) كلمهسنى مدّعىعمومى اوقومدى و إعتراض ايتدى: "سن ئولدى دييورسڭ." ديدى. بن ده ديدم: "دييه" كلمهسى وار. صوڭره صوصدى. داها چوق أمارهلر وار كه، بڭا قارشى بر حبّهيى أوهام و غرض يوزندن يوز قبّه ياپيلمش. حتّى أڭ عجيبى شودر كه:
هيچ بر شى بولامدقلرندن أسكيشهر محكمهسندن برائت قزانديغمز طريقتجيلق و جمعيتجيلك و دينى حسّياتى آلَت ايتمك، أمنيتِ داخليهيه ضرر ويرمك إحتمالى و إمكانى گبى أسكى نقراتى تازهلهمك و يوز أللى صحيفهلك مدافعاتم ايله غايت قطعى ردّ ايديلن او أصلسز بهانهلر ايله بزى مؤاخذه ايتمهلريدر. بن بتون بو أصلسز بهانهلره قارشى ديرم: أگر بو سكز سنه بڭا دقّتله باقان و ايليشمهين قسطمونى حكومتنى و طوقوز سنه أوّل بر ايكى رسالهنڭ بر ايكى مسئلهسيله يالڭز بر سنه جزا ويرهبيلن، باشقهسنه ايليشمهين أسكيشهر محكمهسنى و بر سنه أوّل رسالهِٔ النورڭ بتون أجزالرينى اوچ آى تدقيقدن صوڭره عينًا إعاده ايدن إسپارطه عدليهسنى إتهام ايدهبيليرلرسه و شيمدى بنم مناسبتمله توقيف اولونانلرڭ مناسبتلرى درجهسنده بنمله و رسالهِٔ النور ايله مناسبتلرى بولونان و بو ملّتڭ روحًا أڭ مبارك و بر جهتده و كيفيتجه أكثريت تشكيل ايدن او حدسز و ضررسز متديّن ذاتلرى محكمهيه صوقابيليرلرسه، او وهّام معترضلر رسالهِٔ النورڭ بو يڭى مسئلهسنى معنّد و حقّمده أوهاملى إسپارطه مدّعىعموميسى گبى اينجهدن
— 257 —
اينجهيه تدقيقه چاليشوب او يگرمى سنه محصولنى بردن بو سنهنڭ محصوليدر، هيچ عفو قانوننه راست گلمهمش دييه بزلرى اونڭله إتهام ايدهرك محكمهيه ويرهبيليرلر. يوقسه قوجه ملّتڭ خاطرى اولان عدالت و حق و قانونى، بعض شخصلرڭ خاطرى ايچون قيرمقله؛ أڭ زياده بىطرف و هيچ تأثيراتِ خارجيه آلتنه گيرمهين و پادشاهلرى عادى آدملر صيرهسنده اوڭنده ديز چوكديرن ماهيتِ عدالت، اونلرى دائرهسنڭ خارجنه آتاجق.
بن دڭزلى محكمهسنه تسليم اولمشم. اونى حقّمده بر عدالت دائرهسى بيلمك و گورمك، خالقمڭ رحمتندن بكلهرم. مادام شيمدى حياتم دڭزلى محكمهسيله علاقهداردر. ألبته صحّتم دخى اوڭا باقار. بن خستهلغم ايچون شفقتلى بر حكيم ايستدم، بكلهدم. گلمدن بوراده دوقتورلرڭ هيئتنه يازديغم إسترحامنامهيى، شيمدى بنم بر رسمى مرجعم محكمهنڭ حاكملرينه صورتنى تقديم ايدييورم.
دوقتورلره خطابًا يازمشدم كه: سز حكيم اولمق حيثيتيله، شفقت ايتمك سزڭ مسلكجه أهمّيتلى بر سجيهڭز اولماسى (١) و حقيقتِ موتى و ئولوم ماهيتنى هر طائفهدن زياده سزڭ بيلمهڭزڭ لزومى (٢) و كوچك بر كائنات حكمنده اولان إنسانڭ تشريحاتندهكى حكمتِ ربّانيه هر مسلكدن زياده مسلگڭزده مدارِ نظر بولونماسى (٣) نقطهِٔ نظرده مدّعىعموميدن أوّل بزمله علاقهڭز وار. چونكه بو مسئلهمزده بتون وطنى علاقهدار ايدهجك اولان رسالهِٔ النوره بر نوع تعرّض وار. رسالهِٔ النور ايسه إسمِ حكيم و إسمِ رحيمه مظهر اولديغى ايچون، أڭ أهمّيتلى بر أساسى ده شفقت اولديغندن بيوك بر معنوى دوقتوردر. و هر گون نوعِ بشرده اوتوز بيڭ جنازه ايله ئولوم حقدر دييه إمضا ايديلن حقيقتِ موتڭ طلسمنى و دهشتلى ئولومڭ سَويملى معمّاسنى آچارق سرِّ قرآن ايله ئولومى يوز بيڭلر آدم حقّنده إعدامِ أبدى
— 258 —
ماهيتندن چيقاروب ترخيص تذكرهسنه چويرن و أهلِ ايمان حقّنده ئولوم ترخيص تذكرهسى اولديغنى او درجه قطعى إثبات ايتمش و حقيقى تسلّى ويرمش كه؛ يگرمى سنهيه ياقيندر زنديقلره، مادّيونلره، طبيعيّونلره ميدان اوقوديغى حالده هيچ بر فيلسوف هيچ بر مسئلهسنى جرح ايدهمهمش اولان رسالهِٔ النورى مدافعهيه مجبور اولديغمدن و صحّتم بر قاچ وجهده مختل اولماسندن نظرِ شفقتڭزى جدّى بر صورتده رجا ايدييورم. چونكه بن اون سكز سنهدر بر إجتماعى خستهلق سببيله حپسِ منفرد حكمنده منزوى، يالڭز ياشامشم. و يگرمى سنهدر ينه إجتماعى بر معنوى راحتسزلق جهتيله هيچ بر غزتهيى نه اوقودم و نه ديڭلهدم و نه ده مراق ايتدم. و ينه أهمّيتلى بر مرضِ إجتماعى جهتيله شيمدى ايكى سنه و ايكى آيدر زمين يوزندهكى حربلردن و حادثهلردن هيچ بر خبر آلمادم و مراق ايتمدم و صورمادم. حالبوكه بن رسالهِٔ النور إعتباريله بيڭلر آدم قدر علاقهدارم.
ثانيًا:گرچه بن اون سكز سنه حپسِ منفرد حكمنده يالڭز بر اوطهده ياشامشم فقط منزلم بو حپسِ منفرد گبى طار، رطوبتلى، عفونتلى، منظرهسز، گونشسز دگلدى. تنفّس ايدردم، بر ايكى دوستمله گوروشوردم. هم شيمدى إختيارم، يتمش ياشندهيم. هم ضعيفم، ايى بر خدمتجىيه إحتياجم وار. هم قرق أللى سنهلك بر قولونج علّتنه مبتلايم، صوغوغه طايانهمييورم. بو گچن بوتون رمضانده يالڭز ايكى أكمك ييهبيلدم. اونڭ ايچون بنم صحّتمڭ محافظهسى، بو آغير شرائط آلتنده وظيفهڭزه و همّتڭزه باقار. بنم أهمّيتسز شخصم إعتباريله صحّتم دخى أهمّيتسزدر. فقط مادام ضررسز بر صورتده هم وطنه، هم ملّته، هم إدارهيه، هم آسايشه، هم إنضباطه بيوك فائدهلرى تحقّق ايدن و يوز بيڭ آدملر اونڭله ايمانلرينى تهلكهلردن قورتاران و يوز اوتوز رساله بيڭلر نسخهلريله ناشرِ أفكارى بولونان و دنيا جريانلرندن هيچ بر جريانله علاقهسى بولونميان و سياستدن بِالكلّيه تجرّد ايدن و أصلسز بر أوهام يوزندن بر سنهدن بَرى عليهنه هجوم پلانى چوريلن،
— 259 —
ايمانى و قرآنى و صِرف اُخروى بر طائفهِٔ عظيمهنڭ مدافعهسى و أوهامڭ ضررندن قورتولماسى بنم صحّتم ايله و إعتدالِ دممله باغلانمش.
ألبته سز بيڭلر معصوم شاكردلرڭ خير دعالرينى قزانمق نيّتيله، صحّتمڭ شرائطنه جدّيتله باقارسڭز. توقيف آلتنه آلينمش بر متّهم آدمڭ صحّتى نه أهمّيتى وار دييه يالڭز رسمى باقسهڭز، حكيملكدهكى حكمت و شفقت و إنسانيت اينجينهجكلر. بنم ده شيمديكى إنسانلردن اميدم كسيلهجك.
خيلى إختيار و چوقدن خسته و چوق ضعيف و جدًّا و تام متأثّر موقوف
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
أفنديلر! حاكملر!چوق گنيش رسالهِٔ النوره عائد إسپارطه مدّعىعموميسنڭ هم مكرّر، هم إنتظامسز، هم مختلف، هم چوق سؤاللرينه قارشى بنم ده رسالهِٔ النورى مدافعه مجبوريتيله بويله إنتظامسز و پارچه پارچه و بعضًا مكرّر إفادهلريمه نظرِ مسامحه ايله باقماڭزى رجا ايدرم. رسالهِٔ النورڭ قيمتنى گوسترن بعض خصوصى محرم رسالهلر كه، كراماتِ عَلويه و كراماتِ غوثيه و إشاراتِ قرآنيه رسالهلريدر. ألڭزه گچمك و گچمش إحتماليله ديرم:
بو محكمهنڭ رسالهِٔ النوره إعتراض و تنقيد دگل، اونى مدافعه ايتمك بر وظيفهسى اولديغنى إدّعا ايدييورم. أوت وحدتِ مسئله جهتيله او مذكور اوچ محرم رسالهلر يوزر إشارتلريله رسالهِٔ النورى تصديق و حقّانيتنه إمضا باصييورلر. بر دعواده بو قدر أمارهلر شهادت ايتدكلرى حالده، او دعوا چوروتولمز. رسالهِٔ النورڭ
— 260 —
آرقهسنده اوتوز اوچ آياتِ قرآنيه إشاراتى و حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه عنهڭ اوچ كراماتِ غيبيه ايله إخباراتى و غوثِ أعظمڭ صراحته ياقين شهاداتى واردر. اوڭا هجوم، بونلره هجومدر. أوت مادام ئولوم ئولديرلمهمش و قبر قپوسى قپانمييور و حياتِ دنيويه سرعتله هيچلگه گيدييور. ألبته رسالهِٔ النور گبى قدسى و قطعى بر أثره أشدِّ إحتياج واردر.
٭ ٭ ٭
بو فقره دخى مسودّهيه گيردى، داها چيقارمدق.
(حپسدهكى قارداشلريمه يازديغم بر مكتوبدر.)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
صورغو حاكمى بنى إستجواب ايچون چاغيرديغى گون، بن قارداشلريمى ناصل مدافعه ايدهيم دييه دوشونوركن، إمامِ غزالينڭ "حزب المصون"نى آچدم. بردن بو گلن آيتلر نظرمه گوروندى:
اِنَّ اللّٰهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ اٰمَنُوا ٭ يَسْعٰى نُورُهُمْ بَيْنَ اَيْدِيهِمْ وَبِاَيْمَانِهِمْ ٭
اَللّٰهُ حَفِيظٌ عَلَيْهِمْ ٭ طُوبٰى لَهُمْ ٭
باقدم كه: برنجى آيت، (شدّهلر صاييلسه و مدّهلر صاييلمازسه، اٰمَنُوا دهكى "واو" دخى مدّهدر) مقامِ جفرى و أبجديسى بيڭ اوچيوز آلتمش ايكى (١٣٦٢) ايدر كه، تام تامنه بو سنهنڭ هجرى عين تاريخنه و بزم مؤمن قارداشلريمزى مدافعهيه عزم ايتديگمز عين زماننه، هم معناسى، هم مقامى توافق
— 261 —
ايدييور. الحمد للّٰه ديدم، بنم مدافعهمه إحتياج بيراقمييور. صوڭره خاطريمه گلدى كه: "نتيجه نه اولاجق؟" دييه مراق ايتدم. گوردم: اَللّٰهُ حَفِيظٌ عَلَيْهِمْ ٭ طُوبٰى لَهُمْ دهكى ايكى جمله، تنوين صاييلمق شرطيله، مقامِ جفريسى عينًا بيڭ اوچيوز آلتمش ايكى (أگر بر مدّه صاييلماسه) و بيڭ اوچيوز آلتمش اوچ ايدر (أگر او مدّه دخى صاييلسه) تام تامنه حفظِ إلٰهىيه پك چوق محتاج اولديغمز بو زمانه و بو سنهنڭ و گلهجك سنهنڭ هجرى عين تاريخنه توافق ايدهرك، بر سنهدن بَرى بيوك بر دائرهده و گنيش بر ساحهده عليهمزه إحضار ايديلن دهشتلى بر هجوم قارشيسنده محفوظيتمزه تأمينات ايله تسلّى ويرييور. رسالهِٔ النورڭ بو حادثهده داها پارلاق فتوحاتى مأمورين دائرهلرنده بولونماسندن شيمديكى موقّت توقّف بزى مأيوس ايتمز و ايتمهملى. و آيت الكبرانڭ طبعى سببيله مصادرهسى، اونڭ پارلاق مقامنه و نظرِ دقّتى هر طرفدن اوڭا جلب ايتمهسنه بر إعلاننامه تلقّى ايدييورم.
مَنْ اٰمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ أڭ گوزل بر دستورِ تسلّيدر. بو تسليميتله برابر، غايت قوّتلى بر تسانده و بربرينڭ قصورينه باقمامغه و رسالهِٔ النوره قارشى علاقهيى گَوْشتمك دگل، بلكه داها زياده قوّتلشديرمگه شدّتله إحتياجمز وار. بن گورويورم، بزه هجوم ايدنلر أڭ زياده تسانديمزى بوزمق ايستهيورلر و أڭ زياده بڭا قارشى إهانت درجهسنده حرمتى قيرمغه چاليشييورلر. گويا رسالهِٔ النوره قارشى حرمت، بندن ايلرى گلييور. بنى قيرمقله او قيريلير دييه ديوانهلكلرندن ظن ايدييورلر. هم شدّتلى بر صورتده قونوشمقدن بنى منع ايدييورلر. تا كه حقيقتِ مسئله آڭلاشيلمهسين و رسالهِٔ النور صوصسون. او بدبختلر بيلمييورلر كه؛ بنم ضعيف ديلمڭ صوصماسيله، أطرافده بيڭلر قارداشلريمڭ قوّتلى ديللرى و رسالهِٔ النورڭ مملكتده إنتشار ايدن بيڭلر نسخهلرينڭ پارلاق لسانلرى قونوشويورلر و صوصمازلر و صوصديريلمازلر.
— 262 —
بز اونلرڭ بتون تضييق و صيقنتى ويرمهلرينه قارشى ايمانِ تحقيقى قوّتيله و سرّيله قبره ايمان ايله گيرمك و شركتِ معنويه ايله هر بريمز يوزر لسانله دعا و تسبيحات و أعمالِ صالحه ياپمق اولان ايكى قدسى و جهاندگر قيمتلى و مدارِ سُرور قزانجمزله مقابله ايدوب گچمش زحمتلرڭ ثوابلرينى و معنوى لذّتلرينى و گلهجك مشقّتلرڭ حاضرده يوقلغنى دوشونهرك يالڭز حاضر ساعتدهكى مصيبته قارشى صبر ايچنده شكر ايتملىيز. مادام بن سزڭ ألملريڭزله ده متألّم و سزدن پك چوق زياده تضييقه معروض اولديغم حالده صبر و تحمّل ايدييورم. ألبته سزلر بنم تسلّيلريمه إحتياجڭز چوق اولماز دييه چوق تسلّى يازمييورم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
(أمنيت مديرى مدّعى عمومله برابر حپسده يانمه گلدكلرى وقت بو مكتوبى ويردم. او ده والىيه ويرمش.)
أمنيت دائرهسندهكى هيئتِ ضابطهيه بر معروضاتمدر.
أفنديلر! بنم باشمه أوهام يوزندن گلن حادثه ايله هيئتِ ضابطه أمنيتِ داخليه جهتيله چوق علاقهداردر دييه سزه ده بر حقيقتى بيان ايدهجگم. چونكه هم قسطمونيده، هم آنقرهده، هم إسپارطهده تحرّى مأمورلرى و قوميسرلر بزم أسراريمزى آڭلامق ايچون چوق تماس ايتديلر. قسطمونى ضابطهسى بيلدى كه؛ بز ضابطه وظيفهسنه أنديشه ويرمك دگل، بلكه يارديم ايدييورز. و إسپارطه ضابطهسى دخى متعدّد تماسنده بزى و رسالهِٔ النورى و شاكردلرينى آسايش و
— 263 —
إنضباط جهتنده يارديمجى و دوست گورمگه باشلاديلر. حتّى أڭ محرم أسراريمزى كه، إسپارطه مدّعىعموميسى ديڭلهمسندن تلاش ايتديگى حالده، بِلا تردّد إسپارطه ضابطهسنه ويرهجكدم و بنمله گلهجك سيويل قوميسرلر ايله گوندرهجكدم. فقط بنى كلبچهلهديلر، اونلر ده گلمديلر، بن ده گوندرهمدم.
أوت گرچه شخصم إعتباريله أهمّيتسزم و قيمتم يوق، فقط قرق سنهدر مملكتڭ چوق يرلريله علاقهدار اولمشم. او يرلرده جدّى دوستلرم و حقيقى قارداشلرم و رسالهِٔ النور درسنده آرقداشلرم كثرتله وارلر. أگر اونلرڭ وضعيتى إنضباط و آسايش لهنده اولماسه ايدى، ألبته شيمدىيه قدر بر وقوعاتلرى گورونهجكدى. حالبوكه هم أسكيشهر محكمهسنده، هم بو دفعهده وقوعاته بناءً دگل، بلكه إمكانه بنا ايديلمش. يعنى ياپمش دييه ايليشمييورلر، بلكه ياپابيلير دييه أوهام يوزندن ايليشييورلر. ايشته بورانڭ ضابطهسنه أڭ محرم أسراريمى بِلا پروا ايچنه آلان مدافعاتمى ايسترلرسه تقديم ايدهجگم. چونكه أكثر ولايتلره رسالهِٔ النور و شاكردلرى گيرمشلر. هر حالده دڭزلىيه أگر گيرمهمشسه گيرهجك. بويله حسبى، فخرى بر طرزده فنالغى، أخلاقسزلغى، آنارشيلگى، سرسريلگى إزالهيه جدّى چاليشان و تأثيراتنى قسطمونيده و إسپارطه حواليسنده گوسترن ييلماز، گرى چكيلمز بر إنضباط قوّتنى بورانڭ أمنيت دائرهسى نظره آلوب، آسايش لهنده إستعمال ايتمك واركن؛ بو قوّته أنديشهلى و متّهم نظريله باقسه، بر قاچ جهتده ضرردر دييه عرض ايدييورم.
بن بورانڭ عدليهسنه قارشى، أهمّيتسز شخصم دگل، بلكه مملكته ضررسز بر صورتده منفعتلى و قيمتلى رسالهِٔ النور و شاكردلرينى نظره آلوب مدافعه ايتديگم حالده؛ سن كنديڭى مدافعه ايت دييه بنى عجيب بر جانى طرزنده هر شيدن و قونوشمقدن تجريد و حپسِ منفرده و صحّتمه و إختيارلغمه تام طوقونهجق بر شكلده
— 264 —
صوقديلر. صوڭره دوقتورلرى خستهلغم حيثيتيله ايستدم، اونلره خطابًا درديمى يازدم. بر قاچ گون تأخيردن صوڭره بر دوقتور گلدى. اويله بر عجله ايله باقدى كه، گويا متّهم و وطنه مضر بر شخصيتڭ صحّتى نه أهمّيتى وار دييه معناسنى فهم ايتدم. داها اونلره خطابًا يازديغم إسترحامنامهيى ويرمدم. شيمدى أڭ صوڭ سزه ده مراجعت ايدييورم. بو غربتده هيچ دوست بولميان و هركس اوڭا متّهم نظريله باقان بر آدمڭ دردينى ده ديڭلهمك گركدر. بر وظيفه ايله بر سيويل پوليس گوندرهبيليرسڭز، تا كه حقيقتِ حالى آڭلاسين، سزه خبر ويرسين. و إسپارطه و دڭزلى عدليهلرينه قارشى مدافعاتمڭ صورتنى سزه گتيرسين و ضابطه ايله رسالهِٔ النور شاكردلرينڭ اورتهسنه آڭلاشمامازلق گيرمهسين.
حپسِ منفردده موقوف
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(أڭ مهم پارچه بودر)
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
(بر جمعه گوننڭ بر قاچ ساعتنڭ بر محصوليدر.)
مدّعى عمومى بك!
