— 26 —
يگرمى يدنجى مكتوب و ذيللرى
اوتوز اوچنجى سوزڭ يگرمى يدنجى مكتوبيدر كه: مكتوبات النورڭ برنجى مخاطبى اولان خلوصى بگڭ خصوصى مكتوبلرندن رسالة النور حقّندهكى تقديراتنى گوسترن فقرهلردر.
يگرمى يدنجى مكتوبڭ ايكنجى قسمى اولان ذيلى دخى الحقّ بر خلوصئِ ثانى اولان صبرى أفندينڭ رسالة النور حقّندهكى تقديراتنى گوسترن خصوصى مكتوبلرندهكى فقرهلردر.
(٭): استاديمز يگرمى يدنجى مكتوبى ايلك دفعه بو شكلده تنسيب بيورمشلر، صوڭرهدن ايكنجى، اوچنجى، دردنجى ذيللر أكلهمك صورتيله گنيشلتمشلردر. أڭ صوڭ شكلنده ايسه؛ قسطمونى و أميرطاغ لاحقهلرى ده استاديمز طرفندن يگرمى يدنجى مكتوبه إدخال ايديلهرك، يگرمى يدنجى مكتوب إكمال ايديلمشدر. بو إعتبارله خلوصى بك و صبرى أفندينڭ مكتوبلرى، يگرمى يدنجى مكتوبڭ باشلانغيجنى تشكيل ايتمشدر.
— 27 —
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
بِاسْمِهِ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ ذَرَّاتِ الْكَائِنَاتِ اَبَدًا
(خلوصينڭ برنجى فقرهسيدر)
أيّها الاستاد المحترم!
كنديلرينى فقير و حقير گورمكده ذوق آلان ذواتِ عاليه گبى دگل، بلكه اولديغى گبى گورونمك ايستهين و طلبهم، قارداشم، برادرزادهم عنوانلريله تلطيف بيورديغڭز بندهڭز، حقيقتده معنًا دوشكون بر وضعيتده و جدًّا دعاڭزه محتاج بر حالدهيم. سراپا نور اولان قرآنِ معجز البيانڭ حق و حقيقتنى، بو عصر إنسانلرينڭ بِالخاصّه فِرَقِ ضالّهنڭ گوزلرينه صوقهجق درجهده بعض قرآن لمعاتنڭ ظاهر اولماسنه مرادِ إلٰهى تعلّق ايتمش و بو أمرِ مهمّه فَلِلّٰهِ الْحَمْدُ محترم استاديمز واسطه اولمشدر.
ايشته هيچ أندر هيچ اولان بو طلبهڭزه ده ينه لطف و فضل و عنايتِ إلٰهى ايله بو عالى مأموريتنى ايفا ايدن عزيز و محترم خواجهسنه و حضرتِ قرآن حسابنه پك جزئى بر خدمهلك ياپديريلمشدر. بوندن طولايى نه قدر شكر ايتسهم آزدر، فخره ذرّه قدر حقّم يوقدر. بلكه شو خدمهلكده ياپمش اولمقلغم محتمل خطيئات و قصوراتدن طولايى عفويمى نياز و إسترحام ايدييورم. فنا شخصيتمى تعريف أيلهمكلگم گرچه معناسزدر. فقط مراسله و ملاقاتده بو بابده پك چوق بيوك إلتفاتلريڭزى گورديگمدن متحصّل حجاب سَوقيله اوفاق بر تصديعده بولوندم.
صوڭ ايكى مكتوبڭزده سؤال بويوريلان خصوصه جواب ويرمكلگم إصرار ايله أمر بيورلدى. سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا فقط بو آغير سؤاله، عجز و فقرڭ أڭ منتهاسنده بولونان
— 28 —
بو قارداشڭز حق و حقيقته موافق و مطابق بر جواب ويرهبيلمك ايچون عنايت و كرمِ إلٰهى و مددِ روحانيتِ پيغمبرىيه إلتجا أيلدى. شويله كه:
مبارك سوزلر شبههسز كتابِ مبينڭ نورلى لمعاتيدر. ايچنده ايضاحه محتاج يرلر أكسيك اولمامقله برابر كلّ حالنده قصورسز و نقصانسزدر. بشرڭ هر طبقهسى كندى فطرى آڭلايشلرى نسبتنده حصّهمند و فائدهمند اولورلر. شيمدىيه قدر تنقيد اولونمامسى، هر مسلك و مذهب و مشرب أهلنه خوش گلمهسى و ملحدلرڭ ديل اوزاتهمايوب أبكم قالمالرى، قناعتمزڭ صحّتنه دلالت ايتمگه كافيدرلر.
وظيفهڭزڭ بيتمديگنه دائر دوشونهبيلديگم برهانلر:
أوّلا:بدعتلرڭ چوغالديغى بر زمانده علمانڭ سكوت ايتمهملرى لازم گلديگنه دائر بيان بويوريلان حديثدهكى أمر و زجر.
ثانيًا:پيغمبريمزڭ إتّباعنه مكلّف اولديغڭزدن اونلر گبى مدّتِ حياتڭزجه وظيفهيه دوام مجبوريتى اولديغى.
ثالثًا:مادام بو خدمت منحصرًا رأيڭزله دگل، إستخدام اولونويورسڭز؛ ناصل مبلّغِ قرآن، فخرِ جهان، حبيبِ يزدان صلّى اللّٰه عليه و سلّم أفنديمز حضرتلرى بر گون اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ فرمانِ جليلنى تبليغ بيورمقله عين زمانده وظيفهِٔ رسالتنڭ ختامنه رمزًا إشارت أيلهمشدى. محترم استادڭ ده خدمتى كافى گورولورسه، بيلديريلير قناعتندهيم.
