— 62 —
ايكنجى ذيل
(اُمّى فقط علّامهلرڭ ايشنى گورن و أسرارِ قرآنيهيه قارشى إسپارطهنڭ إنتباهنه سبب اولان، آخرت قارداشم عادلجوازلى بكر آغانڭ سوزلر حقّندهكى إحتساساتيدر.)
فضيلتمَاٰب استادم حضرتلرى،
أفنديم، أوّلا عرضِ تعظيم و حرمتله مبارك أللريڭزى اوپهرك، هر آن و زمان لسانمه ياقيشديغى قدر دعا ايدر و دعاڭزى رجا ايدييورم.
أفنديم، معلومڭز فقير طلبهڭز و قارداشڭز جاهل اولديغم حالده، گونشمثالى اولان رسالهِٔ برگزيدهلريڭزدن عموم نور رسالهلريڭزى اوقوتوب ديڭلهدم. گونشڭ نورينه سد چكيلهمديگى گبى و سد چكيلمك إحتمالى اولماديغى گبى رسالهلريڭزه ده سد چكيلهمز. اونلرى إستماعده روح و قلبمى تدقيق ايتدم، تدقيقاتمده نه گبى حسّ ايتمش و آڭلامش اولديغمى آرادم، باقدم كه؛ روح و قلبمده بر فيضان و جوشقونلق وار كه، بنى بِلا إختيار بر وظيفهيه سَوق ايتمك ايچون همان "هايدى هايدى" دييه تضييقاته باشلادى. بن ده روحمده اولان بو واقعهيى تعقيب ايدركن او نورلرڭ إرائه ايتديگى مفتاحلرى گوردم و گوستريلدى. آڭلادم كه، بو آناختارلر ايله ايجاب ايدن قپولرى آچوب، او نورلره أهل اولان قارداشلريمى (مِنْ غَيْرِ حَدٍّ) آرايوب بولمق وضعيتى عادتا بڭا أمر اولونوب، او نورلردن گونش گبى نور صاچيلماسى خصوصنده بن ده بو حالى كنديمه وظيفه عدّ ايتدم.
او نورلردن آلمش اولديغم آناختارلرى تسليم ايله، خائنِ دين اولان ملحدلرڭ أللرى قيميلدانميهجق درجهده قيريلماسى ايچون، حمدًا للّٰه بو قارداشلريمى آرايوب بولدم. أمانت اللّٰه و أماناتِ پيغمبرينڭ (عصم) غايت پارلاق ياقوت و زمرددن قيمتدار اولان
— 63 —
خزينهلرينى او ذاتلرڭ أللرينه تسليم ايتدم. الحمد ِللّٰه جنابِ حق موفّق ايتدى. او مبارك أثرلريڭزى مطالعه ايدن أشخاص، إنسان ايسهلر و إنسانيتله علاقهلرى وارسه ايمان ايدر. اينانمدقلرى تقديرده يا إنسانيتدن إستعفا ايتملى وياخود إنسان دگلز ديمهلى. بو أثرلر باشلى باشنه آيرى آيرى برر فاتحدر. إن شاء اللّٰه هر جهتله، فتح ايدهرك فاتح اولاجقدر. جنابِ مولا آخرتده جملهمزى ثوابنه نائل أيلهيوب، شفاعتنه مظهر بيورسون. آمين!
تكرار مبارك أللريڭزى بوس ايله، دعاڭزى إسترحام أيلرم أفنديم حضرتلرى.
عبد الجليل اوغللرندن عادلجوازلى
أمر اللّٰه اوغلى بكر
٭ ٭ ٭
(بو فقره خلوصئِ ثانى صبرينڭدر)
بكلهدم تا كه: اوننجى سوز نشر ايديلمش، إشبو قيمتى مكوّناته فائق اولان مبارك نورلى أثردن بر نسخهجق إحسان بيورلدى. همان آلديغم دقيقهده، ذىروحدن خالى و زمردمثال يشيللنمش نباتات آراسنده بر آغاجڭ آلتنه گيتدم. لٰكن موسم إعتباريله خاليچهِٔ زمين غايت رونقدار و أنواع درلو چيچكلرله مزيَّن و محتشم ايسه ده آنف البيان أثر، عالمِ بقانڭ سندِ حقيقى و قطعيسى و أڭ قوى و غايت رصين و صوڭ درجه گوزل، نقلى و عقلى و منطقى و تعريفى إمكانسز بر دلائل و براهينِ قطعيه ايله مثبت و حتّى حشر حقّنده آياغى قايهرق مُهْلِكْ اوچوروملره گيدن و أڭ فنا باتاقلقلره دوشن، خسران و ضلالتده بوغولان پك چوق كيمسهلرى دقيق و عميق إشارات و حقائقى ايله إحيا ايتديگنى و ايدهجگنى على قدر الإستطاعه اوگرندم.
