TOʻRTINCHI YOGʻDU
("Imomat Masalasi" ikkinchi darajali masala boʻlgani holda, haddan ortiq ahamiyat berilgani uchun, iymoniy masalalar qatoriga kirib, Ilmi Kalom va usul-ud dinda diqqatni oʻziga tortgani uchun, Qur'on va iymonga oid asl xizmatimizga munosabati boʻlgani uchun, qisman bahs qilindi.)
BIRINCHI MAQOM
«Toʻrt nukta» dir.
Birinchi nukta: Rasuli Akram alayhissalotu vassalomning ummatlariga boʻlgan mukammal shafqat va marhamatlarini ifoda qiladi. Darhaqiqat, sahih rivoyat bilan mahsharning dahshatidan hamma, hatto paygʻambarlar ham "o'z nafsim, o'z nafsim" degan vaqtlarida, Rasuli Akram alayhissalotu vassalom "ummatim, ummatim" deb achinish va shafqatlarini koʻrsatganlari kabi, endi dunyoga kelgan vaqtlari ahli kashfning tasdigʻi bilan volidalari u kishining munojotlaridan "ummatim, ummatim", degan soʻzlarini eshitganlar. Yana, butun hayot tarixlari va yoygan shafqatkorona goʻzal axloqlari mukammal shafqat va achinishlarini koʻrsatgani kabi, ummatlarining cheksiz salovotlariga cheksiz ehtiyoj koʻrsatish bilan, ummatlarining butun saodatlari bilan mukammal shafqatlari sabab aloqador ekanlarini koʻrsatish bilan, cheksiz shafqatlarini koʻrsatganlar. Demak, bu daraja shafqatli va marhamatli bir rahbarning sunnati saniyasiga rioya qilmaslik, qay daraja nonkoʻrlik va vijdonsizlik boʻlishini qiyos qil.
Ikkinchi nukta: Rasuli Akram alayhissalotu vassalom kulliy va umumiy nubuvvat vazifasi ichida ba'zi xususiy, juz'iy kishilarga azim shafqat koʻrsatganlar. Zohiriy holga koʻra, azim shafqatni oʻsha xususiy juz'iy kishilarga koʻrsatishlari, nubuvvat vazifasining haddan tashqari ahamiyatiga uygʻun kelmaydi. Lekin haqiqatda oʻsha juz'iy kishi kulliy umumiy nubuvvat vazifasiga mador boʻla oladigan silsilaning uchi va namoyandasi boʻlgani uchun, oʻsha buyuk silsila uchun, uning namoyandasiga haddan ortiq ahamiyat berilgan. Masalan: Rasuli Akram alayhissalotu vassalom Hazrati Hasan va Husanga kichikliklarida koʻrsatgan haddan ortiq shafqat va buyuk ahamiyat, faqat tugʻma shafqat va qarindoshlik tuygʻusidan kelgan muhabbat emas, aksincha nubuvvat vazifasining nuroniy robitasining boshi va paygʻambar vorislarining gʻoyat ahamiyatli bir jamoatining manbai, namoyandasi, mundarijasi jihati uchun boʻlgan. Darhaqiqat, Rasuli Akram alayhissalotu vassalom Hazrati Hasanni (RA) mukammal shafqatlaridan quchoqlariga olib boshini oʻpishlari, Hazrati Hasandan (RA) silsila boʻlib kelgan nuroniy muborak naslidan Gʻavsi A'zam boʻlgan Shohi Jiyloniy kabi koʻp mahdiy-misol nubuvvat vorislari va shariati Ahmadiyaning (ASV) tashuvchilari boʻlgan zotlar hisobiga Hazrati Hasanning (RA) boshini oʻpganlar va oʻsha zotlarning istiqbolda qiladigan muqaddas xizmatlarini nubuvvat nazari bilan koʻrib taqdirlagan va maqtaganlar va taqdir va tashviqqa alomat sifatida Hazrati Hasanning (RA) boshini oʻpganlar. Hazrati Husanga koʻrsatgan haddan ortiq ahamiyat va shafqat, Hazrati Husanning (RA) nuroniy silsilasidan kelgan Zaynalobidin, Ja'fari Sodiq kabi oliyshon imomlar va haqiqiy paygʻambar vorislari boʻlgan juda koʻp mahdiy-misol nuroniy zotlar nomiga va Dini Islom va risolat vazifasi hisobiga boʻynidan oʻpganlar, mukammal shafqat va ahamiyatini koʻrsatganlar. Darhaqiqat, Zoti Ahmadiyaning (ASV) gʻaybni bilgan qalbi bilan, dunyoda Asri Saodatdan abad tarafidagi hashr maydonini tomosha qilgan va yerdan Jannatni koʻrgan va zamindan koʻkdagi malaklarni mushohada qilgan va Odam (AS) zamonidan beri moziy zulmatlarining pardalari ichida yashiringan hodisalarni koʻrganlar, hatto Zoti Zuljalolning ru'yatiga sazovor boʻlgan nazari nuroniysi, chashmi istiqbol-biniysi, albatta Hazrati Hasan va Husanning orqalarida silsila tarzida kelgan qutblar va voris imomlar va mahdiylarni koʻrganlar va ularning barchasi nomiga boshlarini oʻpganlar. Darhaqiqat, Hazrati Hasanning (RA) boshini oʻpishlarida Shohi Jiyloniyning ulkan hissasi bor!