رابعًا:سوزلر حقّنده بوگونه قدر سكوت ايديلمسى و تنقيده جرئت ايديلمهمسى، إلٰى نهايه بو حالڭ دوام ايدهجگنه دليل اولاماز. حالِ حياتڭزده محتمل هجوملره أوّلًا و بِالذّات ذاتِ فاضلانهلرى جواب ويرهجكسڭز.
خامسًا:دنيايى اونوتمق ايستهسهڭز، باشقه هيچ بر سبب اولماسه دخى يالڭز بو مبارك سوزلرله رابطه پيدا ايدن إنسانلرڭ رجا ايدهجكلرى ايضاحاتى ويرمك ايستيهجك و جوابسز بيراقميهجقسڭز.
— 29 —
سادسًا:اللّٰه ايچون سزى سَونلره و سزدن إستيضاحده بولونانلره يازديغڭز پك قيمتلى يازيلرله مجلسِ علمڭزده تقرير بيورديغڭز متنوّع و سوزلره بيله گچمهين مسائل قطعيتله گوسترييورلر كه؛ إحتياج ده، خدمت ده بيتمهمشدر.
بر قاچ معروضات:
نورلى سوزلرى جماعته اوقومق نصيب اولديغى زمانلرده، بنده بعض حسّيات حاصل اولويوردى؛ شوراده عرضه مساعدهڭزى رجا ايدهجگم.
أوّلا:محترم استاديمه معروضاتده بولونمق ايچون قلمى أليمه آلديغم زمان روحمده بيوك بر إنكشاف حسّ ايدييور و إختيارسز قلمم او آندهكى موقّت طويغولريمه ترجمان اولديغنى گورويورم.
ثانيًا:شويله دوشونويوردم؛ أگر يالڭز عدوِّ أكبر اولان نفسڭ حيلهسندن و جنّ و إنس و شيطانلرڭ مكرندن أمين اولايم دييه هركس باشنى قراڭلغه چكسه و كنديسى كوشهِٔ نسيانه چكيلسه ويا چكيلمك ايستهسه و عالمِ إنسان و عالمِ إسلام مهمل قالاجق، كيمسهنڭ كيمسهيه فائدهسى اولميهجق بر زمان اولسه؛ بن دين قارداشلريمه بو نورلى حقيقتلرى إبلاغ ايدهيم ده اللّٰه ذو الجلال ناصل شأنِ الوهيتنه ياراشيرسه اويله معامله أيلهسين. نفسمى دوشونمكدن قطعِ نظر ايتمگى ينه او زمانلرده چوق فائدهلى گورويوردم. بوندهكى حكمت نهدر؟
ثالثًا:أسماءِ حسنىدن رحمٰن و رحيم إسملرى أڭ أعظم مرتبهده اولدقلرندن مى، يوقسه باشقه سبب و حكمتله مى
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
كلمهسى ايچنه داخل اولمشلردر؟ بو ده شو مكتوبى يازاركن قلبمه گلدى، بن ده صورويورم.
عزيز و محترم استادم، سزڭ وجوديڭزه يالڭز بزلر دگل، بتون عالمِ إسلام محتاجدر. چونكه مؤمنلرڭ ايماننه قوّت ويرن، غافللرى اويانديران، ضلالته دوشنلره راهِ هدايتى گوسترن، حكماىِ فلاسفهيى بهت و حيرتده بيراقان قرآنِ مبيندن نبعان و لمعان ايدن او قدسى سوزلرڭ وجودينه واسطه اولديڭز. همان جنابِ أرحم الراحمين عزيز استاديمزى صحّت و عافيتده دائم و اُمّتِ محمّد اوزره قائم بيورسون، آمين بِحُرْمَةِ سيّد المرسلين.
خلوصى
٭ ٭ ٭
— 30 —
رسالهِٔ نور مكتوبلرندن بو مكتوبڭزڭ بندهكى تأثيرلرينى خلاصةً عرض ايدهيم:
صحّت و عافيتڭزڭ دوامى، شكريمى؛ بو گبى مسائلڭ حلّنى ايستهينلرڭ وجودى، اميديمى؛ نظرمده علم صاييلهجق هر شيئى سزدن اوگرنديگم ايچون، بو وسيله ايله حقيقت ساحهسندهكى معلوماتمى؛ حَسْبَ الْبشريه فتور حاصل اولويورسه، شوقمى؛ خسته بر طلبهڭز اولديغمدن قرآنڭ أجزاخانهسندن ويرديگڭز بو علاجلريڭزله صحّتمى، مطبخهِٔ قرآندن إنتخاب بيورديغڭز بو غدالرله بتون حاسّهلريمڭ قوتنى، حياتڭ بش درجهسنى ده تعليم، موتڭ إعتبارى بر كيفيت اولديغنى تفهيم، إعدامِ أبدينڭ متصوّر اولاميهجغنه قلبمى تقويم بيوردقدن صوڭره، اللّٰه ايچون محبّتڭ هر حالده بو حيات درجهلرنده ده دوام ايدهرك حياتِ باقيهده باقى ميوهسنى ويرهجگنى إشارت بيورمقله مدّتِ حياتمى نهايتسز آرتيرمايه سبب اولمشدر.
رسالهِٔ نور ايله إهدا بيورديغڭز دعالر، ذاتًا هر گون سَوْگيلى استادى دوشونمگه كافى گلمكدهدر. قرآنڭ نهايتسز فيوضاتندن، توكنمز خزينهسندن عنايتِ حقله ايدنديگڭز و تبليغه مأذون اولديغڭز معنالرى، جوهرلرى گوسترمكله، بيلديرمكله ده بو بيچاره و مشتاق طلبه و قارداشڭزه صوڭنه قدر درس ويرمك ايستديگڭزى إظهار ايدييورسڭز كه؛ بو صورتله ده أبدًا و تشكّرله گوزيمڭ اوڭندن، خيالمدن آيريلمامقلغڭز تأمين ايديلمش اولويور.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
خلوصى
٭ ٭ ٭
مواصلتمڭ ايلك گيجهسى پدريمڭ مسافرلرينه تخصيص أيلديگى اوطهيه دوام ايدن ذواته؛ متوكّلًا على اللّٰه، آقشام ايله ياتسو آراسنده رسالهِٔ نورى اوقومغه باشلادم.