يگرمى سنهدر حياتِ إجتماعيهيى و بِالخاصّه بويله رسمى و اينجه و سياسى حياتى ترك ايتمشم. او حاللره قارشى آلماسى لازم گلن وضعيتى بيلهمييورم و دوشونهمييورم و دوشونمسى بنى جدًّا اينجيتييور. فقط مجبوريتله إسپارطهده
— 265 —
إنصافسز بر ذاتڭ إنتظامسز و مكرّر و لزومسز پك چوق سؤاللرينه ويرديگم جوابلرڭ خاتمهسى و خلاصهسى و صورغو حاكمنڭ ضبطنه گچن و آيريجه سزه ويريلمش اولان إنتظامسز مدافعاتم و إستدعامده بلكه صدد خارجنده و لزومسز و تكرار و إنتظامسزلق و عليهمه دونهجك شدّتلى تعبيرلر و بيلهمديگم يڭى قانونلره مخالف إفادهلر بولونهبيلير. فقط مادام حقيقت اوزره گيدييور، حقيقتڭ خاطرى ايچون او قصورلره باقمهمق گركدر. او إستدعا ده اوچ - درت بلكه طوقوز أساس اوزرينه گيدييور.
برنجيسى:مادام حكومتِ جمهوريه، جمهوريتدهكى حرّيتِ وجدان دستوريله، دينسزلره و سفاهتجيلره ايليشمييور. ألبته ديندارلره و تقواجيلره ده ايليشمهمك گركدر. و مادام دينسز بر ملّت ياشاماز و آسيا دين نقطهسنده آوروپايه بڭزهمز و إسلاميت حياتِ شخصيه و اُخرويه جهتنده خرستيانلغه اويماز و دينسز بر مسلمان باشقه دينسزلر گبى اولماز. و بو بيڭ سنهدن بَرى دنيايى ديانتيله ايشيقلانديران و بتون دنيانڭ تهاجمنه قارشى، صلابتِ دينيهسنى قهرمانانه محافظه ايدن بو وطندهكى ملّتڭ بر إحتياجِ فطريسى حكمنه گچن ديانت، صلاحت و بِالخاصّه ايمان حقيقتلرينڭ اوگرنمهسى يرلرينه هيچ بر ترقّيات، هيچ بر مدنيت طوتاماز و او إحتياجى اونلره اونوتديراماز. ألبته بو وطندهكى ملّته حكم ايدن بر حكومت، رسالهِٔ النوره عدالت و قانون و آسايش جهتنده ايليشمز و ايليشديرمهملى.
ايكنجى أساس:مادام بر شيئى ردّ ايتمك باشقهدر و او شيئى قلبًا قبول ايتمهمك داها باشقهدر. و اونڭله عمل ايتمهمك بتون بتون باشقهدر. و هر حكومتده شدّتلى مخالفلر بولونور و مجوسى حاكميتى آلتنده مسلمانلر و حكومتِ إسلاميهِٔ عُمَريهده يهوديلر، خرستيانلر بولونمش. و آسايشه و إدارهيه ايلشمهيهنڭ
— 266 —
حرّيتِ شخصيهسى هر حكومتده واردر، ايليشيلمز و حكومت أله باقار، قلبه باقماز. و مادام آسايشه و إدارهيه و سياسته ايليشمك ايستهين هر حالده هيچ شبههسز غزتهلر ايله و دنيا حادثاتى ايله علاقهدار اولاجق، تا كندينه يارديم ايدن جريانلرى، وضعيتلرى، حادثاتى بيلسين، تا ياڭليش آياغنى آتماسين. و رسالهِٔ النور ايسه؛ شاكردلرينى او درجه منع ايتمش كه، بوتون ياقين دوستلرم بيلييورلر كه؛ يگرمى سنهدر دگل غزتهلرى اوقومق، بلكه صورماسنى و مراق ايتمهسنى و دوشونمسنى بڭا ترك ايتديرمش. و ايكى سنه و ايكى آيدر، (٭): يدى سنه عين حال دوام ايتدى، هيچ صورمدى. قطعيًا دنيا حربلرندن و وضعيتلرندن هيچ بر خبر آلمامق درجهده بنى حياتِ إجتماعيهدن چكمش. ألبته و ألبته، حكمتِ حكومت و قانونِ سياست و دستورِ عدالت بڭا و بنم گبى قارداشلريمه ايليشمز و ايليشن هر حالده يا أوهامدن ويا غرضندن ويا عنادندن ايليشير.
اوچنجيسى:بر مدّعىعمومى ياڭليش بر معنا ايله بشنجى شعاعه دائر سؤاللرنده قانون حسابنه دگل، بلكه بر ئولمش شخصڭ دوستلغى تعصّبى حسابنه معناسز و لزومسز إعتراضلرى سببيله بو گلهجك اوزونجه تفصيلاتى ويرمگه مجبور اولدم.
أوّلا: بو بشنجى شعاعى بز محرم طوتويورز (١). نشر ايتمييورز (٢). هم بتون تحرّيلرده بنده بولونمادى (٣). هم سكز سنهده بر ايكى دفعه، بر ايكى ساعت أليمه گچدى (٤). هم مقصدى يالڭز عوامڭ ايمانلرينى شبههلردن و متشابه حديثلرى إنكاردن قورتارمقدر. دنيا جهتنه اوچنجى، دردنجى درجهده، طولاييسيله باقار (٥). هم ويرديگى غيبى خبرلر طوغريدر (٦). هم أهلِ سياست و دنيا ايله مبارزه ايتمز، يالڭز إخبار ايدر (٧). هم شخصلرى تعيين
— 267 —
ايتمييور (٨). كلّى بر صورتده، بر حقيقتِ حديثيهيى بيان ايدر. فقط بر زمان صوڭره او كلّى حقيقتى بو عصردهكى دهشتلى بر شخصه تام تطبيق ايتمشلر. اونڭ ايچون بو سنهلرده يڭى تأليف ايديلمش ظنّيله إعتراض ايتديلر. هم او رسالهنڭ أصلى، دار الحكمتدن ده داها أسكيدر. يالڭز بر زمان صوڭره تنظيم ايديلدى، رسالهِٔ النوره گيردى. شويله كه:
حرّيتدن أوّل إستانبوله گلدم. او زمان ژاپونيانڭ باش قوماندانى، إسلام علماسندن دينى بعض سؤاللر صورمشدى. اونلرى إستانبول خواجهلرى بندن صورديلر. هم چوق شيلرى او مناسبتله سؤال ايتديلر. أزجمله، بر حديثده: "آخر زمانڭ دهشتلى بر شخصى صباح قالقار، آلننده هٰذَا كَافِرٌ جملهسى يازيلمش بولونور" حديث واردر دييه بندن سؤال ايتديلر. ديدم: "بر عجيب شخص، بو ملّتڭ باشنه گچر و صباح قالقار باشنه شاپقه گيهر و گيديرر." بو جوابدن بونى صورديلر: "عجبا او زمان اونى گيهن كافر اولماز مى؟" ديدم: "شاپقه باشه گلهجك، سجدهيه گيتمه دييهجك. فقط باشدهكى حقيقى ايمان شاپقهيى ده سجدهيه گتيرهجك، مسلمان ايدهجك إن شاء اللّٰه." صوڭره ديديلر: "عين شخص بر صو ايچهجك، اونڭ ألى دلينهجك. بو حادثه ايله سفيان اولديغى بيلينهجك؟" بن ده جوابًا ديدم: "بر ضربِ مَثل وار كه، چوق إسرافلى آدمه "ألى دليكدر" يعنى ألنده مال طورمييور، آقييور، ضايع اولور، دينيلييور. ايشته او دهشتلى آدم بر صو اولان راقىيه مبتلا و اونڭله خسته اولاجق و كنديسى حدسز إسرافاته گيرهجك، باشقهلرينى ده آليشديرهجق." صوڭره بريسى صوردى كه: "او سفيان ئولديگى زمان إستانبولده ديكيلى طاشده شيطان بوتون دنيايه باغيرهجق و ايشيتديرهجك كه؛ فلان ئولدى." بن او وقت ديدم: "تلغرافله خبر ويريلهجك." فقط بر زمان صوڭره راديو چيقمش ايشيتدم. أسكى جوابم تام
— 268 —
دگلمش بيلدم. دار الحكمتده ايكن ديدم: "شيطان گبى راديو ايله دنيايه ايشيتديرهجك." صوڭره سدِّ ذو القرنيْن و يأجوج و مأجوج و دابّة الأرض و دجّال و نزولِ عيسى عليه السلام حقّنده سؤاللر صورلمشدى. بن ده جواب ويرمشدم. حتّى أسكى رسالهلرمده اونلر قسمًا يازيلمشلر.
بر زمان صوڭره مصطفى كمالڭ ايكى دفعه شفره ايله و وانڭ أسكى واليسى و بنم دوستم تحسين بگڭ واسطهسيله بنى آنقرهيه تلطيف ايچون (نشر ايديلن خطواتِ ستّهيه مكافاةً) جلب ايتدى، گيتدم. شيخ سنوسى او كردجه لسانى بيلمديگندن بنى اونڭ يرنده اوچ يوز ليرا معاشله ولاياتِ شرقيهيه واعظِ عمومى، هم مبعوث، هم ديانت رياستى دائرهسنده دار الحكمت أعضالريله برابر أسكى وظيفهم ايله ممنون ايتمك و بنم وانده تملنى آتديغم مدرسة الزهرا و شرق دار الفنونمه سلطان رشادڭ ويرديگى اون طوقوز بيڭ آلتون ليرايى يوز أللى بيڭ بانقنوطه إبلاغ ايدهرك (ايكى يوز مبعوث ايچنده يوز آلتمش اوچ مبعوثڭ إمضاسيله) قبول ايديلديگى حالده؛ بن بشنجى شعاع أصلنڭ ويرديگى خبرڭ بر قسمنى، اوراده او آدمده گوردم. مجبوريتله او چوق أهمّيتلى وظيفهلرى بيراقدم. و بو آدمله باشه چيقيلماز، مقابله ايديلمز دييه، دنيايى و سياستى و حياتِ إجتماعيهيى ترك ايدوب يالڭز ايمانى قورتارمق يولنده وقتمى صرف ايتدم. يالڭز بعض ظالم و إنصافسز مأمورلر، بڭا دنيايه باقهجق ايكى اوچ رسالهلرى يازديرديلر. صوڭره بعض ذاتلر، آخر زمان حادثاتنى خبر ويرن متشابه حديثلرى سؤال ايتمك مناسبتيله، او أسكى رسالهنڭ أصلنى تنظيم ايتدم. رسالهِٔ النورڭ بشنجى شعاعى نامنى آلدى. رسالهِٔ النورڭ نومرولرى، تأليف ترتيبيله دگل. مثلا، اوتوز اوچنجى مكتوب، برنجى مكتوبدن داها أوّل تأليف ايديلمش و بو بشنجى شعاعڭ أصلى گبى رسالهِٔ النورڭ بر قسم أجزالرى، رسالهِٔ النوردن أوّل تأليف ايديلمش. هر نه ايسه... بو مقامده بر
— 269 —
مدّعىعمومىنڭ، مصطفى كماله دوستلغى تعصّبيله، قانونسز و لزومسز و ياڭليش إعتراض و سؤاللرى بنى بو صدد خارجى ايضاحاتى ويرمگه مجبور أيلدى. بن اونڭ، عدليه قانونى نامنه تمامًا شخصى و قانونسز بر سوزينى مثال اولارق بيان ايدرم.
او ديدى: "بشنجى شعاعده سن هيچ قلبًا ندامت ايتمدڭ مى كه، اونى راقيدن و شرابدن صو طولومبهسى گبى تعبيرلر ايله تزييف ايتمشسڭ؟" بن بو بتون بتون معناسز و ياڭليش دوستلق تعصّبنه مقابل ديرم: قهرمان اوردونڭ ظفرى و شرفى اوڭا ويريلمز، يالڭز بر حصّهسى اولابيلير. ناصلكه اوردونڭ بوتون غنيمتى، ماللرى، أرزاقلرى بر قوماندانه ويريلسه ظلمدر، دهشتلى بر حقسزلقدر. أوت ناصل او إنصافسز، او چوق قصورلى آدمى سومهمكله بنى إتهام ايتدى، عادتا وطن خائنى ياپدى. بن ده اونى، اوردويى سومهمكله إتهام ايدييورم. چونكه بتون شرفى و معنوى غنيمتى او دوستنه ويروب، اوردويى شرفسز بيراقييور. حقيقت ايسه، مثبت شيلر، حسنهلر، اييلكلر جماعته، اوردويه توزيع ايديلير و منفى تخريبات و قصورلر باشه ويريلير. چونكه بر شيئڭ وجودى، بتون شرائطڭ و أركاننڭ وجودى ايله اولور كه؛ قوماندان يالڭز بر شرطدر. و او شيئڭ عدمى و بوزولماسى ايسه، بر شرطڭ عدمى ايله و بر ركنڭ بوزولماسى ايله محو اولور، بوزولور. او فنالق باشه، رئيسه ويريلهبيلير. اييلكلر حسنهلر، أكثريتله مثبت و وجوديدر. باشلر صاحب چيقامازلر. فنالقلر و قصورلر، عدميدر و تخريبيدر. رئيسلر مسئول اولورلر. حق و حقيقت بويله ايكن ناصلكه بر عشيرت فتوحات ياپسه "آفرين حسن آغا"، أگر مغلوب اولسه "توه" دييه عشيرت تزييف ايديلير، بتون بتون حقيقتڭ عكسنه حكم ايديلير. عينًا اويله ده؛ بنى إتهام ايدن او مدّعى بتون بتون حقڭ و حقيقتڭ عكسنه بر خطاسيله، گويا عدليه نامنه حكم ايتدى.
— 270 —
عينًا بونڭ خطاسى گبى: أسكى حربِ عموميدن برآز أوّل، بن وانده ايكن بعض متّقى ذاتلر يانمه گلديلر. ديديلر كه: "بعض قوماندانلرده دينسزلك اولويور، گل بزه إشتراك ايت. بز بو منافق رئيسلره إطاعت ايتميهجگز."
بن ده ديدم: "او فنالقلر، او دينسزلكلر، او گبى قوماندانلره مخصوصدر. اوردو اونڭله مسئول اولماز. بو عثمانلى اوردوسنده بلكه يوز بيڭ أوليالر وار. بن بو اوردويه قارشى قلنج چكهمم، سزه إشتراك ايتمهم." او ذاتلر بندن آيرلديلر، قلنج چكديلر، نتيجهسز بيتليس حادثهسى وجوده گلدى. آز بر زمان صوڭره، حربِ عمومى پاطلادى. او اوردو، دينِ إسلام نامنه إشتراك ايتدى، جهاده گيردى. او اوردودن يوز بيڭ شهيدلر أوليا مرتبهسنه چيقوب بنى او دعوامده تصديق ايدهرك قانلريله ولايت فرمانلرينى إمضالاديلر. هر نه ايسه.. برآز اوزون سويلهمگه مجبور اولدم. چونكه هيچ بر حسّياتله و خارجى تأثيراتله متأثّر اولمامق ماهيتنڭ قطعى بر خاصّهسى بولونان عدالت حقيقتى نامنه، بويله جزئى و خطا حسّياتله و طرفگيرلكله بزه و رسالهِٔ النوره قارشى مزيِّفانه حركت ايدن مدّعىعمومىنڭ عجيب وضعيتى، بنى بو اوزون إفادهيه سَوق ايتدى.
دردنجى أساس:أسكيشهر محكمهسى، يوز رسالهيى و مكتوبلرى درت آى تدقيقدن صوڭره يالڭز يوز يگرمىده اون بش آدمه آلتيشر آى جزا و بڭا ده، يوز رسالهدن يالڭز بر ايكى رسالهده اون بش كلمه ايله بر سنه جزا ويرهبيلدى. طريقتجيلق و جمعيتجيلك و شاپقه مسئلهلرنده برائت ايتديرديلر. بز دخى او جزايى چكدك. اوندن صوڭره قسطمونيده چوق دفعه تحرّيلرده هيچ بر ايليشيگمزى بولماديلر. و گچن سنه إسپارطهده محرم و غيرِ محرم رسالهِٔ النورڭ بتون أجزالرى بِلا إستثنا حكومتڭ ألنه گچدى. اوچ آى تدقيقدن صوڭره عمومى صاحبلرينه إعاده ايديلدى. مادام حقيقت بودر: بنى و رسالهِٔ النورڭ شاكردلرينى إتهام ايدن، او
— 271 —
گبى قانون نامنه قانونسز و غرض و حسّياتله بزى مؤاخذه ايدنلر، بزدن أوّل هم أسكيشهر محكمهسنى، هم قسطمونى حكومتنى و ضابطهسنى، هم إسپارطه عدليهسنى إتهام ايدوب، (وارسه) صوچمزه تام تشريك ايدييورلر. چونكه بر صوچمز اولسه ايدى، بو اوچ حكومتڭ ياقيننده چوق زمان تجسّس ايله گورمدى ويا آلديرمدى؛ بزدن زياده اونلر صوچلى اولورلر. حالبوكه دنيايه قاريشمق آرزوسى بزده بولونسه ايدى، بويله سينك ويزيلتيسى گبى دگل، طوپ گلّهسى گبى سس و پاطلاق ويرهجكدى.
ديوانِ حربِ عُرفيده و مصطفى كماله حدّتنه قارشى ديوانِ رياستده، شدّتلى و طوقوناقلى مدافعه ايدن بر آدم، اون سكز سنه ظرفنده كيمسهيه سزديرمهدن دنيا أنتريقهلرينى چويرييور دييه اونى إتهام ايدن، ألبته بر غرضله ايدر. بز دڭزلى مدّعىعموميسندن اُميد ايدرز كه؛ بزى بويلهلرڭ أغراضندن قورتارسين، حقيقتِ عدالتى گوسترسين.
بشنجى أساس:رسالهِٔ النور شاكردلرينڭ، ممكن اولديغى قدر، سياسته و إداره ايشنه و حكومتڭ إجراآتنه قاريشمهمق بر دستورِ أساسيلريدر. چونكه خالصانه خدمتِ قرآنيه، اونلره هر شيئه بدل كافى گلييور.
هم شيمدى حكم ايدن اويله قوّتلى جريانلر ايچنده هيچ كيمسه، إستقلاليتنى و إخلاصنى محافظه ايدهمز. هر حالده بر جريان اونڭ حركتنى كندى حسابنه آلاجق، كندى دنيوى مقصدينه آلَت ايدهجك. او خدمتڭ قدسيتنى بوزاجق. هم مادّى مبارزهده شو عصرڭ بر دستورى اولان أشدِّ ظلم و أشدِّ إستبداد ايله، برينڭ خطاسيله اونڭ معصوم چوق طرفدارلرينى أزمك لازم گلهجك. يوقسه، مغلوب دوشهجك. هم دنيا ايچون، ديننى بيراقان ويا آلَت ايدنلرڭ
— 272 —
نظرلرنده قرآنڭ هيچ بر شيئه آلَت اولاميان قدسى حقيقتلرى بر پروپاغندهِٔ سياستده آلَت اولمش توهّم ايديلهجك. هم ملّتڭ هر طبقهسى؛ موافقى مخالفى، مأمورى عاميسى او حقيقتلرده حصّهلرى وار و اونلره محتاجدرلر. رسالهِٔ النور شاكردلرى، تام بىطرف قالمق ايچون سياستى و مادّى مبارزهيى تام بيراقمق و هيچ قاريشمهمق لازم گلمش.
آلتنجى أساس:بو مسئلهده بنم شخصمڭ ويا بعض قارداشلريمڭ قصوريله رسالهِٔ نوره هجوم ايديلمز. او طوغريدن طوغرىيه قرآنه باغلانمش و قرآن دخى عرشِ أعظم ايله باغليدر. كيمڭ حدّى وار، ألنى اورايه اوزاتسين، او قوّتلى ايپلرى چوزسون. هم بو مملكته مادّى و معنوى بركتى و فوق العاده خدمتى، اوتوز اوچ آياتِ قرآنيهنڭ إشاراتى ايله و إمامِ على رضى اللّٰه عنهڭ اوچ كراماتِ غيبيهسيله و غوثِ أعظمڭ (قدّس سرّه) قطعى إخباريله تحقّق ايتمش اولان رسالهِٔ النور؛ بزم عادى و شخصى قصوريمزدن مسئول اولماز و اولاماز و اولماملى. يوقسه بو مملكته هم مادّى، هم معنوى تلافى ايديلميهجك درجهده ضرر اولاجق.
(حاشيه): بو إستدعا قسطمونى زلزلهسندن يگرمى گون أوّل يازيلمشدى. رسالهِٔ النور بركتيله هر ولايتدن زياده آفاتدن محفوظ قالمشدى. شيمدى آفات باشلادى، بو دعوامزى تصديق ايتدى.
