— 489 —
اون اوچنجى شعاع
(استادڭ طلبهلرينه گوندرديگى غايت قيمتدار، نورلى مكتوبلردر. رسالهِٔ نورڭ پارلاق مجاهداتنى بو صميمى مكتوبلر غايت پارلاق گوسترييورلر.)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
گچن ليلهِٔ قدريڭزى و گلن بايرامڭزى بتون موجوديتمله تبريك و سزلرى جنابِ أرحم الراحمينڭ برلگنه و رحمتنه أمانت ايدييورم.
مَنْ اٰمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ
سرّيله سزى تسلّىيه محتاج گورمهمكله برابر، ديرم كه:
وَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَاِنَّكَ بِاَعْيُنِنَا وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ
آيتنڭ معناىِ إشاريسيله ويرديگى تسلّىيى تماميله گوردم. شويله كه:
دنيايى اونوتمق، رمضانمزى آسوده گچيرمك دوشونوركن، خاطره گلمهين و بتون بتون تحمّلڭ فوقنده بو دهشتلى حادثه هم بنم، هم رسالهِٔ نورڭ، هم سزڭ،
— 490 —
هم رمضانمز، هم اخوّتمز ايچون عينِ عنايت اولديغنى بن مشاهده ايتدم. بڭا عائد جهتنڭ ايسه چوق فائدهلرندن يالڭز ايكى اوچنى بيان ايدرم:
برى:رمضانده چوق شدّتلى بر هيجان، بر جدّيت، بر إلتجا، بر نياز ايله مدهش خستهلغه غلبه ايدهرك چاليشديردى.
ايكنجيسى:هر بريڭزه قارشى بو سنه ده گوروشمك و ياقينڭزده بولونمق آرزوسى شدّتلى ايدى. يالڭز بريڭزى گورمك و إسپارطهيه گلمك ايچون بو چكديگم زحمتى قبول ايدردم.
اوچنجيسى:هم قسطمونيده، هم يولده، هم بوراده فوق العاده بر طرزده بتون أليم حالتلر بردن دگيشييور و مأمولڭ و آرزومڭ خلافنه اولارق بر دستِ عنايت گورونويور.
اَلْخَيْرُ فِيمَا اخْتَارَهُ اللّٰهُ
ديديرييور. أڭ زياده بنى دوشونديرن رسالهِٔ نورى، أڭ غافل و دنياجه بيوك مقاملرده بولونانلره ده كمالِ دقّتله اوقوتديرييور، باشقه بر ساحهده فتوحاته ميدان آچييور. و أڭ زياده رقّتمه طوقونان و كندى ألممدن باشقه هر بريڭزڭ صيقنتيسندن باشمه طوپلانان بتون ألملره و تأسّفلره قارشى رمضانده، بر ساعتى يوز ساعت حكمنه گتيرن او شهرِ مباركده بو مصيبت دخى، او يوز ثوابى هر بر ساعتى اون ساعت درجهسنده عبادت ياپمقله بيڭه إبلاغ ايتديگندن، رسالهِٔ نوردن تام درس آلان و دنيا فانى و تجارتگاه اولديغنى بيلن و هر شيئى ايمانى و آخرتى ايچون فدا ايدن و بو درسخانهِٔ يوسفيهدهكى موقّت صيقنتيلرڭ دائمى لذّتلر و فائدهلر ويرهجكلرينه اينانان سزڭ گبى إخلاصلى ذاتلره آجيمق و رقّتدن آغلامق حالتنى، تبريك و ثباتڭزى غايت إستحسان و تقدير ايتمك حالتنه چويردى. بن ده
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ عَلٰى كُلِّ حَالٍ سِوَى الْكُفْرِ وَ الضَّلَالِ
ديدم.
— 491 —
بڭا عائد بو فائدهلر گبى هم اخوّتمزڭ، هم رسالهِٔ نورڭ، هم رمضانمزڭ، هم سزڭ بو يوزده اويله فائدهلرى وار كه، پرده آچيلسه، "يا ربّنا! شكر. بو قضا و قدرِ إلٰهى، حقّمزده بر عنايتدر." ديديرتهجك قناعتم وار.
حادثهيه سببيت ويرنلره عتاب ايتمهيڭز. بو مصيبتڭ گنيش و دهشتلى پلانى چوقدن قورولمشدى، فقط معنًا پك چوق خفيف گلدى. إن شاء اللّٰه چابوق گچر.
عَسٰى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ
سرّيله متأثّر اولمايڭز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز قارداشلرم!
ياقينڭزده بولونمقله چوق بختيارم. سزڭ خيالڭزله آرا صيره قونوشورم، متسلّى اولورم. بيليڭز كه: ممكن اولسيدى، بتون صيقنتيلريڭزى كمالِ إفتخار و سَوينجله چكردم. بن، سزڭ يوزيڭزدن إسپارطهيى و حواليسنى طاشيله، طوپراغيله سَوييورم. حتّى دييورم و رسمًا ده دييهجگم: إسپارطه حكومتى بڭا جزا ويرسه، باشقه بر ولايت بنى برائت ايتديرسه، ينه بورايى ترجيح ايدرم.
أوت، بن اوچ جهتله إسپارطهلىيم. گرچه تاريخجه إثبات ايدهمييورم، فقط قناعتم وار كه؛ إسپاريت ناحيهسنده دنيايه گلن سعيدڭ أصلى، بورادن گيتمش. هم إسپارطه ولايتى اويله حقيقى قارداشلرى بڭا ويرمش كه؛ دگل عبد المجيد و عبد الرحمن، بلكه سعيدى اونلرڭ هر بريسنه مع الممنونيه فدا أيلرم.
تخمين ايدرم، شيمدى كُرهِٔ أرضده رسالهِٔ نور شاكردلرندن (قلبًا و روحًا و فكرًا) داها آز صيقنتى چكن يوقدر. چونكه قلب و روح و عقللرى ايمانِ تحقيقى
— 492 —
نورلريله صيقنتى چكمزلر. مادّى زحمتلر ايسه، رسالهِٔ نور درسيله هم گچيجى، هم ثوابلى، هم أهمّيتسز، هم خدمتِ ايمانيهنڭ باشقه بر مجراده إنكشافنه وسيله اولماسنى بيلهرك شكر و صبرله قارشيلايورلر. ايمانِ تحقيقى دنياده دخى مدارِ سعادتدر دييه حاللريله إثبات ايدييورلر. أوت "مولا گورهلم نيلر، نيلرسه گوزل أيلر." دييوب، متينانه بو فانى زحمتلرى باقى رحمتلره تبديله چاليشييورلر.
جنابِ أرحم الراحمين اونلرڭ أمثاللرينى چوغالتسين، بو وطنه مدارِ شرف و سعادت ياپسين و اونلرى ده جنّت الفردوسده سعادتِ أبديهيه مظهر أيلهسين، آمين!
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو قضاءِ إلٰهينڭ عدالتِ قدريه نقطهسنده، يڭى طلبهلردن بر قسم ذاتلرڭ سرِّ إخلاصه موافق اولميان دنيا جهتنى ده رسالهِٔ نور ايله آرزو ايتمهسندن، بعض منفعتپرست رقيبلرى قارشيسنده بولوب، يگرمى بش سنه أوّل أصلى يازيلان و سكز سنه ظرفنده بر ايكى دفعه أليمه گچن و عين وقتده غيب ايتديريلن "بشنجى شعاع" بندن اوزاق بر يرده أله گچمهسيله، او خواجه بوزماسى گبى قيصقانجلر، اونڭله عدليهيى أوهاملانديرديلر. عين وقت، بنم آرزو ايتديگم يڭى حرفلر ايله "مفتاح الايمان مجموعهسى" يرينه " آيت الكبرا" موافقتم اولمادن طبع اولماسى و نسخهلرى گلمهسى حكومته عكس ايتمش، ايكى مسئله بربريله قاريشديريلمش. گويا "قانونِ مدنيه"يه قارشى او "بشنجى شعاع" طبع ايديلمش دييه أهلِ غرض، بر حبّهيى يوز قبّه ياپارق غدرًا بزلرى شو چلّهخانهيه صوقدى. فقط قدرِ إلٰهى ايسه،
— 493 —
منفعتمز ايچون بورايه سَوق ايتدى. و أسكى زمانلرده إختيارى چلّهخانهلرڭ ثواب نقطهسنده چوق فوقنده ثوابدار ايتمك سرّيله، بزى إخلاص درسنى تام آلمق و حقيقةً قيمتسز اولان دنيا امورينه قارشى علاقهلريمزى تعديل ايتمك ايچون ينه مدرسهِٔ يوسفيهيه چاغيردى.
أهلِ دنيا أوهامنه قارشى ديرز:
"يدنجى شعاع" باشدن آشاغىيه قدر ايماندر، آلدانمشسڭز؛ و غايت محرم طوتولان و شدّتلى تحرّيلرده بزده بولونميان و أصلى يگرمى سنه أوّل يازيلان "بشنجى شعاع" بتون بتون آيريدر. بز، بونڭ دگل طبعنه، بلكه بو زمانده هيچ كيمسهيه گوسترمسنه راضى اولمامقله برابر، اوراده طوغرى چيقمش بر إخبارِ غيبيدر، مبارزه ايتمييور.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
بايرامڭزى تكرار تبريكله برابر، صورةً گوروشهمديگمزه تأسّف ايتمهيڭز. بزلر حقيقةً دائما برابرز، أبد يولنده ده إن شاء اللّٰه بو برابرلك دوام ايدهجك. ايمانى خدمتڭزده قزانديغڭز أبدى ثوابلر و روحى و قلبى فضيلتلر و سَوينجلر، شيمديكى گچيجى و موقّت غملرى و صيقنتيلرى هيچه اينديرر قناعتندهيم. شيمدىيه قدر، رسالهِٔ نور شاكردلرى گبى چوق قدسى خدمتده چوق آز زحمت چكنلر اولمامش. أوت، جنّت اوجوز دگل. ايكى حياتى إمحا ايدن كفرِ مطلقدن قورتارمق، بو زمانده پك چوق أهمّيتليدر. بر پارچه مشقّت اولسه ده، شوق و شكر و صبرله قارشيلامالى. مادام بزى چاليشديران خالقمز رحيم و حكيمدر؛ باشه گلن هر شيئى رضا ايله، سَوينج ايله، رحمتنه، حكمتنه إعتماد ايله قارشيلامالىيز.
— 494 —
قهرمان بر قارداشمز " آيت الكبرا" مسئلهسنده بتون مسئوليتى كندينه آلوب حزبِ قرآنى و حزبِ نورى و قلميله قزانديغى فوق العاده اُخروى شرف و فضيلته إستحقاقنى تام گوسترمش، بنى درين سَوينجلرله آغلاتمش. و "يدنجى شعاع" اولان " آيت الكبرا" تام نظرِ دقّتى جلب ايدهرك ايلريده اوڭا لايق بر فتوحاتى إحضار ايتمك حكمتيله اوڭا گلن بو موقّت مصادره، او قارداشمزڭ و رفقاسنڭ خدمتلرينى و مصرفلرينى ضايع ايتميهجك، إن شاء اللّٰه داها پارلاتديرهجق دييه رحمتِ إلٰهيهدن بكلرز.
