برنجى شعاع

بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

وَ بِهِ نَسْتَعِينُ

(ايكى عجيب سؤاله قارشى دفعةً خاطره گلن غريب جوابدر.)

برنجى سؤال:دينيلدى كه: "فاتحه و يٰس و ختمِ قرآنى گبى اوقونان وردلر، قدسى شيلر، بعضًا حدسز ئولمش و صاغ إنسانلره باغيشلانييور. حالبوكه بويله جزئى بر تك هديه آنِ واحدده حدسز ذاتلره يتيشمك و هر بريسنه عين هديه دوشمك، طورِ عقلڭ خارجنده‌در."

الجواب:فاطرِ حكيم ناصلكه عنصرِ هوايى كلمه‌لرڭ برق گبى إنتشارلرينه و تكثّرلرينه بر مزرعه و بر واسطه ياپمش و راديو واسطه‌سيله بر مناره‌ده اوقونان أذانِ محمّدى (ع‌ص‌م) عموم يرلرده و عموم إنسانلره عين آنده يتيشديرمك گبى، اويله ده؛ اوقونان بر فاتحه دخى، (مثلا) عموم أهلِ ايمان أمواتنه عين آنده يتيشديرمك ايچون حدسز قدرت و نهايتسز حكمتيله معنوى عالمده، معنوى هواده چوق معنوى ألكتريقلرى، معنوى راديولرى سرمش، سرپمش؛ فطرى تلسز تلفونلرده إستخدام ايدييور، چاليشديرييور. هم ناصلكه بر لامبا يانسه، مقابلنده‌كى بيڭلر

آيينه‌يه (هر برينه) تام بر لامبا گيرر. عينًا اويله ده، بر يٰس شريف اوقونسه، ميليونلر روحلره هديه ايديلسه، هر برينه تام بر يٰس شريف دوشر.

ايكنجى سؤال:شدّتله و آمرانه دينيلدى كه: "سن رسالهٔ‌ِ نورڭ مقبوليتنه دائر حضرتِ على (رض) و غوثِ أعظم (رض) گبى ذاتلرڭ قصيده‌لرندن شاهدلر گوسترييورسڭ. حالبوكه، أصل سوز صاحبى قرآندر. رسالهٔ‌ِ نور، قرآنڭ حقيقى بر تفسيرى و حقيقتنڭ بر ترجمانى و مسئله‌لرينڭ برهانيدر. قرآن ايسه، سائر كلاملر گبى قشرلى، كميكلى و شعورى خصوصى و جزئى دگلدر. بلكه قرآن، عموم إشاراتيله و أجزاسيله عينِ شعوردر، قشرسزدر؛ فضولى، لزومسز مادّه‌لرى يوقدر. عالمِ غيبڭ ترجمانيدر. سوزلر حقّنده سوز اونڭدر، گوره‌لم او نه دييور؟"

الجواب:رسالهٔ‌ِ نور طوغريدن طوغرى‌يه قرآنڭ باهر بر برهانى و قوّتلى بر تفسيرى و پارلاق بر لمعهٔ‌ِ إعجازِ معنويسى و او بحرڭ بر رشحه‌سى و او گونشڭ بر شعاعى و او معدنِ علمِ حقيقتدن ملهم و فيضندن گلن بر ترجمهٔ‌ِ معنويه‌سى اولديغندن اونڭ قيمتنى و أهمّيتنى بيان ايتمك قرآنڭ شرفنه و حسابنه و ثناسنه گچديگندن، ألبته رسالهٔ‌ِ نورڭ مزيتنى بيان ايتمكلگى، حق إقتضا ايدر و حقيقت ايستر، قرآن إذن ويرر. بنم گبى بر ترجمانڭ حصّه‌سى يالڭز شكردر. هيچ بر جهتله فخره، تمدّحه، غروره حقّى يوقدر و اولاماز. گله‌جك آيتلرڭ إشاراتنه بو نقطهٔ‌ِ نظرله باقمق گركدر. يوقسه بنى خودبينلك ايله إتهام ايدنلره حقّمى حلال ايتمه‌م.

بو چوق أهمّيتلى سؤاله قارشى ايكى اوچ ساعت ظرفنده بردن قرآنڭ آياتِ مشهوره‌سندن "سوزلر" عددنجه اوتوز اوچ آيتڭ هم معناسيله، هم جفر ايله رسالهٔ‌ِ نوره إشارتلرى اوزاقدن اوزاغه إجمالًا گورولدى. آيرى آيرى طرزلرده اوتوز اوچ آيت متّفقًا رسالهٔ‌ِ نورى رمزلريله گوسترديگى خيال ميال گورولدى.

إخطار:أڭ أوّل يگرمى دردنجى آيتڭ باشنده ذكر ايديلن إخطاره دقّت ايتمك لازمدر. او إخطارڭ يرى باشده ايدى. فقط اوراده خاطره گلدى، اورايه گيردى.

ايكنجى بر إخطار:توافقله إشارتلر أگر مناسباتِ معنويه‌يه إستناد ايتمزسه، أهمّيتى آزدر. أگر مناسبتِ معنويه‌سى قوّتلى ايسه، بو اونڭ بر فردى، بر ماصدقى حكمنده اولسه و مستثنا بر لياقتى بولونسه، او وقت توافق أهمّيتليدر. و او كلامدن بونڭ إراده‌سنه بر أماره اولور. و اوندن او فردڭ خصوصى بر صورتده داخل اولديغنه يا رمز، يا إشارت، يا دلالت حكمنده اونى گوسترر. ايشته گله‌جك آياتِ قرآنيه‌نڭ رسالهٔ‌ِ نوره إشارتلرى و توافقلرى أكثريت ايله قوّتلى بر مناسبتِ معنويه‌يه إستناد ايدرلر. أوت بو گله‌جك آياتِ مشهوره متّفقًا اون اوچنجى عصرڭ آخرينه و اون دردنجى عصرڭ أوّلنه جفرجه باقييورلر و قرآن و ايمان حسابنه بر حقيقته إشارت ايدييورلر. و مدارِ تسلّى بر "نور"دن خبر ويرييورلر. و او زمانڭ ضلالت فتنه‌سندن گلن شبهاتى إزاله ايده‌جك، قرآنى بر برهانى مژده ويرييورلر.

و او إشارتلره و رمزلره تام مظهر و او وظيفه‌لرى بِحقٍّ گوره‌جك، رسالهٔ‌ِ نور گبى بر تفسيرِ قرآنى اولاجق. حالبوكه رسالهٔ‌ِ نور بو مذكور نقطه‌ده ايلرى اولديغى، اونى اوقويانلرجه شبهه‌سز اولماسيله دلالت ايدر كه؛ او آيتلر بِالخاصّه رسالهٔ‌ِ نوره باقوب اوڭا إشارت ايدييورلر.

برنجيسى:

سورهٔ‌ِ نوردن آيت النوردر كه، رسالهٔ‌ِ نورڭ رسائل النور و رسالهٔ‌ِ‌ النور و رسالة النور ناملريله سببِ تسميه‌سنڭ اون آلتى سببندن بر سبب اولديغندن، برنجى اولارق اونى بيان ايتمك گركدر. بو آيت النور:

اَللّٰه‌ُ نُورُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكٰوةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ اَلْمِصْبَاحُ

فِى زُجَاجَةٍ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّىٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لَا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلٰى نُورٍ يَهْدِى اللّٰه‌ُ لِنُورِهِ مَنْ يَشَاءُ وَيَضْرِبُ اللّٰه‌ُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللّٰه‌ُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

شو آيتِ نوريه‌نڭ معناجه چوق طبقاتى و وجوهِ كثيره‌سى واردر. و او طبقه‌لردن و وجهلردن إشارى و رمزى بر وجهى، معناجه و جفرجه نورلى بر تفسيرى اولان رسالهٔ‌ِ‌ النور و رسالة النوره درت بش جمله‌سيله اون جهتدن باقييور. و او طبقه‌لردن و او وجهلردن بر طبقه و بر پرده دخى معجزانه ألكتريقدن خبر ويرييور.

رسالهٔ‌ِ نوره باقان برنجى جمله‌سى:

مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكٰوةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ

در. يعنى: نورِ إلٰهينڭ ويا نورِ قرآنينڭ ويا نورِ محمّدينڭ (ع‌ص‌م) مثالى شو

مِشْكٰوةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ

در. مقامِ جفريسى طوقوز يوز طقسان سكز (٩٩٨) اولارق عينًا رسالة النور، (شدّه‌لى نون ايكى نون صاييلمق جهتيله) تام تامنه توافقله اوڭا إشارت ايدر.

ايكنجى جمله‌سى:

اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّىٌّ يُوقَدُ

در. يگرمى سكزنجى لمعه‌ده تفصيلًا بيان ايديلديگى گبى، إمامِ على (رض) قصيدهٔ‌ِ جلجلوتيه‌سنده صراحت درجه‌سنده رسالهٔ‌ِ‌ النوره باقه‌رق و اوڭا إشارت ايده‌رك ديمش:

اَقِدْ كَوْكَبِى بِالْاِسْمِ نُورًا

بن تخمين ايدييورم كه، إمامِ على‌نڭ (رض) بو إشارتى، بو جملهٔ‌ِ نوريه‌نڭ رمزندن ملهمدر. بو جملهٔ‌ِ آيتڭ مقامى، بش يوز قرق آلتى (٥٤٦) ايدوب، رسالهٔ‌ِ نورڭ عددى اولان بش يوز قرق سكزه (٥٤٨) غايت جزئى و سرلى ايكى فرق ايله توافق نقطه‌سندن إشارت ايتديگى گبى، رمزى بر معناسيله تام باقييور.

اوچنجى جمله‌سى:

مِنْ شَجَرَةٍ در. أگر مِنْ شَجَرَةٍ ده‌كى (ة) وقفلرده گبى (هی) صاييلسه بش يوز طقسان سكز (٥٩٨) ايده‌رك تام تامنه رسائل النور و رسالهٔ‌ِ‌ النور عددى اولان بش يوز طقسان سكزه توافقله برابر مِنْ فُرْقَانٍ حَكِيمٍ ڭ عددينه ينه سرلى بر تك فرقله توافقِ رمزى ايله، هم رسائل النورى أفرادينه داخل ايدر، هم ينه رسالهٔ‌ِ‌ النورڭ شجرهٔ‌ِ مباركى (فرقانِ حكيم) اولديغنى گوسترر. أگر مِنْ شَجَرَةٍ ده‌كى (ة)، (ت) قالسه، او وقت مقامِ جفريسى طوقوز يوز طقسان اوچ (٩٩٣) ايدر. توافقه ضرر ويرمه‌ين جزئى و سرلى بش فرقله رسالة النور عددى اولان طوقوز يوز طقسان سكزه (٩٩٨) توافقله معناسنڭ دخى موافقتنه بناءً اوڭا إشارت ايدر.

دردنجى جمله‌سى:

نُورٌ عَلٰى نُورٍ يَهْدِى اللّٰه‌ُ لِنُورِهِ

در كه، طوقوز يوز طقسان طوقوز (٩٩٩) ايده‌رك سرلى بر تك فرقله رسالة النور عددى اولان طوقوز يوز طقسان سكزه (٩٩٨) توافقله معناسنڭ قوّتلى مناسبتنه بناءً إشارت درجه‌سنده رمز ايدر.

بشنجى جمله‌سى:

مَنْ يَشَاءُ جمله‌سى غايت جزئى بر فرقله رسالة النور مؤلّفنڭ إسميله مشهور بر لقبنه توافقله معناسى باقديغى گبى باقييور. أگر يَشَاءُ ده‌كى مقدّر ضمير إظهار ايديليرسه مَنْ يَشَائُهُ اولور. تام تامنه توافق ايدر.

بو آيت ناصلكه رسالهٔ‌ِ‌ النوره إسميله باقييور، اويله ده تاريخِ تأليفنه و تكمّلنه تام تامنه توافقله رمزًا باقييور:

كَمِشْكٰوةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ اَلْمِصْبَاحُ فِى زُجَاجَةٍ

جمله‌سى كَمِشْكٰوةٍ ده‌كى تنوين وقف يرى اولماديغندن نون صاييلمق و

فِى زُجَاجَةٍ وقف يرى اولديغندن (ة)، (هی) اولمق جهتيله بيڭ اوچ يوز قرق طوقوز (١٣٤٩) ايده‌رك، رسائل النورڭ أڭ نورانى جزءلرينڭ تأليفى هنگامى و تكمّل زمانى اولان بيڭ اوچ يوز قرق طوقوز تاريخنه تام تامنه توافقله إشارت ايدر.

هم

اَلْمِصْبَاحُ فِى زُجَاجَةٍ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّىٌّ

جمله‌سى بيڭ اوچيوز قرق بش (١٣٤٥) ايده‌رك، رسائل النورڭ إنتشارى و إشتهارى و پارلاماسى تاريخنه تام تامنه توافق ايدر. چونكه شدّه‌لى (ر) ايكى (ر)، شدّه‌لى (ن) ايكى (ن)، شدّه‌لى (ز) أصلى إعتباريله بر (ل) بر (ز) و برنجى زُجَاجَة وقف جهتيله (هی)، ايكنجى وقف اولماديغندن (ت) صاييلير. أگر شدّه‌لى (ز) ايكى (ز) صاييلسه او وقت بيڭ اوچ يوز يگرمى ايكى (١٣٢٢) ايدر كه، ينه رسالهٔ‌ِ‌ النور مؤلّفى، مقدّماتِ نوريه‌يه باشلاديغى عين تاريخه تام تامنه توافق ايدر.

هم مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ جمله‌سى؛ تاءِ أوّل (ت)، ايكنجى (ت) ايسه وقف يرى اولديغندن (هی) اولمق و شَجَرَةٍ ده‌كى تنوين (ن) صاييلمق جهتيله بيڭ اوچيوز اون بر (١٣١١) ايدر كه، او تاريخده رسائل النور مؤلّفى رسالة النورڭ مبارك شجرهٔ‌ِ قدسيه‌سى اولان قرآنڭ باصامقلرى اولان علومِ عربيه‌يى تدريسه باشلاديغى عين تاريخه تام تامنه توافق ايده‌رك رمزًا باقار. ايشته بو قدر معنيدار و متعدّد توافقاتِ قرآنيه‌نڭ إتّفاقى يالڭز بر أماره، بر إشارت دگل، بلكه قوّتلى بر دلالتدر. بلكه ألكتريق ايله برابر رسائل النوره مناسبتِ معنويه‌سيله بر تصريحدر.

بو آيتڭ مناسبتِ معنويه‌سنڭ لطافتلرندن بر لطافتى شودر كه: إخبارِ غيب نوعندن معجزانه هم ألكتريقه، هم رسالهٔ‌ِ‌ النوره إشارت ايتديگى گبى، ايكيسنڭ ظهورلرينه و زمانِ ظهورلرندن صوڭره‌كى تكمّل زمانلرينه و خلافِ عادت وضعيتلرينى چوق گوزل گوسترييور.

