Werset 5

Tacy są na drodze prostej, danej im od ich Pana, i oni będą szczęśliwi.

Rozważ, że domniemane miejsca, w których skrzą się subtelności (tego wersetu - uz. red. tur.), są następujące: umiejscowienie słów w odniesieniu do tych, które je poprzedzają; fakt, że słowo tacy (ar. ula'ika) wskazuje na coś dostrzegalnego i na wyrażaną przez to słowo odległość; {[*]:} wzniosłość wskazana poprzez słowo na (ar. 'ala); użycie formy nieokreślonej w słowie "droga prosta" (ar. huda); przyimek od (ar. min); wzbudzanie do życia i utrzymywanie przy życiu, które można wywnioskować ze słowa ich Pana (ar. Rabbihim).

Umiejscowienie słów

Ten werset związany jest z tym, co go poprzedza, poprzez wiele wątków powiązań. Jednym z tych powiązań jest podejmowanie owych wątków, to jest odpowiedzi na trzy domyślne pytania:

Pierwsze to pytanie poszukujące przykładu, jak gdyby słuchając Koranu i słysząc, że jego cechą szczególną jest zapewnianie przewodnictwa ludziom, którzy w rezultacie owego przewodnictwa nabywają pięknych przymiotów, słuchający chciał rzeczywiście ujrzeć owych ludzi odzianych w piękne szaty i siedzących na tronach przewodnictwa. Zatem Koran odpowiada, opisując ich słuchającemu, mówiąc: Są na drodze prostej, danej im od ich Pana.

Drugie to pytanie o przyczynę przewodnictwa, jakby zadający pytanie pytał: "Jacy są ci ludzie, skoro zasłużyli na przewodnictwo i zostali nim wyróżnieni?". Koran odpowiada: "Posiadają oni wszystkie te przymioty w połączonym kształcie. Jeśli uważnie zbadasz owe przymioty, zobaczysz, iż ludzie ci są godni światła przewodnictwa".

Gdybyś zapytał: Czyż bardziej szczegółowe wymienienie owych przymiotów we wcześniejszych wersetach nie tłumaczy przyczyny przewodnictwa dużo jaśniej niż zwięzłe słowo ula'ika?,

zostałoby ci powiedziane: Zwięzłość (ar. 'idżmal) jest zwykle bardziej jasna od szczegółowych objaśnień, zwłaszcza jeśli poszukiwana odpowiedź

jest wynikiem połączonych czynników. (Tutaj - uz. red. tur.) ograniczona natura umysłu słuchającego, przewlekła natura omówienia tematu, wmieszanie się zapominalstwa, a także powód, dla którego przewodnictwo jest wynikiem połączenia się różnych elementów - to wszystko utrudnia zrozumienie omawianego tematu. Ponieważ słowo tacy (ar. ula'ika) łączy w sobie wszystkie te rzeczy, zatem jego zwięzłość bardziej wyraźnie objaśnia powód (zesłania przewodnictwa - uz. red. pol.).

Trzecie to pytanie o rezultaty i owoce przewodnictwa, a także o to, że jest ono darem i przyjemnością, jak gdyby słuchający pytał: "Jakaż to przyjemność i (jaki jest ów - uz. red. tur.) dar?". Koran odpowiada, mówiąc, że (jedynie - uz. red. tur.) w przewodnictwie można znaleźć szczęście na tym świecie i w świecie, który nadejdzie, to jest, że rezultatem przewodnictwa jest przewodnictwo samo w sobie, a jego owoce są tym samym, co ono samo, ponieważ przewodnictwo samo w sobie jest najwspanialszym darem i rozkoszą sumienia; jest rajem dla duszy, tak jak zbłądzenie jest jej piekłem. Później, w życiu ostatecznym, wyda ono owoce szczęścia i zbawienia.

Jeśli chodzi o to, że słowo ula'ika wyraża coś dostrzegalnego, wskazuje to na fakt, że częste wymienianie wspomnianych przymiotów prowadzi do ich ucieleśnienia się w mózgu słuchającego, czyni je obecnymi w jego umyśle i dostrzegalnymi przez jego wyobraźnię. Poprzez to, że zalety wiernych stają się znane (jedynie) poprzez wspomnienie ich, oni sami stają się rzeczywiście (a dosłownie: zewnętrznie) poznani (a dosłownie: otwierają się prowadzące do nich drzwi), a z tego słuchający pojmuje wyróżnienie wiernych i spogląda na blask, którym lśnią pośród ludzkości. Jest tak, jakby nic innego nie miało ukazać się każdemu, kto unosi głowę i otwiera oczy, żeby spojrzeć.

