Muhakamot
— 173 —

MUNDARIJA

Muqaddima

BIRINCHI MAQOLA (Unsuri haqiqatning va yoxud ba'zi muqaddimot va masoil bilan Islomiyatga sayqal berishning bayonidadir.)

Birinchi Muqaddima (Aql va naqlning ta'arruzi, Qur'onning maqosidi asosiyasi.)

Ikkinchi Muqaddima (Olamda mayl-ul istikmol, masoilning ikki qism boʻlishi, moddiyot-ma'naviyat farqi.)

Uchinchi Muqaddima (Isroiliyotning va hikmati Yunoniyaning afkori Islomiyatga qoʻshilishi.)

Toʻrtinchi Muqaddima (Shuxrat insonning moli boʻlmagan narsani ham insonga mol etadi.)

Beshinchi Muqaddima (Majoz ilmning qoʻlidan jaholat qoʻliga tushsa, haqiqatga inqilob etadi.)

Oltinchi Muqaddima (Tafsirda mazkur boʻlgan har bir mavzu tafsirdan boʻlishi lozim boʻlmaydi.)

Yettinchi Muqaddima (Mubolagʻa ixtilolchidir.)

Sakkizinchi Muqaddima (Abno-i moziy bilan abno-i mustaqbalni muvozana.)

Toʻqqizinchi Muqaddima (Xilqati olamda maqsudi bizzot va gʻolibi mutlaq, yolgʻiz husn va xayr va haq va kamoldir.)

Oʻninchi Muqaddima (Bir kalomda, har fahmga kelgan narsalarda mutakallim muoxaza qilinmaydi.)

Oʻn Birinchi Muqaddima (Kalomi vohidda ahkomi mutaaddida boʻlishi mumkin.)

Oʻn Ikkinchi Muqaddima (Magʻzni topmagan poʻchoq bilan mashgʻul boʻladi.)

Birinchi Masala (Arzning dumaloq boʻlishi.)

Ikkinchi Masala (Arzning hoʻkiz va baliq ustida boʻlishi)

Uchinchi Masala (Qof Togʻi)

Toʻrtinchi Masala (Saddi Zulqarnayn, Ya'juj Ma'juj)

Beshinchi Masala (Jahannam yer ostidadir.)

Oltinchi Masala (Qur'onning balogʻati, xasois va mazoya, xususan istiora va majoz ustida muassasadir.)

Yettinchi Masala (Qur'onda zikr qilingan, faqat haqiqatga zid koʻringan ba'zi ifodalarda buyuk bir nukta-i balogʻat bor ekani haqida.)

Sakkizinchi Masala (Imkonotni vuqu'otga aralashtirmaslik, imkoni zotiy yaqiyni ilmiyga munofiy boʻlmagani, imkoni vahmiyni imkoni aqliy bilan iltibos etmaslik, majozning har yerida taharri-i haqiqat etmaslik kabi xususlar.)

IKKINCHI MAQOLA (Balogʻatning ruhiga taalluq etgan bir necha masalaning bayonidadir.)

Birinchi Masala (A'jam, Arablarga muxtalit boʻlganlaridan; balogʻati Qur'oniyaning ma'danini mushavvash etganlari.)

Ikkinchi Masala (Kalomning hayotlanishi va nashvu namosi; ma'nolarning tajassumi bilan va jamodotga nafhi ruh etish bilan bir mukolama va mubohasani ichlariga otishdir.)

Uchinchi Masala (Kalomning albisa-i faxirasi va yoxud jamoli va surati, uslub bilandir.)

Toʻrtinchi Masala (Kalomning quvvat va qudratining manbai.)

Beshinchi Masala (Kalomning sarvat va vus'atining manbai.)

Oltinchi Masala (Kalomning samaroti; tabaqoti muxtalifada, suvari mutaaddidada tashakkul etgan ma'oniydir.)

Yettinchi Masala (Balogʻatning uqda-i hayotiyasi, xorijiyotning navomisi va maqoyisini tamassul etishdir.)

Sakkizinchi Masala (Ma'oni-i bayoniyaning emlashi va talqihi va ma'nolarning bajoyish va inqiloblari.)

Toʻqqizinchi Masala (Iroda-i juz'iyani va tasavvuri basitni ojiz qoldirgan kalomning yuksak tabaqasi.)

Oʻninchi Masala (Kalomning salosati.)

Oʻn Birinchi Masala (Bayonning salomat va sihati.)

Oʻn Ikkinchi Masala (Kalomning salomat va randalanishi va i'tidoli mizoji.)

UCHINCHI MAQOLA (Unsuri Aqida bilan ajviba-i Yaponiya bayonidadir.)

Birinchi Maqsad (Daloili Sone' bayonidadir.)

Ikkinchi Maqsad (Paygʻambarimiz (S.A.V.) ham Sone'ga, ham nubuvvatga, ham hashrga, ham haqqa, ham haqiqatga bir hujjati qat'iyadir.)

Uchinchi Maqsad (Hashri jismoniydir.)

Ukalari Abdulmajidning Taqrizi