مثلا،

زَيْتُونَةٍ لَا شَرْقِيَّةٍ وَ لَا غَرْبِيَّةٍ

جمله‌سى دير: "ناصلكه ألكتريقڭ قيمتدار متاعى، نه شرقدن نه ده غربدن جلب ايديلمش بر مال دگلدر. بلكه يوقاريده، جوِّ هواده رحمت خزينه‌سندن، سماوات طرفندن اينييور. هر يرڭ ماليدر. باشقه يردن آرامغه لزوم يوقدر." دير. اويله ده معنوى بر ألكتريق اولان رسائل النور دخى نه شرقڭ معلوماتندن، علومندن و نه ده غربڭ فلسفه و فنونندن گلمش بر مال و اونلردن إقتباس ايديلمش بر نور دگلدر. بلكه سماوى اولان قرآنڭ، شرق و غربڭ فوقنده‌كى يوكسك مرتبهٔ‌ِ عرشيسندن إقتباس ايديلمشدر.

هم مثلا

يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ

جمله‌سى، معناىِ رمزيله دييور كه: "اون اوچنجى و اون دردنجى عصرده سماوى لامبالر آتشسز يانارلر، آتش طوقونمادن پارلارلر. اونڭ زمانى ياقيندر، يعنى بيڭ ايكى يوز سكسان (١٢٨٠) تاريخنه ياقيندر. ايشته بو جمله ايله ناصلكه ألكتريقڭ خلافِ عادت كيفيتنى و گله‌جگنى رمزًا بيان ايدر. عينًا اويله ده: معنوى بر ألكتريق اولان رسائل النور دخى غايت يوكسك و درين بر علم اولديغى حالده، كلفتِ تحصيله و درسه چاليشمغه و باشقه استادلردن تعلّم ايديلمگه و مدرّسينڭ آغزندن إقتباس اولمغه محتاج اولمادن هركس درجه‌سنه گوره او علومِ عاليه‌يى، مشقّت آتشنه لزوم قالمادن آڭلايه‌بيلير، كندى كندينه إستفاده ايدر، محقّق بر عالم اولابيلير.

هم إشارت ايدر كه؛ رسائل النور مؤلّفى دخى آتشسز يانار، تحصيل ايچون كلفت و درس مشقّتنه محتاج اولمادن كندى كندينه نورلانير، عالم اولور. أوت بو جمله‌نڭ بو معجزانه اوچ إشاراتى ألكتريق و رسائل النور حقّنده حق اولديغى گبى، مؤلّف حقّنده دخى عينِ حقيقتدر. تاريخچهٔ‌ِ حياتنى اوقويانلر و همشهريلرى بيليرلر كه؛ "إظهار" كتابندن صوڭره‌كى مدرسه اصولنجه اون بش سنه درس آلمقله اوقونان كتابلرى، رسائل النور مؤلّفى يالڭز اوچ آيده تحصيل ايتمش.

هم ناصلكه بو جمله‌نڭ معنوى مناسبت جهتنده قوّتلى و لطافتلى إشارتى وار؛ اويله ده جفرى و أبجدى توافقيله هم ألكتريقڭ زمانِ ظهورينڭ قربيتنى، هم رسائل النورڭ ميدانه چيقماسى، هم ده مؤلّفنڭ ولادتنى رمزًا خبر ويرييور. بر لمعهٔ‌ِ إعجاز داها گوسترر. شويله كه: يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ نڭ مقامى، بيڭ ايكى يوز يتمش طوقوز (١٢٧٩) اولوب،

وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ

قسمى ايسه، ايكى تنوين ايكى "نون" صاييلمق جهتيله بيڭ ايكى يوز سكسان درت (١٢٨٤) ايده‌رك هم ألكتريقڭ تعمّمنڭ قربيتنى، هم رسائل النورڭ ياقينلغنى، هم اون درت سنه صوڭره مؤلّفنڭ ولادتنى يَكَادُ كلمهٔ‌ِ قدسيه‌سيله معنًا إشارت ايتديگى گبى، جفر ايله ده تام تامنه عين تاريخه توافقله إشارت ايدر. معلومدر كه، ضعيف و اينجه ايپلر إجتماع ايتدكجه قوّتلشير، قوپماز بر خلاط اولور. بو سرّه بناءً، بو آيتڭ بو إشارتلرى بربرينه قوّت ويرر، تأييد ايدر. توافق تام اولمازسه ده تام حكمنده اولور و إشارتى، دلالت درجه‌سنه چيقار.

تنبيه:بن بو آيتِ نوريه‌نڭ إشارتلرينى ألكتريق و رسائل النورڭ خاطرى ايچون بيان ايتمدم. بلكه بو آيتڭ إعجازِ معنويسنڭ بر شُعْبه‌سندن بر لمعه‌سنى گوسترمك ايستدم.

الحاصل:بو آيتِ قدسيه صريح معناسيله نورِ إلٰهى و نورِ قرآنى و نورِ محمّدى‌يى (ع‌ص‌م) درس ويرديگى گبى، معناىِ إشاريسيله ده هر عصره باقديغى گبى، اون اوچنجى عصرڭ آخرينه و اون دردنجى عصرڭ أوّلنه دخى باقار و دقّتله باقديرر. و بو ايكى عصرڭ آخر و أوّللرنده أڭ زياده نظره چارپان و أڭ زياده مناسبتِ معنويه‌سى بولونان و بو آيتڭ عموم جمله‌لرينڭ موافقتلرينى و مطابقتلرينى أڭ زياده قزانان ألكتريق ايله رسائل النور اولديغندن طوغريدن طوغرى‌يه معناىِ رمزيله باقار دييه بڭا قناعتِ قطعيه ويرديگندن چكينميه‌رك قناعتمى يازدم. خطا ايتمش ايسه‌م أرحم الرّاحميندن رحمتيله عفو ايتمه‌سنى نياز ايدييورم. رسائل النورڭ بو آيتڭ إلتفاتنه لياقتنى آڭلامق ايسته‌ين ذاتلر، هانگى رساله‌يه دقّتله باقسه‌لر آڭلارلر. هيچ اولمازسه أسكيشهر حپسخانه‌سنڭ بر ميوه‌سى اولان اوتوزنجى لمعه نامنده‌كى آلتى أسماءِ إلٰهيه‌يه دائر آلتى نكته رساله‌سنه، هيچ اولمازسه او لمعه‌دن إسمِ حىّ و قيّومه دائر بشنجى و آلتنجى نكته‌لره دقّتله باقسه ألبته تصديق ايدر.

رسائل النوره إشارت ايدن ايكنجى آيت:

فَاسْتَقِمْ كَمَا اُمِرْتَ

آيتِ مشهوره‌سيدر كه،

شَيَّبَتْنِى سُورَةُ هُودٍ

حديثنڭ وُرودينه سبب اولمش.

اسْتَقِمْ كَمَا اُمِرْتَ

نڭ إشارتى سكزنجى لمعه‌ده تفصيلًا بيان ايديلديگى گبى، سورهٔ‌ِ هودده

فَمِنْهُمْ شَقِىٌّ وَ سَعِيدٌ

إلى آخره آيتنڭ ايكى قوّتلى إشارت ويرن صحيفه‌سنڭ مقابلنده‌كى غايت مشهور بر آيتيدر. مقامِ جفريسى بيڭ اوچ يوز اوچ (١٣٠٣) ايده‌رك، هم سورهٔ‌ِ شورى‌نڭ ايكنجى صحيفه‌سنده

وَاسْتَقِمْ كَمَا اُمِرْتَ

ايسه، بيڭ اوچ يوز طوقوز (١٣٠٩) ايده‌رك او تاريخده عموم مخاطبلرى ايچنده بريسنه خصوصًا قرآن حسابنه إلتفات ايدوب إستقامتله أمر ايدر كه؛ برنجى تاريخ ايسه، رسائل النور مؤلّفنڭ رسالهٔ‌ِ نورى نتيجه

ويرن علومڭ تحصيلنه باشلاديغى تاريخدر. و ايكنجى آيتڭ تاريخى ايسه، او مؤلّفڭ خارقه بر صورتده پك آز بر زمانده علمجه تكمّل ايتمه‌سى، تحصيلدن تدريسه باشلاديغى و اوچ آيده و بر قيش ايچنده اون بش سنه‌ده مدرسه‌جه اوقونان يوز كتابدن زياده اوقوديغى و او زمانڭ او محيطده أڭ مشهور علماسنڭ ياننده او اوچ آيڭ محصولى اون بش سنه‌سنڭ محصولى قدر نتيجه ويرديگى چوق مكرّر إمتحانلرله

(حاشيه): بو بياناتِ مدحيه سعيده عائد دگلدر. بلكه قرآنڭ بر تلميذينى، بر خادمنى سعيد (رض) لسانيله و حاليله تعريف ايدر. تا خدمتنه إعتماد ايديلسين.

و هانگى علمدن اولورسه اولسون صوريلان هر سؤاله قارشى جوابِ صواب ويرمكله إثبات ايتديگى عين تاريخه، تام تامنه توافقله رمزًا رسالهٔ‌ِ نورڭ إستقامتنه بر إشارتدر.

اوچنجى آيتِ مشهوره:

وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا

آيتى قوّتلى مناسبتِ معنويه‌سيله برابر جفرجه بيڭ اوچ يوز قرق درت (١٣٤٤) ايدر كه، او تاريخده رسالهٔ‌ِ نورڭ شاكردلرى گبى بو آيتڭ معناسنه داها زياده مظهر اولانلر ظاهرًا گورولمييور. ديمك بو آيت، معناسنڭ متعدّد طبقه‌لرندن إشارى بر طبقه‌دن و رمزى بر پرده‌دن قرآنڭ پارلاق بر تفسيرى اولان رسالهٔ‌ِ نوره باقييور و أڭ أوّل نازل اولان سورهٔ‌ِ علقده

اِنَّ الْاِنْسَانَ لَيَطْغٰى

آيتى گبى معناسيله و مقامِ جفريله إفاده ايدييور كه؛ بيڭ اوچ يوز قرق درتده نوعِ إنسان ايچنده فرعونانه أمثالسز بر طغيان، بر إنكار چيقه‌جق.

وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا

آيتى ايسه، او طغيانه قارشى مجاهده ايدنلرى ثنا ايدييور.

أوت حربِ عمومى نتيجه‌لرندن هم عالمِ إنسانيت، هم عالمِ إسلاميت چوق ضرر گورديلر. نوعِ إنسانڭ، خصوصًا آوروپانڭ مغرور و جبّارلرى، بِالخاصّه بريسى،

قوّت و غنايه و پاره‌يه إستناد ايده‌رك فرعونانه بر طغيانه گيردكلرندن، او خصوصى إنسانلر نوعِ بشرى مسئول ايدييور دييه إنسان إسمِ عموميسيله تعبير ايديلمش. أگر لَنَهْدِيَنَّهُمْ ده‌كى شدّه‌لى "نون" بر "نون" صاييلسه، بيڭ ايكى يوز طقسان درت (١٢٩٤) ايدر كه رسالة النور مؤلّفنڭ بسملهٔ‌ِ حياتيدر و تاريخِ ولادتنڭ برنجى سنه‌سيدر. أگر شدّه‌لى "لام" ايكى "لام" و "نون" بر صاييلسه، او وقت بيڭ اوچ يوز يگرمى درتده (١٣٢٤) حرّيتڭ إعلانى هنگامنده مجاهدهٔ‌ِ معنويه ايله تظاهر ايدن رسالهٔ‌ِ‌ النور مؤلّفنڭ گورونمسى تاريخيدر.

دردنجى آيتِ مشهوره:

وَلَقَدْ اٰتَيْنَاكَ سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِى

آيتيدر. شو جمله قرآنِ عظيم الشانى و فاتحه سوره‌سنى مُثَنَّا ثناسيله إفاده ايتديگى گبى، قرآنڭ مُثَنَّا وصفنه لايق بر برهانى و آلتى أركانِ ايمانيه ايله برابر حقيقتِ إسلاميت اولان يدى أساسى، قرآنڭ سبعهٔ‌ِ مشهوره‌سنى پارلاق بر صورتده إثبات ايدن و "سبع المثانى" نورينه مظهر بر آيينه‌سى اولان رسالهٔ‌ِ‌ النوره جفرجه دخى إشارت ايدر. چونكه

اٰتَيْنَاكَ سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِى

مقامِ أبجديسى بيڭ اوچيوز اوتوز بش (١٣٣٥) عدديله رسالهٔ‌ِ‌ النورڭ فاتحه‌سى اولان إشارات الإعجاز تفسيرينڭ فاتحه سوره‌سيله البقره سوره‌سنڭ باشنه عائد قسمى باصمقله إنتشار تاريخى اولان بيڭ اوچ يوز اوتوز بش ويا آلتى‌يه توافقله رمزى بر پرده‌دن اوڭا باقديغنه بر أماره‌در.

بشنجى آيت:

اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِى بِهِ فِى النَّاسِ

در. بو آيتڭ رمزى لطيفدر. چونكه هم قوّتلى مناسبتِ معنويه ايله، هم جفرله أفرادِ كثيره‌سى ايچنده خصوصى بر صورتده رسالهٔ‌ِ‌ النور و مؤلّفنه باقييور. شويله كه: مَيْتًا كلمه‌سى تنوين "نون" صاييلمق جهتيله بش يوز (٥٠٠) ايده‌رك "سعيد النورسى" عددى اولان بشيوزه توافقله إشارت ايدييور كه،

"سعيد النورسى دخى ميّت حكمنده ايدى. رسالة النور ايله إحيا ايديلدى، اونڭله حيات بولدى." أوت،

اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا

ده‌كى ايكى تنوين "نون"درلر. بيڭ اوچ يوز اوتوز درت (١٣٣٤) ايدر كه، او عين زمانده (عربى تاريخله) سعيد عمومى حربده مادّى و دهشتلى بر موتدن دخى خارقه بر طرزده قورتولماسى و فلسفه و غفلتدن گلن معنوى و شدّتلى بر ئولومدن نجات بولماسى و قرآنڭ آبِ حياتيله تازه بر حياته گيرمه‌سى تاريخيدر. بو توافقِ معنوى و موافقتِ جفريه دلالت درجه‌سنده بر إشارتدر. هم

فَاَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِى بِهِ فِى النَّاسِ

ده تنوين "نون" و شدّه‌لى "نون" ايكى "نون" و بِهِ ده تلفّظ ايديلن (ى) صاييلمق جهتيله بيڭ ايكى يوز طقسان درت (١٢٩٤) ايدر كه، ولادتنڭ و حياتنڭ برنجى سنه‌سيدر. ديمك بو جمله ايله حياتِ مادّيه‌سنه، أوّلكى جمله ايله ده حياتِ معنويه‌سنه إشارت ايدر.

الحاصل: بو آيت متعدّد و چوق طبقه‌لرندن بر إشارى طبقه‌دن هم رسالة النوره، هم مؤلّفنه، هم بو اون دردنجى عصرڭ إبتداسنه، هم إبتداسنده‌كى رسالة النورڭ مبدئنه رمزًا، بلكه إشارةً، بلكه دلالةً باقار.

اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا آيتنڭ تتمّه‌سى

اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِى بِهِ فِى النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِى الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا

آيتنڭ قوّتلى إشارتنى هم تأييد هم لطافتلنديرن اوچ مناسبت بردن رمضانده قلبمه گلدى. قطعى بر قناعت ويردى كه، مَيْتًا كلمه‌سنه تام مناسب سعيددر. بو آيت رسالهٔ‌ِ نور ترجمانى اولان سعيدى "ميّت" عنوانيله گوسترمسنڭ بر حكمتى بودر كه:

موتڭ معمّاسنى و طلسمنى رسالهٔ‌ِ نور ايله او آچمش، او دهشتلى يوزڭ آلتنده أهلِ ايمانه چوق انسيتلى، سرورلى، نورلى بر حقيقت كشف ايدوب إثبات ايتمش. و موت‌آلود حياتِ فانيه‌ده بوغولان أهلِ إلحاده قارشى، باقيانه حيات‌آلود موقّت بر موتِ ظاهرى ايله غالبانه مقابله ايدر.