سَوْگيلى استادم! أوّلجه عرض ايتديگم وجهله بن آرتيق بر شى ايچون ياشاديغمى ظن ايدييورم. او ده، استادم اولان دلّالِ قرآنڭ وظيفهِٔ مأمورهِٔ معنويهسنى ايفاده
— 31 —
كنديلرينه پك جزئى بر يارديم و قرآن حسابنه جزئى بر خدمتكارلقدن عبارتدر. اوراده بولونديغڭز مدّتجه حضرتِ قرآندن حقيقتِ ايمان و إسلام حسابنه واقع اولاجق إستخراج و تجلّياتدن محروم بيراقيلمامقلغمى خاصّةً إسترحام ايدييورم.
إن شاء اللّٰه مستجاب اولان دعاڭزله اللّٰه ذو الجلال، رسالهِٔ نور خدمتنده اُميد و آرزو ايتديگم نتيجهيه واصل، مرحوم و مغفور عبد الرحمان گبى آخر نَفَسده ايمان و توفيق و سعادتِ باقيهده ايكى جهان سَرْورى نبىِّ أكرممز محمّد المصطفى (صلّى اللّٰه تعالى عليه و سلّم) أفنديمزه و سز محترم استاديمڭ آرقهسنده و ياقيننده قومشولق ويرمك صورتيله آمالِ حقيقيهيه نائل بيورر.
رسالهِٔ نور گرچه ظاهرًا سزڭ أثريڭزدر، فقط ناصلكه قرآنِ مبين اللّٰهڭ كلامى ايكن سيّدِ كائنات، أشرفِ مخلوقات أفنديمز ناسه تبليغه واسطه اولمشدر؛ سز ده بو عصرده ينه او فرقانِ عظيمڭ نورلرندن بوگونڭ قارمهقاريشيق سرخوش إنسانلرينه أمرِ حقله خطاب ايدييورسڭز. اويله ايسه؛ او حكيمِ رحيم، سزه بو أثرى ياپديرتان، او نورلرى آياق آلتنده بيراقديرماز. ألبته و ألبته فانيلردن بلكه ده هيچ اُميد ايديلمدكلردن صاحبلر، حافظلر، ايكنجى اوچنجى حتّى اوننجى درجهده مبلّغلر، ناشرلر خلق بيورر إعتقادندهيم.
خلوصى
٭ ٭ ٭
أوت إسلاميت گبى بر عالى طريقتم، عجز و فقرى اللّٰهه قارشى بيلمك گبى بر مشربم، سيّد المرسلين گبى بر رهبرم، قرآنِ عظيم الشان گبى بر مرشدم، بر دقيقهده مرتبهِٔ ولايته ايريشمك گبى علوى بر نتيجه آلمق ممكن اولان عسكرلك گبى بر مسلگم وار.
استادم بڭا و ديڭلهين هر ذوى العقوله، "طريقت زمانى دگل، ايمانى قورتارمق زمانيدر، بش وقت نمازيڭى حقّيله أدا ايت، نمازڭ نهايتندهكى تسبيحلرى ياپ، إتّباعِ سنّت ايت، يدى كبائرى ايشلهمه" درسنى ويرمشدر. بن گرك بو درسه، گرك رسالة النور ايله ويريلن درسلره، قرآندن إستنباط بويورهرق گوسترديگى حقيقتلره قارشى اللّٰهڭ
— 32 —
توفيقيله جان و دلدن بلى ديدم، تصديق ايتدم. و بڭا بويلهجه حقيقت درسنى ويرن بو ذاته ده عمرمده ايلك دفعه اولارق استاد ديدم. خطا ايتمدم، إصابت ايتدم.
خلوصى
٭ ٭ ٭
بو كرّه إرسال بويوريلان مكتوبات النور ذيللرى، أمثالى گبى خوش، گوزل و بديعدر. أثرلرڭ نور إسمِ عظيمنڭ تجلّيسى اولديغنه، إحتياجه و حالِ عالمه گوره يازديرلديغنه بنجه أصلا شبهه قالمامشدر. بونى كوچك بر مثال ايله تأييد ايتمك ايسترم. ملحدلر چوق ايلرى گيدييورلر. مثلا:...... إلى آخر.
ايشته بو أحمقلرڭ هذياننه و هر نوع إغفاللرينه و ظاهرًا سوسلى لافلرينه قانميهرق، ايمان و إعتقادلرنده ثابتقدم اولمالرى ايچون أربابِ ايمانه قوّت و زمرهِٔ طغيانه قهر و شدّتله درسِ عبرت ويرهجك پك مناسبتلى سوزلر، موضوع بحث آثارده عيان بيان گورولمكدهدر.
حيفا كه، بو نورلر شيمديلك
(حاشيه): بوندن اوتوز بش سنه أوّل.
لِحكمةٍ پك محدود ساحهده و آنجق مؤمنلر ايچنده نشر ايديلهبيلير.
اَلصَّبْرُ مِفْتَاحُ الْفَرَجِ ٭ اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصَّابِرِينَ
خلوصى
٭ ٭ ٭
اوتوز ايكنجى سوزڭ اوچنجى موقفنى ده حقّى أفندى قارداشمزله مراق و دقّتله اوقودق. جدًّا چوق عالى مفهومى وار. توصيفه بو عاجزڭ قدرتى اولسه، بلكه بو ايكنجى نقطه ايچون پك زياده راحتسز ايتمگه جسارت ايدردم. هيهات كه، ديگر
— 33 —
خصوصاتده اولديغى گبى، بونده ده صفر اليد بولونويورم. يالڭز خلوص و صافيتله و قيصهجه ديرم: بلكه ديگر بتون سوزلرڭ داها فوقنده پارلايان بر نجمِ نورأفشاندر.
