— 125 —
يگرمى يدنجى مكتوبڭ اوچنجى قسمى و اوچنجى ذيلڭ نهايتيدر
(ايكنجى صبرى و ايكنجى خسرو و برنجى علىنڭ فقرهسيدر)
أى يوجه استاد!
جنابِ أرحم الرّاحمينه چوق شكرلر كه، سزه، او معظّم كتابِ مبينڭ خزينهِٔ حقائقنڭ مفتاحنى، رحمتيله إحسان بيورمش. او حقائقِ عظيمه كه، بتون دنيا خلقنڭ أشدِّ إحتياج و عطش ايله، صبرسزلقله، متردّد، متحيّر، "عجبا بر آبِ حيات بولاجق مىيز؟" دييه بر حالتده ايكن، او محفوظ و مستور زمزمهِٔ عظيمهنڭ موصلقلرينى آچارق، هر مشرب أهلنڭ مراجعتلرنده ايچيريلمهمك قابل اولميان بر طرزده، جزئى كلّى حتّى پك عامى اولانلر بيله بر طامله ايله حرارتنى كسديرهجك درجهده وظيفهِٔ عاليهڭزده منتشر، تكلّفسز، تصنّعسز، چوق جهتلرله قناعتِ كامله ايله شاهد اولابيلديگمز بو وظيفه ايله موظّف و آنجق علمِ بىنهايهدن لمعان ايدن، عرشِ خدايه نظر ايله عالمه رحمته وسيله اولديغڭز هنگامده نه دييهبيلمك ممكن و نه جسارت!
هم بتون ممكناتله علاقهدار، او محيط و أخصِّ خواصّڭ بيله تام فائق درجهسنده مصّ ايدهبيلمهسى بنجه بعيد دييهبيلهجگم سراسر نور اولان أثرلره، فقير گبى هر خصوصده نصف دگل هيچڭ هيچى اولانلرڭ، بو خصوصده مطالعه دگل، أليمه قلم آلوب او مبارك فكرِ عالينڭ ايچنه مشوّش فكريمى قاريشديرمقدن قورقويورم و جسارت ايدهمييورم. غايهِٔ مقصد اولان، يالڭز استادم، هر خصوصده موفّقيته قيصه نظرم ايله باقييورم. موفّقيتلر نتيجهسى، بزم ايچون بر أيّامِ مباركه اوزاقدن اوزاغه گورونويور. إن شاء اللّٰه
— 126 —
او يومِ موعودى، دعاڭز همّتيله گورهجگز و بز گورمزسهك، فتوحاتِ عظيمهيه نائل اولان أثرلريڭز پك بالا بر موقعده قهرمانانه مشاهده ايدهجكلرى شبههسزدر. جنابِ حق سزدن أبدى راضى اولسون، دعاىِ عاجزيهدن باشقه بر مطالعه درميان ايدهميهجگمدن او خصوصى فكرِ عالى، قلبِ صافى قارداشلريمه حواله ايدوب، أل و أتكلريڭزه يوزلرم سورهرك، قيريق دوكوك سوزلرمدن عفويڭزى ديلرم.
استادم، بو اوچنجى نكتهِٔ كنزيهيى مطالعه ايتدم. سورهِٔ علقِ مبارگڭ حروفاتنڭ ايما ايتديگى سرلر قارشيسنده حيرتمدن غيرِ إختيارى، "اللّٰه، اللّٰه" لفظِ جلالى آغزمدن چيقمقله ئوز و گوزلرم حزين حزين ياشارييوردى و شويله دوشونويوردم: أوت ناصلكه كائناتڭ هر ذرّهسى خالقِ كائناته شهادت و گولومسهيهرك خبر ويرييورلر. اويله ده، كائناتڭ خريطهسى اولان قرآنِ حكيمڭ وجودينى تشكيل ايدن حرفلرى ده، حادثاتِ كونيهنڭ ماضى، حال و مستقبلنه لسانِ حاللريله شهادت ايدهجكلرى بديهيدر دييورم. بو دوشونجهمڭ ايضاحنى نهايتدهكى إخطارنده بولدم، الحمد ِللّٰه ديدم.
هله مبارك سورهِٔ رحمٰن، شو زمانڭ أفكارِ باطله و فرعونمشرب قفالره ييلديرممثال صاعقه ايله پك صريح بر صورتده، هر ايشى رحمٰن الرحيمڭ دييه إثبات و اوتوز بر دفعه بر جمله تكرار ايله، چورچوپدن عبارت اولان طبيعيّون و مادّيون تحصّنگاهلرينى، او قدسى حرفلرينڭ رمزيله زير و زبر ايدييور. ذاتًا استادم، چوق يرلرده بيان بيورديغڭز گبى، بو كائنات كتابنى آچان قديرِ ذو الجلال و حكيمِ ذو الكمال، او كتابى قپاينجهيه قدر، او كتابڭ صحيفه، سطر، حرف و نقطهلرينى حقّيله ايضاح ايدهجك و حكمتنى گوسترهجك بر مفسّر، بر معرّفى و او مُعرِّفڭ ورثهِٔ حقيقيسنى رحمتى مقتضاسى ايله أكسيك ايتميهجك.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
أوت استادم! شاهدم كه، چوق يورغونسڭز و يورولويورسڭز. فقط او وظيفهنڭ قدسيتى يورغونلغه دگل، هر شيئه ترجيح ايديلهجگنى بيورويورسڭز. مادام شو زمانده ايكى مهمّ جريانِ عظيمهنڭ بريسنڭ قومانداسنى جنابِ حق سزه تحميل ايتمش اولويور كه، بتون دنيا قرآنڭ بيان و أسرارندن معنًا سزى ديڭلهيور، إن شاء اللّٰه هر وقت
— 127 —
ديڭلهيهجك. بو معنوى محاربه زماننده نتيجهِٔ محاربه يالڭز إنسانلرڭ إضمحلالنه دگل، بلكه بتون موجوداتڭ نتيجهِٔ تخريبنى طاشييان و إستعمال ايدن مخرّبلرلهدر. اويله ايسه سز يالڭز بزه دگل، إلى يوم القيام باقى قالاجق مسلمان ياورولرينڭ يارهلانمامسى ايچون زره؛ و بر أنداختده دنيايى صارصان، گروهِ خذلهيى بوغوجى دومانلر ايچنده بيراقان، قرآنِ حكيمڭ صوڭ سيستم مالزمهِٔ مباركهلرينى ايجاده وسيلهسڭز. وار اول أى سَوْگيلى استادم! همان، ربّم يورغونلغڭزه بدل بيڭ أهلِ غزا ثوابى إحسان بيورسون، آمين.
عفويڭزه مغرورًا شونى دييهجگم كه: مادام معنوى جهاد زمانيدر، موظّف عسكرز و عسكرلكدن لذّت آلديغمزى سويلهيورز؛ دشمن هم دسّاس، هم صورى قوّتليجهدر. قلنج خصمه گوره چكيلير دستوريله، سزڭ تلاشسز و آرامسز سعيڭز گوز اوڭنده ايكن جبههمزه حيله طوزاغى عدّ ايديلن حبِّ جاه و سرمايهِٔ دنيا گبى چوق جاذبهدار شيلرله بزى آلداتدقلرينى بيلمهلىيز. و جبههيى بيراقوب، آفل شيلره آلدانوب، چوق مبارك و مقدّس شيلرڭ آياق آلتنده قالماسنه سببيت ويرمهمك ايچون، آنجق و آنجق جنابِ كبريانڭ عظمت و قدرتندن و شموللى رحمتندن و شاهِ لولاكڭ همّتِ عامّهسندن و ذاتِ استادانهلرينڭ مقبول أدعيهلرندن گيجه و گوندوز حصّهمند اولمامزى نياز ايدييورم و بويله ايمانم وار و هر دقيقه آرامسز بكلهيورم.
حافظ على
(رحمة اللّٰه عليه)
٭ ٭ ٭
(خلوصى بگڭ بر فقرهسيدر)
يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ يدنجى قسمى
١ - شعائرِ إسلاميهنڭ تغييرينه أصلا راضى اولميان و تحمّل ايدهميهرك قولاقلرينى طيقايانلرڭ قناعتلرندهكى إصابته قطعى بر حجّت.
— 128 —
٢ - تأويلكارانه "ظاهرى موافقت گوسترييورم" إدّعاسنده بولونانلرى، برنجى زمرهيه إلحاق ايتديرهجك مؤثّر بر قوّت.
٣ - علماء السوء أحزابنه شديد بر طوقات.
٤ - مختلف نام و وسيلهلرله، دينسزلك غايهسيله بدعهلر چيقارانلره، قاهر بر ضربهِٔ قدرت و طوقِ لعنت.
٥ - بشنجى و آلتنجى إشارتلر، إصلاحِ عالمڭ بِالذّات حضرتِ مهدينڭ ظهورينه وابسته اولديغنه قناعت ايدن زمرهدن، بو ذاتِ عاليشانڭ دخى بو أمرده مقتدر اولماسنده شبهه طويانلرڭ، بو وهملرينى بَرطرف ايدهجك، إعتمادلرينى تأمين ايدهجك، غايت قوّتلى گونش گبى بر حقيقت.
٦ - يدنجى إشارت، بو عصرڭ أڭ معقول مجاهدهسنڭ ناصل ياپيلمق إقتضا ايتديگنه دلالت ايدن، محضِ حكمت گبى خاصّهلرى جامعدر.
عاجز قارداشڭزڭ بو قيصه وصفى ده، ألبته عجزينه شهادت ايدر. يوقسه بو حقائقى لايقيله وصف أيلهمك، بو بيچارهنڭ حدّى دگلدر.
دنيوى مشغلهم، خصوصى ايشلريمز و پدريمه يارديم گبى مجبورى أحوال و طويغولر، أوّل و آخر عرض ايتديگم گبى، خدمتِ قرآنيهدهكى وظيفهمه چوق مانع اولويور. نه ياپهيم؟ اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ عَلٰى كُلِّ حَالٍ دييورم. دعاڭزه چوق محتاجم و محتاجز. بز هر وقت سَوْگيلى استاديمزه دعاده بولونويورز.
خلوصى
٭ ٭ ٭
(صبرينڭ فقرهسيدر)
استادِ أكرمم أفنديم حضرتلرى!
أقلّى، قرق سنهدن بَرى حقيقت عالمنده نورلر صاچان نورانى، قدسى، فيضلى سوزلرڭ كافّهسى، بتون صفحاتنده طريقت و سيرِ سلوكه عائد پنجرهلرى كشاد ايله،
— 129 —
مشتاقلره تماشا و برقِ خاطفمثال تَعَالَوْا اَيُّهَا الْاِخْوَانِ نداءِ بليغى ايله دعوت ايتمكده ايكن، دوربينى بر نظره مالك اولانلر، پك آشكاره گوروب و ديڭلهيوب إلتجا ايتمكده ايسهلر ده، بو عبدِ پرقصور اونلرله اوموز اوموزه يوروين، طريقتڭ نه ديمك اولديغنى، مطلعِ شمسِ فيوضات و منبعِ فوزِ نجات اولان، يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ طوقوز لوحهِٔ سعادتى جامع طوقوزنجى نكتهسنى اوقودقدن صوڭره، على قدر الإستطاعه اوگرندم. نهايتسز فيوضات و حدسز أذواقِ متنوّعهيى حاوى اولديغنى، بر قات داها تصديق ايتدم. الحمد ِللّٰه، شو نكتهده نوره محتاج قلبمه لَا يُعَدّ نورلر بخش ايديلدى.
قلبمڭ حسّ ايدوب، لسانمڭ إفادهيه مقتدر اولامديغى درياىِ حقيقته طالارق، شو أثرِ گرانبهانڭ شايانِ مَنّ و شكران اولديغنى عرض و مابعدينڭ توالى و تماديسنى جان و يوركدن طلب و تمنّى ايتمكده ايكن، ايشته تتمّهسى اولان اوچ تلويح ده إحسان بيورولدى.
بو خاتمه قسمى، ورطهلردن قورتولمق چارهسنى گوسترن إرشاد و ايقاظلريله، جدًّا بر لوحهِٔ سعادت و باعثِ حياتِ مجدّد اولمشدر. عجبا هر آن، أڭ آز بيڭ بر نوع ثمرهِٔ سعادت ايله تغدّى ايتمكدن قاچان و او جادّهِٔ كبرايه أصلا لايق اولميان، إفترا و إسنادات پردهلرينى گوروب، شو مشعلهِٔ عديم المثالى سونديرمك، ظلمات و ضلالات واديلرينه يول آچمق ايستهين باقار كورلره، نه ديمهلى؟
نظيرسز شعلهلريله عصرِ حاضرى إحيا و تنوير و إستقبالڭ قروكيسنى بِحقٍّ تنظيم و تحكيم ايدن نورلر، إلَى الأبد پايدار اولسون. ديلرم بارئِ تعالى حضرتلرندن كه، شو آثارِ پرنورڭ بتون اُمّتِ محمّد (عصم)ه تعميمنه موفّقيت و ميسّريت إحسان بيورسون. آمين.
صبرى
٭ ٭ ٭
— 130 —
(خسروڭ فقرهسيدر)
سَوْگيلى استادم أفنديم!
كنز العرش دعاسنڭ فيضندن گلن بر نكتهِٔ قرآنيهده، ياڭليشلغڭ طرفمزدن ناصل قارشيلانديغنى سؤال ايدن و خطاسنڭ أسبابنى بزه ايضاح ايدن سَويملى مكتوبڭزى آلدم. بو قسمى، سورهِٔ كوثرڭ لطيف و يوكسك توافقاتنى گوسترن آلتنجى رمزله و بر ده بيوك بر فاتحدن داها بيوك اولان طريقته عائد قسمله برابر اوقودم.
بو هفته سَوينجم و شوقم پك زياده ايدى. بر طرفدن، سنهلردن بَرى طبع ايديلمهسى و عالمِ إسلامه نشر ايديلمهسى ايچون إستنساخ ايديلن، او قيمتدار مخزنِ حقائق أمين واديلره گوندريلييوردى. ديگر طرفدن، شو بهارڭ جاذبهدار گوزللگندن پك چوق يوكسك بر نورانيتله قارشيمزه چيقان يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ هر بر قسمنڭ ويرديگى ذوقِ معنوى ايچريسنده ياشييوردق.
كنز العرش دعاسنڭ فيضندن گلن ايكنجى بر نكتهِٔ قرآنيهيى، مكتوبڭز گلمهدن أوّل آرقداشلرله برلكده تكرار اوقودق. تدقيق غايهسى هيچ بريمزده اولماديغى ايچون، اون دقيقه ايچريسنده، يازيلان بو قسمڭ نورانى شعلهلرى آراسنده قالدق. اوقوركن، آغزيمزدن آراده صيرهده چيقان صداىِ حيرت و تعجّبدن باشقه بر شى ايشيديلمييور و يوزيمزدن آقان بشاشت، طويديغمز معنوى ذوقى تعريفه كافى گلييوردى.
سَوْگيلى استادم! هر بر رساله آرامزده پك بيوك بر سَوينجله قارشيلانديغى و حيرتله اوقونديغى و لايق اولديغى شكلده حرمت گورديگى ايچون، هر ناصلسه واقع اولان خطام حقّندهكى مكتوبڭزى آلديغم وقت، قيمتدار استادم بو حالى بزه إخطار ايتمسه ايديڭز، بز هيچ بر وقت بويله شيله مشغول اولميهجقدق و ياڭليش وار ديينلره قارشى ده حق دعوا ايدهجگمزده هيچ تردّد ايتميهجكدك. سورهِٔ كوثرڭ و سكزنجى رمزڭ توافقاتِ حروفيهلرى اوزرنده برر برر تدقيقاتده بولونمش و هيچ برنده نقصان بولامامشدق. أساسًا بو تدقيقاتمز، نقصان آرامق غايهسيله دگل، بلكه توسيعِ معلومات و بر ده معنوى غدامزى
— 131 —
آلمق ايچون وقوع بولويوردى. بو آقشام فقيرخانهده رأفت، لطفى، رشدى أفندى قارداشلرمله اوطورمش بو خصوصده تكرار قونوشمشدق. هپمز دييوردق: استاديمز بزه سويلهمكده، هيچ بر شيدن چكينمديگنى بيلييورز. ايشته بو حال بزلره كافيدر. شيمدىيه قدر ده بويله بر شى وقوع بولمش دگلدر. بو خصوصده أڭ بيوك شاهد؛ بو رسالهلر، علمى كنديلرينه إسناد ايدن ذاتلرڭ أللرنده گزديگى حالده، اونلرى ده تصديقه مجبور ايتمشدر.
ايشته سَوْگيلى استادم! بو حادثات دماغمزى داها زياده تقويه ايتمش بولونويور و بزى سزه داها زياده ربط ايدييور. هر خصوصده بزى حمايه و وقايه ايتمكده اولديغڭزه كافى و داها قطعى بر برهان يرينه گچمش بولونويور.
سَوْگيلى استادم! بو هفته خطِّ دستڭزله پك چوق زحمت چكهرك، بيڭ مشكلات ايچريسنده يازديغڭز، بتون قرآندهكى توافقاتى گوسترر بر نكتهيى داها آلدم. بوندن باشقه بو نكته گبى عمومى اولوب، يالڭز طرزلرى آيرى اولمق اوزره ايكى توافقات ليستهسى داها يازيلاجغى إشعار بيورلييور. اونلرى ده صبرسزلقله بكلهيورز و يورغونلغڭزى خاطرلادقجه، يوركلريمز صيزلايور. جنابِ حق سزلره لايق بر طرزده خيرِ كثير إحسان أيلهسين. آمين!
خسرو
٭ ٭ ٭
(خسروڭ فقرهسيدر)
سَوْگيلى استادم، محترم أفنديم!
قرآنِ كريمڭ آيات و كلمات و حروفاتنده گورونن إختلاف بَرطرف ايديلمك اوزره، يڭيدن حقيقى و أساسلى بر صورتده آيات و كلمات و حروفاتڭ تثبيت ايديلهجگى حقّندهكى إشعارِ فاضلانهلرى، جدًّا شايانِ تبشيردر. بو و بو گبى أحوال، بزى استاديمزڭ علوى و عمومى اولان وظيفهسنده هر وقت ايچون جنابِ حقدن موفّقيت طلبنده
— 132 —
بولونمقلغه سَوق ايدييور. بِالخاصّه قارداشمز حاجى نوح بگه يازيلان مكتوب صورتى و بوڭا مماثل ديگر مكتوبات، بزم حياتمزى دگيشديرمش و مستقبلدهكى حياتمزه نورلر سرپديگى گبى، بوگونكى إنسانلغڭ گرفتار اولديغى رياكارلق، تَبَصبُصْ و تملّق و أمثالى گبى پك چوق أخلاقِ رذيلهدن قورتارمش و هر بررلرينڭ يرلرينه ده أخلاقِ حسنه فدانلرى غرس ايدهرك، برر شجرهِٔ عاليه و نافذهنڭ وجوده گلمهسنه سببيت ويرمشدر. حتّى او قدر دييهبيليرم كه، بوگونكى بشريتڭ طويغولرندن بامباشقه بر حياته سَوق ايتمش و هر آن "خالقمز بزدن نه صورتله راضى اولاجق و بوگون نه گبى بر سعى ايله صحيفهِٔ حياتمى قپاتهجغم؟ عجبا اُمّتى بولونديغمز او سَوْگيلى پيغمبرِ ذىشان عليه الصلاة والسلام أفنديمزڭ، ضلالت يولنى طوتان وياخود ضلالته گيدنلرڭ آرقهلرندن گيدن امّتلرينى، نه صورتله طريقِ هدايته گتيرمك ايچون سعى ايتسهك خوشنوديتِ پيغمبرىيى (عصم) جلب ايدهبيليرز؟" طويغولرى و مفكورهلرى ايله ياشاتمقدهدر.
قيمتدار استادلرينه هر خطوهده إتّباعى سَون او طلبهلريڭزڭ روحلرنده، استادلرينڭ أڭ گوزل فقرهسى اولان "قرآنِ عظيم الشانه فدا اولان بو باش، باشقهلره أگيلميهجك." سوزى حياتمزده أڭ گوزل و أڭ بيوك بر مفتاح و بر دستور اولمشدر.
ايشته بو حياتده، بو ذوقله ياشاديغمز ايچون، بو واديدهكى قورقو دينيلن موهوم قوّت، طلبهلريڭزڭ حق اوغرنده گوستردكلرى جسارتدن قورقمقدهدر. رضاءِ إلٰهى اوغرنده هر گلهجك حاله ممنونيتله گوگس گرمگى، استادلرينڭ حالندن هر گون و هر آن درس آلان طلبهلريڭزه و قارداشلريمه، خيرلى موفّقيتلر و سعادتلر تمنّى ايدركن؛ سَوْگيلى استادم سزه ده لايق اولديغڭزدن داها گوزل بر شكلده و داها أليق بر طرزده ألطافِ سبحانيهيه نائليتڭز ايچون دعا ايدر و دامنلريڭزى كمالِ حرمت و تعظيمله اوپرم، أفنديم حضرتلرى!
خسرو
٭ ٭ ٭
— 133 —
(نصوحىزاده شيخ محمد أفندينڭ فقرهسيدر)
بلبلِ باغستانِ قرآن، استادِ أكرمم، أفنديم حضرتلرى!
مرشدِ أكمل، شيخم حاجى رحمى سلطان حضرتلرى، سفربرلگڭ ايكنجى سنهسنده إرتحالِ دارِ بقا بيورديلر. بوردورى تشريفڭزدن بر آى أوّل، مرحوم رحمى سلطان ايله برابر بر جامعِ شريفده بر قاچ جماعتله بولونمقده ايكن، سكوتِ حالِ مراقبهيه واريلدى. بعض وليلر روحانى تشريف بيورديلر. نهايتده، سز استادم تشريف بيورديڭز. بر جذبهِٔ رحمٰن ظهوريله اوياندم، كنديمه گلدم. بر آى صوڭره بوردورى تشريف ايله، بعض يوم صحبتِ عرفانيهڭزده بولونوب روحلريمزه غدا بخش اولوندى.
شو طلوعاتمى عرضه إجتسار ايدييورم:
حلقهِٔ حقيقتده دوراندهدر اول مبارك استاد
قاووشديرديلر روحنى، أرواحِ أنبيايه آنڭ
مستِ مستغرق اولوب حيرتدهدر اول مبارك استاد
مبارك قرآنڭ دلّاليسڭ ديديلر آڭا
سوزلرى جاندر، اونى طوتميان روحسزدر همان
بتون سويلهديگى نورِ حكمتدر آنڭ
معراجِ روحانيده دوراندهدر اول مبارك استاد
قلبم ايچره فيضِ نورڭ گورمشم همان
ايچى عمّانِ وحدتده، طيشى صحراىِ كثرتده گورونور استاد
دنياده، اُخرٰىده رفيق اولالم آڭا
اومارم مولام إحسان ايدر بز عاجز قوللرينه
نصوحىزاده محمد، سويلهدى همان بو سرلرى
خزينهِٔ قرآنڭ بر مفتاحيدر حضرتِ استاد.
نصوحىزاده شيخ محمد
٭ ٭ ٭
— 134 —
(عاصم بگڭ فقرهسيدر)
محترم استادم أفنديم حضرتلرى!
بو عريضهمى تقديم و تصديعه ايكى سببِ مُجبر حاصل اولدى:
برنجيسى:سَوْگيلى استاديمڭ گچنكى إلتفاتنامهلرينڭ بر فقرهسنده بيورلييور كه: "بو فقير ايله عزيز قارداشم خسرو گبى يوكسك، جدّى، خالص قارداش و طلبهلريمى، آخرِ عمريمزه قدر خدمتِ قرآنده دائم أيلهسين."
معزّز استاديمڭ بو دعا، بو نياز و همّتلرينه بتون موجوديتمله آمين ديدم و دائما ده دييورم. و جنابِ لم يزل حضرتلرينه ده دائما نيازم بودر. و پك محترم و پك سَوْديگم استاديمڭ دعا و همّتى سُرور، سَوينج گوزياشلريمى آقيتديرييوردى. بو فقره و جملهيى تعقيب ايدن ايكنجى فقره كه؛ عينًا يازييورم:
"و بن ئولديگمده سزى آرقهمده وارث بيراقهرق فرح ايله كدرسز قبريمه گيرمك رحمتِ إلٰهيهدن اُميد ايدرم." بوراسى بنى چوق دوشونديردى و هيچ بر دقيقه استاديمڭ بو آرزو، بو طلب و رحمتِ إلٰهيهدن بو اميدى، ذهنمدن و فكرمدن و قوّهِٔ خيالمدن هيچ چيقمييور. بناءً عليه بو فقرهيه بتون ذرّاتِ موجوديتمله آمين ديدم و جنابِ حقّڭ فضل و كرمنى تضرّع و نياز ايتدم.