Uchinchi nukta: اِلَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبٰى oyatining bir soʻzga koʻra ma'nosi: "Rasuli Akram alayhissalotu vassalom risolat vazifasining ijrosiga muqobil mukofot istamaydilar, faqat Oli Baytlariga muhabbatni istaydilar." Agar: "Bu ma'noga koʻra nasliy yaqinlik jihatidan kelgan bir foyda koʻzlangan koʻrinmoqda. Holbuki اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰيكُمْ sirriga binoan, nasliy yaqinlik emas, aksincha Allohga yaqinlik nuqtasida risolat vazifasi jarayon qiladi?" deb aytilsa.
Javob: Rasuli Akram alayhissalotu vassalom gʻayb-oshino nazarlari bilan koʻrganlarki: Oli Baytlari Islom olami ichida nurli bir daraxt hukmiga oʻtadi. Islom olamining barcha tabaqalarida insoniy kamolot darsida rahbarlik va murshidlik vazifasini bajaradigan zotlar, mutlaq aksariyat bilan Oli Baytdan chiqadilar. Tashahhuddagi ummatning "Ol" haqidagi duosi,
dir. Qabul boʻlishini kashf qilganlar. Ya'ni, millati Ibrohimiyada aksariyat nuroniy rahbarlar Hazrati Ibrohimning (AS) oilasidan, nasllaridan boʻlgan paygʻambarlar boʻlganlari kabi, ummati Muhammadiyada (ASV) ham Islomiyatning buyuk vazifalarida va aksar tariqatlar va maslaklarida Bani Isroilning paygʻambarlari kabi, Oli Bayti Muhammadiyaning (ASV) qutblarini koʻrganlar. Shuning uchun لَٓا اَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا اِلَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبٰى deyishga amr qilinib, Oli Baytga ummatning muhabbatini istaganlar. Bu haqiqatni quvvatlantirgan boshqa rivoyatlarda shunday marhamat qilganlar: "Sizga ikkita narsani qoldirmoqdaman. Ularni mahkam ushlasangiz, najot topasiz. Biri Kitobulloh, biri Oli Baytim." Chunki Sunnati Saniyaning manbai va muhofizi va har jihatdan tarafdor boʻlish bilan vazifador boʻlgan Oli Baytdir.
Demak, shu sirga binoan, Kitob va Sunnatga ergashish unvoni bilan ushbu hadisning haqiqati bildirilgan. Demak, Oli Baytdan risolat vazifasi jihatidan murodlari: Sunnati Saniyalaridir. Sunnati Saniyaga ergashishni tark qilgan, haqiqiy Oli Baytdan boʻlmagani kabi, Oli Baytga haqiqiy doʻst ham boʻlolmaydi.
