— 342 —
يگرمى ايكنجى لمعه
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
إسپارطهنڭ عادل واليسنه و عدليهسنه و ضابطهسنه.. أڭ محرم و أڭ خاص و خالص قارداشلريمه مخصوص اولارق يگرمى ايكى سنه أوّل إسپارطهنڭ بارلا ناحيهسنده ايكن يازديغم غايت محرم بو رسالهجگمى إسپارطه ملّتيله و حكومتيله علاقهدارلغنى گوسترديگى ايچون تقديم ايدييورم. أگر مناسب گورولسه، يا يڭى ويا أسكى حرفله داقتيلو ايله بر قاچ نسخه يازيلسين كه، يگرمى بش اوتوز سنهدر أسراريمى آرايانلر و ترصّد ايدنلر ده آڭلاسينلر كه؛ گيزلى هيچ بر سرّيمز يوق. و أڭ گيزلى بر سرّيمز، ايشته بو رسالهدر؛ بيلسينلر!
سعيد النورسى
— 343 —
إشاراتِ ثلاثه
اون يدنجى لمعهنڭ اون يدنجى نوطهسنڭ اوچنجى مسئلهسى ايكن سؤاللرينڭ شدّت و شمولنه و جوابلرينڭ قوّت و پارلاقلغنه بناءً، اوتوز برنجى مكتوبڭ يگرمى ايكنجى لمعهسى اولارق لمعاته قاريشدى. لمعهلر بو لمعهيه ير ويرمليدرلر. محرمدر؛ أڭ خاص و خالص و صادق قارداشلريمزه مخصوصدر.
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهُ اِنَّ اللّٰهَ بَالِغُ اَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللّٰهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا
بو مسئله"اوچ إشارت"در.
برنجى إشارت:
شخصمه و رسالهِٔ نوره عائد مهمّ بر سؤال.
چوقلر طرفندن دينيلييور كه:سن، أهلِ دنيانڭ دنياسنه قاريشمديغڭ حالده، نهدندر كه، هر فرصتده اونلر سنڭ آخرتڭه قاريشييورلر. حالبوكه هيچ بر حكومتڭ قانونى، تارك الدنيا و منزويلره قاريشمييور؟
الجواب:يڭى سعيدڭ بو سؤاله قارشى جوابى سكوتدر. يڭى سعيد: "بنم جوابمى قدرِ إلٰهى ويرسين" دير. بونڭله برابر مجبوريتله، أمانةً إستعاره ايتديگى أسكى سعيدڭ قفاسى دييور كه: بو سؤاله جواب ويرهجك، إسپارطه ولايتنڭ
— 344 —
حكومتيدر و شو ولايتڭ ملّتيدر. چونكه بو حكومت و شو ملّت، بندن چوق زياده بو سؤالڭ آلتندهكى معنا ايله علاقهداردرلر. مادام بيڭلر أفرادى بولونان بر حكومت و يوز بيڭلر أفرادى بولونان بر ملّت بنم بدلمه دوشونمگه و مدافعه ايتمگه مجبوردر. بن نهدن لزومسز اولارق مدّعيلرله قونوشوب مدافعه ايدهيم. چونكه طوقوز سنهدر بن بو ولايتدهيم؛ گيتدكجه داها زياده دنيالرينه آرقهمى چويرييورم. هيچ بر حالم ده مستور قالمامش. أڭ گيزلى، أڭ محرم رسالهلرم دخى حكومتڭ و بعض مبعوثلرڭ أللرينه گچمش. أگر أهلِ دنيايى تلاشه و أنديشهيه دوشورهجك دنيوى بر قاريشمق حالم و قاريشديرمق تشبّثم و فكرم اولسه ايدى، بو ولايت و قضالردهكى حكومت، طوقوز سنه دقّت و تجسّس ايتدكلرى حالده و بن ده چكينميهرك يانمه گلنلره أسراريمى بيان ايتديگم حالده، حكومت بڭا قارشى سكوت ايدوب ايليشمهديلر. أگر ملّتڭ و وطنڭ سعادتنه و إستقبالنه ضرر ويرهجك بر قباحتم وارسه، طوقوز سنهدن بَرى واليسندن طوت، كوى قرهقول قومانداننه قدر كنديلرينى مسئول ايدر. اونلر كنديلرينى مسئوليتدن قورتارمق ايچون، حقّمده حبّهيى قبّه ياپانلره قارشى، قبّهيى حبّه ياپوب بنى مدافعه ايتمگه مجبوردرلر. اويله ايسه بو سؤالڭ جوابنى اونلره حواله ايدييورم.
