SURA AL - BAQARA
Gdybyś zapytał: Koran jest zarówno cudowny, jak zwięzły, jednak widać, że pewne rzeczy - takie jak fraza bismi-llah. ..(w Imię Boga Miłosiernego, Litościwego), wersety:
Przeto które z dobrodziejstw waszego Pana uważacie za kłamstwo? [1] czy: وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ الخ ... Biada tego Dnia tym, którzy zaprzeczają prawdzie!, [2] a także historia Mojżesza - często się w nim powtarzają. Czyż takie powtórzenia nie są nudne i sprzeczne z elokwencją?,
zostałoby ci powiedziane: Nie wszystko, co lśni, przypieka. Tak, powtórzenia czasami bywają nudne, lecz nie zawsze. Niekiedy są nużące, a niekiedy wychwalane i podziwiane. Na pożywienie człowieka składa się zarówno podstawowe zaopatrzenie, jak i owoce. Im częściej powtarza się to pierwsze, tym większą sprawia przyjemność; daje ono siłę, zaś ciało staje się do niego przyzwyczajone. Jednak to drugie powoduje nudę, kiedy często się powtarza, a zastąpienie go czymś nowym dostarcza przyjemności.
Dokładnie w ten sam sposób niektóre słowa i rodzaje mowy są rzeczywistością (ar. haqiqa) i podstawowym zaopatrzeniem; umacniają one umysł i karmią duszę. Im częściej się one powtarzają, tym lepiej wyglądają i tym bardziej stają się znajome, jak słoneczne światło. Inne słowa są niczym owoce i ozdoby; sprawiają one przyjemność, różniąc się jedne od drugich pod względem rodzaju i wyglądu (a mówiąc dosłownie, szaty).
Zrozumiawszy to, powinieneś wiedzieć, że jako całość Koran jest zaopatrzeniem i siłą dla serc, zaś jego powtórzenia nie powodują znużenia, lecz najczęściej dają rozkosz i przyjemność. Podobnie w Koranie znajdują się fragmenty, które są duchem owego zaopatrzenia i siły; im częściej są one powtarzane, tym bardziej olśniewająco błyszczą, rozsiewając światło prawdy i rzeczywistości.
(Te słowa) są jak perfumy (ar. misk); kiedy używasz ich wciąż i wciąż, ich zapach rozprzestrzenia się bardziej za każdym razem.
Mówiąc zwięźle, źródło życia i olśniewające zasady znajdujące się w wersetach takich, jak bismi-llahi-r Rahmani-r Rahim, kiedy recytuje się je wielokrotnie, stają się, gdy zmieszają się ze sobą, podobne zapachowi perfum. Oznacza to, że w zamyśle owe powtórzenia nie są powtórzeniem wywołującym gorycz. Jednakże uważa się to za powtórzenie, ponieważ owe wersety wskazują na siebie nawzajem jedynie względem fraz i powtarzających się słów wyrażających pewne aforyzmy i cele, takich jak:
وَ اُتُوا بِه۪ مُتَشَابِهًا albowiem to, co otrzymują, jest bardzo podobne. [3]
Nawet historia Mojżesza (niech będzie z nim pokój) zawiera wiele zalet i przykładów mądrości.
Delektuj się nimi, jeśli posiadasz jakiekolwiek poczucie smaku!, to jednak jest zależne od zaakceptowania powtórzeń. Historia Mojżesza może posłużyć za przykład: W każdym miejscu (ar. maqam;...w jakim ją znajdziemy, jest powtórzona - uz. red. tur.) ze względu na jeden z jej aspektów. Jest ona bardziej pożyteczna niż części laski Mojżesza, a Koran trzyma ją w swej białej, lśniącej dłoni niczym srebro i wylewa ją niczym złoto, aby czarodzieje retoryki bili czołem przed jego elokwencją.
Podobnie również w słowie bismi-llah zawarte są różne aspekty; niektóre wyrażają poszukiwanie pomocy i błogosławieństw; niektóre wskazują na temat (sury w danej kwestii - uz. red. tur.), zaiste, na jej cel; inne wskazują na indeks najbardziej fundamentalnych kwestii Koranu.
W słowie bismi-llah zawarte są również rozmaite poziomy (znaczenia - uz. red. tur.), poziomy Bożej jedności (ar. tałhid), oznajmienie tego, że Bóg jest wolny od wszelkich cech ludzkich (ar. tanzih), wychwalanie Boga, Jego chwała (ar. dżalal) i piękno (ar. dżamal), poziomy czynienia dobra (ar. ihsan), i tak dalej.
Ze słowa bismi-llah można wywnioskować również rozmaite zarządzenia: na przykład wskazuje ono na Bożą jedność, proroctwo,
Zmartwychwstanie i sprawiedliwość, to jest na dobrze znane cztery (główne - uz. red. tur.) cele Koranu. Większość sur obiera (jedynie - uz. red. tur.) jeden z tych celów jako podstawowy, podczas gdy pozostałe są drugorzędne. Dlaczegóż zatem jeden z aspektów, jedno z zarządzeń czy jeden z poziomów (znaczenia - uz. red. tur.) słowa bismi-llah nie miałby posiadać szczególnej relacji z duchem sury (co do poruszanej kwestii - uz. red. tur.), nie miałby być jej tematem w tym kontekście - zaiste, zwięzłym indeksem wszystkich owych aspektów i poziomów?