بعض زنديقلرڭ شيطنتيله رسالهِٔ النوره قارشى چوريلن پلانلر و هجوملر إن شاء اللّٰه بوزولاجقلر، اونڭ شاكردلرى باشقهلره قياس ايديلمز، طاغيتديريلماز، واز گچيريلمز، جنابِ حقّڭ عنايتيله مغلوب ايديلمزلر. أگر مادّى مدافعهدن قرآن منع ايتمسه ايدى، بو ملّتڭ جان طمارى حكمنده عمومڭ توجّهنى قزانان و هر طرفده بولونان او شاكردلر، شيخ سعيد و منمن حادثهلرى گبى جزئى و نتيجهسز حادثهلرله بولاشمازلر. اللّٰه ايتمهسين، أگر مجبوريتِ قطعيه درجهسنده اونلره ظلم ايديلسه و
— 273 —
رسالهِٔ النوره هجوم اولسه، ألبته حكومتى إغفال ايدن زنديقلر و منافقلر بيڭ درجه پشيمان اولاجقلر.
الحاصل؛مادام بز أهلِ دنيانڭ دنيالرينه ايليشمييورز، اونلر ده بزم آخرتمزه و ايمانى خدمتمزه ايليشمهسينلر.
موقوف
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
دڭزلينڭ إنصافلى مدّعى عموميسنڭ إدّعانامهسنه قارشى أوّلًا (بش آلتى أساس) اولارق مدّعى عمومى بگه أوّلجه يازيلان بر كوچك مدافعهيى بر إعتراضنامه و ثانيًا محكمهنڭ ألنده بولونان أسكيشهر مدّعى عموميسنڭ إدّعانامهسنه مقابل ويريلن أسكى إعتراضنامه و مدافعهيى و ثالثًا كوچك مدافعهدهكى (بش آلتى أساسه) (اوچ درت أساسى) بر إعتراضنامه اولارق إدّعا مقامنه، آغير جزا محكمهسنه تقديم ايدييورم.
برنجى أساس:إدّعانامهده باشقه يرلردهكى سطحى تحقيقاته بناءً بزه بر جمعيتِ سياسيه نقطهسنده باقمش. بوڭا جوابمز:
أوّلا:بتون بنمله آرقداشلق ايدن ذاتلرڭ شهادتيله اون طوقوز سنهدن بَرى هيچ بر غزتهيى اوقوميان و ديڭلهمهين و صورميان و بو ايكى سنه بش آيدر حربِ عموميدن هيچ بر خبر آلميان و مراق ايتمهين و بيلمهين بر آدم ألبته سياستله هيچ بر علاقهسى يوقدر و سياسى جمعيتلر ايله هيچ بر مناسبتى اولماز.
— 274 —
و ثانيًا:رسالهِٔ النورڭ يوز اوتوز پارچهلرى ميداندهدر. ايچنده ايمانى حقيقتلردن باشقه بر هدف، بر مقصدِ دنيوى اولماديغنى، أسكيشهر محكمهسى (يالڭز بر ايكى رسالهدن باشقه) ايليشمهمسى و قوجه قسطمونى ضابطهسنڭ سكز سنه ظرفنده دائمى ترصّد ايله برابر ايكى خدمتجمدن باشقه، يالڭز اوچ آدمدن باشقه بر بهانه ايله متّهم بولمامسى قطعى بر حجّتدر كه: رسالهِٔ النور شاكردلرى هيچ بر وجهله سياسى جمعيت دگللر. أگر إدّعانامهدهكى جمعيتدن مقصدى، ايمانى و اُخروى بر جماعت ايسه؛ اوڭا جوابًا ديرز كه: أگر دار الفنون طلبهلرينه و هر نوع أصنافه برر جمعيت نامى ويريلسه، بزه ده او نوعدن بر جمعيت نامى ويريلهبيلير. أگر دينى حسّياتله أمنيتِ داخليهيى إخلال ايدهجك بر جماعت نامى ويريلييورسه، بوڭا مقابل ديرز: يگرمى سنه ظرفنده بو فورطنهلى زمانده رسالهِٔ النورڭ يوز رسالهلرندن بيڭلر نسخهلرينى بيڭلر آدم كمالِ مراقله اوقودقلرى حالده هيچ بر يرده هيچ بر وقوعات ايله أمنيتِ داخليهيه ايليشمهملرى و ايليشمهلرى نه حكومتجه و نه ده محكمهجه قيد ايديلمهمسى بو إتهامى چوروتويور. أگر حسّياتِ دينيهيى قوّتلنديرمسندن إستقبالده أمنيتِ داخليهيه ضرر ويرهبيلير دييه بر جمعيت نامى ويريلمش ايسه بوڭا مقابل ديرز:
أوّلًا: باشده ديانت رياستى، بتون واعظلر عين خدمتى گورويورلر.
ثانيًا: رسالهِٔ النور شاكردلرى دگل أمنيته آسايشه ضرر ويرمك، بلكه بتون قوّت و قناعتلريله ملّتى آنارشيلكدن محافظه و أمنيت و آسايشى تأمين ايتمك ايچون چاليشدقلرينه دليل ايسه، برنجى أساسده بيان ايديلمش.
أوت، بز بر جماعتز. هدفمز و پروغراممز أوّلا كنديمزى، صوڭره ملّتمزى إعدامِ أبديدن و دائمى حپسِ منفرددن قورتارمق و وطنداشلريمزى آنارشيلكدن و سرسريلكدن محافظه ايتمك و ايكى حياتمزى إمحايه وسيله اولان زندقهيه قارشى
— 275 —
رسالهِٔ النورڭ چليك گبى حقيقتلريله كنديمزى محافظه اولديغنه حجّت ايسه: رسالهِٔ النورڭ زندقهيه قارشى معنوى بر مدافعهنامهسى حكمنده اولان دڭزلى حپسنڭ ميوهسى نامنده و رسالهِٔ النورڭ قيصه بر خلاصهسى و أساس مسلگنى بيان ايدن رسالهجكدر كه بر نسخهسى مدّعى عموميلگه ويريلمش.
ايكنجى أساس:رسالهلرده بعض طوقوناقلى جملهلر وار دييه باشقه يرلرڭ ناقص و سطحى تحقيقاتلرينه بناءً بزى إتهام ايدييورلر. بوڭا مقابل ديرز: مادام مقصديمز ايمان و آخرتدر، أهلِ دنيا ايله مبارزه دگل. و مادام او پك جزئى و يالڭز بر ايكى رسالهيه مخصوص ايليشمك قصدى دگل، بلكه مقصديمزه يوروركن اونلره چارپمشز. ألبته بر غرضِ سياسى معناسنده اولاماز. و مادام إمكانات باشقهدر، وقوعات باشقهدر. حقّمزده آسايشه ضرر ياپمش دگل "ياپابيلير" دييه إتهام ايدييور. هركسڭ بر آدمى ئولديرهبيلير دييه إتهامى گبى معناسز بر إتهامدر. و مادام يگرمى سنه مدّتنده يگرمى بيڭلر آدمده و بيڭلر نسخهلر و مكتوبلرده هم أسكيشهر، هم قسطمونى، هم إسپارطه شدّتلى تدقيق و تحرّيلرده حقيقى بر صوچ تشكيل ايدهجك مادّهلرى بولامديلر. و أسكيشهر محكمهسى بر شى بولماديغندن مجبوريتله بر لاستيكلى قانون مادّهسندن بزى مسئول ايتديگى گبى؛ بتون دينى درسنى ويرنى دخى مسئول ايدر بر طرزده، يوز آدمدن اون بش آدمه آلتيشر آى جزا ويرهبيلدى. عجبا بزم گبى بر آدمڭ سزدن اولسه، بر سنهده يگرمى محرم مكتوبلرى بو طرزده تدقيق ايديلسه، اونى مسئول و محجوب ايدهجك يگرمى جمله بولونماز مى؟ حالبوكه بزده يگرمى بيڭ آدمدن يگرمى بيڭ نسخه و مكتوبلرده حقيقى مسئول ايدهجك يگرمى جمله بولامدقلرندن گوسترييور كه: رسالهِٔ النورڭ هدفى طوغريدن طوغرىيه آخرتدر. دنيا ايله آليش ويريشى يوقدر.
اوچنجى أساس:دڭزلى محكمهسنڭ إنصافلى مدّعىعموميسنڭ باشقه يرلرده إنصافسز و سطحى ضبطنامهلرينه بناءً إدّعانامهده قيد ايتديگى مادّهلر و
— 276 —
تاريخسز مكتوبلر؛ هم يگرمى و اون بش و اون سنه ظرفندهكى مخابرهلردن و قطعى جوابى اوچنجى أساسده و إستدعامڭ ايكنجى سؤالنده بولونان بشنجى شعاعدن او يوز اوتوز رسالهلرڭ يالڭز درت بش رسالهلرندن و أسكيشهر محكمهسنڭ تدقيقندن گچن و جزاسنى چكديرن و عفو قانونلرى گورن مكتوبلر و رسالهلردن إتهاممزه مدار بعض بهانهلر وار. عجبا ٣١ مارت حادثهسنده بابِ سرعسكريده و شيخ الإسلام و علمايى ديڭلهمهين سكز طابورى بر نطقله إطاعته گتيرن بر آدم، سكز سنه ظرفنده (ضبطنامهلره گوره) چاليشمش، يالڭز قسطمونيده بش آدمى إغفال ايدهبيلمش دينيلهبيلير مى؟ ايشته محرم و غيرِ محرم بتون أوراق و كتابلريمى اودونلر ييغينى آلتندن چيقاروب، اوچ آى تدقيقدن صوڭره يالڭز فيضى، أمين، حلمى، توفيق، صادقدن باشقه كيمسهيى او قوجه قسطمونيده بولماديلر. بو بش ذات ايسه، لِلّٰه ايچون بڭا شخصى خدمت مناسبتيله گوندريلمشلر. أگر او سطحى ضبطنامهلر گبى ياپسه ايدم، بش دگل بلكه بش يوز و بش بيڭ آدملرى قانديرهبيليردم. او ضبطنامهلرده نه قدر ياڭليشلر بولونديغنه بر ايكى نمونهيى بيان ايدييورم:
زمانِ سعادتدن شيمدىيه قدر جارى بر عادتِ إسلاميهيه إتّباعًا رسالهِٔ النورڭ خصوصى منبعلرى اولان يوزر آياتِ مشهورهيى بيوك بر أنعام گبى بر حزبِ قرآنى ياپديغمزى، "دينده تحريفات ياپييور" دييه مؤاخذه ايتمشلر.
هم أسكيشهر محكمهسنده مدارِ نظر اولوب أهمّيت ويريلمهين (لا دينى زماننده لاتين حرفلرينڭ قبولى تاريخنه توافقله إنكارِ حشره بر أمارهدر دييه) بزى بوگون يازيلمش گبى مسئول ايتمك ايستهيور.
هم بر سنه جزاسنى چكديگم و محرم طوتولان و ضبطنامهده قيد ايديلديگى گبى اودون ييغينلرى آلتندن چيقاريلان تستّر رسالهسيله، بو سنه يازيلمش و نشر
— 277 —
ايديلمش گبى، بزى إتهام ايتمك ايستر. هم آنقرهده حكومتڭ رياستنده بولونان بريسنه (مصطفى كماله) سويلهديگم إعتراضلره و آغير سوزلره مقابله ايتمهيوب سكوت ايدن و او ئولدكدن صوڭره، اونڭ ياڭليشنى گوسترن بر حقيقتِ حديثيهيى بياندهكى فطرى و لزوملى و محرم تنقيدلرم مدارِ مسئوليت ياپيلمش. ئولمش و حكومتدن علاقهسى كسيلمش بر شخصڭ خاطرى نرهده؟ و حكومتڭ و ملّتڭ بر خاطرهسى و جنابِ حقّڭ بر تجلّئِ حاكميتى اولان عدالت قانونلرى نرهده؟
هم بز حكومتِ جمهوريه أساسلرندن أڭ زياده كنديمزه مدارِ إستناد و اونڭ ايله كنديمزى مدافعه ايتديگمز حرّيتِ وجدان أساسى، بزم عليهمزده مدارِ مسئوليت طوتولمش؛ گويا بز حرّيتِ وجدان أساسنه معارض گيدييورز.
هم مدنيتڭ سيّئاتنى و قصورلرينى تنقيد ايتمهسندن، خاطر و خيالمه گلمهين بر شيئى ضبطنامهلرده إسناد ايدييور: گويا بن راديويى
(حاشيه): راديو گبى عظيم بر نعمتِ إلٰهيهيه قارشى عظيم بر شكر اولمق ايچون: "راديو قرآنى اوقويوب بتون روىِ زمين يوزندهكى إنسانلره ديڭلتديروب، كُرهِٔ هوانڭ بر حافظِ قرآن اولماسيدر." ديمشدم.
و طيّارهيى و شمندوفرى قوللانيلماسنى قبول ايتمييورم دييه، ترقّياتِ حاضره عليهنده بولونديغمله مسئول ايدييور.
ايشته بو نمونهلرينه قياسًا نه قدر خلافِ عدالت بر معامله اولديغنى، إن شاء اللّٰه إنصافلى و عدالتلى اولان دڭزلى مدّعىعموميسى و محكمهسى گوسترهرك، او ضبطنامهلرڭ أوهاملرينه أهمّيت ويرميهجكلر.
هم أڭ عجيبى بودر كه؛ باشقه محكمهنڭ مدّعىعموميسى بندن صوردى: "محرم بشنجى شعاعده ديمشسڭ: "اوردو، ديزگيننى او دهشتلى شخصڭ ألندن قورتارهجق." مرادڭ، اوردويى حكومته قارشى إطاعتسزلگه سَوق
— 278 —
ايتمكدر." بن ده ديدم: "مقصدم؛ او قوماندان يا ئولهجك ويا تبديل ايديلهجك، اوردو اونڭ تحكّمندن قورتولاجق ديمكدر. عجبا هم غايت محرم، سكز سنهده يالڭز ايكى دفعه أليمه گچن و عين زمانده غيب ايديلن، هم آخر زمانه عائد بر حديثڭ معناسنى كلّى بر صورتده بيان ايدن، هم أصلى أسكيده تأليف ايديلن بر رساله، هم بر تك نفر گورمديگى حالده ناصل سببِ إتهام اولور؟" مع التأسّف، او إنصافسزلرڭ او عجيب إتهامى إدّعانامهيه گيرمش.
هم أڭ غريبى شودر كه، بر يرده ديمشم: جنابِ حقّڭ بيوك نعمتلرى اولان طيّاره، شمندوفر و راديويى بيوك شكر ايله مقابله لازمكن؛ بشر شكر ايتمدى، طيّارهلر ايله باشلرينه بومبالر ياغدى. و راديو اويله بيوك بر نعمتِ إلٰهيهدر كه، اوڭا مقابل شكر ايسه، او راديو ميليونلر ديللى بر كلّى حافظِ قرآن اولوب بتون زمين يوزندهكى إنسانلره قرآنى ديڭلتديرسين و يگرمنجى سوزده قرآنڭ مدنيت خارقهلرندن غيبى خبر ويرديگنى بيان ايدركن بر آيتڭ إشارتى اولارق "كافرلر شمندوفر ايله عالمِ إسلامى مغلوب ايدرلر." ديمشم. إسلامى بو خارقهلره تشويق ايتديگم حالده، بر سببِ إتهامم اولارق "شمندوفر و طيّاره و راديو گبى ترقّياتِ حاضره عليهندهدر" دييه، إدّعانامهنڭ آخرنده بنى أوّلكى مدّعىعمومىنڭ غرضلرينه بناءً إتهام ايدر.
هم هيچ بر مناسبتى اولماديغى حالده، بر آدم رسالهِٔ النورڭ ايكنجى بر إسمى اولان رسالة النور تعبيرندن، "قرآنڭ نورندن بر رسالتدر، بر إلهامدر" ديمش. إدّعانامهده باشقه يرڭ ويردكلرى ياڭليش معنا ايله، گويا "رسالهِٔ النور بر رسولدر" دييه بنم ايچون بر سببِ إتهام طوتولمش.
هم مدافعاتمده يگرمى يرده قطعى بر صورتده حجّتلرله إثبات ايتمشز كه، بتون دنيايه قارشى ده اولسه دينى و قرآنى و رسالهِٔ النورى آلَت ايدهمهيز و ايديلمز و بز
— 279 —
اونلرڭ بر حقيقتنى دنيا سلطنتنه دگيشديرمهيز و بِالفعل اويلهيز. و بو دعوانڭ أمارهلرى يگرمى سنهده بيڭلردر.
مادام بويلهدر، بن و بز بتون قوّتمزله ديرز:
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ اْلوَكِيلُ
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
أفنديلر!
سزه قطعى خبر ويرييورم كه: بورادهكى ذاتلرڭ، بزمله و رسالهِٔ النور ايله مناسبتى اولميان ويا آز بولونانلردن باشقه، ايستديگڭز قدر حقيقى قارداشلرم و حقيقت يولنده حقيقتلى آرقداشلرم وار. بز رسالهِٔ النورڭ كشفياتِ قطعيهسيله ايكى كرّه ايكى درت ايدر درجهسنده صارصيلماز بر قناعتله بيلمشز كه؛ ئولوم بزم ايچون سرِّ قرآن ايله، إعدامِ أبديدن ترخيص تذكرهسنه چوريلمش؛ و بزه مخالف و ضلالتده گيدنلر ايچون او قطعى ئولوم، يا إعدامِ أبديدر (أگر آخرته قطعى ايمانى يوقسه) ويا أبدى و قراڭلقلى حپسِ منفرددر (أگر آخرته اينانسه و سفاهت و ضلالتده گيتمش ايسه). عجبا دنياده بو مسئلهدن داها بيوك، داها أهمّيتلى بر مسئلهِٔ إنسانيه وار مى كه، بو اوڭا آلَت اولسون؟ سزدن صورويورم! مادام يوقدر و اولاماز، نهدن بزمله اوغراشييورسڭز؟ بز أڭ آغير جزاڭزه قارشى كنديمزى، عالمِ نوره گيتمك ايچون بر ترخيص تذكرهسنى آلييورز دييه كمالِ متانت ايله بكلهيورز. فقط بزى ردّ ايدوب، ضلالت حسابنه محكوم ايدنلرى، سزى بو مجلسده گورديگمز گبى، إعدامِ أبدى ايله و حپسِ منفرد ايله محكوم و پك ياقين بر زمانده او دهشتلى
— 280 —
جزايى چكهجكلرينى مشاهده درجهسنده بيلييورز، بلكه گورويورز؛ اونلره إنسانيت طماريله جدًّا آجييورز. بو قطعى و أهمّيتلى حقيقتى إثبات ايتمگه و أڭ متمرّدلرى دخى إلزام ايتمگه حاضرم! دگل وقوفسز، غرضكار، معنوياتده بهرهسز أهلِ وقوفه قارشى بلكه أڭ بيوك عالم و فيلسوفلريڭزه قارشى گوندوز گبى إثبات ايتمز ايسهم، هر جزايه راضىيم!
ايشته يالڭز بر نمونه اولارق، ايكى جمعه گوننده محبوسلر ايچون تأليف ايديلن و رسالهِٔ النورڭ عمدهلرينى و خلاصه و أساسلرينى بيان ايدهرك رسالهِٔ النورڭ بر مدافعهنامهسى حكمنه گچن ميوه رسالهسنى إبراز ايدييورم و آنقره مقاماتنه ويرمك ايچون، يڭى حرفلر ايله يازديرمغه مشكلاتلر ايچنده گيزلى چاليشييورز. ايشته اونى اوقويڭز، تام دقّت ايديڭز، أگر قلبڭز (نفسڭزه قاريشمام) بنى تصديق ايتمزسه، بڭا شيمديكى تجريدِ مطلق ايچنده هر حقارت و إشكنجهيى ده ياپسهڭز، سكوت ايدهجگم!
الحاصل:يا رسالهِٔ النورى تام سربست بيراقڭز وياخود بو قوّتلى و زدهلنمز حقيقتى ألڭزدن گليرسه قيريڭز! بن شيمدىيه قدر سزى و دنياڭزى دوشونمييوردم و دوشونميهجكدم، فقط مجبور ايتديڭز؛ بلكه ده سزى ايقاظ ايتمك لازم ايدى كه، قدرِ إلٰهى بزى بو يوله سَوق ايتدى. بز ده مَنْ اٰمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ دستورِ قدسىيى كنديمزه رهبر ايدوب، هر بر صيقنتيلريڭزى صبر ايله قارشيلايهجغز، دييه عزم ايتدك.
موقوف
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 281 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
إدّعانامهيه قارشى إعتراضنامهنڭ تتمّهسيدر
(بو إعتراضده مخاطبم دڭزلى محكمهسى و مدّعى عموميسى دگل، بلكه باشده إسپارطه و اينهبولى مدّعى عموميلرى اولارق، ياڭليش و ناقص ضبطنامهلريله بورادهكى عجيب إدّعانامهيى عليهمزه ويرديرن غرضكار و وهّام مأمورلردر.)
