BIRINCHI YOGʻDU

Hazrati Yunus Ibn Matta ala nabiyyina va alayhissalotu vassalomning munojotlari, eng azim bir munojotdir va duoning qabul boʻlishining eng muhim sababidir. Hazrati Yunus alayhissalomning mashhur qissalarining xulosasi: dengizga otiladilar. U kishini katta bir baliq yutadi. Dengiz toʻfonli va tun notinch va qorongʻu va har tarafdan umid kesilgan bir vaziyatda

munojoti u kishiga juda tez najot vositasi boʻladi. Shu munojotning muazzam sirri shuki: U vaziyatda sabablar batamom ma'nosini yoqotgan edi. Chunki u holda kishiga najot beradigan shunday bir Zot lozim ediki, hukmi ham baliqqa, ham dengizga, ham tunga, ham osmonga oʻtsin. Chunki u kishiga qarshi "tun, dengiz va hut" birlashishgan edi. Uchovini birdan amriga boʻysundirgan bir Zot u kishini salomatlik sohiliga chiqara olar edi. Agar jamiki insonlar u kishining xizmatkori va yordamchisi boʻlishsa ham, besh tiyinlik foydalari boʻlmas edi. Demak, sabablarning ta'siri yoʻq. U kishi Musabbib-ul Asbobdan boshqa bir boshpana boʻlolmasligini aynal-yaqiyn koʻrganlari uchun, sirri ahadiyat nuri tavhid ichida ochilgani uchun, bu munojot birdaniga tunni, dengizni va hutni boʻysundirdi. U zot nuri tavhid bilan hutning qornini bir suv osti kemasi hukmiga keltirib va zilzilali togʻ kabi toʻlqinlar dahshati ichida dengizni nuri tavhid bilan xavfsiz bir sahro, kezish va koʻngil ochish maydoni qilib, oʻsha nur bilan samo yuzini bulutlardan supurib, Oyni bir chiroq kabi boshi ustiga qoʻydi. Hamma tarafdan u kishini qoʻrqitgan va tazyiq oʻtkazgan oʻsha maxluqlar har tomondan u kishiga doʻstlik yuzini koʻrsatishdi. Nihoyat salomatlik sohiliga chiqib, yaqtiyn daraxti ostida lutfi Rabboniyni mushohada qildi.

Xulosa shuki biz, Hazrati Yunus alayhissalomning birinchi vaziyatlaridan yuz daraja yanada mudhish bir vaziyatdamiz. Tunimiz istiqboldir. Istiqbolimiz gʻaflat nazarimiz bilan u kishining tunlaridan yuz daraja yanada qorongʻu va dahshatlidir. Dengizimiz shu sargardon kurra-i zaminimizdir. Bu dengizning har toʻlqinida minglab oʻlik mavjud, u kishining dengizlaridan ming daraja yanada qoʻrqinchlidir. Bizning havo-i nafsimiz hutimiz boʻlib, abadiy hayotimizni ezib mahv qilishga harakat qilmoqda. Bu hut u kishining hutlaridan ming daraja yanada zararlidir. Chunki u kishining hutlari yuz yillik bir hayotni mahv qiladi. Bizning hutimiz esa yuzlab million yillar hayotni mahv qilishga harakat qilmoqda. Modomiki haqiqiy vaziyatimiz bu ekan, biz ham Hazrati Yunus alayhissalomga iqtido qilib, jamiki sabablardan yuzimizni oʻgirib, toʻgʻridan-toʻgʻri Musabbib-ul Asbob boʻlgan Rabbimizga iltijo qilib لَٓا اِلٰهَ اِلَّٓا اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنّ۪ى كُنْتُ مِنَ الظَّالِم۪ينَ deyishimiz kerak va aynal-yaqiyn tushunishimiz kerakki, gʻaflat va zalolatimiz sababli bizga qarshi ittifoq qilgan istiqbol, dunyo va havo-i nafsning zararlarini daf qiladigan yolgʻiz shunday Zot boʻlishi mumkinki, istiqbol amri ostida, dunyo hukmi ostida, nafsimiz idorasi ostidadir. Ajabo, Xoliqi Samovot va Arzdan boshqa qaysi sabab borki, eng nozik va eng yashirin qalbimizga kelganlarni bilsin va biz uchun istiqbolni oxiratning ijodi bilan yoritsin va dunyoning yuz ming boʻgʻuvchi toʻlqinlaridan qutqarsin. Aslo, Zoti Vojib-ul Vujuddan boshqa hech bir narsa, hech bir jihatdan Uning izni va irodasi boʻlmasdan yordam berolmaydi va xaloskor boʻlolmaydi.

Modomiki vaziyatning haqiqati shunday ekan. Hazrati Yunus alayhissalomga oʻsha munojot natijasida hutlari u kishiga bir ulov, bir suv osti kemasi va dengiz goʻzal sahro va tun mahtobli latif bir surat oldi. Biz ham u munojotning sirri bilan لَٓا اِلٰهَ اِلَّٓا اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنّ۪ى كُنْتُ مِنَ الظَّالِم۪ينَ deyishimiz kerak. لَٓا اِلٰهَ اِلَّٓا اَنْتَ jumlasi bilan istiqbolimizga, سُبْحَانَكَ kalimasi bilan dunyoimizga, اِنّ۪ى كُنْتُ مِنَ الظَّالِم۪ينَ ifodasi bilan nafsimizga marhamat nazarini jalb qilishimiz kerak. Toki, nuri iymon bilan va Qur'onning mahtobi bilan istiqbolimiz nurlansin va u tunimizning dahshat va vahshati ahboblik va sayrga aylansin. Va davomli ravishda mavt va hayotning almashinishi bilan yillar va davrlar toʻlqinlari ustida hadsiz murdalar minib yoqlikka otilgan dunyoimiz va zaminimizda Qur'oni Hakimning dastgohida qurilgan ma'naviy bir kema hukmiga oʻtgan Islomiyat haqiqati ichiga kirib salomatlik bilan oʻsha dengizning ustida kezib, oxiri salomatlik sohiliga chiqib hayotimizning vazifasi tugasin. Oʻsha dengizning toʻfon va zilzilalari, kino pardalari kabi sayrning manzaralarini yangilash bilan, vahshat va dahshat oʻrniga, ibrat va tafakkur nazarini quvontirib, siylab yoritsin. Va Qur'onning sirri, Furqonning tarbiyasi bilan nafsimiz bizga minmaydi, ulovimizga aylanib, bizni unga mindirib, abadiy hayotimizni qozonish uchun kuchli bir vositamiz boʻlsin.

Xulosa shuki, modomiki inson mohiyatining jome'iyati e'tibori bilan bezgakdan alam chekkani kabi, Yerning zilzila va silkinishlaridan va koinotning qiyomat hangomida ulkan zilzilasidan alam chekadi. Va xurdabiniy mikrobdan qoʻrqqani kabi, ulkan samoviy jismlardan chiqqan dumli yulduzdan ham qoʻrqadi. Ham xonadonini sevgani kabi, ulkan dunyoni ham sevadi. Ham kichik bogʻini sevgani kabi, cheksiz, abadiy Jannatni ham mushtoqona sevadi. Albatta, bunday bir insonning Ma'budi, Rabbi, panohi, xaloskori, maqsudi shunday bir Zot boʻlishi mumkinki, umum koinot uning tasarrufi ostida, zarralar va sayyoralar ham amri ostidadir. Albatta bunday inson doimo Yunus (AS) kabi

deyishga muhtojdir.