Ham ummatlarini Oli Baytning atrofida toʻplamoq orzusining sirri shuki: Zamon oʻtishi bilan Oli Bayt ancha koʻpayishini Allohning izni bilan bilganlar va Islomiyat zaif boʻlishini anglaganlar. Oʻsha holda gʻoyat kuchli va koʻp sonli hajmijat bir jamoat lozimki, Islom olamining ma'naviy taraqqiyotida mador va markaz boʻla olsin. Allohning izni bilan bilganlar va ummatlarini Oli Baytlari atrofiga to'plashni orzu qilganlar. Darhaqiqat, Oli Baytning vakillari, e'tiqod va iymon xususida boshqalardan oldin boʻlmasalar ham, taslim, tarafdorlik va tarafgirlikda juda oldindadirlar. Chunki Islomiyatga fitratan, naslan va xulqan tarafdordirlar. Tugʻma tarafdorlik zaif va dovruqsiz, hatto haqsiz boʻlsa ham, tashlanmaydi. Bundan kelib chiqib, gʻoyat kuchli, gʻoyat haqiqatli, gʻoyat dovruqli, butun ajdodlarining silsilasi bogʻlangan va sharaf qozongan va jonlarini fido qilgan bir haqiqatga tarafdorlik, naqadar asosli va fitriy boʻlganini yaqqol his qilgan bir zot, hech tarafdorlikni tashlaydimi? Ahli Bayt ushbu shiddatli bogʻliqlik va tugʻma Islomiyat jihati bilan Islom dini foydasiga oddiy bir alomatni kuchli bir burhon kabi qabul qiladi. Chunki fitriy tarafdordir. Boshqa odam esa, kuchli bir burhon bilan keyin tarafdor boʻladi.
Toʻrtinchi nukta: Uchinchi nukta sababli Shialar bilan Ahli Sunnat va Jamoat nizosining boisi, hatto iymon aqidalari kitoblariga va iymon asoslari qatoriga kiradigan darajada kattalashtirilgan masalaga qisqacha bir ishora qilamiz:
Ahli Sunnat va Jamoat aytadiki: "Hazrati Ali (RA) "Toʻrt xalifa"ning toʻrtinchisidirlar. Hazrati Siddiq (RA) afzaldirlar va xalifalikka loyiq boʻlganlari uchun, eng avval u kishi boʻldilar." Shialar aytadiki: "Haq Hazrati Aliniki (RA) edi. U kishiga haqsizlik qilindi. Hammalaridan eng afzal Hazrati Alidir (RA)." Da'volariga keltirgan dalillarining xulosasi: Aytadilarki: Hazrati Ali (RA) haqlarida kelgan Paygʻambarimizning (ASV) hadislari va Hazrati Alining (RA) "Shohi Valoyat" unvoni bilan mutlaq aksariyat fikricha valiylarning va tariqatlarning manbai va ilm va shijoat va ibodatda hayratomuz sifatlari va Hazrati Paygʻambar alayhissalotu vassalom u kishiga va u kishidan silsila boʻlib ketgan Oli Baytga bo'lgan aloqalari koʻrsatadiki, eng afzal u kishi, doimo xalifalik u kishining haqi edi, u kishidan totrib olindi.
Javob: Hazrati Ali (RA) takror-batakror oʻz iqrorlari va yigirma yildan ortiq oʻsha uchta xalifaga ergashib ularning Shayxulislomligi maqomida boʻlishlari Shialarning bu da'volarini rad qiladi. Yana, uchta xalifaning xalifalik zamonlarida Islomiy fathlar va dushmanlar bilan urush hodisalari va Hazrati Alining (RA) zamonlaridagi voqealar, yana Islom xalifaligi nuqtasida Shialarning da'volarini rad qiladi. Demak, Ahli Sunnat va Jamoatning da'vosi haqdir.
Agar: "Shia ikkitadir. Biri shia-i valoyat, boshqasi shia-i xilofatdir. Mayli, bu ikkinchi qism gʻaraz va siyosatni qoʻshish bilan haqsiz boʻlsin. Faqat birinchi qismda gʻaraz va siyosat yoʻq. Holbuki shia-i valoyat shia-i xilofatga qoʻshilgan. Ya'ni, tariqatga mansub valiylarning bir qismi Hazrati Alini (RA) afzal koʻradilar. Siyosat tomonida boʻlgan shia-i xilofatning da'volarini tasdiq qiladilar", deyilsa.