كَمَنْ مَثَلُهُ فِى الظُّلُمَاتِ

سرّينه مظهر اولان أهلِ إلحاد، غيرِ مشروع مشتهياتنڭ إباحه‌سيله سوسلنديرمسنه مقابل؛ رسالهٔ‌ِ نور، موتى او آلداتيجى، فانى حياته قارشى چيقاروب لذّت و زينتنى زير و زبر ايدر. و دير و إثبات ايدر كه: "موت أهلِ ضلالت ايچون إعدامِ أبديدر و او دهشتلى دار آغاجندن قورتاران و موتى مبارك بر ترخيص تذكره‌سنه چويرن يالڭز قرآن و ايماندر." ايشته بونڭ ايچوندر كه، بو حقيقتِ معظّمهٔ‌ِ موتيه رسالهٔ‌ِ نورده غايت مهمّ و گنيش بر موقع آلمش؛ حتّى أكثر هجومنده موتى ألنده طوتوب أهلِ ضلالتڭ باشنه وورور، عقلنى باشنه گتيرمگه چاليشير.

ايكنجيسى: أهلِ طريقتڭ و بِالخاصّه نقشيلرڭ درت أساسندن برى و أڭ مؤثّرى اولان رابطهٔ‌ِ موت أسكى سعيدى يڭى سعيده (رض) چويرمش و دائما حركتِ فكريه‌ده يڭى سعيده يولداش اولمش. باشده إختيارلر رساله‌سى اولارق، رساله‌لرده او رابطه كشفياتى گوستره گوستره تا أهلِ ايمان حقّنده موتڭ نورانى و حياتدار و گوزل حقيقتنى گوروب گوستردى.

اوچنجيسى: بو آيت جفر و أبجد حسابيله هر طرفده سعيده هجوم ايدن اوچ چشيد موتڭ تماس زماننى و تاريخنى عينًا گوستروب توافق ايدر. ديمك آيتده‌كى "ميت" كلمه‌سنڭ أفرادندن مدارِ نظر بر فردى و جفرجه اونڭ إسمى "ميت" عددينه تام توافقله خصوصى إشارته مظهر بر ماصدق "سعيد النورسى"در.

(صبرينڭ صداقتنڭ بر كرامتيدر.)

بن نمازدن صوڭره بو تتمّه‌يى يازاركن صدّيق سليمانڭ خَلَفى أمين، صبرينڭ اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا آيتنه دائر پارچه‌يى آلديغنى و رمضانڭ فيضندن اونڭ ايضاحى گبى نورلر ايستديگنى گوردم. نه يازديغمى أمينه گوستردم، حيرتله ديدى: "بو هم صبرينڭ، هم رسالهٔ‌ِ نورڭ بر كرامتيدر."

بو آيتده‌كى أسرارلى موازنهٔ‌ِ قرآنيه‌يى دوشونوركن، سورهٔ‌ِ هودده‌كى فَاَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فقره‌سنه قارشى وَاَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِى الْجَنَّةِ ده‌كى موازنه خاطره گلدى و بيلديردى كه: ناصلكه بو ايكنجى آيت و برنجى فقره رسالهٔ‌ِ نورڭ مسلگنه، شاكردلرينه تام تامنه معنًا و جفرجه باقييور. اويله ده:

فَاَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِى النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَ شَهِيقٌ

آيتى دخى، رسالهٔ‌ِ نورڭ معارضلرينه و دشمنلرينه و اونلرڭ جريانلرينڭ مبدئنه و فعاليت دوره‌سنه و منتهاسنه جفر ايله، توافق ايله إشارت ايدر. شويله كه:

يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللّٰه‌ِ بِاَفْوَاهِهِمْ

گبى آيتلرڭ بحثنده برنجى شعاعده يدى سكز آياتڭ أهمّيتله گوستردكلرى بيڭ اوچ يوز اون آلتى و يدى (١٣١٦-١٣١٧) تاريخى كه، قرآنه قارشى اولان سوءِ قصدڭ مبدئيدر. فَاَمَّا الَّذِينَ شَقُوا جفرجه عين تاريخى گوسترييور. أگر شدّه‌لى (م) ايكى (م) صاييلسه بيڭ اوچ يوز أللى يدى (١٣٥٧)، أگر شدّه‌لى (ل) ايكى (ل) صاييلسه بيڭ اوچيوز قرق يدى (١٣٤٧) كه بو عصرڭ طاغيانه فعاليت تاريخيدر. هر ايكى شدّه‌لى ايكيشر صاييلسه بيڭ اوچ يوز سكسان يدى (١٣٨٧) كه

لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰه‌ُ

دهشتلى بر جريانڭ منتهاسى تاريخى اولمق إحتمالى وار.

فَفِى النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَ شَهِيقٌ

ايسه بيڭ اوچ يوز آلتمش بر (١٣٦١)، أگر فَفِى النَّارِ ده‌كى اوقونميان (ى) صاييلمازسه بيڭ اوچ يوز أللى بر (١٣٥١) تاريخنى؛ أگر شدّه‌لى (ن) أصل إعتباريله بر (ل)، بر (ن) صاييلسه ينه بيڭ اوچ يوز اوتوز بر (١٣٣١) تاريخنى و حربِ عمومى آتشنڭ فرياد و فيزار ايچنده‌كى يانغيننى گوستره‌رك جهنّم آتشنده زفير و شهيق ايدن أهلِ شقاوتڭ عذابنى خبر ويروب، أهلِ ايمانى فتنه‌لره دوشورن شقيلرڭ هم دنياده، هم آخرتده جزالرينه إشارت ايدر. عينًا اويله ده، بو عصره ده ظاهرًا باقان، أسرارلى اولان سورهٔ‌ِ

وَ السَّمَاءِ ذَاتِ الْبُرُوجِ

دن شو آيتڭ

اِنَّ الَّذِينَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَلَهُمْ عَذَابُ الْحَرِيقِ

إفاده‌سى گبى هم إستانبولڭ ايكى حريقِ كبيرى، هم حربِ عمومينڭ دهشتلى يانغيننى جهنّم عذابى گبى او فتنه‌نڭ بر جزاسيدر دييه إشارت ايدر.

الحاصل: بو آيت هر عصره باقديغى گبى بو عصره داها زياده نظرِ دقّتى جلب ايتمك ايچون جفرجه بو عصرڭ اوچ درت دوره‌سنڭ تاريخلرينه و حادثه‌لرينه إشارت و معناسنڭ صورتيله و طرزِ إفاده‌سيله ايكى جريانڭ كيفيتلرينه و وضعيتلرينه ايما ايدر.

صبرينڭ مكتوبى يولده ايكن و گلمه‌دن أوّل او مكتوبڭ معنوى تأثيرى ايله بو آيتى و اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا آيتيله برابر دوشونوركن خاطريمه گلدى. رسالهٔ‌ِ نور بو درجه قوّتلى إشارتِ قرآنيه‌يه و شاكردلرى بو قدر قيمتلى بشارتِ فرقانيه‌يه و أقطابلرڭ إلتفاتنه مظهريتڭ سرّى و حكمتى؛ مصيبتڭ عظمتى و دهشتيدر كه، هيچ بر أثرڭ مظهر اولماديغى بر قدسى تقدير و تحسين آلمش. ديمك أهمّيت اونڭ فوق العاده بيوكلگندن دگل، بلكه مصيبتڭ فوق العاده دهشتنه و تخريباتنه قارشى

مجاهده‌سى جزئى و آز اولديغى حالده غايت بيوك اويله بر أهمّيت كسب ايتمش كه بو آيتده إشارت و بشارتِ قرآنيه‌ده إفاده ايدر كه، رسالهٔ‌ِ نور دائره‌سى ايچنه گيرنلر تهلكه‌ده اولان ايمانلرينى قورتارييورلر و ايمانله قبره گيرييورلر و جنّته گيده‌جكلر دييه مژده ويرييورلر. أوت بعض وقت اولور كه، بر نفر گورديگى خدمت ايچون بر مشيرڭ فوقنه چيقار، بيڭلر درجه قيمت آلير.

إخطار:گچمش و گله‌جك آيتلرڭ إشارتلرى يالڭز توافقله دگل بلكه هر بر آيتڭ معناىِ كلّيسنده‌كى جزئياتِ كثيره‌سندن بر جزئى فردى رسالهٔ‌ِ نور اولديغنه ايماءً، مناسبتِ معنويه‌يه گوره جفرى و أبجدى بر توافقله او مناسبتى تأييدًا و اوڭا بناءً خصوصى اوڭا باقار ديمكدر.

آلتنجى آيت:سورهٔ‌ِ حديدده

وَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ

يعنى: "قراڭلقلر ايچنده سزه بر نور إحسان ايده‌جگم كه او نور ايله طوغرى يولى بولوب اونده گيده‌سڭز." ِللّٰه‌ الحمد رسالهٔ‌ِ نور بو قدسى و كلّى معناسنڭ پارلاق بر فردى اولديغى گبى نُورًا ده‌كى تنوين "نون" صاييلمق جهتيله بيڭ اوچ يوز اون سكز (١٣١٨) عدديله رسائل النور مؤلّفى تدريسدن، تأليف وظيفه‌سنه و مجاهدانه سياحته باشلاديغى زمانڭ بش سنه أوّلكى زماننه و چوق آيتلرڭ إشارت ايتدكلرى بيڭ اوچ يوز اون آلتى (١٣١٦) تاريخنده‌كى مهمّ بر إنقلابِ فكريدن ايكى سنه صوڭره‌كى زمانه توافق ايدر كه؛ او زمان إستحضاراتِ نوريه‌يه باشلاديغى عين تاريخدر. ايشته شو نورلى آيت، هم معناجه هم جفرجه توافقى ايسه، عموم وجوهى عينِ شعور اولان قرآنِ معجز البيانده ألبته إتّفاقى و تصادفى اولاماز.

يدنجى آيت:

وَ يُحِقُّ اللّٰه‌ُ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ

شو آيتِ مشهوره‌نڭ كلّى معناسنڭ بو زمانده ظاهر بر ماصدقى رسالة النور اولديغى گبى، لفظ اللّٰهده‌كى

شدّه‌لى "ل" بر "ل" و بِكَلِمَاتِهِ ده‌كى ملفوظ "ى" صاييلمق شرطيله طوقوز يوز طقسان سكز (٩٩٨) عدديله رسالة النورڭ طوقوز يوز طقسان سكز عددينه تام تامنه توافقله، مناسبتِ معنويه‌يه بناءً رمزًا اوڭا باقار. و بو رمزى لطيفلشديرن و قوّت ويرن مناسبتلرڭ بريسى شودر كه: رسالة النورڭ أجزالرى سوزلر ناميله إشتهار ايتمشلر. سوزلر ايسه عربجه "كلمات"در. و او كلمات ايله قرآنڭ حقائقنى او درجه محضِ حق و عينِ حقيقت اولديغنى إثبات ايتمش كه، بو زمانڭ دينسز فيلسوفلرينى تام صوصديرييور.

سكزنجى آيت:

قُلْ اِنَّنِى هَدٰينِى رَبِّى اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

در. شو آيتِ مشهوره كلّى معناسنڭ بو عصرده موافق و مناسب بر فردى رسالة النور اولديغى گبى، جفرله صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ كلمه‌سى صِرَاطٍ ده‌كى تنوين "نون" صاييلمق جهتيله رسالة النور عددى اولان طوقوز يوز طقسان سكزه (٩٩٨) ينه ايكى سرلى (حاشيه): يعنى مرتبه‌سنه إشارت ايچون ايكى فرق وار. رسالهٔ‌ِ نور وحى دگل، إلهام و إستخراجدر. فرق ايله باقديغى گبى،

هَدٰينِى رَبِّى اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

جمله‌سنڭ مقامِ أبجديسى ايله بيڭ اوچ يوز اون آلتى (١٣١٦) ايده‌رك رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفنڭ تدريسيله إستحضاراتِ نوريه‌ده بولونديغى أڭ حرارتلى تاريخى اولان بيڭ اوچ يوز اون آلتى عددينه تام تامنه توافق ايدر.

طوقوزنجى آيت:هم "البقره" سوره‌سنده، هم "لقمان" سوره‌سنده

فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى

جمله‌سيدر. يعنى: "اللّٰهه ايمان ايدن هيچ قوپميه‌جق بر زنجيرِ نورانى‌يه ياپيشير، تمسّك ايدر." رسالهٔ‌ِ نور ايسه، ايمانِ بِاللّٰهڭ

قرآنى برهانلرندن بو زمانده أڭ نورانيسى و أڭ قوّتليسى اولديغى تحقّق ايتديگندن، بو بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى كلّيتنده خصوصى داخل اولديغنه تأييدًا مقامِ جفريسى بيڭ اوچ يوز قرق يدى (١٣٤٧) ايده‌رك رسالة النور إنتشارينڭ فوق العاده پارلاماسى تاريخنه تام تامنه توافقله باقار. و بو اون دردنجى عصرده قرآنڭ إعجازِ معنويسندن نشئت ايدن بر عروة الوثقى و ظلماتدن نوره چيقاره‌جق بر وسيلهٔ‌ِ نورانيه رسالهٔ‌ِ‌ النور اولديغنى رمزًا بيلديرر.

اوننجى آيت:

يُؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ

اون برنجى آيت:

وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُزَكِّيهِمْ

اون ايكنجى آيت:

وَ يُزَكِّيكُمْ وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَ الْحِكْمَةَ

آيتلريدر. مئالِ إجماليلرى دير كه: "قرآن حكمتِ قدسيه‌يى سزه بيلديرييور. سزى معنوى كيرلردن تميزلنديرييور." بو اوچ آيتڭ كلّى و عمومى معنالرنده رسالهٔ‌ِ النور قصدى بر صورتده داخل اولديغنه ايكى قوّتلى أماره وار:

بريسى شودر كه: رسالهٔ‌ِ النورڭ مستثنا بر خاصّه‌سى، إسمِ حَكم و حكيمڭ مظهرى اولوب بتون صفحاتنده، مباحثنده نظام و إنتظامِ كائناتڭ آيينه‌سنده إسمِ حَكم و حكيمڭ جلوه‌لرى اولان حكمتِ قدسيه‌يى و حِكَمِياتِ قرآنيه‌يى درس ويرييور. موضوعى و نتيجه‌سى، حكمتِ قرآنيه‌در.

ايكنجى أماره: برنجى آيت بيڭ اوچ يوز يگرمى ايكى (١٣٢٢) ايده‌رك مقامِ أبجدى ايله رسالهٔ‌ِ‌ النور مؤلّفنڭ طوغريدن طوغرى‌يه علومِ آلِيَه‌دن باشنى قالديروب حكمتِ قرآنيه‌يه متوجّه اولارق خادمُ القرآن وضعيتنى آلديغى تاريخدر كه، بر سنه صوڭره إستانبوله گيتمش معنوى مجاهده‌سنه باشلامش.