هر نه قدر او قيمتدار أثرڭ درجاتِ رفيعه و مهمّهسنى حتّى أڭ قيصه بر جملهسنى بيله حقّيله آڭلايهبيلمك و او خصوصده سوز صرف ايدهبيلمك، بضاعهمڭ فرسخ فرسخ فوقنده ايسه ده، منبعِ حقيقيسى بولونان فرقانِ مبيندن تام بر فيض آلان و أمثالى گورولمهمش بر شاه أثر اولديغنى آڭلادم. بو فقير، شدّتلى عجز و ضعفمله بىحدّ بحرِ حقائقه
— 64 —
طالدم و بحرِ محيطِ نوره گيرهبيلمگه شو مبارك أثر، ألماس بر مفتاحم اولدى.
بناءً عليه خواص و خواصّ الخواص دقّتله اونى مطالعه ايدرلرسه، داها نه درجهلرده حقائقِ إلٰهيه و معارفِ ربّانيه مشاهده ايدهرك، إكتسابِ فيوضات ايدهجكلرينى تخمين ايدهمم. بوندن باشقه شو نورانى و علوى و قدسى أثر، نومروسى إعتباريله طوقوز أثرڭ داها مقدّمًا سبقت ايتديگنى ايما و إشارتله برابر و "اون" نومرودن صوڭره داها بر چوق أثرلرڭ وجودينى متضمّن بولونماسنه دائر بر حسّاسيتِ قلبيه اويانديردى.
صوڭره آڭلادم كه: قرآنِ حكيمڭ نور و ضيادار منبعى جوش و خروشه گلمش. فرقانِ حكيمڭ ألماس معادنندن دهشتلى بر إنفلاق حصول بولمش، سوزلر نامنده حدسز ترياقلر و مجوهرات ظاهر اولدى. پك چوق قلوب دفعِ مرض و كسبِ عافيت ايتدى. فرقانِ مبينڭ فيضيله سوزلرينڭٍ هر برينى هركسه گورمك ميسّر اولميان غايت دقيق و عميق بياناتِ خارقهلرينى رونتگن ماكينهسى ايله تمثيل ايدييورم. ناصل او رونتگن شعاعى شو عضولرڭ ايچندهكى أڭ خفى و اينجه حالى گورويور، گوسترييور. اويله ده نورلرڭ خزينهدارلرى اولان سوزلر دخى، حقائقِ أشياده أڭ اوفاجق ذرّهلرى بيله گورمك و گوسترمك خاصّهسنى حائزدر.
صبرى
٭ ٭ ٭
(شو ايكى فقره خسروڭدر)
شيمدىيه قدر أمثالنه تصادف ايتمديگم بو گوزل و يوكسك سوزلرى بردن بره قاورامق هركسه ميسّر اولاميهجغى ايچون، عفويمى رجا ايدييورم. دعاڭز بركاتيله بر گون گلوب اوڭا ده جنابِ حقّڭ موفّق بويوراجغى اميدينى طاشييورم. و بنى ذاتِ عاليڭزه توديع ايدن و سوزلرى يازمقلغمه رخصت ويرن جنابِ حقّه ميليارلرجه حمد ايدييور و شكر ايدييورم.
خسرو
٭ ٭ ٭
— 65 —
(كذا خسروڭ)
رسالهلرڭ يوكسكلگنه و گوزللگنه و لطيفلگنه عاجز لسانمله، قيصه عقلم ايله و ضعيف إدراكمله حيرتده قالديغم شويله طورسون، بِلا قيد هر اوقويانى بِالضروره تحسينه سَوق ايدييور. جنابِ حقّه نه قدر حمد أيلهسهم، شكر أيلهسهم بو لطفلرڭ حقّنى اودهيهمم.
خسرو
٭ ٭ ٭
(شو فقره حافظ زهدىنڭدر)
نور باغچهسنڭ نورلى ميوهلرندن ايكى دانهسنى داها قوپارمغه موفّق اولدم. بو ميوهلرڭ محتوى بولونديغى لذّتى، قاصر لسانمله شيمدى إفاده ايدهبيلمكدن چوق عاجز بولونويورم. نبىِّ آخر الزّمان عليه أكمل الصلاة والسلامڭ حضورِ سعادتنه و پاك، لطيف صحبتِ نبويهلريله مشرّف اولمق ذوقنى إدراك ايتديرن بو قيمتدار اون طوقوزنجى مكتوبى مطالعه ايتمكدن بر درلو طويامييورم. بِالجمله رسالة النورڭ تقدير و توقيرى خصوصنده سوز سويلهيهبيلمكدن قلمم عاجز و ناقصدر. جنابِ واهب العطايادن ديلرم كه، نور باغچهلرينڭ ميوهلرينڭ هپسندن طاتمغه، آرقداشلرم گبى عاجزلرينى ده موفّق قيلسين.