امّا شو ولايتڭ ملّتى، عموميتله بندن زياده بنى مدافعه ايتمك مجبوريتلرى شوندندر كه: بو طوقوز سنهدر هم قارداش، هم دوست، هم مبارك اولان بو ملّتڭ حياتِ أبديهسنه و قوّتِ ايمانيهسنه و سعادتِ حياتيهسنه بِالفعل و مادّةً تأثيرينى گوسترن يوزر رسالهلرله چاليشديغمزى و هيچ بر دغدغه و ضرر، هيچ كيمسهيه او رسالهلر يوزندن گلمديگى و هيچ بر غرضكارانه ترشّحاتِ سياسيه و دنيويه گورولمديگى و "للّٰه الحمد" شو إسپارطه ولايتى، أسكى زمانڭ شامِ شريفنڭ مباركيتى و عالمِ إسلامڭ مدرسهِٔ عموميسى اولان مصرڭ جامع الأزهرى مباركيتى نوعندن، قوّتِ ايمانيه و صلابتِ دينيه جهتنده بر مباركيت مقامنى رسالهِٔ نور
— 345 —
واسطهسيله قزانهرق؛ بو ولايتده، ايمانڭ قوّتى لاقيدلغه و عبادتڭ إشتياقى سفاهته حاكم اولماسنى و عموم ولايتلرڭ فوقنده بر مزيتِ ديندارانهيى رسالهِٔ نور بو ولايته قزانديرديغندن، ألبته بو ولايتدهكى عموم إنسانلر، حتّى فرضا دينسزى ده اولسه، بنى و رسالهِٔ نورى مدافعهيه مجبوردر. اونلرڭ چوق أهمّيتلى مدافعه حقلرى ايچنده، بنم گبى وظيفهسنى بيتيرمش و "للّٰه الحمد" بيڭلرله شاكردلر بنم گبى بر عاجزڭ يرنده چاليشمش و چاليشديغى هنگامده، أهمّيتسز جزئى حقّم بنى مدافعهيه سَوق ايتمييور. بو قدر بيڭلرله دعوا وكيللرى بولونان بر آدم، كندى دعواسنى كندى مدافعه ايتمز.
ايكنجى إشارت:تنقيدكارانه بر سؤاله جوابدر.