(دوقتوردن معراجى ناصل بولديغنى صوردم. دوقتور كمال دير: "أثرڭ پك بيوك قيمتنى تقدير ايتمك ايچون إسلام اولمغه بيله لزوم يوق، إنسان اولمق كافى." جوابنى ويردى.)
خلوصى
٭ ٭ ٭
بزلر كه، الحمد ِللّٰهِ تعالى آخرت قارداشڭز، قرآن خدمتنده عاجز خدمتكاريڭز، أسرارِ قرآنيهنڭ بياننده، الشُّكْرُ ِللّٰهِ تعالى "أصحابِ كهف" گبى مصاحبڭزز. لياقت و كفايتمزڭ چوق فوقنده محضا بر لطف و عنايتِ صمدانى اولارق طلبهڭز بولونويورز. بوندهكى نعمِ سبحانيهيه حمد و شكردن عاجز بولونويورز.
خلوصى
٭ ٭ ٭
اوتوز ايكنجى سوزڭ برنجى موقفنى، رمضان هديهسنى إكماله موفّق اولدم. توفيقِ خدا يولداشم اولورسه ديگرلرينى ده إن شاء اللّٰه أمر بيورديغڭز مدّتده يازارم. بو قدر قيمتلى و نورلى سوزلرڭ أڭ حسنلى خطّ ايله و حتّى آلتون ايله يازيلماسى لايق و مقتضى ايكن، حَسْبَ الْقدر بو بيچاره قارداشڭزڭ پريشان و بلكه آنجق اوقونهبيلير، خطالى خطّى ايله يازيلماسى ده، حمد و شكريمى آرتيرمغه وسيله اولويور. و هر واسطه ايله آلديغم مسرّتبخش سلام و إلتفاتاتِ فاضلانهلرينڭ و هر برى رسالهِٔ نوره بر ذيل و تفسير و حاشيه مقامندهكى جهاندگر أمرنامهِٔ عارفانهلرندن مادّةً دور بولونهجغمدن طولايى چوق متأثّر اولاجغم.
فقط معنوى جهتى بويله دوشونمييورم و نرهده بولونورسهم بولونهيم، عنايتِ بارى ايله آلديغم درسى ديڭلتهجك بر مخاطب بولمغه چاليشهجق و نشرِ حقيقت يولنده عجز
— 34 —
و فقرمه باقميهرق، دعاڭزله أليمدن گلن هر چارهيه باش ووراجغم ايچون متسلّى اولويورم.
يالڭز، دنيوى وظيفهلر ايله اوغراشمق ايسه، فطرةً خوشلانديغم و حقائقنه مجلوب اولديغم نورلى سوزلرله إشتغالمه قسمًا مانع اولويور. ايشته بوڭا متأسّفم، فقط أليمدن بر شى گلمييور. هر گچن گون دنيانڭ فنا و فانى يوزينى داها زياده عريانلغيله گوسترمكده و بو حياتده باقى و سرمدى حيات ايچون بر شى قزانيلمادن گچن وقتلره تأثّر حاصل ايتديرمكدهدر. صورةً آيريلديغمزه او قدر متأثّر دگلم. بِالخاصّه سَوْگيلى استادڭ صوڭ درسى، بو فانى دنيانڭ أڭ ذوقلى حالندن پك چوق يوقارى درجهده بر باقى حيات اولديغنى قطعيتله مژده ايتمكدهدر.
خلوصى
٭ ٭ ٭
گوڭل ايستردى كه، او معظّم سوزلره سونوك يازيلرمله برآز اوزون جواب يازايم. فقط بوڭا موفّق اولامييورم. قابليتمڭ آزلغى، إستعداديمڭ قيصهلغى، إقتداريمڭ نقصانلغيله برابر عهدهمه ويريلمش اولان بر قاچ مادّى وظيفهلرڭ تحتِ تأثيرنده دماغم مشغول و عادتا مشبوع اولديغندن، او مبارك جوهرلريڭزه مقابل عادى بونجق بيله إبراز ايدهميهجگم.
بيلييورسڭز كه، چوق إفادهلرمده سزى تقليد ايتديگم برنجى سببى، مربوطيتِ خالصانهمڭ؛ ايكنجى سببى، قدرتِ قلميهمڭ كفايتسزلگيدر. فقط مبارك يگرمى دردنجى سوزده مثالى گچن فقير گبى، بن ده ديرم: أى سَوْگيلى استادم، أگر گوجم يتسه، أليمدن گلسه بتون او نورلى سوزلر عيارنده كلمهلردن مركّب جملهلرله سزه معروضاتده بولونمق ايسترم. فقط بيلييورسڭز كه، يوق. نيّتمه گوره معامله بيورڭز.
خلوصى
٭ ٭ ٭
— 35 —
أثر، أمثالى گبى نورلى و حكمتليدر. إن شاء اللّٰه تمنّى بيورديغڭز وجهله اُمّتِ محمّدڭ إجتماعى و پك مهمّ بر يارهسنه قطعى دوا اولور. طوغريدن طوغرىيه نورِ قرآن اولان مبارك سوزلرڭ قصد و إشارت ايديلمك ايستهنيلديگنى عرض ايتدم و مقامِ تصديقده شيمدىيه قدر كنديسنه بر قاچ سوزى ده اوقودم و إمكان بولدقجه ده اوقويهجغم. لَا يُعَدّ وَ لَا يُحْصٰى نعمِ سبحانيهسنه مظهر اولديغم اللّٰه ذو الجلال تبارك و تعالى و تقدّس حضرتلرينه حمد و شكردن عاجز، عصيان ايله آلوده ايكن ذاتِ استادانهلرى بزى إذنِ ربّانى ايله او مبارك منوّر سوزلر ايله إرشاد ايدوب ظلمتدن نوره چيقارديڭز.
