Pewnego razu miałem sen, w którym znajdowałem się u podnóża góry Ararat. Nagle góra wybuchła, rozrzucając wielkie jak góry skały po całym świecie, aż ten się zatrząsł.

Wówczas obok mnie ukazał się pewien człowiek, który mi rzekł:

"Objaśnij mi zwięźle i treściwie te aspekty cudowności Koranu, które są ci znane!"

Choć wciąż śniłem, myślałem o znaczeniu tego snu i rzekłem do siebie: "Ta eksplozja jest symbolem przemian, jakie dotkną ludzkość.

W rezultacie owych przemian i przewrotu przewodnictwo Rozróżnienia między prawdą a fałszem wszędzie zostanie wywyższone ponad inne rzeczy i zapanuje. Nadejdzie czas, by objaśnić jego cudowność!"

Mówię więc w odpowiedzi pytającemu: Cudowność Koranu ukazuje się jako pochodząca z siedmiu źródeł, bądź też jako złożona z siedmiu elementów.

Źródło Pierwsze to potoczystość sformułowań Koranu, biorąca początek z czystości jego języka; to olśniewający styl jego wystawy, zrodzony z piękna jego składni; to elokwencja jego znaczeń, oryginalność pojęć, doskonałość konkluzji i niezwykłość stylów.

Obok tych przymiotów na jego cudowność składają się również cudowny haft i wystawa, niebanalny kunszt i język, dzięki którym powtórzenia w Koranie nigdy nie męczą ani nie nużą.

Element Drugi to fakt, iż Koran jest skarbcem tajemnych nauk, zawierającym ukryte zasady dotyczące wydarzeń w kosmosie, niejasne tajemnice prawd Bożych, niewidzialne kwestie Objawienia, wydarzenia ukryte w przeszłości, a także kwestie skryte w przyszłości.

Koran rozmawia ze światem przejawów językiem świata tego, co niewidzialne, symbolicznie odsłaniając owe kwestie, zaś adresatem tych słów jest rodzaj ludzki, ów świetlisty blask cudowności.

Źródło Trzecie: Koran odznacza się cudowną wszechstronnością, która ma pięć aspektów, a przejawia się w jego słowach, znaczeniach, nakazach i zakazach, w jego wiedzy oraz w równowadze jego celów.

Jeśli chodzi o jego słowa, to obejmują one prawdziwy ogrom możliwych ewentualności oraz ich liczne aspekty, o każdym mówiąc w sposób najbardziej zgodny z zasadami retoryki, najbardziej poprawnym językiem arabskim i z największą słusznością wedle prawa szariatu.

Jeśli chodzi o jego znaczenie, to cudowność wystawy Koranu sprawia, że mieści on w sobie drogi wszystkich świętych, oświecenia wszystkich, którzy posiedli biegłość w wiedzy o Bogu, szkoły tych, którzy podążają drogą sufich, drogi uczonych w teologii (ar. kalam), a także ścieżki filozofów - tak rozległe są jego świadectwo i jego znaczenia. Jakże rozległy obszar zobaczysz, jeśli wyjrzysz przez to okno!

Jeśli chodzi o zakres jego nakazów i zakazów, to cudowne prawo szariatu właśnie z Koranu wywnioskowało wszystkie zasady służące osiągnięciu szczęścia na tym świecie i w świecie, który dopiero nadejdzie, wszystkie środki zbawienia.

Orzeczenia Koranu obejmują wszystkie relacje społeczne, wszystkie metody edukacji i prawdę w temacie wszelkich możliwych stanów i warunków.

Jeśli chodzi o głębię jego wiedzy, to połączyła ona w raju Koranu i w fortecach jego sur zarówno nauki przyrodnicze, jak i nauki o Bogu, a także wszystkie znaki, aluzje i wskazówki owych nauk.

Jeśli chodzi o jego cele i zamysły, to w Koranie zastosowano doskonałą równowagę i systematyczną kolejność; owa równowaga została zachowana, zaś Koran pozostaje zgodny z zasadami wrodzonej istoty rzeczy i jedności.

We wszechstronności jego słów ujrzysz zatem zadziwiające obejmowanie każdej rzeczy, rozległość jego znaczeń, zakres jego nakazów i zakazów, głębię jego wiedzy i równowagę jego celów.

Element Czwarty: Koran obdarowuje swym świetlistym blaskiem każdą epokę (stosownie do jej zdolności zrozumienia i do stopnia rozwoju literatury w danym czasie), a także wszystkie grupy ludzi, stosownie do ich zdolności i możliwości.

Jego drzwi są otwarte dla każdej ery i dla każdej grupy. Jest tak, jakby słowo Najbardziej Miłosiernego było na nowo objawiane w każdej chwili i każdym miejscu.

Im starszy jest Koran, tym staje się młodszym; jego znaki stają się widoczne, zaś owo Boże przesłanie rozdziera zasłonę natury i pozornych przyczyn.

Każdy jego werset nieprzerwanie rozsiewa światło Bożej jedności, unosząc zasłonę świata przejawów narzuconą na to, co niewidzialne.

Wzniosłość jego przesłania przyciąga uważne spojrzenie człowieka, ponieważ język Koranu jest językiem tego, co niewidzialne, którym rozmawia on ze światem przejawów. Z tego Elementu, z tego obejmującego każdą rzecz oceanu bierze początek jego cudowna świeżość!

Koran mówi o Bożej łaskawości, by stała się ona dobrze znana dla ludzkich umysłów. Różnorodność stylu jego Objawienia czyni go dobrze znanym dla ludzi i dżinnów.