سزى بتون دعالرنده اَجِرْنَا وَارْحَمْنَا وَاحْفَظْنَا گبى بتون متكلّمِ مع الغير صيغهلرنده بِلا إستثنا داخل ايدوب، كثرتلى جسدلر و بر تك روح حكمنده شركتِ معنويهمزڭ دستورلريله چاليشان و سزڭ صيقنتيڭز ايله سزدن زياده علاقهدار اولان و شخصِ معنويڭزدن همّت و مدد و ثبات و متانت و شفاعت بكلهين
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بو حادثه تأثيريله بن كنديمى معصوم قارداشلريمه رضاىِ قلب ايله فدا ايتمگه قطعى عزم و جزم ايتديگم و چارهسنى فكرًا آراديغم وقتده، جلجلوتيهيى اوقودم. بردن خاطره گلدى كه، إمامِ على رضى اللّٰه عنه: "يا ربّ! أمان وير!" دييه دعا ايتمش؛ إن شاء اللّٰه، او دعانڭ سرّيله سلامته چيقارسڭز.
أوت حضرتِ على رضى اللّٰه عنه، قصيدهِٔ جلجلوتيهده ايكى صورتله رسالهِٔ نوردن خبر ويرديگى گبى، آيت الكبرا رسالهسنه إشارةً
وَ بِاْلٰايَةِ الْكُبْرٰى اَمِنِّى مِنَ الْفَجَتْ
دير. بو إشارتده ايماء ايدر كه: آيت الكبرا يوزندن أهمّيتلى بر
— 495 —
مصيبت رسالهِٔ نور طلبهلرينه گلهجك و آيت الكبرا حقّى ايچون او فَجَتْ و مصيبتدن شاكردلرينه أمان وير، دييه نياز ايدر، او رسالهيى و منبعنى شفاعتجى ياپار. أوت آيت الكبرا رسالهسنڭ طبعى بهانهسيله گلن مصيبت، عينًا او رمزِ غيبىيى تصديق ايتدى.
هم او قصيدهده رسالهِٔ نورڭ مهمّ أجزالرينه ترتيبيله إشارتلرڭ خاتمهسنده، مقابل صحيفهده دير:
وَ تِلْكَ حُرُوفُ النُّورِ فَاجْمَعْ خَوَاصَّهَا ٭ وَ حَقِّقْ مَعَانِيهَا بِهَا الْخَيْرُ تُمِّمَتْ
يعنى: "ايشته رسالهِٔ نورڭ سوزلرى حرفلرى كه، اونلره إشارتلر أيلهدك. سن اونلرڭ خاصّهلرينى طوپلا و معنالرينى تحقيق أيله. بتون خير و سعادت، اونلرله تمام اولور." دير. "حرفلرڭ معنالرينى تحقيق ايت." قرينهسيله معنايى إفاده ايتمهين هجائى حرفلر مراد اولمايوب، بلكه كلمهلر معناسندهكى "سوزلر" ناميله رسالهلر مراددر.
لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ
رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا اِنْ نَسِينَا اَوْ اَخْطَاْنَا
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشم رأفت بك!
سنڭ عالمانه سؤاللرڭ رسالهِٔ نورڭ "مكتوبات" قسمنده چوق أهمّيتلى حقيقتلرڭ آناختارلرى اولماسندن سنڭ سؤاللرينه قارشى لاقيد قالامييورم. بونڭ قيصه جوابى شودر:
— 496 —
مادام قرآن بر خطبهِٔ أزليهدر، نوعِ بشرڭ عموم طبقاتيله و أهلِ عبادتڭ بتون طائفهلريله قونوشور؛ ألبته اونلره گوره متعدّد معنالرى و كلّى معناسنڭ چوق مرتبهلرى بولونهجق. بعض مفسّرلر، يالڭز أڭ عمومى ويا أڭ صريح ويا واجب ويا بر سنّتِ مؤكّدهيى إفاده ايدن معنايى ترجيح ايدر. مثلا بو آيتده وَمِنَ الَّيْلِ فَسَبِّحْهُ دن أهمّيتلى بر سنّت اولان ايكى ركعت تهجّد نمازينى و اِدْبَارَ النُّجُومِ دن، بر سنّتِ مؤكّده اولان صباح فجر سنّتنى ذكر ايتمش. يوقسه أوّلكى معنانڭ داها چوق أفرادى وار. قارداشم، سنڭله قونوشمق كسيلمهمش.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
شيمدى ظهر نمازينى قيلدم، تسبيحات ايچنده سز خاطريمه گلديڭز كه؛ هر برى هم كندينى، هم خانهسندهكى أقرباسنى دوشونمكله محزون اولور. بردن قلبه گلدى كه: مادام أسكى زمانلرده آخرتنى دنياسنه ترجيح ايدنلر، حياتِ إجتماعيهنڭ گناهلرندن قورتولمق و آخرتنه خالصانه چاليشمق نيّتيله مغارهلرده، چلّهخانهلرده رياضت ايله حياتلرينى گچيرنلر بو زمانده اولسيديلر، رسالهِٔ نور شاكردلرى اولاجقديلر. ألبته شيمدى بو شرائط آلتنده بونلر، اونلردن اون درجه داها زياده محتاجدر و اون درجه فضله فضيلت قزانييورلر و اون درجه داها راحتدرلر.
٭ ٭ ٭
— 497 —
عزيز، مبارك قارداشلرم!
پك چوق سلام... بزم مملكتده أسكيده عرفه گوننده بيڭ إخلاصِ شريف اوقوردق. بن شيمدى بر گون أوّل بش يوز و عرفهده دخى بش يوز اوقويهبيليرم. كندينه گووهنن، بردن اوقويهبيلير. بن گرچه سزلرى گورهمييورم و خصوصى هر بريڭزله گوروشمييورم، فقط بن أكثر وقتلر، دعا ايچنده هر بريڭزله بعضًا إسميله صحبت ايدرم.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بن شيمدىيه قدر نور فابريقه دائرهسنڭ مباركلر هيئتندن ايكى أهمّيتلى ركنلر قورتولمشلر تخمين ايدردم. الحقّ او دائره، او هيئت؛ آلتى يدى سنهده يگرمى اوتوز سنه قدر فاتحانه ايش گورمشلر. پارلاق قلملرينڭ يادگارلرى گبى، اونلرڭ خدمتلرى ينه توقّف ايتمز؛ اونلرڭ بدلنه، اونلرڭ دفترِ أعماللرينه حسنات يازديرييور. حتّى حزبِ نورىنڭ اويله بر قوّتلى فتوحاتى وار و اويله أهمّيتلى يرلره گيرمش كه، اونى نشر ايدنلر متماديًا چاليشييورلر حكمندهدر. بن، پك چوق چاليشمش و چاليشقان حافظ مصطفىيى ده أوّلكى ذات گبى طيشاريده ظن ايدردم، يالڭز بر دفعه "او ده بورادهدر" ايشيتدم؛ بلكه باشقه مصطفىدر دييه تسلّى بولويوردم.
٭ ٭ ٭
— 498 —
عزيز قارداشلرم!
بن، بو صباح تسبيحاتده حافظ توفيقه آجيدم. بو ايكى دفعهدر زحمت چكييور تخطّر ايتدم. بردن خاطره گلدى: اونى تبريك ايت! او، كندينى فائدهسز بر إحتياط ايله رسالهِٔ نوردهكى چوق أهمّيتلى مقامندن و بيوك حصّهسندن بر درجه چكمك ايستردى. فقط خدمتنڭ قدسيتى و عظمتى، اونى ينه او بيوك حصّهيه و پك بيوك ثوابه موفّق أيلدى. آز بر صيقنتى و گچيجى بر كوچك زحمت ايله بويله بر شرفِ معنويدن گرى قالمامق گركدر.
أوت قارداشلرم! مادام هر شى گيدييور و گيتدكدن صوڭره أگر لذّت و كيف ايسه، بوشى بوشنه گيدر، بر حسرت قالير؛ أگر صيقنتى و زحمت ايسه، هم دنيوى و اُخروى، هم بويله بر قدسى خدمت نقطهسنده اويله بر لذّتلى فائدهلر وار كه، او زحمتى هيچه اينديرر. ايچڭزده برى مستثنا، أڭ إختيارى و أڭ زياده باشنه صيقنتيلر طوپلانان بنم. سزى تأمين ايدرم؛ تام بر صبر و شكر و تحمّل ايله حالمدن ممنونم. مصيبته شكر ايسه، مصيبتدهكى ثواب و اُخروى و دنيوى فائدهلرى ايچوندر.
٭ ٭ ٭
عزيز قارداشلرم!
"ميوه"نڭ مسئلهلرينڭ تكميل ايديلمسنه ميدان ويرمهين مانعلرڭ زوالى ايله إن شاء اللّٰه ينه باشلانهجق كه؛ بريسى، صوغوق؛ بريسى، ماصونلرڭ اونڭ قوّتندن دهشت آلمالريدر. بن بو مصيبتده، قدرِ إلٰهى جهتنى دوشونويورم. زحمتم رحمته إنقلاب ايدر. أوت رسالهِٔ قدرده بيان ايديلديگى گبى، هر حادثهده ايكى سبب
— 499 —
وار: برى ظاهريدر كه؛ إنسانلر اوڭا گوره حكم ايدرلر، چوق دفعه ظلم ايدرلر. برى ده حقيقيدر كه؛ قدرِ إلٰهى اوڭا گوره حكم ايدر، او عين حادثهده بشر ظلمنڭ آلتنده عدالت ايدر. مثلا بر آدم، ياپمديغى بر سرقت ايله ظلمًا حپسه آتيلير. فقط گيزلى بر جنايتنه بناءً، قدر دخى حپسنه حكم ويرر، عين ظلمِ بشر ايچنده عدالت ايدر.
ايشته بو مسئلهمزده ألماسلر، شيشهلردن؛ صدّيق فداكارلر، متردّد ثباتسزلردن؛ و خالص مخلصلر، بنلك و منفعتنى بيراقميانلردن آيريلمق ايچون بو شدّتلى إمتحانه گيرمهمزڭ ايكى سببى وار:
بريسى:أهلِ دنيا و سياستڭ أوهاملرينه طوقونان قوّتلى بر تساند و إخلاصله فوق العاده خدمتِ دينيهدر؛ ظلمِ بشر بوڭا باقدى.
ايكنجيسى:هركس كندى باشنه بو قدسى خدمته تام إخلاص و تام تساند ايله تام لياقت گوسترمديگمزدن، قدر دخى بوڭا باقدى.
شيمدى قدرِ إلٰهى، عينِ عدالت ايچنده حقّمزده عينِ مرحمتدر كه؛ بربرينه مشتاق قارداشلرى بر مجلسه گتيردى، زحمتلرى عبادته و ضايعاتلرى صدقهيه چويردى. و يازدقلرى رسالهلرى هر طرفدن نظرِ دقّتى جلب ايتمك و دنيانڭ مال و أولادى و إستراحتى پك موقّت و گچيجى و هر حالده بر گون اونلرى بيراقوب طوپراغه گيرهجك اولماسندن، اونلرڭ يوزندن آخرتنى زدهلهمهمك و صبر و تحمّله آليشمق و إستقبالدهكى أهلِ ايمانه قهرمانانه بر نمونهِٔ إمتثال، بلكه إماملرى اولمق گبى چوق جهتله عينِ مرحمتدر.
فقط يالڭز بر جهت وار كه، بنى دوشونديرييور. ناصل بر پارمق يارهلانسه؛ گوز، عقل، قلب أهمّيتلى وظيفهلرينى بيراقوب اونڭله مشغول اولويورلر؛ اويله ده:
— 500 —
بو درجه ضرورته گيرن صيقنتيلى حياتمز؛ يارهسيله قلب و روحمزى كنديله مشغول ايدر. حتّى دنيايى اونوتمق لازم اولديغى بر زمانمده، او حال بنى ماصونلرڭ مجلسنه گتيردى، اونلرى طوقاتلامقله مشغول أيلدى. جنابِ حق بو غفلت حالنى ده بر مجاهدهِٔ فكريه نوعندن قبول ايتمك إحتماليله تسلّى بولدم.