تحرّئِ حقيقت ايله عمر گچيرر ايكن مقدّرات بو عاصى بيچارهيى ده بش سنه أوّل شاهِ نقشبند حضرتلرندن محمّد الكفروى حضرتلرينه طوغرى آچيلان طريقِ نقشبندىيه إدخال أيلهمشدى. صوڭره موقّت بر كسوف نتيجهسى اولارق يول غائب اولمش، ظلمت و ديكنلر ايچنده قالينمش ايكن نورلى سوزلريڭزله ظلمتدن نوره، گيردابدن سلامته، فلاكتدن سعادته چيقدم.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
فرمان بيورويورسڭز كه: "ايمانى قورتارمق زمانيدر."
عَلَى الرَّاْسِ وَالْعَيْنِ
خلوصى
٭ ٭ ٭
بو دفعه بو بيچاره طلبهسنه إحسان ايتديگى هديهيى، غيابى محبلرندن فتحى بك إسمندهكى قومشومزله اوقويورم. باشدن باشه معجزهِٔ كبراىِ أحمديهيى إعلان ايدن اون طوقوزنجى مكتوبڭ تخصيصًا بندهلرينه إرسالى، يڭيدن حياته عودت ايتمش قدر مؤثّر اولمش و مطالعهسى رقّت طمارلريمى تحريك ايدهرك خيلى جدّى گوز ياشى آقيتمغه وسيله اولمشدر.
خلوصى
٭ ٭ ٭
— 36 —
روحى، فضاىِ كائناتده بَيْن الأجرام سيرِ سريع ايله سياحت ايتديرهجك طرزده طلوع ايدن منظومهِٔ حقيقت، بِالخاصّه بزلر ايچون بيوك مظهريتدر. طريقِ نقشى حقّندهكى فقرهيه مقابل "طريقِ عجز و فقر و شفقت و تفكّر"ڭ حسابنه طلوع ايدن فقره ده پك چوق قيمتلى بر جوهردر. بو سوزلر آلتون ايله يازيلسه لايق ايكن ناقص خطّمله إستنساخ ايتدم. او حالده قيمتى، عاجز بر طلبهڭزڭ يادگارى اولماسندهدر.
خلوصى
٭ ٭ ٭
ثانيًا:شو زمانِ عصيان و طغيان و كفرانده محضِ عنايت و لطفِ حق اولان، اُمّتِ إسلاميهيى حقائقِ ايمانيهيه سَوق و إرشاده مأمور ايديلن ذاتِ حكيمانهلرينى بتون اُمّتِ محمّديهيى اولديغى گبى بو عاجزى ده نورلى سوزلر ايله طريقِ نوره إرشاد بيورديغڭزدن طولايى حرمت و منّتله دائم ياد ايدر، دنيوى و اُخروى مرادلريڭزى حاصل أيلهمسنى رحيم، كريم اولان اللّٰه ذو الجلال حضرتلرندن عبيدانه نياز و إسترحام أيلرم، أفنديم.
خلوصى
٭ ٭ ٭
(قارداشمڭ بر فقرهسيدر)
أللريڭزى اوپر، دعاڭزى ايسترم. دنيادن طارغين، نفسنده عاجز اولان عبد المجيده گوزل بر استاد، علوى بر مرشد اولاجق يڭى أثرلريڭز گلدى. لفظى بر استادى غائب ايتدمسه ده، معنوى متعدّد مرشدلرى بولدم دييه كنديمى تبشير ايتدم. حقيقةً إرشاد ايدهجك نورلى أثرلردر. اللّٰه چوق راضى اولسون.
عبد المجيد
٭ ٭ ٭
أوت، متسلّى اولديغم ايكى جهت وار. برى: ألمزدهكى مبارك سوزلر واسطهسيله
— 37 —
دائما صحبتِ معنويده بولونديغمز، ديگرى: محبّتمزڭ عنايتِ بارى ايله "حبِّ فِى اللّٰه" مرتبهسنده اولديغنه ايمانمزدر. بناءً عليه سزه بنم بوگون و يارين أڭ بيوك هديهم: ويرديگڭز درسى، نامڭزه اولارق وكالةً على قدر الإمكان مؤمنلره تبليغ أيلهمك و اللّٰهڭ ويرديگى حقيقى محبّتى أبدًا طاشيمق و بوڭا مقابل أرحم الراحمين و أكرم الأكرمين، اَحْسَنُ الخالقين، ربِّ رحيم و كريم حضرتلرندن، حقيقى محبّتڭ اوتوز ايكنجى سوزڭ اوچنجى موقفنده ايضاح بويوريلان نتيجهسنه مظهر بيورلمقدر. ايمانِ تحقيقى يولنده بولوشديغمز حقّى أفندى ايله نيّتمز حقّه، صدقه، إخلاصه إشتراكمز محقّقدر.
خلوصى
٭ ٭ ٭
بو مكتوبڭزدهكى سؤال ايله و أڭ صوڭ يازيلمش اولان اوتوز ايكنجى سوز ايله مناسبت و مشابهت نوعندن بو دفعهكى عريضهِٔ جوابيهم اوچ وقفهلى اولدى.