ايكنجى آيت ايسه: مقامِ جفريسى بيڭ اوچ يوز ايكى (١٣٠٢) ايده‌رك رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفنڭ قرآن درسنى آلديغى تاريخه تام تامنه توافق ايله رمزًا قرآنڭ باهر بر برهانى اولان رسائل النوره باقار.

اوچنجى آيت ايسه: بيڭ اوچ يوز اوتوز سكز (١٣٣٨) اولديغندن حكمتِ قرآنيه‌يى آوروپا حكماسنه قارشى پارلاق بر صورتده گوستره‌بيلن و گوسترن رسالهٔ‌ِ‌ النور مؤلّفى "دار الحكمة الإسلاميه"ده حكمتِ قرآنيه‌يى مدافعه ايتمكله، حتّى إنگليزڭ باش پاپاسى سؤال ايتديگى و آلتى يوز كلمه ايله جواب ايستديگى آلتى سؤالنه آلتى كلمه ايله جواب ويرمكله برابر، إنزوايه گيروب بتون غيرتيله قرآنڭ إلهاماتندن رسالهٔ‌ِ نورڭ مسئله‌لرينى إقتباسه باشلاديغى عين تاريخه تام تامنه توافقله رمزًا باقار.

اون اوچنجى آيت:سورهٔ‌ِ آلِ عمرانده

وَمَا يَعْلَمُ تَاْوِيلَهُ اِلَّا اللّٰه‌ُ وَالرَّاسِخُونَ فِى الْعِلْمِ

اون دردنجى آيت:سورهٔ‌ِ نساءده

لٰكِنِ الرَّاسِخُونَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ

بو ايكى آيت بو عصره ده خصوصى باقارلر.

برنجيسنڭ مئالى گوسترييور كه: أهلِ ضلالت متشابهاتِ قرآنيه‌يى ياڭليش تأويلات ايله تحريفنه و شبهه‌لرى چوغالتماسنه چاليشديغى بر زمانده، علمده رسوخى بولونان بر طائفه او متشابهاتِ قرآنيه‌نڭ حقيقى تأويللرينى بيان ايدوب و ايمان ايده‌رك او شبهاتى إزاله ايدر. بو كلّى معنانڭ هر عصرده ماصدقلرى و جزئياتلرى وار. حربِ عمومى واسطه‌سيله، بيڭ سنه‌دن بَرى قرآن عليهنده تراكم ايدن آوروپا إعتراضلرى و أوهاملرى عالمِ إسلام ايچنده يول بولوب ياييلديلر. او

شبهاتڭ بر قسمى فنّى شكلنى گيدى، اورته‌يه چيقدى. بو شبهاتى و إعتراضلرى بو زمانده دفع ايدن باشده رسالهٔ‌ِ‌ النور و شاكردلرى گورونديگندن، بو آيت بو عصره ده باقديغندن رسالهٔ‌ِ‌ النور و شاكردلرينه رمزًا باقمقله برابر علماءِ متأخّرينڭ مذهبنه گوره اِلَّا اللّٰه‌ُ ده وقف ايديلمز. او حالده مقامِ جفريسى عينًا اِنَّ الْاِنْسَانَ لَيَطْغٰى نڭ مقامى گبى بيڭ اوچ يوز قرق درت (١٣٤٤) ايده‌رك رسائل النور و شاكردلرينڭ ميدانِ مجاهدهٔ‌ِ معنويه‌يه آتيلمالرى تاريخنه تام تامنه توافقله اونلرى ده بو آيتڭ حريمِ قدسيسنڭ ايچنه آلييور. هم حشرڭ أڭ قوّتلى و پارلاق بر برهانى اولان اوننجى سوزڭ أطرافه ياييلماسى تاريخنه و قرآنڭ قرق وجهله معجزه اولديغنى بيان ايدن يگرمى بشنجى سوزڭ إشتهارى هنگامنه، هم اِنَّ الْاِنْسَانَ لَيَطْغٰى عددينه تام تامنه توافقله باقار.

أگر مذهبِ سلف گبى اِلَّا اللّٰه‌ُ ده وقف اولسه، او حالده اَلرَّاسِخُونَ ده‌كى شدّه‌لى "ر" ايكى "ر" صاييلسه بيڭ اوچ يوز آلتمش (١٣٦٠) كسور ايده‌رك رسالة النور شاكردلرينڭ بوندن اون بش يگرمى سنه صوڭره‌كى راسخانه و محقّقانه اولان علملرينه و ايمانلرينه رمزًا باقديغى گبى؛ شدّه‌لى "ر" أصل إعتباريله بر "ل" بر "ر" صاييلسه بيڭ ايكى يوز اون ايكى (١٢١٢) ايده‌رك بوندن بر بچق عصر أوّل مولانا خالد ذو الجناحيْنڭ هندستاندن گتيرديگى پارلاق بر علمِ حقيقت رسوخيله، او زمانده ميدان آلان تأويلاتِ فاسده‌يى و شبهاتى طاغيده‌رق يوز سنه‌ده أللى ميليوندن زياده إنسانلرى دائرهٔ‌ِ إرشادينه آلديغى و تنوير ايتديگى زمانڭ تاريخنه تام تامنه توافقله باقار.

ايكنجى آيت اولان

اَلرَّاسِخُونَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ

شدّه‌لى "ر" أصلنه نظرًا بر "ل" بر "ر" صاييلمق جهتيله مقامِ أبجديسى بيڭ اوچ يوز قرق درت

(١٣٤٤) ايتمكله هر عصره باقديغى گبى بو عصره ده خصوصى رمزًا باقار. و علمِ حقيقتده راسخانه چاليشان و قوّتلى ايمان ايدن بر طائفه‌يه إشارت ايدر. و چوق آيتلرڭ أهمّيتله گوستردكلرى بو بيڭ اوچ يوز قرق درتده رسالة النور و شاكردلرندن داها زياده بو وظيفه‌يى مشكل شرائط ايچنده ثباتكارانه ياپان ظاهرده گورولمييور. ديمك بو آيت اونلرى دخى دائرهٔ‌ِ حريمنه خصوصى داخل ايدييور.

اون بشنجى آيت:

يَا اَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمْ بُرْهَانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَاَنْزَلْنَا اِلَيْكُمْ نُورًا مُبِينًا

شو آيت بو زمانه دخى خطاب ايدر. چونكه تمام - مُبِينًا خارج قالسه- بيڭ اوچ يوز آلتمش (١٣٦٠) كسور ايدر. أگر قَدْ جَاءَكُمْ دن صوڭره‌كى اولسه بُرْهَانٌ و نُورًا كلمه‌لرنده‌كى تنوينلر "نون" صاييلسه بيڭ اوچ يوز اون (١٣١٠) ايدر. ديمك بو عصره ده خطاب ايدر. هم قَدْ جَاءَكُمْ بُرْهَانٌ جمله‌سى يالڭز درت فرقله فرقان عددينه توافقله صريحًا باقديغى گبى؛ او قدسى برهانِ إلٰهينڭ بو زمانده پارلاق و قوّتلى بر برهانى اولان رسائل النوره دخى ايكنجى جمله‌سى اولان اَنْزَلْنَا اِلَيْكُمْ نُورًا مُبِينًا عددى، ايكى تنوين وقفده ايكى "ألف" صاييلمق جهتيله بش يوز طقسان سكز (٥٩٨) ايده‌رك عينًا تام تامنه رسائل النوره و رسالهٔ‌ِ‌ النور عددينه توافق ايله او سماوى برهانِ قدسينڭ يرده بر برهانى رسائل النور اولديغنى رمزًا خبر ويرييور.

إخطار: سوزلرڭ اوچ إسمى اولان رسالهٔ‌ِ‌ النور ويا رسائل النور ويا رسالة النورده‌كى شدّه‌لى "نون" ايكى "نون" صاييلمق، جفرجه أغلبى بر قاعده‌در. شدّه‌لى حرف بعضًا بر، بعضًا ايكى صاييلابيلير.

اون آلتنجى آيت:

لِلَّذِينَ اٰمَنُوا هُدًى وَ شِفَاءٌ

در. شو شفالى آيت چوق زماندر بنم دردلريمڭ شفاسى و علاجى اولديغى گبى أجزاخانهٔ‌ِ كبراىِ إلٰهيه اولان قرآنِ حكيمڭ ترياقى علاجلرندن، رسالهٔ‌ِ‌ النور أجزالرينڭ قوانوزلرندن آلارق بلكه بيڭ معنوى دردلريمه بيڭ قدسى شفايى بولدم و رسائل النور شاكردلرى دخى بولديلر. و فندن و فلسفه‌نڭ باتاقلغندن چيقان و تداويسى چوق مشكل اولان و زندقه خسته‌لغنه مبتلا اولانلردن چوقلرى اونڭله شفالرينى بولديلر.

ايشته هر درده شفا اولان قرآنڭ علاجلرينڭ بو زمانده بر قسم قوانوزلرى حكمنده بولونان رسائل النور دخى بو شفادار آيتڭ بر مدارِ نظرى اولديغنه قوّتلى بر أماره شودر كه: بو آيتڭ مقامِ جفريسى اولان بيڭ اوچ يوز قرق آلتى (١٣٤٦) عددى رسائل النورڭ بيڭ اوچ يوز قرق آلتيده شفادارانه أطرافه إنتشارينڭ تاريخنه و معجزاتِ أحمديه عليه الصلاة والسلام نامنده اولان رسالهٔ‌ِ خارقه‌نڭ زمانِ تأليفنه تام تامنه توافقيدر. شو توافق هم مناسبتِ معنويه‌يى تأييد و اونڭله تأيّد ايدر، هم رمزدن إشارت درجه‌سنه چيقارييور.

اون يدنجى آيت:

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِىَ اللّٰه‌ُ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ

ده‌كى

قُلْ حَسْبِىَ اللّٰه‌ُ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ

نڭ مقامِ جفريسى شدّه‌لى لاملر برر لام و شدّه‌لى كاف بر كاف صاييلمق جهتيله بيڭ اوچ يوز يگرمى طوقوز (١٣٢٩) ايده‌رك، حربِ عمومينڭ باشلانغيجى زماننده رسائل النورڭ باشلانغيجى اولان إشارات الإعجاز تفسيرينڭ تاريخِ تأليفنه تام تامنه توافقله برابر، شدّه‌لى كاف ايكى كاف صاييلمق جهتيله بيڭ اوچ يوز قرق طوقوز (١٣٤٩) ايده‌رك حربِ عمومينڭ ويرديگى صارصينتيلر زماننده رسائل النورڭ حَسْبِىَ اللّٰه‌ُ دييه‌رك أهلِ دنيادن هيچ بر يرده حمايه گورمه‌دن بلكه تهاجمه

هدف اولمقله برابر چكينميه‌رك يالڭز باشلريله مشكلات ايچنده أنوارِ قرآنيه‌يى نشر ايتدكلرى عين تاريخه تام تامنه توافقى ايسه، هر جهتيله عينِ شعور اولان آياتده ألبته تصادفى اولاماز. بلكه بو گبى آيتلر، أڭ مشكل زمان اولان بو عصره دخى خصوصى باقارلر و او آياتى كنديلرينه رهبر إتّخاذ ايدن بر قسم شاكردلرينه خصوصى إلتفات ايدوب إلتفاتلريله تشجيع ايدرلر.

بو آيت، سابق آيتلر گبى مناسبتِ معنويه‌سى گرچه ظاهرًا گورونمييور؛ فقط بر جهتله رسائل النور ايله بر نوع مناسبتى واردر. شويله كه: اون اوچ سنه‌در (حاشيه): تأليف تاريخنه گوره‌در. بو آيت رسالة النور مؤلّفنڭ و صوڭره خاص شاكردلرينڭ مغربدن صوڭره بر وردِ خصوصيلريدر. هم بو آيتڭ معناسنه بو زمانده تام مظهر و هركس اونلردن چكينمه‌سندن فتور گتيرميه‌رك حَسْبِىَ اللّٰه‌ُ دييوب متوكّلانه مشكلاتِ عظيمه ايچنده أنوارِ ايمانيه‌يى و أسرارِ قرآنيه‌يى نشر ايدن، أهلِ ايمانى مأيوسيتدن قورتاران باشده رسالة النور و شاكردلريدر.

اون سكزنجى آيت:

اِنَّ حِزْبَ اللّٰه‌ِ هُمُ الْغَالِبُونَ

در. بو آيت مئاليله حزب اللّٰهڭ ظاهرى مغلوبيتندن گلن مأيوسيتى إزاله ايچون قدسى بر تسلّى ويرر و حزب اللّٰه‌ اولان حزبِ قرآنينڭ حقيقتده و عاقبتده غلبه‌سنى خبر ويرر. و بو عصرده حزبِ قرآنينڭ حدسز أفرادندن رسائل النور شاكردلرى تظاهر ايتدكلرندن بو آيتڭ كلّى معناسنده خصوصى داخل اولمالرينه بر أماره اولارق مقامِ جفريسى اولان بيڭ اوچ يوز أللى (١٣٥٠) عددى ايله رسائل النور شاكردلرينڭ ظاهرى مغلوبيتلرى و بر سنه صوڭره محبوسيتلرى ايچنده معنوى غلبه‌لرى و متانتلرى و حقلرنده ياپيلان مدهش إمحا پلاننى عقيم بيراقان إخلاصلرى و قوّهٔ‌ِ معنويه‌لرى تظاهر ايتمه‌سنڭ

رومى تاريخى اولان بيڭ اوچ يوز أللى و أللى بر و أللى ايكى (١٣٥٠-١٣٥١-١٣٥٢) عددينه تام تامنه توافقى ألبته شفقتكارانه، تسلّيتدارانه بر رمزِ قرآنيدر.

اون طوقوزنجى آيت:

وَ الَّذِينَ اٰمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعٰى بَيْنَ اَيْدِيهِمْ وَ بِاَيْمَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَ اغْفِرْلَنَا

شو آيتڭ عموم معناسنده‌كى طبقه‌لرندن بر طبقهٔ‌ِ إشاريه‌سى بو عصره دخى باقييور. چونكه

يَقُولُونَ رَبَّنَا اَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا

هم معناجه قوّتلى مناسبتى وار، هم جفرجه بيڭ اوچ يوز يگرمى آلتى (١٣٢٦) ايده‌رك او تاريخده‌كى حرّيت إنقلابندن نشئت ايدن فورطنه‌لرڭ هنگامنده هر شيئى صارصان او فورطنه‌لرڭ و حربلرڭ ظلماتندن قورتولمق ايچون نور آرايان مؤمنلر ايچنده، رسائل النور شاكردلرى آز بر زمان صوڭره تظاهر ايتدكلرندن بو آيتڭ أفرادِ كثيره‌سندن بو عصرده بر ماصدقى اونلر اولديغنه بر أماره‌در. وَاغْفِرْلَنَا جمله‌سى بيڭ اوچ يوز آلتمشه (١٣٦٠) باقييور. ديمك بوندن بش آلتى سنه صوڭره إستغفار دوره‌سيدر. رسائل النور شاكردلرى او زمانده إستغفار درسنى ويره‌جگنى رمزًا بر ايمادر.