رسالهِٔ نورڭ قيمتدار معلّمى حافظ محمدڭ قارداشى على گولڭ سلامنى آلدم. بن هم اوڭا، هم بتون همشهريلرينه و صاوهنڭ بتون أحيا و أمواتنه بيڭلر سلام و دعا ايدرم.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزڭ ثبات و متانتڭز، ماصونلرڭ و منافقلرڭ بتون پلانلرينى عقيم بيراقييور.
أوت قارداشلرم، صاقلامغه لزوم يوق. او زنديقلر، رسالهِٔ نورى و شاكردلرينى طريقته و بِالخاصّه نقشى طريقتنه قياس ايدوب، او أهلِ طريقتى مغلوب ايتدكلرى پلانلر ايله بزلرى چوروتمك و طاغيتمق فكريله بو هجومى ياپديلر.
أوّلا:اوركوتمك و قورقوتمق و او مسلگڭ سوءِ إستعمالاتنى گوسترمك.
و ثانيًا:او مسلگڭ أركانلرينڭ و منتسبيننڭ قصوراتلرينى تشهير ايتمك.
و ثالثًا:مادّيون فلسفهسنڭ و مدنيتنڭ جاذبهدار سفاهت و اويوتوجى لذّتلى زهرلريله إفساد ايتمك ايله مابيْنلرنده تساندى قيرمق و استادلرينى إهانتلرله چوروتمك و مسلكلرينى فنّڭ، فلسفهنڭ بعض دستورلريله نظرلرندن سقوط
— 501 —
ايتديرمكدر كه؛ نقشيلره و أهلِ طريقته قارشى إستعمال ايتدكلرى عين سلاح ايله بزلره هجوم ايتديلر، فقط آلدانديلر. چونكه رسالهِٔ نورڭ مسلكِ أساسى؛ إخلاصِ تام و تركِ أنانيت و زحمتلرده رحمتى و ألملرده باقى لذّتلرى حسّ ايدوب آرامق و فانى عينِ لذّتِ سفيهانهده أليم ألملرى گوسترمك و ايمانڭ بو دنياده دخى حدسز لذّتلره مدار اولماسنى و هيچ بر فلسفهنڭ ألى يتيشمديگى نقطهلرى و حقيقتلرى درس ويرمك اولديغندن، اونلرڭ پلانلرينى إن شاء اللّٰه تام عقيم بيراقهجق و مسلكِ رسالهِٔ نور ايسه طريقتلره قياس ايديلمز دييه اونلرى صوصديرهجق.
بر لطيفه:بو صباح، يانمدهكى ژاندارمه قوغوشندن برى بنى چاغيردى، پنجرهيه چيقدم. ديدى: "بزم قپومز كندى كندينه قپاندى، نه ياپييورز آچيلمييور." بن ده ديدم: "سزه إشارتدر كه؛ نوبتدار اولديغڭز و اوستلرندن قپو قپاتديغڭز آدملر ايچنده سزڭ گبى معصوملر وار. حتّى اون سنهدن بَرى گورمهديگم بر قارداشمله بر دقيقه گوروشمك بهانهسيله بڭا إهانت و باشقه بهانه ايله طيش قپومزڭ ايكنجيسنى دخى قپاديلر. اونڭ جزاسى اولارق، سزڭ قپوڭز دخى قپاندى."
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزه دون يازديغم لطيفهنڭ اوچ ظرافتى وار:
برنجيسى:إستقبالده گلهجك مبارك هيئتڭ شخصِ معنويسنڭ بر ممثّلى اولماسندن، او شخصِ معنوينڭ سرّيله و بركتيله سورگولى قپو كندى كندينه آچيلديغى گبى؛ ينه او تحقّق ايدوب وجوده گلمش مبارك هيئتڭ بر ممثّلينڭ اون
— 502 —
سنه صوڭره ياريم دقيقه بنمله گوروشمسى سببيله بڭا حدّت ايديلدى. بن ده حدّت ايتدم، "قپولرى قپانسين" تكرار أيلدم. عين گونڭ گيجهسنڭ صباحنده (هيچ وقوع بولمامش) كندى كندينه نوبتجيلرڭ قپولرى قپاندى، ايكى ساعت آچيلمهدى.
ايكنجى ظرافتى:بن بر پوصله مدّعىعمومه مديرله گوندرمشدم، ايچنده ديمشدم: "بن تجريددهيم، كيمسه ايله گوروشهمييورم، گوروشسهم ده بو شهرده كيمسهيى طانيمييورم. بورانڭ بلديهسى بريسيله إلى آخر..." صوڭره مدّعىعمومى ديمش: "او تجريدده مى؟" مدير ديمش: "يوق." ايكيسى بڭا إعتراض ايتمشلر. عين گون، ياريم مجذوب و ياريم أقربا برى ياريم دقيقه بنم ايله گوروشمسى يوزندن اويله بر وضعيت گوستريلدى كه، هيچ بر تجريدده اولمامش. بڭا إعتراضلرى يوزلرينه چارپدى.
اوچنجيسى:قومشودهكى هايلاز گنجلرڭ قپوده گورولتيلرى آقشام ياتسو اورتهسنده بڭا ضرر ايدردى، فقط آز ايدى. او قپويى ده عين گون بر بهانه ايله قپاتديلر. هم فنا قوقو منزلمده زيادهلشدى، هم او هايلازلرڭ قپومه ياقين گورولتيلرى زياده بڭا ضرر ويردى. بن ده ينه: "قپولرى قپانسين، نهدن بويله ياپييورلر؟" ديدم. عين صباح او حادثه اولدى.
٭ ٭ ٭
قارداشلرم!
يڭى حروفله يازديغڭز ايكى مسئله، جدًّا تأثيرينى گوستردى. برنجى، ايكنجى، اوچنجى مسئلهلرى ده يازيلسه چوق ايى اولور. فقط خسرو و طاهرى
— 503 —
گبى قلملرى قرآنه و قرآن خطّنه مخصوص و مأمور اولمالرندن بڭا أنديشه ويرر. باشقهلر يازسهلر داها مناسبدر.
٭ ٭ ٭
عزيز قارداشلرم!
بر سنهدن بَرى بر پارچه، يعنى بر كيلو قدر شهريه و پرنجدن صرف ايدييوردم. شبههم قالمادى كه، بيوك بر بركت ايچنده وار. شيمدى سز بيراقمييورسڭز كه، پيشيرهيم. اويله ايسه، اونى سزه هم تبرّك، هم بركتلى بر هديه ايدييورم. او ييلديز شهريهدن بر دفعه خارقه بر بركتى گوردم. دانهلرى پيشيردكدن صوڭره قوروتويوردم. بر تك دانه اون مِثلندن زياده بيوك اولديغنى بن و باشقهلرى گوردك.
٭ ٭ ٭
عزيز قارداشلرم!
بو گيجه أوراد ايله مشغول اولوركن نوبتجيلر و باشقهلر ايشيدييورلردى. قلبمه گلدى كه: عجبا بو إظهار، ثوابنى نقصان ايتمييور مى؟ دييه تلاش ايتدم. حجّة الإسلام إمامِ غزالينڭ مشهور بر سوزى خاطره گلدى. او ديمش: "بعضًا إظهار، چوق دفعه إخفادن داها زياده أفضل اولور." يعنى آشكاره ياپمقده باشقهلر يا إستفاده ويا تقليد ايتمك ويا غفلتدن اويانمق ويا ضلالتده و سفاهتده معنّد ايسه، قارشيسنده شعائرِ إسلاميه نوعنده إظهار ايتمك، عزّتِ دينيهيى گوسترمك گبى چوق جهتله، خصوصًا بو زمانده و إخلاص درسنى تام آلانلرده دگل ريا، بلكه (گيزليدن تصنّع قاريشمهمق شرطيله) چوق زياده ثوابلى اولابيلير دييه بر تسلّى بولدم.
٭ ٭ ٭
— 504 —
ايكى گون أوّل صورغو حاكمى بنى چاغيرديغى وقت، بن قارداشلريمى ناصل مدافعه ايدهيم دييه دوشونوركن، إمامِ غزالينڭ "حزب المصون"نى آچدم. بردن بو آيتلر نظرمه گوروندى:
اِنَّ اللّٰهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ اٰمَنُوا ٭ يَسْعٰى نُورُهُمْ بَيْنَ اَيْدِيهِمْ وَبِاَيْمَانِهِمْ ٭ اَللّٰهُ حَفِيظٌ عَلَيْهِمْ ٭ طُوبٰى لَهُمْ
باقدم كه: برنجى آيت، (شدّهلر صاييلسه و مدّهلر صاييلمازسه، اٰمَنُوا دهكى "واو" دخى مدّهدر) مقامِ جفريسى و أبجديسى بيڭ اوچيوز آلتمش ايكى (١٣٦٢) ايدر كه، تام تامنه بو سنهنڭ عين تاريخنه و بزم مؤمن قارداشلريمزى مدافعهيه عزم ايتديگمز زمانه، هم معناسى، هم مقامى توافق ايدييور. الحمد ِللّٰه ديدم، بنم مدافعهمه إحتياج بيراقمييور. صوڭره خاطريمه گلدى كه: "عجبا نتيجه نه اولاجق؟" دييه مراق ايتدم. گوردم:
اَللّٰهُ حَفِيظٌ عَلَيْهِمْ ٭ طُوبٰى لَهُمْ
دهكى ايكى جمله، تنوين صاييلمق شرطيله، مقامِ جفريسى عينًا بيڭ اوچيوز آلتمش ايكى، (أگر بر مد صاييلمازسه، ايكى؛ أگر صاييلسه، اوچ ايدر) تام تامنه حفظِ إلٰهيهيه پك چوق محتاج اولديغمز بو زمانڭ، بو سنهنڭ و گلهجك سنهنڭ عين تاريخنه توافق ايدهرك، بر سنهدن بَرى بيوك بر دائرهده و گنيش بر ساحهده عليهمزه إحضار ايديلن دهشتلى بر هجوم قارشيسنده محفوظيتمزه تأمينات ايله تسلّى ويرييور.
رسالهِٔ نور بو حادثهده داها پارلاق فتوحاتى حاكم دائرهلرده بولونماسندن شيمديكى موقّت توقّف بزى مأيوس ايتمز و ايتمهملى. و آيت الكبرانڭ طبعى سببيله مصادرهسى، اونڭ پارلاق مقامنه نظرِ دقّتى هر طرفدن اوڭا جلب ايتمهسنه بر إعلاننامه تلقّى ايدييورم.
— 505 —
رَبَّنَا اَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْلَنَا
آيتنى شيمدى اوقودم. اِغْفِرْلَنَا جملهسى تام تامنه بيڭ اوچيوز آلتمش ايكى ايدر. بو سنهنڭ عين تاريخنه توافق ايدر و بزى چوق إستغفاره دعوت و أمر ايدر كه، نوريڭز تمام اولسون و رسالهِٔ نور نقصان قالماسين.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو أسكى و يڭى ايكى مدرسهِٔ يوسفيهدهكى شدّتلى إمتحانده صارصيلميان و درسندن واز گچمهين و ياقيجى چوربادن آغزلرى يانديغى حالده طلبهلگنى بيراقميان و بو قدر تهاجمه قارشى قوّهِٔ معنويهسى قيريلميان ذاتلرى أهلِ حقيقت و نسلِ آتى آلقيشلايهجقلرى گبى، ملائكه و روحانيلر دخى آلقيشلايورلر دييه قناعتم وار. فقط ايچڭزده خستهلقلى و نازك و فقيرلر بولونماسيله، مادّى صيقنتى زيادهدر. و بوڭا قارشى ده هر بريڭز هر بريسنه برر تسلّيجى و أخلاقده و صبرده برر نمونهِٔ إمتثال و تساند و تلطيفده برر شفقتلى قارداش و درس مذاكرهسنده برر ذكى مخاطب و مجيب و گوزل سجيهلرڭ إنعكاسنده برر آيينه اولماڭز، او مادّى صيقنتيلرى هيچه اينديرر دييه دوشونوب روحمدن زياده سَوْديگم سزلر حقّنده تسلّى بولويورم.