بونڭله برابر (يا حضرت ريا دگل، تصنّع دگل، ايچمدن طوغويور) گوڭل شويله ايستهيور و آرزو ايدييور: بو فقير، استادمدن أوّل قبره گيرسين و سز دارِ بقانڭ ايلك قپوسنه گلنجهيه قدر، دارِ دنياده بولونوڭز كه؛ بو فقير و محتاج اولان طلبهڭزه آرقهسندن گوندرهجگڭز دعا و هديهڭزله متنعّم، شاد و مسرور اولسون. و سزڭ تشريفڭزده (كه أرحم الراحمين اولان ربّ العالميندن دعا و نيازم بودر) روحم سزى إستقبال ايتمك شرفيله مشرّف اولابيلمك گبى، گوڭل آرزو و حياتى حاصل
— 135 —
اولويور
(حاشيه): حقيقةً مرحومڭ مناجاتى قرينِ إجابت اولمش كه، عين ييل ايچنده استادينه بدل، محكمهده، استادينه ضرر گلمهمك ايچون "يا ربّى جانمى آل، لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰه دييهرك محكمهده وفات ايدوب إرتحالِ دارِ بقا ايتمشدر. رحمة اللّٰه عليه رحمةً واسعةً. )
صبرى
و چوق دوشونديرييور. و بو آرزو و نيازمدن داها بيوگى و شديدى شودر كه: استاديمڭ دارِ دنياده داها پك چوق زمانلر قالماسى، طولاييسيله وظيفهِٔ قدسيهڭزڭ دوامى و حقيقت و هدايت نورلرى اولان رسالهِٔ النور و مكتوبات النورلرڭ تكثيرى و إنتشاريله، خوابِ غفلتده اولانلرڭ، ضلالتده قالانلرڭ، أهلِ بدعه و ملحدلرڭ طريقِ حق و هدايته گيرملرى ايچون سز استاديمڭ چوق زمان داها ياشامقلغڭزى و باشمزدن أكسيك اولمامڭزى و سزڭ غيبوبتڭزله، بزلرڭ يتيم و اوكسوز قالمامقلغمزى گوڭل آرزو ايدييور.
داها چوق سويلهمك ايسترم، فقط إقتدار و كفايتسزلگمدن قلمم، قلبمڭ ترجمانى اولامييور. هر ايش گبى، بو آرزومى ده جنابِ كبريايه حواله ايدرز.
عاصم
(رحمة اللّٰه عليه)
٭ ٭ ٭
(حافظ علىنڭ بر فقرهسيدر كه كوچك بر مسئلهده، "گوجندڭ مى؟" دييه إستفسار مناسبتيله يازيلمشدر)
أيّها الاستاد المحترم!
حياتمڭ هر صفحهسندن قيمتلى و او حياتى، پروانهمثال، بر أمرينڭ إنفاذينه آتشده ياقمغه هر آن حاضر اولديغم قيمتلى استادم!
— 136 —
أوت دگل بويله حقيقت اوغرنده، حتّى بر قيمتلى هديهيى إحسان ايدن پادشاهِ ذىشان ايچون، او هديهيى صرف ايتمكده تردّد ايديلمز. اويله ده استادم، بزه أمانت اولارق و نه زمان آلينهجغى مجهول اولان حياتڭ و هر زمان أمرينه آماده و حاضر اولديغم جنابِ منعمڭ، او أمانت اوزرينه نه گبى أمرى واقع اولسه، إن شاء اللّٰه بِلا تردّد أمانتنى إعادهيه حاضرز. مادام سز، او پادشاهِ بىزوالڭ قربيتِ إلٰهيهسنده، عين أمرينى تبليغه مأمور بولونويورسڭز؛ اويله ايسه، هم مبارك سوزيڭز حق و عين رحمتدر.
هم أفنديم باغچوانمثال فدانلرى بيوتمك اوزره، حيواناتِ مضرّهنڭ تعرّضندن بر آن أوّل قورتارمق ايچون، آشاغى داللر كسيلير كه؛ تا يوكسلسين. او فدانلرڭ هيچ بر جهتله حقلرى يوقدر كه، "بزى تيمار ايدن و حياتمزه سبب اولان، بزى بعضًا رنجيده ايدييور" دييهمزلر. زيرا حالِ أصللرى ايله قالسه ايديلر، بر مضر حيوان دخى قوپارهجقدى و طوپراقدهكى كوكى ده تفسّخ ايدهجكدى، يوق اولاجقدى.
أوت استادم، مبالغهسز، پرقصورلقده مثلم اولماديغنى نفسمه بيله بعضًا قبول ايتديرديگم يالڭز پرذنوب طلبهڭزى؛ ديزلريمه دگل، بليمه دگل، بوغاز چوقوريمه دگل، بلكه ده بويمدن آشان و بلكه داخلمڭ ده سياه چامورلره مزج اولديغى و تفسّخ ايتمگه باشلاديغى بر زمانده خضر گبى يتيشوب و مثلِ لقمان، قرآنِ حكيمڭ شفاخانهسندن لمعان ايدن معالجهلرله، تداوىيه باشلاديڭز. حيات إسمنه لايق بر حيات بخشنه وسيلهسڭز. او حياتى إحسان ايدنه و وسيله اولان اوغرينه، او حياتى إفنا ايتمهمك
(حاشيه): بنم بدلمه شهيد اولاجغنى حسّ ايتمش. قوّتِ إخلاصڭ كرامتى اولارق خبر ويرييور. خبر ويرديگى گبى شهيد اولدى.
سعيد النورسى كارِ عقل دگلدر.
هم بر خسته، عملياته محتاج اولديغنى بيلمهليدر. و خستهسنى گيجه گوندوز تداوى آلتنده بولونديران أجزاجىيه قارشى يوز بيڭلرله تشكّر و او أجزاجىيه أجزاخانهيى
— 137 —
تسليم ايدن حكيمِ پركمال، قديرِ بىمثال حضرتلرينه نهايتسز حمد و شكره بورچلىيز. و بو بورجمى ايفا ايدهمديگمدن پك مكدّرم. اللّٰه تعالى سزدن أبدًا راضى اولسون.
حافظ على (ر ح)
٭ ٭ ٭
(خلوصى بگڭ بر فقرهسيدر)
عزيز استاد، مشفق قارداش، محترم مجاهد!
صوڭ ايكى هفته ايچنده، ايكى دفعهده ورود ايدن يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ آلتنجى قسمى ايله كنز العرش دعاسنڭ فيضندن گلن بر نكتهِٔ قرآنيه و يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ سكزنجى قسمنڭ سكزنجى رمزى و آلتنجى رمزى إسملرينى طاشييان معجزنما أثرلرى آلدم.
برنجى مكتوب، حَسْبَ الْبشريه چوق صيقيلديغم بوگونڭ همان ساعتنده أليمه گچدى. أوت گوزلرم بويله بر نوره، عقلم بويله بر درسه، خسته وجودم بويله بر علاجه، مضطرب روحم بويله بر تسلّىيه، نهايت ظالم نفسم بويله بر معنوى تربيهيه چوق محتاج اولديغى بر زمانده بو أثرڭ يتيشمهسى؛ هم حقيقتده اوچ گون صوڭره پوستهيه ويريلن ايكنجى أثردن طوقوز گون أوّل گلمهسى، قطعيتله گوسترييور كه؛ بو ايش كندى كندينه ويا تصادفى اولمش دگل. بلكه گلمش دگل، گوندريلمش. يتيشمش دگل، يتيشديريلمش. مقصدسز دگل، بو خدمته قوشديريلمش. حتّى بر دستِ غيبى طرفندن أڭ لزوملى بر آنده، أڭ محتاج و قرآن خادملرينڭ أڭ ضعيفى، أڭ عاجزى، أڭ لياقتسزى، أڭ زبونى بولونان بو بيچاره قارداشڭزه محضِ أثرِ رحمت و عنايت اولارق صونولمشدر.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ آلتنجى قسمنى پدرم، فتحى بك، خواجه عبد الرحمان و ديگر بر ذات حاضر ايكن، گچن جمعه اوقودم. بن بر قاچ دفعه صِرف كندى حسابمه
— 138 —
مطالعه ايتدم. اوقويهجق و اوقونماسى ايجاب ايدهجك محدود ذواتڭ ده إن شاء اللّٰه إستفادهسنه چاليشهجغم. بو نورلى أثرلر هم اوقشامق، هم قورقوتمق گبى ايكى ضد تأثيرى حائزدر. إنسانلره بو ايكى واسطهدن برينڭ مؤثّر اولاجغى ده شبههسزدر. ايشته بو حقيقتى گوز اوڭنده بولونديران شرائطِ ايماندهكى أساسلره مشابه بر طرزده، قرآنِ حكيمڭ تلميذلرينى و خادملرينى حقيقةً ايقاظ ايدييور و آلدانماملرى ايچون آلتى أساسى كنديلرينه بِحقٍّ درس ويرييورسڭز:
١ - حبِّ جاه يرينه، اللّٰهه ايمانڭ بر معناسى اولان رضاءِ إلٰهىيى...
٢ - خوف و وهم يرينه قدره ايمانى...
٣ - حرص و طمع يرينه اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ آيتِ جليلهسى دلالتيله قرآنه، كتبِ إلٰهيهيه ايمانى...
٤ - منفى ملّيتجيلك حسّى يرينه بتون جنّ و إنسه مرسَل، نبىِّ أفخم (صلّى اللّٰه تعالى عليه و سلّم) أفنديمز حضرتلرينڭ مسلگنى؛ اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ و وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا گبى آياتِ مباركهيى درخاطر ايتديرمك صورتيله پيغمبرلره ايمانى...
٥ - أنانيت يرينه، عجزه.. نقصانمزى إعتراف و قرآنڭ ترشّحاتنڭ نشر و محافظهسى بابنده حصّهمزه دوشن خدمتى ياپمق و خدمتله مكلّف اولديغمزى بيلهرك نتيجهيى حسابلامامق. يعنى بر نوع بشريتدن چيقمق. كتب و صحفِ أنبيايى إنزاله واسطه اولان ملائكهيه بڭزهمك صورتيله مَلكلره ايمانى...
٦ - تنبللك و تنپرورلك يرينه وظيفهدارلق... قدسى و هر ساعتى بر گون عبادت حكمنه گچهجك قيمتده اولديغنه شبهه ايديلمهمك لازم گلن قرآنى خدمته وقت بيراقميهجق حاللره قارشى، بو خدمتڭ علويتنى دخى دوشونهرك، ألدن چيقمازدن أوّل گوزى درت آچمايى، يعنى ئولمزدن أوّل حياتڭ قدرينى بيلمك گبى، قطعى بر لسانله آخرته ايمانى دلالةً، رمزًا، إشارةً، صراحةً درس ويرييورسڭز و ايقاظ لطفنده بولونويورسڭز.
— 139 —
اللّٰه ذو الجلال حضرتلرى سزدن أبدًا راضى اولسون و اُمّتِ مرحومهِٔ محمّديهيى (عصم) ضلالتدن قورتارمق و شهراهِ قرآنه دلالت أيلهمك خصوصندهكى إخلاصلى مجاهده و خدمتڭزده دائم و موفّق بيورسون، آمين
بِحُرْمَةِ سَيِّدِ الْمُرْسَلِينَ وَ بِحُرْمَةِ قُرْاٰنِ الْمُبِينِ!
"كنز العرش دعاسنڭ فيضندن گلن بر نكتهِٔ قرآنيه" سرلوحهلى أثرله، يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ سكزنجى قسمنڭ سكزنجى رمزندهكى فيوضات، تعريف و توصيف ايديلميهجك عالى و مستثنا بر وضعيتدهدرلر.
برنجيده:بتون حروفاتِ قرآنيهنڭ عدد إعتباريله إشارت و ايضاح بويوريلان توافقلرى، غريقِ بهت و حيرت ايتدى. درت كوچك سورهدهكى حروفاتڭ توافقات وجهنه قسمًا إشارت ايدن ايكنجى أثر؛ حقّا كه معجزنمادر. نبىِّ آخر زمان، مدارِ فخرِ جهان، سببِ خلقتِ أكوان و نزولِ قرآن، پيغمبريمز محمّد مصطفى (صلّى اللّٰه تعالى عليه و على آله و أصحابه و أزْوَاجِهِ) أفنديمز حضرتلرينڭ أثرِ حكمت و رحمت اولارق، شيمدىيه قدر مخفى قالمش معجزهلرندن إعجازِ قرآنه تعلّق ايدن و غيبى توافق ناميله سَوْگيلى استاديمز طرفندن موقعِ إنتشاره وضع اولونان بو أمثالسز أثرلره قارشى طويديغم معنوى ذوق و فيضڭ بيڭدن برينى بيله عرض ايدهميهجگم. و مظهر اولديغمز بو قدر عظيم نعمِ إلٰهيهيه و كرمِ سبحانيهيه قارشى شكردن عاجزم.
اَللّٰهُمَّ حَصِّلْ مُرَادَنَا وَ مَقْصُودَ اُسْتَاذِنَا سَعِيدِ النُّورْسِى بِحُرْمَةِ حَبِيبِكَ الْمَكِّىِّ الْمَدَنِىِّ الْهَاشِمِىِّ الْقُرَيْشِىِّ
يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ يدنجى قسمندن بر صورت عبد المجيد أفندى قارداشمزه گوندرمشدم. جوابنده أزجمله دييور كه: "سيدانڭ بنت الفكرى او گوزل قيزه، خلوصى ايله عبد المجيددن ماعدا هر كيم باقارسه جائز دگلدر. محرم اولانلر ده، بو خصوصده نامحرمدر. بو گبى قيزلرڭ طيشارىيه چيقمالرى، هيچ بر منفعتى تأمين ايتمديگنى و بِالعكس بيوك بر مضرّتى إنتاج ايدهجگى إحتمالِ قويسنى سيدايه يازسهڭ
— 140 —
ايى اولور. أسكى سعيدڭ حدّتى، يڭيسنده ده واردر. حالبوكه يڭى سعيد، إنسان اوغللريله إضاعهِٔ وقت ايتمهملى. مسلك و مشربى اويله إقتضا ايدييور. هر نه ايسه... جنابِ حق حافظِ حقيقيدر."
بندهڭز ده قيصهجه شو مئالده جواب ويرمشدم:
بو مطالعه بزلر ايچون طوغريدر. فقط دنيايه آرقهسنى چويرن و معنوى وظيفهِٔ مأمورهسنى ايفا ايدركن إنسانلرله (نورلرله علاقهدار اولانلرى واسطهسيله) مشغول اولان استاد حضرتلرى ايچون بو فكرى موافق بولمييورم. چونكه او ذاتى بو أمرِ عظيمده إستخدام ايدن، ألبته محافظه بيورر. بڭا اويله قطعى قناعت گلمش كه، أگر بزلر نورلرله علاقهمزى كسرسهك، استاد حضرتلرى بزه آرقهسنى چويرر.
عزيز قارداشمزڭ أنديشهسى، ظاهره باقيليرسه حقلى و چوق صميميدر. فقط ذاتًا جماعتى چوق محدود اولان نورلرله علاقهدار ذواتڭ، بو حقائقدن محروم ايديلمهلرينى و بو قدسى أثرڭ تمامًا حپس ايديلمهلرينى لايق گورمييور و أساسه مغاير بولويورم. ناصرمز، حاميمز، معينمز، حافظمز اللّٰهدر. بتون دسائسى بَرطرف ايدهرك، محترم استادڭ وظيفهِٔ قدسيهسنه صافى نيّت، صميمى حسّ و جدّى شوق ايله يارديم ايتمكده اولان قارداشلريمه سلام و موفّقيتلرينه دعا ايدر، دعالرينى رجا ايدرم. پدرم، فتحى بك، خواجه عبد الرحمان أفندى، سابق مفتى كمال الدين أفندى، إمام حافظ عُمَر أفندى و ديگر سوزلرله علاقهدار اولانلر سلام و دعا ايدييور، خير دعاڭزى ايستهيورلر.
دوامِ عافيت و موفّقيتڭزى تكرار ألطافِ إلٰهيهدن تضرّع و نياز أيلر، مبارك أللريڭزى كمالِ حرمت و تعظيميله تقبيل أيلر، قصوريمڭ عفوينى و خير دعاڭزدن بو بيچاره صديقڭزى چيقارمامڭزى خاصّةً عرض و إسترحام أيلرم.
اَلْبَاقِى اَلْحُبُّ فِى اللّٰهِ
خلوصى
٭ ٭ ٭
— 141 —
(سعيدڭ فقرهسيدر)
(خلوصى گبى مهمّ بر طلبهمڭ بڭا گوندرديگى هديهسنڭ إعادهسنه دائر يازديغم بر مكتوبى، آرقداشلريمڭ تنسيبلرينه بناءً اونلرڭ فقرهلرى ايچنه درج ايديلدى.)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
عزيز، صدّيق، وفادار آخرت قارداشلرم حاجى نوح بك، منلا حامد!
سزلر بنم ايچون چوق أهمّيتليسڭز. "صدّيقِ وفى بو زمانده يوقدر" ديينلره قارشى سزلرى گوسترييورم. يگرمى سنه وانده گچيرديگم حياتِ علميه.. بنم ايچون وان چوق قيمتداردر. ِللّٰه الحمد سزلر او قيمتدارلغى گوسترديڭز. و وانه قارشى شديد حسّياتمه تام مقابله ايدييورسڭز. سزه مدارِ عبرت بر واقعه سويلهيهجگم، شويله كه:
گچن سنه بارلالى، إستانبول تجارتنده بولونان بكر أفندينڭ شريكى محمد أفندى واسطهسيله بر مكتوب آلدم. مكتوب خارقه اولارق بڭا گوروندى. چونكه خلوصى بك، "نوح بگله گوروشدم" دييه او مكتوبده بڭا يازييور. عين مكتوبده، قارداشم عبد المجيد ده، منلا حامدڭ سلام و دعاسنى بڭا يازييور. عين مكتوبده نورشينِ سفلٰىده منلا عبد المجيدڭ يازيسى و إمضاسى واردى. فسبحان اللّٰه ديدم. أڭ زياده سَوْديگم بو إنسانلرڭ آيرى آيرى مملكتده بولونمقله برابر، بر مكتوبده بونلرڭ إجتماعلرى توافقلى بر لوحهِٔ تماشادر.
بو سنه ينه او محمد أفندى أگيرديره گلمش. ينه نوح بگڭ عين تلغرافنى، او ذات بڭا گتيردى. فسبحان اللّٰه ديدم. نوح بگڭ لسانِ حالى، گويا محمد أفندىيه "دوستم بن سنڭله برابر استادمله گوروشهجگم" دييور، تخيّل ايتدم. صوڭره ينه او محمد أفندينڭ خدمتكارى أگيرديره گيدوب محمد أفندينڭ مكتوبلرينى گتيرمش.
— 142 —
ينه نوح بگڭ هديهيه عائد، بڭا اولان مكتوبنى گتيردى. ديدم، قطعيًا بو ايش تصادفى دگل. صوڭره مكتوبڭ مشتملاتنه دقّت ايتدم. تخمين ايتدم، وانده نوح بگڭ بڭا حاضرلاديغى هديهيى گوندرمك تاريخنده، بن ده عين تاريخده، عين فيآتده (حاشيه): مادّةً اوتوز ليرالق، معنًا بلكه اوچ يوز ليرالقدر. بر هديهِٔ عظيمهيى نوح بگڭ نامنه واندهكى إخوانمه گوندرييوردم. ايشته بو ايكى توافق، بڭا إشارتدر كه: نوح ايله حامد، طلبهلك و قارداشلق ايچون من طرف اللّٰه إنتخاب ايديلمشلر. چونكه توافق بزم ايچون بر أمارهِٔ توفيقِ إلٰهى اولديغنه قناعتم گلمش. رسالهلرده توافقاتڭ بعض نمونهلرينى گورهجكسڭز.
فقط چوق رجا ايدرم كه گوجنمهيڭز، هديهيى قبول ايدهمهدم. عدمِ قبولڭ أسبابى چوقدر. أڭ مهمّ بر سبب، بنم قارداشلرم و طلبهلرمله اولان مناسبتڭ صميميتنى و إخلاصى زدهلهمهمكدر. هم إقتصاد، بركت و قناعت سايهسنده، شدّتلى إحتياجم اولماديغى حالده، دنيا مالنه أل اوزاتمق أليمده دگل، إختيارم خارجندهدر. هم بر مثال ايله اينجه بر سببى آڭلاتهجغم:
مهمّ بر تجّار دوستم اوتوز غروشلق بر چاى گتيردى، قبول ايتمدم. "إستانبولدن سنڭ ايچون گتيردم، بنى قيرمه" ديدى. قبول ايتدم، فقط ايكى قات فيآتنى ويردم.
ديدى: "نه ايچون بويله ياپييورسڭ، حكمتى نهدر؟"
ديدم: بندن آلديغڭ درسى، ألماس درجهسندن شيشه درجهسنه اينديرمهمكدر. سنڭ منفعتڭ ايچون، منفعتمى ترك ايدييورم. چونكه دنيايه تنزّل ايتمز، طمع و ذلّته دوشمز، حقيقت مقابلنده دنيا مالنى آلماز، تصنّعه مجبور اولماز بر استاددن آلينان درسِ حقيقت ألماس قيمتنده ايسه.. صدقه آلمغه مجبور اولمش، أهلِ ثروته تصنّعه مضطر قالمش، طمع ذلّتيله عزّتِ علمنى فدا ايتمش، صدقه ويرنلره خوش گورونمك ايچون رياكارلغه تمايل ايتمش، آخرت ميوهلرينى دنياده يمگه جواز گوسترمش بر استاددن آلينان عين درسِ حقيقت، ألماس درجهسندن شيشه درجهسنه اينر. ايشته سڭا معنًا
— 143 —
اوتوز ليرا ضرر ويرمكله، اوتوز غروشلق منفعتمى آرامق، بڭا آغير گلييور و وجدانسزلق تلقّى ايدييورم. سن مادام فداكارسڭ؛ بن ده او فداكارلغه مقابل، منفعتڭزى منفعتمه ترجيح ايدييورم، گوجنمه! او ده بو سرّى آڭلادقدن صوڭره قبول ايتدى، گوجنمهدى.
أى نوح بك و حامد قارداشلرم! سز ده گوجنمهيڭز. هم نوح بك، بيليڭز كه؛ شو زمانده او حواليده وفادارانه، شفقتكارانه بنى آرامقلغڭز اويله بر هديهدر كه، بونڭ گبى بيڭلر هديهدن قيمتداردر. هم سزه گوندرديگم رسالهلرى محافظه ايتمك و صاحب چيقمق و بنم يرمده اونلرى حمايه ايتمك بيڭلر ليرا قيمتنده بڭا قارشى بيوك بر هديهدر. چونكه نتيجهِٔ حياتمى و وظيفهِٔ وطنيهمى و او حواليدهكى قارداشلريمڭ اخوّت و محبّتلرينه قارشى بورچلريمى أدا ايدن او رسالهلره جدّى صاحب چيقمق، تام محافظه ايتمك و أهلنه يتيشديرمگه واسطه اولمق اويله بر هديهدر كه؛ دنيوى هديهلرڭ بيڭلرينه مقابلدر. هم أمين اولڭز كه؛ معنوى ضررم بيوك اولماسه ايدى نوح بگڭ خاطرينى قيرميهجقدم. شيمدىيه قدر، جنابِ حقّه شكر، هديهلرى قبول ايتمگه مجبور اولمادم و شو زمانده أهلِ علمڭ بر سببِ سقوطى اولان طمعه گيرمگه إختيار بندن سلب ايديلدى. هم أگر سزڭ هديهڭزى قبول ايتسه ايدم، چوق ذاتلرڭ يا قلبى قيريلهجقدى وياخود أللى سنهلك قاعدهم بوزولاجقدى.
اوراده و جواريڭزده بولونان أسكى طلبهلرم و قارداشلريمه برر برر سلام و دعا ايدييورم و اونلرڭ دعالرينى ايستهيورم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 144 —
(سعيد النورسىنڭ بر فقرهسيدر)
بِاسْمِهِ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
عزيز، صدّيق، صادق، چاليشقان قارداشم، خدمتِ قرآنده آرقداشم رأفت بك!
سنڭ گورديگڭ وظيفهِٔ قرآنيهنڭ هپسى مباركدر. جنابِ حق سزى موفّق ايتسين، فتور ويرمهسين، شوقڭزى آرتيرسين.
سنڭ وظيفهڭ يازيدن داها مهمدر. يالڭز، يازىيى ترك ايتمهيڭز.
اخوّت ايچون بر دستورى بيان ايدهجگم كه؛ او دستورى جدًّا نظره آلماليسڭز. حيات، وحدت و إتّحادڭ نتيجهسيدر. إمتزاجكارانه إتّحاد گيتديگى وقت، معنوى حيات ده گيدر.
وَ لَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ
إشارت ايتديگى گبى، تساند بوزولسه جماعتڭ طادى قاچار. بيليرسڭز كه؛ اوچ ألف آيرى آيرى يازيلسه قيمتى اوچدر. تساندِ عددى ايله إجتماع ايتسه، يوز اونبر قيمتنده اولديغى گبى.. سزڭ گبى اوچ درت خادمِ حق، آيرى آيرى و تقسيم الأعمال اولمامق جهتيله حركت ايتسه، قوّتلرى اوچ درت آدم قدردر. أگر حقيقى بر اخوّتله، بربرينڭ فضيلتلريله إفتخار ايدهجك بر تساندله، بربرينڭ عين اولمق درجهده بر تفانى سرّيله حركت ايتسهلر؛ او درت آدم، درت يوز آدم قوّتنڭ قيمتندهدرلر.