ديمك اولويور كه، رسالهِٔ نور معنوى بر گونش، هر بر سوز مختلف قدرلردن نورانى ييلديزلر و اوتوز ايكنجى سوز اوچ موقفى ايله بو ييلديزلرڭ هپسنڭ اوستنده پارلايان و أنظارِ دقّتى خواه ناخواه اوزرلرينه جلب ايدن خالص نوردن وجوده گلمش برنجى قدردن پك نورلى، أربابِ ايمانه گولومسهين، أحزابِ ضلالته حشمتله باقان، گوزلرينى كور ايدن، أربابِ غفلتى اويانديران پك حشمتلى، چوق نورلى برنجى قدردن بر كوكبِ نوّاردر. نه ياپهيم طلبهڭزڭ ديلى بو قدر دونويور. يوقسه بو سونوك إفاده او مبارك سوزلر ايچون صرف ايديلمك لايق اولماديغنى بيلييورم.
بزدن اوچنجى مقصدڭ تأثيرينى سؤال بيورويورسڭز. بز حقّى أفندى ايله إتّفاقًا ديرز كه: ايچندهكى حقيقتلر جرح ايديلمز، ايچنده لزومسز بر شى يوق، ضررلى بر قيد متصوّر دگل. دقّتله ديڭلهينلر، اللّٰه توفيق ويررسه، ايماننى قورتارابيليرلر. بو حقائقله آوروپا أهلِ ضلالتنه ده ميدان اوقونور، فكرندهيز. بو قبيل ضلالت و غفلتده اولانلر يا مبارزهدن مغلوب اولورلر، يا علويتى حسّ ايدوب تغيّب ايدرلر، ياخود أبو جهل گبى حقيقتى قبول ايتمهمكده عناد ايدرلر ويا دهشتلرندن قولاقلرينى قپايوب قاچارلر، فكر و قناعت و
— 38 —
ايمانندهيز. سوزلرى ديڭلهينلرڭ بر سكوتِ مستى گوسترمهلرى، إظهارِ حيرت أيلهمهلرى، قدرتلرى درجهسنده تقديراتده بولونمالرى هر حالده دوشونديگمزه قوّت ويرر بر كيفيتدر. اُميد و تخمينمزى تصديق ايدييور.
خلوصى
٭ ٭ ٭
نيّتم بيوك، توفيق خدادن. يالڭز اوطه جماعتمزه يگرمى بشنجى سوزه قدر اوقودم و إن شاء اللّٰه دوام ايدهجگم. أمريڭزه تبعًا و دعاڭزه بناءً فتور گتيرمييورم. مادّى وظيفهم اورادهكندن داها آغيردر. فقط هر اُمورمده اللّٰهه إستناد ايتديگم ايچون اميدسزلگه دوشمييورم. اورادن آيرلدقدن صوڭرهكى فيوضاتدن إستفاده ايتمگى جان و يوركدن آرزو ايدييورم. ناتمام قالان اوتوز ايكى و اوتوز اوچنجى سوزلرڭ ده إتمامنه موفّق اولماڭزى ألطافِ إلٰهيهدن نياز أيلرم.
خلوصى
٭ ٭ ٭
بن بوراده إن شاء اللّٰه أمانتجى اولديغم سوزلرى عنايتِ حقله و دعاڭز بركاتيله لايقلى قولاقلره دويورابيلهجگمى اُميد ايدييورم. استادم مستريح اولڭز، بو نورلر آياق آلتنده قالامازلر. اونلرى دلّالِ قرآندن أنظارِ جهانه وضع ايدن خالق (جلّ جلاله) بزم گبى كيمسهنڭ اُميد و تخيّل ايتميهجگى عاجز إنسانلرله بيله نشر و محافظه ايتديرر. بو ايشى بن سعيم ايله، قدرتم ايله قزاندم ديين خدّام او گون گورهجكلر كه؛ او مقدّس خدمت، ظاهرًا أهليتسز گورونن، حقيقةً چوق دگرلى ديگرلرينه دور ايديلمش اولور قناعتندهيم. بو سببله اورادهكى قارداشلريمزدن رسالهِٔ نور ايله چوق علاقهدار اولمالرينى رجا ايتمكدهيم.
خلوصى
٭ ٭ ٭
— 39 —
رسالة النور، مكتوبات النورڭ مطالعهسى، تحرير ايديلمسى، باشقهلره نشر و تبليغه على قدر الإستطاعه چاليشيلماسى گبى أمرِ خيرِ عظيمه حول و قوّتِ صمدانى و عنايت و لطفِ ربّانى ايله موفّق اولديغم زمانلر كه؛ بو أوقاتده أوّلًا و بِالذّات بو فقير إستفاده، إستفاضه، إستعانه ايتمش اولويور. بو إعتبارله مذكور ساعتلرى چوق مبارك طانييور، فراقنه آجييور، او ياشايشڭ دوامنى، تكرارينى، كسيلمهمسنى أز جان و دل آرزو ايدييورم.
فقط نه چاره كه؛ إغتنام ايدهبيلديگم قيصهجق وقتلرده ذهنمى صافيلشديروب نورلرڭ قارشيسنه، طولاييسيله قرآنڭ معجزهلرى مجموعهسنه و عزيز، محترم استاديمڭ مدرسهسنه و اول سيّد الكَونين پيغمبريمز أفنديمز (عصم) حضرتلرينڭ روضهِٔ سعادتلرينه و نهايت ربّ العالمين تعالى و تقدّس حضرتلرينڭ حضورِ لامكانيسنه چيقييورم. بو سببله جدًّا او نورلرله إشتغال ايتمديگم زمانلر، كاشكه أنفاسِ معدودهِٔ حياتدن اولميه ايديلر دييورم.
