Хазіреті Юнус ибн Метта пайғамбардың (а.с.) және Ардақты Пайғамбарымыздың (с.а.у.) мінәжаты ең ұлы мінәжат және дұғаның қабыл болуына бірден-бір себеп. Хазіреті Юнустың (а.с.) әйгілі қиссасының мазмұны: "Оны кемеден теңізге лақтырып жіберген, үлкен бір балық жұтып қойған. Теңіз толқып аласұруда, түн де қою қараңғы. Ешбір тұрғыдан құтылу мүмкін емес қиын бір жағдай. Міне сол мезетте Юнус Пайғамбардың айтқан:
Мінәжат-дұғасы әлгі қиын жағдайдан тез арада құтылуына себеп болыпты.
Енді сол мінәжаттың мәнісін, сырын ашайық. Дәл сол кезде себептердің ешқандай әсері жоқ екеніне Юнус алейһиссаламның көзі әбден жеткен-ді. Өйткені оны құтқаратын Құдреттің үкімі балыққа да, теңізге де, түнге де, жер мен көкке де жүретін болуы керек-ті.
Себебі, теңіз, түн және балық оған қарсы бірігіп алған болатын. Осы үшеуін бірдей бағындыра алатын біреу ғана оны құтқарып, аман-есен жағаға шығара алатын. Егер барлық халық көмекке жүгірсе де түк пайдасы болмас еді. Демек, себептерден қайыр жоқ. Бүкіл себепті жаратқан бір Аллаһтан басқа құтқарушы жоқ екеніне көзі әбден жеткендіктен Әхадиеттің сыры, тәухидтің нұры көрінді яғни, Аллаһтың жалғыз екені, барлық нәрсені бір өзі басқаратыны айқын түрде белгілі болды. Сондықтан, осы мінәжат қабыл болып, түнді де, теңізді де, балықты да оған қызметші қылды. Тәухидтің нұрымен балықтың қарны теңіз асты кемесіне айналды, толқыны таудай асау теңіз қауіпсіз сайрандайтын кең далаға айналды. Әлгі нұр көктегі бұлттарды сейілтіп, Айды шамшырақ қылып қойды. Оны қаумалай қоршаған, қауіпті себептер енді оған барлық жағынан достық шырай танытты. Сау-сәлемет "Яктин" ағашының көлеңкесінде жатқан күйі есін жиып, Раббани жарылқауға бөленген екен.
Енді біз, өзімізге қарайық. Негізінде біздің жағдайымыз Хазіреті Юнустың (а.с.) алғашқы күйінен жүз есе қауіпті. Оның түні, біз үшін болашақ. Бейқам назармен болашағымызды ойласақ, Хазіреті Юнустың (а.с.) түнінен жүз есе қараңғы да қауіпті. Біздің теңізіміз, мына сергелдең жер шары. Бұл теңіздің әрбір толқынынан мыңдаған адам опат болып жаназасы шығып жатыр. Демек, Хазіреті Юнустың (а.с.) теңізінен мың есе қауіпті. Біздің балығымыз - нәпсіміз. Бұл балық, мәңгі өмірімізге қауіп төндіріп, құрдымға тартады. Олай болса біздің балығымыз оның балығынан мың есе қауіпті. Өйткені, оның балығы көп болса жүз жылдық өміріне зияны тиер еді, ал біздің балығымыз болса, миллиондаған жылдық өмірімізді өшіріп, тас-талқан еткісі келеді. Жағдай осылай. Олай болса, біз де себептерге сеніп, шырмалып қалған ой-пікірімізді түзетіп, бүкіл себептерді жаратушы Раббымызға бет бұрып Хазіреті Юнус (а.с.) сияқты
деп, тікелей тек соған сыйынуымыз керек.
Иә, бейқамдық пен адасудың кесірінен қараңғы да қауіпті болашақтан, сұм дүниядан кім құтқарады, кім бізді нәпсінің зиянынан сақтайды? Әрине, болашақты өзі жаратып әміріне толық бағындыратын, дүнияға үстемдік ететін, нәпсімізді құрықтап жарқын
болашаққа бастайтын, дүниенің тұңғиыққа батырар жүз мыңдаған асау толқыны тәріздес апаттарынан құтқаратын, Жер мен Көкті жаратушы бір Аллаһ қана. Одан басқа ешкім бізді сақтай алмайды. Уажиб-ул Ужуд яғни міндетті түрде бар бір Аллаһтан басқа ешкім де, ешқашан Оның рұқсаты мен қалауынсыз әсте көмектесе алмайды. Бұл ақиқат. Қалайша Хазіреті Юнус (а.с.) мінәжат қылғаннан кейін балық көлікке айналды, яғни су асты кемесіне, теңіз жазық кең далаға айналды. Қараңғы түн, жарық Айлы түнге ауысты.
Олай болса біз де сол мінәжаттың сырын түсініп
لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنّ۪ى كُنْتُ مِنَ الظَّالِم۪ينَ деуіміз керек
لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اَنْتَ Сөйлемін айтқанда болашағымызға, سُبْحَانَكَ сөйлемімен дүниямызға, اِنّ۪ى كُنْتُ مِنَ الظَّالِم۪ينَ сөйлемі арқылы
нәпсімізге Аллаһтың мейірім назарын аударуымыз керек. Сонда, Иманның нұрымен, Құранның шарапатымен болашағымыз жарқын болып, әлгі қараңғы түннің үрейі кетіп, орнына рахат пен қуаныш келеді. Әрдайым өлім мен өмір арпалысып жатқан және ғасырлар мен жылдар оның толқынындай тулап, әрбір ұрпақты ысырып тастап ақырдың құрдымына кетіп бара жатқан дүния мен жер жүзінде Құран Хакимнің ұстаханасында жасалған кеме тәріздес Ислам ақиқаттарының аясында, әлгі теңізде серуен құрып, сау-сәлеметпен жағаға шығып, өмірдегі міндетті адал атқарған боламыз. Сол теңіздің толқындарының шайқалысы мен тербелістері бөтенсіп, үрей туғызбай, керісінше бейне кадрлар тәрізді тамаша көріністерді жаңартып ғибратқа толы оқиғалар ұсынып, қызық ой жүгіртуге себеп болады. Көңілді көтеріп шаттық сыйлайды. Хикметке толы Құранның сабағымен нәпсімізді құрықтап,оны мойнымызға мінгізбей, керісінше ол біз мінетін көлікке айналады. Сөйтіп мәңгі бақытқа жетуімізге себепші болады.
Қорытынды. Адам баласы жан-жақты сезімтал, жаратылысы тым нәзік. Безгек ауруынан жаны қиналатыны секілді, дүнияның зілзала секілді апаттарынан да қиямет қайым алдындағы үлкен зілзаладан да жаны қиналады. Көзге көрінбейтін микробтан қорқып, қауіптенетіні секілді, алып құйрықты жұлдыздан да зәресі қалмай
қорқады. Үй ішін, от басын жақсы көргеніндей бүкіл дүниені де жақсы көреді. Ауласындағы кішкентай бақшасына сүйсініп жақсы көргеніндей мәңгі жұмақты құштарлана аңсап жақсы көреді.
Олай болса, бүкіл жаратылысты бағындырып тұрған, кішкентай молекуладан бастап, сонау алып ғаламшарларға дейін басқарып, үкімі толық жүретін біреу ғана адам баласының Раббысы, Қожайын Иесі, құлшылық етуіне лайық табындырушысы, құтқарушысы бола алады. Ендеше адамзат міндетті түрде, әрқашан Юнус пайғамбар
секілді
деуге мұқтаж.