حافظ زهدى
٭ ٭ ٭
(بر نور طلبهسنڭ فقرهسيدر)
بوگون او يوكسك كتابڭ إكمالنه موفّق اولدم. "معراج"ڭ إكمال و مطالعهسندن متولّد سُرور و سعادتمى تعريفدن قلمم دوچارِ عجز اولويور. مطالعهدن طوغان طويغولريمى خلاصةً و بر جمله ايله عرض ايدهجگم:
معراجڭ مطالعهسنده حياتڭ فلاكت گردابلرينى و سعادتِ أبديهيه گيدن معنوى دريانڭ سلامت يوللرينى گوسترن قلب طولوسى بر نور و ضيا بولدم. أوت، هر تمثيلاتده
— 66 —
إثبات ايديلن پك چوق حقيقتلر و بوگون تخطّرى و تخيّلى بيله روحمزى طولديروب طاشيرمغه كافى گلن عصرِ سعادت و خارقهلر دورى گوزيمڭ اوڭنده حياتلاندى؛ فكردن فكره، حيرتدن حيرته دوشدم.
معراج كتابى، فلسفه دوشكونى معترضلرڭ فلسفهسنى هر زمان ايچون إفلاس و سقوط ايتديرمك قوّتنه مالك بر أثردر. معراج كتابى باشلى باشنه أصللردهكى حقيقتلرى إعظام ايديلمهدن و بىطرفانه بر تفكّرڭ بيله گورهجگى و قبول ايدهجگى بر نظرله إثبات ايدن و قپالى قالمش نقطهلرى أهلِ ايمانه معقول و منطقى فكرلرله إظهار ايدن بر كتابِ تاريخدر.
غفلته طالمش و ضلالتڭ مغلوبى و بر طوتام عقليله كنديسنه بر ممتاز موقع ويرمك ايستهين فيلسوفلر، معراج گبى بر شاه أثر قارشيسنده آپولتلرى سوكولمش، بتون شهرت و نامى سقوطه محكوم بر قرال وضعيتنه دوشر. او قرال ايسه دائمى بر يأسه محكومدر. حالبوكه بونجه حقيقتلر قارشيسنده فلسفه زنجيرلرى و معترض أفكارى برر برر قيريلان، دعواسنڭ و إدّعاسنڭ حقسز اولديغنى آڭلايان فيلسوف ايسه خالقِ أعظمڭ قدرت و عظمتى حضورنده سجده ايدر و عفو ديلر.
ذكائى
٭ ٭ ٭
(ذكائينڭ فقرهسيدر)
نمازه دائر فضيلت و مكافات منبعى اولان دردنجى و طوقوزنجى و يگرمى برنجى سوزلر روحمڭ قراڭلق كوشهلرينى ناقابلِ تعريف بر صورتده تنوير ايتمشدر. كمالِ عشق و شوقله تتبّع ايتديگم بو شاه أثر، شبهه بلوطلرى ايچنده وقتلرينى بر هيچ ايچون ضايع ايدوب گيدن أهلِ غفلته و گنجلك هوساتنه أسير اولوب مرورِ زمانله نادم اولارق طريقِ حقيقتى آرايانلره بر رفيقِ حيات اولسون.
ذكائى
٭ ٭ ٭
— 67 —
(شو فقره دوقتورڭدر)
خواجهم، أمانةً بندهڭزده بولونان ايكى كتابى أمر ايدييورسڭز. بندهڭز ده يالوارييورم كه، گلهجك هفته تقديم ايدهجگم. چونكه، كوچگنى ايكى دفعه، بيوگنى بر دفعه اوقويهبيلدم. إحاطهمڭ طارلغى ويا عجزم طولاييسيله إدراكم ده قيطدر. بناءً عليه سزڭ او محتشم تمثيللريڭزى دفعهلرجه داها اوقومق ايستهيورم كه، جزئى كلّى بر علاقه حاصل اولسون. يا ربّ! او نه بيوك منطق، او نه بيوك مسكت بيان و طرزِ تلقّى. آه استادم، بو مبارك دينڭ مبجّليتنى إدراك و إحاطه و تقديرده سزه و آنجق سزه مديونِ شكرانم و منّتدارم. لِسَبَبٍ مِنَ الْاَسْبَابِ دينى عقيدهلريمڭ عظيم بر إنقلابى وار. نور رسالهلرندن آلديغم دينى و إنسانى و وجدانى و إقتصادى و علمى درسلر بڭا حياتده موفّقيت ويرهجكدر.