يوز يگرمى ياشنده بولونان مولانا خالدڭ (قس) جبّهسنى سزه بر گون گوندرهجگم. او ذات اونى بڭا گيديرديگى گبى، بن ده اونڭ نامنه سزڭ هر بريڭزه تبرّكًا گيديرمك ايچون هانگى وقت ايسترسهڭز گوندرهجگم.
— 506 —
يڭى گلديگمز زمان چيچك آشيسى دوقتورى بنى آشيلادى. او قولوم چيبان اولدى و شيشدى، او شيش آشاغىيه اينييور، بنى ياتيرمييور، آبدستده صيقنتى ويرييور. عجبا بنم وجودم آشىيه گلمز وياخود باشقه بر معنا وار! يگرمى سنه أوّل بنى آنقرهده آشيلاديلر، شيمدىيه قدر او آشى يرى آرا صيره ايشلهيور، راحتسزلق ويرييور. بو ده اويله اولماسين دييه خاطريمه گلدى، سزده ناصل؟
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
قدرِ إلٰهى عدالتى بزلرى دڭزلى مدرسهِٔ يوسفيهسنه سَوق ايتمهسنڭ بر حكمتى، هر يردن زياده رسالهِٔ نوره و شاكردلرينه هم محبوسلرى، هم أهاليسى، بلكه هم مأمورلرى و عدليهسى محتاج اولمالريدر. بوڭا بناءً، بز بر وظيفهِٔ ايمانيه و اُخرويه ايله بو صيقنتيلى إمتحانه گيردك. أوت يگرمى اوتوزدن آنجق بر ايكيسى تعديلِ أركان ايله نمازينى قيلان محبوسلر ايچنده بردن رسالهِٔ نور شاكردلرندن قرق ألليسى عمومًا بِلا إستثنا مكمّل نمازلرينى قيلمالرى، لسانِ حال ايله و فعل ديليله اويله بر درس و إرشاددر كه، بو صيقنتى و زحمتى هيچه اينديرر، بلكه سَوْديرر. و شاكردلر أفعاللريله بو درسى ويردكلرى گبى، قلبلرندهكى قوّتلى تحقيقى ايمانلريله دخى بورادهكى أهلِ ايمانى أهلِ ضلالتڭ أوهام و شبهاتندن قورتارمهلرينه مدار چليكدن بر قلعه حكمنه گچهجگنى رحمت و عنايتِ إلٰهيهدن اُميد ايدييورز.
بورادهكى أهلِ دنيانڭ بزى قونوشمقدن و تماسدن منعلرى ضرر ويرمييور. لسانِ حال، لسانِ قالدن داها قوّتلى و تأثيرلى قونوشويور. مادام حپسه گيرمك تربيه ايچوندر. ملّتى سَوييورلر ايسه، محبوسلرى رسالهِٔ نور شاكردلريله گوروشديرسونلر؛
— 507 —
تا بر آيده، بلكه بر گونده بر سنهدن زياده تربيه آلسينلر. هم ملّته و وطنه، هم كندى إستقباللرينه و آخرتنه منفعتلى برر إنسان اولسونلر. گنجلك رهبرى بولونسه ايدى، چوق فائدهسى اولوردى. إن شاء اللّٰه بر زمان گيرر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بوگون، بيوك و مرحوم قارداشم ملا عبد اللّٰه ايله حضرتِ ضياء الدّين حقّندهكى معلومڭز محاورهيى تخطّر ايتدم. صوڭره سزى دوشوندم. قلبًا ديدم: أگر پردهِٔ غيب آچيلسه، بو ثباتسز زمانده بويله ثبات گوسترن و بو ياقيجى، آتشلى حاللردن صارصيلميان بو صميمى ديندارلر و جدّى مسلمانلر أگر هر برى بر ولى، حتّى بر قطب گورونسه، بنم نظرمده شيمدى ويرديگم أهمّيتى و علاقهيى پك آز زيادهلشديرهجك و أگر برر عامى و عادى گورونسه، شيمدى ويرديگم قيمتى هيچ نقصان ايتميهجك دييه قرار ويردم. چونكه بويله پك آغير شرائط آلتنده ايمان قورتارمق خدمتى، هر شيئڭ فوقندهدر. شخصى مقاملر و حسنِ ظنلرڭ علاوه ايتدكلرى مزيتلر، بويله دغدغهلى، صارصينتيلى حاللرده حسنِ ظنلرينى قيرمقله محبّتلرى آزالير و مزيت صاحبى دخى اونلرڭ نظرلرنده موقعنى محافظه ايتمك ايچون تصنّعه و تكلّفه و صيقنتيلى وقاره مجبوريت حسّ ايدر. ايشته حدسز شكر اولسون كه، بزلر بويله صوغوق تكلّفلره محتاج اولمايورز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 508 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بتون روح و قلب و عقلمله سزڭ ليالئِ عشرهڭزى تبريك ايدرز. بزم شركتِ معنويهمزه بيوك قزانجلرى ايدهجكلرينى رحمتِ إلٰهيهدن نياز ايدرز. بو گيجه رؤيامده يانڭزه گلمش، إمام اولارق نماز قيلاجغم حالنده اوياندم. بنم تجربهمله رؤيانڭ تعبيرى چيقهجغى زمانده، صاوه و حومه قهرمانلرندن ايكى قارداشمز رؤيايى تعبير ايتمك ايچون عمومڭز نامنه گلديلر. بن ده عمومڭزى گورمك گبى مسرور اولدم.
قارداشلرم! گرچه بو وضعيت، هم موافغه و بر قسم مأمورلره رسالهِٔ نوره قارشى بر چكينمك، بر اوركمك ويرمش؛ فقط بتون مخالفلرده و ديندارلرده و علاقهدار مأمورلرده بر دقّت، بر إشتياق اويانديرييور. مراق ايتمهيڭز، او نورلر پارلايهجقلر.
(حاشيه): أى قارداش! دقّت بيور. دڭزلى حپسنده، بتون أسبابِ عالم ظاهرًا استادڭ عليهنده، إعدام حكملريله محكمهيه ويريلمشكن، استاد دييور: "مراق ايتمهيڭز قارداشلرم، او نورلر پارلايهجقلر." بو سوز، باق ناصل تحقّق ايتدى.
طلبهلرى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
صبرينڭ تعبيرى و إستخراجيله، سورهِٔ وَالْعَصْرِ إشارتنه موافق اولارق رسالهِٔ نور، آناطولىيى جبلِ جودىده سفينه گبى و إسپارطه و قسطمونىيى آفاتِ سماويه و أرضيهدن محافظهلرينه بر وسيله اولديغنى و "رسالهِٔ نوره ايليشمهسينلر، يوقسه ياقيندن بكلهين آفتلر گلهجكلرينى بيلسينلر، عقللرينى باشلرينه آلسينلر." بو
— 509 —
مصيبتدن برآز أوّل تكرار ايله سويلهيوردم و سزه ده او مكتوبلر گوندريلمشدى. شيمدى آلديغم خبر: قسطمونى، جوارى، قلعهسى، رسالهِٔ نورڭ ماتمنى طوتمش گبى آغلامش و زلزله ايله صيتمه طوتمش، إن شاء اللّٰه ينه رسالهِٔ نوره قاووشهجق و گولهجك و شكر ايدهجك.
سزه أوّلكى گون ايكى قيمتلى قزانجمزى يازمشدم. ايكنجيده يوزر لسانله دعا و تسبيحات، إلى آخر ديمشدم. نقصان وار. صحيحى: هر بريمز درجهسنه گوره يوزر لسانله، إلى آخر...
هم بن پك چوق علاقهدار اولديغم صاوه كويندن چوق محترم بر إختيار ايله أللريمز بربريله كلبچه ايديلوب گلديگمز، بنى پك چوق ممنون ايدوب، بونڭله او مبارك كويڭ بڭا شدّتِ علاقهسنى آڭلادم. او قارداشمه آيريجه سلام ايدرم.
٭ ٭ ٭
عزيز قارداشم!
وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْكَافِرُونَ
بو آيت دخى
وَ الْعَصْرِ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ
إشارتنه إشارت ايدر كه؛ كافرلرڭ بو قدر تخريباتلرى و حربلرى فائدهسز و خسارت ايچريسنده عينِ ضرر اولدى. وَ الْعَصْرِ إشارتنده رسالهِٔ نوره بر ايما بولونماسى رمزيله، بو آيت دخى رمزًا بيڭ اوچيوز آلتمش (١٣٦٠) رومى تاريخى اولان بو سنهده منافقلر و كفره دوشنلر رسالهِٔ نوره ايليشهجكلر، فقط خسارت ايدرلر. چونكه زلزله و حرب گبى بلالرڭ رفعنه بر سبب رسالهِٔ نوردر. اونڭ تعطيلى بلالرى جلب ايدر دييه بر گيزلى ايما اولابيلير.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 510 —
عزيز قارداشلرم!
بن تخمين ايدييوردم كه؛ حقيقى و أڭ صوڭ مدافعهنامهمز، دڭزلى حپسنڭ ميوهسى اولان رسالهجك اولاجق. چونكه أوّلجه بعض أوهام يوزندن بر سنهدن بَرى عليهمزه گنيش بر طرزده چوريلن پلانلر بونلردر: "طريقتجيلق، قوميتهجيلك و خارجى جريانلرينه آلَت اولمق و دينى حسّياتى سياسته آلَت ايتمك و جمهوريت عليهنده چاليشمق و إداره و آسايشه ايليشمك" گبى أصلسز بهانهلر ايله بزه هجوم ايتديلر. جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه، اونلرڭ پلانلرى عقيم قالدى. او قدر گنيش بر ساحهده، يوزر طلبهلرده، يوزلر رسالهده، اون سكز سنه ظرفندهكى مكتوب و كتابلرده حقيقتِ ايمانيهدن و قرآنيهدن و آخرتڭ تحقيقندن و سعادتِ أبديهيه چاليشمقدن باشقه بر شى بولماديلر. پلانلرينى گيزلهمك ايچون غايت عادى بهانهلرى آرامغه باشلاديلر. فقط حكومتڭ بعض أركاننى إغفال ايدوب عليهمزه چويرن دهشتلى و گيزلى بر زندقه قوميتهسى شيمدى طوغريدن طوغرىيه كفرِ مطلق حسابنه بزه هجوم ايتمك إحتمالنه قارشى، گونش گبى ظاهر و شبهه بيراقماز و طاغ گبى متين، صارصيلماز اولان ميوه رسالهسى اونلره قارشى أڭ قوّتلى بر مدافعه اولوب اونلرى صوصديرهجق دييه بزه يازديرلدى ظن ايدييورم.
قارداشلرم!