أهلِ دنيا طرفندن دينيلييور كه:سن نهدن بزدن كوسدڭ؟ بر دفعه اولسون هيچ مراجعت ايتمهيوب سكوت ايتدڭ؟ بزدن شدّتلى شكوا ايدوب "بڭا ظلم ايدييورسڭز!" دييورسڭ. حالبوكه بزم بر پرنسبمز وار، بو عصرڭ مقتضاسى اولارق خصوصى دستورلريمز وار. بونلرڭ تطبيقنى سن كنديڭه قبول ايتمييورسڭ. قانونى تطبيق ايدن ظالم اولماز، قبول ايتمهين عصيان ايدر. أزجمله: بو عصرِ حرّيتده و بو يڭى باشلاديغمز جمهوريتلر دورنده، مساوات أساسى اوزرينه تحكّم و تغلّبى قالديرمق دستورى، بزم بر قانونِ أساسيمز حكمنه گچديگى حالده؛ سن كاه خواجهلق، كاه زاهدلك صورتنده توجّهِ عامّهيى قزانهرق، نظرِ دقّتى كنديڭه جلب ايدهرك، حكومتڭ نفوذى خارجنده بر قوّت، بر مقامِ إجتماعى ألده ايتمگه چاليشديغڭ، ظاهر حالڭ و أسكى زماندهكى ماجراىِ حياتڭڭ دلالتيله آڭلاشيلييور. بو حال ايسه، (شيمديكى تعبير ايله) بورژووالرڭ مستبدانه تحكّملرى ايچنده خوش گورونهبيلير. فقط بزم طبقهِٔ عوامڭ إنتباهيله و غلبهسيله تظاهر ايدن تام سوسياليزم و بولشويزم دستورلرى، بزم داها زياده ايشمزه ياراديغى ايچون؛ او
— 346 —
سوسياليزم دستورلرينى قبول ايتديگمز حالده، سنڭ وضعيتڭ بزه آغير گلييور، پرنسبلريمزه مخالف دوشويور. اونڭ ايچون سڭا ويرديگمز صيقنتيدن شكوايه و كوسمگه حقّڭ يوقدر؟
الجواب:حياتِ إجتماعيهِٔ بشريهده بر چيغير آچان، أگر كائناتدهكى قانونِ فطرته موافق حركت ايتمزسه؛ خيرلى ايشلرده و ترقّيده موفّق اولاماز. بتون حركتى شرّ و تخريب حسابنه گچر. مادام قانونِ فطرته تطبيقِ حركته مجبوريت وار؛ ألبته فطرتِ بشريهيى دگيشديرمك و نوعِ بشرڭ خلقتندهكى حكمتِ أساسيهيى قالديرمقله، مطلق مساوات قانونى تطبيق ايديلهبيلير. أوت بن، نسبًا و حياتجه عوام طبقهسندهنم. و مشربًا و فكرًا "مساواتِ حقوق" مسلگنى قبول ايدنلردهنم. و شفقةً و إسلاميتدن گلن سرِّ عدالت ايله، بورژووا دينيلن طبقهِٔ خواصّڭ إستبداد و تحكّملرينه قارشى أسكيدن بَرى مخالفتله چاليشانلردهنم. اونڭ ايچون بتون قوّتمله عدالتِ تامّه لهنده، ظلم و تغلّبڭ و تحكّم و إستبدادڭ عليهندهيم.
فقط نوعِ بشرڭ فطرتى و سرِّ حكمتى، مساواتِ مطلقه قانوننه ضددر. چونكه فاطرِ حكيم، كمالِ قدرت و حكمتنى گوسترمك ايچون، آز بر شيدن چوق محصولات آلديرر و بر صحيفهده چوق كتابلرى يازديرر و بر شى ايله چوق وظيفهلرى ياپديرديغى گبى، بشر نوعى ايله ده بيڭلر نوعڭ وظيفهلرينى گورديرر.
ايشته او سرِّ عظيمدندر كه: جنابِ حق، إنسان نوعنى بيڭلر نوعلرى سنبل ويرهجك و حيواناتڭ سائر بيڭلر نوعلرى قدر طبقات گوسترهجك بر فطرتده ياراتمشدر. سائر حيوانات گبى قوالرينه، لطيفهلرينه، طويغولرينه حدّ قونولمامش؛ سربست بيراقوب حدسز مقاماتده گزهجك إستعداد ويرديگندن، بر نوع ايكن بيڭلر نوع حكمنه گچديگى ايچوندر كه، أرضڭ خليفهسى و كائناتڭ نتيجهسى و ذىحياتڭ سلطانى حكمنه گچمشدر.