دوقتور يوسف كمال
٭ ٭ ٭
(دوقتورڭدر)
تام معنالريله مفهوملرينى قاورامق إقتدارنده اولماديغم او يوكسك أثرلريڭزى فرصت بولدقجه اوقويورم. إرشادِ عاليهلرى اونوتولماز و شاه أثر خاطرهدر. مزاريمه قدر دينى عقيدهلريڭزڭ أسيرى و قربانىيم. استادم، سزڭ سوزلريڭز بنم دينى مخيّلهمى جدًّا دگيشديردى و داها سَويملى بر مجرايه سَوق ايتدى. شيمدى بندهڭز، دوقتورلرڭ دوشونديگى گبى دوشونمييورم.
دوقتور يوسف كمال
٭ ٭ ٭
— 68 —
(بو اوزون فقره خلوصى بگڭدر)
بِاسْمِهِ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ الْمَلَكِ وَالْاِنْسِ وَالْجَانِّ
أيّها الاستاد العزيز!
يگرمى سكزنجى مكتوبڭ دردنجى مسئلهسنى درت گون أوّل، ايكنجى و اوچنجى مسئلهسنى و ملفوفلرينى دون آلمقله بختيار اولدم.
أوّلا:
محترم صبرى أفندينڭ، حقِّ عاجزيده إبراز بيورديغى عظيم توجّه و تقديرِ استادانهلريله ده مثبت تواضعلرى مناسبتيله بر قاچ سوز سويلهمگه مساعدهڭزى رجا ايدييورم. شويله كه: بو فقيرِ پرتقصير قارداشڭزده، چوق مكرّم و معزّز طانيديغى استادينڭ بعض خصلتلرندن دڭزدن قطره نسبتنده واردر. بو جملهدن اولمق اوزره اوچ حالمى عرض ايدهجگم:
بريسى:تا كوچك ياشدن بَرى لطفِ حقله قرآنڭ حقيقتنه مراق ايتمش و تحرّئِ حقيقت يولنده بولونمش، نهايت آراديغمى أگيرديرده استادِ محترممڭ نشره واسطه اولديغى سوزلر عنوانلى نورلرده بولمشمدر. بو بولوش، بنى أوّل أمرده چركابدن سلامته، فلاكتدن سعادته، ظلمتدن نوره چيقارديغى ايچون نورلره و حضرتِ قرآنه و بو نورلرڭ إذنِ حقله ناشرى، مبلّغى، واعظى، دلّالى اولان استاديمه او آندن إعتبارًا روحمده لايتزلزل بر محبّت و بر علاقه و بر مربوطيت حاصل اولمشدر. يوز بيڭ كرّه حمد و شكرلر اولسون. نورلرله علاقهدار اولديغم زمانلرده، دنيوى بتون لذّتلرڭ فوقنده بيوك بر ذوق و حواسّمده عظيم بر شوق حسّ ايدييورم.
ايكنجيسى:عبوديتڭ إقتضا ايتديگى و بو نورلردن آلديغم درسلرڭ دلالت ايتديگى وجهله بتون قصورلرى، تكميل فنالقلرى نفسمدن و اييلكلرى، ايى شيلرى اللّٰهدن بيلييورم. نورلره و قرآنه خدمتى حسبى اولارق آرزو ايدييورم و نشرينه موفّق اولاماديغم ايچون مؤمنلر حسابنه چوق متأثّر اولويورم. بو حالمه ده شكرلر اولسون.
— 69 —
اوچنجى حال و حقيقى شخصيتم:بونى تعريف ايتمگه جدًّا حجاب طويارم. همان جنابِ اللّٰهدن ديلرم؛ بنى و بتون قارداشلريمزى نفس و جنّ و إنس و شيطانلرڭ مكرلرندن محافظه أيلهسين و ضلالته صاپانلردن أيلهمسين، آمين.