يگرمنجى آيت:

وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ

شو آيتِ عظيمه صريحًا عصرِ سعادتده نزولِ قرآنه باقديغى گبى، سائر عصرلره دخى معناىِ إشاريسيله باقار. و قرآنڭ سماسندن إلهامى بر صورتده گلن شفادار نورلره إشارت ايدر. ايشته طوغريدن طوغرى‌يه طبيبِ قلوب اولان قرآنِ حكيمڭ فيضندن و ضياسندن إقتباس اولونان رسالة النور، بنم چوق تجربه‌لرمله عموم معنوى دردلريمه شفا اولديغى گبى، رسائل النور شاكردلرى دخى تجربه‌لريله بنى تصديق ايدييورلر. ديمك رسائل النور بو آيتڭ بر معناىِ إشاريسنده داخلدر. و بو دخولنه بر أماره اولارق

مَا هُوَ شِفَاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ

نڭ مقامِ جفريسى بيڭ اوچ

يوز اوتوز طوقوز (١٣٣٩) ايده‌رك عين تاريخده قرآندن إلهام اولونان رسائل النور بو عصرڭ معنوى و مدهش خسته‌لقلرينه شفا اولمقله ميدانه چيقمغه باشلاماسندن، بو آيت اوڭا خصوصى رمز ايتديگنه بڭا قناعت ويرييور. بن كندى قناعتمى يازدم، قناعته إعتراض ايديلمز.

يگرمى برنجى آيت ويا آيتلر:

قُلْ اِنَّنِى هَدٰينِى رَبِّى اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ٭ وَ هَدٰيهُ اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

سكز طوقوز آيتلرده "صراطِ مستقيم"ه نظرى چويرييورلر. و بو طوغرى، إستقامتلى يولى بولمق ايچون دائما قرآنڭ نورندن هر عصرده او عصرڭ ظلمتلرينى طاغيده‌جق و إستقامت يولنى تنوير ايده‌جك قرآندن گلن نورلر اولمقله و بو دهشتلى و فورطنه‌لى عصرده او طوغرى يولى شاشيرتميه‌جق بر صورتده گوسترن باشده شيمديلك رسالة النور تظاهر ايتديگندن، هم بو "صراط مستقيم" كلمه‌سنڭ مقامِ جفريسى (تنوين "نون" صاييلمق جهتيله) بيڭ (١٠٠٠) ايدر. مدّه اولمازسه طوقوز يوز طقسان طوقوز (٩٩٩) ايده‌رك يالڭز بر ويا ايكى فرقله

(حاشيه): يعنى رسالة النورڭ مرتبه‌سى ايكنجى و اوچنجيده اولديغنه إشارتدر. وحى دگل و اولاماز، بلكه إلهام و إستخراجدر.

رسالة النور عددى اولان طوقوز يوز طقسان سكزه (٩٩٨) توافقله، سكز طوقوز آيتلرده "صراط مستقيم" كلمه‌لرى بو مذكور ايكى آيت گبى رسالة النورى "صراطِ مستقيم"ڭ أفرادينه خصوصى إدخال ايدوب رمزًا اوڭا باقديرر و إستقامتنه إشارت ايدر. أگر صِرَاطٍ ده‌كى تنوين صاييلمازسه، اَلنُّورِ ده‌كى شدّه‌لى "نون" بر "نون" صاييلير، ينه توافق ايدر.

هم ناصلكه بو آيت رسالهٔ‌ِ‌ النوره إسميله باقييور، اويله ده اونڭ إستحضارات

زماننه ده باقار. چونكه

هَدٰينِى رَبِّى اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

ڭ مقامِ جفريسى بيڭ اوچ يوز اون آلتى (١٣١٦) ايده‌رك رسالة النور مؤلّفنڭ إختيارسز اولارق إستحضاراتِ نوريه‌ده بولونديغى و عموم معلوماتنى قرآنڭ فهمنه باصامقلر ياپديغى أڭ حرارتلى تاريخى اولان بيڭ اوچ يوز اون آلتى عددينه تام تامنه توافقى ألبته أوّلكى إشاراتى تأييد و اونڭله تأيّد ايده‌رك رسالة النورى دائرهٔ‌ِ حريمنه رمزًا بلكه إشارةً داخل ايدييور.

جاىِ دقّت و أهمّيتلى بر توافقدر كه: رسالة النور مؤلّفى بيڭ اوچ يوز اون آلتى (١٣١٦) صيره‌لرنده مهمّ بر إنقلابِ فكرى گچيردى. شويله كه:

او تاريخه قدر علومِ متنوّعه‌يى، يالڭز علمله تنوّر ايچون مراق ايدردى، اوقوردى، اوقوتوردى. فقط بردن او تاريخده مرحوم والى طاهر پاشا واسطه‌سيله آوروپانڭ قرآنه قارشى مدهش بر سوءِ قصدلرى وار اولديغنى بيلدى. حتّى بر غزته‌ده إنگليزڭ بر مستملكات ناظرى ديمش:

"بو قرآن، إسلام ألنده واركن بز اونلره حقيقى حاكم اولامايز. بونڭ سقوطنه چاليشملى‌يز." ديديگنى ايشيتدى، غيرته گلدى. بردن مقامِ جفريسى بيڭ اوچ يوز اون آلتى (١٣١٦) اولان فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ فرماننى معنًا ديڭله‌يه‌رك بر إنقلابِ فكرى ايله مراقنى دگيشديردى. بتون بيلديگى علومِ متنوّعه‌يى قرآنڭ فهمنه و حقيقتلرينڭ إثباتنه باصامقلر ياپارق هدفنى و غايهٔ‌ِ علميه‌سنى و نتيجهٔ‌ِ حياتنى، يالڭز قرآن بيلدى. و قرآنڭ إعجازِ معنويسى، اوڭا رهبر و مرشد و استاد اولدى. فقط مع التأسّف او گنجلك زماننده چوق آلداتيجى عارضه‌لر يوزندن بِالفعل او وظيفه‌نڭ باشنه گچمه‌دى. بر زمان صوڭره حربِ عمومينڭ طرّاقه و گورولتيسى ايله اوياندى. او ثابت فكر جانلاندى، بِالقوّه‌دن بِالفعله چيقمغه باشلادى.

ايشته هم اوڭا، هم رسالة النوره چوق علاقه‌سى بولونان بو بيڭ اوچ يوز اون آلتى (١٣١٦) تاريخنه چوق آيتلر متّفقًا باقارلر. مثلا: ناصلكه

هَدٰينِى رَبِّى اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

آيتى تام تامنه توافقله إشارت ايدر. عينًا اويله ده؛ بر آيتِ مشهوره اولان

اِنَّ رَبِّى عَلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

مقامِ جفريسى شدّه‌لى "نون" بر "نون" صاييلسه و تنوين صاييلمازسه بيڭ اوچ يوز اون آلتى ايده‌رك عينًا تام تامنه او تاريخه إشارت ايدر. هم ناصلكه يدى سكز سوره‌لرده گلن آيتلر و او آيتلرده گلن "صراط مستقيم" جمله‌لرى رسالة النور إسمنه توافقله برابر، بو مذكور ايكى آيت گبى بر قسمى رسالة النور تأليفنڭ تاريخنى ده گوسترر. عينًا اويله ده؛ يدى عدد سوره‌لرڭ باشلرنده يدى دفعه

تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ

جملهٔ‌ِ قدسيه‌سى مقامِ جفريسى اولان بيڭ اوچ يوز اون آلتى ويا يدى (١٣١٦-١٣١٧) ايده‌رك عينًا تام تامنه او بيڭ اوچ يوز اون آلتى تاريخنه توافقله إشارت ايتديگى گبى،

طٰس تِلْكَ اٰيَاتُ الْقُرْاٰنِ

آيتى دخى عينًا بيڭ اوچ يوز اون آلتى ايده‌رك او بيڭ اوچ يوز اون آلتى تاريخنه توافقله إشارت ايدر.

گويا ناصلكه عصرِ سعادتده قرآنده‌كى ايمان حقيقتلرينه علامتلر، دليللر و او كتابِ مبينڭ دعوالرينه برهانلرى و حجّتلرى گوزلره ده گوسترمك معناسنده تكرار ايله

تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ ٭ تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ ٭ تِلْكَ اٰيَاتُ الْقُرْاٰنِ

فرمانلريله قرآنِ معجز البيان إعلانات ياپييور. اويله ده، بو دهشتلى عصرده دخى بر معناىِ إشاريسيله او آياتِ فرقانيه‌نڭ برهانلرى و حقّانيتنڭ علامتلرى و حقيقتلرينڭ حجّتلرى و حق كلام اللّٰه‌ اولديغنه دليللرى اولان رسائل النوره معناىِ إشاريسيله، علامت و برهان و أماره و دليل معناسيله آياتڭ آيتلرى دييه تكرار ايله

تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ فرمان ايده‌رك نظرِ دقّتى قرآن حسابنه بو عصره و بو عصرده‌كى رسائل النوره چويرييور إعتقاد ايدييورم.

أوت هر بر جهت ايله عينِ شعور اولان آياتِ قرآنيه‌نڭ بويله يگرمى وجهله و يگرمى پارمقله عين شيئه متّفقًا إشارتلرى تصريح درجه‌سنده بڭا قناعت ويرييور. بنم قناعتمه إشتراك ايتمه‌ين بو إتّفاقه نه دييه‌جك و نه دييه‌بيلير؟ هانگى قوّت بو إتّفاقى بوزار؟ رسائل النور بو عصره گلن إشاراتِ قرآنيه‌يه خصوصى بر مدارِ نظر اولديغنه كيمڭ شبهه‌سى وارسه، قرآنڭ قرق وجهله معجزه‌سنى إثبات ايدن معجزاتِ قرآنيه نامنده‌كى يگرمى بشنجى سوز و يگرمنجى سوزڭ ايكنجى مقامنه و حشره دائر اوننجى سوز و يگرمى طوقوزنجى سوزلره باقسين، شبهه‌سى إزاله اولمازسه گلسين پارمغنى گوزيمه صوقسون.

يگرمى ايكنجى آيت و آيتلر:

هم يونس، هم يوسف، هم رعد، هم حجر، هم شعراء، هم قَصَصْ، هم لقمان سوره‌لرينڭ باشلرنده بولونان تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ إعلانِ قدسيسيدر. يگرمى برنجى آيتڭ خاتمه‌سنده بونڭ مناسبتِ معنويه‌سى بر درجه بيان ايديلمش. جفريسى ايسه، بو آيتده اوچ "ت" بيڭ ايكى يوز ايدر و ايكى "ك" ايكى "ل" يوز ايدر؛ يكونى بيڭ اوچ يوز. بر "ى" بر "ب" درت ويا بش "ألف" مجموعى بيڭ اوچ يوز اون آلتى ويا اون يدى (١٣١٦-١٣١٧) ايده‌رك رسائل النور مؤلّفى بر إنقلابِ فكرى ايله علومِ متنوّعه‌يى قرآنڭ حقائقنه چيقمق ايچون باصامقلر ياپديغى بر تاريخه تام تامنه توافقى مناسبتِ معنويه‌سنڭ قوّتنه إستنادًا ديرز:

او توافق رمز ايدر كه: بو عصرده رسائل النور دينيلن اوتوز اوچ عدد سوز و اوتوز اوچ عدد مكتوب و اوتوز بر عدد لمعه‌لر، بو زمانده، كتابِ مبين‌ده‌كى آيتلرڭ

آيتلريدر. يعنى، حقائقنڭ علامتلريدر و حق و حقيقت اولديغنڭ برهانلريدر. و او آيتلرده‌كى حقائقِ ايمانيه‌نڭ غايت قوّتلى حجّتلريدر. و تِلْكَ كلمهٔ‌ِ قدسيه‌سنڭ إشارتِ حسّيه‌سيله گوزلره دخى گورونه‌جك درجه‌ده ظاهر اولديغنى إفاده ايدن بويله إشارته لايق دليللريدر دييه رمزًا رسائل النورى بر إشارى معناسنڭ كلّى دائره‌سنه خصوصى و مدارِ نظر بر فردى اولارق داخل ايدييور.

الحاصل: ناصلكه بو آيتده بولونان إشارى معنا يدى سوره‌ده يدى إشارت حكمنده اولوب دلالت، بلكه صراحت درجه‌سنه چيقييور. عينًا اويله ده:

صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

ده‌كى رمز دخى، يدى سكز سوره‌لرده بولونمقله يدى سكز رمز حكمنده اولارق او رمزى إشارت، بلكه دلالت، بلكه صراحت درجه‌سنه چيقارييور.

إخطار: كلفتسز اولمق اوزره بردن خاطره گلن إشارات قيد ايديلدى. تكلّفه گيرمه‌مك ايچون، إشارتلى اوتوز اوچ آيتڭ چوق إشاراتى قيد ايديلمدى.

يگرمى اوچنجى آيت:

عَسٰى رَبُّنَا اَنْ يُبْدِلَنَا خَيْرًا

شو آيت هر عصره باقديغى گبى بو عصره ده باقييور و بو عصرده كابوسلى بر رؤيا گبى مصيبتلره دوشن و ربِّ رحيمندن اونى خيره تبديل ايتمه‌سنى رجا ايدنلر ايچنده رسائل النور شاكردلرينه خصوصى رمز ايتديگنه بر أماره‌سى شودر كه: بو آيتڭ مقامِ جفريسى اولان بيڭ اوچ يوز قرق بشده (١٣٤٥) أهمّيتلى رساله‌لر تأليف ايله برابر، فوق العاده حادثه‌لر وقوعه گلمگه خاضرلانديلر. و او رسائل النورڭ مركزِ إنتشارى اولان بارلا قريه‌سنده زياده صيقنتى مؤلّفنه ويريلدى. و خصوصًا كوچك مسجدينه ايليشلديگى زمان رسائل النور شاكردلرى قوّتلى بر رجا ايله درگاهِ إلٰهيه‌يه إلتجا ايدوب "يا ربّ! بو مدهش رؤيايى خيره تبديل أيله" دييوب

يالوارديلر. هركسڭ مأيوسيتلرينه مقابل پك قوّتلى بر اُميد و رجا ايله مسلمانلرڭ قوّهٔ‌ِ معنويه‌لرينى تقويه ايتديلر. بو آيتڭ بردن كلفتسز خاطره گلنى بو قدردر. يوقسه أسرارى چوقدر. تكلّف اولماسين دييه قيصه كسدم.

يگرمى دردنجى آيت و آيتلر:

هم سورهٔ‌ِ زُمَر، هم سورهٔ‌ِ جاثيه، هم سورهٔ‌ِ أحقافڭ باشلرنده بولونان

تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللّٰه‌ِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ

آياتِ عظيمه‌لريدر. شو آيتلر دخى يگرمى ايكنجيده‌كى آيتلر گبى رسالة النورڭ إسمنه و ذاتنه، هم تأليف و إنتشارينه بر معناءِ رمزيله باقييورلر.

ايضاحدن أوّل مهمّ بر إخطار

(لزوملى درت بش نقطه بيان ايديله‌جك.)