أوّلًا:أصل و فصلى اولميان و خاطريمه گلمهين بر سياسى جمعيت نامنى معصوم و سياستله هيچ علاقهلرى اولميان رسالهِٔ النور طلبهلرينه طاقوب و او دائره ايچنه گيرن و ايمان و آخرتندن باشقه هيچ بر مقصدلرى بولونميان بيچارهلرى او جمعيتڭ ناشرى، يا فعّال بر ركنى ويا منسوبى ويا رسالهِٔ النورى اوقومش ويا اوقوتمش ويا يازمش دييه صوچلى صايوب محكمهيه ويرمك نه قدر عدالتڭ ماهيتندن اوزاق اولديغنه قطعى بر حجّتى شودر كه: قرآن عليهنده يازيلان، دوقتور دوزينڭ و سائر زنديقلرڭ او مضر أثرلرينى اوقويانلره، حرّيتِ فكر و حرّيتِ علميه دستوريله بر صوچ صاييلمديغى حالده؛ حقيقتِ قرآنيهيى و ايمانيهيى اوگرنمگه غايت محتاج و مشتاق اولانلره گونش گبى بيلديرن رسالهِٔ النورى اوقومق ويا يازمق بر صوچ صاييلمش. و هم يوز رساله ايچنده ياڭليش معنا ويريلمهمك ايچون محرم طوتديغمز و نشرينه إذن ويرمدديگمز ايكى اوچ رسالهده يالڭز بر قاچ جملهلرينى بهانه گوستروب إتهام ايتمش. حالبوكه او رسالهلرى برى مستثنا أسكيشهر محكمهسى تدقيق ايتمش، ايجابنه باقمش. و مستثناسى ايسه هم إستدعامده و هم إعتراضنامهمده غايت قطعى جواب ويريلديگى و "ألمزده نور وار، سياست
— 282 —
طوپوزى يوق." دييه أسكيشهر محكمهسنده يگرمى وجهله قطعى إثبات ايديلديگى حالده، او إنصافسز مدّعيلر، اوچ محرم و نشر اولميان رسالهلرڭ اوچ درت جملهلرينى بتون رسالهِٔ النوره تشميل ايدر گبى، رسالهِٔ النورى اوقويان ويا يازانى صوچلى و بنى ده حكومت ايله مبارزه ايدر دييه إتهام ايتمشلر. بن و بڭا ياقين و بنم ايله گوروشن بوتون دوستلريمى إشهاد و قَسَمله تأمين ايدرم كه: بو اون سنهدن زيادهدر كه؛ ايكى رئيسدن و بر مبعوثدن و قسطمونى واليسندن باشقه، حكومتڭ أركاننى، وكلاسنى، قوماندانلرى، مأمورلرى، مبعوثلرى كيملر اولديغنى قطعيًّا بيلمييورم و بيلمهيى ده مراق ايتمهمشم. عجبا هيچ إمكانى وار مى كه؛ بر آدم مبارزه ايتديگى آدملرى طانيماسين و بيلمگه مراق ايتمهسين؟ دوست مى، دشمن مى قارشيسندهكنى طانيماسنه أهمّيت ويرمهسين؟ بو حاللردن آڭلاشيلييور كه، بِالإلتزام هر حالده بنى محكوم ايتمك ايچون غايت أصلسز بهانهلرى ايجاد ايدرلر.
مادام كيفيت بويلهدر.. بن ده بورانڭ محكمهسنه دگل، بلكه او إنصافسزلره ديرم: بن، سزڭ بڭا ويرهجگڭز أڭ آغير جزاڭزه ده بش پاره ويرمم و هيچ أهمّيتى يوق. چونكه بن قبر قپوسنده، يتمش ياشندهيم. بويله مظلوم و معصوم بر ايكى سنه حياتى، شهادت مرتبهسيله دگيشديرمك، بنم ايچون بيوك سعادتدر. رسالهِٔ النورڭ بيڭلر حجّتلريله قطعى ايمانم وار كه؛ ئولوم بزم ايچون بر ترخيص تذكرهسيدر. أگر إعدام ده اولسه، بزم ايچون بر ساعت زحمت، أبدى بر سعادتڭ و رحمتڭ آناختارى اولور. فقط سز أى زندقه حسابنه عدليهيى شاشيرتان و حكومتى بزمله سببسز مشغول ايدن إنصافسزلر! قطعى بيليڭز و تيترهيڭز كه؛ سز إعدامِ أبدى ايله و أبدى حپسِ منفرد ايله محكوم اولويورسڭز. إنتقاممز سزدن پك چوق و مضاعف بر صورتده آلينييور گورويورز. حتّى سزه آجييورز. أوت بو شهرى يوز دفعه مزارستانه بوشالتان ئولوم حقيقتى ألبته حياتدن زياده بر ايستديگى وار. و
— 283 —
اونڭ إعدامندن قورتولمق چارهسى، إنسانلرڭ هر مسئلهسنڭ فوقنده أڭ بيوك و أڭ أهمّيتلى و أڭ لزوملى بر إحتياجِ ضرورى و قطعيسيدر. عجبا بو چارهيى كندينه بولان رسالهِٔ النور شاكردلرينى و او چارهيى بيڭلر حجّتلر ايله بولديران رسالهِٔ النورى، عادى بهانهلر ايله إتهام ايدنلر نه قدر كنديلرى حقيقت و عدالت نظرنده متّهم اولويور، ديوانهلر ده آڭلار.
بو إنصافسزلرى آلداتان و هيچ بر مناسبتى اولميان بر سياسى جمعيت وهمنى ويرن اوچ مادّهدر:
برنجيسى:أسكيدن بَرى بنم طلبهلرم بنم ايله قارداش گبى شدّتلى علاقهدار اولمالرى، بر جمعيت وهمنى ويرمش.
ايكنجيسى:رسالهِٔ النورڭ بعض شاكردلرى هر يرده بولونان و جمهوريت قانونلرى مساعده ايدن و ايليشمهين و جماعتِ إسلاميه هيئتلرى گبى حركت ايتمهلرندن بر جمعيت ظن ايديلمش. حالبوكه او محدود اوچ درت شاكردڭ نيّتلرى جمعيت مميت دگل، بلكه صِرف خدمتِ ايمانيهده خالص بر قارداشلق و اُخروى بر تسانددر.
اوچنجيسى:او إنصافسزلر كنديلرينى ضلالت و دنياپرستلكده بيلدكلرندن و حكومتڭ بعض قانونلرينى كنديلرينه مساعد بولدقلرندن فكرًا دييورلر كه: "هر حالده سعيد و آرقداشلرى بزلره و حكومتڭ، بزم مدنيجه نامشروع هوساتمزه مساعد قانونلرينه مخالفدرلر. اويله ايسه، مخالف بر جمعيتِ سياسيهدرلر."
بن ده ديرم:هَىْ بدبختلر! دنيا أبدى اولسه ايدى و إنسان ايچنده دائمى قالسه ايدى و إنسانى وظيفهلر يالڭز سياست بولونسه ايدى، بلكه بو إفتراڭزده بر معنا بولونابيليردى. هم أگر بن سياستله ايشه گيرسه ايدم، يوز رسالهده اون جمله
— 284 —
دگل، بلكه بيڭ جملهيى سياستوارى و مبارزهكارانه بولاجقديڭز. هم فرضِ محال اولارق؛ أگر بز دخى سزڭ گبى بتون قوّتمزله دنيا مقصدلرينه و كيفلرينه و سياستلرينه چاليشييورز، دييه (كه؛ شيطان ده بونى اينانديرمغه چاليشهمييور و كيمسهيه قبول ايتديرهمز) هايدى بويله ده اولسه، مادام بو يگرمى سنهده هيچ بر وقوعاتمز گوستريلمييور. و حكومت أله باقار، قلبه باقهماز و هر بر حكومتده شدّتلى مخالفلر بولونور. ألبته يينه عدليه قانونى ايله بزلرى مسئول ايتمزسڭز. صوڭ سوزم:
حَسْبِىَ اللّٰهُ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
(أسكيشهر محكمهسنده گيزلى قالمش، رسمًا ضبطه گچمهمش و مدافعاتمده دخى يازيلمامش بر أسكى خاطرهيى و لطيف بر واقعهِٔ مدافعهيى بيان ايدييورم.)
اوراده بندن صورديلر كه: جمهوريت حقّنده فكرڭ نهدر؟ بن ده ديدم: أسكيشهر محكمه رئيسندن باشقه داها سزلر دنيايه گلمهدن، بن ديندار بر جمهوريتجى اولديغمى ألڭزدهكى تاريخچهِٔ حياتم إثبات ايدر. خلاصهسى شودر كه: او زمان شيمديكى گبى، خالى بر تربه قبّهسنده إنزواده ايدم، بڭا چوربا گلييوردى. بن ده دانهلرينى قارينجهلره ويرردم، أكمگمى اونڭ صويى ايله يردم. ايشيدنلر بندن صورييورديلر، بن ده ديردم: بو قارينجه و آرى ملّتلرى جمهوريتجيدرلر. او جمهوريتپرورلكلرينه حرمةً دانهلرينى قارينجهلره ويرردم.
— 285 —
صوڭره ديديلر: سن سلفِ صالحينه مخالفت ايدييورسڭ؟ جوابًا دييوردم: خلفاءِ راشدين هر برى هم خليفه هم رئيسِ جمهور ايدى. صدّيقِ أكبر (رض) عشرهِٔ مبشّرهيه و صحابهِٔ كرامه ألبته رئيسِ جمهور حكمنده ايدى. فقط معناسز إسم و رسم دگل، بلكه حقيقتِ عدالتى و حرّيتِ شرعيهيى طاشييان معناىِ ديندار جمهوريتڭ رئيسلرى ايديلر.
ايشته أى مدّعىعمومى و محكمه أعضالرى! أللى سنهدن بَرى بنده بولونان بر فكرڭ عكسيله، بنى إتهام ايدييورسڭز. أگر لائك جمهوريت صورييورسهڭز، بن بيلييورم كه؛ لائك معناسى، بىطرف قالمق، يعنى حرّيتِ وجدان دستوريله، دينسزلره و سفاهتجيلره ايليشمديگى گبى ديندارلره و تقواجيلره ده ايليشمز بر حكومت تلقّى ايدرم. اون سنهدر (شيمدى يگرمى سنه اولويور كه) حياتِ سياسيه و إجتماعيهدن چكيلمشم. حكومتِ جمهوريه نه حال كسب ايتديگنى بيلمييورم. اَلْعِيَاذُ بِاللّٰه، أگر دينسزلك حسابنه، ايماننه و آخرتنه چاليشانلرى مسئول ايدهجك قانونلرى ياپان و قبول ايدن بر دهشتلى شكله گيرمش ايسه، بونى سزه بِلا پروا إعلان و إخطار ايدرم كه: بيڭ جانم اولسه، ايمانه و آخرتمه فدا ايتمگه حاضرم. نه ياپارسهڭز ياپيڭز! بنم صوڭ سوزم حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ اْلوَكِيلُ اولارق سز بنى إعدام و آغير جزا ايله ظلمًا محكوم ايتمهڭزه مقابل ديرم: بن رسالهِٔ النورڭ كشفِ قطعيسيله إعدام اولمايورم، بلكه ترخيص ايديلوب، نور عالمنه و سعادت عالمنه گيدييورم و سزى، أى ضلالت حسابنه بزى أزن بدبختلر! إعدامِ أبدى ايله و دائمى حپسِ منفرد ايله محكوم بيلديگمدن و گورديگمدن تماميله إنتقاممى سزدن آلارق كمالِ راحتِ قلبله تسليمِ روح ايتمگه حاضرم!
موقوف
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 286 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
(محكمهده بر صوڭ سوزم)
أفنديلر!
چوق أمارهلرله قطعى قناعتم گلمش كه؛ حكومت حسابنه، "حسّياتِ دينيهيى آلَت ايدهرك أمنيتِ داخليهيى إخلال ايتمك" ايچون بزه هجوم ايديلمييور. بلكه بو يالانجى پرده آلتنده، زندقه حسابنه، بزم ايمانمز ايچون و ايمانه و أمنيته خدمتمز ايچون بزه هجوم ايديلديگنه چوق حجّتلردن بر حجّتى شودر كه: يگرمى سنه ظرفنده، رسالهِٔ النورڭ يگرمى بيڭ نسخهلرينى و پارچهلرينى يگرمى بيڭ آدملر اوقويوب قبول ايتدكلرى حالده، رسالهِٔ النورڭ شاكردلرى طرفندن أمنيتڭ إخلالنه دائر هيچ بر وقوعات اولمامش و حكومت قيد ايتمهمش و أسكى و يڭى ايكى محكمه بولمامش. حالبوكه، بويله كثرتلى و قوّتلى پروپاغنده، يگرمى گونده وقوعاتلر ايله كندينى گوسترهجكدى. ديمك حرّيتِ وجدان پرنسيبنه ضد اولارق، بتون ديندار نصيحتجيلره شامل، لاستيكلى بر قانونڭ يوز آلتمش اوچنجى مادّهسى ساخته بر ماسكهدر. زنديقلر، بعض أركانِ حكومتى إغفال ايدهرك، عدليهيى شاشيرتوب، بزى هر حالده أزمك ايستهيورلر.
مادام حقيقت بودر، بز ده بتون قوّتمزله ديرز: أى ديننى دنيايه صاتان و كفرِ مطلقه دوشن بدبختلر! ألڭزدن نه گليرسه ياپيڭز. دنياڭز باشڭزى يسين و ييهجك! يوزر ميليون قهرمان باشلر فدا اولدقلرى بر قدسى حقيقته، باشمز دخى فدا اولسون! هر جزا و إعدامڭزه حاضرز! حپسڭ خارجى بو وضعيتده، يوز درجه داخلندن داها فنادر. بزه قارشى گلن بويله بر إستبدادِ مطلق آلتنده هيچ بر حرّيت
— 287 —
(نه حرّيتِ علميه، نه حرّيتِ وجدان، نه حرّيتِ دينيه) اولمامسندن، أهلِ ناموس و ديانت و طرفدارِ حرّيت اولانلره يا ئولمك ويا حپسه گيرمكدن باشقه چارهسى قالماز. بز ده اِنَّا ِللّٰهِ وَاِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ دييهرك ربّمزه طايانييورز.
موقوف
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
محكمه رئيسى على رضا بك أفندى!
حقوقمى مدافعه ايتمك ايچون أهمّيتلى بر طلبم و بر رجام وار. بن يڭى حرفلرى بيلمييورم و أسكى يازيم ده پك ناقصدر؛ هم بنى باشقهلرله گوروشديرمييورلر، عادتا تجريدِ مطلق ايچندهيم. حتّى إدّعانامه، اون بش دقيقهدن صوڭره بندن آليندى. هم آووقات طوتمق إقتدارم يوق. حتّى سزه تقديم ايتديگم مدافعاتمى، چوق زحمتله، بر قسمنى گيزلى اولارق آنجق يڭى حرف ايله بر صورتنى آلابيلدم. هم رسالهِٔ النورڭ بر نوع مدافعهنامهسى و مسلگنڭ خلاصهسى اولان ميوه رسالهسنڭ بر صورتنى مدّعىعمومه ويرمك ايچون و بر ايكى صورتنى آنقره مقاماتنه گوندرمك ايچون يازديرمشدم. بردن اونلرى أليمدن آلديلر، داها ويرمديلر. حالبوكه أسكيشهر عدليهسى، بزه بر ماكينهيى حپسه گوندردى. بز مدافعاتمزى اونده، يڭى حرف ايله بر ايكى نسخهيى يازدق؛ هم او محكمه دخى يازدى. ايشته أهمّيتلى طلبم: يا بزه بر ماكينهيى سز ويريڭز ويا بزه مساعده ايديڭز، بز جلب ايدهجگز. تا كه هم مدافعاتمى، هم رسالهِٔ النورڭ مدافعهنامهسى
— 288 —
حكمندهكى رسالهيى يڭى حرف ايله ايكى اوچ صورتنى آلوب، هم عدليه وكالتنه، هم هيئتِ وكيلهيه، هم مجلسِ مبعوثانه، هم شوراىِ دولته گوندرهجگز. چونكه إدّعانامهده بتون أساس، رسالهِٔ النوردر و رسالهِٔ النوره عائد دعوا و إعتراض، جزئى بر حادثه و شخصى بر مسئله دگل كه چوق أهمّيت ويريلمهسين. بلكه بو ملّتى و مملكتى و حكومتى جدّى علاقهدار ايدهجك و طولاييسيله عالمِ إسلامڭ نظرِ دقّتنى أهمّيتلى بر صورتده جلب ايدهجك بر كلّى حادثه حكمنده و عمومى بر مسئلهدر.
أوت رسالهِٔ النوره پرده آلتنده هجوم ايدن، أجنبى پارمغيله بو وطندهكى ملّتڭ أڭ بيوك قوّتى اولان عالمِ إسلامڭ توجّهنى و محبّتنى و اخوّتنى قيرمق و نفرت ويرديرمك ايچون سياستى دينسزلگه آلَت ايدهرك پرده آلتنده كفرِ مطلقى يرلشديرنلردر كه، حكومتى إغفال و عدليهيى ايكى دفعهدر شاشيرتوب، دير: "رسالهِٔ النور و شاكردلرى، دينى سياسته آلَت ايدر، أمنيته ضرر إحتمالى وار."
هَىْ بدبختلر! رسالهِٔ النورڭ گرچه سياستله علاقهسى يوقدر؛ فقط كفرِ مطلقى قيرديغى ايچون، كفرِ مطلقڭ آلتى اولان آنارشيلگى و اوستى اولان إستبدادِ مطلقى أساسيله بوزار، ردّ ايدر. أمنيتى، آسايشى، حرّيتى، عدالتى تأمين ايتديگنه يوزر حجّتلردن برى، بو مدافعهنامهسى حكمندهكى ميوه رسالهسيدر. بونى عالى بر هيئتِ علميه و إجتماعيه تدقيق ايتسينلر، أگر بنى تصديق ايتمزلرسه، بن هر جزايه و إشكنجهلى إعدامه راضىيم!
موقوف
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 289 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
رئيس بك أفندى،
قرارنامهده اوچ مادّه أساس طوتولمش:
بريسى:جمعيتدر. بن بورادهكى بتون رسالهِٔ النور شاكردلرينى و بنمله گوروشنلرى ويا اوقويان و يازانلرينى عينيله إشهاد ايدييورم، اونلردن صوريڭز كه، بن هيچ بريسنه ديمهمشم: "بر جمعيتِ سياسيه ويا جمعيتِ نقشيه تشكيل ايدهجگز." دائما ديديگم بودر: بز ايمانمزى قورتارمغه چاليشهجغز. عموم أهلِ ايمان داخل اولدقلرى و اوچ يوز ميليوندن زياده أفرادى بولونان بر مقدّس جماعتِ إسلاميهدن باشقه مابيْنمزده مدارِ بحث اولماديغنى و قرآنده "حزب اللّٰه" نامى ويريلن و عموم أهلِ ايمانڭ اخوّتى جهتيله كنديمزى، قرآنه خدمتمز ايچون حزب القرآن، حزب اللّٰه دائرهسنده بولمشز. أگر قرارنامهده بو معنا مراد ايسه، بتون روحمزله، كمالِ إفتخار ايله إعتراف ايدرز. أگر باشقه معنالر مراد ايسه، اونلردن خبريمز يوقدر!
ايكنجى مادّه:قرارنامهنڭ إعترافيله، قسطمونى ضابطهسنڭ راپور و تصديقيله، هيچ نشر اولونميهجق طرزده اودون و كومور ييغينلرى آلتنده و ميخلى صندوقلرده بولونان و أسكيشهر محكمهسنڭ تدقيقندن و تنقيدندن گچن و بر خفيف جزايى چكديرن و قطعيًا محرم طوتولان تستّر رسالهسى و هجماتِ ستّه و ذيلى رسالهسى گبى كتابلردن بعض جملهلرينه ياڭليش معنا ويرهرك طوقوز سنه أوّلكى زمانه بزى گوتوروب، جزاسنى چكديگمز صوچيله مسئول ايتمك ايستهيور.
— 290 —
اوچنجى مادّه:قرارنامهده قاچ يرنده: "دولتڭ أمنيتنى إخلال ايدهبيلير ويا ياپابيلير." گبى تعبيرلرله إمكانات، وقوعات يرنده إستعمال ايديلمش. هركس ممكندر كه بر قتل ياپسين، بو إمكان ايله مسئول اولابيلير مى؟
موقوف
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
أسكى سعيدڭ مطبوع "لمعات" باشندهكى عجيب إمضاسى آز تغيير ايله شيمديكى حالمه و يتمشنجى سنهِٔ عمريمه تام موافق گلمهسى جهتيله يازدم. مناسب گورسهڭز هم مدافعاتڭ، هم ميوهنڭ، هم كوچك مكتوبلرڭ آخرنده إمضا يرنده يازارسڭز.