بنم قارداشلرم؛ (حاشيه): صبرى گبى طلبهلره خطاب ايدييور. استاديمڭ قارداش و طلبهلرى اولان ذاتلر شبههسز برنجى و ايكنجى حالى روحلرنده حسّ ايدرلر. اويله ايسه بشرده بِالخاصّه مؤمنلردهكى حاسّهلرڭ إنكشافى تحديد ايديلهميهجگى ايچون توفيقِ خدا ايله بر كرّه بو يوله گيرنلر، نفس و شيطانلرينه بو عاجز، فقير و بيچاره قدر مغلوب اولميهجقلرى جهتله، ترقّى و إستفادهلرى ده او نسبتده زياده اولور. محترم استادم بو قصورلى طلبهسنه توجّهى؛ إنسانلره، مؤمنلره، مؤمنلرڭ بِالخاصّه بنم گبى محتاجلرينه درجهِٔ شفقتنه و بنم إحتياجمڭ أڭ چوق اولديغنه دليل و مثالدر.
خلاصه:بڭا لياقتمڭ چوق فوقنده حسنِ ظن ايدن و توجّه گوسترن عزيز و محترم و متواضع صبرى قارداش! بيل كه چوق گناهكار، چوق عاجز، فقير، مفلس، اُمّتِ محمّددن (عصم) بر عبدم. دعالريڭزه چوق محتاجم. عجز و فقر عرضحالنى قبول ايتديرهرك خزينهِٔ خاصّهِٔ قرآندن عالمه مختلف نام و طرز و شكللرده جوهرلر تشهيرينه موفّق اولان دلّالِ قرآنڭ قدسى خدمتنده كنديسنه يارديم أڭ بيوك أملم و أڭ جدّى تمنّيم، أڭ مقدّس نيّتمدر. بو نيّتم سببيله نورلرله مشغول اولمق سعادتنه مظهر اولديغم دقيقهلرنده، خلافِ مأمول بعض سوزلر كنديلگندن قلبمه و قلممه گلمكدهدر كه، بو معرفت بنم دگل ألبت محقّق و مطلق حضرتِ قرآندن لمعان ايدن نورلره عائددر. اويله ايسه أصل استاد قرآندر. استادِ محترممز أليق و الحقّ معرّفى، مبلّغى و مدرّسيدر. بز محتاجلر فرصتى غنيمت بيلملى، جوهرلرى آلمالى؛ قلبمزه، دماغمزه نقش ايتمك، داريْنده مدارِ سعادتمز اولاجق اولان بو نورلره على قدر الطاقه نشره چاليشهرق محافظهسنى قوّتلشديرملىيز.
وَمِنَ اللّٰهِ التَّوْفِيقُ
— 70 —
ثانيًا:مكتوباتڭ كوچكلرندن اون اوچنى حاوى خصوصى مكتوبلر مجموعهسنى آلدم. بو وسيله ايله ده ماضىيى حال يرينه قويهرق، درين معنالى، شيرين صحبتڭزى بر كرّه داها شوقله ديڭلهمش اولدم. ذاتًا بن او وقتلرڭ ماضيده قالماسنه راضى دگلم. هر وقت حال گبى مطالعه ايدييورم. ماضى، حال، مستقبل بونلر ده إعتبارى برر تقسيم دگل مى؟ أهلِ ذوق ايچون بو تقسيمه إحتياج قالمييور.
ثالثًا:يگرمى سكزنجى مكتوبڭ سكز مسئلهسندن برنجيسى، بڭا عائد رؤيا حقّنده قيمتلى بر درس ويرمش. وَجَعَلْنَا نَوْمَكُمْ سُبَاتًا آيتنه گوزل بر تفسير، نهايت معناسى ظاهر اولمش رؤيايه خوش بر تعبير اولمشدر. نومه عائد آيتى پك عالى و مناسب بر صورتده تفسيريڭزله، باشده هركسدن زياده محتاج خلوصيڭز اولديغى حالده بتون رسالهِٔ نور و مكتوبات النور مستمعلرينه و قارئلرينه فائدهلى، ذوقلى، أساسلى، جدّى، وجيز و بليغ بر درس داها ويرمش اولديڭز.
شورايه بر إشارت ايتمك ايسترم؛ قرآنڭ كرامتنه بر نقطه، بر ذرّه داها علاوه ايدييورم: گرك أگيرديرده، گرك بوراده بعضًا ذهنمه بر شى گلير و كنديسيله خيلى مشغول ايتديرر. همان ايلك مكتوبڭزده بنم ذهنمى إشغال ايدن بو شيئڭ جوابنى بولورم. (حاشيه): بو كرامتِ نوريه خلوصيده اولديغى گبى، چوقلرده دخى تظاهر ايتمش و ايدييور. بو برده، بشده قالمادى، چوق تعدّد ايتدى. اونڭ ايچون دييورم كه، كرامتِ قرآنيهدندر.