گرچه يريڭز چوق طاردر، فقط قلبڭزڭ گنيشلگى او صيقنتىيه آلديرماز، هم يرلريمزه نسبةً داها سربستدر. بيليڭز: أڭ أساسلى قوّتمز و نقطهِٔ إستناديمز، تسانددر. صاقين صاقين بو صيقنتيلرڭ ويرديگى عصبيلك جهتيله بربريڭزڭ قصورينه باقمهيڭز. قسمت و قدره إعتراض حكمنده اولان شكوالر و "بويله اولماسيدى شويله اولمازدى" دييه بربريڭزدن گوجنمهيڭز. بن آڭلادم كه، بونلرڭ هجومندن قورتولمق چارهمز يوقدى، نه ياپسيدق اونلر بو هجومى ياپاجق ايديلر. بز صبر و شكر
— 511 —
و قضايه رضا و قدره تسليم ايله مقابله ايدهرك تا عنايتِ إلٰهيه إمداديمزه گلنجهيه قدر، آز زمانده و آز عملده پك چوق ثواب و خيرات قزانمغه چاليشملىيز.
اورادهكى قارداشلريمزه چوق سلام و سلامتلرينه دعا ايدييورز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو دنيانڭ حياتى پك چابوق دگيشمهسنه و زوالنه و فنا و فانى، عاقبتسز لذّتلرينه و فراق و إفتراق طوقاتلرينه قارشى بر أهمّيتلى مدارِ تسلّى ايسه، صميمى دوستلر ايله گوروشمكدر. أوت بعضًا بر تك دوستنى بر ايكى ساعت گورمك ايچون، يگرمى گون يول گيدر و يوز ليرايى صرف ايدر. شيمدى بو عجيب، دوستسز زمانده صميمى قرق أللى دوستنى بردن بر ايكى آى گورمك و اللّٰه ايچون صحبت ايتمك و حقيقى بر تسلّى آلوب ويرمك؛ ألبته باشمزه گلن بو مشقّتلر و ضايعاتِ ماليه اوڭا قارشى پك اوجوز دوشر، أهمّيتى قالماز. بن كندم، بورادهكى قارداشلرمدن اون سنه فراقدن صوڭره بر تكنى گورمك ايچون بو مشقّتى قبول ايدردم. تشكّى قدرى تنقيد و تشكّر قدره تسليمدر.
٭ ٭ ٭
سزى تأمين ايدرم كه؛ شيمدى أجل گلسه ئولسهم، كمالِ راحتِ قلبله قارشيلايهجغم. چونكه ايچڭزده قوّتلى، متين، گنج چوق سعيدلر بولونديغنه و بو بيچاره، إختيار، خسته، ضعيف سعيددن چوق زياده رسالهِٔ نوره صاحب و وارث و حامى اولاجقلرينه قناعتم گلييور. نظيفڭ پوصلهسنده إسملرى يازيلان و تأثيرلى بر
— 512 —
صورتده قوّهِٔ معنويهيى تقويه ايدن ذاتلره چوق منّتدار و چوق مفرّح اولدم. ذاتًا بن اونلرڭ بويله اولاجقلرينى تخمين ايدردم. جنابِ حق اونلرى موفّق و باشقهلره ده حسنِ مثال أيلهسين، آمين!
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مادام آخرت ايچون، خير ايچون، عبادت و ثواب ايچون، ايمان و قرآن ايچون رسالهِٔ نور ايله باغلانمشسڭز؛ ألبته بو آغير شرائط آلتنده هر بر ساعتى يگرمى ساعت عبادت حكمنده و او يگرمى ساعت ايسه قرآن و ايمان خدمتندهكى مجاهدهِٔ معنويه حيثيتيله يوز ساعت قدر قيمتدار و يوز ساعت ايسه بويله هر برى يوز آدم قدر أهمّيتلى اولان حقيقى مجاهد قارداشلر ايله گوروشمك و عقدِ اخوّت ايتمك، قوّت ويرمك و آلمق و تسلّى ايتمك و متسلّى اولمق و حقيقى بر تساندله قدسى خدمته ثباتكارانه دوام ايتمك و گوزل سجيهلرندن إستفاده ايتمك و مدرسة الزهرانڭ شاكردلگنه لياقت قزانمق ايچون آچيلان بو إمتحان مجلسى اولان شو مدرسهِٔ يوسفيهده تعييننى و قدرجه تقدير ايديلن قسمتنى آلمق و مقدّر رزقنى يمك و او يمكده ثواب قزانمق ايچون بورايه گلمهڭزه شكر ايتمك لازمدر. بتون صيقنتيلره قارشى مذكور فائدهلرى دوشونوب، صبر و تحمّلله مقابله ايتمك گركدر.
قارداشلرم!
بن قلبًا آرزو ايدردم كه؛ چليك و دمير گبى ثباتكار إسپارطهلى و جوارندهكيلر گبى متين قهرمانلر (خسرولر، حافظ عليلر) قسطمونى طرفندن دخى بوراده گورونسون. حدسز شكر ايدييورم كه؛ قسطمونى ولايتى بنم آرزومى تام يرينه
— 513 —
گتيردى، متعدّد قهرمانلرى إمداديمزه گوندردى. خيالمده هر وقت بولونان، فقط إسملرينى يازامديغم ايچون يانڭزده فداكار قارداشلريمه برر برر سلام و سلامتلرينه دعا ايدرم.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق، ثباتكار و وفادار قارداشلرم!
سزى متأثّر ايتمك ويا مادّى بر تدبير ياپمق ايچون دگل، بلكه شركتِ معنويهِٔ دعائيهڭزدن داها زياده إستفادهم ايچون و سزڭ ده داها زياده إعتدالِ دم و إحتياط و صبر و تحمّل و شدّتله تسانديڭزى محافظه ايچون بر حالمى بيان ايدييورم كه: بوراده بر گونده چكديگم صيقنتى و عذابى، أسكيشهرده بر آيده چكمزدم. دهشتلى ماصونلر، إنصافسز بر ماصونى بڭا مسلّط ايلهمشلر، تا حدّتمدن و إشكنجهلرينه قارشى " آرتيق يتر" ديمهمدن بر بهانه بولوب، ظالمانه تجاوزلرينه بر سبب گوسترهرك يالانلرينى گيزلهسينلر. بن، خارقه بر إحسانِ إلٰهى أثرى اولارق شاكرانه صبر ايدييورم و ايتمگه ده قرار ويردم.
مادام بز قدره تسليم اولوب، بو صيقنتيلرى خَيْرُ الْاُمُورِ اَحْمَزُهَا سرّيله زياده ثواب قزانمق جهتيله معنوى بر نعمت بيلييورز؛ مادام گچيجى، دنيوى مصيبتلرڭ صوڭلرى أكثريتله فرحلى و خيرلى اولويور؛ و مادام حقّ اليقين درجهسنده يقينى بر قطعى قناعتمز وار كه: بز اويله بر حقيقته حياتمزى وقف ايتمشز كه، گونشدن داها پارلاق و جنّت گبى گوزل و سعادتِ أبديه گبى شيريندر. ألبته بز بو صيقنتيلى حاللر ايله مفتخرانه، متشكّرانه بر مجاهدهِٔ معنويه ياپييورز دييه شكوا ايتمهمك لازمدر.
— 514 —
عزيز قارداشلرم!أوّل آخر توصيهمز: تسانديڭزى محافظه؛ أنانيت، بنلك، رقابتدن تحفّظ و إعتدالِ دم و إحتياطدر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو مدّعىعمومڭ إدّعانامهسندن آڭلاشيلدى كه؛ حكومتڭ بعض أركاننى إغفال ايدوب عليهمزه سَوق ايدن گيزلى زنديقلرڭ پلانلرى عقيم قالوب يالان چيقدى؛ شيمدى بهانه اولارق جمعيتجيلك و قوميتهجيلك إسناديله يالانلرينى ستره چاليشييورلر و بونڭ بر أثرى اولارق بنمله كيمسهيى تماس ايتديرمييورلر. گويا تماس ايدن بردن بزدن اولور. حتّى بيوك مأمورلر ده چوق چكينيورلر و بڭا صيقنتى ويرديرمكله كنديلرينى آمرلرينه سَوْديرييورلر. خصوصًا بن، إعتراضنامهنڭ آخرنده، بو گلن فقرهيى دييهجكدم، فقط بر فكر مانع اولدى. فقره شودر:
أوت بز بر جمعيتز و اويله بر جمعيتمز وار كه؛ هر عصرده اوچ يوز ميليون داخل منسوبلرى وار و هر گون بش دفعه او مقدّس جمعيتڭ پرنسبلريله كمالِ حرمتله علاقهلرينى و خدمتلرينى گوسترييورلر و
اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ
قدسى پروغراميله بربرينڭ يارديمنه دعالريله و معنوى قزانجلريله قوشويورلر.
ايشته بز، بو مقدّس و معظّم جمعيتڭ أفرادندنز و خصوصى وظيفهمز ده قرآنڭ ايمانى حقيقتلرينى تحقيقى بر صورتده أهلِ ايمانه بيلديروب اونلرى و كنديمزى إعدامِ أبديدن و دائمى حپسِ منفرددن قورتارمقدر. سائر دنيوى و سياسى و أنتريقهلى جمعيت و قوميتهلرله مناسبتمز يوقدر و تنزّل ايتمهيز.
٭ ٭ ٭
— 515 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بن بو فجرده هر بريڭزه قارشى تام بر آجيمق حسّ ايتدم. بردن خستهلر رسالهسى خاطره گلدى، تسلّى ويردى.
أوت، بو مصيبت دخى إجتماعى بر نوع خستهلقدر. او رسالهدهكى أكثر ايمانى دوالر، بونده ده واردرلر. خصوصًا أرضرومدهكى مبارك خستهيه سويلهديگم گبى، بو ساعتدن أوّل بتون مصيبت زماننڭ ألمى گيتمش؛ هم ثوابى، هم خيرى، هم دنيوى و اُخروى و ايمانى و قرآنى فائدهلرى قالمش. ديمك او گچيجى بر تك مصيبت، دائمى و متعدّد نعمتلره إنقلاب ايتمش. گلهجك زمان ايسه شيمديلك يوق اولماسندن، اونده دوام ايدهجك مصيبتڭ شيمديلك ألمى يوق. توهّم ايله يوقدن ألم آلمق، رحمت و قدرِ إلٰهيهيه إعتمادسزلقدر.
ثانيًا:شيمدى زمين يوزنده أكثر بشر؛ مادّى و معنوى قلبًا، روحًا، فكرًا مصيبتلرله گرفتاردر. بزم مصيبتمز، اونلره نسبةً هم غايت خفيفدر، هم كارليدر. هم قلب، هم روح ايچون؛ هم ايمان، هم سلامت و صحّت لذّتلرى وار.
ثالثًا:بو فورطنهلرده بورايه گيرمهسه ايدك، وهّام مأمورلرڭ تماسنده بو خفيف مصيبت آغيرلاشمش اولاجقدى و اونلره قارشى تصنّع و دالقاووقلق ايتمك بلاسى اولاجقدى.
رابعًا:بو ايشسز و مضاعف مادّى و معنوى قيشده، مدرسة الزهرانڭ بر درسخانهسى اولان بو مدرسهِٔ يوسفيهده، ئوز قارداشدن داها مشفق چوق حقيقى دوستلرينى و مرشد گبى اُخروى قارداشلرى غايت اوجوز و آز مصرفله گورمك، زيارت ايتمك و اونلرڭ خصوصى مزيتلرندن إستفاده ايتمك و شفّاف شيلرده سرايت ايدن نور و نورانى گبى حسنهلرندن، معنوى يارديملرندن، فرحلرندن،
— 516 —
تسلّيلرندن قوّت آلمق جهتنده بو مصيبت شكلنى دگيشديرر، بر نوع عنايت پردهسى حكمنه گچر. أوت بو گيزلى عنايتڭ بر لطيف ظرافتيدر كه، بتون بورايه گلن رسالهِٔ نور طلبهلرينه "خواجهلر" نامى ويريلمش. هركس لساننده "خواجهلر.. خواجهلر" دييه حرمتله ياد ايدييورلر. بو ظرافت ايچنده لطيف بر إشارت وار كه؛ بو حپس مدرسهيه دونديگى گبى، رسالهِٔ نور شاكردلرى دخى برر مدرّس، معلّم و سائر حپسخانهلر ده بو خواجهلرڭ سايهسنده إن شاء اللّٰه برر مكتب حكمنه گچهجكلردر.
