Buyuk Sharqning yigirma toʻqqizinchi kuni "Lozannaning Asl yuzi" degan maqoladan:
Ingliz boshqaruv hay'ati raisi Lord Gurzon oxiri eng ma'noli gapini gapirdi:
"Turkiya Islomiy aloqasini va Islomni koʻrsatish roʻlini oʻz qoʻli bilan hal qilib, tashlasa, biz bilan samimiy birlashib Xristian dunyosining hurmat va minnatdorligini qozonadi, biz unga istaganini beramiz."
Lozannada turk boshqqaruv hay'ati boshligʻi va amalda haqiqiy maqsadlarini anglamagan Ismat Posho bir ora Xristian istaklarining Turkiyani oʻtmishdagi ruh va muqaddas narsalarini ildizidan qoʻporish ekanini sezsada, bu yashirin evaz va va'da berib aytyaptiki:
"Eskidan beri ildiz otgan va qoʻhna toʻsiqlardan (ya'ni Islomiy an'analardan) qutulish xususida harakatlari (ya'ni Ismatning urinishi) inkor qilinmas dalildir."
Harfi harfiga iqtibos keltirilgan soʻzlarda turk bosh boshqaruvchining ya'ni Ismatning eskidan beri ildiz otgan va eskirgan toʻsiqlardan qutulish xususida turk millatiga qilgan ishlarini nimani koʻzlaganini va buni qaysi maqsadda Islomiyat dushmanlariga evaz deb berganini soʻrash kerak.
Konferensiyaning birinchi bosqichida turk bosh vakili, shaxsan qaror qilmasligi kerkaligi va tepadagi odamga, ya'ni Mustafo Kamolga bildirishga majbur boʻlgani uchun yurtiga qaytib, oʻzini Haydarpashadan Anqaraga ketadigan poyezd va davlat raisini (Mustafo Kamol) Izmirdan Anqaraga boradigan poyezdda Eskishaharda koʻrishgan. Bir joyda va birga bir sayohat... Keyin Anqara yashirin majlis yigʻilishlari... Lekin asos masalalarda doim birga bir. Mustafo Kamol bilan Ismat birga yigʻlishi va qaror: "Din oʻldiriladi."
Lozanna konferensiyasining ikkinchi sahifasi: ...Endi hamma narsa Turkiya uchun sumkada tayyor. Ya'ni dinni tark ettirib hamma narsa qildiriladi. Yangi partiyaning (Kamolizm va Ismat hukumati) bundan soʻng bu millatga Islomiyatni qatl qilish dasturi bilan harakatlanib, dushman tomonning qoʻmondonlaridan, ya'ni dushman salbchi qoʻmondonlaridan dinni oʻldirishga qattiq istakli ekani va oʻrnaklar berib, xususan hudud tashqarisi emas, hudud ichi va milliy gʻoya sarlavhasi ostida ishlaydigan shubhadan qutuladi."