ايكنجى مسئله؛گوزل و علمى بر درس اولمقله برابر بر جهت داها خاطره گلييور. حزب الشيطانڭ عونهسى تا بورالردن طولاشهرق ساخته و شاشيرتيجى حركتلرله آرقهدن چويرمك ايستهملريدر. بو سببله شفاخانهِٔ قرآنڭ آناختارى، عنايتِ إلٰهى ايله ألنده بولونان سَوْگيلى استاديمزڭ بو زهرلره ده علاج يتيشديرمسى و سلاحخانهِٔ قرآندن آلديغى عجيب سلاحلرله مبارزه ايتمهسى نوعندن گوزل و بديع اُسلوب ايله و خارقه تمثيلاتله بولونيشى حقيقةً شايانِ مَنّ و شكراندر. اللّٰه سزدن چوق راضى اولسون.
— 71 —
اوچنجى مسئله؛حقيقةً چوق گوزل، چوق خوش، چوق واضحدر. بو مسئلهيى بش نقطهيه آييرمقله صانكه إسلامڭ بش ركننى خاطرلاتمش، سلامت ايچون بش أساسى گوسترمشسڭز. هم بونى دوستلريڭزه و قلبًا سزدن بر شى بكلهينلره، سؤالِ مقدّره جواب نوعندن قلمه آلمشسڭز. فقط حسنِ ظنّه مساغ ويرييورسڭز. نيّتله مأجور و فائدهمند اولاجغنى إخطار ايدييورسڭز. سائل بوڭا ده راضى. اوتوز ايكنجى سوزڭ اوچنجى موقفى ذاتًا بو درده علاج ويرمكده، بو يارهيه مرهم وورمقده و بو آرزويه چاره بولمقدهدر.
سوزلر ايله قوّة الظهر اولديغڭز مؤمنلر، باتاقلقدن چيقارديغڭز متحيّرلر، آييلتديغڭز سرخوشلر، إعادهِٔ شعور ايتديرديگڭز ديوانهلر، شو زمانده قرآندن داها ايى مرشد اولاميهجغنه اينانديرديغڭز حقيقته مشتاق إنسانلر، إلزام ايتديگڭز منافقلر، ملحدلر، حتّى قاچيرديغڭز شيطانلرى هر گوزى اولان و باقان گوردى، عقلدن نصيبى اولان آڭلادى، قلبى بوزولميان ايناندى. بو عظيم موفّقياتڭ سرّى، عجز يولنڭ رهبرى اولان قرآنڭ و نورلرڭ دلّالنڭ گوسترديگى حقيقى عجزه قارشى خالقڭ إحسانندهدر.
وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ اِلَّا فِى كِتَابٍ مُبِينٍ
آيتِ جليلهسنه إستنادًا هر نه مطلوبڭز وارسه قرآندهدر. بوڭا موفّق اولمق ايچون؛ نورلرله علاقهدار اولمق، قرآنه خادم اولمق، اللّٰهه قارشى حدّينى و عجزِ تام ايچنده بولونديغنى آڭلامق و بتون موجوديتيله قبول ايتمكله اولور دييه متماديًا مؤمنلرى بو كسديرمه، سلامتلى و سعادتلى يوله چاغيران استاديمزدن اللّٰه ذو الجلال حضرتلرى أبدًا راضى اولسون. دنيوى، اُخروى بتون مرادلرينى حاصل ايتسين. اُمّتِ محمّده باغيشلاسين. آمين بِحُرْمَةِ سيّد المرسلين.