٭ ٭ ٭
قارداشلرم!
بونڭ گبى تسلّىيه دائر أوّلجه يازيلان كوچك مكتوبلر آرا صيره اوقونسه و ميوهنڭ خصوصًا آخرلرى برابر مطالعه ايديلسه و خاطره گلن رسالهِٔ نورڭ مسئلهلرى مذاكره اولسه، إن شاء اللّٰه طلبهِٔ علومڭ شرفنى قزانديرر. إمامِ شافعى (قس) گبى بيوك ذاتلر، "طلبهِٔ علومڭ حتّى اويقوسى دخى عبادت صاييلير" دييه زياده أهمّيت ويرمشلر. بويله مدرسهسز بر زمانده، بويله عذاب يرلرده، بويله يوكسك طلبهلك يوزندن يوز صيقنتى ده اولسه آلديرماملى وياخود خَيْرُ الْاُمُورِ اَحْمَزُهَا دييوب او مشقّتلر يوزندن فرحله گولملىيز. امّا فقير آرقداشلرڭ چولوق و چوجق و إداره جهتى ايسه؛ مصيبتده كندندن زياده مصيبتلىيه و نعمتده داها نقصانيتلىيه باقمق قاعدهِٔ قرآنيه و ايمانيه و نوريهيه بناءً، يوزده سكسان آدمدن داها زياده راحتدرلر. شكوايه هيچ حقلرى اولماديغى گبى، سكسان درجه بر شكر اوستنه حقدر. هم بوراده قسمتمزى آلمق، يمك؛ قدرِ إلٰهى تعيين ايتمشدى. عدالتِ رحمت بزى طوپلاتديردى، چولوق چوجق رزّاقِ حقيقيلرينه أمانت ايديلدى،
— 517 —
موقّةً او نظارت وظيفهسندن مأذونيت ويردى. ناصلكه بر گون بتون بتون ألنى چكديرهجك، عزل ايدهجك. مادام حقيقت بودر،
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ
دييوب تسليم ايله شكر ايتملىيز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بن گرچه سزڭله صورةً گوروشهمييورم، فقط سزڭ ياقينڭزده و برابر بر بناده بولونديغمدن چوق بختيارم و متشكّرم. و إختيارم اولمادن بعضًا لزوملى تدبيرلر إخطار ايديلير. أزجمله بريسى: يانمدهكى قوغوشه ماصونلر طرفندن هم يالانجى، هم جاسوس بر محبوس گوندريلمش. تخريب قولاى اولماسندن خصوصًا بويله هايلاز گنجلرده او حريف بڭا چوق صيقنتى ويرمهسى و او گنجلرى إفساد ايتمهسى ايله بيلدم كه: سزلرڭ إرشاد و إصلاحلريڭزه قارشى، زندقه إفساده و أخلاقلرى بوزمغه چاليشييور. بو وضعيته قارشى غايت إحتياط و ممكن اولديغى قدر أسكى محبوسلردن گوجنمهمك و گوجنديرمهمك و ايكيلگه ميدان ويرمهمك و إعتدالِ دم و تحمّل ايتمك و ممكن اولديغى درجهده بزم آرقداشلر اخوّتلرينى و تساندلرينى تواضع ايله و محويتله و تركِ أنانيتله تقويه ايتمك غايت لازم و ضروريدر. دنيا ايشلريله مشغول اولمق بنى اينجيتييور، سزڭ درايتڭزه إعتماد ايدوب ضرورت اولمادن باقهمييورم.
قارداشلرم!
هر إحتماله قارشى بو صباح إخطار ايديلن بر مسئلهيى بيان ايتمك لازم گلدى. بزم، قرآندن آلديغمز حقيقتلر؛ گونش، گوندوز گبى شك و شبهه و تردّدى
— 518 —
قالديرمديغنى يگرمى سنهدن بَرى "عجبا زنديق فيلسوفلر بوڭا قارشى نه دييهجكلر و طاياندقلرى نهدر؟" دييه نفسم و شيطانم چوق آراشديرديلر. هيچ بر كوشهده بر قصور بولامدقلرندن صوصديلر. ظن ايدرم، چوق حسّاس و ايش ايچنده بولونان نفس و شيطانمى صوصديران بر حقيقت، أڭ متمرّدلرى ده صوصديرر. مادام بز بويله صارصيلماز و أڭ يوكسك و أڭ بيوك و أڭ أهمّيتلى و فيآت تقدير ايديلمز درجهده قيمتدار و بتون دنياسى و جانى و جانانى بهاسنه ويريلسه ينه اوجوز دوشن بر حقيقتڭ اوغرنده و يولنده چاليشييورز؛ ألبته بتون مصيبتلره و صيقنتيلره و دشمنلره كمالِ متانتله مقابله ايتمهمز گركدر. هم بلكه قارشيمزه آلدانمش ويا آلداتيلمش بعض خواجهلر و شيخلر و ظاهرده متّقيلر چيقارتيلير. بونلره قارشى وحدتمزى، تسانديمزى محافظه ايدوب اونلر ايله اوغراشمامق لازمدر، مناقشه ايتمهمك گركدر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بزه قارشى بو گنيش و أهمّيتلى هجوم و تجاوزڭ حقيقى سببى بشنجى شعاع اولماديغنى، بلكه حزب النورى و مفتاح الايمان حجّة البالغه اولديغنى بو فجرده بر إخطارِ معنوى ايله حسّ ايتدم. دقّتله حزبِ النورىيى قسمًا اوقودم، مفتاحى ده دوشوندم، بيلدم كه: زنديقلر، كفرِ مطلق مسلگنى بو ايكى كسكين ألماس قلنجلرڭ ضربهلرينه قارشى محافظه ايدهمدكلرندن، بر پارچه آز سياستله مناسبتى بولونان بشنجى شعاعى ظاهرى بر سبب گوسترديلر، حكومتى إغفال ايدوب عليهمزه سَوق ايتديلر. عينًا بو إخطار ايله برابر خاطره گلدى كه: "بر قسم ضعيف قارداشلريمز موقّةً واز گچسهلر، بلكه كنديلرى بو بلادن قورتاريلير." دييه إذن
— 519 —
ويرمك ايستدم. بردن إخطار ايديلدى كه: بو درجه علاقهسى دوام ايدن و ايكى دفعه بو إمتحانه گيرن و مقابلنده بو قدر زحمت چكدكدن صوڭره فائدهسز، ضررلى قلبًا واز گچمك دگل، بلكه يالڭز اونلرى آلداتمق ايچون صِرف ظاهرى بر إجتناب گوسترهبيلير. يوقسه هم كندينه، هم بزلره، هم قدسى مسلگمزه ضررى طوقونور، جزاسى اولارق عكسى مقصديله طوقات ير.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سائر يرلره نسبةً أڭ صيقنتيلى و أڭ صوغوق اولان بو حپسڭ زحمت و مشقّتنى چكن، ألبته بو حپسڭ سببنده درجهسنه گوره بر قاچنمق مَيلى اولاجق. فقط اونڭ ظاهرى سببى اولان رسالهِٔ نورڭ او زحمت چكنلره قزانديرديغى ايمانِ تحقيقى و ايمانِ تحقيقى ايله حسنِ خاتمه و شركتِ معنويه ايله يوزر آدم قدر أعمالِ صالحه او آجى زحمتى طاتلى بر رحمته چويرديگندن، بو ايكى نتيجهنڭ فيآتى، صارصيلماز بر صداقت و ثباتكارلقدر. اونڭ ايچون، پشيمان اولمق و واز گچمك، بيوك بر خسارتدر. شاكردلرڭ دنيا ايله علاقهسى اولميان ويا پك آز بولونانلرى ايچون بو حپس داها خيرليدر، بر جهتده حرّيت يريدر. و علاقهسى بولونان و إدارهسى يرنده اولانلره، صرف ايديلن پارهلرى مضاعف صدقهلره و گچيريلن عمر ساعتلرى مضاعف عبادتلره چويرمهسندن، شكوا يرينه شكر ايتمهلرى إقتضا ايدييور. و فقير و ضعيف قسمى ايسه؛ ذاتًا حپسڭ خارجى ده اونلره فائدهسز، ثوابسز، مسؤليتلى مشقّت ويرديگندن، بو خيرلى، چوق ثوابلى، مسئوليتسز و آرقداشلرينڭ متقابل تسلّيلريله خفيفلهشن مشقّت، اونلر ايچون مدارِ شكراندر.
٭ ٭ ٭
— 520 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
قسطمونيده أهلِ تقوا بر ذات، شكوا طرزنده ديدى: "بن سقوط ايتمشم. أسكى حالمى و ذوقلرى و نورلرى غيب ايتميشم." بن ده ديدم: بلكه ترقّى ايتمشسڭ كه، نفسى اوقشايان و اُخروى ميوهسنى دنياده طاتديران و خودبينلك حسّنى ويرن ذوقلرى، كشفلرى گرى بيراقوب، داها يوكسك مقامه، محويت و تركِ أنانيت و فانى ذوقلرى آرامامق ايله اوچمشسڭ. أوت بر أهمّيتلى إحسانِ إلٰهى؛ إحساننى، أنانيتنى بيراقميانه إحساس ايتمهمكدر.. تا عُجب و غروره گيرمهسين.
قارداشلرم! بو حقيقته بناءً، بو آدم گبى دوشونن ويا حسنِ ظنّڭ ويرديگى پارلاق مقاملرى نظره آلان ذاتلر، سزلره باقوب ايچڭزده محويت و تواضع و خدمتكارلق كسوهسيله گورونن شاكردلرى عادى، عامى آدملر گورور و دير: "بونلر مى حقيقت قهرمانلرى و دنيايه قارشى ميدان اوقويان؟ هيهات! بونلر نرهده، أوليالرى بو زمانده عاجز بيراقان بو قدسى خدمت مجاهدلرى نرهده؟" دييهرك دوست ايسه إنكسارِ خياله اوغرار، معارض ايسه كندى مخالفتنى حقلى بولور.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزڭ حپس ميوهلريڭز، بنم نظرمده فردوس ميوهلرى گبى خوشدر، قيمتليدر. بنم سزلر حقّنده بيوك اميدلريمى و دعوالريمى تصديق و تحقيق ايتديگى گبى، تساندڭ قوّتنى پك گوزل گوستردى. او مبارك قلملر برلشدكجه، اوچ درت ألفلرڭ برلشمهسى گبى اوچ درت يوز قيمتنى بو قدر آغير تضييقات آلتنده إظهار أيلدى. و
— 521 —
بو مشوّش شرائط ايچنده وحدتڭزى محافظه ايدن حالتِ روحيه، دونكى دعوامى إثبات ايدييور. أوت (تمثيلده خطا يوق) ناصلكه بيوك بر ولى، كوچك بر أصحاب قدر خدمتِ إسلاميهده أهلِ سنّتجه موقع آلمديغى گبى، عينًا اويله ده: "بو زمانده خدمتِ ايمانيهده حظِّ نفسنى بيراقوب و محويت ايله تساند و إتّحادى محافظه ايدن بر خالص قارداشمز، بر وليدن زياده موقع آلييور." دييه قناعتم گلمش و سز دائما بو قناعتمى تقويه ايدييورسڭز. جنابِ حق، سزلردن أبديًا راضى اولسون، آمين!