Javob: Hazrati Aliga (RA) ikki jihatdan qaralishi kerak. Bir jihati: shaxsiy kamolot va martabalari nuqtasidan. Ikkinchi jihat: Oli Baytning shaxsi ma'naviysini ifodalaganlari nuqtasidandir. Oli Baytning shaxsi ma'naviysi esa, Rasuli Akram alayhissalotu vassalomning bir navi mohiyatlarini koʻrsatadi. Birinchi nuqta e'tibori bilan Hazrati Ali (RA) boshda boʻlib butun ahli haqiqat Hazrati Abu Bakr va Hazrati Umarni (RA) ustun tutadilar. Islomiyat xizmatida va Allohga yaqinlikda maqomlarini yanada yuksak koʻrganlar. Ikkinchi nuqta jihatida Hazrati Ali (RA) Oli Bayt shaxsi ma'naviysining namoyandasi va Oli Baytning shaxsi ma'naviysi Hz.Muhammadning (ASV) bir haqiqatlarini ifodalagani uchun, muvozana qilinmaydi. Hazrati Ali (RA) haqlarida haddan ortiq maqtov to'la Paygʻambarimizning (ASV) hadislari bu ikkinchi nuqtaga qaraydilar! Bu haqiqatni quvvatlantirgan sahih bir rivoyat bor. Rasuli Akram alayhissalotu vassalom marhamat qilganlar: "Har Nabiyning nasli oʻzidandir. Mening naslim Alining (RA) naslidir."
Hazrati Alining (RA) shaxslari haqida boshqa xalifalardan ziyoda maqtov to'la hadislarning koʻplab yoyilishining sirri shuki: Umaviylar bilan Xorijiylar u kishiga haqsiz hujum va kamsitganlariga muqobil ahli haq boʻlgan Ahli Sunnat va Jamoat u kishi haqida rivoyatlarni koʻp yoyishgan. Boshqa Xulafo-i Roshidiyn esa, tanqid va kamsitishga uchramaganlari uchun, ular haqidagi hadislarning yoyilishiga ehtiyoj bo'lmagan. Yana, istiqbolda Hazrati Ali (RA) alamli hodisalarga va ichki fitnalarga duchor boʻlishlarini nubuvvat nazari bilan koʻrib, Hazrati Alini (RA) umidsizlikdan va ummatlarini u kishi haqida yomon fikrdan qutqarmoq uchun مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِىٌّ مَوْلَاهُ kabi muhim hadislar bilan Alini (RA) tasalli va ummatni irshod qilganlar.
Hazrati Aliga (RA) nisbatan shia-i valoyatning haddan ortiq muhabbatlari va tariqat jihatidan kelgan ustun tutishlari, oʻzlarini shia-i xilofat darajasida mas'ul qilmaydi. Chunki valiylar maslak e'tibori bilan, muhabbat bilan murshidlariga qaraydilar. Muhabbatning ishi ifrotdir. Mahbubini maqomidan ortiq koʻrishni orzu qiladi va shunday ham koʻradi. Muhabbatdan joʻshish paytlarida ahli hol uzrli boʻlishlari mumkin. Lekin ularning muhabbat sabab ustun qoʻyishi, Xulafo-i Roshidiynni yomonlamaslik va adovat qilmaslik sharti bilan va Islom asoslarining tashqarisiga chiqmaslik sharti bilan uzrli hisoblanishlari mumkin. Siyosat gʻarazlari shia-i xilofatning ichiga kirgani uchun, gʻarazdan, tajovuzdan qutula olmaydilar, uzrli boʻlish haqqini yoʻqotadilar. Hatto
jumlasini tasdiqlagan Hazrati Umarning (RA) qoʻllari bilan Eron xalqi jarohat olgani uchun, intiqomlarini Hazrati Ali (RA) muhabbati suratida koʻrsatganlari kabi, Amr Ibn-ul Osning Hazrati Aliga (RA) qarshi qoʻzgʻoloni va Umar Ibni Sa'dning Hazrati Husanga (RA) qarshi fojiali urushi, Shialarga Umar ismiga shiddatli qahr va adovat uygʻotgan. Shia-i valoyatning Ahli Sunnat va Jamoatni tanqid qilishga haqqi yoʻq! Chunki Ahli Sunnat Hazrati Alini (RA) kamsitmaganlari barobarida jiddiy sevadilar. Hadisda oʻtganidek, tahlikali hisoblangan haddan ortiq darajadagi muhabbatdan chekinadilar. Hadisda oʻtgan Hazrati Alining (RA) shiasi haqidagi Paygʻambarimizning (ASV) maqtovlari Ahli Sunnatga oiddir. Chunki istiqomatli muhabbat bilan Hazrati Alining (RA) shialari, ahli haq boʻlgan Ahli Sunnat va Jamoatdir. Hazrati Iso alayhissalom haqlaridagi haddan ortiq darajadagi muhabbat Nasroniylar uchun tahlikali boʻlgani kabi, Hazrati Ali (RA) haqlarida ham oʻsha tarzda haddan ortiq darajadagi muhabbat sahih hadisda tahlikali ekani izohlangan.