برنجى نقطه:حديثده وارد اولديغى گبى، "هر بر آيتڭ معنا مرتبه‌لرنده بر ظاهرى، بر باطنى، بر حدّى، بر مطّلعى واردر. بو درت طبقه‌دن هر بريسنڭ (حديثجه "شجون و غصون" تعبير ايديلن) فروعاتى، إشاراتى، دال و بوداقلرى واردر." مئالنده‌كى حديثڭ حكميله، قرآن حقّنده نازل اولان بو آيتِ قدسيه، فرعى بر طبقه‌دن و بر معناىِ إشاريسيله ده قرآن ايله مناسبتى چوق قوّتلى بر تفسيرينه باقمق، شأننه بر نقيصه دگل، بلكه او لسان الغيبده‌كى إعجازِ معنويسنڭ مقتضاسيدر.

ايكنجى نقطه:بر طبقه‌نڭ معناىِ إشاريسنڭ كلّيتنده‌كى أفرادينڭ بو عصرده تظاهر ايدن و مناسبتى پك قوّتلى بر فردى رسالة النور اولديغنى، اونى اوقويان هركس تصديق ايدر. أوت بن، رسالة النورڭ خاص شاكردلرينى إشهاد ايده‌رك ديرم:

رسالة النور سائر تأليفات گبى علوم و فنوندن و باشقه كتابلردن آلينمامش. قرآندن باشقه مأخذى يوق، قرآندن باشقه استادى يوق، قرآندن باشقه مرجعى يوقدر. تأليف اولديغى وقت هيچ بر كتاب مؤلّفنڭ ياننده بولونمييوردى. طوغريدن طوغرى‌يه قرآنڭ فيضندن مُلْهَمْدر و سماءِ قرآنيدن و آياتنڭ نجومندن، ييلديزلرندن اينييور، نزول ايدييور.

اوچنجى نقطه:رسائل النور باشدن باشه إسمِ حكيم و رحيمڭ مظهرى اولديغندن بو اوچ آيتڭ آخرلرى إسمِ حكيم ايله و گله‌جك يگرمى بشنجى دخى رحمٰن و رحيم ايله باغلاملرى مناسبتِ معنويه‌يى جدًّا قوّتلنديرييور. ايشته بو قوّتلى مناسبتِ معنويه‌يه بناءً ديرز كه: تَنْزِيلُ الْكِتَابِ جمله‌سنڭ صريح بر معناسى عصرِ سعادتده وحى صورتيله كتابِ مبينڭ نزولى اولديغى گبى، معناىِ إشاريسيله ده، هر عصرده او كتابِ مبينڭ مرتبهٔ‌ِ عرشيه‌سندن و معجزهٔ‌ِ معنويه‌سندن فيض و إلهام طريقيله اونڭ گيزلى حقيقتلرى و حقيقتلرينڭ برهانلرى اينييور، نزول ايدييور دييه‌رك شو عصرده بر شاكردينى و بر لمعه‌سنى جناحِ حمايتنه و دائرهٔ‌ِ حريمنه بر خصوصى إلتفات ايله آلييور.

دردنجى نقطه:ايشته بو رساله‌ده مذكور اوتوز اوچ آيتِ مشهوره‌نڭ بِالإتّفاق تكلّفسز، معناجه و جفرجه رسائل النورڭ باشنه پارمق باصمالرى و باشده آيت النور اون پارمقله اوڭا إشارت ايتمه‌سى؛ أسكيدن بَرى علما اورته‌سنده و أديبلر مابيْننده مشهور بر دستور و حقيقتلى بر مدارِ إستخراجات و حتّى خصوصى تاريخلرده و مزار طاشلرنده أديبلرڭ إستعمال ايتدكلرى معروف بر قانونِ علمى ايله‌در. أگر او قانونه تصنّع قاريشمازسه، إشارتِ غيبيه اولابيلير. أگر صنعى و قصدى ياپيلسه، يالڭز بر لطافت، بر ظرافت، بر جزالت اولور.

أوت أديبلر خصوصى و شخصى تاريخلرده اونڭ تقليدينى ياپمقله كلاملرينى گوزللشديردكلرى، هم جفر علمنڭ أڭ أساسلى بر قاعده‌سى و مهمّ بر آناختارى اولان مقامِ أبجدى ايله إشارت ايسه؛ هر جهتله عينِ شعور و نفسِ علم و محضِ إراده و تصادفى حاللرى اولميان و لزومسز مادّه‌لرى بولونميان قرآنڭ بو قدر آياتِ مشهوره‌سى إجماع ايله و إتّفاقله رسالهٔ‌ِ‌ النوره إشارت و توافقلرى صراحت درجه‌سنده اونڭ مقبوليتنه بر شهادتدر و حق اولديغنه بر إمضادر و شاكردلرينه بر بشارتدر.

بشنجى نقطه:بو حسابِ أبجدى، مقبول و عمومى بر دستورِ علمى و بر قانونِ أدبى اولديغنه دليللر پك چوقدر. بوراده يالڭز درت بش دانه‌سنى نمونه ايچون بيان ايده‌جگز:

برنجيسى: بر زمان بنى إسرائيل عالملرندن بر قسمى حضورِ پيغمبريده سوره‌لرڭ باشلرنده‌كى الٓمٓ ٭ كهٰيٰعٓصٓ گبى مقطّعاتِ حروفيه‌يى ايشيتدكلرى وقت، حسابِ جفرى ايله ديديلر: "يا محمّد! سنڭ امّتڭڭ مدّتى آزدر." اونلره مقابل ديدى: "آز دگل." سائر سوره‌لرڭ باشلرنده‌كى مقطّعاتى اوقودى و فرمان ايتدى: "داها وار." اونلر صوصديلر.

ايكنجيسى: حضرتِ على رضى اللّٰه‌ عنهڭ أڭ مشهور قصيدهٔ‌ِ جلجلوتيه‌سى، باشدن نهايته قدر بر نوع حسابِ أبجدى و جفر ايله تأليف ايديلمش و اويله ده مطبعه‌لرده باصيلمش.

اوچنجيسى: جعفرِ صادق رضى اللّٰه‌ عنه و محيى الدينِ عربى (رض) گبى أسرارِ غيبيه ايله اوغراشان ذاتلر و أسرارِ حروف علمنه چاليشانلر، بو حسابِ أبجدى‌يى غيبى بر دستور و بر آناختار قبول ايتمشلر.

دردنجيسى: يوكسك أديبلر بو حسابى، أدبى بر قانونِ لطافت قبول ايدوب، أسكى زماندن بَرى اونى إستعمال ايتمشلر. حتّى لطافتڭ خاطرى ايچون، إرادى و صنعى و تقليدى اولمامق لازم گليركن، صنعى و قصدى بر صورتده او غيبى آناختارلرڭ تقليدينى ياپييورلر.

بشنجيسى: علومِ رياضيه علماسنڭ مناسبتِ عدديه ايچنده أڭ لطيف دستورلرى و عوامجه خارقه گورونن قانونلرى، بو حسابِ توافقينڭ جنسندندرلر. حتّى فطرتِ أشياده فاطرِ حكيم بو توافقِ حسابى‌يى بر دستورِ نظام و بر قانونِ وحدت و إنسجام و بر مدارِ تناسب و إتّفاق و بر ناموسِ حُسن و إتّساق ياپمش. مثلا؛ ناصلكه ايكى ألڭ و ايكى آياغڭ پارمقلرى، أعصابلرى، كميكلرى، حتّى حجيراتلرى، مساماتلرى حسابجه بربرينه توافق ايدرلر. اويله ده؛ بو آغاج، بو بهارده و گچن بهارده‌كى چيچك، ياپراق، ميوه‌جه توافق ايتديگى گبى، بو بهارده دخى آز بر فرقله گچن بهاره توافق و إستقبال بهارلرى دخى ماضى بهارلرينه إختيار و إرادهٔ‌ِ إلٰهيه‌يى گوسترن سرلى و آز فرقله موافقتلرى، صانعِ حكيمِ ذو الجمالڭ وحدتنى گوسترن قوّتلى بر شاهدِ وحدانيتدر.

ايشته مادام بو توافقِ جفرى و أبجدى، بر قانونِ علمى و بر دستورِ رياضى و بر ناموسِ فطرى و بر اصولِ أدبى و بر آناختارِ غيبى اولويور. ألبته منبعِ علوم و معدنِ أسرار و فطرتڭ ترجمانِ آياتِ تكوينيه‌سى و أدبياتڭ معجزهٔ‌ِ كبراسى و لسان الغيب اولان قرآنِ معجز البيان، او قانونِ توافقى‌يى إشاراتنده إستخدام، إستعمال ايتمه‌سى إعجازينڭ مقتضاسيدر.

إخطار بيتدى، شيمدى صدده گلييورز.

سورهٔ‌ِ زُمَر، جاثيه، أحقافڭ باشلرنده‌كى

تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللّٰه‌ِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ

اولان آيتلر، سابق إخطارڭ ايكنجى نقطه‌سنده، مناسبتِ معنويه‌سى بيان ايديلديگندن بوراده يالڭز جفرى رمزينى بيان ايده‌جگز.

شويله كه: ايكى "ت" سكز يوز، ايكى "نون" يوز، ايكى "م" سكسان، ايكى "ك" قرق، اوچ "ز" يگرمى بر، اوچ "ى" اوتوز، بر "ب" بر "ح" اون، "لفظ اللّٰه‌" آلتمش يدى، بر "ع" يتمش، درت "ل" درت "ألف" يوز يگرمى درت اولوب يكونى بيڭ اوچ يوز قرق ايكى (١٣٤٢) ايده‌رك بو عصرڭ شو تاريخنه نظرِ دقّتى جلب ايتمكله برابر، قرآنڭ تنزيليله چوق علاقه‌دار بر نوره پارمق باصييور. و او تاريخدن آز صوڭره معجزاتِ أحمديه (ع‌ص‌م) رساله‌سى و يگرمنجى و يگرمى دردنجى مكتوبلر گبى رسالة النورڭ أڭ نورانى جزءلرى ميدانِ إنتشاره چيقمالرى و قرآنڭ قرق وجهله إعجازينى إثبات ايدن معجزاتِ قرآنيه رساله‌سيله حشره دائر اوننجى سوزڭ ايكيسنڭ قرق ايكيده إنتشارلرى و قرق آلتيده فوق العاده إشتهارلرى عين تاريخده اولماسى بر قوّتلى أماره‌در كه، بو آيت اوڭا خصوصى بر إلتفاتى وار. هم ناصلكه بو آيتلر تأليف و إنتشارينه إشارت ايدرلر، اويله ده؛ يالڭز تَنْزِيلُ الْكِتَابِ كلمه‌سى رسالة النورڭ إسمنه (شدّه‌لى "نون" بر "نون" صاييلمق جهتيله) غايت جزئى بر فرقله توافق ايدوب رمزًا باقار، كندينه قبول ايدر. چونكه تَنْزِيلُ الْكِتَابِ كلمه‌سى طوقوز يوز أللى بر (٩٥١) ايده‌رك رسالة النورڭ مقامى اولان طوقوز يوز قرق سكزه (٩٤٨) سرلى اوچ فرقله توافق نقطه‌سندن باقار.

بردن خاطره گلدى كه: بو اوچ فرقڭ سرّى ايسه رسالة النورڭ مرتبه‌سى اوچنجيده اولماسيدر. يعنى وحى دگل و اولاماز. هم عموميتله دخى إلهام دگل، بلكه أكثريتله قرآنڭ فيضيله و مدديله قلبه گلن سنوحات و إستخراجاتِ قرآنيه‌در.

جاىِ دقّتدر كه، برنجى حٰمٓ اولان سورهٔ‌ِ مؤمنده

تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللّٰه‌ِ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ

مقامِ جفريسى، بعض مهمّ آيتلر گبى بيڭ اوچ يوز يتمشه (١٣٧٠) باقييور. عجبا اون بش يگرمى سنه صوڭره باشقه بر نورِ قرآن ظهور مى

ايده‌جك، ياخود رسائل النورڭ بر إنكشافِ فوق العاده ايله بر فتوحاتى مى اولاجق بيلمديگمدن او قپويى آچامييورم.

يگرمى بشنجى آيت:

حٰم ٭ تَنْزِيلٌ مِنَ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

آيتِ قدسيه‌سيدر. بو آيتڭ معناىِ إشاريسى، رسائل النور ايله مناسبتى چوق قوّتليدر. بر جهتى شودر كه: رسالة النورڭ و شاكردلرينڭ مسلگى، درت أساس اوزرينه گيدييور.

برنجيسى تفكّردر؛ حكيم إسمنه باقييور.

برى ده شفقتدر، حدسز اولان فقرينى حسّ ايتمكدر كه؛ رحمٰن و رحيم إسملرينه باقييور.

هم شو آيت ناصلكه رسائل النورڭ تأليف و تكمّل تاريخنه توافقله پارمق باصييور، اويله ده تَنْزِيلٌ كلمه‌سيله (وقف محلّى اولماديغندن تنوين "نون" صاييلمق جهتيله) مقامى بش يوز قرق يدى (٥٤٧) اولارق سوزلرڭ ايكنجى و اوچنجى إسمى اولان رسائل النور و رسالهٔ‌ِ نورڭ عددى اولان بش يوز قرق سكز ويا قرق طوقوزه (٥٤٨-٥٤٩) شدّه‌لى "نون" بر "نون" صاييلمق جهتيله پك جزئى و سرلى بر ويا ايكى فرقله توافق ايده‌رك رمزًا اوڭا باقار، دائره‌سنه آلير.

هم

حٰم ٭ تَنْزِيلٌ مِنَ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

ڭ مقامِ جفريسى، بر وجهله، يعنى تنوين "نون" صاييلسه و شدّه‌لى ايكى "ر"ده‌كى لامِ أصلى حساب ايديلسه حٰمٓ، حَا مِيمْ تلفّظده اولديغى گبى اولسه، بيڭ اوچ يوز أللى درت ويا بش (١٣٥٤-١٣٥٥) ايدر. و ديگر بر وجهده، يعنى تنوين صاييلمازسه بيڭ اوچ يوز درت (١٣٠٤) ايدر؛ اوچنجى وجهده، يعنى تلفّظده

بولونميان ايكى "ل" حسابه گيرمزسه بيڭ ايكى يوز طقسان درت (١٢٩٤) ايدر. برنجى وجهده تام تامنه رسائل النورڭ تأليفجه بر درجه تكمّلى و فوق العاده أهمّيت كسب ايتمه‌سى و فورطنه‌لره طوتولماسى و شاكردلرى قدسى بر تسلّى‌يه محتاج اولدقلرى عربى تاريخيله شو بيڭ اوچ يوز أللى بش و أللى درت تاريخنه، هم اوتوز بر عدد لمعه‌لردن عبارت اولان "اوتوز برنجى مكتوب"ڭ تأليف زماننه، هم او مكتوبڭ اوتوز برنجى لمعه‌سنڭ وقتِ ظهورينه و او لمعه‌دن برنجى شعاعڭ تأليفنه و او شعاعڭ يگرمى طوقوز مقامنده اوتوز اوچ عدد آياتڭ رسالهٔ‌ِ نوره إشارتلرى إستخراج ايديلديگى هنگامنه و يگرمى بشنجى آيتڭ رسالهٔ‌ِ نوره ايمالرى يازيلديغى شو زمانه، شو دقيقه‌يه، شو حاله تام تامنه توافقى ايسه، قرآنڭ إعجازِ معنويسنه ياقيشييور. غايت لطيف و مژده‌لى بر توافقدر.