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
ميوه رسالهسى چوق أهمّيتلى و چوق قيمتليدر. اُميد ايدرم، بر زمان بيوك فتوحات ياپاجق. سزلر تام قيمتنى آڭلامشسڭز كه، بو درسخانهيى درسسز بيراقمديڭز. بن كندى حسابمه ديرم: بو قدر زحمت و مصرفمزڭ ميوهسى؛ يالڭز بو رساله و مدافعه رسالهسى و سزلر ايله برابر بر يرده بولونمق دخى اولسه؛ او مصرف، او زحمتى هيچه اينديرر و بو مصيبتڭ اون مِثلنى ده چكسهم ينه اوجوز دوشر.
چوق تجربهلرله و بِالخاصّه بو صيقى و صيقنتيلى حپسده قطعى قناعتم گلمش كه: رسالهِٔ نور ايله قرائةً و كتابَةً إشتغال، صيقنتىيى چوق خفيفلشديرر، فرح ويرر. مشغول اولماديغم زمان او مصيبت تضاعف ايدوب لزومسز شيلرله بنى متأثّر ايدر. بعض أسبابه بناءً، بن أڭ زياده خسروى و حافظ على، طاهرىيى صيقنتيده تخمين ايتديگم حالده، أڭ زياده تمكين و تسليم و راحتِ قلب، اونلرده و برابرلرنده
— 522 —
بولونانلرده گورويوردم. "عجبا نهدن؟" دير ايدم. شيمدى آڭلادم كه؛ اونلر حقيقى وظيفهلرينى ياپييورلر، مالايعنى شيلرله إشتغال ايتمدكلرندن و قضا و قدرڭ وظيفهلرينه قاريشمدقلرندن و أنانيتدن گلن خودفروشلق و تنقيد و تلاش ايتمدكلرندن، تمكينلريله و متانت و إطمئنانِ قلبلريله رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ يوزلرينى آق ايتديلر، زندقهيه قارشى رسالهِٔ نورڭ معنوى قوّتنى گوسترديلر. جنابِ حق، اونلردهكى نهايت تواضع و محويتده تام عزّت و قهرمانلق سجيهسنى عموم قارداشلريمزه تشميل ايتديرسين، آمين!
قارداشلرم!
غفلت و دنياپرستلكدن چيقان دهشتلى بر أنانيت، بو زمانده حكم ايدييور. اونڭ ايچون أهلِ حقيقت، (حتّى مشروع بر طرزده دخى اولسه) أنانيتدن، خودفروشلقدن واز گچمهلرى لازم اولديغندن، رسالهِٔ نورڭ حقيقى شاكردلرى، بوز پارچهسى اولان أنانيتلرينى شخصِ معنويده و حوضِ مشتركده أريتدكلرندن، إن شاء اللّٰه بو فورطنهده صارصيلميهجقلر. أوت، منافقلرڭ أهمّيتلى و تجربهلى بر پلانى؛ بويله هر برى برر ضابط، برر حاكم حكمندهكى أشخاصى مشترك بر مسئلهده بويله قاچنمق و بربرينى تنقيد ايتمك عصبيتنى ويرن صيقنتيلى يرلرده طوپلاتديرر، بوغوشديرر، معنوى قوّتلرينى طاغيتديرر. صوڭره قوّتنى غيب ايدنلرى قولايجه طوقاتلر، وورور. رسالهِٔ نور شاكردلرى، خلّت و اخوّت و فنا فى الإخوان مسلگنده گيتدكلرندن، إن شاء اللّٰه بو تجربهلى و منافقانه پلانى ده عقيم بيراقهجقلر.
٭ ٭ ٭
— 523 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أسكى زمانده بر شيخڭ مريدلرى پك چوق اولماسندن، او مملكتڭ حكومتى سياستجه تلاش ايدوب اونڭ جماعتنى طاغيتمق ايستهمش. او ذات، حكومته ديمش: "بنم يالڭز بر بچق مريدم وار، باشقه يوق. ايسترسهڭز تجربه ايدهجگز." او ذات بر يرده چادير قوردى، كندى بيڭلر مريدلرينى اورايه طوپلاتدى. او ده أمر ايتدى: "بن بر إمتحان ياپاجغم. هر كيم بنم مريدم ايسه و أمريمى قبول ايتسه، جنّته گيدهجك." چاديره برر برر چاغيردى. گيزلى بر قويون كسدى؛ گويا خاص بر مريدينى كسدى، جنّته گوندردى. او قانى گورن بيڭلر مريدلر داها هيچ برى شيخى ديڭلهمدى، إنكاره باشلاديلر. يالڭز بر آدم ديدى: "باشم فدا اولسون." ياننه گيتدى. صوڭره بر قادين دخى گيتدى، باشقهلر طاغيلديلر. او ذات حكومت آدملرينه ديدى: "ايشته بنم بر بچق مريدم بولونديغنى گورديڭز."
جنابِ حقّه يوز بيڭلر شكرلر اولسون كه؛ رسالهِٔ نور، أسكيشهر إمتحان و محكمهسنده، شاكردلرندن يالڭز بر بچق غيب ايتدى. او أسكى شيخڭ عكسنه اولارق إسپارطه و جوار قهرمانلرينڭ همّتيله او ضايع اولان بر بچق آدم يرينه اون بيڭ علاوه اولدى. إن شاء اللّٰه، بو إمتحانده دخى هم شرق، هم غربڭ قهرمانلرينڭ همّتلريله، چوقلرى غيب ايديلميهجك و بر گيدن يرينه اون گيرهجك.
٭ ٭ ٭
بر زمان، مسلم اولميان بر ذات، طريقتدن خلافت آلمق ايچون بر چاره بولمش و إرشاده باشلامش. تربيهسندهكى مريدلرى ترقّىيه باشلاركن، بريسى كشفًا مرشدلرينى غايت سقوطده گورمش. او ذات ايسه فراستيله بيلدى، او مريدينه ديدى: "ايشته بنى آڭلادڭ." او ده ديدى: "مادام سنڭ إرشادڭ ايله بو مقامى بولدم، سنى بوندن صوڭره داها زياده باشمده طوتهجغم." دييه جنابِ حقّه
— 524 —
يالوارمش، او بيچاره شيخنى قورتارمش؛ بردن بره ترقّى ايدوب بتون مريدلرندن گچمش، ينه اونلره مرشدِ حقيقى قالمش. ديمك بعضًا بر مريد، شيخنڭ شيخى اولويور. و أصل هنر، قارداشنى فنا گورديگى وقت اونى ترك ايتمك دگل، بلكه داها زياده اخوّتنى قوّتلشديروب إصلاحنه چاليشمق، أهلِ صداقتڭ شأنيدر. منافقلر، بويله وضعيتلرده قارداشلرڭ تساندينى و بربرينه قارشى حسنِ ظنلرينى بوزمق ايچون ديرلر: "ايشته او قدر أهمّيت ويرديگڭ ذاتلر؛ عادى، عاجز إنسانلردر." هر نه ايسه، مصيبتده گرچه چوق ضرريمز وار، فقط عموم عالمِ إسلامى علاقهدار ايدهجك بر كيفيت، بر وضعيت اولماسندن پك چوق اوجوز اولارق پك بيوك قيمتى وار. بوڭا بڭزر وقوعه گلن حادثهلر، يا سياستِ دينيه ويا باشقه سببلر ايله عموم عالمِ إسلام نامنه اولامديلر.
٭ ٭ ٭
أسكى سعيدڭ مطبوع"لمعات"باشندهكى عجيب إمضاسى آز تغيير ايله شيمديكى حالمه و يتمشنجى سنهِٔ عمريمه تام موافق گلمهسى جهتيله يازدم. مناسب گورسهڭز هم مدافعاتڭ، هم ميوهنڭ، هم كوچك مكتوبلرڭ آخرنده إمضا يرنده يازارسڭز. ايشته او غريب إمضا، گلن اوچ بچق سطردر:
اَلدَّاعِى
ييقيلمش بر مزارم كه، ييغيلمشدر ايچنده سعيددن آلتمش طوقوز أموات باآثام (٭): گناهلر ديمك. آلامه
يتمشنجى اولمشدر او مزاره بر مزار طاشى، برابر آغلايور خسرانِ إسلامه
اميدم وار كه، إستقبال سماواتى زمينِ آسيا، باهم اولور تسليم يدِ بيضاءِ إسلامه
زيرا يمينِ يُمنِ ايماندر، ويرر أمنُ أمانُ أمنيتى انامه.
٭ ٭ ٭
— 525 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزڭ تسانديڭزه بنم زياده أهمّيت ويرديگمڭ سببى يالڭز بزه و رسالهِٔ نوره منفعتى ايچون دگل، بلكه تحقيقى ايمانڭ دائرهسنده اولميان و نقطهِٔ إستناده و صارصيلميان بر جماعتڭ قطعى بولدقلرى بر حقيقته طايانمغه پك چوق محتاج بولونان عوامِ أهلِ ايمان ايچون ضلالت جريانلرينه قارشى ييلماز، چكيلمز، بوزولماز، آلداتماز بر مرجع، بر مرشد، بر حجّت اولمق جهتيله سزڭ قوّتلى تسانديڭزى گورن قناعت ايدر كه؛ بر حقيقت وار، هيچ بر شيئه فدا ايديلمز، أهلِ ضلالته باشنى أگمز، مغلوب اولماز دييه قوّهِٔ معنويهسى و ايمانى قوّت بولور، أهلِ دنيايه و سفاهته إلتحاقدن قورتولور.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
صاقين صاقين مناقشه ايتمهيڭز، جاسوس قولاقلر إستفاده ايدرلر. حقلى اولسه، حقسز اولسه بو حالمزده مناقشه ايدن حقسزدر. بر درهم حقّى وارسه، مناقشه ايله بيڭ درهم بزلره ضررى طوقونهبيلير. بر زمان أسكيشهر حپسنده تيتيز قارداشلريمه سويلهديگم بر حكايهيى تكرار ايدييورم: أسكى حربِ عموميده روسيهنڭ شمالنده طقسان ضابطمز ايله برابر بر اوزون قوغوشده أسير اولارق بولونويوردق. او ذاتلرڭ بڭا قارشى حدّمدن چوق زياده توجّهلرى بولونماسندن، نصيحتله گورولتيلره ميدان ويرمزدم. فقط بردن عصبيت و صيقنتيدن گلن بر تيتيزلك، شدّتلى مناقشهلره سببيت ويرمگه باشلادى. بن ده اوچ درت آدمه ديدم:
— 526 —
سز نرهده گورولتى ايشيتسهڭز، گيديڭز حقسزه يارديم ايديڭز. اونلر دخى اويله ياپديلر، ضررلى مناقشهلر قالقدى. بندن صورديلر: "نهدن بو حقسز تدبيرى ياپدڭ؟" ديدم: حقلى آدم، إنصافلى اولور؛ بر درهم حقّنى، إستراحتِ عمومينڭ يوز درهم منفعتنه فدا ايدر. حقسز ايسه أكثريتله أنانيتلى اولور، فدا ايتمز، گورولتى چوغالير.
قارداشلرم!سز، كوچك مكتوبلر رسالهسنده مدارِ تسلّى و صبر و تحمّل ايچون يازيلان پارچهلرى دقّتله و تكرارله اوقويڭز. بن، أڭ ضعيفڭز و بو صيقنتيلى مصيبتدن أڭ زياده حصّهدارم. چوق شكر تحمّل ايدييورم و بتون صوچى بڭا يوكلهينلردن هيچ گوجنمهدم و وحدتِ مسئله إعتباريله يالڭز كندينى مدافعه ايدهرك ضمنًا جمعيت و صوچى بزه تحميل ايدنلردن دخى صيقيلمدم. مادام قارداشز، بنى بو صبرده تقليد ايتمهڭزى سزدن رجا ايدرم.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم و بو مسافرخانهِٔ دنياده صميمى آرقداشلرم!