سزلر قوجه إسپارطهيى دگل، بلكه بيوك بر مملكتى تنوير ايدهجك ألكتريقلرڭ ماكينستلرى حكمندهسڭز. ماكينهنڭ چرخلرى بربرينه معاونته مجبوردر. هم بربرينى قيصقانمق دگل، بلكه بِالعكس بربرينڭ فضله قوّتندن ممنون اولورلر. شعورلى فرض ايتديگمز بر چرخ، داها قوّتلى بر چرخى گورسه ممنون اولور. چونكه وظيفهسنى تخفيف ايدييور. حق و حقيقتڭ، قرآن و ايمانڭ خدمتى اولان بيوك بر خزينهِٔ عاليهيى اوموزلرنده طاشييان ذاتلر، قوّتلى اوموزلر آلتنه گيردكجه إفتخار ايدر، منّتدار اولور، شكر ايدر.
— 145 —
صاقين بربريڭزه تنقيد قپوسنى آچمايڭز. تنقيد ايديلهجك شيلر، قارداشلريڭزدن خارج دائرهلرده چوق وار. بن ناصل سزڭ مزيتڭزله إفتخار ايدييورم، او مزيتلردن بن محروم قالدقجه، سزده بولونديغندن ممنون اولويورم، كنديمڭدر تلقّى ايدييورم. سز ده استاديڭزڭ نظريله بربريڭزه باقماليسڭز. عادتا هر بريڭز اوتهكينڭ فضيلتلرينه ناشر اولڭز. قارداشلريمزدن إسلامكويلى حافظ على أفندى، كندينه رقيب اولاجق ديگر بر قارداشمز حقّنده گوسترديگى حسِّ اخوّتى چوق قيمتدار گورديگم ايچون سزه بيان ايدييورم:
او ذات يانمه گلدى؛ اوتهكينڭ خطّى، كنديسنڭ خطّندن ايى اولديغنى سويلهدم. او داها چوق خدمت ايدر، ديدم. باقدم كه؛ حافظ على كمالِ صميميت و إخلاص ايله، اونڭ تفوّقى ايله إفتخار ايتدى، تلذّذ أيلدى. هم استادينڭ نظرِ محبّتنى جلب ايتديگى ايچون ممنون اولدى. اونڭ قلبنه دقّت ايتدم؛ گوستريش دگل، صميمى اولديغنى حسّ ايتدم. جنابِ اللّٰهه شكر ايتدم كه، قارداشلرم ايچنده بو عالى حسّى طاشييانلر وار. إن شاء اللّٰه بو حسّ بيوك خدمت گورهجك. الحمد ِللّٰه يواش يواش او حسّ بو جواريمزدهكى قارداشلره سرايت ايدييور. كوچك بر لطيفه:
صحبت ايچنده سزدن بحث گچدى. شكره دائر مسئلهيى صوردم: "خسروڭ يازديغنى رأفت بك گوردى مى؟"
بكر آغا ديدى: "أوت گوردى و ديدى: "چوق گوزل، فقط عجبا سن قلم قاريشديرمادڭ مى؟"
خسرو ديدى: "يوق، كندى نسخهمده تام بتون گلمدى. فقط كنديلرينه يازديغم تام گلدى."
برآز مناقشه اولدى...
بو مناسبتله قارداشم رأفت بگه ديرم كه: أصلنده توافق نقصان اولسيدى، ذاتًا بن توصيه ايتمشدم كه، قلم قاريشديرماسينلر. أصل وضعيت بوزولماسين. بكر آغا ده گوردى كه؛ أصل مسودّهده چيقينتى اولديغى حالده، توافق خسروڭ طرزنده وار. اونڭ ايچون خسروڭ بر مهارتى وارسه توافقى بوزمامش. حتّى معجزاتِ أحمديهدهكى
— 146 —
صلوات توافقنده توصيه ايتمشدم كه؛ كيمسه مهارتنى قاريشديرماسين. فقط أصل مسودّهلرده، أڭ عجمى بر مستنسخڭ نسخهسنده بر قاچى مستثنا بتون توافقدهدر. اونڭ ايچون سكز آيرى آيرى مستنسخڭ ستر ايدهمديگى بر توافق، ألبته قوّتليدر. مستنسخلر بوزماسينلر، توافقى گتيرهمهين بوزويور. ديمك أڭ بيوك مهارت اودر كه، توافقى بوزماسين. چونكه توافق وار. سن ده خسروه يارديم ايت كه، حقيقةً موجود و مطلوب توافقى دنك گتيرهبيلسين. چونكه يوقدن وار ايتمييورسڭز، حقيقى وارى يوق ايتمهيڭ.
سوزلرله علاقهدار اولانلره سلام و دعا ايدييورم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(حافظ علىنڭ فقرهسيدر)
أيّها الاستاد المحترم!
يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ اوچنجى قسمنڭ طوقوزنجى مسئلهسنده أمر بويوريلان خدمتِ قرآندن فقيرڭ حصّهسنه ايكى أركك و بر قيز چوجغى دوشمش ايمش. عين أمرى آلوب گليركن دوشونويوردم؛ عجبا أقرباءِ تعلّقاتمده چوجقلر وار، هانگيسنى إنتخاب ايدهيم؟ بنم بو دوشونجهمه معنًا دينيلمش كه: هاى على! كندى رأيڭه مختار دگلسڭ. اونڭ إنتخابى باشقه قپويه عائددر. اوچ گون صوڭره ياشار و نجاتى إسمنده ايكى چوجق، بڭا هم رفيق، هم درس آرقداشى و بر درجه اونلره قالفه اولارق تعيين ايديلدم. چوجقلر حروفاتى تام بيلمدكلرى ايچون بعضًا يازى ايله، بعضًا كتابدن گوسترييوردم. بر آى صوڭره قرآن اوقومغه باشلاديلر. بشنجى آى ايچنده اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى ختمه موفّق اولديلر.
مبارك استادم، بو خصوصى چوق دوشونويوردم كه؛ لا أقل بر ايكى سنهده قرآن اوقومغه لياقت كسب ايديليركن، مأمولڭ خلافنده ميدانه گلن بو أمرِ عظيم كيمسهيه
— 147 —
ويريلمز، آنجق و آنجق إعجازِ قرآنڭ او بيوك دڭزينڭ رشحهسيدر و ايكى جهان فخرى، نبىِّ آخر زمان پيغمبريمز محمّد مصطفى عليه الصلاة والسلامڭ همّتِ معنويهلريله او إعجازڭ إظهار و إنتشارينه مأمور ايديلن استاديمڭ دعاسى گبى، چوق بيوك قوّتلرله حاصل اولديغنه، بن دگل بو حاله شاهد، قريهمزڭ أكثريسى ايمان ايدوب، تصديق ايدييورلر. بتون كوى أهلِ ايمانى نامنه، بو أمرِ خيره وسيله اولان استاديمزه، لَا يُعَدّ وَ لَا يُحْصٰى تشكّرلرله "جنابِ حق سزلردن أبدًا راضى اولسون" دعاسنى عاجز لسانمله دائما سويلهيورم.
استادم، بر شى داها وار كه، أمرِ استادانهلرينه إنتظاردهيم. او ده شودر: جنابِ حق إحسان ايدرسه، دائرهڭزڭ شاكردينى (حافظ ياشار) بو قيشده بهاره سبب اولوب، متنوّع چيچكلرى آچماسنه نيسان ياغمورى مِثللو، وجوديڭز او چيچكلر آراسنده، بر گُلِ محمّدى (عصم) يتيشديرمكده إن شاء اللّٰه وسيله اولاجغڭزه شبهه يوقدر. مبارك دائرهنڭ مبارك طلبهسنه، مبارك جمعه گيجهسنده ختمنڭ دعاسيله، حفظنڭ إبتدا دعاسنى و فقيرِ پرقصورڭ عفو دعاسنى، بتون حاسّه و طويغولرمله، حرمتله أل و أتكلريڭزدن اوپر و قصورلريمڭ عفوينى نياز ايدرم، أفنديم حضرتلرى.
حافظ على
٭ ٭ ٭
(خسروڭ فقرهسيدر)
سَوْگيلى استادم!
أوّلكى هفته إرسال بيورديغڭز، "بر سرِّ اِنَّا اَعْطَيْنَا" سرلوحهسنى طاشييان رسالهڭزى آلدق. أساسًا هيچ بر هفته گچمييور، سرورلريمزى تزييد ايدن، يڭى و هم غايت درجهده شيرين بر رساله ألمزه گلمهمش بولونسون. ايشته، ايكى هفتهدر بو قيمتدار رسالهيى اوقويور و ألمزدن بيراقمييورز.
أوت بو رساله، جنابِ حقّڭ إستقبالده بو أمّته وعد ايتديگى گونشڭ طلوعنه إنتظاريمزى تشديد ايتمكله قالماديغى گبى، بر طرفدن ايچندهكى حقيقته بزى مفتون
— 148 —
ايدييور. و ديگر طرفدن، عجبا فضاسى ظلمت بلوطلريله طولو اولان بو عالمڭ، او گونش نرهسندن و نه صورتله طوغهجق و نه شكلده بو ظلمت و آفت صاچان بلوطلرى طاغيدهجق دييه تخيّل ايدركن؛ ايكنجى فيّاض، بر ديگر ذيل، او گونشڭ وقتنى تعيين ايتمكله بزى پك بيوك بر بارِ ثقيلدن قورتارمش و سنهلردن بَرى آلمق ايستديگمز حالده آلاماديغمز درين بر نَفَسى ويرمش و بزى دلشاد أيلهمشدر.
أحمد خسرو
٭ ٭ ٭
(خلوصى بگڭ فقرهسيدر)
بو دفعه، كنز العرش دعاسنڭ فيضندن گلن ايكنجى و اوچنجى نكتهلرله، ذيلنى حاوى مبارك مكتوبڭزى آلمقله جدًّا بختيارم. بو عاجز قارداشڭز، گلن مكتوبڭزڭ، گرك محترم استاديمه و گركسه او حواليدهكى قيمتلى آرقداشلريمه اولان تأثيرى بڭا عائد اولماديغنه و بلكه بنم بر واسطه اولديغمه دليلدر. چوق تجربه ايتدم، ذاتِ فاضلانهلرينه مكتوب يازمق ايچون بعضًا اوچ كلمهيى بر آرايه گتيرهمييورم. أكثريتله غيبى بر ذاتڭ إفاداتنى ضبطنه قادر اولديغم قدر يازديغمى حسّ ايدييورم، ديمك يازديريلييور. معمافيه واقع تقديرلرى، بر دعا اولارق تلقّى ايله تشكّر ايتمكدهيم. قرآن خدمتنى دنيوى و مادّى منفعته صراحةً ترجيح ايدن، خسرو نامندهكى قارداشمى تبريك ايدرم. جنابِ حق، بويله خسرولرڭ عددينى چوغالتسين و دائم آرتيرسين. آمين!
بو قدسى خدمته جاندن إشتراك ايدن ذواتى بيلمك بڭا أڭ بيوك مژده اولويور.
مفتى كمال أفندى، اول مكتوبى مطالعه ايتمشدى. ايكى گون أوّل زيارتنه گيتدم، "هيچ كيمسهنڭ بوگونه قدر مقتدر اولماديغى دقائق و حقائقى، قرآندن بولوب چيقارمشلر" دييهرك تقديرلرينى بيان، سلام و دعالرينى تبليغ ايتمكلگمى سويلهديلر. بو دقيقهيه قدر مبارك مكتوبى فتحى بك، حاجى بها أفندى، پدرم و أنيشتهم و حاجى عبد الرحمان أفندى ديڭلهمگه موفّق اولديلر. حافظ عُمَر أفندىيه ده إن شاء اللّٰه ايلك فرصتده اوقومغه چاليشهجغم.
— 149 —
هر مكتوبڭز، بڭا يڭيدن حيات ويرهجك قدر مؤثّر اولويور. بو مبارك مكتوب، دردنجى رمزڭ يازيليشنى و بو فقيره ده إحسان ايديلهجگنى مبشّر اولوشى إعتباريله، بِالخاصّه ممنونيت و سروريمى موجب اولمشدر.
خيلى زمان أوّل قرآندهكى توافق سرّينى آچمغه باشلامشديڭز. بوگونه قدر لحكمةٍ مخفى قالمش اولان إعجازِ قرآندن، بويله چوق مهمّ بر فصلنڭ كشفنه و نشرينه موفّق اولوشڭزه، نه قدر حمد و شكر ايديلسه يريدر. إذنِ بارى ايله آچديغڭز بو يولده ايلرلهدكجه، داها نه قدر خارقهلر مشهوديڭز اولاجق و بونلردن محتاج قارداشلريڭزه نه عالى مژدهلر ويرهجگڭز؛ گيجهدن صوڭره گوندوز، قيشدن صوڭره بهار، دنيادن صوڭره آخرتڭ وجودلرى گبى قطعى حسّ ايديلمكدهدر. نه بيوك بختيارلقدر كه، بو سعادتلره مظهرز. نه قدر بدبختلقدر كه؛ بو نورلره گوز يومارلر. نه درجه خطادر كه، بو حقائقه لايقى وجهله علاقهدار اولونماز. نه جانيانه و أحمقانه بر روحدر كه، اوفلهمكله بو گونشى سونديرمك دوشونورلر.
ايشته بو ايشيقلى يولڭزده، صاحبِ كوثرڭ دلالتيله كوثرى بولديڭز. شفيع المحشرڭ إذنيله كوثر ايرماغنڭ منبعنده طورارق، وَ سَقٰيهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا آيتِ جليلهسنى اوقويور و "أى ناس! كيم كه أبدى حيات ايستر، ايشته آبِ حيات؛ كيم كه يولنى شاشيرمش، ايشته وسيلهِٔ نجات؛ كيم كه كفر و عنادندن دونمز، اونى بكلهيور شديد عذاب و عقاب" إلٰى آخر.. گبى نورلى بياناتڭزله هر طائفهيى إحيا، ايقاظ ايدييورسڭز.
سزى قدسى خدمتڭزده، على قدر الطاقه تعقيبه چاليشان دوست، قارداش و طلبهلريڭزه برر مشربه ويرهرك؛ محتاجلره غدا، ضعيف و مريضلره علاج، ظالم و كافرلره سمِّ قاتل اولان ماءِ كوثردن اولاشديرمغى أمر ايدييورسڭز. سزڭ قدسى خدمتڭزله، إرشاديڭزله آچيلان حقيقت اُفقنه باقنجه، قرآنڭ حدودلرى تعيين و تحديد ايديلميهجك قدر واسع بر حوضِ أكبر اولديغنى؛ فاتحه بسملهسنڭ ب منبعندن گلن، هر
— 150 —
بريسى آيرى لذّتده، آيرى شدّتده، آيرى قوّتده سورهلر نامنده، يوز اون درت آبِ حيات شُعْبهلرينڭ كوثر موصلوغندن بو حوضه آقمقده اولديغنى گورور گبى اولويورز.
"إدراكِ معالى، بو كوچك عقله گركمز
زيرا بو ترازى او قدر ثقلتى چكمز!"
أل أله، اوموز اوموزه ويرهرك همّت و غيرتِ خداپسندانهلريله مظهرِ تقدير اولان اُخروى قارداشلريمه سلام و دعالر ايدر و موفّقيتلر تمنّى ايله دعالرينى إسترحام أيلرم.
خلوصى
٭ ٭ ٭
(عاصم بگڭ فقرهسيدر. تلويحاتِ تسعه مناسبتيله يازمش.)
سَوْگيلى استادم!
نه دييهيم، مشتاقى اولديغم بو رسالهِٔ شريفه، بو سوزلر، بو حقيقت، بو نور؛ بو فقيره، لطف و كرمِ إلٰهى اولارق إحسان بيورلدى.
هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
جنابِ قادرِ مطلق حضرتلرينه حدسز و حسابسز حمد و ثنا ايدييورم كه؛ سز استاديمه قاووشدم و بِالنَّتيجه بو نورلرى، بو حقيقتلرى گوردم، اوقودم، يازدم و گردنبستهِٔ إنقياد اولدم. بناءً عليه توصيه و دعاءِ استادانهلريله فيضياب اولمق ايچون، جنابِ ذو الجلال والكمال حضرتلرندن و مفخرِ موجودات عليه أكمل التحيّات عليه الصلاة والسلام أفنديمز حضرتلرندن و بتون پير، پيران و مرشدان و شاهِ نقشبند قُدِّسَ سِرُّهُ حضرتلرندن و بِالخاصّه بتون موجوديتيله گردندادهِٔ إنقياد و تسليم اولديغم سز استادمدن تضرّع و نياز و إستمداد ايدييورم كه؛ متوكّلًا على اللّٰه، يا استادِ أعظم، طريقتِ محمّديهنڭ (عصم) مقصد، غايه و أساسنى، تفرّعات و فروعاتنى ذكر و بيان ايدن بو طوقوزنجى قسم، بر نورِ طريقت و حقيقتدر. اوقومغه طويولماز. اوقودقجه حاصل اولان
— 151 —
شوق و لذّت حسابه گلمز. هله طوقوزنجى تلويح، خلاصه و إجمال ايديلهرك بتون حقيقتلر طوپلانمش. تمثيلده خطا اولماسين، حضرتِ مولانانڭ اوفورديگى نايدن طغيان و فيضان ايدن، حضرتِ علىنڭ (كرّم اللّٰهُ وجهه) قويويه سويلهديگى أسرارِ حقيقتدن باشقه نهدر؟ فرقى نرهدهدر كه او ناى، او قويوده حاصل اولان قامشدندر.
قريحهم طار، قلمم عاجز، قلبمه ترجمان اولامييور. شو قدر دييهبيليرم كه؛ بنم گبى فقير و مبتديلره بيوك و پك بيوك بر درس، بر مرشد و مطمئنّهيه ايريشمش و داها يوقارى چيقمش صافيلره بر دستور و درسِ عبرتدر. قيمت تقدير ايديلمز بر شاه أثرِ طريقتدر، بر نورِ حقيقتفشان، بر گلستاندر. داها طوغريسى، صِرف بر إلهامِ ربّانيدر. جنابِ لم يزل حضرتلرى سز استاديمى، بو و بونڭ أمثالى آثارِ بَرْگُزيِده تأليفنده، أنوار و حقيقتلر نشر و دلّاللغنده چوق زمانلر دائم و قائم بيورسون. و سز استاديمى، سزى سَونلرڭ و دلّاللغنده بولونديغڭز ندالريڭزى ايشيتمك و ديڭلهمك، اوقويوب يازمق، موجبنجه حركت و عمل ايتمك هوس و إشتياقنده بولونان قارداشلريمڭ باشندن أكسيك بيورماسين. آمين بِحُرْمَةِ سَيِّدِ الْمُرْسَلِينَ!
عاصم (رح)
٭ ٭ ٭
(رأفت بگڭ فقرهسيدر)
محترم استادم!
بو رمزلر، اويله حيرتبخش و خارقهنما أثرلردر كه؛ اوقويان علم عاشقلرينه أذواقِ نامتناهى و حسّياتِ علويهِٔ رقيقه بخش ايتمكدهدر. بو حسّياتِ عاليه ايله حياتمز او قدر تازهلندى كه، (يڭى حياتمزده ثابتقدم اولمق شرطيله) خلّاقِ عظيمدن اوزون عمرلر تمنّى ايدييورم. زيرا مطالعهسنه طويامييورم. نه قدر اوقورسهم اوقويهيم، ديگر بر اوقويوشمده اوقومهمش گبى اولويورم و يڭى بر أثر اوقور گبى اولويورم. حدسز بر ذوقِ معنوى و نهايتسز بر حظِّ روحى ايله اوقويورم.
— 152 —
ايشته گرك سوزلر و مكتوبات و گركسه رمزلرڭ أڭ خارقه وصفى، ظنّ ايدرسهم بو اينجه نقطهده اولسه گركدر. آثارِ سائرهيى بر دفعه اوقوينجه، ايكنجى بر دفعه اوقومغه او قدر هوس اويانمييور. قرآنِ حكيمڭ أنوارينى نه قدر اوقورسهم اوقويهيم، دفعِ جوع ايدهمييورم. بِالخاصّه رمزلر، فقيرى چوق تسخير و حيرته مستغرق قيلدى. و اونلرى درحال يازييورم.
رأفت
٭ ٭ ٭
(أحمد خسروڭ فقرهسيدر)
بزى طريقِ حقده طولاشديران، معنوى يارهلريمزى تداوى ايدن، حقيقت اوغرندهكى دوشونجهلريمزه بر قات داها متانت ويرن، بوگونڭ شيطانكارانه تهديداتنه رغمًا جسارتمزى تقويه ايدن و هر خصوصده روح و قلبلريمزى ايمان و حقيقت نوريله نورلانديران و سعيمزده تشجيع ايدن و قرآنِ حكيمڭ ايكى آيتنى إحتوا ايدن اوتوز برنجى مكتوبڭ برنجى و ايكنجى لمعهلرينى و يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ سكزنجى قسمندن ايكنجى رمزينه عائد مهمّ بر إعجازى ده آلدق، اوقودق. آلديغمز معنوى فيضى، بنم گبى يوقسول بر طلبهڭزڭ قلب و قلمنڭ حدّى دگلدر كه تعريف ايتسين.
قيمتدار استادم! ناصل او خالقِ ذو الجلاله نهايتسز بر منّتدارلقده بولونميهلم كه؛ عزيز استاديمزى واسطه قيلارق أڭ بيوك نعمتلرينى، پك زياده محتاج اولديغمز بر وقتده ويرييور، بزى تسلّى ايدييور. هم ممنون ايدييور، هم إستقبالڭ نورلى يوزينى گوسترهرك بزى او نوره قوشديرييور. بر طرفدن قارداشلريمزى چوغالتييور، محبّتلريمزى تكثير ايدييور. مادّى و معنوى قوّتلريمزى تقويه ايدييور. ديگر طرفدن سعادت خزينهلرينڭ آناختارلرينى أللريمزه ويرييور.
أى عزيز استادم! اللّٰه سزدن أبدًا راضى اولسون.
أحمد خسرو
٭ ٭ ٭
— 153 —
(زكىنڭ فقرهسيدر)
بن ايستهيورم كه؛ بر آن أوّل بر يره چكيلهيم ده، مساعيدن خارج زمانلريمى، او علوى و مقدّس خزينهِٔ حقيقت و آثارِ گرانبها خدمتنده دوامه باشلايهيم. فقط بوگونلك بو يوجه أملمڭ حصولندن، بِالضروره و بِالمجبوريه محروم قالييورم. هيچ اولمازسه شو گونلرده أليمده، او مطالعهسى گوڭللره و قلبلره بر صفاىِ سرمدى و جاودانى بخش ايدن كتابِ كائناتڭ برر لمعهسى و برر نورِ تمثالى اولان أثرلريڭزدن بر ايكى دانهسى أليمده بولونسه ايدى، بنم ايچون ناقابلِ تعريف بر سُرور و سعادت منبعى اولاجقدى و نه بولونماز بر نعمت، نه أله گچمز بر دفينه اولاجقدى.
چوق زمان أوّل صبرى أفندى آغابگم، يڭى چيقان قدسى و أسرارلى نورلردن، بر جزئى بارى اولسون گوندرمك فكرنده اولدقلرينى بيلديرييورلردى. غالبا مساعد وقت بولامدقلرندن، يازوب گوندرهمديلر. هم بعض أثرلرى برابرمده گتيرمديگمدن چوق پشيمان اولويورم؛ اونلردن باشقهلرينى إستفاده ايتديرمك فرصتنى بولامازسهم ده، مطالعه ايدر، معنًا مجادلهيه بر مدارِ قوّت اولوردى.
نتيجه إعتباريله مادام كه شيمديلك او خزينهلردن إستفاده ايدهمييورم؛ او حالده، كنديمى ضررلى گورمكده حقلىيم. إن شاء اللّٰه دعاڭز همّتيله، ياقين بر زمان ظرفنده، او ضررلرى تلافىيه كافى بر زمان و بر فرصت أله گچر.
بر عمرِ مقدّردن معدود اولان شو گونلرم، شكر و حمد ايله گچمكدهدر. بڭا اويله بر قناعت گلدى كه، قلبمى يوقلادقجه، قلبم بو قناعتى تقويه ايدييور.. نفسمله مجادلهده مظفّر اولاجغمى اُميد ايدييورم.
عزيز استادم! شو هجرانه و فراقه، موقّت اولديغى ايچون تحمّل ايدييورم. آيريلغمز هر نه قدر موقّت اولسه، ينه بنى متأثّر ايدييور. بِالضروره مالايعنى شيلره معروض قالدقجه، آه دييورم، استاديمڭ ياننده اولسه ايدم و كندى كنديمه، داها طوغريسى قلبمه اُميد و جسارت توصيه ايدييورم. ردّ ايديلن بر آرزو ناصل كسبِ شدّت ايدرسه،
— 154 —
أمللريمڭ شيمديلك حصوله گلمهمسيله، ايمان و أمللرم ده عين نسبتده كسبِ قوّت ايدييور، روحم يوكسهلييور؛ قلبمده آچيلان پنجرهدن، معنًا داها سرين و داها گنيش نَفَس آلييورم.
ذكى
٭ ٭ ٭
(خلوصى بگڭ فقرهسيدر)
استادِ محترمم أفنديم!