ايكنجى وجهده، يعنى بيڭ اوچيوز درت (١٣٠٤) مقاميله رسالهٔ‌ِ نورڭ ترجمانى، رسالهٔ‌ِ نورڭ باصامقلرى اولان مبادئِ علومه بسمله‌كش اولديغى و فتوحاتِ نوريه‌ده بسمله‌سنى چكديگى و فاتحهٔ‌ِ حياتِ علميه‌ده

بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

اوقوديغى زماننه تام تامنه توافقله پارمق باصييور، آرقه‌سنى صيواتييور، "هايدى گيت، سلامتله چاليش" رمزًا دييور.

اوچنجى وجهده، يعنى بيڭ ايكى يوز طقسان اوچ ويا درت (١٢٩٣-١٢٩٤) اولان مقامِ جفريسيله او ترجمانڭ بسملهٔ‌ِ حياتِ دنيويه‌سنڭ إبتداسنه تام تامنه توافق سرّيله ايما ايدر كه، اونڭ حياتى چوق دهشتلى دغدغه‌لرى و فورطنه‌لرى گورمك و چكمكله برابر دائما رحمٰن و رحيم إسملرينڭ مظهرى اولارق رحمتله محافظه و شفقتله تربيه ايديله‌جگنى رمزًا منعمانه خبر ويرييور. بو صورتله قرآنڭ معنوى إعجازندن إخبارِ غيبى نوعنڭ بر شعاعنى گوسترييور.

يگرمى آلتنجى آيت:سورهٔ‌ِ هودده

فَمِنْهُمْ شَقِىٌّ وَ سَعِيدٌ

آيتنڭ ايكى سطر صوڭره گلن

وَاَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِى الْجَنَّةِ

آيتيدر. شو آيتڭ شدّه‌لى "م" و شدّه‌لى "ل" و شدّه‌لى "ن" ايكيشر صاييلمق و اَلْجَنَّةِ ده‌كى "ت" وقفده اولديغندن "هی" اولمق جهتيله مقامِ جفريسى بيڭ اوچ يوز أللى ايكى (١٣٥٢) اولمقله تام تامنه رسائل النور شاكردلرينڭ أڭ مأيوسيتلى و مصيبتلى زمانلرى اولان بيڭ اوچ يوز أللى ايكى تاريخنه تام تامنه توافقله او آجينه‌جق حاللرنده قدسى و سماوى بر تسلّى، بر بشارتدر. و آيتڭ مناسبتِ معنويه‌سى بر ايكى رساله‌ده، يعنى كراماتِ عَلَويه‌‌ده و غوثيه‌ده بيان ايديلمشدر.

وَاَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا

ده‌كى سُعِدُوا كلمه‌سى فَمِنْهُمْ شَقِىٌّ وَ سَعِيدٌ ده‌كى سَعِيدٌ كلمه‌سنه قرآن صحيفه‌سنده تام موازى و مقابل گلمه‌سى، بو توافقه بر لطافت داها قاتار. بو آيتڭ كلّى و چوق گنيش معناىِ قدسيسنڭ جزئياتندن رسالهٔ‌ِ نور شاكردلرى گبى تسلّى‌يه چوق محتاج بر جزئيسى بو عصرده بيڭ اوچ يوز أللى ايكيده بولونديغنه تام تامنه توافقله إشارت ايده‌رك باشنه پارمق باصييور.

أگر فَفِى الْجَنَّةِ كلمه‌سنده وقف ايديلمزسه و خَالِدِينَ كلمه‌سيله ربط ايديلسه، او وقت "ة"، "هی" اولماز. فقط داها لطيف تسلّيكار بر توافق اولور. چونكه وَاَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا قاعدهٔ‌ِ نحويه‌جه مبتدادر. فَفِى الْجَنَّةِ خَالِدِينَ اونڭ خبريدر. بو خبر ايسه، مقامِ جفريسى اولان بيڭ اوچ يوز قرق طوقوز (١٣٤٩) عدديله، بيڭ اوچ يوز قرق طوقوز تاريخندن بشارتله رمزًا خبر ويرر. و او تاريخده بولونان قرآن خدمتكارلرندن بر طائفه‌نڭ أصحابِ جنّت و

أهلِ سعادت اولديغنى معناىِ إشاريسيله و توافقِ جفرى ايله إخبار ايدر و بو تاريخده رسالهٔ‌ِ نور شاكردلرى قرآن حسابنه فوق العاده خدمتلرى و تنوّرلرى و چوق مهمّ رساله‌لرڭ تأليفلرى و باشلرينه گلن شيمديكى مصيبتڭ، دشمنلرى طرفندن إحضاراتى تظاهر ايتديگندن، ألبته بو تاريخه متوجّه و إشارى، تسلّيكار بر بشارتِ قرآنيه أڭ أوّل اونلره باقديغنى گوسترر.

أوت فَفِى الْجَنَّةِ خَالِدِينَ ده شدّه‌لى (نون) بر (نون) صاييلمق جهتيله (ت) درت يوز، (خ) آلتى يوز؛ بيڭ ايدر. ايكى (ن) يوز، بر (ى) ايكى (ف) بر (ل) ايكى يوز؛ ديگر (ل) اوتوز، ايكنجى (ى) اون، ايكى (ألف) ايكى، بر (ج) اوچ، بر (د) درت، قرق طوقوز ايدر كه؛ يكونى بيڭ اوچ يوز قرق طوقوز (١٣٤٩) ايدر.

بو مژدهٔ‌ِ قرآنيه‌نڭ بيڭدن بر وجهى بزه تماسى، بيڭ خزينه‌دن زياده قيمتداردر. بو مژده‌نڭ بر مژده‌جيسى، بر سنه أوّل گورولمش بر رؤياىِ صادقه‌در. شويله كه: إسپارطه‌ده باشمزه گلن بو حادثه‌دن بر آى أوّل بر ذاته رؤياده (اوڭا) دينيلييور كه:

"رسائل النور شاكردلرى، ايمان ايله قبره گيره‌جكلر، ايمانسز وفات ايتمزلر."

بز او وقت او رؤيايه چوق سَويندك. ديمك او مژده، بو مژدهٔ‌ِ قرآنيه‌نڭ بر مژده‌جيسى ايمش.

(حاشيه): جهان سلطنتندن داها زياده قيمتدار بر مژدهٔ‌ِ قرآنيه، بر بشارتِ سماويه بو صحيفه‌ده واردر.

يگرمى يدنجى آيت:سورهٔ‌ِ صفّده

يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللّٰه‌ِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَاللّٰه‌ُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ

در. بو آيتده‌كى

نُورَ اللّٰه‌ِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَاللّٰه‌ُ مُتِمُّ نُورِهِ

جمله‌سنڭ مقامِ جفريسى، بيڭ اوچ يوز اون آلتى ويا يديدر (١٣١٦-١٣١٧). و بو تاريخ ايسه؛ سابقًا يگرمى برنجى آيتڭ خاتمه‌سنده ذكر ايديلن إنقلابِ فكرى صددنده؛ آوروپانڭ بر مستملكات ناظرى، قرآنڭ نورينى سوندورمه‌سنه چاليشماسى تاريخنه و رسائل النور مؤلّفى دخى اوڭا قارشى او إنقلابِ فكرى سايه‌سنده او نورى پارلاتمغه چاليشماسى عين تاريخه، هم يدى سوره‌ده يدى دفعه

تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ

عين تاريخه، هم

طٰس تِلْكَ اٰيَاتُ الْقُرْاٰنِ

دخى عين تاريخه، هم

هَدٰينِى رَبِّى اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

دخى عين تاريخه، هم

اِنَّ رَبِّى عَلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

دخى شدّه‌لى "نون" بر "نون" صاييلمق و تنوين صاييلمامق جهتيله عين تاريخه، هم فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ فرمانى دخى عين تاريخه، هم

نُورَ اللّٰه‌ِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَاللّٰه‌ُ مُتِمُّ نُورِهِ

دخى عين تاريخه بِالإتّفاق موافقتلرى ألبته رمزدن، إشارتدن، دلالتدن زياده بر صراحتدر كه؛ رسالهٔ‌ِ نور او نورِ إلٰهينڭ بر لمعه‌سى اولاجغنى و دشمنلرى طرفندن گلن شبهات ظلماتنى طاغيده‌جغنى معناىِ إشاريسيله مژده‌لييور. هم بو جفرى و متعدّد و معنيدار توافقلر ايسه، قوّتلى بر مناسبتِ معنويه‌يه إستناد ايدرلر.

أوت رسائل النورڭ يوز يگرمى طوقوز رساله‌لرى، يوز يگرمى طوقوز ألكتريق لامبالرينڭ شيشه‌لرى مِثللو قرآن نورِ أعظمندن اوزانان تللرڭ باشلرينه طاقيلوب او نورى نشر ايتدكلرى ميدانده‌در. رسالهٔ‌ِ نورڭ يارى إسمى ايكى دفعه بو جملهٔ‌ِ آيتده بولونماسيله او مناسبتى پك لطافتلنديرييور.

يگرمى سكزنجى آيت:سورهٔ‌ِ توبه‌ده:

يُرِيدُونَ اَنْ يُطْفِئُوا نُورَ اللّٰه‌ِ ِباَفْوَاهِهِمْ وَيَاْبَى اللّٰه‌ُ اِلَّا اَنْ يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ

آيتنده‌كى

نُورَ اللّٰه‌ِ ِباَفْوَاهِهِمْ وَيَاْبَى اللّٰه‌ُ اِلَّا اَنْ يُتِمَّ نُورَهُ

جمله‌سى، قوّتلى و لطافتلى مناسبتِ معنويه‌سيله برابر شدّه‌لى "لاملر" برر "ل" و شدّه‌لى "م" أصل كلمه‌دن اولديغندن ايكى "م" صاييلمق جهتيله بيڭ اوچ يوز يگرمى درت (١٣٢٤) ايده‌رك، آوروپا ظالملرى دولتِ إسلاميه‌نڭ نورينى سوندورمك نيّتيله مدهش بر سوءِ قصد پلانى ياپدقلرى و اوڭا قارشى توركيه حميت‌پرورلرى، حرّيتى يگرمى درتده إعلانيله او پلانى عقيم بيراقمغه چاليشدقلرى حالده، مع التأسّف آلتى يدى سنه صوڭره، حربِ عمومى نتيجه‌سنده ينه او سوءِ قصد نيّتيله ثَوْر معاهده‌سنده قرآنڭ ضررينه غايت آغير شرائطله كافرانه فكرلرينى ينه إجرا ايتمك اولان پلانلرينى عقيم بيراقمق ايچون تورك ملّيت‌پرورلرى جمهوريتى إعلانله مقابله‌يه چاليشدقلرى تاريخى اولان بيڭ اوچ يوز يگرمى درده، تا اوتوز درده، تا أللى درده تام تامنه توافقله، او هرج و مرج ايچنده قرآنڭ نورينى محافظه‌يه چاليشانلر ايچنده رسائل النور مؤلّفى يگرمى درتده (١٣٢٤) و رسائل النورڭ مقدّماتى اوتوز درتده (١٣٣٤) و رسائل النورڭ نورانى جزءلرى و فداكار شاكردلرى أللى درتده (١٣٥٤) مقابله‌يه چاليشمالرى گوزه چارپييور. حتّى حقيقتِ حالى بيلمه‌ين بر قسم أهلِ سياستى تلاشه سَوق ايتديلر. و بو إطفا سوءِ قصدينه قارشى تنوير وظيفه‌سنى تام ايفا ايتدكلرندن بو آيتڭ معناىِ إشاريسى جهتنده بر مدارِ نظرى اولدقلرينه قوّتلى بر أماره‌در. شيمدى إسلاملر ايچنده نورِ قرآنه مخالف حالتلرڭ أكثريسى، او سوءِ قصدلرڭ و ثَوْر معاهده‌سى گبى غدّارانه معاهده‌لرڭ وخيم نتيجه‌لريدر.

أگر شدّه‌لى "م" دخى شدّه‌لى "لاملر" گبى بر صاييلسه، او وقت بيڭ ايكى يوز سكسان درت (١٢٨٤) ايدر. او تاريخده آوروپا كافرلرى دولتِ إسلاميه‌نڭ نورينى سوندورمگه نيّت ايده‌رك اون سنه صوڭره روسلرى تحريك ايدوب روسڭ طقسان اوچ (١٢٩٣) محاربهٔ‌ِ مشئومه‌سيله عالمِ إسلامڭ پارلاق نورينه موقّت بر بلوط پرده ايتديلر. فقط بونده رسائل النور شاكردلرى يرنده مولانا خالدڭ (ق‌س) شاكردلرى او بلوط ظلماتنى طاغيتدقلرندن بو آيت بو جهتده اونلرڭ باشلرينه رمزًا پارمق باصييور. شيمدى خاطره گلدى كه؛ أگر شدّه‌لى "لاملر" و "م" ايكيشر صاييلسه، بوندن بر عصر صوڭره ظلماتى طاغيده‌جق ذاتلر ايسه، حضرتِ مهدينڭ شاكردلرى اولابيلير. هر نه ايسه... بو نورلى آيتڭ چوق نورانى نكته‌لرى وار. اَلْقَطْرَةُ تَدُلُّ عَلَى الْبَحْرِ سرّيله قيصه كسدك.

يگرمى طوقوزنجى آيت:سورهٔ‌ِ إبراهيمڭ باشنده

الرٰ كِتَابٌ اَنْزَلْنَاهُ اِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ اِلَى النُّورِ بِاِذْنِ رَبِّهِمْ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ

آيتيدر. شو آيتڭ درت بش جمله‌سنده درت بش ايما وار. مجموعى بر إشارت حكمنه گچر.

برنجيسى:

اِلَى النُّورِ بِاِذْنِ رَبِّهِمْ

جمله‌سى إفاده ايدر كه: "كتابِ مبين واسطه‌سيله، اون دردنجى عصرده‌كى ظلماتدن، إنسانلر بِإذْنِ اللّٰه‌ قرآندن گلن بر نوره چيقارلر." بو مئال و خصوصًا نور لفظى، رسائل النوره مطابق اولديغى گبى؛ مقامِ جفريسى شدّه‌لى "نون" ايكى "نون" اولمق اوزره بيڭ اوچ يوز اوتوز سكز ويا طوقوز (١٣٣٨-١٣٣٩) ايده‌رك حربِ عمومى ظلماتنده تأليف ايديلن رسائل النورڭ فاتحه‌سى اولان إشارات الإعجاز تفسيرى، او ظلمتلر ايچنده‌كى ظهورى تاريخنه تام تامنه توافقى و آيتده‌كى نور كلمه‌سى رسالهٔ‌ِ نورده‌كى نور لفظنه ايما ايله باقييور.

ايكنجيسى:

اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ

جمله‌سى أوّلكى جمله‌ده‌كى نورى تعريف ايده‌رك دير: او نور، جنابِ حقّڭ عزّت و محموديتنى گوسترن يولدر. بو جمله‌نڭ مقامِ أبجديسى بش يوز قرق سكز ويا أللى (٥٤٨-٥٥٠) اولارق رسائل النورڭ شدّه‌لى "نون" بر "نون" اولمق اوزره عددى اولان بش يوز قرق سكزه تام تامنه توافق ايدر. أگر اوقونميان ايكى "ألف" صاييلسه، مرتبه‌سنه إشارت ايدن ايكى فرقله ينه تام تامنه توافق ايدر. بو ايمايى تأييد ايدن، هم لطافتلنديرن بر مناسبت وار. شويله كه:

عالمِ إسلام ايچون أڭ دهشتلى عصر آلتنجى عصر ايله هلاكو فتنه‌سى و اون اوچنجى عصرڭ آخرى و اون دردنجى عصر ايله حربِ عمومى فتنه‌لرى و نتيجه‌لرى اولديغى مناسبتيله بو جمله مقامِ أبجديله آلتنجى عصره و أوّلكى جمله گبى اَلْعَزِيزِ الْحَمِيدِ كلمه‌لرى ايله بو عصره، سلطان عبد العزيز و سلطان عبد الحميد دورلرينه ايما ايدر.