خلوصى
٭ ٭ ٭
گچن هفته مختلف ايكى جماعته يگرمى دردنجى مكتوبڭ برنجى و ايكنجى ذيللرينى اوقودم. ديڭلهينلر حيران و بو فقير ده او پارلاق إعجازِ قرآندن عادتا غشى اولدم. بو أثريڭزى رسالهِٔ نور و مكتوبات النورڭ أڭ منوّرلرى صفنده مطالعه ايدييورم. بوگون جمعه ايدى. قومشومز فتحى بگه اون بر و اون اوچ نومرولى سوزلرى اوقودم. دنيوى ايشلردن تخليصِ نفس ايله إغتنام ايدهبيلديگم وقتلرده، او مبارك نورلى پنجرهلره قوشويورم. روحى و معنوى غدامى آلمغه و بولابيلديگم بويله بر مخاطبى ده حصّهدار ايتمگه چاليشييورم.
خلوصى
٭ ٭ ٭
— 40 —
يگرمى آلتنجى مكتوبى بيوك سَوينجله آلدم. دفعاتله، دقّتله، مراقله، محبّتله، لذّتله اوقودم. و نتيجهده "دعاڭز اولمازسه نه دگريڭز وار" فرمان بيوران ذاتِ ذو الجلاله عبوديتله إنتسابم حسبيله و عبديتڭ تضمّن ايتديگى لسانله، كمالِ عجز و فقر و شوقله؛ تمامًا حسبى، بتون معناسيله اللّٰه نامنه، بتون وضوحيله أهلِ ايمان و قرآن نفع و حسابنه اولان مادّى، معنوى، ظاهرى، باطنى، دنيوى، اُخروى خدماتڭزڭ مكافاتنى لطف و كرمِ بىنهايهسنه مناسب بر طرزده إحسان و إكرام بيورمسنى و ذاتِ استادانهلرينى هر ايكى جهانده عزيز ايتمسنى اول خالقِ رحيم و كريم حضرتلرندن عبيدانه تضرّع و نياز أيلدم. اميدم اُدْعُونِى اَسْتَجِبْ لَكُمْ فرماننڭ تجلّى ايدهجگندهدر.
محترم استاد! ذاتًا سزڭ، بز بيچارهلردن بكلهديگڭز يالڭز دعا دگل مى؟ مبارك سوزلر حقّنده شيمدىيه قدر مكتوبلرمده موجود اولان إحتساساتمى ناطق، سونوك إفاداتمى رسالة النوره تقريض ياپمق خصوصندهكى نيّتِ استادانهلرينه بر شى ديمگه حقّم يوق. فقط بنم او پريشان إفادهلرم، گونشڭ ياننه موم ياقمق قبيلندن اولاجق و محتملًا حقيقتدهكى سونوكلگنه رغمًا او نورلرڭ قومشولغندن، آيينهدارلغندن حصّهمند اولارق نسبى بر پارلاقلق عرض ايدهبيلهجكدر.
رسالة النورڭ مستمعلرى آراسنده، سلطان عبد الحميدڭ دورنده كربلاده سنهلرجه مدرّسلك خدمتنده بولونمش اولان حاجى عبد الرحمٰن أفندى نامنده سكسان سكز ياشنده بر خواجه واردر. هر دفعهكى مطالعهدن بيوك ممنونيت گوسترمكده، "چوق إستفاده ايتدم، اللّٰه راضى اولسون" ديمكده و چوق دعا ايتمكدهدر. يگرمى آلتنجى مكتوبڭ اوچنجى مبحثنى غيرِ إختيارى مختلف رتبهده مهمّ ذاتلره اوقودم. هپسى "چوق طوغرى، چوق گوزل" ديديلر. أوت بو فقير چوق تجربه ايتدم و يقين حاصل ايتدم كه: وَ قُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْبَاطِلُ (إلٰى آخر الٰاية) آيتنڭ لا يموت معجزهسى واردر. بو دفعهكى مكتوبلرى بر قاچ دفعه مختلف كوچك جماعتلره اوقومق نصيب اولدى. بونلرڭ برنده مهمّ بر عالم ده واردى. جملهسى حيرت و تقديرلرينى
— 41 —
إظهار ايتديلر. بنم فكريمه گلنجه: بتون رسالة النور و مكتوبات النور، إحتياجِ زمانه گوره هر صنف أربابِ دين و حتّى مفرط معنّد اولمامق شرطيله، دينسزلرى بيله إلزام و إقناع ايدهجك درجهدهدرلر. فقط (دنيا بو) سَوقِ منفعت، حرصِ جاه، كفر و عناد، غفلت و كسل، شرك و ضلال گبى علاجسز خستهلقلره طوتولانلر ايچون، بو نورلره قارشى گوز يوممق، گورسه بيله قبول ايتمهمك، گورديگنى إنكار ايتمك، حق و حقيقتى ردّ ايتمك گبى ديوانهلكلر إستبعاد ايديلهمز. معلومِ فاضلانهلرى، اللّٰهڭ شو موقّت مسافرخانهسنده إنسان صورتنده حيوانلرى أكسيك دگلدر. بو نورلر إنتشار ايتسه ايدى، ألبته بويلهلرينڭ بوگون إستدلالًا درميان ايديلن ديوانهلك هذيانلرى ده آچيق اولارق گورولوردى.
خلوصى
٭ ٭ ٭
(شو فقره قارداشم عبد المجيدڭدر)
بو أثرلر بتون صنفلره و جماعتلره دائما مظهرِ تقدير اولويور. كيم گورسه إستحسان ايدر. تنقيده معروض اولاجق أثرلر دگل. فقط درجاتِ تقدير، درجاتِ فهم گبى متفاوت و متعدّددر. هركس درجهِٔ فهمنه گوره تقدير ايدهبيلير.