بو مكتوبڭ مهمّ بر خصوصيتى وار. او ده، طريقِ ولايت سرلوحهسنى طاشييان و چوق أهمّيتلى بر موضوعى إحتوا ايتمهسيدر. أوت
اَلَا اِنَّ اَوْلِيَاءَ اللّٰهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَاهُمْ يَحْزَنُونَ
آيتِ جليلهسنه بر نوع تفسير اولان بو مبارك و منوّر أثرله:
١ - طريقت، خوشجه تعريف ايديلييور.
٢ - فائدهسندن جزئى فقط گوزل بر مثال گوستريلييور.
٣ - ولايت و طريقتڭ مناسبتى و أهمّيتلرى؛ إنكار ايدنلرڭ فرقهِٔ ضالّهدن اولدقلرى و بو خزينهِٔ عظمايى قپاتمق، تخريب ايتمك و بو كوثر منبعنى قوروتمق ايستهينلرڭ فعللرندهكى خطا يوزلرينه وورولييور. و بو يولده، عقلى باشنده و إنصافى اولانى إقناع ايدهجك دلائل و مثاللر بيان اولونويور.
٤ - مسلكِ ولايتڭ يكديگرينه ضد وصفلرى ايسه، سير و سلوكڭ ايكى مشربى غايت صريح ايضاح و توصيف ايديلييور.
٥ - وحدت الوجود و وحدت الشهود مشربى ايله بوندهكى مهمّ ورطه بيان اولونويور.
٦ - ولايت يوللرى ايچنده أڭ گوزلنڭ سنّتِ سنيهيه إتّباع اولديغى، ولايت يوللرينڭ و طريقت شُعْبهلرينڭ أڭ مهمّ أساسى إخلاص اولديغى و بو دنيانڭ دار الحكمت
— 155 —
و دار الخدمت اولوب، دارِ اجرت اولماديغى فصيح بر اُسلوب ايله تقرير بيورلييور.
٧ - شريعتڭ شمولى؛ طريقت و حقيقتڭ مقصودِ بِالذّات حكمنه گچمهملرى إقتضا ايتديگى، سنّتِ سنيه و أحكامِ شريعت خارجنده بولونان أهلِ طريقتڭ ايكى قسمى تعريف و سنّتِ سنيهيه مخالفتلرى مثالى ايله فهمه تقريب ايديلييور.
٨ - طريقتدهكى سكز ورطه صاييلمقله، نظرِ دقّت جلب ايديلييور.
٩ - طريقتڭ پك چوق فوائدندن طوقوزى، إجمالًا تدريس بيورلييور.
هيهات! بو معالياتى لايقيله فهم ايدهمديگم ايچون، آنجق قابليتم نسبتنده فيض آلديغمى إعتراف ايتمك مجبوريتندهيم. بونڭله برابر، بو بيچارهيه، بو مبارك أثريڭزله چوق شيلر اوگرتديڭز. بعض ضعيف بيلگيلريمى تقويه ايتديڭز. مطالعهلردن، مصاحبهلردن و وعظ و نصيحتلردن، مختلف مسلك و مشرب أربابيله حسبحاللردن ايدنديگم بعض نقصان قناعتلرى تصحيح ايله صاغلاملانديرديڭز.
اللّٰه ذو الجلال حضرتلرى دنيوى و اُخروى بتون مطلوب و مقصوديڭزى إحسان، بِالخاصّه اُمّتِ مرحومهِٔ محمّديه (عصم) حقّندهكى دعالريڭزى درگاهِ الوهيتنده قبول بيورسون. حقيقةً قرآنه، ايمانه خدمتدن باشقه بر شى دوشونمهين عزيز و محترم استاديمزى بو أمّته باغيشلاسين و رضاءِ إلٰهيسنه نائل بيورسون. آمين بِحُرْمَةِ القرآن المبين و بِحُرْمَةِ إمام المبين!
بو نورلى مكتوبى اوقوديغم ذواتڭ هپسى، محتوياتنى تقدير و تصديق ايتديلر و أمينم كه، چوق إستفاده ايتديلر.
عزيز، مشفق استادم! اللّٰه ايچون سزه محبّت ايدن بو عاجز طلبهڭزى، هر وسيله ايله ايقاظ و إرشاده چاليشييورسڭز. معنوى چوق يوكسك درسلر ويرييورسڭز. فقط مادّةً و معنًا ياقينڭزده، شرفِ صحبتڭزله مشرّف و خدمتِ قرآنه توفيقِ إلٰهى ايله چوق أمكلرى گچن، جدًّا چوق محترم و چوق قيمتلى قارداشلرم گبى فيض آلامييورم. بونى
— 156 —
ده عصيان و قصوريمڭ فضلهلغندن و محيطڭ، حادثاتڭ بنى دائما نورلرله إشتغاله مانع اولوشندن و چوق يامان نفسمڭ و جنّ و إنس و شيطانلرڭ هجوملرندن بيلييور و بو سببله بدبختلغمى حسّ ايدييورم.
گرچه مظهر اولديغم و (يوز بيڭ كرّه يازيق كه) شكرينى يرينه گتيرهمديگم نعمِ إلٰهيه حدسزدر. فقط هر گون، هر ساعت، حتّى هر دقيقه و ثانيه بو فانى حياتدهكى نصيبمڭ كسيلديگنى إخطار ايتمكده اولماسنه رغمًا، ينه تمامًا دنيادن أليمى چكمكلگم ممكن اولامييور. حضرتِ قرآنه، سَوْگيلى استاديمه چوق قوّتلى مربوطيتم و نبىِّ أفخم (صلّى اللّٰه عليه و سلّم) أفنديمز حضرتلرينڭ گتيردكلرى دينِ مبينه و شريعته لايتزلزل ايمانم، مبارك دعاڭزله بو فقيرِ پرقصورى إن شاء اللّٰه خسرانده قويماز اميدى، يگانه تسلّيمى تشكيل ايدييور.
بو مكتوبڭزده يگرمى آلتنجى سوزڭ ذيلنده بحث بويوريلان و على قدر الطاقه حكمنه توفيقِ حركته چاليشديغم يول كه؛ عجز، فقر، شفقت، تفكّر طريقيدر. عزيز و محترم استاديمڭ تعريف و توصيه و إرشاد بيوردقلرى كسديرمه، قرآنى و نورانى جادّهدر. إن شاء اللّٰه بو يولدن دونمهم. تمنّى ايدرم كه، هيچ أكسيلمهين و وظيفه نامى آلتنده عهدهمه توديع ايديلن ايشلر، بو سنه دعاڭزله و خيرليسيله برآز آزالير ده، حقيقى خدمته داها زياده چاليشيرم.
وَمِنَ اللّٰهِ التَّوْفِيقُ
خلوصى
٭ ٭ ٭
(صبرينڭ فقرهسيدر)
استادِ أعظم أفنديم حضرتلرى!
بو دفعه خوش و لطيف توافقاتيله نورانى يولجيلره دستِ معنويسنى اوزاتارق، ضيادار پارمغيله "بزلر باشى بوش، گليشى گوزل سرپيلمش شيلر دگلز. بلكه موازنهِٔ تامّه و توافقِ حقيقيه و بر قياسِ قطعيه ايله إنكشاف و تموّج ايدن كتابِ سماويهِٔ قرآنيهنڭ
— 157 —
مثالسز برر ييلديزلرىيز." دييهرك، بالاسى زيرينه، صاغى صولنه أيادئِ معنويهسيله مصافحه و مقابله ايدرجهسنه، توافقاتى مشاهده ايديلن كتابِ مبينڭ لمعات و ترشّحاتنڭ توافقاتى، اوننجى سوزده دخى مشاهده ايديلدى. بو سوزڭ معنيدار و حكمتدار توافق و إنتظاملرى، صانكه كمالِ حرارتله يكديگرينه مشتاق و متحسّر بر قاچ صميمى و جدّى قارداش و آرقداشلرڭ وصلتلرى گبى، قرآنِ عظيم الشانڭ هر بر آيات و كلامى، تحتِ تصرّفنه آلديغى كلمه و كلاملرى، ينه سماواتڭ حدسز ألكتريقلرى اولان ييلديزلر گبى پارلاتارق، شو لطافتلرى ايله، إنسانيت تعريفنه تام داخل اولان ذىشعورى مست و حيران بيراقييور.
شوراسى ده شايانِ حيرتدر كه: شو مبارك اوننجى سوز، موضوعى اولان حشر مسئلهِٔ مهمّهسى، كائناتڭ ختامِ عمرينه معلّق و مقدّر اولديغى گبى، رسالة النور آراسنده دخى، بو سوزڭ أڭ صوڭ توافقاتنى گوسترمسى ده آيريجه بر توافقدر دييورم. جنّت نهرلرى ديمك اولان قرآنى نهرلرى، أنواعِ درلو آوازيله جوشقون جوشقون آقسين آقسين كه؛ زمانِ جاهليت و دورِ فترتده، صوڭ درجه إحتياجلى اولان أقوام اوزرلرينه طلوع ايدن شموسِ قرآنيهنڭ سرعتله إنكشاف و توسّع و نوعِ بشرڭ خُمسنى إحيا، أبدى و دائمى بر نورله تنوير و إضائه أيلديگى گبى، شو عصرِ ضلالت و خسران و دورِ بدعت و طغيانده، أهلِ ايمان و توحيدڭ يارهلى روحلرينه مرهم اولسون.
أوت آلتى يدى سنهدن بَرى خوش و شيرين بو منظرهيى گورن لطيف و نظيرسز بر گُلِ محمّدىيى (عصم) قوقلايان اُمّتِ محمّد (عصم) سورهِٔ كوثردن "بِحَمْدِهِ وَ الْمِنَّه" مكافاتِ روحيهسنى و دماغيهسنى آلدى. و بو نقطهيه روحم أمين ايدى كه؛ چوقدن بَرى أهلِ ايمان و توحيد، إسلاميت گبى باقى و سرمدى گونشڭ كسوف و اُفولنه جاناوارجهسنه چاليشمغى كندينه وظيفه عدّ ايدن أهلِ ضلالتڭ پيس پروغراملرينى گوروب نومِ غفلتدن اويانهرق، سورهِٔ كوثرى تعقيب ايدن ايكى سورهيى لسانِ حال و قال ايله اوقويهرق زنديقلره خطابًا، "بزلر سزڭ نفاق دڭزنده سرسريانه و ظلمكارانه گزن ضلالت و سفاهت گميلريڭزه بينهمهيز؛ آنجق، قرآنِ معجز البيانڭ نورانى و توحيد سكّهلى ايمان و إسلام زرهليلرينه بينرز. منزللريمزه وارديغمزده موفّقيت و ثمرهِٔ سعيمز تظاهر
— 158 —
و تحقّق ايدر." دييه باغيرهرق و اِذَا جَاءَ نَصْرُ اللّٰهِ إلخ.. فرمانِ مبيننى تلاوتله، سورهِٔ كوثرڭ مژده و بشارتى بزلرى قوّت و متانته سَوق، هم بهجت و مسرّته يتيشديردى. معروضاتيله نصرت و فتوحاتڭ گلمهسى قوقوسنى آلارق، فوج فوج دائرهِٔ قرآنيهيه عرضِ دخالت ايتديلر. بو خصوصده تسبيح و تحميدڭ أهمّ وظيفهلرى اولديغنى آڭلايهرق توبهلرينى ردّ ايتمهين جنابِ ربّ العزّة حضرتلرينه إستغفاره شتاب ايدوب صلاح و فلاح و فوز نجات يوللرينى طوتديلر.
"همان ربّم، حقيقى ورثهِٔ أنبيايى تكثير، دنيوى و اُخروى آمال و مقاصدينه موفّق بيورسون" دعاسنى تكرار ايله برابر اوننجى سوزڭ عاجز قلممه قوماندا ويروب يازديرديغى شو عريضهجغمى تقديمه جرئت ايدر، بِالخاصّه دست و دامنِ معلالرينى اوپرم أفنديم.
هامش: خرمان اورتهسنده مولوىوارى طولاشان بو بيچاره چيفتجى، سوزلرينى ده ايشلديگى ايشه بڭزهتهرك، سويلهديگنى تكرار سويلهمش؛ گچديگى يره دونمش، ينه گلمش ايسه ده، نه ياپسين؟ استادى، ييلديرم گبى سريع خطوهلرله ايلرلركن، هيچ اولمازسه قارينجه يورويوشى تعقيب ايدهيم، إرتباط كسيلمهسين نيّتيله شو پريشان جملهلرى درج و تقديم ايتدم أفنديم.
م. صبرى
(رحمة اللّٰه عليه)
٭ ٭ ٭
(أحمد خسروڭ بر فقرهسيدر)
قيمتدار استادم!
بوگون سليمان أفندى قارداشمله إرسال بويوريلان؛ برى، دنيانڭ عمرينى ايضاح ايدن بر مكتوبله، ديگرى حضرتِ يونس عليه السلامڭ دعاسنڭ فضائلنى گوسترن اوتوز برنجى مكتوبڭ اوتوز بر لمعهدن اون برنجى قسمنڭ برنجى قسمنى آلدق و اوقودق.
— 159 —
سَوْگيلى استادم! بو قسم بزى او قدر مسرور ايتدى كه، تعريفنه مقتدر دگلم. جنابِ حق سزدن أبدًا راضى اولسون.
بو رساله قطعى بر وارلقله بو أمّته نجات قپولرينى آچييور. و بو ظلماتلى گونلرڭ عودت ايتمهمك اوزره وداع ايتمكده اولديغنى إخبار ايتمكله برابر، شاكردلرينى هپ بردن و بر آغزدن مناجاته دعوت ايدييور.
سَوْگيلى استادم! إستقبالمزى، نور درياسندن فيشقيران نجوممثال نورلرله آيدينلاتان و بو قسوتلى و قراڭلقلى و كابوسلى گونلريمزده قطعى بر اميدله ياشاتان و هر بر رسالهده لمعان ايدن يڭى بر باشقه نورله يوزيمزى گولديرن جنابِ واجب الوجود حضرتلرينه بىحساب شكريمزى تقديم ايدركن، سَوينجمزى قاتلايان استاديمزڭ ورودينه صبرسزلقله إنتظاريمزى عرض ايدرم أفنديم.
أحمد خسرو
٭ ٭ ٭
قارداشم خسرو، لطفى، رشدى!
سزه استاد و طلبهلر و درس آرقداشلرى ايچنده فائده ويرهجك بر فكريمى بيان ايدهجگم، شويله كه:
سزلر (حدّمڭ فوقنده) بر جهتده طلبهمسڭز و بر جهتده درس آرقداشلرمسڭز و بر جهتده معين و مشاورلرمسڭز.
عزيز قارداشلرم! استاديڭز لايخطى دگل. اونى خطاسز ظن ايتمك خطادر. بر باغچهده چوروك بر ألما بولونمقله باغچهيه ضرر ويرمز. بر خزينهده سيليك پاره بولونمقله، خزينهيى قيمتدن دوشورتمز. حسنهنڭ اون صاييلماسيله، سيّئهنڭ بر صاييلمق سرّيله إنصاف اودر كه: بر سيّئه، بر خطا گورونسه ده، سائر حسناته قارشى قلبى بولانديروب إعراض ايتمهمكدر. حقائقه دائر مسائلده كلّياتلرى و بعضًا ده تفصيلاتلرى سنوحاتِ إلهاميه
— 160 —
نوعندن اولديغندن همان عموميتله شبههسزدر، قطعيدر. اونلرڭ خصوصنده سزلره بعض مراجعت و إستشارهم، طرزِ تلقّيسنه دائردر. اونلر حقيقت و حق اولدقلرينه دائر دگلدر. چونكه حقيقت اولدقلرينه تردّدم قالمييور.
فقط مناسباتِ توافقيهيه دائر إشارتلر، مطلق و مجمل و كلّى صورتده سنوحاتِ إلهاميهدر. تفصيلات و تفرّعاتده بعضًا پريشان ذهنم قاريشير، نقصان قالير، خطا ايدر. بو تفرّعاتده خطام، أصله و مطلقه ضرر ايراث ايتمز. ذاتًا قلمم اولماديغندن و كاتب هر وقت بولونماديغندن تعبيراتم پك مجمل و نوطه حكمنده قالير، فهمى إشكال ايدر.
بيليڭز، قارداشلرم و درس آرقداشلرم! بنم خطامى گورديگڭز وقت سربستجه بڭا سويلهسهڭز مسرور اولاجغم. حتّى باشمه وورسهڭز، اللّٰه راضى اولسون دييهجگم. حقّڭ خاطرينى محافظه ايچون، باشقه خاطرلره باقيلماز. نفسِ أمّارهنڭ أنانيتى حسابنه، حقّڭ خاطرى اولان بيلمديگم بر حقيقتى مدافعه دگل، على الرأس والعين قبول ايدرم.
بيليڭز كه؛ شو زمانده شو وظيفهِٔ ايمانيه چوق مهمدر. بنم گبى، ضعيف، فكرى چوق جهتلرله إنقسام ايتمش بر بيچارهيه يوكلتمهملى، ألدن گلديگى قدر يارديم ايتملى. أوت، مجمل و مطلق حقائق؛ بز، ظاهرى وسيله اولوب چيقييور. تنظيم و تصفيه، تصوير ايسه؛ قيمتدار، مقتدر درس آرقداشلريمه عائددر. بعضًا اونلره وكالةً تفصيلاته، تنظيماته گيريشييورم، نقصان قالييور.
بيليرسڭز كه؛ ياز موسمنده دنيا غفلتى زياده حكم ايدر. درس آرقداشلريمزڭ چوغى فتوره دوشوب، تعطيلِ أشغاله مجبور اولويور. جدّى حقائق ايله تام مشغول اولامييور. جنابِ حق كمالِ رحمتندن ايكى سنهدر جدّى حقائقه نسبةً يميشلر، فاكههلر نوعندن توافقاتِ لطيفه ايله أذهانمزى تلطيف ايتدى، ذهنمزى نشئهلنديردى. كمالِ مرحمتندن او توافقاتِ لطيفه ميوهلريله، جدّى بر حقيقتِ قرآنيهيه ذهنمزى سَوق ايتدى و روحمزه او ميوهلرى غدا و قوت ياپدى. خرما گبى، هم فاكهه، هم قوت اولدى. هم حقيقت، هم زينت و مزيت برلشدى.
— 161 —
قارداشلرم؛ بو زمانده ضلالت و غفلته قارشى پك چوق معنوى قوّته محتاجز. مع التأسّف بن شخصم إعتباريله چوق ضعيف و مفلسم. خارقه كراماتم يوق كه، بو حقائقى اونڭله إثبات ايدهيم و قدسى بر همّتم يوق كه، اونڭله قلوبى جلب ايدهيم. علوى بر دهام يوق كه، اونڭله عقولى تسخير ايدهيم. بلكه قرآنِ حكيمڭ درگاهنده، بر ديلنجى خادم حكمندهيم. بو معنّد أهلِ ضلالتڭ عنادينى قيرمق و إنصافه گتيرمك ايچون، قرآنِ حكيمڭ أسرارندن بعضًا إستمداد ايدرم. كراماتِ قرآنيه اولارق، توافقاتده بر إكرامِ إلٰهى حسّ ايتدم، ايكى ألمله صاريلدم.
أوت قرآندن ترشّح ايدن إشارات الإعجاز و رسالهِٔ حشرده قطعى بر إشارت حسّ ايتدم. أمثاللرى بولونسون، بولونماسين بنجه بر كرامتِ قرآنيهدر. إشارات الإعجازڭ بر صحيفهسنه دقّت ايتدك؛ سطرلرڭ باشنده بتون حروفات ايكيشر ايكيشر اولوب، خارقه بر إنتظام ايله حروفاتڭ وضع ايديلديگنى گوردك. اوننجى سوزده مدارِ توافق ٣،٤،٥،٦ رقملرى، هر بريسى ١٣ ده إتّفاقلرى.. او ١٣ ڭ ده، آلتنجى و سكزنجى، محرم دردنجى رمزلرده مهمّ بر أسرار آناختارى اولديغنى گوردك. بونده شبههمز قالمادى كه، كاغد اوزرنده دائما قالاجق بر كرامتِ قرآنيهدر، بر إكرامِ إلٰهيدر و طوغريدن طوغرىيه، رسالهنڭ و ايمانِ حشرڭ تصديقنه بر إمضا تلقّى ايتدك. هواده اوچمق، صو اوزرنده يورومگه بڭزهمييور. اونلر موقّت، هم شخصڭ كمالنه و إختيارينه، بلكه إستدراجه ويريلهبيلير. طوغريدن طوغرىيه حقيقته (خصوصًا بو زمانده) خدمت ايدهمييور.
هر نه ايسه، بر كوچك مسئله مناسبتيله چوق قونوشدم و چوق ده إسراف ايتدم. أحبابله فضله قونوشمق مرغوب اولديغندن، إن شاء اللّٰه بو إسراف عفو اولور.
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 162 —
(برادرزادهم مرحوم عبد الرحمانڭ وفاتنى متعاقب يانمه گلوب، قوّتلى أمارهلرله عبد الرحمانڭ يرينه بڭا گوندرلديگى قلبمه إخطار ايديلن، غايت چاليشقان و خالص قارداشلريمزدن، ألماس قلملى، قلهاوڭلى صارى بيچاق مصطفى خلوصينڭ، اون فقره يرينه گچهجك تك برنجى فقرهسيدر.)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ حُرُوفِ الْقُرْاٰنِ وَاَسْرَارِهَا
أى بنم محترم استادم!
عاجز طلبهڭز، كُرهِٔ أرض ايچريسنده روحم بعضًا شرقه، بعضًا جنوبه، بعضًا غربه، بعضًا شماله، بعضًا سمايه گيدردى. عجبا يارديم نه طرفدن ايريشهجك دييه بكلردم. روحم بر مرشدِ أكمل تحرّى ايدردى. آرامق اوزره ايكن بڭا إلهام اولوندى كه؛ "مرشدى سن اوزاقده آرايورسڭ، پك ياقيننده بولونان بديع الزمان واردر. او ذاتڭ رسالهِٔ نورى مجدّد حكمندهدر. هم أقطابدر، هم ذوالقرنيندر، هم آخر زمانده گلهجك عيسى عليه السلامڭ وكيليدر؛ يعنى مژدهجيسيدر." دينيلدى. بونڭ اوزرينه استادِ محترمڭ نزدينه واردم. رسالهلرى، بزه يازمق ايچون أمر ويردى. بن ده اون بش قدر سوزلردن يازدم و اوقويورم. إستعدادم قيصه، فكرم مشوّش اولديغندن، رسالهلردن حقّيله إستفاده و إستفاضه ايدهمييوردم.
بِالآخره يگرمى ايكنجى مكتوبى ويرديڭز، يازدم. بر ايكى دفعه آرقداشلرمله اوقودم. عاجز طلبهڭزڭ مادّى و معنوى اون بش ياشندن بَرى، ماضيده بيريكمش اولان كوفلى يارهلرينى تداوى ايتدى. الحمد ِللّٰه. بونڭ اوزرينه بر رؤيا گوردم. رؤيا بودر:
"منامده، قبلهيه قارشى بر ولايته گيتدم. او ولايتده گزركن، ايكى بيوك عجيب فابريقهيه راست گلدم. بو فابريقهلر، دنيادهكى فابريقهلره بڭزهمييور و هم ده بو فابريقهلر إنسانڭ صاغ جناحنه گلييور. ايكيسنڭ ده صاحبلرى يوق. ايچريسنه گيردم؛
— 163 —
فابريقهنڭ برى بيوك، برى كوچك. بو كوچك فابريقهيى بن إداره ايدرم دييه، اوڭا صاحب اولدم." بونڭ اوزرينه بر رؤيا داها گوردم:
قبلهيه قارشى اوزون بر قيشله و قيشلهنڭ ايچنده بيوك بر فرون وار. بن ده او فرونڭ دائرهسندهيم و آياق اوزرهيم. قارشيمده، گنجلردن أهلِ تقوا سليمان إسمنده بر گنج واردى. و صاغ طرفمده ينه گنجدن، إسماعيل إسمنده بريسى واردى. بوڭا بناءً، على التّخمين يوز قدر گنجلر، او فرونڭ دائرهسنده صاغمده و صولمده آياق اوزره ايديلر. حيرت ايتدم. بونڭ اوزرينه بيوك بر ذات گلدى، گنجلرڭ اوڭنه اوفاجق بر منديل سردى. او منديل اوزرندن، درت كوشه خشخاشلى أكمگى گنجلره برر برر طاغيتدى. بِالآخره، او منديلڭ ايچندن برر آووج ده قورو اوزوم طاغيتدى. باقييورم، او منديلدن اوزوم و أكمك توكنمهدى. حيرت ايتدم. بڭا دينيلدى كه: "بو مبارك ذات، سعيد نورسيدر." بن ده آڭلادم كه؛ بو خارقه ايش أقطابلرده بولونور ديدم اوياندم.
بونڭ اوزرينه رسالهلرى دوام اوزره يازمقده ايكن، اللّٰهڭ توفيقى و استادِ محترمڭ همّتى ايريشدى. چوق چوق إستفاده ايتمگه باشلادم. بِالآخره بتون او رؤيامده گورديگم گنجلر، أطرافمه طوپلاندى. هر بريسى بڭا آرقداش و قرآنه طلبه اولديلر.