— 347 —
ايشته نوعِ إنسانڭ تنوّعنڭ أڭ مهمّ مايهسى و زنبرگى؛ مسابقه ايله، حقيقى ايمانلى فضيلتدر. فضيلتى قالديرمق، ماهيتِ بشريهنڭ تبديليله، عقلڭ سوندورلمسيله، قلبڭ ئولديريلمهسيله، روحڭ محو ايديلمسيله اولابيلير. أوت شو حرّيت پردهسى آلتنده مدهش بر إستبدادى طاشييان شو عصرڭ غدّار يوزينه چارپيلمغه لايق ايكن و حالبوكه او طوقاته مستحق اولميان غايت مهمّ بر ذاتڭ ياڭليش اولارق يوزينه صاورولان كاملانه شو سوزڭ:
نه ممكن ظلم ايله، بيداد ايله، إمحاىِ حرّيت؛
چاليش إدراكى قالدير، مقتدرسهڭ آدميتدن.
سوزينڭ يرينه، بو عصرڭ يوزينه چارپمق ايچون بن ده ديرم:
نه ممكن ظلم ايله، بيداد ايله، إمحاىِ حقيقت؛
چاليش قلبى قالدير، مقتدرسهڭ آدميتدن.
وياخود:
نه ممكن ظلم ايله، بيداد ايله، إمحاىِ فضيلت؛
چاليش وجدانى قالدير، مقتدرسهڭ آدميتدن.
أوت ايمانلى فضيلت، مدارِ تحكّم اولماديغى گبى، سببِ إستبداد ده اولاماز. تحكّم و تغلّب ايتمك، فضيلتسزلكدر. و بِالخاصّه أهلِ فضيلتڭ أڭ مهمّ مشربى، عجز و فقر و تواضع ايله حياتِ إجتماعيهِٔ بشريهيه قاريشمق طرزندهدر. "للّٰه الحمد" بو مشرب اوستنده حياتمز گيتمش و گيدييور. بن كندمده فضيلت وار دييه فخر صورتنده دعوا ايتمييورم. فقط نعمتِ إلٰهيهيى تحديث صورتنده، شكر ايتمك نيّتيله دييورم كه:
— 348 —
جنابِ حق فضل و كرميله، علومِ ايمانيه و قرآنيهيه چاليشمق و فهم ايتمك فضيلتنى إحسان ايتمشدر. بو إحسانِ إلٰهىيى بتون حياتمده "للّٰه الحمد" توفيقِ إلٰهى ايله شو ملّتِ إسلاميهنڭ منفعتنه، سعادتنه صرف ايدهرك؛ هيچ بر وقت واسطهِٔ تحكّم و تغلّب اولماديغى گبى؛ أكثر أهلِ غفلتجه مطلوب اولان توجّهِ ناس و حسنِ قبولِ خلق دخى، مهمّ بر سرّه بناءً بنم منفورمدر؛ اونلردن قاچييورم. يگرمى سنه أسكى حياتمى ضايع ايتديگى ايچون اونلرى كنديمه مضر گورويورم. فقط رسالهِٔ نورى بگنمهلرينه بر أماره بيلييورم، اونلرى كوسديرمييورم.
ايشته أى أهلِ دنيا! دنياڭزه هيچ قاريشمديغم و پرنسبلريڭزله هيچ بر جهتِ تماسم بولونمديغى و طوقوز سنه أسارتدهكى بو حياتمڭ شهادتيله يڭيدن دنيايه قاريشمغه هيچ بر نيّت و آرزوم يوقكن، بڭا أسكى بر متغلّب و دائما فرصتى بكلهين و فكرِ إستبداد و تحكّمى طاشييان بر آدم گبى ياپيلان بونجه ترصّد و تضييقڭز، هانگى قانون ايلهدر؟ هانگى مصلحت ايلهدر؟ دنياده هيچ بر حكومت بويله فوق القانون و هيچ بر فردڭ تصويبنه مظهر اولميان بر معاملهيه مساعده ايتمديگى حالده؛ بڭا قارشى ياپيلان بو قدر بد معاملهلره، يالڭز دگل بنم كوسمهم، بلكه أگر بيلسه نوعِ بشر كوسر، بلكه كائنات كوسويور!..
اوچنجى إشارت:مغلطهلى ديوانهجهسنه بر سؤال.