Agar Shia-i valoyat: "Hazrati Alining (RA) hayratomuz kamolotlari qabul qilingandan soʻng Hazrati Siddiqni (RA) u kishidan ustun tutmoq mumkin boʻlmaydi", desa.
Javob: Hazrati Siddiqi Akbarning va Faruqi A'zamning (RA) shaxsiy kamolotlari va nubuvvat vorisligi vazifasi bilan xalifalik zamonidagi kamolotlari barobar mezonning bir pallasiga, Hazrati Alining (RA) shaxsiy gʻaroyib kamolotlari hamda xalifalik zamonidagi majbur boʻlib kirgan ayanchli ichki voqealardan kelgan va yomon fikrlarga uchragan xalifalik urushlari barobar mezonning boshqa pallasiga qoʻyilsa, albatta Hazrati Siddiqning (RA) yoki Faruqning (RA) yoki Zinnuraynning (RA) pallalari ogʻir kelishini Ahli Sunnat koʻrib, ustun qoʻyishgan. Yana, "Oʻn Ikkinchi" va "Yigirma Toʻrtinchi Soʻz"larda isbot qilingani kabi: Nubuvvatning valiylikka nisbatan darajasi shu qadar yuksakdirki, nubuvvatning bir misqol qadar jilvasi bir botmon qadar valiylikning jilvasidan ustundir. Bu nuqtai nazardan Hazrati Siddiqi Akbarning (RA) va Faruqi A'zamning (RA) nubuvvat vorisligi va risolat hukmlarini ta'sis qilish nuqtasida hissalari Alloh tarafidan ziyoda berilganiga, xalifalik davridagi muvaffaqiyatlari Ahli Sunnat va Jamoat uchun dalil boʻlgan. Hazrati Alining (RA) shaxsiy kamoloti oʻsha nubuvvat vorisligidan kelgan hissani hukmdan tushirolmagani uchun, Hazrati Ali (RA) Shayxayni Mukarramaynning xalifalik zamonlarida ularga Shayxulislom boʻlganlar va ularni hurmat qilganlar. Ajabo, Hazrati Alini (RA) sevgan va hurmat qilgan ahli haq va sunnat Hazrati Ali (RA) sevgan va jiddiy hurmat qilgan Shayxaynni qanday sevmasin va hurmat qilmasin? Bu haqiqatni bir misol bilan izoh qilaylik. Masalan: Gʻoyat boy bir zotning merosidan bolalarining biriga yigirma botmon kumush bilan toʻrt botmon oltin beriladi. Boshqasiga besh botmon kumush bilan besh botmon oltin beriladi. Yana biriga uch botmon kumush bilan besh botmon oltin berilsa, albatta oxirdagi ikkitasi garchi vazn jihatidan oz olsalarda, qiymat jihatidan koʻp oladilar.
Shu misol kabi, Shayxaynning nubuvvat vorisligi va risolat hukmlarini ta'sis qilishdan namoyon boʻlgan Janobi Haqning insonga yaqin boʻlishining haqiqat oltinidan hissasining biroz koʻpligi, shaxsiy kamolot va valiylik gavharidan kelib chiqqan Allohga yaqinlikning va valiylik kamolotining va yaqinlikning koʻpiga gʻolib keladi. Muvozanada bu nuqtalarni nazarga olish kerak. Agar shaxsiy shijoati va ilmi va valiyligi nuqtasida bir-biri bilan muvozana qilinsa, haqiqatning surati oʻzgaradi. Yana, Hazrati Alining (RA) zotlarida aks qilgan Oli Baytning shaxsi ma'naviyining va oʻsha shaxsiyati ma'naviyada mutlaq vorislik jihatidan aks qilgan Hz.Muhammadning (ASV) haqiqatlari nuqtasida muvozana qilinmaydi. Chunki u yerda Paygʻambar alayhissalotu vassalomning buyuk sirlari bor.