و بر ده بزم مملكتڭ إنسانلرى، بر پارچه أهلِ طريقت و أهلِ تقوادر. مملكتمزده ظاهر و باطن خواجهسى اولماديغندن شيطانه و نفسه چوق دفعه هدف اولويوردق و أوهام ايچنده بوغولويوردق. رسالهلرى اوقودقجه، شيطانِ لعين و نفسڭ حيلهلرينى و أوهاملرينى جهنّمڭ ديبنه آتييوردى. رسالهلرى اوقوركن، چوق آرقداشلر چوق حيرتده قاليرلردى. "بو قوجه بديع، بو لؤلؤمثال بو سوزلرى، بو كلمهلرى نرهدن بولويور؟" دييه بربريمزه چوق دفعه دييوردق. لساننه باقسهڭ، بر شى إستفاده ايديلمز گبى گورونويور. حالبوكه، سويلهدكلرى هپ حكمتدر. نظريمزه دهشت ويرييور، نور سرپييور
(حاشيه): أوت مصطفى قارداشم، سعيدڭ اوچ شخصيتندن ايكيسنى تمام فرق ايتمش. سعيددهكى استادينى، درس ويرديگى وقت عالى گورويور. بيچاره دوستى اولان سعيدى، حقيقتده اولديغى گبى عادى گورويور و گورديگى طوغريدر.
سعيد
— 164 —
دييه، تكرار تكرار إشتياقله اوقويوردق. بونڭ اوزرينه، "رسالة النور و مكتوبات النور، اوقويانلره بر إكسيرِ أعظمدر" دييه حكم ايتدك.
محترم استادم، مادّى و معنوى يارهلرى بولونان بو يوز آرقداشلريمڭ يارهلرينى، رسالهلر تداوى ايدييور. حتّى بعضًا بزدن اوزاق اولانلر أوهامه بوغولور، گليرلر؛ عاجز طلبهڭز بر رساله اوقورسهم أوهامنى قالديرر گيدرلردى. جنابِ حق، فيّاضِ مطلق و خلّاقِ عظيم موجودات و جامدات و ذرّهلر عددنجه سزدن راضى اولسون. آمين!
يارين محشرده، هركسدن أوّل رسولِ أكرم و نبىِّ محترم أفنديمز حضرتلرينڭ شفاعتنه مظهر اول، إن شاء اللّٰه. آمين.
بو گنجلرڭ هر گون، هر ساعت دعاسنى آلييورسڭز. و هر بر رسالهيى اوقوركن، أڭ آشاغى سكز اون قدر آرقداش بولونويور. حالبوكه بو فتنهِٔ آخر زمانده، بو گنجلرڭ بر آرايه گلوب حق سوز ديڭلهمهلرى پك مهمدر و مدارِ شكراندر.
بو عاجز طلبهڭز عربى گورمهمش و مدرسه هيچ گورمهمش. أسكيدن يازيلمش توركجه كتابلرى اوقوردم، مادّى و معنوى يارهلريمى تداوى ايدهجك علاج بولامازدم. روحم و قلبم چوق چيرپينييوردى. اويله بر درجهيه گليردم كه؛ هر ساعت كنديمى إنتحار ايتمگه قرار ويرردم. "عجبا حالم نهدر و نه اولاجق؟ مرشدِ كامل نرهده بولابيليرم؟" دييه چوق مراق ايدر و يأس ايچريسنده قاليردم.
جنابِ حق ناصلكه جهنّم گبى بر زمان ايچنده جنّت گبى بر زمانى خلق ايدر و هر زمانه لايق چارهلرى ايجاد ايدر و هر يارهيه موافق علاجى إحسان ايدر. اويله ده، بو مدرسهسز زمانمزده بزم گبى يارهليلره (استادِ محترم واسطهسيله) رسالهلرى توركجه اولارق تأليف ايتديرييور. بوڭا نه قدر شكر ايدهيم؟ لَا يُعَدّ وَ لَا يُحْصٰى جنابِ حقّه شكرلر اولسون و استادِ محترمى ده قرآن خدمتنده موفّق ايدوب، ايكى جهانده عزيز أيلهسين. آمين.
— 165 —
بن هيچ بر عربيات گورمهدن، مدرسهده بش اون سنه اوقوماديغم حالده؛ يالڭز رسالهلرى يازوب جدّيتله اوقودم. كنديمى يگرمى سنه مدرسهده اوقومش گبى تخيّل ايدييورم. سببى ايسه؛ بو عاجزڭ، بو فقيرڭ، بو مسكينڭ نزدينه چوق عربيات خواجهلرى گلييور و بنم اوقوديغمه حيرت ايدييورلر. أوّلدن مرشدِ كامل تربيهسى گورمش إنسانلر گلييورلر، بندن ايشيتدكلرى كلمهلره مفتون اولويورلر. چوق خواجهلر ايكى ديز اوزرينه گلوب، رساله اوقويووير دييورلر.
أگر سسم ايريشسه ايدى اولانجه قوّتمله باغيرارق، كُرهِٔ أرضدهكى گنجلره دييهجكدم: "رسالهلرى جدّى اوقومق و يازمق، يگرمى سنه مدرسهده اوقومقدن فائقدر و داها منفعتليدر." مدرسهده اوقومقدهكى مقصد؛ أوّلا كندينى قورتاروب، ثانيًا اُمّتِ محمّدى (عصم) قورتارمغه چاليشمق دگل مى؟ رسالة النور و مكتوبات النور، يگرمى سنهلك مدرسه علمنى ويرييور إعتقادندهيم.
و هر بر رساله، تك باشيله بر مرشدِ أكملدر. قلبى بوزولمهمش هر هانگى گنج، بر رسالهيى آلوب دقّتله و تسليميتله اوقوسه، دائرهِٔ إنقياده گلييور، إصلاح اولويور. هر هانگى بر مادّيون بر رسالهيى آلوب اوقورسه، ايمان ايتمزسه ده هيچ بر بهانه بولامييور. هر هانگى بر دينسز اوقوسه و تمام معناسيله آڭلاسه، ايمانه گلييور. هر هانگى بر فيلسوف اوقوسه، "بوندن داها يوكسك عقل اولاماز و عقللر طوپلانسه بونڭ فوقنه چيقاماز، عقل بوڭا يول بولاماز" دييور. رسالهِٔ نور، لسانِ حال ايله آوروپا مفتونى بولونان تك گوزلى دجّاله "يا ايمان ايت، ياخود بتون دنيانڭ مسخرهسى اولاجقسڭ" دييور.
شيمدى عزيز درس قارداشلرم! بو فقير، بر دانه مرشدِ أكمل و قطب آراركن، جنابِ حقّڭ إحسانيله، كرميله، لطفيله، رحمتيله، استادِ محترمڭ سعيى ايله يوز اون طوقوز مرشدِ أكمل و كامل بولدم. رسالة النور و مكتوبات النور، يوز اون طوقوز عدديله، هر بريسى برر مرشدِ أكملدر و أقطابدر.
أى مادّى و معنوى يارهلى اولان گنج قارداشلرم! و أى مرشدِ أكمله محتاج اولان أهلِ طريقت قارداشلرم! شيخ عبد القادرِ گيلانى و شاهِ نقشبند، إمامِ ربّانى، إمامِ غزالى،
— 166 —
محيى الدينِ عربى، مولانا خالد رضى اللّٰه عنهم، قَدَّسَ اللّٰهُ أسرارهم حضرتلرينڭ درجهِٔ كمالاتلرى، مراتبِ ايمانلرى رسالهلرده و مكتوباتده واردر.
(حاشيه): مرحوم بيوك قارداشم مصطفى، رسالهنڭ شاكردلريله ولايتڭ شاكردلرينى و بربرينڭ آراسندهكى درجهيى آڭلاتمق ايستهيور. بو مسئلهيى رسالهِٔ نور حلّ ايتمش. هم توحيدِ عامى ايله توحيدِ حقيقىيى گوسترمش. هم گوزى قپالى اولارق گيتمهنڭ و گوزى آچيق اولارق گيتمهنڭ فرقنى رسالهِٔ نور بيان ايتمش. هم عالمِ يقظه ايله عالمِ منامى رسالهِٔ نور كشف ايتمش. هم عالمِ مثال ايله عالمِ شهادتى بربرندن رسالهِٔ نور آييرمش. هم ولايتِ كبرايى، ولايتِ وسطايى، ولايتِ صغرايى و بربرينڭ فرقنى تماميله رسالهِٔ نور گوسترمش. بر صحبتده، بر قدمده (صحابهلرڭ مَثلى گبى) ظاهردن حقيقته گچمهنڭ سببلرينى آڭلاتمش. هم طريقت شيخلرينڭ و أئمّهِٔ أربعهنڭ جادّهلرينى رسالهِٔ نور بيان ايتمش. هم علم اليقين، عين اليقين، حقّ اليقين ايله ألده ايديلن ايمانڭ فرقلرينى رسالهِٔ نور گوسترمش. هم حضرتِ أبو بكرِ صدّيق (رض) و حضرتِ عُمَر (رض) و حضرتِ عثمانڭ (رض) مشربنى رسالهِٔ نور تعقيب ايتمش. هم إمامِ علىنڭ (رض) بر ولدِ معنويسى اولديغنى، جلجلوتيهيى تفسير ايله رسالهِٔ نورڭ قيمتنى و وظيفهسنى رسالهِٔ نور گوسترمش. هم رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ مهدى و عيسى عليه السلام و دجّال و يأجوج مأجوج و سدِّ ذو القرنيْن حقّندهكى متشابه حديثلرى رسالهِٔ نور تأويل ايتمش، أساس مقصدى آڭلاتمش.
إمامِ على (رض)، شاهِ گيلانى (رض)، سكزنجى، اون سكزنجى، يگرمى سكزنجى لمعهلر ايله و سكزنجى شعاع ايله كراماتِ أوليا حق اولديغنى و يرده ايكن عرشِ أعظمى مشاهده ايتدكلرينى رسالهِٔ نور بيان ايتمش. هم عموم مجتهدلر "متكلّميندن بريسى گلهجك، حقائقِ ايمانيهيى و بتون مسائلى واضح بر صورتده بيان ايدهجك" دييه مژدهلرينى، رسالهِٔ نور حادثاتِ عالم ايله إثبات ايتمش. هم بتون هر عصرده گلن مبعوثلر، وليلر كشفياتلرنده، "بريسى گلهجك، شرقدن بر نور ظهور ايدهجك" دييه رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسنى و استاديمڭ شخصِ معنويسنى و طلبهلرڭ شخصِ معنويسنى گوروب، بتون اُمّتِ محمّده (عصم) رسالهِٔ نورڭ فضيلتنى، أهمّيتنى، قيمتنى و أمرِ پيغمبرى ايله بتون اُمّت وردلرنده عذابِ قبردن و آخر زمانده گلهجك فتنهدن، دجّالڭ شرّندن إستعاذه ايتمهلرينى و ياپاجغى مادّى و معنوى تخريباتنى رسالهِٔ نور تعمير ياپديغنى گورمشلر. مژدهلر، بشارتلر، إشارتلر، رمزلر ايله خبر ويردكلرينى، رسالهِٔ نور، أسكيشهر، دڭزلى، آفيون، إستانبول گبى حادثاتِ عالم ايله گوسترمش.
الحاصل: عصرلردن بَرى بكلهنيلن و منتظر قالينان ذات، رسالهِٔ نور ايمش. حتّى استادڭ كنديسى ده بر زمان بويله بر ذاتڭ گلهجگنه منتظر ايمش. حالبوكه نه آغابگم مصطفىنڭ و نه ده بنم حدّم دگل كه، رسالهِٔ نورڭ قيمتنى و وظيفهسنى بيان ايدهيم، هيهات! رسالهِٔ نور، قرآنڭ خاص تفسيرى اولديغندن قرآنه باغليدر. قرآن ايسه عرشِ أعظمه باغليدر. اونڭ ايچون، رسالهِٔ نورى قرآن مدح و ثنا ايدهبيلير. برنجى شعاعده اوتوز اوچ آيتيله إشارت ايتمش.
بونى يازمقدن مقصدم؛ آغابگم مصطفىيه، رسالهِٔ نوردن مدد و قرآندن شفاعت و استادمدن دعا ايستهمكدر.
طلبهڭز كوچك على
— 167 —
أى قارداشلرم و أى خليفهلر! طريقتڭ و حقيقتڭ منتهاسنى آڭلامق ايسترسهڭز، رسالهلرى جدّيتله اوقويڭ. بالادهكى ذاتلرڭ آرقهسنده گيدرسڭز و يوكسك ايمانلرينه ياقلاشيرسڭز.
أى أهلِ طريقت قارداشلرم، بِالخاصّه سزلره چوق رجا ايدييورم، رسالهلرى بر دفعه اوقويڭز. رسالة النور و مكتوبات النورڭ هر بر سطرنده، بر كتابڭ تأثيرينى بولامازسهڭز، بڭا نه ديرسهڭز دييڭز، قبول ايدييورم.
تكرار چوق توصيه ايدييورم، اوقويڭ، اوقويڭ. اوقودقجه، رسالهلر فيضآور نورلرى صاچييورلر. اوقودقجه إشتياقه گتيرييورلر، اوصانج ويرمييورلر. باشقه كتابلرى بر ايكى دفعه اوقوسهڭ، إنسانه اوصانج ويرييور. حالبوكه رسالهلر اويله دگل، اوقودقجه باشقه باشقه ايمان حاللرى تلقين ايدييورلر.
دونهجگم بالادهكى رؤيانڭ تعبيرينه؛ عقلم يتيشديگى قدر تعبير ايدهجگم، اللّٰه خير ايتسين.
برى بيوك، برى كوچك فابريقهدن، بيوك فابريقه ايسه استادِ محترمدر. فابريقهنڭ ايچريسنده بولونان عجيب و غريب، بديع آلَتلر ايسه، بو زمانه قدر هيچ بر إمامڭ سويلهمهديگى كلمهلرى و ايمان تلقيناتلرينى ياپان رسالة النور أجزالريدر. او كوچك فابريقه ايسه؛ رسالهِٔ نورلرى كيم اوقويوب يازارسه، او دخى كوچك فابريقهيه
— 168 —
بڭزهيهجك. ايچريسندهكى بديع آلَتلر ايسه، رسالهِٔ نورڭ دستورلرى، حقيقتلرى و مسائلِ ايمانيهدر. اوقويان و يازان إنسانلر، اويله قوّتلى، صارصيلماز ايمانلرى بولاجقلردر. فابريقه حركتى ايسه، رسالهلرى اوقويوب يازان آدملرڭ كمالِ شوق و هيجانله چاليشمالريدر. گورمش اولديغم ولايت ايسه؛ ولايتِ كبرا يوللرينى گوسترن رسالهِٔ نوردر. بو رؤيايى تقويه ايچون، بر رؤيا داها سويلهيهجگم: "منامده، إستانبوله يايا اولارق ايكى دفعه گيتدم. إستانبوله وارديغمده، دكّانلرى هپ آچيقدر، ايچنده صاحبلرى يوقدر، دكّانلرڭ ايچنده (صندوقلرده) بيوك بيوك ميخلر گوردم و باشقه دمير پارچهلرى ده واردى. بونڭ اوزرينه معنوى رحمت ياغاركن، إستانبولدن يايا اولارق عودت ايتدم."
اللّٰه أعْلَمُ بونڭ تعبيرى ده، دنياده إستانبول بيوك و گوزل مملكت اولديغى گبى، اويله ده رسالهلر و مكتوبات النور ولايتِ كبرا يوللرينى گوسترر. دمير گبى قوّتلى، ألماس ميخلر گبى حقيقتڭ برهانلرينى صاتيشه چيقاران و هر رساله بر قدسى دكّان حكمنه گلن بر مشهرِ نورانيدر. او سرگيده، ايمانى نورلر تشهير ايديلييور. و ولايتِ كبرا يوللرينى گوسترديگنى، ايكى كرّه ايكى درت ايدر درجهسنده قناعتم گلمشدر.
ايكنجى گورديگم رؤيانڭ تعبيرى، اللّٰه أعْلَمُ بويله اولسه گركدر: قبلهيه قارشى قيشله ايسه، معنوى اللّٰهه عسكر اولان گنجلرڭ إسپارطه ولايتندهكى گنيش درسخانهلرينه إشارتدر. أكمگى طاغيدان ذات ايسه، استادِ محترم سعيد نورسيدر. و أكمك پيشيرن فرون ايسه، استاديمڭ خصوصى مدرسهسيدر. فرونڭ أكمگنڭ مشتريلرى ايسه؛ رسالهلرى اوقويوب لذّتنى آڭلايان، بنم گبى و آرقداشلرم گبى هَلْ مِنْ مَزِيدٍ ديينلردر.
أوت استادِ محترم، إنسانلره معنوى أكمك طاغيتيجيدر. بو فرونده چوق إشارتلر واردر. عقلم بو قدر يتيشييور. گنجلرڭ آياقده اولماسى ايسه، گنجلرڭ ايمانى رسالهلرى اوقويوب ايمانلرى قوّتلنهجگنه إشارتدر. او طاتلى و ييدكجه نقصان اولميان اوزوم و أكمك ايسه، هر شيدن داها طاتلى إعجازِ قرآن أسرارينه و ايمانڭ أنوارينه إشارتدر كه، اونلرى رسالهِٔ نور طاغيتييور. عاجز طلبهڭز ايسه، گنجلرڭ باشنده و صاغ طرفده
— 169 —
بولونديغم ايسه؛ گنجلره إحسانِ إلٰهى، إكرامِ إلٰهى و استادِ محترمڭ همّتيله او گنجلره وسيله اولاجغمه إشارتدر إن شاء اللّٰه. بنم عقلم بو قدر ايرييور. بو قدر تعبير ايدهبيلدم. رؤيالريمڭ إصلاح و تعبيرينى رجا ايدرم.
يگرمى گون ظرفنده بر رؤيا داها گوردم: أگيردير گولينڭ كنارنده، يعنى چاقيللغنده بولونويورمشم. بو دڭزڭ كنارنده بيوك بر بياض چادير قورولمش. چاديرڭ ايچنده، بيوك بر ديرگڭ ديبنده استادم سعيد بولونويور. بو أثناده ألنه بيوك بر قيرمزى قاپلى كتاب آلوب، چاديرڭ ديرگنه طايانهرق او كتابى اوقودى. بِالآخره خارجدن، قبله طرفندن محمود إسمنده گنجدن، يشيل ألبسهلى بريسى گلوب استاديمڭ ألندن او كتابى (يعنى اوقوديغى خطبهيى) ايستدى و آلدى. چاديردن محمود إسمندهكى گنج طيشارىيه چيقدى، قبلهيه قارشى، آياق اوزره خلقلره ديدى كه: "بو آنه گلنجهيه قدر بويله بر خطبهيى هيچ بر إمام اوقومامشدر" دييهرك، او خطابهيى آلوب قبلهيه قارشى گوتوردى. او آنده اوياندم. اللّٰه خير ايتسين.
بو رؤيايى ده بيلديگم قدر تعبير ايدهجگم: او دڭز ايسه، شريعتِ محمّديهدر (عصم). او چادير ايسه إسپارطه ولايتيدر. او خطبه ايسه، رسالة النور و مكتوبات النوردر. خطبهيى گوتورن يشيل ألبسهلى گنج محمود ايسه، يا شيخِ گيلانى، يا إمامِ ربّانيدر. رسالهلر مقامِ محمود يولنى تعريف ايدييورلر. استاديمڭ خطبهسى اولان رسالهِٔ نور، بو زمانڭ بر مهديسى و مجدّديدر.
أى كُرهِٔ أرضده بولونان گنجلر، خواجهلر و خليفهلر! بيڭ سنهدر إنسانلرڭ آراديغى مهدى حضرتلرينڭ پيشدارى و مژدهجيسى استاديمڭ نشر ايتديگى رسالهِٔ نوردر. أى بنم قارداشلرم! بنم گبى عاجز بر طلبهنڭ اوقوماسندن، آڭلاماسندن نه چيقار؟ استاديمه نه سؤال آچابيليرم؟ قاچ كتاب اوقودم ده سؤال آچايم و مسئله حلّ ايدهيم؟ نه گبى سؤال صورهيم؟
دنياده چوق كتابلر واردر و او كتابلرى اوقومشسڭزدر. اوقوديغڭز كتابلرڭ هپسنى ده آڭلاديڭز مى؟ على كلّ حال آڭلايهمديغڭز مسئلهلر چوقدر. استاديمه سؤال آچيڭز،
— 170 —
ميدانه علم چيقسين و ايمان حقيقتى چيقسين ده دنياده بولونان اوچ يوز أللى ميليون مسلمانلر ده إستفاده ايتسينلر. نه قدر مشكلاتڭز وارسه حلّ ايديلسين، بزم گبى عاجزلر ده إستفاده ايتسين.
أى خواجهلر و أهلِ قلب! صورهجغڭز سؤاللرڭ جوابلرينى رسالهِٔ نورده بولابيليرسڭز. أهلِ كشف و قلبدن بريسى، بنم گبى عاجز بر إنساندن مهدىيى صورويور، "نه وقت گلهجك؟" داها مهدىيى آڭلايهمامش. دابّة الأرض كيملر اولديغنى بيلمييور. بونلره دائر، رسالهلرده برر بحث واردر. هر مشكل سؤالڭ جوابنى او رسالهلردن آرايڭز، بولورسڭز.
أى خواجهلر و خليفهلر! بزم علممز بزه يتر دييوب، ييلديز بوجگى گبى شوقڭزه، علمڭزه آلدانمهيڭ. إنسانڭ كندى بيلديگى كندينه كافى گلمز. هر إنسان، هر مسئلهيى يالڭز آڭلايهماز. اويويورسڭز! اويوديغڭز مقدار آرتيق يتر! اويانمالى...
پدر و والدهم و جمله آرقداشلرم و برادرم على چوق سلام ايدوب، ايكى أللرڭدن اوپر و دعا ايتمكدهدرلر.
قلهاوڭنده صوفى اوغلى
طلبهڭز مصطفى خلوصى (رح)
٭ ٭ ٭
(رسالهِٔ نورڭ تسويدنده چوق خدمتى سبقت ايدن تميز قلبلى، إخلاصلى، گوزل بر حافظ، مدقّق بر خواجه اولان حافظ خالدڭ بر فقرهسيدر.)
رسالهِٔ نورڭ مؤلّفى بديع الزمان، نادرهِٔ جهان، خادمِ قرآن سعيد نورسى حقّنده حسّياتمدن بيڭدن برينى بيان ايدييورم:
استادم (كنديسى) نور إسمِ جليلنه مظهردر. بو إسمِ شريف، كنديلرى حقّنده بر إسمِ أعظمدر. كندى قريهسنڭ إسمى نورس، والدهسنڭ إسمى نوريه، قادرى
— 171 —
استادينڭ إسمى نور الدين، نقشى استادينڭ إسمى سيّد نور محمّد، قرآن استادلرندن حافظ نورى، خدمتِ قرآنيهده خصوصى إمامى ذى النّوريْن؛ فكرينى، قلبنى تنوير ايدن آيتِ نور اولماسى و مشكل مسائلنى ايضاحه واسطه اولان نور تمثيلاتى غايت قيمتداردر. رسائلڭ مجموعنه رسالهِٔ نور تسميهسى، نور إسمى اونڭ حقّنده إسمِ أعظم اولديغنى تأييد ايتمكدهدر.
رسالهِٔ نور آدلى خارقه تأليفاتنڭ بر قسمى عربى اولمقله برابر، رسالهِٔ نور أجزالرى شيمدىيه قدر يوز اون طوقوزه بالغ اولمشدر. هر بر رساله، كندى موضوعنده خارقهدر. غايت يوكسك اولمقله برابر، اوننجى سوز إسميله إشتهار ايدن حشره دائر اولان رسالهسى پك خارقهدر، جامعدر. علماجه صِرف نقلى اولان حشرى و نشرى، غايت قوّتلى و قطعى دلائلِ عقليه ايله إثبات ايتمشدر. اونڭله چوقلرڭ ايماننى قورتارمشلر.
هُوَ الَّذِى جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَ الْقَمَرَ نُورًا
آيتنڭ سرّيله دييهبيليرم كه؛ رسالهِٔ نور بر قمرِ معرفتدر كه، شمسِ حقيقت اولان قرآنِ معجز البيانڭ نورينى إستفاضه أيلهمش كه،
نُورُ الْقَمَرِ مُسْتَفَادٌ مِنَ الشَّمْسِ
اولان مشهور قضيهِٔ فلكيهيه ماصدق اولمشدر. هم دييهبيليرم كه، استادم قرآن حقّنده بر قمر حكمنده اولوب، سماءِ رسالتڭ شمسى اولان رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامدن (نورى إستفاده) ايدوب، رسالهِٔ نور شكلنده تظاهر ايتمش.