Odległość wyrażona poprzez słowo tacy a. tamci (ar. ula'ika), choć ogólnie są oni bliscy, wskazuje na wzniosłość ich rangi, ponieważ przy spojrzeniu z daleka widoczni są tylko ludzie wysokiego wzrostu. Niemniej jednak, jeśli odległość czasu i przestrzeni jest rzeczywista, jest najlepszym sędzią imperatywów elokwencji, ponieważ epoka szczęśliwości może być pojmowana jako język recytujący ten werset takim, jakim został on objawiony, zaś wszystkie kolejne stulecia recytują go również, czyniąc go młodym i świeżym, jak gdyby został objawiony na nowo, nie jak coś, co - jak przekazano - zostało objawione dawno temu. Pierwsze szeregi (wiernych - uz. red. pol.), do których odnosi się słowo ula'ika, ukazują się z daleka, stąd fakt, że stojący w nich ludzie są widoczni pomimo odległości, oznajmia o ich wspaniałej postawie i wzniosłej randze.

Teraz jeśli chodzi o przyimek na (ar. 'ala), rozważ, co następuje: tajemnica zależności (czy też powiązań - uz. red. tur.) między rzeczami czyni większość z nich podobnymi do zwierciadeł odbijających każdą inną rzecz. Ta rzecz odbija tamtą, a tamta tę. Jak odłamek szkła może ukazać ci wielką pustynię, tak czasami jedno słowo może pobudzić nieskończone wyobrażenia, jedno zdanie może wyczarować przed twoimi oczami dziwną opowieść, a jedna fraza może zabrać twój umysł na przejażdżkę przez świat podobieństw. Podobnie (arabskie - uz. red. pol.) słowo baraza, oznaczające "spotkać się w boju", odsłania przed tobą pole bitwy, zaś słowo "owoc" w wersecie (Koranu - uz. red. pol.) otwiera przed tobą na oścież drzwi Raju. Możesz dalej podążać tą samą drogą! Tak samo jest ze słowem na (ar. 'ala); otwiera ono okno dla umysłu, ukazując następujące porównanie: Przewodnictwo Koranu jest Bożym wierzchowcem, którego Koran daje wiernym, aby na nim podróżowali. Kiedy go dosiedli, znaleźli się na drodze prostej, podróżując do tronu doskonałości.

Użycie formy nieokreślonej dla słowa "droga prosta" (ar. huda) wskazuje na to, że nie jest ono tym samym, co fraza droga prosta dla bogobojnych (ar. huda li-l muttaqin) i jest owocem owej pierwszej frazy.

Słowo od (ar. min) wskazuje na to, że przewodnictwo jest zarówno stworzone przez Boga, jak też przez Niego zesłane wiernym.

Imię Boże "Ar-Rabb" wskazuje na to, że obdarowanie przewodnictwem jest cechą szczególną Bożej wszechwładzy (ar. rububijja), a zatem jak Bóg dostarcza wiernym zaopatrzenie, tak również utrzymuje ich przy życiu poprzez przewodnictwo.

I oni będą szczęśliwi (ar. ła ula'ika humu-l muflihun)

Wiedz, że miejscami, w których należy poszukiwać subtelnych punktów, są: spójnik i (ar. ła), powtórzenie słowa ula'ika, osobny zaimek oni (ar. hum), przedimek określony al-, absolutna forma słowa szczęśliwi (ar. muflihun), a także nieokreślona forma ich szczęśliwości czy też powodzenia.

Spójnik jest użyty na skutek powiązań między dwoma zdaniami, ponieważ jak pierwsze słowo ula'ika oznacza szczęście na tym świecie (ar. as-sa'adat al-'ajila), będące owocem przewodnictwa, tak drugie wskazuje na szczęście życia ostatecznego (ar. as-sa'adat al-'ajila). Tak, choć oba te słowa są owocem (lub streszczeniem - uz. red. tur.) tego, co je poprzedza, najlepszym poglądem jest ten, który mówi, że korzenie pierwszego słowa ula'ika tkwią w pierwszym słowie allazina (z wersetu 2:3), to zaś wydaje się odnosić do niepiśmiennych wiernych,

którzy (nie są Ludźmi Księgi i - uz. red. tur.) czerpią swoją siłę z filarów islamu (to jest z odprawiania modlitwy i dawania jałmużny - uz. red. tur.); to zaś wskazuje na słowa poprzedzające frazę mocno wierzą w życie ostateczne (ar. ła bi-l achirati hum juqinun). Drugie słowo ula'ika tajemniczo lśni, czyniąc aluzję do drugiego słowa allazina (z wersetu 2:4), które zdaje się odnosić do wierzących (w posłannictwo Muhammada - uz. red. pol.) spośród Ludzi Księgi. Jego punktem odniesienia są filary wiary i pewność w temacie życia ostatecznego. Zastanów się nad tym!