Ammo shia-i xilofat esa, Ahli Sunnat va Jamoat oldida uyalishdan boshqa hech qanday haqlari yoʻqdir. Chunki ular Hazrati Alini (RA) haddan ortiq sevish da'vosida bo'lganlari holda, kamsitadilar va yomon axloqda bo'lganliklarini ularning mazhabi taqozo qiladi. Chunki: "Hazrati Siddiq bilan Hazrati Umar (RA) haqsiz boʻlganlari holda, Hazrati Ali (RA) ularga yoʻl qoʻyib bergan, Shia ta'biriga koʻra taqiyya qilgan, ya'ni ulardan qoʻrqqan, ikkiyuzlamalik qilgan", deyishadi. Ajabo, bunday Islom qahramoni va «Asadulloh» unvonini qozongan va siddiqlarning qoʻmondoni va rahbari boʻlgan bir zotni ikkiyuzlamalik va qoʻrqoqlik bilan va sevmagan zotlariga yolgʻondakam muhabbat bilan va yigirma yildan ortiq qoʻrqib yoʻl berib haqsizlarga boʻysunishni qabul qilgan deb vasflash, u kishiga muhabbat emasdir! Unday muhabbatdan Hazrati Ali (RA) yuz oʻgiradilar. Xullas, ahli haqning mazhabi hech bir jihatdan Hazrati Alini (RA) kamsitmaydilar, yomon axloq bilan ayblamaydilar. Unday shijoat ajoyibotiga qoʻrqoqlikni nisbat bermaydilar va aytadilarki: "Hazrati Ali (RA) Xulafo-i Roshidiynni haq koʻrmasa edilar, bir daqiqa ham tan olmas va itoat qilmas edilar. Demakki, ularni haqli va ustun koʻrganlari uchun, gʻayrat va shijoatlarini haqparastlik yoʻliga taslim qilganlar."
Bir soʻz bilan: Hamma narsaning ifrot va tafriti yaxshi emas. Istiqomat esa oʻrta yoʻl boʻlib, Ahli Sunnat va Jamoat uni tanlagan. Lekin afsuski, Ahli Sunnat va Jamoat pardasi ostiga Vahobiylik va Xorijiylik fikri qisman kirgani kabi, siyosat maftunlari va bir qism dinsizlar Hazrati Alini (RA) tanqid qiladilar. Alloh saqlasin, siyosatni bilmaganlaridan xalifalikka toʻliq layoqat koʻrsatmaganlar, idora qilolmaganlar deydilar. Ularning bu haqsiz ayblovlaridan Alaviylar Ahli Sunnatdan arazlagan. Holbuki Ahli Sunnatning dasturlari va asos mazhablari bu fikrlarni taqozo qilmaydi, shubhasiz aksini isbot qiladi. Xorijiylar va dinsizlar tarafidan kelgan bunday fikrlar bilan Ahli Sunnat mahkum boʻlolmaydi. Aslida Ahli Sunnat Alaviylardan ziyoda Hazrati Alining (RA) tarafdoridir. Hamma xutbalarida, duolarida Hazrati Alinini (RA) loyiq maqtov bilan zikr qiladilar.
Xususan, Ahli Sunnat va Jamoat mazhabida boʻlgan barcha avliyo va asfiyolar bir ovozdan u kishini murshid va shohi valoyat deb bilishadi. Alaviylar esa ham Alaviylarning, ham Ahli Sunnatning adovatiga loyiq boʻlgan Xorijiylarni va dinsizlarni tashlab, ahli haqqa qarshi dushman vaziyatini olmasliklari kerak. Hatto bir qism Alaviylar Ahli Sunnatning aksiga sunnatni tark qilishadi. Olimlarning orasida katta bahsga sabab boʻlgani uchun bu masalada koʻp gapirdik, mayli.
Ey ahli haq boʻlgan Ahli Sunnat va Jamoat! Va ey Oli Baytning muhabbatini maslak qilib olgan Alaviylar! Tezda bu ma'nosiz va haqiqatsiz, haqsiz, zararli nizoni orangizdan olib tashlanglar. Boʻlmasa hozir kuchli hukm qilayotgan dahriylik jarayoni biringizni boshqangizga qarshi qurol qilib ezishida foydalanadi. Magʻlub qilgandan soʻng, oʻsha qurolni ham sindiradi. Siz ahli tavhid boʻlganingiz uchun, mobayningizda qardoshlikni va ittifoqni amr qilgan yuzlab asosli muqaddas rishtalar bor ekan, boʻlinishga sabab boʻlgan ahamiyatsiz masalalarni tashlash juda lozimdir!
IKKINCHI MAQOM
oyatining ikkinchi haqiqatiga doir boʻladi.