بر قسم أهلِ حكم دييورلر كه:مادام سن بو مملكتده طورييورسڭ؛ شو مملكتڭ جمهورى قانونلرينه إنقياد ايتمك لازم گليركن سن نهدن إنزوا پردهسى آلتنده كنديڭى او قانونلردن قورتارييورسڭ؟ أزجمله؛ شيمديكى حكومتڭ قانوننده، وظيفه خارجنده بر مزيتى، بر فضيلتى كنديڭه طاقوب، اونڭله بر قسم ملّته تحكّم ايدوب نفوذيڭى إجرا ايتمك، مساوات أساسنه إستناد ايدن جمهوريتڭ بر
— 349 —
دستورينه منافيدر. سن نهدن وظيفهسز اولديغڭ حالده ألڭى اوپديرييورسڭ؟ خلق بنى ديڭلهسين دييه خودفروشانه بر وضعيت طاقينييورسڭ؟
الجواب:قانونى تطبيق ايدنلر أوّلا كنديلرينه تطبيق ايتدكدن صوڭره باشقهسنه تطبيق ايدهبيليرلر. سز كنديڭزه تطبيق ايتمديگڭز بر دستورى باشقهسنه تطبيق ايتمكله، هركسدن أوّل سز دستوريڭزى، قانونڭزى قيرييورسڭز و قارشى گلييورسڭز. چونكه بو مساواتِ مطلقه قانوننڭ بڭا تطبيقنى ايستهيورسڭز. بن ده ديرم: نه وقت بر نفر، بر مشيرڭ مقامِ إجتماعيسنه چيقارسه و ملّتڭ او مشيره قارشى گوستردكلرى حرمت و توجّهه إشتراك ايدرسه و اونڭ گبى او توجّه و حرمته مظهر اولورسه وياخود او مشير، او نفر گبى عاديلشيرسه و او نفرڭ سونوك وضعيتنى آليرسه و او مشيرڭ وظيفه خارجنده هيچ بر أهمّيتى قالمازسه.. هم أگر، أڭ ذكى و بر اوردونڭ مظفّريتنه سببيت ويرن بر أركانِ حرب رئيسى، أڭ آبدال بر نفرله توجّهِ عامّهده و حرمت و محبّتده مساواته گيررسه؛ او وقت سزڭ بو مساوات قانونڭز حكمنجه بڭا شويله دييهبيليرسڭز: "كنديڭه خواجه ديمه! حرمتى قبول ايتمه! فضيلتڭى إنكار ايت! خدمتجيڭه خدمت ايت! ديلنجيلره آرقداش اول!"
أگر ديسهڭز:بو حرمت و مقام و توجّه، وظيفه باشنده اولديغى وقته مخصوصدر و وظيفهدارلره خاصدر. سن وظيفهسز بر آدمسڭ؛ وظيفهدارلر گبى ملّتڭ حرمتنى قبول ايدهمزسڭ!
الجواب:أگر إنسان يالڭز بر جسددن عبارت اولسه و إنسان دنياده لا يموتانه دائمى قالسه و قبر قپوسى قپانسه و ئولوم ئولديرلسه، او وقت وظيفه يالڭز عسكرلك و إداره مأمورلرينه مخصوص قاليرسه؛ سوزيڭزده دخى بر معنا اولوردى. فقط مادام إنسان يالڭز جسددن عبارت دگل. جسدى بسلهمك ايچون؛ قلب،
— 350 —
ديل، عقل، دماغ قوپاريلوب او جسده ييديرلمز، اونلر إمحا ايديلمز. اونلر ده إداره ايستر.
و مادام قبر قپوسى قپانمييور و مادام قبرڭ اوبر طرفندهكى أنديشهِٔ إستقبال هر فردڭ أڭ مهمّ مسئلهسيدر. ألبته ملّتڭ إطاعت و حرمتنه إستناد ايدن وظيفهلر، يالڭز ملّتڭ حياتِ دنيويهسنه عائد إجتماعى و سياسى و عسكرى وظيفهلره منحصر دگلدر.