استادم، باشقهلرنده نادرًا بولونان ممتاز خصلتلرندن، ظاهرى طورينڭ پك فوقنده بر وضعيت گوسترييور. ظاهر حاله باقيلسه، علمِ حالى بيلمييور گبى گورونويور؛ بردن، باقارسڭ بر دريا كسيلييور. مأذون اولديغى مقدارى و رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامدن إستفاده درجهسى نسبتنده سويلر. رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامدن جهتِ إستفادهسى اولماديغى وقتلرده، يڭى آى گبى محويت گوسترر. بنده نور يوق، قيمت يوق دير. بو خصلتى ده، تام تواضعدر و مَنْ تَوَاضَعَ رَفَعَهُ اللّٰهُ حديثيله تام عامل اولماسيدر. ايشته بو خصلت ايجاباتندندر كه؛ بزم گبى طلبهلرندن بعض مسائلِ علميهده
— 172 —
مخالفت بولونسه، اونلرڭ سوزلرينى ايچنده آرار، حق بولديغى وقت، كمالِ تواضع ايله و لذّتله قبول ايدهرك تسليم ايدر. ما شاء اللّٰه دير. سز بندن داها ايى بيلديڭز دير، اللّٰه راضى اولسون دير. حق و حقيقتى، نفسڭ غرور و أنانيتنه دائما ترجيح ايدر. حتّى بن بعض مسئلهلرده مخالفت ايدييوردم. بڭا قارشى غايت ملتفت، ممنونانه بر طور آلير؛ أگر ياڭليش ياپسهم، گوزلجه، طماريمه طوقونميهرق بنى ايقاظ ايدر. أگر گوزل بر شى سويلهمش ايسهم چوق ممنون اولور.
استادم بِالخاصّه حكمتِ حقيقيه فنّنده، يعنى حكمتِ شريعت و إسلاميت نقطهسنده پك خارقهدر و حكمتِ بشريهده دخى چوق ايلريدر. حتّى او علمده، أفلاطون و ابن سينايى گچمش دييهبيليرم.
بوندن اون اوچ سنه أوّل، "دار الحكمة الإسلاميه" أعضاسندن ايكن، كوچكدن بَرى شيمدىيه قدر معنًا إذنِ إلٰهى ايله اونڭ بر معينى و ناصرى و محافظى اولان قطبِ ربّانى و قنديلِ نورانى عبد القادرِ گيلانى (عليه نظر الرحمانى) حضرتلرينڭ فتوح الغيب رسالهسنى تفألًا آچديغى أثناده،
اَنْتَ فِى دَارِ الْحِكْمَةِ فَاطْلُبْ طَبِيبًا يُدَاوِى قَلْبَكَ
عبارهسى چيقدى. او عباره، اونڭ حقّنده پك معنيدار اولارق، أسكى سعيدى يڭى سعيده چويرمسنه سببيت ويرمشدر. أسكى سعيد اولديغى زمانلرده، إنگليزلرڭ دينى سؤاللرينه غايت لطيف و مسكت بر جواب ويرمشدر. و علمِ منطقده، ابن سينانڭ تأليفاتندن گچهجك "تعليقات" نامنده خارقه بر رسالهسى وار. إشكالِ منطقيهيى قياسِ إستقرائى جهتيله اون بيڭه قدر إبلاغ ايدوب، هيچ بر عالمڭ يتيشهمديگى بر درجهِٔ إحاطه گوسترمش. "سنوحات" إسمنده بر رسالهسنده گوردم كه؛ رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام، عالمِ معناده، بر مدرسهده اوڭا درس ويرديگنى گورمش. او درسِ معنويهيه بناءً "إشارات الإعجاز" نامندهكى خارقه تفسيرى يازمش. بڭا بر گون ديدى كه:
"حربِ عمومى حادثات و نتائجلرى مانع اولماسه ايدى، إشارات الإعجازى اللّٰهڭ توفيقى و إذنى ايله آلتمش جلد يازاجقدم. إن شاء اللّٰه رسالهِٔ نور، أخيرًا او متصوّر خارقه تفسيرڭ يرينى طوتهجق."
— 173 —
استادمله يدى سكز سنه مصاحبتم أثناسنده مهمّ مشهوداتم چوقدر. فقط اَلْقَطْرَةُ تَدُلُّ عَلَى الْبَحْرِ موجبنجه، دريايه دلالت مقصدى ايله بو فقره كافى گورولدى. چونكه استادمدن إفتراق زمانى ايدى، عجله يازدم. استادم، وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ آيتنڭ سرّيله چوق دفعه يانلرنده بنى مصاحب بولمق حقّنى و توجّه دعاسيله يرينه گتيرهجكلرينه أمينم.
حافظ خالد (رح)
٭ ٭ ٭
(خلوصى بگڭ فقرهسيدر)
عزيز، محترم، مشفق و مكرّم استادم!
بو دفعه إرسالنه عنايت بويوريلان رسالهِٔ نور أجزالرينڭ درت قسملق فهرستهسنى آلدم. داها أوّل اوتوز برنجى مكتوبڭ اون اوچنجى و اون دردنجى لمعهلرينى آلمش، فقط إحتساسلريمى عرضه موفّق اولامامشدم. فهرستهلر درت طرفمى آيدينلاتديلر و إعتقادده بر اولوب، چوق متين حكمتلرله بعض أعمالده آيريلقلرى اولان درت مذهبِ حق گبى؛ بو فقيره حقّه، حقيقته، صدقه، ايمانه، نوره، رضايه گيدن يوللرى گوسترديلر. حادثاتِ دنيويه مشغلهسى، شيمدىيه قدر باشمدن گچمهمش بر طرزده بنى يورموش. قوجه بر دائرهنڭ مادّى و معنوى آغير يوكى آلتنده، تك باشمه قالديغمدن چوق بوڭالمشدم.
عزيز استاديمڭ اوتوز برنجى مكتوبڭ برنجى لمعهسيله توصيه بيورديغى أورادڭ قوّتى، رسالهِٔ نورڭ فيضى، مشفق استاديمڭ مستجاب دعاسى و استاديمڭ استادى حضرتِ غوثڭ ِللّٰه الحمد أڭ كوچك حاجتمى گورهجك قدر ظاهر همّتى، محضا بر لطف و فضلِ إلٰهى أثرى اولارق دوام ايدهبيلديگم صلواتِ شريفه بركاتيله ظهور ايدن إمدادِ رسالتپناهى و جنابِ اللّٰهڭ نهايتسز إنعام و إحسان و عنايتى سايهسنده، (يوز بيڭلر حمد و شكرلر اولسون) يأسه و فتوره دوشمكدن قورتولمش.. يالڭز، حضورِ معنويڭزه بر قاچ سطرلق عريضه ايله چيقمق گج قالمشدر.
— 174 —
حقيقةً، ألماس قلملى چوق قيمتلى قارداشلريمڭ آثارِ نورڭ جمع و تكثير و نشرنده گوستردكلرى غيرت و همّت و سَوْگيلى استاديمزه بو قدسى وظيفهده ياپدقلرى معاونت، هر درلو تقديرڭ فوقندهدر. اللّٰه ذو الجلال جملهسندن راضى اولسون و نشرِ أنوارِ قرآنيهده دائمى موفّقيتلره مظهر بيورسون.
اوتوز برنجى مكتوبڭ اون اوچنجى و اون دردنجى لمعهلرنده، او قدر بيوك درسلر، او قدر عظمتلى حقيقتلر، او درجه شعشعهلى حكمتلر و نورلى، قدسى، لاهوتى فيضلر مندمجدر كه، بو بيچاره قارداشڭزڭ سونوك ذكاسى، قيصه دوشونجهسى، پريشان، مشوّش دماغى ايله، حسّ ايدهبيلديگى ذوقلرى إفاده ايتمسنه إمكان يوقدر.
"إدراكِ معالى بو كوچك عقله گركمز،
زيرا بو ترازى او قدر ثقلتى چكمز."
اون اوچنجى لمعهنڭ اون اوچ إشارتله بيانى، سورة الفلق و سورة الناس آيتلريله،
وَقُلْ رَبِّ اَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ ٭ وَاَعُوذُ بِكَ رَبِّ اَنْ يَحْضُرُونِ
آيتلرينڭ مجموعِ عددينه ويا بو ايكى سورهنڭ هر برنده اوقونمقده اولان "اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ" عدديله و فاتحه باشده صاييلمازسه، يوز اون اوچنجى سورهيه تام و لطيف توافق و إشارت گوسترمسى نظرِ دقّتى جلب ايتمكدهدر. هر إشارتڭ نهايتنده، او إشارتدهكى حقائق، بر قاچ أنسب و أعلا كلمه ايله إفاده ايديلمشدر كه، بوندن داها قوّتلى بيان اولاماز. إحتساسمى، بو إشارتلردهكى كلمهلرله قيصهجه عرض ايدهجگم.
برنجى إشارت:شيطانڭ و اونڭ شريك و معينلرى اولان أهلِ ضلالتڭ شرّندن آنجق شريعتِ محمّديه (عصم) ايله عامل و سنّتِ أحمديه (عصم) ايله متمسّك اولمقله قورتولمق إمكانى اولديغنى،
ايكنجى إشارت:كفره گيرن أهلِ ضلالتڭ كميةً چوقلغنڭ قيمتسزلگى؛ شيطان و عونهلرينڭ تسلّطلرينه قارشى، إستعاذه، إستغفار، حفظِ إلٰهىيه إلتجا و تقوا ايله سنّتِ سنيهيه ياپيشمقدن باشقه چاره اولماديغنى،
— 175 —
اوچنجى إشارت:ظاهرًا جزئى خطا و عصيانله چوق بيوك تخريبات ياپمقده اولان حزب الشيطانه قارشى، أڭ قوّتلى قلعه اولان قرآنى قلعهيه إلتجا لازم گلديگنى،
دردنجى إشارت:
مَا اَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ وَمَا اَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ
آيتنه بر نوع تفسير ماهيتنده، جزئى إختيار و ايجادسز كسب ايله شرلره سببيت ويرن شيطانڭ مدهش تخريباتنه قارشى، إستغفار و اللّٰهه إلتجا و سنّتِ سنيهيه رعايت إقتضا ايتديگى،
بشنجى إشارت:قرآنِ حكيمڭ عظيم ترغيب و تشويقلرينڭ تام يرنده اولوب، أهلِ ايمانڭ دسائسِ شيطانيهيه قاپيلمالرى، ايمانسزلقدن و ايمانڭ ضعيفلگندن ايلرى گلمديگنى؛ هم گناهِ كبائرى ايشلهينلرڭ كفره گيرمدكلرينى،
فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ
ايكى آيتله ثابت اولديغنى و نهايت جنابِ أرحم الراحمينڭ غفور و رحيم إسملرينى ملجأ و تحصّنگاه ياپارق شيطاندن إستعاذه ايديلمهسنى،
آلتنجى إشارت:تخيّلِ كفرى، تصديقِ كفرله إلتباس و تصوّرِ ضلالتى، ضلالتڭ تصديقى صورتنده گوسترن دسائسِ شيطانيهدن قورتولمق ايچون، حقائقِ ايمانيه و محكماتِ قرآنيهيه صاريلمق و لمّهِٔ شيطانيهدن گلن دسيسهلره قارشى إستعاذه ايتمك و هر ايكى معنوى يارهيه قارشى سنّتِ سنيهيى مرهم ياپمق ايجاب ايتديگنى،
يدنجى إشارت:أركانِ ايمانيهدن برى اولان قدره تأويلسز ايمان ايتمك لازم اولديغنى و گناهِ كبيرهيى ايشلهين مؤمن قالابيلهجگنى... فقط شيطانلرڭ تخريباتنه قارشى جنابِ حقّڭ بيڭ بر إسمنڭ تجلّى ايتمكده اولديغنى، أهلِ سنّت و جماعت اولان أهلِ حق مذهبندن آيريلمامق و قرآنڭ چتين و متين قلعهسنه گيرهرك سنّتِ سنيهنڭ مقتضاسنه توفيقِ حركت أيلهمكله قورتولمغه موفّق اولونهجغنى،
سكزنجى إشارت:كفر و ضلالت يولنده، إنسانلرڭ ناصل إختيارلريله سلوك ايتدكلرينى و بونلرڭ ناصل حيات گچيرهبيلدكلرينى علىّ الأعلا بر طرزده درس ويردكدن
— 176 —
صوڭره، أهلِ ايمان ايچون قرآنڭ حمايهسى آلتنه ايمانِ تام و إعتقادِ كامل ايله گيرمك و سنّتِ سنيهنڭ دائرهِٔ نورانيهسنه سَوه سَوه داخل اولمقلغڭ نه قدر گوزل اولديغنى،
طوقوزنجى إشارت:حزب اللّٰهڭ نهدن چوق دفعه حزب الشيطان اولان أهلِ ضلالته مغلوب اولدقلرينى؛ مدينه منافقلرينڭ ضلالتده إصرار ايدهرك، هدايته گيرمهملرى و رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ ايكى محاربهدهكى مغلوبيتنڭ حكمتنى بيان ايدهرك، او سيّد المرسلينڭ سنّتنه إتّباع سايهسنده موقّت آجيلرڭ گچهجگنى،
اوننجى إشارت:إبليسڭ أڭ مهمّ بر دسيسهسى اولارق كندينه تابع اولانلره كندينى إنكار ايتديرديگندن، درت مثال ايله ايضاح صورتيله بحث؛ أهلِ ايمانه، جنّ و إنس شيطانلرينڭ شرلرندن، اللّٰهه إلتجا ايتمكله سلامته قاووشيلاجغنى،
اون برنجى إشارت:جِرم و جسمى كوچك، جُرم و ظلمى بيوك، عيب و ذنبى عظيم بيچاره إنسانى؛ كائناتڭ حدّتندن، مخلوقاتڭ نفرتندن، موجوداتڭ ئوفكهسندن قورتارمق ايچون قرآنِ حكيمڭ دائرهِٔ قدسيهسنه گيرمگه و سنّتِ سنيهيه إتّباع أيلهمگه دعوت ايتديگنى،
اون ايكنجى إشارت:محدود گناهلره جهنّمله مقابلهنڭ محضِ عدالت اولديغنه، جهنّمڭ جزاىِ عمل، جنّتڭ فضلِ إلٰهى ايله اولديغنه؛ سيّئهنڭ آز يازيلوب، حسنهنڭ چوق يازيلماسنه؛ أهلِ ضلالتڭ موفّقيتلرينڭ، (حاشا) كنديلرنده حقيقت اولديغنه ويا أهلِ حقده ضعف بولونديغنه دلالت ايتمديگنى گوسترن درت مراقلى سؤاله غايت فصيح و بليغ جوابلر ويرمك صورتيله، أهلِ ايمانى، رَاْسُ الْحِكْمَةِ مَخَافَةُ اللّٰهِ دستورينه، هر درلو سعادتى جامع اولان قرآن و سنّت شاهراهنه گيرمگه تشويق ايتديگنى،
اون اوچنجى إشارت:اوچ نقطهسيله، شيطانڭ دسيسهلرينه مبتلا اولان بيچاره إنسانه، حياتِ دينيه، حياتِ شخصيه و حياتِ إجتماعيه سلامتى و صحّتِ فكر و إستقامتِ نظر و سلامتِ قلب ايچون محكماتِ قرآنيه ميزانلريله و سنّتِ سنيه ترازيلريله
— 177 —
أعمال و خاطراتنى طارت و قرآنى و سنّتِ سنيهيى دائما رهبر ياپ و "اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ" دييهرك جنابِ حقّه إلتجاده بولون، دييه چوق قيمتلى توصيهده بولونديغنى و خِتَامُهُ مِسْكٌ نوعندن اون اوچ إشارت حالنده تفسير اولونان سورة الناس و ايكى آيتى تكرار ايله درسه نهايت ويرديگنى، غايت ذوقلى و شوقلى و علاقهلى بر صورتده بيان و إفاده أيلهمكدهدر.
اون دردنجى لمعهنڭ برنجى مقامنى تشكيل ايدن ايكى مسئله بنجه چوق مهمدر. بو درسڭ تقرير و تحريرينه وسيله اولان رأفت بك قارداشمزدن اللّٰه راضى اولسون. ايكنجى مقام باشلى باشنه بر شاه أثردر. "بسم اللّٰه الرحمن الرحيم" حقّندهكى بيان بويوريلان آلتى سرّ، اويله بر خزينهِٔ أسرارِ ربّانيدر كه؛ آنجق رحمٰنِ رحيمڭ عنايتيله بو مبارك أثرى اوقويوب آڭلايانلر اوندن ذوق آلابيليرلر.
بوندن أوّلكى بر مكتوبده، إختيارسز برنجى سوزى تشكيل ايدن "بسم اللّٰه الرحمن الرحيم" حقّندهكى مبارك أثردن، قلبِ عاجزىيه گلن بعض خوش تفكّراتدن بحث ايتمشدم. دائما شفقتله دعا و درسلرندن إستفاده ايتديرن معزّز استادم، بنم داها أوّلدن ده "بسم اللّٰه الرحمن الرحيم" ايچندهكى رحمٰن و رحيم إسملرينڭ حكمتِ تخصيصى خصوصندهكى سؤالمه، ايكنجى و مطنطن بر جواب داها لطف ايتمش اولويورلر. بو مظهريتدن طولايى، خالقِ رحيمه نه قدر شكر ايتسهم آزدر.
فهرستهيى حرفى حرفنه هنوز اوقويهمدم، فقط إن شاء اللّٰه اوقويهجغم. اون برنجى مكتوبڭ نهلرى إحتوا ايتديگنى اوگرندم. يازيلميان و رحمتِ إلٰهيهدن يازيلماسنه موفّقيت نياز اولونان آثارڭ ده نشرينه موفّقيتڭزى، ألطافِ سبحانيهدن تضرّع و نياز أيلرم. اوتوزنجى سوزڭ، محكمه باش كاتبنى ناصل تهديد ايتديگى خاطرهسنى تماميله گوزيمڭ اوڭنه گتيردم.
فهرستهِٔ گلدسته: فهرسته نامى آلتندهكى بتون رسالهلرده يازيلى اولديغى طرزده دگلدر. تمامًا خصوصيت گوسترمكدهدر. سوزلرڭ و مكتوبلرڭ بر خلاصة الخلاصهسى دينهجك وضعيتدهدر.
— 178 —
آثارِ نورڭ بر زبدهسى، خزائنِ نورڭ ألماس آناختارى، رسائل و مكتوباتڭ نورلى قپوسى اولان بو خيرلى تأليفه سبب اولانلرى ده، مؤلّفنى ده، اللّٰه ذو الجلال و الكمال حضرتلرى، سعادتِ داريْنه مظهر بيورسون. آمين!
خلوصى
٭ ٭ ٭
(خسروڭ فهرسته حقّنده بر فقرهسيدر)
عزيز استادم!
سنهلردن بَرى وجوده گتيريلن مِثلسز آثاره، اوتوز برنجى مكتوبڭ اون بشنجى لمعهسيله اويله مِثلسز بر أثر داها علاوه بيورلمش اولويور كه؛ او شاه أثرلر، بويله شاه بر أثرى؛ او خارقه بديعيات، بويله بديع بر زبدهيى؛ او عجيب تأليفات، بويله عجيب بر مجموعهيى؛ او عظيم حقائق، بويله بر عظيم كلّياتِ حقائقى و او نورلى رسالهلر، بويله نورلى بر فهرستهيى ايستهيوردى. يوز بيڭلر شكر اولسون اول فيّاضِ مطلق حضرتلرينه كه؛ هيچ بر مؤلّفڭ موفّق اولامديغى بويله مِثلسز أثرى، خزينهِٔ رحمتندن إحسان ايتمكله، يوز يگرمى عدده واصل اولان كلّياتِ نورى، يوز يگرمى صحيفهدن آشاغى اولميان مِثلسز فهرستهسيله بر يرده طوپلامش بولونويور. بو رسالهنڭ منفعتى، فوائدى او قدر چوق كه؛ ايضاحه حاجت يوق. بو قيمتدار رساله، كندى كندينى لايق اولديغى بر طرزده مدح ايدييور. هم او قدر گوزل مدح ايدييور كه، فوقنده بيان اولاماز.
خسرو
٭ ٭ ٭
(درهلى حافظ أحمد أفندينڭ چوق معنيدار رؤيالى بر فقرهسيدر)
عزيز و مشفق استادم أفنديم!
بر گون عالمِ منامده بر صحراده گزركن، بر چوق غلبهلك أهالينڭ ايچنه گيردم. درسم اولان كلمهِٔ توحيده دوام ايدييوردم. او أهالينڭ جملهسى نصارا ايمش. بز آشكاره
— 179 —
كلمهِٔ توحيدى چكديگمزدن، هپسى بزه إشتراك ايتدى. هر يوز باشنده، "محمّد رسول اللّٰه" دييورم. او نصارالر، "عيسى روح اللّٰه" دييورلر. اونلره ديدم كه: "ياهو بز عيسى عليه السلامى تصديق ايدييورز." و كنديلرينه كلمهِٔ توحيدى اوقودم، "عيسى روح اللّٰه" ديدم. ايشته باقڭز، بن سزڭ پيغمبريڭزى تصديق ايدييورم، سز ده بزم پيغمبريمزى تصديق ايتسهڭز نه اولور، ديدم. "خاير! عيسى عليه السلام گوكدن اينمدكجه و سزڭ پيغمبريڭزى آشكار تصديق ايتمدكجه، بز تصديق ايتمهيز." ديديلر. بونڭ اوزرينه يانمده ايكى آرقداش بولوندى. لٰكن آرقداشلرم كيملر اولديغنى بيلهمييورم. "بز دعا ايدهلم ده، عيسى عليه السلام گلسين و بزى ناصل تصديق ايدييور، گورهجكسڭز." دعا ايتدك. ايكى كيشى، "آمين" ديديلر. لٰكن عيسى عليه السلام گلمهينجه متأثّر اولدق. ينه دعا ايتدك، "يا ربّى! بزى بونلرڭ ياننده نيچون محجوب چيقارييورسڭ؟" ديدك. "بو دين عالى دگل مى؟"
تخمينًا، آراسى بر ساعت ويا بر بچق ساعت صوڭره، قارشيدن اوچ كيشى چيقدى. الحمد ِللّٰه عيسى عليه السلام گلييور. باقدم بريسى صقاللى، ايكيسى شابِّ أمرد. ديدم: "عيسى عليه السلام اوتوز اوچ ياشنده اولديغى حالده گوگه خروج ايتدى.. نه ايچون صقالنده بياض وار؟" قلبمه گلدى كه، "اللّٰه أعْلَمُ عيسى عليه السلام دگلسه؟" بو ذات و ايكى آرقداشيله يانمزه گلديلر. دقّتله باقدم؛ استاديمزڭ سيماسى و ألبسهسيدر. بزم يانمزه گلنجه، بزم آلتيمز مغاره ايمش. يانندهكى ايكى كيشىيه أمر ايتدى: "شوراده كليدلى صليبلر، خاچلر وار. جملهسنى چيقاريڭز." چيقارديلر. نصارالره قارشى هپسنى قيردى و كلمهِٔ توحيد گتيروب پيغمبريمزى تصديق ايدنجه، بز ده نصارالره، "باقڭز، ايشته عيسى عليه السلامڭ وكيلى گلدى" ديينجه، جملهسى تصديق ايتديلر.
اللّٰه أعْلَمُ بو رؤيانڭ بر تعبيرى شودر كه: استاديمزڭ قرآنِ حكيمدن آلديغى و نشر ايتديگى رسالهِٔ نور واسطهسيله نصارانڭ بر قسمى إسلاميتى قبول ايدهجك و نصارا مسلمانلرى ويا خرستيان مؤمنلرى حكمنه گچوب استاديمزڭ سوزلرينى عيسى عليه السلامڭ سوزلرى نوعندن حسنِ قبول ايدهجكلرينه إشارتدر.
— 180 —
أوت رسالهِٔ نورده اويله بر قوّت واردر كه، آوروپانڭ أڭ معنّد فيلسوفلرينى دخى تسليمه مجبور ايدر. هر روحڭ بر إحتياجِ حقيقيسى اولان، حقيقى ايمان نورينى آرايان خرستيان موحّدلر، ألبته رسالهِٔ نورى گورسهلر (حضرتِ عيسى عليه السلامڭ وصاياسى نوعندن) قبول ايدوب صاريلاجقلردر.
درهلى مطاف
حافظ أحمد
٭ ٭ ٭
(عاصم بگڭ فقرهسيدر)
بو رساله فهرستهسى، حقيقةً منبعِ نور و مجمعِ حقيقتدر. الحقّ نور فهرستهلريدر. شويله سويلهيهبيليرم كه: اوتوز اوچ سوز، اوتوز اوچ مكتوبڭ هر برى، فيضانده اولان برر منبعِ نورِ حقيقت و گلستانِ باغِ جناندر. بناءً عليه بو متعدّد گللر باغنڭ هر بريسندن متعدّد گللر قوپاروب، درت قسم اوزرينه گللر دَمَتى ياپيلمش گبى، وجوده گتيريلمش بر أثرِ جهانقيمت اولديغنه قناعت ايتدم.
بو فهرستهلرى اوقومق؛ هر حالده و بهمهحال سوز و مكتوبلر رسالهِٔ شريفهڭزى گورمك، اوقومق، يازمق ايچون إنسانى إشتياق و غيرته سَوق ايدييور و شدّتلى قامچيلييور. فقيرجه نقصان اولان رسالهِٔ شريفهلرڭ هانگيسنى أوّلا يازهيم؟ چونكه هر برى بربرلريله نور و حقيقت مسابقهسنه چيقمش دييه، متلاشى و هيجانلى بر وضعيتدهيم. إن شاء اللّٰه (دعاىِ استادانهلريله) كافّهسنى يازارم. شوراسنى ده عرض ايتمك ايسترم كه: صبرى أفندى قارداشمڭ إلحاحى و ذاتِ استادانهلرينڭ إلهامى ايله فهرستهلرڭ تأليفى، چوق مصيب و خيرلى، هم حدسز حقيقتلره آناختار اولمشدر.