دعاڭزڭ جملهمز محتاجى و دعاڭزده بولونمق هپمزڭ بورجيدر. صبرى أفندى قارداشمز نه گوزل تقدير ايتمش، ما شاء اللّٰه، ما شاء اللّٰه. كيمڭ حدّيدر كه، بو
— 72 —
نورلرده ياڭليشلق بولسون. أوت، بعض عبارهلر بلكه أدبيات دينيلن شيئه تام موافق دوشمييورمش. بونده ده إصابت وار. چونكه أدبيات صاتيلمييور، قرآندن نورلر گوستريلييور. بو فقير قارداشڭز بو سوزلرى اوقوديغم زمان، استاديمى تمثيل ايدر بر حال آلييورم. تعبيراتڭزله، شيوهڭزله اوقومق بڭا او قدر ذوقلى، لذّتلى گلييور كه، تعريف ايدهمم. اونڭ ايچون بر حرفه طوقونمايى عظيم بر گناه ايشلهيور تلقّى ايدييورم. بعضًا ويرديگڭز صلاحيتڭ معنوى قوّتيله نامڭزه اولارق بر حرفڭ يرينى دگيشديرييور ويا قالديرهبيلييورم. ايشته بندهكى تلقّى و تأثير بو ماهيتدهدر. بو مكتوبى مسودّه ايتديگم وقت تام بو آنده مؤذّن منارهده "اللّٰه أكبر" ديمشدى. بن ده "اللّٰه أكبر (جلّ جلاله)" ايله مقابله ايتمش ايدم. بو حال ايشدهكى قدسيته آچيق بر إشارت دگل مى؟
دردنجى خصوصى مسئله:أسكى سعيد لسانيله ده اولسه نه قدر موافق إستعمالِ سلاح ايدييورسڭز، بارك اللّٰه. معنوى طاشلريڭز
وَمَا رَمَيْتَ اِذْ رَمَيْتَ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ رَمٰى
آيتِ كريمهسنده إشارت بيورلديغى اوزره هدفلرينه إصابت ايتديگنه قانعم. اللّٰه بويلهلرينڭ شرلرينى قدرت قلنجى ايله كسسين. بويلهسى خائن و ظالملرى قهّار إسمنه توديع ايدرز. خدمتده فتورم يوق، فقط مانعلرڭ حدّ و پايانى يوق. فقط دنيايى صيرتمه يوكلهسهلر، هر طرفمى آتشله صارسهلر بو علوى دوشونجهمه مانع اولامازلر. امّا بوڭا گوڭل راضى دگل، چوق شيلر آرزو ايدييور. نه چاره نفس و جنّ و إنس شيطانلرى مدهش طوپوزلرله قارشيمه ديكيلدكلرندن، ايستر ايستهمز مجادلهيه مجبورم، حقيقى خدمتدن گرى قالييورم. بوڭا نه قدر متأسّف اولسهم آزدر.
وَ اٰخِرُ دَعْوٰيهُمْ اَنِ الْحَمْدُ ِللّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
خلوصى
٭ ٭ ٭
— 73 —
(آلتى سنه بڭا كمالِ صداقتله حسبى اولارق خدمت ايدن و خارقه اولارق بنم گبى بر عصبى آدمى هيچ بر وقت گوجنديرمهين و مسودّه كاتبلگنى دائما ياپان سليمان أفندينڭ فقرهسيدر)
أفنديم حضرتلرى!
أوّلا مبارك أللريڭزى اوپر، مقدّس دعالريڭزى بكلهرم. فقير خدمهڭز و طلبهڭز و قارداشڭز اولان سليمان، شيمدىيه قدر تأليف اولونان مبارك نورلرى برر برر مطالعه ايدهرك هر بريسندن آيرى آيرى و بيوك نورلى گونش گبى ايشيقلر گوردم و چوق بيوك إستفاده ايتدم. او نورلر اُخروى يوليمى إرائه ايتديلر. اللّٰه سزدن راضى اولسون. آخرت يولنده بولونان چوق نقصانلريمى گوسترديلر، تشكّرندن عاجزم. او نورلرى تمثيل و تصوير ايدهجك قدرتى كندمده گورمديگمدن، روحمى يوقلايهرق حسّياتِ قلبيهمى شويله تصوير ايتمگه (مِنْ غَيْرِ حَدٍّ) جرئت أيلهيهجگم. خطا واقع اولورسه ده عفويمى إسترحام ايدييورم.
أفنديم، گورمش اولديغم رسالهِٔ نور درياسندهكى لذّت و سعادتڭ دنياده هيچ أمثالنى گورهمديگم گبى، كندى وجدانى محاكمهم نتيجهسنده قطعيًا آڭلادم كه؛ او رسالهلر هر برى باشلى باشنه و آيرى آيرى برر تفسيرِ قرآندر. مخلوقات ايچريسنده خلقةً إنسان شكلنده و حقيقت نقطهسنده إنسانيتدن سقوط ايدن و سراپا معنوى يارهلر ايچنده بولونان إنسانلره بو نورلرڭ مطالعهسى سريع شفالى بر علاج و يارهلرينه غايت نافع بر ترياق و مرهم اولديغنى اوفاجق قريحهمله آڭلايهبيلدم. بو نورلرڭ قيمتنى زمان گوسترهجك و ديللرده دستان اولارق شرق و غربى گزهجك إعتقادندهيم. و إن شاء اللّٰه آوروپايه قارشى دخى قرآنڭ نه قدر پارلاق بر گونش اولديغنى گوسترهجكدر.
تكرار أللريڭزى اوپهرك، دعاڭزى ايسترم أفنديم حضرتلرى.