أوت يولجيلره سياحت ايچون وثيقه ويرمك بر وظيفه اولديغى گبى، أبد طرفنه گيدن يولجيلره ده هم وثيقه، هم او ظلماتلى يولده نور ويرمك اويله بر وظيفهدر كه، هيچ بر وظيفه او وظيفه قدر أهمّيتلى دگلدر. بويله بر وظيفهنڭ إنكارى، ئولومڭ إنكاريله و هر گون اَلْمَوْتُ حَقٌّ دعواسنى، جنازهلرينڭ مُهريله إمضا ايدوب تصديق ايدن اوتوز بيڭ شاهدڭ شهادتنى تكذيب و إنكار ايتمكله اولور. مادام معنوى حاجاتِ ضروريهيه إستناد ايدن معنوى وظيفهلر وار. و او وظيفهلرڭ أڭ مهمّى، أبد يولنده سياحت ايچون پاساپورت ورقهسى و برزخ ظلماتنده قلبڭ جيب فنارى و سعادتِ أبديهنڭ آناختارى اولان ايماندر و ايمانڭ درس و تقويهسيدر. ألبته او وظيفهيى گورن أهلِ معرفت هر حالده كفرانِ نعمت صورتنده كندينه ايديلن نعمتِ إلٰهيهيى و فضيلتِ ايمانيهيى هيچه صايوب، سفيهلر و فاسقلرڭ مقامنه سقوط ايتميهجكدر. كندينى، آشاغيلرڭ بدعهلريله، سفاهتلريله بولاشديرميهجقدر!.. ايشته بگنمديگڭز و مساواتسزلق ظن ايتديگڭز إنزوا بونڭ ايچوندر.
ايشته بو حقيقتله برابر، بنى إشكنجه ايله تعجيز ايدن سزڭ گبى أنانيتده و بو قانونِ مساواتى قيرمقده فرعونلق درجهسنده ايلرى گيدن متكبّرلره قارشى ديمييورم.
— 351 —
چونكه متكبّرلره قارشى تواضع، تذلّل ظن ايديلديگندن، تواضع ايتمهمك گركدر. بلكه أهلِ إنصاف و متواضع و عادل قسمنه ديرم كه:
بن فَلِلّٰهِ الْحَمْدُ كندى قصوريمى، عجزيمى بيلييورم. دگل مسلمانلر اوستنده متكبّرانه بر مقامِ إحترام ايستهمك، بلكه هر وقت نهايتسز قصورلريمى، هچلگمى گوروب، إستغفار ايله تسلّى بولوب، خلقلردن إحترام دگل، دعا ايستهيورم. هم ظن ايدرم بنم بو مسلگمى، بنم بتون آرقداشلرم بيلييورلر. يالڭز بو قدر وار كه: قرآنِ حكيمڭ خدمتى أثناسنده و حقائقِ ايمانيهنڭ درسى وقتنده او حقائق حسابنه و قرآن شرفنه او مقامڭ إقتضا ايتديگى عزّت و وقارِ علميهيى درس وقتنده محافظه ايدوب، باشمى أهلِ ضلالته أگمهمك ايچون، او عزّتلى وضعيتى موقّةً طاقينييورم. ظن ايدرم، أهلِ دنيانڭ قانونلرينڭ حدّى يوقدر كه، بو نقطهلره قارشى چيقهبيلسين!