عبد المجيد
٭ ٭ ٭
(خلوصى بگڭ سلفى، يگرمى آلتى ياشنده وفات ايدن برادرزادهم عبد الرحمانڭ، وفاتندن بر ايكى آى أوّل يازديغى مكتوبدر)
بِاسْمِهِ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ ٭ اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ
أللريڭزدن اوپر، دعاڭزى ديلهمكدهيم. صحّت خبريڭزى، إرشاد ايديجى اولان اوننجى سوز رسالهڭزله برابر تحسين أفندى واسطهسيله آلدم. چوق تشكّر ايدرم. أوّلجه
— 42 —
گرچه أمريڭزه مخالفت ايدهرك محترم و دگرلى عموجهمدن آيريلديغمه پشيمان اولمش ايسهم ده و عتابڭزه مستحق اولمش ايسهم ده، بو ده مقدّر ايمش. و جنابِ حقّڭ أمر و إرادهسيله و بلكه ده بزم ايچون خيرلى اولديغى ايچون اولدى. بناءً عليه بن جهالت سائقهسيله بر قصور ياپدم و بلاسنى ده چكدم. بوندن صوڭره چكمهمك ايچون عفويڭزى رجا و دعاڭزى ديلرم.
عزيز مامو! (٭): كردجه "عموجهجغم" ديمكدر. شونى ده شوراده عرض ايدهيم كه: حمايه و همّتڭز سايهسنده، دين و آخرتمه طوقونهجق أفعال و حركاتدن كنديمى محافظه ايتدم و ايتمكده بردوامم. گرچه دنيانڭ دگرسز چوق مصيبتلرينى گوردم و چكدم و بر چوق ده لذائذ و صفاسنى گوردم، گچيردم. هيچ بر وقت و هيچ بر زمان اونوتمادم كه؛ بونلرڭ هپسى هبا اولديغى و دنيانڭ اللّٰه ايچون اولميان لذائذ و صفاسى نتيجهسى ذلّت و شديد عذاب اولديغى و دنياده اللّٰه ايچون و اللّٰهڭ أمر بيورديغى يوللرده چكيلن و چكيلمكده اولان مزاحم نتيجهسى، صوڭى لذّت و مكافات ويريلديگنى بيلديگم و ايمان ايتديگمدن، فنا شيلرڭ إرتكابندن كنديمى محافظه ايدهبيلدم. بو حسّ و بو فكر ايسه تربيه و همّتڭزله ذهنمده و خيالمده ير ياپمشدر. حقيقت بويله اولديغنى بيلديگم ايچون، بتون مشقّتلره شكر ايله برابر صبر ايتمكدهيم.
شيمدى عموجهجغم و بيوك استادم! خبيث اولان نفسمله مجادله ايدهبيلمك و اونڭ هوائى و بِالآخره ألم ويريجى اولان آرزولرينى ياپمامق و ديڭلهمهمك ايچون تأهّل ايتمك مجبوريتنده قالدم و شيمدى آرتيق هر جهتله جنابِ حقّڭ لطف و كرميله راحتم. كيمسهنڭ ديديگنى شر ايسه طويمامازلغه گلير و كيمسه ايله فنا خصلتلرى قاپمامق ايچون إختلاط ايتمهمكدهيم. دائرهده مدّتِ مساعيدن خارج زمانلريمى كندى أويمده جنابِ حقّڭ شكرى ايله گچيرييورم. بوندن باشقه أى عموجه، سزدن صوڭره شيمدىيه قدر أڭ چوق بنى ايقاظ و فنا شيلردن منع ايدن، استادِ أعظم و مرشدم اولان بو آيتِ كريمهدن طويديغم و حسّ ايتديگمدر:
— 43 —
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
اَلْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلٰى اَفْوَاهِهِمْ وَتُكَلِّمُنَا اَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ اَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ
و اويله بيلييورم كه؛ او گون ده پك ياقيندر.
(حاشيه-١): جاىِ دقّتدر، وفاتنى خبر ويرييور.
اَللّٰهُمَّ لَا تُخْرِجْنَا مِنَ الدُّنْيَا اِلَّا مَعَ الشَّهَادَةِ وَ الْاِيمَانِ
دعام بو و إعتقادم بويلهدر و بويله ده ايمان ايدرم:
(حاشيه-٢): هم ايمان ايله گيدهجگنى خبر ويرييور.
اٰمَنْتُ بِاللّٰهِ وَ مَلٰئِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ وَ بِالْيَوْمِ اْلٰاخِرِ وَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَ شَرِّهِ مِنَ اللّٰهِ تَعَالٰى وَ الْبَعْثُ بَعْدَ الْمَوْتِ حَقٌّ اَشْهَدُ اَنْ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَ اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللّٰهِ
(حاشيه-٣): آخر نَفَسدهكى كلماتِ ايمانيهيى آخرِ مكتوبنده ذكر ايتمسى، دنيادن قهرمانجهسنه ايماننى قورتاروب اويله گيدهجگنه إشارت ايدر.
برادرزادهڭز
عبد الرحمٰن
٭ ٭ ٭
ديمك اوننجى سوز اونڭ حقّنده بر مرشدِ حقيقى حكمنه گچمشدر كه؛ بردن اونى درجهِٔ ولايته چيقارهرق شو اوچ كرامتى سويلتديرمشدر. بندن سكز سنه أوّل
— 44 —
آيريلمش. اوننجى سوز ألنه گچمش، مكتوبڭ باشنده سويلهديگى گبى چوق عظيم إستفاده ايدوب سكز سنه ظرفنده آلديغى كيرلرى اونڭله سيلمشدر. حتّى طىّ ايديلمش، مكتوبنڭ ديگر بر پارچهسنده اوننجى سوزڭ شوقندن ديمش: "يازديغڭ سوزلرڭ هپسنى بڭا گوندر، كندى خطّمله هر بريسندن اوتوزر نسخه يازار و يازديررم. تا إنتشار ايدوب غائب اولماسين." ايشته بويله بر قهرمان وارثى غائب ايتدم. روحنه الفاتحه.
سعيد النورسى