سليمان
٭ ٭ ٭
— 74 —
(شو فقره عقلًا خلوصى، قلبًا صبرى، وجدانًا خسرو حكمنده اولان رأفت بگڭ مكتوبيدر)
بِاسْمِهِ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
بو دفعه سليمان أفندى واسطهسيله يگرمى بشنجى سوزى، تصحيح اولونمق اوزره حضورِ عاليڭزه تقديم ايدييورم. إعجازِ قرآن الحقّ بر شاه أثردر. إحتوا ايتديگى حيرتبخش حقائق إعتباريله آثارِ عاليهڭزڭ أڭ مهمّيدر. معجزاتِ أحمديهيى اوقودم. چوق مكمّل و روحه علويت و إنكشاف بخش ايدن چوق قيمتدار بر أثردر. شو قدر كه، معجزاتِ أحمديهنڭ أڭ بيوگى قرآنِ معجز البيان اولديغنه گوره، إعجازِ قرآنڭ روحمده حصوله گتيرديگى تبدّلات و مندرجاتندن ايتديگم إستفاده چوق عظيمدر. بو أثريڭزله
وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ اِلَّا فِى كِتَابٍ مُبِينٍ
آيتِ جليلهسنڭ محتوى اولديغى شموللى و پك عظمتلى اولان معانئِ علويه إثبات ايديلمش اولويور. بوگونكى ترقّياتِ فنّيه و إختراعاتِ بشريهيى كندى محصولاتِ فكريهلرى عدّ ايدن و بر خزينهِٔ حقائق اولان قرآنِ معجز البيانى مهمل بيراقهرق آوروپادن علم و عرفان ديلنجيلگى ياپان و عقللى گچينن غافللر، بشرڭ دنيوى و اُخروى سعادتنى تأمين ايدهجك معاليات و دساتيرِ معظّمه ايله مملو بولونان بو آثارِ محتشمهيى بر نظرِ إنصاف و بر تيقّظِ عارفانه ايله مطالعه ايتسهلردى، طالمش اولدقلرى خوابِ غفلتدن پك چابوق اويانهجقلردى. فقط هيهات، بزلر آرپه آنبارى ايچنده آجلقدن ئولن طاووقلره بڭزهرز. ألمزده بر مجموعهِٔ حقائق طوروركن اوڭا قارشى گوز يومار و باشقهلرندن إستعانه ايدرز.
إعجازِ قرآنڭ يوكسكلگى حقّنده نه يازسهم آزدر. قلمم اونى توصيفدن عاجزدر. قدرتِ قلميهم اولسه ايدى حقّنى ويرمگه چاليشيردم؛ اولماديغى ايچون عاجزانه اولارق سوزيمى كسييورم. كمالِ حرمتله مبارك أللريڭزدن اوپر و خدمتِ قرآنده ثابت اولمام حقّندهكى دعاڭزى طلب و إسترحام ايدرم، أفنديم.
رأفت
٭ ٭ ٭
— 75 —
(بيڭباشى مرحوم عاصم بگڭ فقرهسيدر)
أنوارِ قرآنيه ميزان و برهانلرندن و قيمتى تقدير ايديلهمهين سوزلر نامندهكى رسالهِٔ شريفهلر فقيرى إحيا ايدييور، قلبمى نورلانديرييور. هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى چوقدن بَرى آرامقده ايكن لَهُ الْحَمْدُ جنابِ حق سوزلرى بو فقيره إحسان بيوردى. قلب و گوڭلمه عاجز قلمم و قالم ترجمان اولامييور.
عاصم
٭ ٭ ٭
بختيار قارداشم خسرو!
شو رساله، (٭): يعنى يگرمى يدنجى مكتوبڭ عمومى. بر مجلسِ نورانيدر كه، قرآنڭ شو منوّر، مبارك شاكردلرى، ايچنده بربريله معنًا مذاكره و مداولهِٔ أفكار ايدييورلر. و يوكسك بر مدرسه صالونيدر كه، قرآنڭ شاكردلرى اونده هر برى آلديغى درسى آرقداشلرينه سويلهيور. و قرآنِ معجز البيانڭ خزينهِٔ قدسيهسنڭ صندوقچهلرى اولان رسالهلرڭ صاتيجى و دلّاللرينه محتشم و مزيَّن بر دكّان و بر منزلدر. هر برى آلديغى قيمتدار مجوهراتى بربرينه و مشتريلرينه اوراده گوسترييور. بارك اللّٰه، سن ده او منزلى چوق گوزل سوسلنديرمشسڭ.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