جاىِ حيرت بر طرزِ معامله:معلومدر كه؛ هر يرده أهلِ معارف، معرفت و علم نقطهسنده محاكمه ايدر. نرهده و كيمده معرفت و علمى گورسه، مسلك إعتباريله اوڭا قارشى بر دوستلق و بر حرمت بسلر. حتّى دشمن بر حكومتڭ بر پروفسورى بو مملكته گلسه، أهلِ معارف، اونڭ علم و معرفتنه حرمةً اونى زيارت ايدرلر و اوڭا حرمت ايدرلر. حالبوكه إنگليزڭ أڭ يوكسك مجلسِ علميسنڭ، مشيختِ إسلاميهدن صورديغى آلتى سؤالڭ جوابنى، آلتى يوز كلمه ايله مشيختِ إسلاميهدن ايستدكلرى زمان، بورا معارفنڭ حرمتسزلگنه اوغرايان بر أهلِ معرفت، او آلتى سؤاله آلتى كلمه ايله مظهرِ تقدير اولمش بر جواب ويرن و أجنبيلرڭ أڭ مهمّ و حكمالرڭ أڭ أساسلى دستورلرينه حقيقى علم و معرفتله معارضه ايدوب غلبه چالان و قرآندن آلديغى قوّتِ معرفت و علمه إستنادًا آوروپا فيلسوفلرينه ميدان اوقويان و حرّيتدن آلتى آى أوّل إستانبولده هم علمايى و هم ده مكتبليلرى مناظرهيه دعوت
— 352 —
ايدوب كنديسى هيچ سؤال صورمادن سؤاللرينه نقصانسز اولارق طوغرى جواب ويرن
(حاشيه): يڭى سعيد دييور كه: شو مقامده أسكى سعيدڭ إفتخاركارانه سويلهديگى شو سوزلره بن إشتراك ايتمييورم. بو رسالهده سوزى اوڭا ويرديگم ايچون صوصديرامييورم. أنانيتليلره قارشى بر پارچه أنانيتنى گوسترسين دييه سكوت ايدييورم.
و بتون حياتنى بو ملّتڭ سعادتنه حصر ايدن و يوزر رساله، او ملّتڭ توركجه اولان لسانيله نشر ايدوب او ملّتى تنوير ايدن.. هم وطنداش، هم دينداش، هم دوست، هم قارداش بر أهلِ معرفته قارشى أڭ زياده صيقنتى ويرن و حقّنده عداوت بسلهين و بلكه حرمتسزلك ايدن؛ بر قسم معارف دائرهسنه منسوب اولانلرله آز بر قسم رسمى خواجهلردر. ايشته گل بو حاله نه دييهجكسڭ؟ مدنيت ميدر؟ معارفپرورلك ميدر؟ وطنپرورلك ميدر؟ ملّيتپرورلك ميدر؟ جمهوريتپرورلك ميدر؟ حاشا! حاشا! هيچ هيچ بر شى دگل. بلكه بر قدرِ إلٰهيدر كه، او قدرِ إلٰهى، او أهلِ معرفت آدمڭ دوستلق اُميد ايتديگى يردن عداوت گوستردى كه، حرمت يوزندن علمى ريايه گيرمهسين و إخلاصى قزانسين.
خاتمه
كندمجه جاىِ حيرت و مدارِ شكران بر تعرّض:
بو فوق العاده أنانيتلى أهلِ دنيانڭ أنانيت ايشنده او قدر حسّاسيت وار كه، أگر شعورًا اولسه ايدى، كرامت درجهسنده وياخود بيوك بر دها درجهسنده بر معامله اولوردى. او معامله ده شودر: كندى نفسم و عقلم بنده حسّ ايتمدكلرى بر پارچه رياكارانه أنانيت وضعيتنى، اونلر أنانيتلرينڭ حسّاسيت ميزانيله حسّ ايدييورلر گبى، شدّتلى بر صورتده بن حسّ ايتمديگم أنانيتمڭ قارشيسنه چيقييورلر. بو
— 353 —
سكز طوقوز سنهده، سكز طوقوز دفعه تجربهم وار كه، اونلرڭ ظالمانه بڭا قارشى معاملهلرينڭ وقوعندن صوڭره، قدرِ إلٰهىيى دوشونوب "نه ايچون بونلرى بڭا مسلّط ايتدى؟" دييه نفسمڭ دسيسهلرينى آرايوردم. هر دفعهده، يا نفسم شعورسز اولارق أنانيته فطرى مَيل ايتمش وياخود بيلهرك بنى آلداتمش، آڭلايورم. او وقت قدرِ إلٰهى، او ظالملرڭ ظلمى ايچريسنده حقّمده عدالت ايتمش، ديردم.