Jeśli chodzi o powtórzenie słowa ula'ika, to wskazuje ono na fakt, że jeśli chodzi o ostateczną przyczynę przewodnictwa i o powód, dla którego (wierni - uz. red. pol.) są wychwalani i uprzywilejowani, owe dwa owoce (przewodnictwa oraz zbawienia i pomyślności - uz. red. tur.) są niezależne i różnią się jeden od drugiego. Niemniej jednak, najlepszą interpretacją jest ta, która mówi, że drugie słowo ula'ika wskazuje na pierwsze na dodatek (do orzeczenia, którego jest podmiotem - uz. red. tur.), jak gdyby mówiło: "Ten oto jest uczony, a tamten oto jest szanowany". Jeśli chodzi o osobny zaimek oni (ar. hum), to prócz tego, że potwierdza ograniczenie wskazujące na Ludzi Księgi, którzy nie uwierzyli w Proroka (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie), zawiera on subtelny punkt, który jest następujący: Umieszczenie słowa oni (ar. hum) między podmiotem a orzeczeniem czyni podmiot takim, którego dotyczy wiele orzeczeń. Jedno jest wspomniane, zaś pozostałe są pozostawione wyobraźni, ponieważ zaimek oni (ar. hum) zwraca uwagę wyobraźni na to, że orzeczenia nie zostały ograniczone, zachęcając ją do poszukiwań tych, które są odpowiednie. Jak mógłbyś postawić Zajda przed słuchającym i wyrecytować wiele jego cech, mówiąc: "Zajd jest uczony, Zajd jest mądry, Zajd jest taki-to-a-taki", tak samo przez wypowiedzenie słowa ula'ika, a następnie umieszczenie za nim (zaimka - uz. red. tur) hum Koran pobudza wyobraźnię, aby ta wymyśliła rzeczy zgodne z ich cechami [1], jak na przykład: "oni są na drodze prostej", "oni będą szczęśliwi", "oni unikną Ognia Piekielnego", "oni zdobędą Raj", "oni dostąpią oglądania piękna Boga, niech będzie wywyższony ponad każdą rzecz", i tak dalej.

Przedimek określony al przedstawia to, co rzeczywiste, jak gdyby mówił: "Jeśli chcesz ujrzeć prawdę dotyczącą tych, którzy będą szczęśliwi, spójrz w zwierciadło słowa ula'ika, a ono przedstawi ci tę prawdę". Lub też jego zamysłem jest opisanie ich, jak gdyby mówił: "Jeśli słyszałeś o tych, którym się powiedzie i którzy osiągną szczęście, a chcesz dowiedzieć się, jacy oni są, spójrz na słowo ula'ika, ponieważ oto, jacy są". Lub też jego zamysłem jest wyjaśnienie i uczynienie oczywistym

tego, co zostało stwierdzone, jak w przypadku zdania łaliduhu al-abd (ar. jego ojcie jest niewolnikiem), w którym fakt, że ów ojciec jest niewolnikiem, jest dobrze znany i oczywisty (ponieważ choć orzeczenie powinno pozostać nieokreślonym, jest określone - uz. red. tur.).

Słowo szczęśliwi (ar. muflihun) ma naturę absolutną, aby uczynić je ogólnym, ponieważ Koran zwraca się do wszystkich grup ludzi wraz z ich różnymi aspiracjami: niektórzy z nich pragną zostać wybawieni od Ognia Piekielnego; inni dążą jedynie do Raju; inni poszukują wyłącznie zadowolenia Boga; jeszcze inni tęsknią za oglądaniem Bożego piękna, i tak dalej. Koran umieszcza ów przymiotnik w formie absolutnej, aby uczynić stół jego łask ogólnym, to jest aby każdy mógł wybrać z owego stołu to, co lubi.