Źródło Piąte: Koran przekazuje swe opowieści, relacje i prawdomówne sprawozdania w oryginalnym i bogatym w znaczenia stylu, jakby sam je zaświadczał, czyniąc je kwestiami zasadniczymi,

Poprzez które ostrzega ludzkość. W swych relacjach mówi o wydarzeniach przeszłości i przyszłości, o sekretach Piekła i Raju,

O prawdach tego, co niewidzialne, o tajemnicach świata przejawów i tajemnicach Boga, o tajemnicach powiązań w kosmosie.

Są to jasne i proste historie, których nie obaliły ani rzeczywistość, ani logika. Nawet jeśli logika nie przyjmuje ich, nie może również obalić tych historii, o których mówią Księgi Objawione, darzone największą czcią przez cały świat.

Koran wiernie relacjonuje kwestie, co do których owe Księgi są zgodne, a także wspomina - w poprawnej formie - o tematach, co do których się poróżniły. Fakt, że omówienie takich kwestii ukazało się dzięki komuś, kto był niepiśmienny, jest największym cudem wszystkich czasów!

Element Szósty: Koran był założycielem religii islamu, która jest w nim zawarta. Jeśli prześledzisz cały czas i wszystkie miejsca, zobaczysz, że ani przeszłość nigdy nie była zdolna do tego, by stworzyć coś podobnego do islamu, ani też nie będzie do tego zdolna przyszłość.

Ów niebiański wątek obejmuje nasz świat, zarządzając jego ruchem po orbicie i ruchem obrotowym. Przytłoczył on Ziemię i dosiadł jej, lecz Ziemia wciąż nie odstąpiła od swego buntu.

Źródło Siódme to połączenie świateł wylewających się z powyższych sześciu Źródeł; to połączenie ukazuje piękno, zaś piękno ukazuje intuicję, która jest świetlistym narzędziem zrozumienia.

Skutkiem tego jest przyjemność płynąca z owej cudowności, której można doznać, lecz nasz język nie wystarczy do tego, by ją opisać; zawodzi również umysł. Ową niebiańską gwiazdę można dostrzec, lecz nie można ująć jej w dłoń.

Od trzynastu wieków wrogowie Koranu pragnęli rzucić mu wyzwanie, podczas gdy w jego przyjaciołach zrodziło się pragnienie naśladowania go. To również jest dowodem cudowności Koranu.

W konsekwencji owych dwóch żarliwych pragnień napisano miliony ksiąg w języku arabskim, które weszły w skład biblioteki istnienia.

Jeśli porównamy je z Objawieniem, jeśli zostaną one zważone, wówczas nie tylko uczeni, lecz nawet ludzie prości, polegając na świadectwie swych oczu i uszu, oznajmią: "Ta Księga pochodzi z niebios, zaś tamte są dziełem człowieka!"

Ludzie powiedzą również: "Ta księga nie przypomina pozostałych i nie jest taka, jak inne. Mogłaby zatem być niższą od wszystkich innych, lecz to z całą oczywistością nie może być prawda,

A wobec tego, przewyższa ona wszystkie pozostałe". Znaczenia Koranu są ponadczasowe; jest on Księgą zadedykowaną rodzajowi ludzkiemu, która przywołuje do siebie dusze i umysły!

Człowiek miał nad nim władzę i zadawał mu kłam, lecz nigdy nie mógł sprzeciwić się znaczeniom Koranu, zaś obecnie czas próby już przeminął.

Koran nie przypomina innych ksiąg i nie może być do nich porównywany, ponieważ mądrość Wszechwładnego sprawiła, że był on objawiany fragment po fragmencie, przez dwadzieścia lat, stosownie do potrzeb.

Bezpośrednie przyczyny objawień były rozmaite. Powtarzały się rozmaite pytania dotyczące danej kwestii. Nakazy i nakazy Koranu były związane z wieloma zmieniającymi się wydarzeniami. Również pory objawienia były rozmaite.

Koran rozpatrywano w rozmaitych warunkach; zwracał się on do wielu grup ludzi, często wielce odległych jedna od drugiej; również cele jego przewodnictwa były różne.

Na tych fundamentach zostały oparte jego konstrukcja, jego cudowna wystawa, jego odpowiedzi i przesłania, a jednak mimo to gładkość jego

stylu, jego harmonia i wzajemne proporcje ukazują doskonałość i brak jakichkolwiek wad.

Świadectwem tego jest fakt, że - mówiąc zgodnie z nauką retoryki - do Koranu należy cecha, jaką nie odznaczają się żadne inne słowa: jeśli słuchasz innych słów, ujrzysz za nimi mówcę bądź pisarza, albo też znajdziesz go wewnątrz nich. Styl jest zwierciadłem, w którym odbija się człowiek.

O ty, który we śnie zadałeś mi pytanie! Prosiłeś o zwięzłość, zatem uczyniłem jedynie wskazówkę. Jeśli pragniesz szczegółowego objaśnienia, nie leży ono w mojej możliwości! Mucha nie jest w stanie dostrzec niebios. Elokwencja Koranu to jedynie jeden z czterdziestu aspektów jego cudowności, zaś jego wystawę starałem się - choć w niegodny jej sposób - ukazać w dziele Iszarat al-I'dżaz,

Jednak mój komentarz, liczący sto stron, okazał się niewystarczającym. To raczej ja sam potrzebuję szczegółowych objaśnień od natchnień dla duszy, takich jak ty!