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
اَلدَّاعِى
ييقيلمش بر مزارم كه، ييغيلمشدر ايچنده سعيددن آلتمش طوقوز أموات باآثام آلامه
يتمشنجى اولمشدر، او مزاره بر مزار طاش، برابر آغلايور خسرانِ إسلامه
اميدم وار كه، إستقبال سماواتى زمينِ آسيا، باهم اولور تسليم يدِ بيضاءِ إسلامه
زيرا يمينِ يُمنِ ايماندر؛ ويرر أمن أمان أمنيتى انامه.
سعيد
٭ ٭ ٭
— 291 —
(ألماس قلملى آلتون باشلى، معجزهلى قرآنڭ كاتبى خسروڭ مطابق بر فقرهسيدر.)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
رسالهِٔ النورڭ كرامتلرندندر كه: استاديمز رضى اللّٰه عنه: "أى ملحدلر و أى زنديقلر! رسالهِٔ النوره ايليشمهيڭز. أگر ايليشسهڭز، ياقيندن سزى بكلهين بلالر، سيل گبى باشڭزه ياغاجقدر." دييه اون سنهدن بَرى كرّات ايله سويلهيوردى. بو خصوصده شاهد اولديغمز فلاكتلرڭ:
برنجيسى:درت سنه أوّل أرزنجانده وقوعه گلن حركتِ أرض اولمشدر. او وقتلر منافقلر، دسيسهلرله إسپارطه منطقهسنده صاوه و قلهاوڭى و جوارى كويلردهكى رسالهِٔ النور طلبهلرينه ايليشديلر. اوتوز قرق قدر رسالهِٔ النور طلبهسنى "جامعه گيتمييورسڭز، تاقيه گييورسڭز، طريقت درسى ويرييورسڭز." دييه محكمهيه سوق ايتمشلردى. جنابِ حق، إزمير جوارى و آزريلرى و جوارندهكى خلقى دهشتلر ايچنده بيراقان زلزله ايله بلالرڭ رفعنه بر وسيله اولان رسالهِٔ النورڭ أهمّيتنى و دفعِ بلا ايچون بر وسيله اولديغنى گوستردى. زلزلهدن بر هفته صوڭره، محكمهيه سوق ايديلن او قارداشلريمزڭ هپسى برائت ايتديريلهرك قورتولمشلردى.
ايكنجيسى:ينه وقت وقت رسالهِٔ النور طلبهلرينڭ آرقهلرنده قوشمقده دوام ايدن ملحدلر، خطِّ قرآن ايله چوجق اوقوتدقلرينى بهانه ايدهرك إسپارطهده متوفّى محمد زهدى (رحمة اللّٰه عليه) ايله صاوه قريهسندن حافظ محمد (رحمة اللّٰه عليه) إسمندهكى ايكى رسالهِٔ النور طلبهسنه هجوم ايتمشلر. چوجقلر، بو ايكى قارداشمزڭ أولرندن آلينان بوتون رسالهِٔ النور أجزالريله برلكده محكمهيه سوق ايديلمش. مرحوم محمد زهدى، پاره جزاسيله محكوم ايديلمك ايستهنيلمش.
— 292 —
نتيجهده، مركزى أربعه و طوقاتده وقوعه گلن ايكنجى بر قورقونج زلزله ايله، رسالهِٔ النورڭ أهمّيتنى گوستروب شاكردلرينه او صيرهده جنابِ حقّ يارديم ايدهرك استادلرينڭ ويرديگى خبرڭ صحّتنى تصديق ايتمك ايچون او ايكى قارداشمزى برائت ايتديرمش و آلينان بتون رسالهِٔ نور أجزالرينى كنديلرينه إعاده ايتديرمشدر.
اوچنجيسى ايسه:ايچنده بولونديغمز دڭزلى حپسخانهسندهكى مصيبتڭ باشمزه گلمهسنه سبب اولان او منافقلر؛ رومى بيڭ اوچ يوز أللى طوقوز (١٣٥٩) سنهسنده تكرار باشده استاديمز اولديغى حالده، بزه و رسالهِٔ النوره هجوم ايتديلر. بر قسممزى إسپارطهدن طوپلاديلر، بر قسمنى چيوريلدن إسپارطهيه گتيرديلر، سَوْگيلى استاديمزى ده يالڭز اولارق قسطمونيدن إسپارطهيه سَوق ايتديلر. داها باشقه ولايتلردن ده آرقداشلريمز إسپارطهيه گتيريلمشدى. أهلِ غرضڭ إغفالنه قاپيلان إسپارطه عدليهسى، رسالهِٔ النورڭ غايهسى خارجنده بولونان جبههلرده، بزجه معناسى اولميان إتهاملر آلتنده بزى صيقييوردى. بِالخاصّه قيمتدار استاديمزى داها چوق تضييق ايتدكلرى وقت، استاديمزه لزوملى لزومسز بر چوق سؤاللر آچان إسپارطه مدّعىعموميسنڭ: "بو بلالر ديديگڭ نهدر؟" دييه اولان سؤالنه جوابًا: أوت ديمش، زنديقلر أگر رسالهِٔ النوره و شاكردلرينه ايليشسهلر، ياقيندن بكلهين بلالرڭ حركتِ أرض صورتيله گلهجگنى سويلهمشدى.
داها صوڭره بزى دڭزلىيه سَوق ايتديلر. قسطمونى، إستانبول و آنقره داخل اولمق اوزره اون ولايتدن عدليهلره سَوق ايديلن يوزى متجاوز رسالهِٔ النور طلبهلرينڭ بر قسمى بيراقيلمش، يتمش كيشيدن عبارت بر ديگر قسمى ده دڭزليده "مدرسهِٔ يوسفيه" ده بولونديريلييوردى. بزم بتون مراجعتلريمزه صودن جواب ويريلييور، سَوْگيلى استاديمز داها چوق تضييق و صيقنتى ايچريسنده ياشاتديريلييور،
— 293 —
عفونتلى، رطوبتلى، ظلمتلى بر يرده بتون بتون قونوشمقدن و تماسدن منع ايديلمك صورتيله حپسِ منفردده إشكنجهلى عذاب چكديريلييوردى.
ايشته بو صيرهلرده دڭزلى زنداننڭ بو دهشتلى إضطرابلرينى گچرمكده ايدك. اللّٰهدن باشقه هيچ بر إستنادگاهلرى بولونميان بو بيچارهلرڭ بر قسمى قسطمونيدن، ديگر بر قسمى اينهبوليدن، ديگر بر قسمى ده إستانبولدن هنوز گلمهمشلردى. شو وطنڭ هر كوشهسنده حق و حقيقت ايچون چيرپينان و صاف قلبلريله نجاتلرى ايچون ربِّ رحيملرينه إلتجا ايدن پك چوق معصوملرڭ سماواتى دلوب گچن و عرش الرحمانه طايانان آهلرى بوشه گيتمهدى. اللّٰهُ ذو الجلال حضرتلرى، او مبارك استاديمزڭ إسپارطهده سويلهديگى گبى، معصوملرى جنّته گوتورن و ظالملرى جهنّمه يووارلايان دهشتلى بر ديگر زلزلهيى گوندردى. رسالهِٔ نور بر وسيلهِٔ دفعِ بلا اولديغنى گوستردى. چوق خانهلر خراب اولدى، چوق إنسانلر أنقاض آلتنده أزيلدى، چوقلرى سوقاق اورتهلرنده قالدى. هنوز مملكتلرينڭ حپسخانهلرنده بولونان قارداشلريمزدن قسطمونيدن محمد فيضى و صادق و أمين و اينهبوليدن أحمد نظيف، دڭزلى حپسخانهسنه سوق ايديلدكلرنده شو معلوماتى ويرديلر:
"زلزله تام گيجه ساعت سكزده باشلادى. بتون آرقداشلر، لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ ذكرينه دوام ايدييوردق. زلزله بتون شدّتيله دوام ايتمكده ايدى. او صيرهده خاطريمزه گلدى: عشقله و بر معنوى سائقله اوچ بش دفعه رسالهِٔ النورى شفاعتجى ايدهرك جنابِ حقدن خلاص ايستدك. الحمد لِلّٰه، درحال ساكن اولدى.
قسطمونى ايسه، او گيجه قلعهدن قوپان چوق بيوك بر طاش، آشاغىيه يووارلانارق بر خانهيى أزمش، تكرار قالقارق بيتيشگندهكى خانهنڭ اوزرندن آشمش، ديگر بر خانهنڭ اوزرينه دوشهرك اونى ده أزمش. چوق خانهلرده ياريقلر، چيقيقلقلر اولمش، بر قاچ أو چوكمش، حكومت بناسى ايله خلق أوى ياريلمش،
— 294 —
داها بونلر گبى خسارات و ضايعات اولمش. فقط زلزله هر گون اولمق صورتيله بر مدّت دوام ايتمش. طوسيهده بيڭ بش يوز أو خراب اولمش، ئولو و يارهلى مقدارى چوق فضله ايمش. قارغى، عثمانجق تمامًا، لاديك و سائر محللرده ضايعات فضله مقدارده ايمش. اينهبوليده بر منارهنڭ عَلَمى أگريلمش، اوفاق تفك چاتلاقلقلر اولمش، خسارات و ضايعات اولمامش."
أوت: قسطمونيدنمحمد فيض
أوت: قسطمونيدنصادق
أوت: قسطمونيدنأمين
أوت: اينهبوليدنأحمد نظيف
اوچنجى اولان بو حركتِ أرضدن صوڭره، ينه رسالهِٔ النوره و طلبهلرينه و مؤلّفنه هجوم ايدن أهلِ غرضڭ سوزينى ديڭلهين عدليه، عين طرزده بزى صيقمقده دوام ايدييوردى. زندقه طرفدارلرى، مبارك استاديمزڭ إخبارى اولان و رسالهِٔ النورڭ بيوك كرامتلرندن اولوب زلزله ايله گلن بليّهلره أهمّيت ويرمك ايستهمييورلردى. رسالهِٔ النورڭ إلٰهى و قرآنى حقيقتلرينه قارشى جبهه آلان بو زمرهِٔ منافقينڭ باشنه بر دردنجى طوقات داها گلدى.
غريبى شو كه، بز شباطڭ اوچنجى گونى محكمهيه چاغريلمشدق. إضطراب و ألملرى ايچنده يوركلريمزى آغلاتان خستهلقلى حاليله كنديسندن صوريلان سؤاللره جواب ويرمك ايچون آلتمش بش قدر طلبهسنڭ اوڭنده آياغه قالقان او مبارك استاديمزڭ جوابلرى آراسنده "او زنديقلرڭ دنيالرى باشلرينى يسين و ييهجك!" كلمهلرى، تكرار تكرار هيئتِ حاكمهنڭ يوزلرينه قارشى آغزندن دوكولويوردى. بر قاچ دفعه ده محكمهيه گيدوب گلدكدن صوڭره، ٧ شباط ٩٤٤ تاريخلى إستانبولده منتشر "همشهرى" إسمنده بر غزته أليمه گچدى. غزته
— 295 —
اوقومغه و راديو ديڭلهمگه هوسلى اولماديغم حالده، "يگرمنجى عصرڭ مدنيلرىيز" دييهرك بوگونكى ترقّياتِ بشريهيى كنديلرندن بيلن، اللّٰهى اونوتان، آخرته اينانميان إنسانلرڭ باشلرينه جنابِ حقّڭ، موطورلى واسطهلر أليله ناصل آتشلر ياغديرديغنى، او منكِرلرڭ دونكى جنّت حياتلرينڭ بوگونده جهنّمى حالات ايچنده ناصل گچمكده اولديغنى بيلمك و رسالهِٔ النورڭ بركتيله آناطولىيى بو دهشتلى آتش ياغمورندن ناصل محافظه ايتمكده اولديغنى گورمك و شكر ايتمك حالتندن گلن بر مراق ايله بعض بو گبى حوادثلرى صوراردم و ديڭلردم.
ايشته بو غزتهنڭ ده حرب بوغوشمالرينه عائد رسملرينه باقييوردم. نظريمه چارپان بيوك يازى ايله يازيلمش بر ستونده، آناطولينڭ يگرمى بر ولايتنى صارصان و شباطڭ برنجى گوننڭ گيجهسنده صباحه قارشى هركس اويقوده ايكن وقوعه گلن و پك چوق ضايعاته مال اولان دهشتلى بر زلزلهيى خبر ويرييوردى. درحال، شباطڭ اوچنده محكمهده سَوْگيلى استاديمزڭ هيئتِ حاكمهيه "زنديقلرڭ دنيالرى باشلرينى يسين و ييهجك" دييه تكرار تكرار سويلهديگى سوزلرى خاطرلادم. "أيواه!" ديدم، "رسالهِٔ النور إصلاح ايدر، إفساد ايتمز، إعمار ايدر، خراب ايتمز؛ مسعود ايدر، پريشان ايتمز" دييه سويلركن، "عكسيله قارشيلايهرق بزى و رسالهِٔ النورى إتهام ايتمك، خالقڭ خوشنه گيتمييور." ديدم.
ايشته مركزى گرهده، بولى و دوزجه اولان بو قانلى زلزله، رسالهِٔ النورڭ دردنجى بر كرامتى ايدى. بو غزته شو معلوماتى ويرييور: آنقره، بولى، زونغولداق، چنغرى و إزميت ولايتلرنده فضله غائبلر وارمش. گرهدهده ايكى بيڭ أو ييقيلمش، ييقيلميان أولر ده اوطوريلميهجق درجهده خراب اولمش، بيڭدن فضله ئولو وارمش. دوزجهده ضرر چوقمش، ئولو و يارهليلرڭ مقدارى بللى دگلمش. آنقرهده يوز اوچ ئولو و بر او قدر ده يارهلى وارمش. بيڭه ياقين أو ييقيلمش. دبّاغخانهده ايكى أو
— 296 —
چوكمش، بعض كويلرده صارصينتىيى متعاقب يانغينلر اولمش. ايلك صارصينتى چوق قوّتلى اولمش، صارصينتىيى ير آلتندن گلن بر طاقم گورولتيلر تعقيب ايتمش. بولىده و ديگر يرلرڭ كويلرندن بر هفته گچديگى حالده هنوز معلومات آلينهمييورمش. دوزجهده ايكى يوز بش أو ييقيلمش، اون بر ئولو وارمش. بولى ايله تلغراف و تلفون خطلرى كسيلمش، زلزله منطقهسنده شدّتلى بر قار فورطنهسى حكم سورويورمش. إزميتده زلزله اولوركن شمشكلر چاقمش، شهر بر قاچ ثانيه آيدينلق ايچنده قالمش. بر چوق يرلرده خلق چيريلچيپلاق سوقاقلره فيرلامش. دنيانڭ بتون رصدخانهلرى بو بيوك آناطولى زلزلهسنى قيد ايتمش. بر إنگليز رصدخانهسى صارصينتينڭ چوق خراب ايديجى اولديغنى بيلديرمشدر. سينوبده عين گون چوق قورقونج بر فورطنه اولمش، گوك گورولتيلرى و شمشكلرله گيتدكجه شدّتنى آرتيرمشدر.
داها صوڭره باشقه بر غزتهده، تماملاييجى و حيرت ويريجى شو معلوماتلرى گوردم: زلزلهدن أوّل كديلر، كوپكلر اوچر بشر اولارق طوپلانمشلر، سسسز اولارق، دوشونجهلى، حزنلى گبى آليق آليق بربرينه باقهرق بر مدّت برابر اوطورمشلر، صوڭره طاغيلمشلر. گرك زلزله اولوركن و گركسه اولمادن أوّل ويا اولدقدن صوڭره ده بو حيوانلردن هيچ برى گورولمهمش؛ قصبهلردن اوزاقلاشهرق قيرلره گيتمشلر. بر غريبى ده شودر كه: بو حيوانلر (عصيانمزدن متولّد اولارق) باشمزه گلهجك فلاكتلرى لسانِ حاللريله خبر ويردكلرينى يازييورلر ده بز آڭلامييورز دييهرك تعجّب ايدييورلر.
ايشته بديع الزمانڭ اوزون سنهلردن بَرى "زنديقلر رسالهِٔ النوره طوقونماسينلر و شاكردلرينه ايليشمهسينلر. أگر طوقونورلر و ايليشيرلرسه ياقيندن بكلهين فلاكتلر، اونلرى يوز دفعه پشيمان ايدهجك." دييه رسالهِٔ النور ايله خبر ويرديگى يوزلر حادثات ايچنده ايشته زلزله ألى ايله طوغريلغنى إمضا ايدهرك گلن درت حقيقتلى
— 297 —
فلاكت داها... جنابِ حق بزه و رسالهِٔ النوره تعرّض ايدنلرڭ قلبلرينه ايمان، باشلرينه حقيقتى گورهجك عقل إحسان ايتسين. بزى بو زندانلردن، اونلرى ده بو فلاكتلردن قورتارسين، آمين!
خسرو
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
أوت بن ده خسروڭ زلزله حقّنده تفصيلًا يازديغى كرامتِ نوريهيى تصديق ايدرم و قناعتم ده او مركزدهدر. چونكه رسالهِٔ النوره و شاكردلرينه درت دفعه شدّتلى تعرّضلرڭ عين زماننده درت دفعه دهشتلى زلزلهنڭ هجومى تام تامنه توافقلرى تصادفى اولماديغى گبى؛ رسالهِٔ النورڭ ايكى مركزِ إنتشارى اولان إسپارطه و قسطمونينڭ سائر يرلره نسبةً آفاتدن محفوظ قالمالرى و سورهِٔ وَالْعَصْرِ إشارتيله، آخر زمانڭ أڭ بيوك بر خسارتِ إنسانيهسى اولان بو حربِ عموميدن چارهِٔ نجات ايسه ايمان و عملِ صالح اولماسندن، رسالهِٔ النورڭ آناطولينڭ هر طرفنده ايمانِ تحقيقىيى نشرى زماننه آناطولينڭ فوق العاده اولارق بو خسارتِ عظيمهِٔ حربيهدن قورتولماسى زماننه تام تامنه توافقى دخى تصادفى اولاماز. هم رسالهِٔ النورڭ خدمتنه ضرر ويرن ويا خدمتده قصور ايدنلره عين زماننده گلن شفقت ويا حدّت طوقاتلرينڭ يوزر وقوعاتلرى تام تامنه توافقلرى تصادفى اولماديغى گبى، رسالهِٔ النوره حسنِ خدمت ايدنلرڭ همان همان بِلا إستثنا معيشتده وسعت و بركت و قلبنده مسرّت و راحت گورمهلرينڭ بيڭلر حادثهلرى دخى تصادفى اولماز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 298 —
(ألماس قلملى قهرمان خسروڭ زلزله حقّدهكى فقرهسنى تصديق ايدن أميرطاغندهكى بر حادثه)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلًا شيمدى تام تحقّق ايتدى كه: زلزله رسالهِٔ النور ايله علاقهداردر. خسروڭ مدافعاتمده يازيلان درت زلزله مسئلهسنى تصديق ايدن بو گيجهكى درت دفعه شدّتلى زلزله، بڭا و نورلره و بو مملكته قطعى بر سوءِ قصد أثرى اولارق حكومت ايچنده خدمتجيمه باغيرهرق تحقيركارانه إهانت و شتم ايدوب "گيت اوڭا سويله" ديين و قائمِمقامڭ أمرِ جبريله "خسته ده اولسه بورايه گتيريڭز" بكجيلره و ژاندارمهلره أمر ويرن و آفيونڭ پرده آلتندهكى بيوك مأموره (واليسنه) طايانان بر بدبخت، هم نور شاكردلرينڭ شوقلرينه، هم نورلرڭ بوراده يازيلماسنه، هم بڭا أهمّيتلى صيقنتى ويرمهسى، عين وقتده، بويله بوراده گورولمهين بو شدّتلى زلزلهنڭ گلمهسى گوسترييور كه؛ رسالهِٔ النور بر وسيلهِٔ دفعِ بلادر؛ تعطيله اوغرادقجه، بلالر فرصت بولوب گلير.
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 299 —
(محكمهده صوڭ سوزدن بر پارچهدر.)
أفنديلر!
هر حكومتڭ عدليهسى، قانونندن باشقه بر إستنادگاهى يوقدر و اونڭ عدليهسى هر مركزده عين قانون ايله عمل ايدر و يوز جنايتى بولونان بر آدمڭ دخى مدافعهيه حقّى وار. او حقّندن منع ايديلهمز و بو مملكتده مادام قرآن سربستدر. قرآنڭ حقيقتلرينى كفره قارشى مدافعه ايتمك وظيفهسى ياساق ايديلمدى بيلييوردم. حالبوكه: بو آلتى آيدر بنى قونوشمقدن و گوروشمكدن قانونسز اولارق منع ايتديلر و أسكيشهر حپسنده عدليه معلوماتى آلتنده مدافعاتدن باشقه اون رساله داها تأليف ايتدم. و متعدّد نسخهلر يازيلديغى حالده بزه قانون جهتنده ايليشمهديلر. بوراده ايسه يڭى حرف بيلمديگمدن مجبوريتله أسكى يازى ايله مدافعاتمى يازدم. بنم يازيم پك ناقص هركس اوقوياماز دييه باشقهلره يازديردم.
