— 12 —
قرآن نهدر؟ تعريفى ناصلدر؟
قرآن، شو كتابِ كبيرِ كائناتڭ بر ترجمهِٔ أزليهسى.. و آياتِ تكوينيهيى اوقويان متنوّع ديللرينڭ ترجمانِ أبديسى.. و شو عالمِ غيب و شهادت كتابنڭ مفسّرى.. و زمينده و گوكده گيزلى أسماءِ إلٰهيهنڭ معنوى خزينهلرينڭ كشّافى.. و سطورِ حادثاتڭ آلتنده مضمر حقائقڭ مفتاحى.. و عالمِ شهادتده عالمِ غيبڭ لسانى.. و شو عالمِ شهادت پردهسى آرقهسنده اولان و عالمِ غيب جهتندن گلن إلتفاتاتِ أبديهِٔ رحمانيه و خطاباتِ أزليهِٔ سبحانيهنڭ خزينهسى.. و شو إسلاميت عالمِ معنويسنڭ گونشى، تملى، هندسهسى.. و عوالمِ اُخرويهنڭ مقدّس خريطهسى.. و ذات و صفات و أسماء و شئونِ إلٰهيهنڭ قَولِ شارحى، تفسيرِ واضحى، برهانِ قاطعى، ترجمانِ ساطعى.. و شو عالمِ إنسانيتڭ مربّيسى.. و إنسانيتِ كبرا اولان إسلاميتڭ ماء و ضياسى.. و نوعِ بشرڭ حكمتِ حقيقيهسى.. و إنسانيتى سعادته سَوق ايدن حقيقى مرشدى و هاديسى... و إنسانلره هم بر كتابِ شريعت، هم بر كتابِ دعا، هم بر كتابِ حكمت، هم بر كتابِ عبوديت، هم بر كتابِ أمر و دعوت، هم بر كتابِ ذكر، هم بر كتابِ فكر، هم إنسانڭ بتون حاجاتِ معنويهسنه مرجع اولاجق چوق كتابلرى تضمّن ايدن تك، جامع بر كتابِ مقدّس.. هم بتون أولياء و صدّيقينڭ و عُرَفاء و محقّقينڭ مختلف مشربلرينه و آيرى آيرى مسلكلرينه، هر برندهكى مشربڭ مذاقنه لايق و او مشربى تنوير ايدهجك و هر بر مسلگڭ مساقنه موافق و اونى تصوير ايدهجك برر رساله إبراز ايدن مقدّس بر كتبخانه حكمنده بر كتابِ سماويدر.
قرآن عرشِ أعظمدن، إسمِ أعظمدن، هر إسمڭ مرتبهِٔ أعظمندن گلديگى ايچون، اون ايكنجى سوزده بيان و إثبات ايديلديگى گبى؛ قرآن، بتون عالملرڭ ربّى إعتباريله اللّٰهڭ كلاميدر. هم بتون موجوداتڭ إلٰهى عنوانيله اللّٰهڭ فرمانيدر. هم بتون سماوات و أرضڭ خالقى نامنه بر خطابدر. هم ربوبيتِ مطلقه جهتنده بر مكالمهدر. هم سلطنتِ عامّهِٔ سبحانيه حسابنه بر خطبهِٔ أزليهدر. هم رحمتِ واسعهِٔ محيطه نقطهِٔ نظرنده بر
— 13 —
دفترِ إلتفاتاتِ رحمانيهدر. هم الوهيتڭ عظمتِ حشمتى حيثيتيله، باشلرنده بعضًا شفره بولنان بر مخابره مجموعهسيدر. هم إسمِ أعظمڭ محيطندن نزول ايله عرشِ أعظمڭ بتون محاطنه باقان و تفتيش ايدن حكمتفشان بر كتابِ مقدّسدر. و شو سردندر كه، "كلام اللّٰه" عنوانى كمالِ لياقتله قرآنه ويرلمش و دائما ده ويريلييور. قرآندن صوڭره سائر أنبيانڭ كتب و صحفلرى درجهسى گلير. سائر نهايتسز كلماتِ إلٰهيهنڭ ايسه بر قسمى دخى خاص بر إعتبارله، جزئى بر عنوان ايله، خصوصى بر تجلّى ايله، جزئى بر إسم ايله و خاص بر ربوبيت ايله و مخصوص بر سلطنت ايله و خصوصى بر رحمت ايله ظاهر اولان إلهامات صورتنده بر مكالمهدر. مَلك و بشر و حيواناتڭ إلهاملرى، كلّيت و خصوصيت إعتباريله چوق مختلفدر.
قرآن، عصرلرى مختلف بتون أنبيانڭ كتابلرينى و مشربلرى مختلف بتون أوليانڭ رسالهلرينى و مسلكلرى مختلف بتون أصفيانڭ أثرلرينى إجمالًا تضمّن ايدن و جهاتِ ستّهسى پارلاق و أوهام و شبهاتڭ ظلماتندن مصفّا و نقطهِٔ إستنادى بِاليقين وحىِ سماوى و كلامِ أزلى.. و هدفى و غايهسى، بِالمشاهده سعادتِ أبديه.. ايچى، بِالبداهه خالص هدايت.. اوستى، بِالضروره أنوارِ ايمان.. آلتى، بِعلم اليقين دليل و برهان.. صاغى، بِالتجربه تسليمِ قلب و وجدان.. صولى، بِعين اليقين تسخيرِ عقل و إذعان.. ميوهسى، بِحقّ اليقين رحمتِ رحمٰن و دارِ جنان.. مقامى و رواجى، بِالحدسِ الصادق مقبولِ مَلك و إنس و جانّ بر كتابِ سماويدر.
سعيد النورسى