جنابِ حق، سَوْگيلى استاديمزى عافيتده دائم، عمرلرينه بركت و هر بر اُمورنده موفّقيت إحسان بيورسون ده، پك چوق زمانلر باشمزده تاجِ ظفر اولارق طاشييهلم و
— 181 —
خدمتِ قرآنده چاليشهلم، يورولالم، يول آلالم. و جمله مؤمنين ده إستفاده ايتسين و أهلِ بدعه و ملحدلرڭ ده باشلرى يره گلسين.
طلبهڭز
عاصم (ر ح)
٭ ٭ ٭
(قلهاوڭندن صارى بيچاق مبارك مصطفىنڭ قارداشى كوچك علىنڭ فقرهسيدر)
(بولونديغمز عصرڭ يارهليلرندن، معنوى دوقتوره محتاج بر گنجڭ فقرهسيدر)
عزيز، شفقتلى، محترم استادم!
بولونديغمز عصر، معنوى سفربرلك (حرب) زمانى اولديغندن، وجودمدهكى يارهلره باقدقجه، يارهلر گيت گيده داها فضلهلاشمقده ايكن.. بر گون ايشيتدم كه، "صاغدن صوله گچيڭز" دييه إعلان ايدييورلر. و اوتوز ايكى حرفڭ بر قاچ عددينى غائب ايدوب إعلان ايدنجه اويله بر ياره داها آچيلدى كه؛ أوّلكى يارهلرى اونوتديردى. ناصلكه نصِّ قرآنده:
اِذْ اَوَى الْفِتْيَةُ اِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوا رَبَّنَا اٰتِنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ اَمْرِنَا رَشَدًا
أصحابِ كهف أفنديلريمز بش ويا سكز دليقانلى (عصريمزدهكى تحمّل ايديلمهين فنالق گبى) او عصرده فنالقدن، فتنهدن قاچارق مغارهيه إلتجا ايتديلر. سببى ايسه؛ دينِ حق اوزره بولونان أهلِ ايمانى، زمانلرينڭ پادشاهى اولان داقيانوس پوتپرستلگه دعوت ايدوب.. قبول ايدنلرى پوتلره قربان كسديروب، قبول ايتمهينلرى قتلِ عام ايتديگى صيرهده، أصحابِ كهف أفنديلريمز مغارهيه چكيلديلر.
بن ده عصريمزه و يارهلريمزه باقدقجه، بتون گون روحم چيرپنمقده ايكن، "عجبا بو قارمهقاريشيق زمانده، بنم گبى بويله معنوى يارهلى گنجلر، او محكمهِٔ كبراده،
— 182 —
جنابِ واجب الوجود و تقدّس حضرتلرينڭ حضورنده، پيغمبريمز محمّد مصطفى عليه الصلاة والسلام أفنديمزدن ناصل شفاعت ديلهيهبيليرلر؟" دييهرك، بتون گون روحم آغلاردى. مادام محمّد عليه الصلاة والسلامه، بيڭلرجه مادّى و معنوى يارهليلر، ديلسزلر، نزول اولمش، بتون قلبى قرارمش، ايمانى يوق بدوى آدملر، محمّد عليه الصلاة والسلامڭ ياننه وارديغنده، بر ساعت، بر گون صحبتِ نبويده بولونور؛ صوڭره قوم و قبيلهلرينه رهبر و معلّم اولارق دونديلر. و مادام قيامته قدر باقى بيراقديغى قرآن و قرآنڭ تعيين ايتمش اولديغى معنوى دوقتورلر، قيامته قدر گلهجك مؤمنلره مادّى و معنوى دوقتورلق وظيفهسنى گورهجكلر. و شيمديكى حال ولايتمز داخلنده بولونان معنوى دوقتوره مراجعت ايدهيم دييهرك، روحم هر آن گزمكده ايكن بىهوش اولوب ياتدم.
بڭا رؤيامده اوچ شخص گوستريلدى. ايكيسنڭ إسمنى سويلهمديلر. ديگرى استادم بديع الزمانى، إسميله سويلهديلر. همان ألنه ياپيشوب أللرينى اوپدم. استادم عجله اولارق، جيبندن بر قلم و بر كاغد پارچهسى چيقاروب بڭا ويردى، همان اوياندم. پدر و والدهم أهلِ قلب اولديغندن، رؤيايى آڭلاتدم. پدرم "بو ذات بارلايه هنوز يڭى گلدى. بر ايكى سنه قدر اولدى. گيت، مراجعت ايت." ديدى. بن ديدم: "داها عسكره گيتمهدم، ياشم گنج. بويله بيوك معنوى بر دوقتورڭ ياننه بو يارهلر ايله ناصل گيدهيم و ناصل جرّاحيهسنه طايانهيم؟" بڭا "گيت" دينيلدى. خطاب ايكى اولدى. همان، صباحلين قالقوب گيتدم. استاديمى گورونجه، بر ايكى دقيقه تيترهدم. صوڭره، فسبحان اللّٰه ديدم. دوقتورى گورونجه او يارهلر بتون قوّتلريله باغيرييورلر. ويرديگى أجزالره تحمّل ايدهميهجكلر. او يارهلرى آچامادم. استادم ده طلبهلگه قبول ايدوب، بش وقت فرضى بيراقميهجغمه چوق چوق تنبيه ايتدى. عودتدن بر ايكى آى صوڭره، همان عسكره گيتدم. ترخيص اولونجهيه قدر؛ يگرمى ماه مقدَّم بو يارهلر ايچنده، هر ساعت و هر دقيقه، "اَلْمَوْتُ حَقّ ٌ" قضيهسنى دوشونوب، "عجبا بنم حالم نه اولور؟" ديردم. مملكته عودتمده، آغابگم مصطفىيى گورونجه روحم برآز گنيشلدى. عجبا، بو نرهدن ايلرى گلييور، ديدم. بر ايكى گون صوڭره، مبارك رمضانِ شريف گيجهسى اوچنجى خطاب اولارق، ينه رؤيامده، مملكتمزڭ كنارنده، استادم
— 183 —
بديع الزمان، ألنده بر عصا، چوبان اولوب دلّاللغنى إعلان ايدييور. و دييور: "بن قرآنڭ دلّالىيم" دييه يوكسك سسله باغيرييور، إعلان ايدييور. بن هيجانمدن همان اوياندم.
ديمك باقڭز أى قارداشلرم و بتون مؤمنلر! استادم حضرتلرى دگل مملكتمزه، بتون اوچ يوز أللى ميليون مسلمانه هر ساعت، هر دقيقه، هر آن باغيرييور. بنم گبى ظاهر قولاغيله ديڭلهمهيڭز، قلب قولاغيله ديڭلهيهلم كه، هر آن باغيروب چاغيرديغنى ايشيدهلم. مادام بو ألماس و جوهرلر، بو سرگيلر عصريمزه ويريلمش؛ بتون عصريمزده قزانجمزى ويرسهك، ينه او ألماسلرڭ برينڭ فيآتنى ويرهميهجگز. بهار موسمى گچمهدن بتون جوهرلردن آلالم. او جوهرلر ايسه، رسالهِٔ نور كلّياتيدر.
بن عاجز ده يگرمى دردنجى سوزڭ دردنجى و بشنجى دالنى اوقومغه و يازمغه باشلادم. و يارهلريمڭ برر برر قوروديغنى حسّ ايدنجه، مكتوبات و سوزلرى بتون قوّتمله يازمغه قرار ويردم. بنم گبى يارهلى قارداشلريمه، بتون مسلمانلره، بتون قوّتمله باغيرييورم: "أيواه! بو عصريمزده، بو يارهلر ايله ناصل إستراحت ايدهبيليرز، يوقسه!.. بو عصرڭ معنوى دوقتورى و علاجلرى ايسه، قرآندن ترشّح ايدن رسالهِٔ نور و مكتوبات النوردر. اونلره صيقى صاريلالم."
عاجز طلبهڭز
على علوى
٭ ٭ ٭
(قلهاوڭى قريهسندن إبيش اوغلى محمدڭ بر فقرهسيدر)
محترم استادم أفنديم!
قارداشم مصطفى، رسالهلرى يازمغه باشلايالى بش سنه اولدى. مع الأسف ايكى سنهسنى ضايع ايتدك. اوچ سنهدن بَرى، رسالهلرى سائر آرقداشلرله برابر، خدمتمزڭ خارجنده هر زمان اوقويوب إستفاده ايدييورز. بعض، كويمزڭ أهلِ طريقت اولانلرى، بدايةً قارداشم مصطفىنڭ اوقوديغنه أهمّيت ويرمييورلردى.
— 184 —
بن ده بو اوقونان سوزلر هم طريقته، هم حقيقته پك موافقدر. بو زمانڭ يارهلرينه بر علاجدر دييوردم. و هر نه زمان يأس ايچريسنده قالسهم قارداشمڭ ياننه گلير، ايشيتديگم حقيقتلرى رسالهِٔ نوردن اوقوتور، دينلر و رسالهِٔ نورڭ ويرديگى فيضله يارهلرم تداوى اولور، گيدردم. هر هانگى بر مسئلهدن بحث ايديلسه، رسالهِٔ نورده أڭ اييسى واردر. يالڭز چوق إنسانلر وار كه، سوزلرڭ قيمتنى بيلمييورلر. بن ده؛ بتون بو سويلهنن سوزلره علاج، رسالهلرده واردر دييورم. اولانجه قوّتمله كُرهِٔ أرضه باغيرارق ديرم كه: "خارجده گورولن مرضلره علاج واردر."
أى قارداشلرم، إستفاده ايدهلم. بو رسالهلردن إستفاده ايتمهينلر نه قدر عقلسزدرلر. چوق شكرلر اولسون كه، بويله بر ذاتِ محترمه جنابِ حق بزى ايريشدردى.
للّٰهِ الْحَمْدُ وَ الْمِنَّةُ
جنابِ حقّڭ رحمتيله، إحسانيله، ألطافيله، استادِ محترمڭ همّتيله أهلِ طريقت ايله برلشدك. شيمدى سوزلرى چوق اوقويورز. و اونلر ده چوق إستفاده ايدييورلر، منفعتدار اولويورلر. سوزلرڭ حق اولديغنى تماميله آڭلاديلر. حتّى اوقومق ايچون، قارداشمى چوق زمان إجبار ايدييورلر. بر گون قارداشم مصطفى رسالهلرى يازمقلغم ايچون بنى تشويق ايتدى. بن ده يازمق ايچون يگرمنجى مكتوبى آلدم. إستنساخ ايتديگم بو مكتوبده اوچ توافق گوردم. سطرڭ يوقاريسنده ايكى دانه "نهايتسز" وار و آلتنده ده اوچ "دنيا" توافقى وار. بو حالدن متأثّر اولدم. دنيا بنى صالميهجق دييه يازمهيى بيراقدم. شيمدى تكرار نيّت ايتدم. بو نيّتمڭ اوزرينه بر رؤيا گوردم. استادِ محترم سياه مركبڭ اوزرنده راكبًا يانمه گلدى. شو مركبى صاغلام بر يولاره باغلا، أمر بيورديڭز. سز استاديمڭ گوسترمش اولديغڭز هر طرفى زنجيردن اولان يولارى مركبه طاقدم. صيقى اولارق باغلاندى. قيميلدانميهجق بر شكلده قالدى. بن ده آڭلادم كه؛ او مركب دنيادر. إن شاء اللّٰه دعاڭزڭ همّتيله، دنيامڭ باغلانديغنى آڭلادم. و مِنَ اللّٰهِ التَّوْفِيق دييوب استادِ محترممڭ همّتيله رسالهلرى يازمغه موفّق اولورم اميدندهيم، إن شاء اللّٰه.
— 185 —
يگرمنجى مكتوبى أليمده گوتوروركن، ميدانده ايدى. قارشيمده مختار اوطهسى اولديغندن، رسالهيى صاقلامشدم. او گيجه رؤيامده، استادِ محترممى بيوك بر دڭزده و دڭزڭ ايچريسنده سرايده گوردم. بزم كويڭ إنسانلرى ده او سرايڭ أطرافنده ايديلر. عاجز طلبهڭز طورو آته بينهرك ذاتڭزڭ ياننه واردم. او آدملر بڭا، دڭزدن ناصل آتلاديغمى صورديلر. بن ده او آدملره جوابًا: "آت يڭى نعللى اولديغندن هيچ زحمت چكمهدن گلدم." حالبوكه دڭز اينجه بر صورتده إنجماد ايتمشدى. او أثناده استادم قارشيمه چيقهرق، "نه ايچون سوزلرى صاقلايورسڭز؟ بوندن صوڭره سوزلر ميدانده اولاجق" ديديڭز. او أثناده بندن آت ايستديڭز. بن ده گوزل يورويشلى آتى گتيردم، او أثناده اوياندم. اللّٰه خير ايتسين.
عاجز طلبهڭز
حاجى محمد
٭ ٭ ٭
(قلهاوڭى قريهسندن ألماس قلملى مصطفىنڭ قيمتدار آرقداشى حافظ مصطفىنڭ فقرهسيدر)
أى فيّاضِ مطلق و واحدِ أحد اولان جنابِ اللّٰهه گيدن طريقِ مستقيم يولنى گوستروب، پك ألملى و پك خطرلى اُخروى حياتمڭ قورتولمسنه سبب اولان استادم أفنديم!
بوندن درت ماه مقدَّم، قرآنِ حكيمڭ ألماس، اينجى دكّانندن پيرلانطهلرى و وسعتمز قدر اُخروى خرجلغى آلمق اوزره زيارتڭزه آرقداشم مصطفى ايله وارمشدق. "نه ايچون گلديڭز؟" دييه شفقتلى بر تكديره بناءً متأثّرانه گرىيه دوندك. او تكديردن گلن شفقتلى و اجرتلى بر فورطنهيه طوتولدق. او زمان استاديمڭ إكسيرِ أعظم اولان او مبارك قلبنى رنجيده ايتديگمزى آڭلاينجه، ايكنجى بر تأثّر بڭا گلدى. بو زمانه قدر پك
— 186 —
عاجز، هيچ أندر هيچ اولان ضعيف روحم او تأثّرلر ايچنده فرياد ايدركن، شفقتلى طوقات رسالهسنده، بزم فورطنهلى طوقاديمزى ذكر ايدن استاديمزڭ حقّمزده نه درجه شفقتلى اولديغنى آڭلادق. او تأثّراتمز سروره قلب اولدى.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
بو مبارك ربيع الأوّلڭ اون ايكنجى گيجهسى (مبارك بر گيجهده) استاديمڭ پك ياقينمزده اولان إسپارطهيه هجرتى بنى او قدر ممنون و مسرور ايتدى كه، او يارهلر و برهلر و تأثّرلردن هيچ بر شى قالمادى. الحمد ِللّٰه ربيع الأوّل آيينڭ اون ايكنجى گيجهسى، دنيا و آخرت ياراديلماسنه سبب اولان، دنيا و آخرتى، ذرّهدن شمسه قدر بتون مكوّناتى ضيالانديران؛ قيامته قدر باقى، گونش گبى نورلى، فيضلى، غدالى شريعتى ايله آخرت قپوسنى آچان او مبارك ذاتِ فخرِ عالم (صلّى اللّٰه عليه و سلّم) أفنديمزڭ او مبارك گيجهده دنيايه تشريف بيورمسى، بتون مكوّناتى ممنون ايدهجك پك مبارك بر گيجهده استاديمڭ هجرتى، يعنى ربيع الأوّلڭ اون ايكنجى گيجهسى إسپارطهنڭ حريمنه داخل اولماسى و هجرتنڭ توافق و تصادف گلمهسى، بنى ينه او ألماس چارشوسنده پيرلانطهلرى وسعتمز قدر آلمق اوزره استاديمڭ زيارتنه يول آچدى. إن شاء اللّٰه بو هجرتڭز بيوك فتوحاته سبب اولاجقدر.
نتهكيم صلّى اللّٰه عليه و سلّم أفنديمزڭ مكّهدن مدينهيه هجرتى أثناسنده، فتحِ مكّه خبرينڭ جبريلِ أمين ايله نزولى، پيغمبريمزى و صحابه أفنديلريمزى ممنون ايتديگى گبى؛ استاديمڭ توافق ايدن هجرتى، فتوحاته سبب اولماسى، بنى و بتون مسلمانلرى ممنون و مسرور أيلهيهجكدر أفنديم.
إمام اوغلى حافظ مصطفى (رح)
٭ ٭ ٭
— 187 —
(إمام اوغلى حافظ مصطفىنڭ بر فقرهسيدر)
(بتون سوز و مكتوباتڭ برر مرشدِ كامل وظيفهسنى گوردكلرينه دائر خاطره گلن بر مكتوبدر)
استادم أفنديم!
بوندن بر سنه أوّل (سوزلر و مكتوباتى إستنساخ أثناسنده) بعض نكتهلر، كندى أمراضِ قلبيهمه موافق بر علاج گلديگندن "أوت بو نكتهيى آلتون يازى ايله يازمالى" دييه سويلردم. اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى لمعهلر تأليف ايديلدى. بتون سوز و مكتوباته فيضلريله آناختارلق ياپدى. شويله كه: قيشڭ أڭ شديد تهلكهلى و فورطنهلى زماننده (ييرتيجى حيوانلرڭ أڭ آزغين و قوّتلى زمانلرنده) گنيش صحراده، چامورلى بر يولده گيدن بر يولجينڭ إمدادسز، كيمسهسز، او تهلكهلر ايچنده، دوشه قالقه، يوزده طقسان طوقوز فورطنهلر و او ييرتيجى جاناوارلرڭ ألنده پارچهلانهجغى و تلف اولاجغى هنگامده، كندينى قورتارمق ايستهين او يولجينڭ گوزينه تصادف ايدن، صحرانڭ اورتهسندهكى چليكدن داها گوزل، پولاطدن داها قوّتلى ياپيلمش بر سرايه راست گلمسى، او يولجىيى او قدر ممنون و مسرور ايدر كه؛ حتّى او سرايه داها چابوق يتيشوب، ييرتيجى حيوانلر طرفندن پارچهلانماسندن خلاص اولمق ايچون قوشارق، عجلهسندن آياقلرينڭ بيله يره تماس ايتمسنى ايستهمهين بو يولجى، كنديسنڭ سرايه گيرمهسنه وسيله اولانلره، دگل بتون مالنى ويرمك، بلكه جاننى فدا ايدر.
ايشته عصريمزده سوزلر و مكتوبلر، او يولجينڭ سرايه راست گلمهسيله بتون تهلكهلردن قورتولديغى گبى، إنس و جنّ جاناوارلرينڭ تهلكهلرندن قورتولمق ايچون سوزلرڭ هر برى او قلعهدن داها صاغلام بر تحصّنگاه اولديغنه يوز بيڭ قناعتم واردر. ِللّٰه الحمد، او سرايڭ آناختار وظيفهسنى لمعهلرڭ فيضيله بولابيلدم. او تهلكهلردن بيچاره ضعيف روحمى قورتارمق ايچون ايچرىيه گيردم. گوردم كه: جنّت سكز طبقه اولوب،
— 188 —
هيچ بربرينه مانع اولماديغى و بڭزهمديگى گبى، برينه گيرديگمده اونڭ لطافتى أوّلكى گيرديگمڭ لذّتنى تازهلنديرديگى گبى، رسالهلر عينًا اويلهدر.
إمام اوغلى حافظ مصطفى (رح)
٭ ٭ ٭
(رسالهِٔ نورڭ تسويد و تبييضنده چوق خدمتى سبقت ايدن شاملى حافظ توفيقڭ رسالهِٔ نورڭ حقّانيتنه دائر إستخراجى بر فقرهسيدر)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
معلوم اولسون كه:"زبدة الرسائل عمدة الوسائل" نامنده قطب العارفين ضياء الدّين مولانا شيخ خالد قدّس سرّهنڭ مكتوبات و رسائلِ شريفهلرندن مقتبس نصايحِ قدسيهنڭ ترجمهسنه دائر بر رسالهيى اون اوچ سنه مقدَّم، بورسهده خواجهم حسن أفنديدن آلمشدم. ناصلسه مطالعهسنه موفّق اولامامشدم. تا بوگونلرده كتابلريمڭ آراسنده بر شى آراركن أليمه گچدى. ديدم: "بو حضرتِ مولانا خالد، استاديمڭ همشهريسيدر. هم إمامِ ربّانيدن صوڭره، طريقِ نقشينڭ أڭ مهمّ قهرمانيدر. هم طريقِ خالديهِٔ نقشيهنڭ پيريدر." رسالهيى مطالعه ايدركن حضرتِ مولانانڭ ترجمهِٔ حالندن شو فقرهيى گوردم:
أصحابِ كتبِ ستّهدن إمامِ حاكم مستدركنده و أبو داود كتابِ سُنَننده، بيهقى شعب ايمانده تخريج بيوردقلرى:
اِنَّ اللّٰهَ يَبْعَثُ لِهٰذِهِ الْاُمَّةِ عَلٰى رَاْسِ كُلِّ مِاَةِ سَنَةٍ مَنْ يُجَدِّدُ لَهَا دِينَهَا
يعنى "هر يوز سنهده جنابِ حق بر مجدّدِ دين گوندرييور." حديثِ شريفلرينه مظهر و ماصدق و مُظْهرِ تام اولان مولانا الشّهير قطب العارفين، غوث الواصلين، وارثِ محمّدى،
— 189 —
كامل الطريقة العليه و المجدّديه خالدِ ذو الجناحين قُدِّسَ سِرُّهُ إلخ...
صوڭره تاريخچهِٔ حياتنده گوردم كه، تولّدى (١١٩٣) تاريخندهدر. صوڭره گوردم كه، (١٢٢٤) تاريخنده سلطنتِ هندڭ پاىتختى اولان جهانآباده داخل اولمش. عبد اللّٰه دهلوى حضرتلرندن آلدقلرى فيوضاتِ معنويه ايله طريقِ نقشى سلسلهسنه گيروب مجدّدلگه باشلامش.
صوڭره (١٢٣٨) ده، أهلِ سياستڭ نظرِ دقّتنى جلب ايتديگندن، وطننى ترك ايدهرك ديارِ شامه هجرتله گيتمشدر. هم ايچنده گوردم كه، حضرتِ مولانانڭ نسلى، حضرتِ عثمان بن عفّان رضى اللّٰه عنهه منسوبدر.
صوڭره گوردم كه؛ ترجمهِٔ حالنده إستعدادِ فطرى و قابليتِ خارقه ايله، سنّى يگرمىيه بالغ اولمادن أعلمِ علماءِ عصر و علّامهِٔ وقت اولمش. سليمانيه قصبهسنده تدريسِ علوم ايله إشتغال أيلهمشدر.
صوڭره استاديمڭ تاريخچهِٔ حياتنى دوشوندم. باقدم، درت مهمّ نقطهده توافق ايدييورلر:
برنجيسى:حضرتِ مولانا (١١٩٣) ده دنيايه گلمش. استادم ايسه (١٢٩٣) ده. تام مولانا خالدڭ يوز سنهسى ختام بولدقدن صوڭره دنيايه گلمش.
ايكنجيسى:حضرتِ مولانانڭ تجديدِ دين مجاهدهسنه باشلانغيجى و مقدّمهسى، هندستانڭ پاىتختنه (١٢٢٤) ده گيرمش. استادم ايسه عينًا يوز سنه صوڭره، (١٣٢٤) ده عثمانلى سلطنتنڭ پاىتختنه گيرمش، مجاهدهِٔ معنويهسنه باشلامش.
اوچنجيسى:أهلِ سياست، حضرتِ مولانانڭ فوق العاده شهرتندن توهّم ايدهرك ديارِ شامه نقلِ مكان ايتديريلمسى، (١٢٣٨) ده واقع اولمشدر. استادم ايسه عينًا يوز سنه صوڭره (١٣٣٨) ده آنقرهيه گيدوب، اونلرله اويوشامايوب؛ اونلرى ردّ ايدهرك،
— 190 —
كوسهرك تكرار وانه گيدوب، بر طاغده إنزوا ايدركن (١٣٣٨) سنهسنى متعاقب، شيخ سعيد حادثهسنڭ وقوعى مناسبتيله أهلِ سياستڭ وهمنه طوقونمش. استاديمزدن قورقهرق بوردور و إسپارطه ولايتلرنده طوقوز سنه إقامت ايتديرلمش.
دردنجيسى:حضرتِ مولانا خالد، ياشى يگرمىيه بالغ اولمادن أوّل علّامهِٔ زمان حكمنده، فُحولِ علمانڭ اوستنده گورونمش، درس اوقوتمش. استادم ايسه، تاريخچهِٔ حياتنى گورنلره و بيلنلره معلومدر كه؛ اون درت ياشنده إجازت آلوب أعلمِ علماءِ زمانله معارضهيه گيريشمش، اون درت ياشنده ايكن، إجازت آلمغه ياقين طلبهلرى تدريس ايتمشدر.
هم حضرتِ مولانا خالد نسلًا عثمانلى اولديغى و سنّتِ سنيهيه بتون قوّتيله چاليشديغى گبى، استادم ده قرآنِ حكيمه خدمت نقطهسنده، مشربًا حضرتِ عثمانِ ذى النّوريْنڭ آرقهسندن گيدوب، حضرتِ مولانا گبى، رسالهِٔ نور أجزالريله (بتون قوّتيله) سنّتِ سنيهنڭ إحياسنه چاليشدى.