رسالهِٔ النورڭ مسئلهسى هم حكومتى هم عالمِ إسلامى تام علاقهدار ايدهجك بر عمومى حادثه حكمنده بولونماسيله هم بنم و آرقداشلريمڭ مسئلهنڭ وحدتى حيثيتيله بر مدافعهنامه و رسالهِٔ النورڭ ماهيتنى گوسترن او حقيقتلرى جرح ايديلمز دييه إثبات ايدن اونڭ بر نوع مدافعهنامهسى حكمنده بولونان ميوه رسالهسنى هر برندن اوچ درت نسخه يازديرمشدم. تا كه هم بوراده عدليهيه و آنقره مقاماتنه ويرهيم. بردن اونلرى قانونسز اولارق أوراقِ مضرّه گبى أليمدن آلديلر، داها ويرمديلر. صوڭره چوق يالواردم، بزه بر ماكينهيه مساعده ايديڭز تا حقّمزى مدافعه ايدهجگز. قانونسز اولارق مساعده ايتمديلر. بن مجبوريتله تماس ايدهمديگم آرقداشلر واسطهسيله يڭى حروفله اوچ نسخه يازديردم. برى آنقره آغير
— 300 —
جزا محكمهسنه كه، أوراقلريمز و كتابلريمز اورايه گوندريلمش. بريسى ده رئيسِ جمهوره.. ديگر برى ده ديانت ايشلرى رياستنه گوندرمك ايچون حاضرلادق. فقط ماكينه و سربستيت ويريلمديگى ايچون أل يازيسى مشوّش و نقصان و اوقونماز دييه اونلرڭ اوقونماسنه يارديم ايتمك فكريله ايكى علاقهدار مأمورلره سويلهدك. بزه مساعده يوزى گوسترديلر. مادام كتابلريمز أسكى حرفله آنقرهيه محكمهيه گوندرلدى. بز دخى يڭى حرفله، أسكى حرفله ايكى مدافعه گوندرهجگز دييه حپسخانه مديرينه ويردك. او ده صباحلين ديدى: أسكى حرفله ياساقدر. بن داها بونلرى سزه ويرمم دييه قانونسز مصادره ايتدى. بن ديدم: بتون بورادهكى آرقداشلريمڭ مدافعهسى حكمندهدر. چونكه مسئله بردر. هر برينڭ ألنده حقّنى مدافعه ايتمك ايچون بولونمق قانونًا حقلريدر.
هم مادام آلتى آيدن صوڭره شيمدى ماكينهيه مساعده ايتديڭز؛ تصحيحلى نسخهلردن بر نسخهيى ماكينه ايله مقاماته ويريلمك ايچون يازانه ويريڭز و بر نسخهيى ده بڭا ويريڭز كه اونڭله تصحيح ايدهيم دييه چوق إصرار ايتدم. يالڭز بر نسخه بڭا ويردى. اوتهكيلرى مصادره ايتدى، ويرمدى. حالبوكه كندى إعترافيله عينِ حقيقت اولديغنى سويلهدى. رئيسِ جمهوره و آغير جزا محكمهسنه و مجلسِ مبعوثان رياستنه عينِ حقيقت بر مدافعهنامه رسالهسنڭ مصادره ايتمك ايچون دنياده هيچ بر قانون اولاماز و إحتمال ويرمييورم. هم عين مسئلهده مشترك آدملرڭ أللرنده او مشترك مدافعهنامه بولونماسنڭ ياساق اولماسى هيچ بر حكومتڭ قانوننده يوقدر و اولماز بيلييورم. بز بويله خلافِ قانون مسئلهلره هدف اولمشز، شيمدىيه قدر صبر ايتدك. صبريمز قالمادى.
رسالهِٔ النورڭ حقوقنى مدافعه ايتمك ايچون أهمّيتلى بر طلبم و بر رجام وار. رسالهِٔ النور عموم عالمِ إسلامه تعلّق ايدهجك حقائقى جامع اولديغندن، محقّق
— 301 —
علمادن و فيلسوفلردن أهلِ وقوف بر هيئتِ علميهيى تشكيل ايدوب (غايت محرملر محدود بر ايكى رساله خارج اولارق) بتون رسالهلريمى تدقيق ايچون دڭزلى آغير جزا محكمهسى آنقره آغير جزا محكمهسنه سَوق ايتمشدر. بو مملكته مادّى و معنوى بركتى و فوق العاده خدمتى اوتوز اوچ آياتِ قرآنيهنڭ إشارتيله و إمامِ علىنڭ رضى اللّٰه عنه اوچ كراماتِ غيبيهسيله و غوثِ أعظمڭ (قس) قطعى إخباريله تحقّق ايتمش اولان رسالهِٔ النوره عائد دعوا و إعتراض جزئى بر حادثه و شخصى بر مسئله دگل كه أهمّيت ويريلمهسين. بلكه بو ملّتى و مملكتى و حكومتى جدّى علاقهدار ايدهجك، طولاييسيله عالمِ إسلامڭ نظرِ دقّتنى أهمّيتلى بر صورتده جلب ايدهجك بر كلّى حادثه حكمنده عمومى بر مسئلهدر.
أوت رسالهِٔ النوره پرده آلتنده هجوم ايدنلر أجنبى پارمغيله بو وطندهكى ملّتڭ أڭ بيوك قوّتى اولان عالمِ إسلامڭ توجّهنى و محبّتنى و اخوّتنى قيرمق و نفرت ويرديرمك ايچون سياستى دينسزلگه آلَت ايدهرك پرده آلتنده كفرِ مطلقى يرلشديرنلردر كه، حكومتى إغفال و عدليهيى ايكى دفعهدر شاشيرتوب و دير: "رسالهِٔ النور و شاكردلرى دينى سياسته آلَت ايدر. أمنيته ضرر إحتمالى وار." رسالهِٔ النورڭ گرچه سياستله علاقهسى يوقدر. فقط كفرِ مطلقى قيرديغى ايچون كفرِ مطلقڭ آلتى اولان آنارشيلگى و اوستى اولان إستبدادِ مطلقى أساسيله بوزار، ردّ ايدر. أمنيتى، آسايشى، حرّيتى، عدالتى تأمين ايتديگنه يوزر حجّتلردن بو مدافعهنامهسى حكمندهكى ميوه رسالهسنى تقديم ايدييورم.
٭ ٭ ٭
— 302 —
(مدافعاتمله مناسبتدار اولماسى جهتيله بو بر ايكى مكتوب بو مقامه گيرمش.)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بزه إخبار ايدنه و يازانه ضرر گلمهمك ايچون، شيمديلك أهلِ وقوفڭ إتّفاقله قرارلرينى سزه گوندرميهجگم. بو أهلِ وقوفڭ بتون قوّتيله بزى قورتارمق و أهلِ ضلالت و بدعياتڭ شرّندن محافظه ايتمك ايچون چاليشمشلر. إسناد ايديلن بتون صوچلردن تبرئه ايدييورلر. و رسالهِٔ النوردن تام درس آلدقلرندن إحساس ايدوب، رسالهِٔ النورڭ علمى و ايمانى قسمنى أكثريتِ مطلقه ايله واقفانه يازيلديغى و سعيد ايسه هم صميمى، هم جدّى قناعتلرينى بيان ايدهرك اوندهكى قوّت و إقتدار؛ إسناد ايديلديگى گبى طريقت ايجادى و جمعيت قورمق ويا حكومت ايله مبارزه ايتمك ده دگلدر، بلكه يالڭز قرآنڭ حقيقتلرينى محتاجلره بيلديرمك قوّت و إقتداريدر دييه متّفقًا قرار ويرمشلر.
و غيرِ علمى تعبير ايتدكلرى محرملر رسالهلره قارشى ديمشلر كه: "بعضًا جذبهيه و شعورڭ هيجاننه و إختلالِ روحىيه قاپيلماسنه، بو أثرلر ايله مسئول اولمامق لازم گلييور." معناسنى إفهام ايدييورلر. و "أسكى سعيد"، "يڭى سعيد" تعبيرنده، ايكى شخصيت و ايكنجيسنده فوق العاده بر قوّتِ ايمانيه و علم و حقائقِ قرآنيه معناسنى، فيلسوفلرڭ خاطرى ايچون "بر نوع جذبه و إختلالِ دماغيه إحتمالى وار." دييه هم بزى شدّتلى تعبيراتڭ مسئوليتندن قورتارمق، هم
— 303 —
معارضلريمزى اوقشامق ايچون "سمع و بصر جهتنده هاللوسيناسيون خستهلغى إحتمالى نظرِ دقّته آلينهبيلير." ديمشلر. اونلرڭ بو إحتمالنى أساسيله چوروتن، أللرينه گچن و بتون عقللرى گرى بيراقان نور رسالهلرى و بتون آووقاتلره حيرت ويرن مدافعه و ميوه رسالهلرى كافى و وافى بر جوابدر. بن چوق شكر ايدييورم كه، بر حديثِ شريفڭ مظهريتى بو إحتمال ايله بڭا ويريلمش.
هم او أهلِ وقوف، بتون قارداشلريمزى و بنى تام تبرئه ايدوب ديرلر: "شاكردلرى سعيدڭ عالمانه و واقفانه أثرلرينه ايمان و آخرتلرى ايچون باغلانمشلر؛ هيچ بر جهتده حكومته قارشى بر سوءِ قصدلرينه دائر بر صراحت و بر أماره، نه مخابرهلرنده و نه كتاب و رسالهلرنده بولمادق." دييه او هيئت إتّفاقله قرار ويروب بر نجاتى (فيلسوف)، بر يوسف ضيا (عالم)، برى ده يوسف (فيلسوف) ناملرنده إمضا ايتمشلر.
لطيف بر توافقدر كه؛ بز بو حپسه كنديمز حقّنده بر مدرسهِٔ يوسفيه و ميوه رسالهسى اونڭ ميوهسيدر ديديگمزدن، بو ايكى يوسف دخى پرده آلتنده "بز دخى او مدرسهِٔ يوسفيهدهكى درسه حصّهدارز" لسانِ حاللريله إفاده ايتمهلريدر. هم جذبهيه لطيف بر دليللريدر كه: "اوتوز اوچنجى سوزڭ اوتوز اوچ پنجرهلى اوتوز اوچنجى مكتوب" گبى تعبيرلرى، هم كندى كديسنڭ "يا رحيم! يا رحيم!" تسبيحنى ايشيتمهسى، هم كندينى بر مزار طاشى گورمسى، جذبه و (هاللوسيناسيون) خستهلق إحتمالنه دليل گوسترملريدر.
٭ ٭ ٭
— 304 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
(مدافعاته علاقهسى بولونان بر مكتوبدر.)
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مادام بز، چوق أمارهلرله عنايت آلتندهيز و مادام غايت چوق و إنصافسز دشمنلره قارشى رسالهِٔ النور مغلوب اولمادى، معارف وكيلنى و خلق فرقهسنى بر درجه صوصديردى و مادام بو قدر گنيش ساحهده و مسئلهمزى پك زياده إعظام ايله حكومتى تلاشه دوشورنلر، هر حالده إفترالرينى و يالانلرينى بر درجه ستر ايتمگه بهانهلر ايله چاليشهجقلر؛ ألبته بزه لازم اولان: كمالِ تسليميتله صبر و تمكينده بولونمق و بِالخاصّه إنكسارِ خياله دوشمهمك و بعضًا اميدڭ خلافِ ظهوريله مأيوس اولمامق و موقّت فورطنهلر ايله صارصيلمامق! أوت، گرچه إنكسارِ خيال، أهلِ دنياده قوّهِٔ معنويهلرينى و شوقلرينى قيرار، پريشان ايدر؛ فقط مشقّت و مجاهده و صيقنتيلرڭ آلتنده عنايت و رحمتڭ إلتفاتلرينى گورن رسالهِٔ نور شاكردلرنده إنكسارِ خيال ايسه غيرتلرينى و ايلرى آتيلماسنى و جدّيتلرينى تقويه ايتمك لازم گلييور. قرق سنه أوّل أهلِ سياست، بڭا بر جِنَّتِ موقّته إسناد ايدهرك بنى تيمارخانهيه سَوق ايتديلر. بن اونلره ديدم: سزڭ عقلليلق ديديگڭزڭ چوغنى بن عقلسزلق بيلييورم؛ او چشيد عقلدن إستعفا ايدييورم؛
وَ كُلُّ النَّاسِ مَجْنُونٌ وَ لٰكِنْ عَلٰى قَدَرِ الْهَوٰى اِخْتَلَفَ الْجُنُونُ
قاعدهسنى سزلرده گورويورم ديمشدم. شيمدى دخى بن قارداشلريمى شدّتلى بر مسئوليتدن قورتارمق فكريله بڭا محرم رسالهلر جهتنده آرا صيره بر جذبه، بر جِنَّتِ موقّته إسناد ايدنلره عين سوزلرى تكرار ايله برابر، ايكى جهتده ممنونم:
— 305 —
بريسى:حديثِ صحيحده واردر كه: "بر آدم كمالِ ايمانى قزانديغنه، عوامِ ناسڭ عقللرينڭ طورى خارجندهكى يوكسك حاللرينى مجنونلق، ديوانهلك صايمالرى، اونڭ كمالِ ايماننه و تام إعتقادينه دلالت ايدر." دييه فرمان ايدييور.
ايكنجى جهت:بن، بو حپسدهكى قارداشلريمڭ سلامتلرى، نجاتلرى و ظلمدن قورتولمهلرى ايچون؛ دگل يالڭز بر ديوانهلك إسنادى، بلكه كمالِ فخر و فرح ايله تمام عقلمى و حياتمى فدا ايتمهسنى قبول ايدييورم. حتّى سز مناسب گورورسهڭز، او اوچ ذاتلره بنم طرفمدن بر تشكّرنامه يازيلسين و اونلرى معنوى قزانجلريمزه تشريك ايتديگمز بيلديريلسين.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
بن محترم أهلِ وقوفڭ راپورينى حقّمزده عدالت و حقّانيت نقطهسنده اونلره بتون روحمله تشكّر ايدييورم. اونلرڭ يوز رسالهدن فضله كتابلرى قيصه بر زمانده تدقيق ايتمهلرى جهتيله ألبته بعض نقصانلرى بولونور. بن ده او ذاتلرڭ راپورلرينه بر يارديم نيّتيله بر قاچ نقطهسنى ايضاح ايدهجگم. اونلرى تنقيد ايتمييورم، بلكه تدقيقلرينه يارديم ايدييورم. حتّى بڭا ويردكلرى جذبه و آرا صيره إختلالِ روحىيى كمالِ ممنونيتله قبول ايدييورم. فقط بو قدر وار كه: اونلرڭ تصديقيله ده غايت واقفانه علمى أثرلر كه، يوز يگرمى يدى رسالهدر. بونلرى أڭ مشهور علمالر و عاقللر حيرتلر و تقديرلر ايله قارشيلايورلر. دگل بر مجذوب بلكه أڭ مشهور محقّق علمالر فكرًا او درجهيه يتيشهمييورلر. ديمك نه بنم و نه ده باشقهسنڭ دگل، بلكه قرآنِ عظيم الشانڭ حقيقتلريدرلر. بز ده قلمه آلمشز. فقط شخصم حقّندهكى جذبه
— 306 —
و إختلال روحىيى بو نقطهدن قبول ايدييورم. چونكه: بن شيمديكى إنسانلرڭ چوقلرينى ديوانه گورويورم. بنم عقلم اونلرڭ عقللرينڭ جنسندن دگلدر. يا بن ديوانهيم، يا اونلر ديوانهدرلر.. ألبته اونلر چوقلق اولماسندن جِنَّتِ موقّته و آرا صيره مجذوبيت بنم حقّم اولويور.
بونڭله برابر يوكسك أهلِ وقوفڭ إنصافلى راپورلرى گلنجهيه قدر بزم مدارِ إتهاممز اولان، حسّياتِ دينيهيى آلَت ايدوب أمنيتِ داخليهيى إخلال ايتمك تشويقى و جمعيت قورمق و طريقت گوتمك أساسلرينى ردّ ايتدكلرى و رسالهلرده و مكتوبلرده بوڭا دائر هيچ بر أماره بولونماديغنه متّفقًا قرار ويرمهلرى، جمهوريت حكومتنڭ عدليهسنڭ بو علمى هيئتنڭ دنياجه يوكسك قيمتلرينى و حقيقتى هيچ بر شيئه فدا ايتمدكلرينى گوسترديگندن روحِ جانمزله اونلره هم تشكّر هم دعا ايدييورز.
(راپورڭ بر قاچ جملهلرينه بر كوچك ايضاحدر)
مشيخت و عدليهنڭ يانماسى مناسبتيله بر سوزيمه ياڭليش معنا ويريلمش. شويله كه: بوندن اون طوقوز سنه أوّل حقسز بر صورتده إستانبوله منفى اولارق پريشان بر صورتده گوندرلديگم وقت، بر زمان مشيختدهكى دار الحكمتده بولونديغمدن مشيختى صوردم. نه حالدهدر؟ ديديلر: بيوك قيزلرڭ ليسهسى اولمش. بن ده حدّت ايتدم. بر بددعا ايتدم. هم ديدم: يا ربّى مشيختى قورتار. او گيجه قسمًا ياندى. بن ده او مناسبتله ديدم: بعضًا آتش تميزلك ياپييور. بو فقير ملّته بش ميليون ضرر ويرن عدليهنڭ يانماسى ده بلكه إن شاء اللّٰه بر تميزلكدر. او ضرر تلافى ايديلير ديديگم حالده، ضرريمزه بر رضا معناسى ويريلمش.
هم بوندن اوتوز سنه أوّل مطبوع لمعات نامندهكى أثرمده معنوى بر مجلسِ روحانيده رؤيا گبى بر واقعهده روحانيلر بندن سؤال صورمشلر. بن ده جواب
— 307 —
ويرمش ايدم. أزجمله: أسكى حربِ عموميده مغلوبيتڭزڭ حكمتى نهدر؟ بن ده بر جواب ويرمشم. يگرمى سنه او حادثهدن صوڭره عينًا اويله بر حالده بن صورويورم: نهدن بزم حكومت غالب طرفنى طوتمهدى، تا كه عربستانى، هندستانى، آفريقايى قورتارسين؟ بڭا او رؤيا گبى واقعهده جواب ويرديلر كه: سنڭ أسكيدن ويرديگڭ جوابڭ سڭا جوابدر. (يعنى أگر غالب طرفى طوتولسه ايدى شيمدى آوروپايه پك ياقين اولان بو جوارده قولايجه تطبيق ايديلن يڭى ايجادلر، حرمينِ شريفَيْن گبى يرلرده دخى مشكلاتلر ايچنده تطبيقه چاليشمق إحتمالنه بناءً قدرِ إلٰهى مغلوبيتمزه فتوا ويرديگى گبى غالب طرفنى طوتديرمدى) دييه غايت متأثّرانه يازيلديغى حالده؛ ضرريمزه، مغلوبيتمزه بر رضا گوسترر گبى بر عباره ظن ايديلمش. بر ده جفر و أبجد حسابلرى دگل يالڭز محيى الدينِ عرب گبى داهى محقّقلرڭ، بلكه أكثر أديبلر و علمالرڭ خصوصًا أهلِ كشفڭ مابيْننده جارى بر مدارِ إستخراجِ أسراردر. قرآنِ عظيم الشانڭ سورهلرى باشندهكى مقطّعاتِ حروفڭ بو حساب ايله مناسبتى بولونديغنى بو حديثِ شريف إثبات ايدييور:
بر زمان يهودى علماسندن بر قسمى پيغمبر عليه الصلاة والسلامه ديمشلر: سنڭ اُمّتڭ مدّتى آزدر كه الم إشارت ايدييور. پيغمبر عليه الصلاة والسلام فرمان ايتمش كه: كهٰيٰعص حٰم عسق گبى داها چوق وار. اونلر بو جوابدن صوڭره صوصمشلر. ديمك إشاراتِ قرآنيهنڭ جفر ايله مناسبتى وار. مادام قرآنڭ إشاراتى چوق طرزلرده، چوق جهتلرله اولويور و وار و محقّقدر. و بلاغت نقطهسنده إشاراتيله چوق حقائقى و أحكامى إفاده ايدييور. حدسز تفسيرلر و مختلف اون ايكى مذهب اونڭ إشاراتنى نظره آلمشلر. ألبته منتظم قاعدهلرى بولونان و رياضى حساب نوعنده إشارات ايله غيبى خبرلرى اونڭ إعجازينڭ يوكسك مقامنه ياقيشير. و رسالهِٔ نورڭ محرم جزءلرى او إشاراتى قيد ايتمهسيله هم
— 308 —
قرآنه خدمت، هم رسالهِٔ نور قرآنڭ بر حقيقتى و معنوى بر معجزهسى اولديغنى إثبات ايتمك جهتيله أهلِ وقوفڭ تقديرينه لايقدر. هم بر دعوايه بيڭ أماره حكمنده بيڭ إشارت بولونسه، او دعوا صراحتِ قطعيه درجهسنده ثبوت بولديغى جهتنده او إستخراجلره رسالهِٔ نورڭ ويرديگى أهمّيت؛ إختلالِ روحى دگل، بلكه تام بر إنكشافاتِ روحيه أثرى اولابيلير. بر ده جذبهيه بر أماره كندينى بر مزار طاشى گورديگم بيان ايديلمش. بن بو محترم ذاتلرڭ بو عجلهلك ايله حكملرينه اوتوز سنه أوّل سويلهديگم بو فقرهيى تكرار ايدييورم:
ييقيلمش بر مزارم كه، ييغيلمشدر ايچنده سعيددن آلتمش طوقوز أموات باآثام آلامه
يتمشنجى اولمشدر، او مزاره بر مزار طاش، برابر آغلايور خسرانِ إسلامه
اميدم وار كه، إستقبال سماواتى زمينِ آسيا، باهم اولور تسليم يدِ بيضاءِ إسلامه
زيرا يمينِ يُمنِ ايماندر؛ تأمين ايدر أمن أمان أمنيتى انامه.