أزجمله: بو يازڭ آرقداشلرم گوزل بر آته بنى بينديرديلر. بر سيرانگاهه گيتدم. شعورسز اولارق نفسمده خودفروشانه بر كيف آرزوسى اويانمقله أهلِ دنيا اويله شدّتلى او آرزومڭ قارشيسنه چيقديلر كه، يالڭز او گيزلى آرزويى دگل، بلكه چوق إشتهالريمى كسديلر. حتّى أزجمله، بو دفعه رمضاندن صوڭره، أسكى زمانده غايت بيوك، قدسى بر إمامڭ (حاشيه) بزه قارشى غيبى كرامتيله إلتفاتندن صوڭره قارداشلريمڭ تقوا و إخلاصلرى و زيارتجيلرڭ حرمت و حسنِ ظنلرى ايچنده (بن
— 354 —
بيلميهرك) نفسم مفتخرانه، گويا متشكّرانه پردهسى آلتنده رياكارانه بر أنانيت وضعيتنى آلمق ايستدى. بردن بو أهلِ دنيانڭ حدسز حسّاسيتله و حتّى رياكارلغڭ ذرّهلرينى ده حسّ ايدهبيلير بر طرزده، بردن بڭا ايليشديلر. بن جنابِ حقّه شكر ايدييورم كه، بونلرڭ ظلمى بڭا بر واسطهِٔ إخلاص اولدى.
(حاشيه): إمامِ على رضى اللّٰه عنه اون سكزنجى لمعهده، سكزنجى شعاع ايله و يدنجى شعاعده اَمِنِّى مِنَ الْفَجَتْ فقرهسيله كرامتنى، خيبر قلعهسنڭ فتحى گبى، أسكيشهر و دڭزلى محكمهسندن خارقه بر طرزده قورتولاجغمزى كرامتيله لَا تَخْشَ لَا تَخْشَ كلمهلريله إظهار ايدييور. چونكه أولادندن اولان غوثِ گيلانى (رض) كندى اوموزنده رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ قدمنى گورديگى گبى، أولادندن اولان و هر عصرده آلِ بيتدن گلن مهدى و مجدّد ورثهِٔ أنبيا اولان محقّقلرى، فردلرى گوروب كندى قدمنى او مبارك گلهجك ذاتلره باصمش. خصوصًا رسالهِٔ نورڭ مؤلّفى، زمانڭ عبد القادرى، استاديمز سعيد نورسى حضرتلرينه سائر أوليايه مخالف اولارق مبهم دگل صريحًا خبر ويرمهسى، بزجه برنجى آلدن اولديغى قطعيدر. چونكه سينك گبى بر مخلوقڭ استاديمزى تعجيز ايتمهمسى، نسلندن اولان عبد القادرِ گيلانىدن إرثيت آلمشدر. گرچه استاديمز محكمهلرده أهلِ وقوفه قارشى ايكنجى آلِ بيتدن اولديغنى اونلره إثبات ايتدى. فقط مقصدى، تام إخلاصه موفّق اولديغى ايچون كندى شخصنى عزل ايدييور، قرآنڭ بر ألماس قلنجى اولان رسالهِٔ نورى گوسترييور.
كوچك على
رَبِّ اَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ ٭ وَاَعُوذُ بِكَ رَبِّ اَنْ يَحْضُرُونِ ٭
اَللّٰهُمَّ يَا حَافِظُ يَا حَفِيظُ يَا خَيْرَ الْحَافِظِينَ اِحْفَظْنِى وَ احْفَظْ رُفَقَائِى مِنْ شَرِّ النَّفْسِ وَ الشَّيْطَانِ وَ مِنْ شَرِّ الْجِنِّ وَ الْاِنْسَانِ وَ مِنْ شَرِّ اَهْلِ الضَّلَالَةِ وَ اَهْلِ الطُّغْيَانِ اٰمِينَ اٰمِينَ اٰمِينَ
سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ
٭ ٭ ٭