ايشته بو درت نقطهدهكى توافقات، تام يوز سنه فاصله ايله رسالهِٔ نورڭ تقويهِٔ دين خصوصندهكى تأثيراتى؛ حضرتِ مولانا خالدڭ طريقِ نقشيه واسطهسيله خدمتى گبى عظيم گورونويور.
(حاشيه): مادام حضرتِ مولانا خالد، ميليونلر أتباعلرينڭ إتّفاقلريله مجدّددر و باشدهكى حديثِ شريفڭ بر ماصدقيدر. و مادام تام يوز سنه صوڭره، درت مهمّ جهتِ توافقله برابر رسالهِٔ نور عين وظيفهيى گورويور. ديمك نصِّ حديث ايله، رسالهِٔ نور أجزالرى تجديد و تقويهِٔ دين وظيفهسنى گورويورلر.
استادم كندينه عائد مدح و ثنايى قبول ايتمييور. فقط رسالهِٔ نور قرآنه عائد اولوب، مدح و ثنا قرآنڭ أسرارينه عائددر. يالڭز استادمله حضرتِ مولانانڭ بر قاچ فرقى وار:
بريسى:حضرتِ مولانا، ذوالجناحيْندر. يعنى هم قادرى، هم نقشى طريقت
— 191 —
صاحبى ايكن، نقشيلك طريقتى اونده داها غالبدر. استادم بِالعكس قادرى مشربى و شاذلى مسلگى داها زياده اونده حكم ايدييور. بن استادمدن ايشيتدم كه: حضرتِ مولانا هندستاندن طريقِ نقشىيى گتيرديگى وقت، بغداد دائرهسى شاهِ گيلانىنڭ بَعْدَ الْممات حياتده اولديغى گبى، تحتِ تصرّفنده ايدى. حضرتِ مولانانڭ معنًا تصرّفى (بدايةً) جاىِ قبول گورهمهدى. شاهِ نقشبند ايله إمامِ ربّانينڭ روحانيتلرى بغداده گلوب شاهِ گيلانىنڭ زيارتنه گيدهرك رجا ايتمشلر كه؛ "مولانا خالد سنڭ أولادڭدر، قبول ايت!" شاهِ گيلانى، اونلرڭ إلتماسلرينى قبول ايدهرك مولانا خالدى قبول ايتمش. اوندن صوڭره مولانا خالد بردن پارلامش. بو واقعه؛ أهلِ كشفجه واقع و مشهود اولمشدر. او حادثهِٔ روحانيهيى، او زمان أهلِ ولايتڭ بر قسمى مشاهده ايتمش، بعض ده رؤيا ايله گورمشلر. استاديمڭ سوزى بوراده ختام بولدى.
ايكنجى فرق شودر كه:استادم كندى شخصيتنى مرجعيتدن عزل ايدييور. يالڭز رسالهِٔ نورى مرجع گوسترييور. حضرتِ مولانا خالدڭ شخصيتى، قطب الإرشاد، مرجع الخاص و العام اولمشدر.
اوچنجى فرق:حضرتِ مولانا خالد، ذوالجناحيْندر. فقط زمانڭ مقتضاسيله علمِ طريقتى و سنّتِ سنيهيى أساس طوتمق جهتيله طريقتى داها زياده طوتمشلر. او نقطهده صرفِ همّت ايتمش. استادم ايسه شو دهشتلى زمانڭ مقتضاسيله علمِ حقيقتى و حقائقِ ايمانيه جهتنى إلتزام ايدهرك، طريقته اوچنجى درجهده باقمشلر.
الحاصل:باشدهكى حديثِ شريفڭ "هر يوز سنه باشنده دينى تجديد ايدهجك بر مجدّدى گوندرييور" وعدِ إلٰهيسنه بناءً، حضرتِ مولانا خالد، (أكثر أهلِ حقيقتڭ تصديقيله) (١٢٠٠) سنهسنڭ يعنى اون ايكنجى عصرڭ مجدّديدر. مادام تام يوز سنه صوڭره، عينًا درت جهتده توافق ايدهرك رسالهِٔ نور أجزالرى عين وظيفهيى گورمش. قناعت ويرر كه (نصِّ حديث ايله) رسالهِٔ نور تجديدِ دين خصوصنده بر مجدّد حكمندهدر.
— 192 —
بنم استادم دائما دييور كه: "بن بر نفرم، فقط مشير خدمتنى گورويورم. يعنى قيمت بنده يوقدر. بلكه قرآنِ حكيمڭ فيضندن ترشّح ايدن رسالهِٔ نور أجزالرى، بر مشيريتِ معنويه خدمتنى گورويورلر."
استاديمى قيزديرمامق ايچون شخصنى ثنا ايتمييورم.
شاملى حافظ توفيق
٭ ٭ ٭
(رأفت بك و خسرو گبى رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ رسالهِٔ نور بركتنه إشارت ايدن بولدقلرى لطيف بر توافقدر)
رسالهِٔ نورڭ إسپارطهيه نه درجه رحمت اولديغنه دلالت ايدن بر توافقِ عجيبه:
رسالهِٔ نورڭ مظهر اولديغى عناياتڭ كلّيتندن مهمّ بر فردى ده شودر كه: إسپارطه ولايتى سكز سنهدن بَرى رسالهِٔ نورڭ مؤلّفنى سينهسنده صاقلامشدى و بارلا گبى شيرين بر ناحيهسنده (جنابِ حقّڭ لطف و كرميله) محافظه ايتمشدى. بو مدّت ظرفنده يواش يواش إنتشار ايدن رسالهِٔ نوردن إسپارطهده بيڭلر آدم ايمانلرينى تقويه ايتديلر. بِالخاصّه گنجلر پك چوق إستفاده و إستفاضه ايتديلر.
وقتا كه، استاديمزڭ بارلا گبى لطيف و شيرين بر محلدهكى صيقنتيلى و پك آجيقلى و أڭ قاتى قلبلرى آغلاتان إشكنجهلى أسارتى بيتدى. رسالهِٔ نورڭ مؤلّفى اولان استاديمزڭ نظرى جنابِ حقّڭ عونيله إسپارطهيه متوجّه اولدى. أوهامه دوشن بعض ظالم أهلِ دنيانڭ تشبّثكارانه حركاتِ ظاهريهسى بر سببِ عادى اولارق يڭى بر ظلمه هدف اولدى. استاديمز إسپارطهيه گتيريلدى.
— 193 —
فقط استاديمزڭ تشريف ايتديگى زمان، ياز موسمنڭ أڭ حرارتلى زمانى ايدى. ياغمورلر كسيلمش، إسپارطهيى إسقا ايدن صولر آزالمش، بر قسمِ مهمّنڭ منبعى كسيلمش؛ آغاجلر صارارمغه، اوتلر قورومغه، چيچكلر بوروشمغه باشلامشدى.
رسالهِٔ نورڭ أڭ زياده إنتشار ايتديگى محل إسپارطه ولايتى اولديغى ايچون رسالهِٔ نور حقّندهكى عناياتِ ربّانيهيى پك ياقيندن مشاهده ايدن رسالهِٔ نور شاكردلرى اولان بزلر، مهمّ بر واقعهيه داها شاهد اولدق.
بو حادثه ايسه: مؤلّفنڭ إسپارطهيه تشريفنى متعاقب بر عصر ايچنده بر ويا ايكى دفعه وقوعه گلن، بو ياز موسمندهكى ياغمورڭ كثرتلى ياغماسى اولمشدر. پك خارقه بر صورتده ياغان بو ياغمور إسپارطهنڭ هر طرفنى تمامًا إسقا ايتمش، نباتاته يڭيدن حيات بخش ايديلمش؛ باغلر، باغچهلر باشقه بر لطافت كسب ايتمش؛ أكثريسى همان همان زراعتله إشتغال ايدن خلقڭ يوزلرى (رسالهِٔ نورڭ نائل اولديغى عناياتندن و بركتندن اولان بو ياغموردن إستفاده ايدهرك) گولمش، روحلرى إنبساط ايتمشدى. جنابِ حق كمالِ مرحمتيله، بو ياز موسمنڭ بو شدّتلى و حرارتلى وضعيتنى، بهارڭ أڭ لطافتلى، أڭ شيرين و أڭ خوش وضعيتنه تبديل ايتدى. گويا رسالهِٔ نور يوز اون طوقوز پارچهسيله، مؤلّفى اولان استاديمزه بر طرفدن خوش آمدى ايتمك و محزون اولان قلبنه تسلّى ويرمك و غمناك روحنى تطييب ايتمك و ديگر طرفدن ده، سكز سنهدن بَرى ياشاديغى بارلايى اونوتديرمق و او محتشم چنار آغاجنى و دوستلرينى و علاقهدار اولديغى شيلردن گلن فراق حزننى خاطرلاتمامق ايچون، جنابِ حقدن يوز اون طوقوز رسالهنڭ أليله، يوز اون طوقوز بيڭ كلمهلرى ديليله دعا ايتدى، ياغمور ايستدى. جنابِ حق اويله بركتلى بر ياغمور إحسان ايتدى كه، بر مِثلى طقسان اوچ تاريخنده ياغديغنى إختيارلريمزدن ايشيدييورز كه؛ بو تاريخ، استاديمزڭ تاريخِ ولادتنه تصادف ايتمكله برابر، بو عمومى حادثهِٔ رحمت اولان كثرتلى ياغمور، خصوصى بر صورتده رسالهِٔ نوره باقديغنه بر دليلى ده شودر كه:
— 194 —
رسالهِٔ نورڭ نشرينه واسطه اولان استاديمز گلديگى گون، إسپارطهيى غايت حرارتلى و ياغمورسزلقدن توز طوپراق ايچنده گورمش. بارلا گبى بر يايلادن گلوب بويله بر يرده طايانهميهجغم، دييه تلاش ايدييوردى. اوچنجى ويا دردنجى گونى باغچهلرى قسمًا گزديگى وقت، سبزه و اوت و چيچكلرڭ صوسزلقدن بوروشدقلرينى گورهرك غايت متأثّرانه صو ايستهيور، ياغمور طلب ايدييوردى. آرقداشمز اولان بكر بگدن (دگرمنلرى چويرن صويى گوسترهرك) "إسپارطهنڭ صويى بو قدر مى؟" دييه صورمشدى. بكر بك جواب ويردى: "گولجگڭ صويى كسيلمش، گلمييور. إسپارطهنڭ درتده برينى صولايان بو صودن باشقه يوقدر." ديدى.
استاديمزڭ إسپارطهده چوق طلبهسى بولونديغندن، روحًا ياغمورڭ گلمهسنى ايستهيوردى. عين گونده اويله بر ياغمور گلدى كه، أللى سنهدن بَرى إسپارطه بويله بر حادثهيى گورمهمش. او ياغمور يوزده طقسان طوقوز منفعت ويرمشدر. بوندن آڭلاشيلييور كه، او توافق تصادفى دگل؛ بو رحمت، إسپارطهيه رحمت اولان رسالهِٔ نوره باقييور. ِللّٰه الحمد. بو كرمِ إلٰهى نتيجهسى اولارق استاديمز دييور كه؛ "إسپارطه بڭا بارلايى اونوتديردى. اونوتهميهجغم بر شى وارسه، او ده (هر يرده اولديغى گبى) بارلاده بولونان جدّى دوست و طلبهلرمدر."
طلبهسى طلبهسى خدمتكارى خدمتكارى
مصطفى لطفى رشدى خسرو
دائمى خدمتكارى دائمى خدمتكارى
بكر بك رأفت
٭ ٭ ٭
— 195 —
(سليمان أفندى، مصطفى چاوش و بكر بگڭ بر فقرهسيدر. إسپارطهدهكى قارداشلريمزڭ فقرهسندهكى دعوايى إثبات ايدن قوّتلى ايكى دليلى گوسترييور.)
رأفت بك و خسرو گبى قارداشلريمزڭ خارقه بر صورتده ياغان عمومى ياغمور ايچنده رسالهِٔ نور بركتنه خصوصيتله باقديغنه، بزم ده قناعتمز گلييور. چونكه گوزيمزله ياغمور حادثهسنى، خصوصى بر شكلده خدمتِ قرآن و رسالهِٔ نوره باقديغنى ايكى صورتله گوردك.
برنجى صورت:رسالهِٔ نورڭ واسطهِٔ نشرى اولان استاديمزڭ جامعى، بارلاده سدّ ايديلدى. رسالهِٔ نورى يازاجق خارجدهكى طلبهلرينڭ ياننه گلمهلرى منع ايديلديگى هنگامده قوراقلق باشلادى. ياغموره إحتياجِ شديد اولدى. صوڭره ياغمور باشلادى، هر طرفده ياغدى. يالڭز قرهجه أحمد سلطاندن إعتبارًا، بر دائره ايچنده قالان بارلا منطقهسنه ياغمور گلمدى. استاديمز بوندن پك متأثّر اولارق دعا ايدييوردى. صوڭره ديدى كه: "قرآنڭ خدمتنه سد چكيلدى، بو كويدهكى مسجديمز قپاندى. بونده بر أثرِ عتاب وار كه، ياغمور گلمييور. اويله ايسه، مادام قرآنڭ عتابى وار. يٰس سورهسنى شفاعتجى ياپوب قرآنڭ فيضنى و بركتنى ايستهيهجگز." استاديمز، مهاجر حافظ أحمد أفندىيه ديدى كه: "سن قرق بر ياسينِ شريف اوقو." مهاجر حافظ أحمد أفندى بر قامشه اوقودى. او قامشى صويه قويديلر. داها ياغمور علامتى گورونمزكن، ايكندى نمازى وقتنده، استاديمز دائما إعتماد ايتديگى بر خاطرهسنه بناءً مهاجر حافظ أحمد أفندىيه سويلهدى كه: "يٰسلر طلسمى آچدى، ياغمور گلهجك."
عين گيجهده أوّلجه ياغمهديغى بارلا دائرهسى ايچنه اويله ياغدى كه، استاديمزڭ اوطهسنڭ آلتندهكى چوبان أحمدڭ باغچهسندهكى ديوار ياغموردن ييقيلدى. حالبوكه قرهجه أحمد سلطانڭ آرقهسنده و دڭز كنارنده باليق آولامقله مشغول شمعى ايله آرقداشلرى بر طامله ياغمور گورمديلر.
— 196 —
ايشته بو حادثه، قطعيًا دلالت ايدييور كه؛ او ياغمور، خدمتِ قرآنله مناسبتداردر. او رحمتِ عامّه ايچنده بر خصوصيت وار كه؛ سورهِٔ يٰس آناختار و شفاعتجى اولدى و ياغمور كافى مقدارده ياغدى.
ايكنجى صورت:قوراقلق زماننده، يگرمى اوتوز گون ايچنده ياغمور بارلايه ياغمهمشكن، يوقوش باشى چشمهسى ياپيلديغى بر زمانده منبعنه ياقين استاديمز و بز (يعنى، سليمان، مصطفى چاوش، أحمد چاوش، عبّاس محمد و سائر قارداشلريمز) برابر جماعتله نماز قيلدق. تسبيحاتدن صوڭره دعا ايچون ألمزى قالديردق، استاديمز ياغمور دعاسى ايتدى. قرآنى شفاعتجى ياپدى. بردن او گونش آلتنده، هر بريمزڭ أللرينه يدى سكز طامله ياغمور دوشدى. ألمزى اينديردك، ياغمور كسيلدى. جملهمز بو حاله حيرت ايتدك. او وقته قدر يگرمى اوتوز گوندر ياغمور گلمهمشدى. يالڭز او ياغمور دعاسى آننده دعا ايدن هر أله، يدى سكز طامله دوشمهسى گوستردى كه، بونده بر سرّ وار. استاديمز ديدى كه: "بو بر إشارتِ إلٰهيهدر. جنابِ حق معنًا دييور كه: بن دعايى قبول ايدييورم، فقط شيمدى ياغمور ويرمييورم." ديمك صوڭره سورهِٔ يٰس شفاعت ايدهجك. نتهكيم اويله اولمشدر.
الحاصل: إسپارطهدهكى قارداشلريمزڭ عمومى رحمت ايچندهكى رسالهِٔ نورڭ بركتنه دائر دعوا ايتدكلرى خصوصيتى، بو ايكى قوّتلى دليل ايله تصديق ايدييورز.
بارلاده
شمعى، مصطفى چاوش، بكر بك، مهاجر حافظ أحمد، سليمان
٭ ٭ ٭
— 197 —
أهلِ ايمان (بِالخاصّه شيمديكى رسالهِٔ نورڭ ذاكر و مُوَحِّدْ شاكردلرى) اويله بر جادّه و منهاجه گيرمشلر كه؛ او جادّه غايت مستقيم، غايت نورلى، غايت سَويملى. بتون ايكى طرفى ألماس، اينجى دكّانى. بونلرڭ باشنده نصِّ قرآندن گلن و قرآنِ كريمڭ و فرقانِ حكيمڭ آياتِ بيّناتندن إنتشار ايدن رسالهِٔ نورڭ يوز يگرمى پارچهسندن بهر پارچهسى برر مرشدِ أعظم، برر مرشدِ أكمل، برر قلعهِٔ حصين، برر ألماس قلنج اولارق ثابتدر. اويله ايسه، أى لطفى! رسالهِٔ نوره صيقى ياپيش كه، بر مرشدِ أكمل بولاسڭ. لسانڭه توحيدى وير كه، شو محكم قلعهيه گيرهسڭ؛ فيّاضِ مطلقڭ كلامى اولان قرآنِ معجز البيانه خادم اول كه، او ألماس قلنجى ألنده طوتهسڭ.
ايشته او قلنجله، هيچ خوفسز، باشلرينى سرخوشلقله او باتاقلغه صوقان دينسزلرڭ قفالرينه وورهرق آتلا. اوندن صوڭره، فَاسْتَقِمْ كَمَا اُمِرْتَ گبى قطعى دليللرى پيغمبريمز صلّى اللّٰه تعالى عليه وسلّم أفنديمزدن متسلسلًا، بتون رسالهِٔ نورڭ مؤلّفى استاديمز سعيد النورسىنڭ يتيشديگى و سربست گزديگى شريعتِ غرّاءِ محمّديه اولان خطِّ مستقيمى بارى بر پارچه ده سن تعقيب ايت كه باشڭ فلاح بولسون.
شو گچن جمعه گونى روحمده بر صيقنتى دوام ايدهرك، استادم ايچون "بسم اللّٰه الرحمن الرحيم" سرّينى إستنساخ ايدييوردم. مع الأسف أمراضِ عصبيهمڭ حدسز إستيلاسى، او مهمّ رسالهيى پك آنى اولارق عقيم بيراقديردى. تكرار ينه باشلادم، بر پارچه يازدم؛ باقدم كه ينه سطر گچمشم، أوّلكى يازديغم يره مركّب دوكولمش. كندمده او صيقنتى حالا طورييور. تكرار اولارق آبدست اوستنه آبدست آلدم؛ بتون سيّئاتمى إعتراف ايدهرك اورتهيه دوكدم. إستغفار ايتدم. مبارك دعا اولان صلواتِ شريفهيه باشلادم. صوڭره قلبمه گلدى كه، استادمدن همّت ايستيهيم. استاديمڭ استادينه ديديگى گبى، بن ده ديرم و ديدم...
— 198 —
او حال، او وضعيت الآن دوام ايدييوردى. حتّى إنتحار درجهسنه قدر گلمشدى. ديدم: "امان يا ربّى! بوندهكى حكمت نهدر؟" و او رسالهيى ايرتسى گونه تعليق ايتدم.
او آقشام يعنى جمعه ايرتسى گيجهسى، عالمِ منامده: استادم آتابگڭ زرگندر مسجدنده ايمش. صباح نمازينه گيدييورمشم؛ تصادفى بر قرهقول قوماندانى بڭا ديدى كه: "نرهيه گيدييورسڭ؟" جامعه ديدم. بنى تعقيبًا جامعه او ده گيردى. گوردم كه، استادم بر قاريولا اوزرندهدر. أوّلكى جماعتمزدن خارج، ايچريده بش آلتى داها ژاندارمه بولونويور. جماعت
لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ... إلخ.
دوام ايدييورلر. او برابر گيرديگمز قوماندان ايسه، جماعتمزه قارشى "امان سز نه ياپييورسڭز؟" دييهرك كنديسنڭ لئيملگنى إثبات ايدوب، مغروريتندن ايچرىيه توكوردى. او آنده استادم او دينسزڭ يوزينه توكوروب "گيت يانمزدن پيس!" ديدى، طرد ايتدى. همان او زمان أليمى صاغ طرفدهكى دليگه اوزاتديغمده بر قصاطوره گلدى. هيچ مسلك و مشربمزه اويميان، هر جهتله مخالف حركت ايدن حسن إسمنده بر آدم او قصاطورهيى آلوب و اوجيله او دينسزى گوسترهرك، "امان أفنديم، امان خواجهم سز يالڭز أمر بيورڭز، بو دينسزڭ إمحاسنه سبب بن اولاجغم." ديدى و عين زمانده بر صاغ اوموزينه، بر ده صول اوموزينه ووردى و گيتدى. بتون بو دينسزلر بونى گورونجه توهّمه دوشوب "باشمزه بلا بولدق، بزدن خواجهنڭ ياننه كيمسه گيتمز. آنجق أدهم چاوش
(حاشيه): جاىِ حيرتدر كه، او گيجهده كچىبورليده بولونان أدهم چاوش هركسدن أوّل او حادثهدن متأثّر اولارق إمداده گلمشدى.
وار، اونى گوندرهلم، بزم ايچون يالوارسين، ياقارسين.. امان بز هپسندن وازگچدك." ديديلر.
او صباح بو غريب رؤيايى زهدى أفندى و حافظ أحمد آغابگلريمه سويلهدم. حتّى او گون حافظ أحمد، استاديمى زيارت ايچون ايكى بارداق صو ايله برابر إسپارطهيه گيتمك ايستدى. فقير ده گيتديگنه ممنون اولدى. رؤيايى تنبيه ايتدم، چونكه او گيجه
— 199 —
گوردم. نتهكيم سويلهمش. فقط چوق آجيقلى خبردن او قدر متأثّر اولدم كه او زمان آڭلادم، روحمدهكى صيقنتى بو ايمش.
(حاشيه-١): غريب و لطيف بر توافقدر كه؛ إسپارطهده جمعه ايرتسى گيجهسنده باشمه گلن غايت صيقنتيلى بر حادثهيى سكز سنه كمالِ صداقتله، هيچ گوجنديرمهدن بڭا خدمت ايدن صدّيق سليمان عين زمانده، بنم گبى عين صيقنتى چكديگندن و سببنى ده بيلمديگندن إسپارطهيه پازاردن أوّل گلدى. صيقنتيسنڭ معنوى سببنى ده آڭلادى. سليمانڭ نه قدر سليم بر قلبى بولونديغى معلومدر. هم عين گيجهده، خاص طلبهلرڭ ايچنده لطافتِ قلبيله ممتاز كوچك لطفى، بو فقرهده مذكور رؤيايى و صيقنتىيى گوروب عين صيقنتيمه إشتراك و آز بر تعبير ايله عين وضعيتمى مشاهده ايدييور.
الحاصل: سليمانڭ سليم قلبى، لطفينڭ لطيف روحى إمداديمه قوشمق ايستهمشلر. ديمك كه، رسالهِٔ نورڭ شاكردلرينڭ روحلرى بربريله علاقهداردر. جسدلرى متعدّددر؛ روحلرى متّحد حكمندهدر. هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
سليمان رشدى نامندهكى قارداشمز، بو حادثه گيجهسندن أوّل (صباحلين) بڭا و بكر بگه ديدى كه: "بن بو گيجه بر رؤيا گوردم. بو رؤياده سز استاديمى والينڭ مقامنده والى اولارق گوردم. أطرافڭزده حكومت آدملرى بولونويوردى. ألڭزده بولونان كوچك بر كاغده نوط ياپمشسڭز، نطق سويلهيهجكمشسڭز. صوڭره بر داها گوردم كه: استادم سز، بكر بك و خسرو بر فايطونه بينمشسڭز، حكومتدن أوه گلييورديڭز." ديدى. او صباحڭ آقشامى، حكومت دائرهسنده عين حال وقوع بولمش، فايطونده عين آدملر بولونوب سلامتله أوه دونولمشدر. إستجواب مقامنده سويلهنن سوزلر تام يرنده اولديغى ايچون، نطق صورتنده اوڭا گورونمش. هم حافظ على (عين گيجهده) بڭا اولان هجومى و سوءِ قصدى كندينه قارشى گورمش. صباحلين باشندهكى قاسكتنڭ سپرلگنى ديكمش، تا هجومدن قورتولسون.
الحاصل: رسالهِٔ نورڭ شاكردلرينڭ شخصِ معنويسى كرامتكارانه بر حسّاسيت گوسترييور كه؛ حافظ على علوى صداقتيله، برنجى سليمان سليم قلبيله، ايكنجى سليمان رشدى مستقيم عقليله، كوچك لطفى لطيف نوريله استادلرينڭ إمدادينه معنًا قوشمشلر، صيقنتيسنه إشتراك ايله تخفيفنه چاليشمشلر.
سعيد
لطفى
٭ ٭ ٭