هم جذبهيه بر أماره اولارق، كديسنڭ يا رحيم ديديگنى ايشيتمهسنى بيان ايتمشلر. بوڭا جوابًا لطيف بر واقعه بيان ايدييورم: بر وقت كديلره نه ايچون مبارك دينيلمش، حالبوكه إنسانه قارشى صداقتى يوق بر جاناوار گورونويورلر ديديگمڭ گيجهسنده، كدى ياوروسندن بريسى ياصديغمه گلوب آغزينى قولاغمه ياپيشديردى. (يا رحيم يا رحيم) دييوب طائفهسنه قارشى تحقيريمى يوزيمه ووردى. معنًا بز هر اييلگى رحيمدن بيلييورز، ايت گبى أسبابه پرستش ايتمييورز. اونڭ ايچون بزه مبارك، اونلره پيس دينيلمش دييه خاطريمه گلدى. صباحلين بڭا خدمت ايدن حافظ توفيق، سليمان، عبد اللّٰه چاوش، مرحوم حافظ أحمد و مرحوم مصطفى چاوش، داها باشقهلرى يانمه گلديلر. وقعهيى سويلهدم. عبد الرحيم نامنى آلان بر ياشندهكى او كدىيى اوقشادم. اونلر عينًا بنم گبى يا رحيم يا
— 309 —
رحيمى عبد الرحيمدن ايشيتديلر. صوڭره باشقه كديلره باقدق. اونلرڭ ده ميرميرلرى دقّتله ديڭلهنيلسه، يا رحيمدر. فقط عبد الرحيم گبى صافى دگلدرلر.
يالڭز بر نقطهده رسالهِٔ نوره بر حقسزلق اولديغى جهتله خاطرلتمق لازمدر. شويله كه: محترم أهلِ وقوفڭ يوز يگرمى يدى (١٢٧) علمى رسالهلرى تام تقدير ايله و واقفانه اولديغنى بيان ايتدكلرى يرده، يالڭز اوچ كوچك محرم رسالهلرى غيرِ علمى و شاشيرتيجى و نورمال اولماديغى بر حالده اولماسنه مقابل طوتمالرى، رسالهِٔ نورڭ يوز يگرمى يدى رسالهسنى اونلرجه مصدّق يوكسك قيمتلرينه و بيڭلر حقيقتلرينه قارشى اوچ و درت رسالهنڭ اونلرجه شاشيرتيجى اوچ درت مسئلهلرى مقابل طوتولمز دييه او ذاتلره خاطرلاتييورم. هم بر قارداشمزڭ بر حديثڭ حكميله و مولانا خالدڭ (قدّس سرّه) حياتى درت جهتله بو بيچاره سعيدڭ حياتيله توافق ايتمهسيله، رسالهِٔ نور دخى مولانا خالد (قدّس سرّه) گبى مجدّددر دييه بيانى بنم بنلگمه و شخصمه ويريلمش. حالبوكه بن بتون آرقداشلريمى إشهاد ايدييورم كه: بن بنلك پشنده قوشمييورم و ردّ ايدييورم و بڭا شخصمه قارشى زياده حسنِ ظن ايدنلرى منع ايدوب خاطرلرينى چوق دفعه قيرييورم.
(تشكّرڭ بر تتمّهسيدر.)
محترم أهلِ وقوفڭ راپورنده مدارِ نظر و إعتراض ايديلمش رسالهِٔ نورڭ شاكردلرى أهلِ جنّت اولاجقلرى و ايمانله قبره گيرهجكلرى جملهسنه، عشرهِٔ مبشّرهدن باشقه شحصيله إسميله بو فضيلته كيمسه يتيشهمز دييه بر نوع إعتراضه قارشى ديرز: بو مسئلهده شخص إسميله تعيين ايديلمهمش. يالڭز قوّتلى إشارتلر ايله اِنَّ الْاَبْرَارَ لَفِى نَعِيمٍ گبى آيتلرڭ ايمان و عملِ صالح صاحبلرى أهلِ جنّتدر ديدكلرى مِثللو؛ رسالهِٔ نورڭ شيطانلرى دخى صوصديران ايمانِ تحقيقى
— 310 —
درسنى آلان شاكردلرى ايمان ايله قبره گيرهجكلرينه قوّتلى أمارهلر ايله حكم ايديلسه، ألبته مدارِ إعتراض اولاماز. هم او ذاتلر عجلهلك جهتيله رسالهِٔ نوره عائد كرامتلرى بڭا إسناد اولويور دييه مدارِ تنقيد ايدهرك ديمشلر: بر ولى كرامت دعوا ايتمز.
الجواب:او پك چوق حادثهلر، كرامتلر دگل بلكه إكراملردر. إكرام ايسه إظهارلرى بر شكردر. هم اونلر بنم دگل. و بنم هيچ بر جهتله او كرامتلره لياقتم اولماديغنى بتون قارداشلريمه مكرّرًا سويلهمش و يازمشم. بلكه، بيڭدن زياده او واقعهلر، قرآنڭ بر معجزهِٔ معنويهسى اولان رسالهِٔ نورڭ مقبوليتنه دائر قرآنڭ إعجازِ معنويسندن ترشّح ايتمش رسالهِٔ نورڭ إكرام نوعندن كرامتلريدر. بنم نه حدّم وار كه، اونلره صاحب چيقايم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
آنقره أهلِ وقوفڭ إتّفاقله بزى شيمدىيه قدر صوچلى وهمنى ويرن أمنيتى إخلال (١)، جمعيت قورمق (٢)، طريقت گوتمك (٣)، حكومته و سياسته ايليشمك (٤) مادّهلرندن تبرئه ايتمهلرى و معصوميتمزه قرار ويرمهلرى؛ إنصافلرينى و حقپرستلكلرينى گوستردكلرندن، اونلرڭ آز زمانده بش صندوق، ايكى چووال كتاب و مكتوب و أوراقڭ تدقيقنده عليهمزده طوپلانان چوق أوهام و آغير شرائط ايچنده بنم شخصمڭ عليهندهكى بعض تنقيدلرى بنى متأثّر ايتمييور. بِالعكس قلبًا ممنون اولويورم. چونكه بيلمديگم و دوشونهمديگم بعض قصورلرمله، رسالهِٔ النوره و ايمان خدمتنه ضرر اولان بر قسم شيلرى اوگرندم. فقط أوّلجه تقديم ايديلن
— 311 —
تشكّرنامهده قسمًا ايضاح ايتديگمز گبى، شيمدى راپورى گوردكدن صوڭره سكز طوقوز يرده عجلهلك سببيله سهولر و إلتباسلر و آڭلامامازلقلر و ياڭليشلقلر دوشمش. بن بو ذاتلرى تنقيد دگل، بلكه اونلرڭ بو مسئلهده قزانهجقلرى خيرات و حسناتلرينه يارديم فكريله او سهولرڭ صحيحنى بيان ايدهجگز.
برنجيسى:اونلر إتّفاقله، يوزده طقسان رسالهلر غايت تقدير ايله برابر ديرلر: "بونلرده مؤلّف هم صميمى، هم حسبى، هم علم و حقيقت و دين أساسلرندن آيريلمامشدر. بو طقسان كتابده دينى آلَت ايتمك ويا جمعيت تشكيل ايتمك ايله أمنيتى إخلال حركتنڭ بولونمديغى صريحدر. و شاكردلرى بربريله و سعيد ايله مخابره مكتوبلرى ده بو نوعدندر." دييوب محقّقانه قرار ويردكلرى يرده، شخصمڭ بر قصورينى بويله بيان ايچون دييورلر: "سعيد بعضًا بو آيتڭ يوز حكمتندن بشى بيان اولونهجق دير و بو ايسه علم وقارينه ياقيشماز. هم بعضًا بو رساله درت بچق ساعتده يازيلدى دير و بو سوز ايسه كندينى مدحه و مخاطبنى حيرته دوشورمك ماهيتنده بر كوچكلكدر."
الجواب:بن قصورى و كوچكلگى نفسمه ممنونيتله قبول ايتمك ايله برابر ديرم: بو چشيد سوزلريمڭ سببى، كنديمى بگنديرمك دگل، حاشا بلكه رسالهِٔ النور قرآنڭ بتون نكته و حكمتلرينى إحاطه ايدهمز. آنجق يوزده دردينى بشنى بيان ايدهبيلير دييه قرآنڭ وسعتِ معنادهكى إعجازِ معنويسنه إخطار و إشارتدر. و درت ويا آلتى ويا اون ايكى ساعتده تأليف ايديلدى ديمكله، رسالهِٔ النور طوغريدن طوغرىيه قرآنڭ شاكرديدر و اونڭ حاضر مالنى خزينهسندن چابوق چيقارير صاتار ديمكله كندينى مدح دگل، بلكه رسالهِٔ النورڭ مقبوليتنه بر أماره و بو قيمتلى مالده مفلس بر خدمتكارى اولديغنى گوسترمك نيّتيله، باشقه كتابلردن ويا ديگر فكرلردن و كندى تفكّرلرندن اولماديغنى بيلديرمكدر. أوت يگرمى سنهدن بَرى
— 312 —
قرآندن و رسالهِٔ النوردن باشقه هيچ بر كتابى ياننده بولونديرميان و اوقوميان و هيچ بر غزته و مجموعهلرى بيلمهين و ايستهمهين بر آدم، او نيّتله اويله سويلهيهبيلير.
ايكنجى سهو:"حضرتِ علىنڭ (رض) قصيدهسنده يَا مُدْرِكًا لِذٰلِكَ الزَّمَان أبجد حسابيله بيڭ اوچيوز ألليده سعيدِ كردى گلهجكدر چيقييور." بر محرم رسالهدن آلمشلر.
الجواب:هلاكودن و لاتين حروفندن و إسلام دجّالندن و بر قسم علمالرڭ ياڭليشلرندن قطعى خبر ويرن إمامِ على رضى اللّٰه عنه او جمله ايله بيچاره سعيده دييور: "سن او زمانه يتيشهجكسڭ. جنابِ حقدن محافظهڭى نياز أيله." دينيلمش. يوقسه حاشا كنديمه بر پايه ويرمك هيچ خاطريمه گلمهمش. و هم او صحيفه راپورلرنده "دجّال"ڭ مهمّ قوّتى يهوديدر، مانچور، مُغول و قيرغيز آنارشيست و سوسيالستدر." حالبوكه او سهودر. صحيحى: دجّالڭ مهمّ بر قوّتى يهوديدر، يعنى قوميتهلريدر. و يأجوج مأجوج ايسه، چين و ماچينده بولونان آنارشيستلر و سوسيالستلرڭ مفرطلرى اولان قومونيستلردن دينيلمش.
اوچنجى سهو:ياڭليش معنا ويرمكله راپورده "سعيد بعضًا كرامتلر يازار. يازمق ايستهمزدم، بڭا يازديرلدى. هم بعضًا بو جواب معنوى جانبدن گلدى و حقيقت عالمندن بيلديرلدى. هم بعضًا قدسى بر مژده ويرييور، هر يوز سنهده بر مجدّد گلير فكريله كنديسنڭ زمانڭ مجدّدى اولديغى فكرينى اويانديرييور ديمشلر.
الجواب:حاشا بيڭ دفعه حاشا! بنم حدّم دگل كه، او كرامتلرى بنلگمه مال ايدهيم. بلكه بنم پك چوق قصورلرمله برابر، رسالهِٔ النور ايله ايمان خدمتنده چاليشمامزه بر إكرامِ إلٰهى و او خدمتڭ مقبوليتنه دائر بر أماره گوسترمك و "نه ايله ياشايور، ناصل گچينييور؟" ديينلره قارشى ده بركتِ إلٰهيه بو خدمتمزى دنيا معيشتنه آلَت ايتمگه مجبور ايتمييور ديمكدر. هم بو يازديغمز حقيقتلر بنم فكرم
— 313 —
مالى دگل؛ بلكه هركسڭ قلبنڭ بر كوشهسنده بولونان بر لمّهِٔ رحمانيه و مَلكِ إلهام و بر طرفنده بر لمّهِٔ شيطانى و وسوسهجى بولونديغنه أهلِ حقيقت و ديانتڭ حكملرينه بناءً؛ بنم قلبمده دخى هركس گبى بعضًا إختيارم خارجنده و فكريمڭ فوقنده خاطريمه بر حقيقت خطور ايدر، يعنى قرآندن و معنوى بر جانبدن بر نوع إلهام حكمنده بر گوزل نكته إفهام ايديلير ديمكدر.
و هيچ خاطريمه گلمييور كه، يڭى سعيد زماننده و نفسڭ شرّندن و بنلگندن چوق قورقان و بلاسنى چكن شخصمه بويله بر موقع ويرديگمى ويا ويرمك ايستديگمى تخطّر ايتمييورم. بلكه رسالهِٔ النورده إثبات ايديلمش كه: بو زمان جماعت زمانيدر، شخصِ معنوى حكم ايدر. أسكى زمانده ضلالت بر شخصدن گلديگى جهتله، قارشيسنه بر داهئِ هدايت چيقاردى. شيمدى ايسه جماعت شكلنده بر شخصِ معنوى اولماسندن، اونڭ قارشيسنده آنجق بر شخصِ معنوى مقابله ايدهبيلير. يالڭز أسكيدن بَرى أهلِ حقيقت مابيْننده جارى و استادينه قارشى فرطِ محبّتدن گلن فوق الحدّ حسنِ ظنلرى تعديل ايتمك و نعمتِ إلٰهيهيه قارشى كفران و إنكار ايتمهمك نيّتيله، مجدّدلك وظيفهسى اولابيلير فقط بنم دگل رسالهِٔ النورڭدر. بلكه بو زمانه باقان قرآنڭ بر جلوهِٔ حقيقتيدر، رسالهِٔ النور اونى تمثيل ايدر. بن نهجى اولويورم كه، كنديمه دعوا ايدهيم؟
دردنجى سهو:إسپارطهيه ياغمور ياغديرمسى، يازى بهاره چويرمهسى كرامتيدر، شاكردلرى طرفندن دينيلمش.
الجواب:ياغديرمق، چويرمك دگل بلكه رسالهِٔ النور بركتيله ياغدى و دوندى دينيلمش.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 314 —
(محكمهده صوڭ سوزڭ بر پارچهسيدر.)
بر عنايتدر كه، أهلِ وقوف بش صندوق يوز اوتوز رسالهلرده بش آى تدقيقده اون بش إعتراض و ظاهرى ياڭليش بولمشلر. و اونلرڭ بش ياپراق راپورلرنده اون بش ياڭليشلرى و سهولرى، محكمهده إثبات ايديلمش. ٣١/مايس/٩٤٤ جهارشنبه گونى محكمهده بر ساعت دوام ايدن مدّعىعمومڭ اوقوديغى إدّعانامهسنه قارشى ايكى دقيقهده حاضرلانان و اوقونان بر مقابلهدر.
أفنديلر! يگرمى سنه بر مظلوميت حياتنده، يوز كتابلرنده، أڭ محرم مكتوب و رسالهلرنده، عصبيتله بِالإلتزام اونى محكوم ايتمك فكريله يالڭز سكز طوقوز سهولى بهانهلردن باشقه بولماملرى گوسترييور كه؛ رسالهِٔ النور محكوم اولاماز. كيم وار كه، يگرمى سنه مظلوميت حياتنده بيڭ ياڭليشى اولماسين؟ بو محكمه يالڭز بو حاضر زمانى دگل، بلكه ايكى إستقبالڭ دهشتلى تنقيد و إعتراضلرينى نظره آلمالى، اويلهجه محاكمه ايتسين.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
رئيس بك أفندى!
آنقره مقاماتنه و رئيسِ جمهوره إستدعا صورتنده گوندرديگم مدافعهنامهمى و باش وكالتڭ ده بونى أهمّيتله قبول ايتدكلرينى گوسترن جوابى مكتوبنى ربطًا صونويورم، تقديم ايدرم. مقامِ إدّعانڭ عليهمزده بيان ايتديگى أصلسز، إتهامكارانه أوهامڭ قطعى جوابلرى بو مدافعاتمده واردر. سائر يرلرڭ غرضكارانه و سطحى ضبطنامهلرينه بنا ايديلن بورانڭ أهلِ وقوف راپورنده خلافِ واقع و
— 315 —
منطقسز چوق سوزلر واردر كه، اونلره قارشى ده بو إعتراضنامهم تقديم ايديلمشدى. أزجمله:
سزه أوّلجه عرض ايتديگم گبى، أسكيشهر محكمهسنه، ١٦٣ نجى مادّه ايله بنى محكوم ايتمك ايستدكلرى زمان ديمشدم: حكومتِ جمهوريهنڭ ايكى يوز مبعوثى ايچنده عين رقم ١٦٣ مبعوثڭ إمضالريله واندهكى دار الفنونمه (مدرسهمه) يوز أللى بيڭ بانقنوط تخصيصات قبول ايتمهلرى و اونڭ ايله حكومتِ جمهوريهنڭ بڭا قارشى توجّهى، بو ١٦٣ نجى مادّهيى حقّمده حكمدن إسقاط ايدييور، ديديگم حالده؛ او أهلِ وقوف، "١٦٣ مبعوث سعيد عليهنده تعقيبات ياپمشلر" دييه تحريف ايتمش. ايشته مقامِ إدّعا ده، بو أهلِ وقوفڭ بويله بتون بتون أصلسز إتهاملرينه بناءً بزى مسئول طوتويور. حالبوكه مجلسڭزڭ قراريله، أڭ يوكسك هيئتِ علميه و فنّيهنڭ تدقيقنه و تحقيقنه حواله ايديلن رسالهِٔ النورڭ بتون أجزالرى تدقيقدن صوڭره بِالإتّفاق، حقّمزده ويرديگى قرارده: "سعيدڭ و رسالهِٔ النور شاكردلرينڭ يازيلرنده؛ دينى، مقدّساتى آلَت ايدوب، دولتڭ أمنيتنى إخلاله تشويق ويا بر جمعيت قورمق و حكومته قارشى بر سوءِ مقصدى بولونمق قصدنده اولديغنى گوسترر بر صراحت و أماره اولماديغنى و سعيدڭ شاكردلرى، مخابرهلرنده حكومته قارشى كوتو بر قصد بسلهمك و بر جمعيت قورمق ويا طريقت گوتمك فكريله حركت ايتمدكلرى آڭلاشيلمقدهدر." دييه متّفقًا قرار ويرمشلر.
هم أهلِ وقوف "سعيد النورسىنڭ يوزده طقسان رسالهسى، هم صميمى، هم حسبى، هم علم و حقيقت و دين أساسلرندن هيچ بر جهتله آيريلمامشلر؛ بونلرده دينى آلَت ايتمك ويا جمعيت تشكيل ايتمكله أمنيتى إخلال حركتنڭ بولونمديغى صريحدر. شاكردلرڭ بربريله و سعيد النورسيله مخابره مكتوبلرى ده بو نوعدندرلر. بش اون محرم و شكوالى و غيرِ علمى اولان رسالهلردن باشقه بتون
— 316 —
رسالهلرى هر برى بر آيتڭ تفسيرى و بر حديثِ شريفڭ حقيقتى نامنه يازيلمشلردر. دين، ايمان، اللّٰه، پيغمبر، آخرت عقيدهلرينى و عبارهلرينى آچيقجه آڭلاتمق ايچون تمثيللر ايله يازيلمش و علمى گوروشلرى و إختيارلره و گنجلره أخلاقى اوگوتلر و حيات تجربهسندن آلينمش عبرتلى وقعهلرى و فائدهلى منقبهلرى إحتوا ايدن موجودڭ يوزده طقساننى تشكيل ايدن رسالهلردر. حكومته و إدارهيه و آسايشه ايليشهجك هيچ بر جهتى يوقدر." دييه متّفقًا قرار ويرمشلردر.