هم سابق آيتلرده ايسه، رسائل النورڭ ايكنجى إسمنه توافقله إشارت ايدن عموم او آيتلر، دهشتلى عصر اولان هلاكو و جنگيز عصرينه دخى ايما ايدرلر. حتّى او آيتلرڭ هم او عصره، هم بو عصره ايمالرى ايچوندر كه، حضرتِ على (رض) أرجوزه‌سنده و غوثِ أعظم (رض) قصيده‌سنده رسائل النوره كرامتكارانه إشارت ايتدكلرى وقت هم او عصره، هم شو عصره باقوب حدّتله إشارت ايتمشلر.

اوچنجيسى: مِنَ الظُّلُمَاتِ كلمه‌سنده‌كى الظُّلُمَاتِ ڭ عددى بيڭ اوچ يوز يتمش ايكى (١٣٧٢) ايده‌رك بو عصرڭ ظلملرى، ظلمتلرى نه وقته قدر دوام ايده‌جگنى، او ظلمتلرڭ ايچنده بر نور دائما تنويره چاليشه‌جغنه ايما ايله رسالهٔ‌ِ نورڭ تنويرينه رمزًا باقار.

دردنجيسى: لِتُخْرِجَ النَّاسَ جمله‌سى دييور كه: "بيڭ اوچ يوز قرق بشده (١٣٤٥) قرآندن گلن بر نور ايله إنسانلر قراڭلقلردن ايشيقلره چيقاريله‌جق." بو مئال ايسه، بيڭ اوچ يوز قرق بشده فوق العاده تنويره باشلايان رسائل النوره تام تامنه جفرجه، هم مئالجه موافق و مطابق اولمقله رسالهٔ‌ِ نورڭ مقبوليتنه ايما بلكه رمز ايدييور.

بشنجيسى:

الرٰ كِتَابٌ اَنْزَلْنَاهُ اِلَيْكَ

ده‌كى اِلَيْكَ كلمه‌سى قرآنه خاص باقديغى ايچون خارج قالمق اوزره، الرٰ كِتَابٌ اَنْزَلْنَاهُ جمله‌سنڭ مقامى رسالة النورڭ برنجى إسمنه تام تامنه توافق ايتمه‌سى رسالة النورڭ، كتابِ منزَلڭ تام بر تفسيرى و معناسى اولديغنى و اوندن يابانى اولماديغنى رمزًا إفاده ايدر. چونكه الرٰ اوچ يوز سكسان ايكى، كِتَابٌ درت يوز يگرمى اوچ، اَنْزَلْنَاهُ يوز قرق درت، يكونى طوقوز يوز قرق طوقوز (٩٤٩)؛ أگر تنوين "نون" صاييلسه طوقوز يوز طقسان طوقوز (٩٩٩) ايده‌رك رسالة النورڭ (أگر شدّه‌لى "نون" بر "نون" صاييلسه) عددى اولان طوقوز يوز قرق سكزه، أگر شدّه‌لى "نون" ايكى "نون" اولسه طوقوز يوز طقسان سكزه (٩٩٨) سرلى (يعنى وحى اولماديغنى إفاده ايچون) بر تك فرقله توافق ايدوب اوڭا ايما ايدر.

الحاصل: بو بر تك آيتده مذكور بش جمله‌نڭ مناسبتِ معنويه‌يى گوزه‌ته‌رك بش عدد ايمالرى بر قوّتلى إشارت، بلكه بر دلالت حكمنه گچه‌بيلير قناعتى بڭا بونى يازديردى. خطا ايتمشسه‌م كتابِ مبينى شفاعتجى ايدوب أرحم الرّاحميندن قصوريمڭ عفوينى نياز ايدرم.

سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ

٭ ٭ ٭

بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

يگرمى طوقوزنجى آيتڭ سهوينه دائر تفصيلات

كوچك بر سهودن قوّتلى بر إشارتِ غيبيه گوردم. اوندن بيلدم كه، او سهو بونڭ ايچون ايمش.

شويله كه: برنجى شعاع اولان إشاراتِ قرآنيه‌نڭ يگرمى طوقوزنجى آيت سورهٔ‌ِ إبراهيمڭ باشنده،

الرٰ كِتَابٌ اَنْزَلْنَاهُ اِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ اِلَى النُّورِ بِاِذْنِ رَبِّهِمْ

ايچنده

اِلَى النُّورِ بِاِذْنِ رَبِّهِمْ

جمله‌سنه مقامِ جفريسى سهوًا بيڭ اوچ يوز اوتوز درت (١٣٣٤) ايده‌رك رسالهٔ‌ِ نورڭ فاتحه‌سى اولان إشارات الإعجاز تفسيرينڭ ظهورى و طبعى تاريخنه توافقله باقار دينيلمش. حالبوكه ملفوظ حرفلرينڭ مقامى، بيڭ اوچ يوز اوتوز طوقوز (١٣٣٩) اولوب او تفسيرڭ فوق العاده إشتهارى و دار الحكمت طرفندن أكثر مفتيلره گوندريلن نسخه‌لر، متعدّد و مادّى و معنوى إنقلابلرڭ صارصينتيلرندن وقايه نقطه‌سنده (چوق أماره‌لر و مفتيلرڭ إعترافيله) برر قلعه و أكثر مفتيلرڭ أللرنده برر ألماس قلنج حكمنه گچمه‌لرى تاريخنه توافقله تقديركارانه باقار. اوقونميان ايكى "ألف" صاييلسه، بيڭ اوچ يوز قرق بر (١٣٤١) ايدوب رسالهٔ‌ِ نورڭ مبدأِ ظهورينه تام تامنه توافقله باقار.

بو كوچك سهو شويله بر معنايى بردن قوّتلى إخطار ايتدى كه: او سورهٔ‌ِ إبراهيمڭ باشنده‌كى آيتڭ رسالهٔ‌ِ نوره رمزًا باقان يالڭز اونڭ درت جمله‌سى دگل،

بلكه او برنجى صحيفه آخرينه قدر مناسباتِ معنويه جهتنده بر معناىِ رمزيله (أفرادِ كثيره‌سى ايچنده) رسالهٔ‌ِ نوره گيزلى بر خصوصيت ايله ايما ايدر، رمزًا باقار. بن شيمديلك او حقيقتِ رمزيه‌يى بيان ايده‌مم. يالڭز قيصه بر إشارت ايديله‌جك.

أوت رسالهٔ‌ِ نورڭ مايه‌سى و مشربى تفكّر و شفقت اولديغى جهتله، حضرتِ إبراهيمڭ (ع‌س) خصوصى مشربى اولان تفكّر و شفقت نقطه‌سنده تام توافق ايتمك سرّيله شو سوره‌ده داها زياده رسالهٔ‌ِ نورى قوجاغنه آلييور. باشده‌كى آيت، درت جمله ايله أڭ قراڭلق بر عصرڭ قره قره ايچنده، ظلمت ظلمت ايچنده إنسانلرى نوره چيقاران و قرآندن چيقان بر نوره پارمق باصديغى گبى؛ أڭ قراڭلق ايچنده بولونان و رسالهٔ‌ِ نورڭ جرياننه مخالف گيدنلرى تعريف ايدر.

اوچنجى آيت:

اَلَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا عَلَى اْلٰاخِرَةِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللّٰه‌ِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا اُولٰئِكَ فِى ضَلَالٍ بَعِيدٍ

بو دخى، اوچ جمله‌سيله بعض مناسباتِ معنويه و موافقتِ مفهوميه جهتنده و هم رسالهٔ‌ِ نورڭ مسلگنه، هم ملحدلرڭ مسلگنه ايماءً باقار. و برنجى جمله‌سيله دير كه: "او بدبختلر، بعض أهلِ ايمانڭ (ايمانلرى برابر اولديغى حالده) و بر قسم أهلِ علمڭ (آخرتى تام بيلدكلرى حالده) اونلره إلتحاق دلالتيله، بيله‌رك و سَوه‌رك حياتِ دنيويه‌يى دينه و آخرته، يعنى ألماسى طانيديغى و بولديغى حالده بش پاره‌لق شيشه‌يى اوڭا ترجيح ايتمك گبى؛ سفاهتِ حياتى، دينى حسّياته معنّدانه ترجيح ايدوب دينسزلك ايله إفتخار ايدرلر." بو جمله‌نڭ بو عصره بر خصوصيتى وار. چونكه هيچ بر عصر بويله بر طرزى گوسترمه‌مش. سائر عصرلرده او أهلِ ضلالت آخرتى بيلمييور و إنكار ايدييور. ألماسى ألماس بيلمييور، دنيايى ترجيح ايدييور.

و ايكنجى جمله‌سى اولان

وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللّٰه‌ِ

ايله دير كه: "او بدبختلرڭ ضلالتى، محبّتِ حياتدن و تمرّددن نشئت ايتديگى ايچون كندى حاللرى ايله طورمييورلر، تجاوز ايدييورلر. بيلدكلرى و اونڭ ايله أجدادلرى باغلى اولان دينه عداوتكارانه، منبعلرينى قوروتمق و أساساتنى بوزمق و قپولرينى و يوللرينى قپاتمق ايسته‌يورلر."

و اوچنجى جمله‌سى اولان وَ يَبْغُونَهَا عِوَجًا ايله دير كه: "اونلرڭ ضلالتى فندن، فلسفه‌دن گلديگى ايچون عجيب بر غرور و غريب بر فرعونلق و دهشتلى بر أنانيت اونلره ويروب نفسلرينى اويله شيمارتمش كه، كائناتى إداره ايدن إلٰهى قانونلرڭ شعاعلرينى و إنسان عالمنده او حقائقڭ دستورلرينى سفلى هوساتلرينه و مشتهياتلرينه مساعد گورمدكلرندن (حاشا! حاشا!) أگرى، ياڭليش، نقصان بولمق ايسته‌يورلر."

ايشته بو آيت، اوچ جمله‌سيله معنًا بو عصرده عجيب بر طائفهٔ‌ِ ضالّه‌يه تام بر توافقِ معنوى ايله معناىِ إشاريسيله چوق أفرادى ايچنده خصوصى باقديغى گبى، توافقِ جفريسيله دخى باشلرينه پارمق باصييور. أوت أوّلكى جمله اولان الَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ نڭ مقامى بيڭ اوچ يوز يگرمى يدى (١٣٢٧)؛ أگر شدّه‌لى "ل" و "ب" ايكيشر صاييلسه عربى تاريخيله بيڭ اوچ يوز أللى طوقوز (١٣٥٩) ايدوب او طغيانلى طائفه‌نڭ صولتلى زماننى گوستره‌رك تام توافقله باقار. وَ يَبْغُونَهَا عِوَجًا نڭ مقامى، تنوين "نون" اولمق جهتيله بيڭ ايكى يوز طوقوز (١٢٠٩) ايده‌رك شريعتِ إسلاميه‌يه سوءِ قصد اولارق أجنبى قانونلرينى عدليه‌يه صوقمق فكرى و تشبّثى تاريخنه تام تامنه توافقله باقار.

و بو أماره‌لر گبى چوق ايمالر ايله باشده‌كى آيتڭ قوّتلى إشارت ايتديگى رسالهٔ‌ِ نورڭ معارضلرينه ظاهر بر صورتده باقديغى گبى، مفهومِ مخالفى دلالتيله دخى رسالهٔ‌ِ نوره تام باقار. حتّى دردنجى آيتده رسالهٔ‌ِ نورڭ توركجه اولماسنى تحسين ايدر و بشنجيده عربى و توركجه‌يى تام بيلمه‌ين و مرشدلرى و عالملرى پريشان اولان ولاياتِ شرقيه‌ده رسالهٔ‌ِ نور إمدادلرينه و هر طائفه‌دن زياده باشلرينه گلن حادثه‌لر و آيتده بِاَيَّامِ اللّٰه‌ِ تعبير ايديلن أليم واقعه‌لرى خاطرلرينه گتيرمكله ايقاظ و إرشاد ايتمه‌لرينه بر معناىِ إشارى و رمزى ايله أمر ايدييور. بو آخركى أهمّيتلى إشارتى بيان ايتمه‌مه شيمديلك إذن اولماديغندن يالڭز هر برينڭ بر تك رمزى غايت قيصه بيان ايديله‌جك. شويله كه:

دردنجى آيتڭ

وَمَا اَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ اِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ

جمله‌سى مقامِ جفريسيله و باشده‌كى آيتڭ إشارتلرى قرينه‌سيله، رسالت و نبوّتڭ هر عصرده وراثت نقطه‌سنده نائبلرى، وكيللرى بولونمق قاعده‌سيله، بر معناىِ رمزى جهتنده وظيفهٔ‌ِ إرثيتى ياپان رسالهٔ‌ِ نورى أفرادى ايچنه خصوصى بر إلتفاتله داخل ايدوب لسانِ قرآن اولان عربى اولميه‌رق توركجه اولماسنى تقدير ايدييور. أوت بونڭ مقامى رَسُولٍ ده‌كى تنوين "نون" صاييلمق و شدّه‌لى "ل" ايكى صاييلسه و شدّه‌لى "ى" بر صاييلسه بيڭ اوچ يوز أللى سكز (١٣٥٨)، هر ايكيسى برر صاييلسه بيڭ اوچ يوز يگرمى سكز (١٣٢٨)؛ شدّه‌ليلر ايكى صاييلسه، تنوين صاييلمازسه، بيڭ اوچ يوز اون سكز (١٣١٨)؛ هم تنوين هم شدّه‌ليلر صاييلسه بيڭ اوچ يوز آلتمش سكز (١٣٦٨) ايده‌رك رسالهٔ‌ِ نورڭ بش دوره‌سنه و بش وضعيتنه رمزًا و ايماءً باقار.

بشنجى آيتده:

اَنْ اَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ اِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِاَيَّامِ اللّٰه‌ِ

اِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِاَيَّامِ اللّٰه‌ِ

جمله‌سنده مقامِ جفريسى، شدّه‌ليلر برر صاييلمق جهتنده بيڭ اوچ يوز أللى بر (١٣٥١) ايده‌رك رسالهٔ‌ِ نورڭ شيمديلك بياننه إذنم اولميان أهمّيتلى وظيفه‌سنڭ و بو أوامرِ قرآنيه‌يى إمتثالنڭ تاريخنه تام تامنه توافقِ جفرى و موافقتِ معنويه قرينه‌سيله و قصّه‌دن حصّه آلمق مناسباتِ مفهوميه رمزى ايله رسالهٔ‌ِ نوره ايماءً باقار. داها يازيله‌جق چوق غيبى إشارتلر وار، فقط إذن ويريلمدى، شيمديلك قالدى.

٭ ٭ ٭