ايشته مقامِ إدّعا، بو يوكسك أهلِ وقوفڭ راپورينه باقميهرق أسكى و مشوّش و ناقص راپوره بناءً عجيب طرزلرده بزى إتهام ايتمهسندن حقيقةً فوق الحدّ متأثّر بولونمقدهيز. بو إنصافلى محكمهنڭ مسلّم إنصافلرينه ألبته ياقيشديرمايز. حتّى تمثيلده خطا اولماسين بر بكتاشىيه: "نه ايچون نماز قيلمييورسڭ؟" ديمشلر. او ده: "قرآنده لَا تَقْرَبُوا الصَّلٰوةَ وار" ديمش. اوڭا ديمشلر: "بونڭ آرقهسنى، يعنى وَ اَنْتُمْ سُكَارٰى يى ده اوقو" دينيلديگنده، "بن حافظ دگلم" ديمش اولماسى قبيلندن، رسالهِٔ النورڭ بر جملهسنى طوتوب او جملهيى تعديل و نتيجهيى بيان ايدن آخرينى آلميهرق عليهمزده ويريلمكدهدر. تقديم ايدهجگم مدافعهنامهمده، او إدّعانامهيه قارشى مقايسه ايديلديگنده بونڭ اوتوز قرق مثالى گورولهجكدر. بو نمونهلردن لطيف بر واقعهيى بيان ايدييورم:
أسكيشهر محكمهسنده مقامِ إدّعانڭ ناصلسه بر سهو نتيجهسى، رسالهِٔ النورڭ ايمان درسلرينه "خلقلرى إفساد ايدييور" گبى بر تعبير و صوڭرهدن او تعبيردن واز گچديگى حالده، رسالهِٔ النور شاكردلرندن عبد الرزّاق نامنده بر ذات محكمهدن بر سنه صوڭره ديمش:
"هَىْ بدبخت! اوتوز اوچ آياتِ قرآنيه إشاراتنڭ تقديرينه مظهر و إمامِ علىنڭ (رض) اوچ كرامتنڭ إخبارِ غيبيسيله و غوثِ أعظمڭ (قدّس سرّه) قوّتلى بر
— 317 —
طرزده إخباريله قيمتِ دينيهسى تحقّق ايدن و بو يگرمى سنه ظرفنده إدارهيه هيچ بر ضررى طوقونميان و هيچ كيمسهيه هيچ بر ضرر ويرمهمسى ايله برابر بيڭلر وطن أولادلرينى تنوير و إرشاد ايدن و ايمانلرينى قوّتلنديرن و أخلاقلرينى دوزلتن رسالهِٔ النورڭ إرشادلرينه "إفساد" دييورسڭ. اللّٰهدن قورقمييورسڭ، ديلڭ قوروسون!" ديمش.
شيمدى بو شاكردڭ حقلى اولارق بو سوزينى مقامِ إدّعا گورديگى حالده، "سعيد، أطرافنه فساد صاچمش" تعبيرينى إنصافڭزه و وجدانڭزه حواله ايدييورم.
مقامِ إدّعا، رسالهِٔ النورڭ إجتماعى درسلرينه ايليشمك فكريله، "دينڭ تختى و مقامى وجداندر، حكمه قانونه باغلانماز. أسكيدن باغلانماسيله إجتماعى كشماكشلر اولمشدر." ديدى. بن ده ديرم كه: "دين يالڭز ايمان دگل، بلكه عملِ صالح دخى دينڭ ايكنجى جزئيدر. عجبا قتل، زنا، سرقت، قمار، شراب گبى حياتِ إجتماعيهيى زهرلنديرن پك چوق بيوك گناهلرى ايشلهينلرى اونلردن منع ايتمك، يالڭز حپس قورقوسى و حكومتڭ بر خفيهسنڭ گورمسى توهّمى كافى گلير مى؟ او حالده هر خانهده، بلكه هركسڭ ياننده دائما بر پوليس، بر خفيه بولونمق لازم گلير كه، سركش نفسلر كنديلرينى او پيسلكلردن چكسينلر. ايشته رسالهِٔ النور عملِ صالح نقطهسنده، ايمان جانبندن، هركسڭ باشنده هر وقت بر معنوى ياساقجىيى بولونديرر. جهنّم حپسنى و غضبِ إلٰهىيى خاطرينه گتيرمكله فنالقدن قولايجه قورتارير.
هم مقامِ إدّعا بر رسالهنڭ گوزل و فوق العاده كرامتكارانه بر توافقنى إمضا ايتمهلريله "بر جمعيت أفرادى" دييه معناسز بر أماره بيان ايتمش. عجبا أصنافلرڭ و خانجيلرڭ دفترلرنده بولونان بو نوع إمضالره جمعيت نامى ويريلير مى؟ أسكيشهرده عين بويله بر وهم اولدى. جواب ويرديگم و معجزاتِ أحمديه
— 318 —
رسالهسنى گوسترديگم زمان تعجّبله قارشيلاديلر. أگر مابيْنمزده دنيوى بر جمعيت اولسه ايدى، بو درجه بنم يوزمدن ضرر گورنلر، ألبته كمالِ نفرتله بندن قاچهجق ايديلر. ديمك ناصل بن و بز، إمامِ غزالى ايله إرتباطمز وار، قوپمييور؛ چونكه اُخرويدر، دنيايه باقمييور. عينًا اويله ده؛ بو معصوم و صافى و خالص ديندارلر، بنم گبى بر بيچارهيه ايمان درسلرينڭ خاطرى ايچون بر قوّتلى علاقه گوسترمشلر. اوندن بو أصلسز موهوم بر جمعيتِ سياسيه وهمنى ويرمش. صوڭ سوزم:
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ
موقوف، حپسِ منفردده
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(بو گلن قسم چوق أهمّيتليدر)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
صوڭ سوزڭ بر مهمّ پارچهسى
أفنديلر! رئيس بك، دقّت ايديڭز! رسالهِٔ النورى و شاكردلرينى محكوم ايتمك، طوغريدن طوغرىيه كفرِ مطلق حسابنه، حقيقتِ قرآنيه و حقائقِ ايمانيهيى محكوم ايتمك حكمنه گچمكله؛ بيڭ اوچيوز سنهدن بَرى هر سنهده اوچ يوز ميليون اونده يورومش و اوچ يوز ميليار مسلمانلرڭ حقيقته و سعادتِ داريْنه گيدن جادّهِٔ كبرالرينى قپاتمغه چاليشمقدر و اونلرڭ نفرتلرينى و إعتراضلرينى كنديڭزه جلب ايتمكدر. چونكه او جادّهده گلوب گيدنلر، گلمش گچمشلره دعالرى و حسناتلريله يارديم ايدييورلر. هم بو مبارك وطنڭ باشنه بر قيامت قوپمغه وسيله
— 319 —
اولمقدر. عجبا محكمهِٔ كبراده، بو اوچ يوز ميليار دعواجيلرڭ قارشيسنده سزدن صورولسه كه: "دوقتور دوزينڭ، باشدن نهايته قدر سراپا إسلاميتڭز و وطنڭز و دينڭز عليهنده و فرنكجه "تاريخِ إسلام" نامندهكى أثرى گبى، زنديقلرڭ كتبخانهلريڭزدهكى أثرلرينه، كتابلرينه و سربست اوقومالرينه و او كتابلرڭ شاكردلرى قانونڭزجه جمعيت شكلنى آلمالريله برابر، دينسزلك ويا قومونيستلك ويا آنارشيستلك ويا پك أسكى إفساد قوميتهجيلق ويا منفى تورانجيلق گبى سياستڭزه ايليشن جمعيتلرينه ايليشمييورديڭز؟ نهدن هيچ بر سياستله علاقهلرى اولميان و يالڭز ايمان و قرآن جادّهِٔ كبراسنده گيدن و كنديلرينى و وطنداشلرينى إعدامِ أبديدن و حپسِ منفرددن قورتارمق ايچون قرآنڭ حقيقى تفسيرى اولان رسالهِٔ النور گبى غايت حق و حقيقت بر أثرى اوقويانلره و هيچ بر سياسى جمعيتله مناسبتى اولميان او خالص ديندارلرڭ بربريله اُخروى دوستلق و اخوّتلرينه جمعيت نامى ويروب ايليشمشسڭز. اونلرى پك عجيب بر قانونله محكوم ايتديڭز و ايتمك ايستديڭز." ديدكلرى زمان نه جواب ويرهجكسڭز؟ بز ده سزلردن صورييورز. و سزى إغفال ايدن و عدليهيى شاشيرتان و حكومتى بزمله، وطنه و ملّته ضررلى بر صورتده مشغول أيلهين معارضلريمز اولان زنديقلر و منافقلر، إستبدادِ مطلقه "جمهوريت" نامى ويرمكله، إرتدادِ مطلقى رژيم آلتنه آلمقله، سفاهتِ مطلقه "مدنيت" إسمى ويرمكله، جبرِ كيفئِ كفرىيه "قانون" إسمنى طاقمقله هم سزى إغفال، هم حكومتى إشغال، هم بزى پريشان ايدهرك، حاكميتِ إسلاميهيه و ملّته و وطنه أجنبى حسابنه ضربهلر وورييورلر.
أى أفنديلر! درت سنهده درت دفعه دهشتلى زلزلهلر، تام تامنه درت دفعه رسالهِٔ النور شاكردلرينه شدّتلى بر صورتده تعرّض و ظلم زمانلرنده توافقى و هر بر زلزله دخى تام تعرّض زماننده گلمهسى و هجومڭ طورماسيله زلزلهنڭ طورماسى
— 320 —
إشارتيله، شيمديكى محكوميتمز ايله گلن سماوى و أرضى بلالردن سز مسئولسڭز!
دڭزلى حپسخانهسنده تجريدِ مطلق و حپسِ منفردده موقوف
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
صوڭ سوزڭ بر قسمى
أفنديلر! شيمديكى حياتِ إجتماعيهيى بيلمديگمدن، مقامِ إدّعانڭ گيديشاتنه گوره، سزجه مصمّم محكوميتمزه بر بهانه اولمق ايچون، پك مصرّانه ايلرى سورديگڭز جمعيتجيلك إتهامنه قارشى پك چوق قطعى جوابلريمزى آنقره أهلِ وقوفنڭ دخى متّفقًا تصديقلريله برابر، بو درجه بو نقطهده إصراريڭزه چوق حيرت و تعجّبده بولونوركن قلبمه بو معنا گلدى: مادام حياتِ إجتماعيهنڭ بر تمل طاشى و فطرتِ بشريهنڭ بر حاجتِ ضروريهسى و عائله حياتندن تا قبيله و ملّت و إسلاميت و إنسانيت حياتنه قدر أڭ لزوملى و قوّتلى رابطه و هر إنسانڭ كائناتده گورديگى و تك باشنه مقابله ايدهمديگى مدارِ ضرر و حيرت و إنسانى و إسلامى وظيفهلرڭ ايفاسنه مانع مادّى و معنوى أسبابڭ تهاجماتنه قارشى بر نقطهِٔ إستناد و مدارِ تسلّى اولان دوستلق و قارداشانه جماعت و طوپلانمق و صميمانه اُخروى جمعيت و اخوّت، هم سياسى جبههسى اولماديغى حالده و بِالخاصّه هم دنيا، هم دين، هم آخرت سعادتلرينه قطعى وسيله اولارق ايمان و قرآن درسنده خالص بر دوستلق و حقيقت يولنده بر آرقداشلق و وطننه و ملّتنه ضررلى شيلره قارشى بر تساند طاشييان رسالهِٔ النور شاكردلرينڭ پك چوق تقدير و تحسينه شايان درسِ ايمانده
— 321 —
طوپلانمالرينه، "جمعيتِ سياسيه" نامنى ويرنلر، ألبته و هر حالده يا غايت فنا بر صورتده آلدانمش ويا غايت غدّار بر آنارشيستدر كه، هم إنسانيته وحشيانه دشمنلق ايدر، هم إسلاميته نمرودانه عداوت ايدر، هم حياتِ إجتماعيهيه آنارشيلگڭ أڭ بوزوق و متردّى طوريله خصومت ايدر و بو وطنه و ملّته و حاكميتِ إسلاميهيه و دينى مقدّساته قارشى مرتدانه، متمرّدانه، عنودانه مجادله ايدر. ويا أجنبى حسابنه بو ملّتڭ جان طمارينى كسمگه و بوزمغه چاليشان الخنّاس بر زنديقدر كه؛ حكومتى إغفال و عدليهيى شاشيرتير، تا او شيطانلره، فرعونلره، آنارشيستلره قارشى شيمدىيه قدر إستعمال ايتديگمز معنوى سلاحلريمزى قارداشلريمزه و وطنمزه چويرسين ويا قيرديرسين.
موقوف سعيد
٭ ٭ ٭
أفنديلر!اوتوز قرق سنهدن بَرى أجنبى حسابنه و كفر و إلحاد نامنه بو ملّتى إفساد و بو وطنى پارچهلامق فكريله، قرآن حقيقتنه و ايمان حقيقتلرينه هر وسيله ايله هجوم ايدن و چوق شكللره گيرن بر گيزلى إفساد قوميتهسنه قارشى، بو مسئلهمزده كنديلرينه پرده ياپدقلرى إنصافسز و دقّتسز مأمورلره و بو محكمهيى شاشيرتان اونلرڭ مسلمان كسوهسندهكى پروپاغندهجيلرينه خطابًا، فقط سزڭ حضوريڭزده ظاهرًا سزڭ ايله بر قاچ سوز قونوشهجغمه مساعده ايديڭز.
(فقط ايكنجى گون برائت قرارى، او دهشتلى قونوشمهيى گرى بيراقدى.)
تجريدِ مطلقده، حپسِ منفردده
موقوف
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 322 —
مهمّ بر سؤاله حقيقتلى بر جوابدر.
بيوك مأمورلردن بر قاچ ذات بندن صورديلر كه: "مصطفى كمال سنى، اوچ يوز ليرا معاش ويروب، كردستانه و ولاياتِ شرقيهيه، شيخ سنوسى يرينه واعظِ عمومى ياپمق تكليفنى نهدن قبول ايتمدڭ؟ أگر قبول ايتسه ايدڭ إختلال يوزندن كسيلن يوز بيڭ آدمڭ حياتلرينى قورتارمغه سبب اولوردڭ!" ديديلر.
بن ده اونلره جوابًا ديدم كه: يگرميشر اوتوزر سنهلك حياتِ دنيويهيى او آدملر ايچون قورتارمديغمه بدل، يوز بيڭ وطنداشه، هر بريسنه ميليونلر سنه اُخروى حياتى قزانديرمغه وسيله اولان رسالهِٔ النور، او ضايعاتڭ يرينه بيڭلر درجه ايش گورمش. أگر او تكليفى بن قبول ايتسه ايدم، هيچ بر شيئه آلَت اولاميان و تابع اولميان و سرِّ إخلاصى طاشييان رسالهِٔ النور ميدانه گلمزدى. حتّى بن، حپسده محترم قارداشلريمه ديمشدم: أگر آنقرهيه گوندريلن رسالهِٔ النورڭ شدّتلى طوقاتلرى ايچون بنى إعدامه محكوم ايدن ذاتلر، رسالهِٔ النور ايله ايمانلرينى قورتاروب إعدامِ أبديدن نجات بولسهلر، سز شاهد اولڭز، بن اونلرى ده روح و جانمله حلال ايدييورم!
برائتمزدن صوڭره دڭزليده بنى ترصّدله تعجيز ايدنلره و بيوك آمرلرينه و پوليس مديريله مفتّشلره ديدم: رسالهِٔ النورڭ قابلِ إنكار اولميان بر كرامتيدر كه؛ يگرمى سنه مظلوميت حياتمده، يوزر رساله و مكتوبلرمده و بيڭلر شاكردلرده هيچ بر جريان، هيچ بر جمعيت ايله و داخلى و خارجى هيچ بر قوميته ايله هيچ بر وثيقه، هيچ بر علاقه، طوقوز آى تدقيقاتده بولونماماسيدر. هيچ بر فكرڭ و تدبيرڭ حدّى ميدر كه، بو خارقه وضعيتى ويرسين. بر تك آدمڭ، بر قاچ سنهدهكى محرم أسرارى ميدانه چيقسه، ألبته اونى مسئول و محجوب ايدهجك يگرمى مادّه بولونهجق.
— 323 —
مادام حقيقت بودر؛ يا دييهجكسڭز كه: "پك خارقه و مغلوب اولماز بر دها بو ايشى چويرييور" ويا دييهجكسڭز: "غايت عنايتكارانه بر حفظِ إلٰهيدر." ألبته بويله بر دها ايله مبارزه ايتمك خطادر، ملّته و وطنه بيوك بر ضرردر. و بويله بر حفظِ إلٰهى و عنايتِ ربّانيهيه قارشى گلمك؛ فرعونانه بر تمرّددر.
أگر ديسهڭز: "سنى سربست بيراقسهق و ترصّد و نظارت ايتمهسهك درسلرڭله و گيزلى أسرارڭله حياتِ إجتماعيهمزى بولانديرهبيليرسڭ."
بن ده ديرم: بنم درسلرم، بِلا إستثنا بتونى، حكومتڭ و عدليهنڭ ألنه گچمش؛ بر گون جزايى موجب بر مادّه بولونمامش. قرق أللى بيڭ نسخه رساله، او درسلردن ملّتڭ أللرنده دقّت و مراقله گزديگى حالده، منفعتدن باشقه هيچ بر ضررى هيچ بر كيمسهيه اولماديغى، هم أسكى محكمهنڭ، هم يڭى محكمهنڭ موجبِ مسئوليت بر مادّه بولاماملرى جهتيله، يڭيسى إتّفاقله برائتمزه؛ و أسكيسى، دنياجه بر بيوگڭ خاطرى ايچون يوز اوتوز رسالهدن بش اون كلمه بهانه ايدوب، يالڭز قناعتِ وجدانيه ايله يوز يگرمى موقوف قارداشلرمدن يالڭز اون بش آدمه آلتيشر آى جزا ويرهبيلمسى قطعى بر حجّتدر كه، بڭا و رسالهِٔ النوره ايليشمهڭز، معناسز بر توهّمله چركين بر ظلمدر. هم داها يڭى درسم يوق و بر سرّم گيزلى قالمادى كه، نظارتله تعديلنه چاليشسهڭز.
بن شيمدى حرّيتمه چوق محتاجم. يگرمى سنهدن بَرى لزومسز و حقسز و فائدهسز ترصّدلر آرتيق يتر! بنم صبرم توكندى. إختيارلق ضعفيتندن، شيمدىيه قدر ياپمديغم بددعايى ياپمق إحتمالى وار. "مظلومڭ آهى، عرشه قدر گيدر." دييه بر قوّتلى حقيقتدر.
صوڭره او ظالم، دنياجه بيوك مقاملرده بولونان بدبختلر ديديلر: "سن يگرمى سنهدر بر تك دفعه تاقيهمزى باشڭه قويمادڭ، أسكى و يڭى محكمهلرڭ حضورنده
— 324 —
باشڭى آچمادڭ، أسكى قيافتڭ ايله بولوندڭ. حالبوكه اون يدى ميليون بو قيافته گيردى." بن ده ديدم: اون يدى ميليون دگل، بلكه يدى ميليون ده دگل، بلكه رضاسيله و قلبًا قبوليله آنجق يدى بيڭ آوروپاپرست سرخوشلرڭ قيافتلرينه رخصتِ شرعيه و جبرِ قانونى جهتيله گيرمكدنسه؛ عزيمتِ شرعيه و تقوا جهتيله، يدى ميليار ذاتلرڭ قيافتلرينه گيرمك، بنم گبى يگرمى بش سنهدن بَرى حياتِ إجتماعيهيى ترك ايدن آدمه، "عناد ايدييور، بزه مخالفدر." دينيلمز. هايدى عناد دخى اولسه، مادام مصطفى كمال او عنادى قيرهمادى و ايكى محكمه قيرمادى و اوچ ولايتڭ حكومتلرى اونى بوزمادى؛ سز نجى اولويورسڭز كه، بيهوده هم ملّتڭ، هم حكومتڭ ضررينه، او عنادڭ قيريلماسنه چابالايورسڭز! هايدى سياسى مخالف ده اولسه، مادام تصديقڭز ايله يگرمى سنهدر دنيا ايله علاقهسنى كسن و معنًا يگرمى سنهدن بَرى ئولمش بر آدم، يڭيدن ديريلوب، فائدهسز كندينه چوق ضررلى اولارق حياتِ سياسيهيه گيرهرك سزڭ ايله اوغراشماز؛ بو حالده اونڭ مخالفتندن توهّم ايتمك، ديوانهلكدر. ديوانهلرله جدّى قونوشمق دخى بر ديوانهلك اولماسندن، سزڭ گبيلر ايله قونوشمهيى ترك ايدييورم. "نه ياپارسهڭز منّت چكمم!" ديديگم، اونلرى هم قيزديردى، هم صوصديردى. صوڭ سوزم:
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ ٭ حَسْبِىَ اللّٰهُ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