بن بو گيجه أسكى سعيدڭ عزّتلى طماريله، أللريمز كلبچهلى برابر محكمهيه سونگولى نفراتله سَوقمزى دوشوندم. شدّتلى بر حدّت گلدى. بردن قلبه إخطار ايديلدى كه: حدّت دگل، بلكه كمالِ إفتخارله، شكر و سَوينجله بو وضعيتى قارشيلامق لازمدر. چونكه ذىشعور و حدّ و حسابه گلمهين مَلك و روحانيلرڭ و إنسانلردن أهلِ حقيقتڭ و أصحابِ وجدانڭ و ايمانِ تحقيقى صاحبلرينڭ نظرلرنده، حق و حقيقت و قرآن و ايمان يولنده بو عصره ميدان اوقويان بر قهرمانلر قافلهسى
— 527 —
صورتنده گورونويورلر. بونلرڭ توجّهِ رحمتِ إلٰهيهيى و قبولِ ربّانيهيى گوسترن بو يوكسك تقدير و تحسينلرينه قارشى، محدود بر قسم سرسرى و هايلاز و سفيهلرڭ تحقيركارانه نظرلرينڭ هيچ بر أهمّيتى اولاماز. حتّى بر گون خستهلق ايچون آرابه ايله گيتديگم زمان، چوق آغيرلق حسّ ايتدم. و صوڭره سزڭ گبى أليم باغلى برابر گيتديگم وقت، بيوك بر إنشراح و معنوى بر فرح حسّ ايتدم. ديمك او حال، بو سردن ايلرى گلمش.
چوق دفعه سويلهديگم گبى ينه تكرار ايدييورم كه؛ تاريخده رسالهِٔ نور شاكردلرى گبى حق يولنده پك چوق خدمت ايدن و پك چوق ثواب قزانان و پك آز زحمت چكن گورولمييور. بز نه قدر مشقّت چكسهك، ينه اوجوزدر.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو مصيبتمزدن قاچمق و قورتولمق، ايكى جهتله قابل دگلدى:
برنجيسى:قدرِ إلٰهى قسمتمزڭ بر قسمنى بورادن بزه يديرمك ايچون هر حالده گلهجك ايدك. أڭ خيرليسى بو طرزدر.
ايكنجيسى:عليهمزه چوريلن طولابدن قورتولمق إمكانى بولمادق. بن حسّ ايتمشدم، فقط چاره يوقدى. بيچاره مرحوم شيخ عبد الحكيم، شيخ عبد الباقى قورتولامديلر. ديمك بو مصيبتده بز بربريمزدن شكوا ايتمك؛ هم حقسز، هم معناسز، هم ضررلى، هم رسالهِٔ نوردن بر نوع كوسمكدر. صاقين صاقين، خاص ركنلرڭ گوستردكلرى فعاليتى بو مصيبته بر سبب گوروب اونلردن گوجنمك ايسه،
— 528 —
رسالهِٔ نوردن چكيلمك و حقائقِ ايمانيهيى اوگرنمكدن پشيمان اولمقدر. بو ايسه، مادّى مصيبتدن داها بيوك بر معنوى مصيبتدر. بن قَسَم ايله تأمين ايدرم كه: سزڭ هر بريڭزدن يگرمى اوتوز درجه زياده بو مصيبتده حصّهدار اولديغم حالده، نيّتِ خالصه ايله فعاليت گوسترمهلرنده إحتياطسزلغى يوزندن گلن بو مصيبت اون دفعه داها فضله اولسه ده ينه اونلردن گوجنمم. هم گچمش شيلره إعتراض ايتمك معناسزدر. چونكه تعميرى قابل دگل.
قارداشلرم!مراق مصيبتى ايكيلشديرر، مادّى مصيبتى قلبده ده يرلشديرمك ايچون بر كوك اولور؛ هم قدره قارشى بر نوع إعتراض و تنقيدى و رحمته قارشى بر نوع إتهامى إشمام ايدر. مادام هر شيده بر گوزللك جهتى وار و رحمتڭ بر جلوهسى وار و قدر عدالت و حكمتله ايش گورور؛ ألبته بز بو زمانده عموم عالمِ إسلامى علاقهدار ايدهجك بر قدسى وظيفه يوزندن خفيف بر زحمته أهمّيت ويرمهمكله مكلّفز.
٭ ٭ ٭
(جزئى و لزومسز بر عادى حالمى سزه يازمق ايجاب ايتدى.)
قارداشلرم!بنم قطعى قناعتم گلدى كه؛ نظر، بنى شدّتله متأثّر و خسته ايدر. چوق دفعه تجربه ايتدم. بن روح و جانمله سزه هر وضعيتده آرقداش اولمق ايستهرم، فقط
اَلنَّظَرُ يُدْخِلُ الْجَمَلَ الْقِدْرَ وَ الرَّجُلَ الْقَبْرَ
مشهور قاعده ايله نظر بنى وورور. چونكه بڭا باقان، يا شدّتلى عداوتله ويا تقدير ايله نظر ايدر. بو ايكى نظر دخى بعض إنسانلرڭ بر خاصيتِ إصابت سرّيله باقماسنده بولونور. بونڭ ايچون، ممكن اولسه، مجبور ايتمزلرسه سزڭ ايله برابر محكمهيه هر وقت گلمهمك نيّت ايتدم.
٭ ٭ ٭
— 529 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
عزيز قارداشلرم!
بو فجرده بردن بر فقره إخطار ايديلدى. أوت بن ده خسروڭ زلزله حقّنده تفصيلًا يازديغى كرامتِ نوريهيى تصديق ايدرم و قناعتم ده او مركزدهدر. چونكه رسالهِٔ نور و شاكردلرينه درت دفعه شدّتلى تعرّضلرڭ عين زماننده درت دفعه دهشتلى زلزلهنڭ هجومى تام تامنه توافقلرى تصادفى اولماديغى گبى؛ رسالهِٔ نورڭ ايكى مركزِ إنتشارى اولان إسپارطه و قسطمونينڭ سائر يرلره نسبةً آفاتدن محفوظ قالمالرى و سورهِٔ وَالْعَصْرِ إشارتيله، آخر زمانڭ أڭ بيوك بر خسارتِ إنسانيهسى اولان بو ايكنجى حربِ عموميدن چارهِٔ نجات ايسه ايمان و عملِ صالح اولماسندن، رسالهِٔ نورڭ آناطولينڭ هر طرفنده ايمانِ تحقيقىيى نشرى زماننه آناطولينڭ فوق العاده اولارق بو خسارتِ عظيمهِٔ حربيهدن قورتولماسى تام تامنه توافقى دخى تصادفى اولاماز. هم رسالهِٔ نورڭ خدمتنه ضرر ويرن ويا خدمتده قصور ايدنلره عين زماننده گلن شفقت ويا حدّت طوقاتلرينڭ يوزر وقوعاتلرى تام تامنه توافقلرى تصادفى اولماديغى گبى، رسالهِٔ نوره حسنِ خدمت ايدنلرڭ همان همان بِلا إستثنا معيشتنده وسعت و بركت و قلبنده مسرّت و راحت گورمهلرينڭ بيڭلر حادثهلرى دخى تصادفى اولاماز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
اَلْخَيْرُ فِيمَا اخْتَارَهُ اللّٰهُ
و
عَسٰى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ
سرّيله، رسالهِٔ نورڭ أڭ محرم پارچهلرى، أڭ نامحرملرڭ أللرينه گچمك و أڭ متكبّرلرڭ باشلرينه وورمق و أڭ باشدهكيلرڭ ياڭليشلرينى گوسترمك ايچون سرًّا تَنَوَّرَتْ
— 530 —
پردهسندن چيقدى. شيمدىيه قدر مسئله كوچولتولمك ايستهنيليوردى. فقط ناصلسه بيلديلر كه؛ مسئله پك بيوكدر و أهمّيتله جلبِ دقّت ايسه رسالهِٔ نورڭ پارلاق فتوحاتنه و دشمنلرينه ده حيرتله كندينى اوقوتماسنه يول آچار. حتّى أسكيشهر محكمهسندهكى چوق متمرّدلرى و متحيّرلرى و محتاجلرى تنوير ايدوب قورتاردى، او زحمتمزى رحمته چويردى. إن شاء اللّٰه بو دفعه داها گنيش بر ساحهده، داها چوق محكمهلر و مركزلرده او قدسى خدمتى گورهجك. أوت رسالهِٔ نورڭ طرزِ بياننى گورن، لاقيد قالاماز. باشقه أثرلر گبى يالڭز عقلى و قلبى دگل، بلكه نفسى ده و حسّياتى ده مسخّر ايدر.
سزڭ تخليهڭز بو حقيقته ضرر ويرمز؛ فقط بنم برائتم، ضرردر. عموم عالمِ إسلامى علاقهدار ايدن بر حقيقتڭ خاطرى ايچون دگل يالڭز دنيا حياتنى، بلكه لزوم اولسه اُخروى حياتمى و سعادتمى دخى أهلِ ايمانڭ رسالهِٔ نور ايله سعادتلرى ايچون فدا ايتمگى نفسم ده قبول ايدييور.
٭ ٭ ٭
بوراده باشى يازيلميان زلزله حادثهسنڭ مابعدى خسروڭ مكتوبنده:
داها صوڭره باشقه بر غزتهده، تماملاييجى و حيرت ويريجى شو معلوماتلرى گوردم: زلزلهدن أوّل كديلر، كوپكلر اوچر بشر اولارق طوپلانمشلر، سسسز اولارق، دوشونجهلى گبى آليق آليق بربرينه باقهرق بر مدّت برابر اوطورمشلر، صوڭره طاغيلمشلر. گرك زلزله اولوركن و گركسه اولمادن أوّل ويا اولدقدن صوڭره بو حيوانلردن هيچ برى گورولمهمش؛ قصبهلردن اوزاقلاشهرق قيرلره گيتمشلر. بر غريبى ده شودر كه: بو حيوانلر عصيانمزدن متولّد اولان باشمزه گلهجك فلاكتلرى لسانِ حاللريله خبر ويردكلرينى يازييورلر ده بز آڭلامييورز دييهرك تعجّب ايدييورلر.
— 531 —
ايشته بديع الزمانڭ اوزون سنهلردن بَرى "زنديقلر رسالهِٔ نوره طوقونماسينلر و شاكردلرينه ايليشمهسينلر. أگر طوقونورلرسه و ايليشيرلرسه ياقيننده بكلهين فلاكتلر، اونلرى يوز دفعه پشيمان ايدهجك." دييه رسالهِٔ نور ايله خبر ويرديگى يوزلر حادثات ايچنده ايشته زلزله أليله طوغريلغنى إمضا ايدهرك گلن درت حقيقتلى فلاكت داها... جنابِ حق بزه و رسالهِٔ نوره تعرّض ايدنلرڭ قلبلرينه ايمان، باشلرينه حقيقتى گورهجك عقل إحسان ايتسين. بزى بو زندانلردن، اونلرى ده بو فلاكتلردن قورتارسين، آمين!
خسرو
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم و مصيبت آرقداشلرم!
سزڭ ايچڭزده مبارك عالملر و عالىجناب مدبّرلر و خالص فداكار شاكردلر بولونماسندن بيوك بر إعتماد ايله سزه گووهنييوردم كه؛ قوّتلى و دسّاس و كثرتلى دشمنلريمزه قارشى وحدتڭزى و تسانديڭزى محافظه ايدهجكسڭز دييه إستراحت ايدردم، سزڭ ايله مشغول اولمازدم. بر قاچ نقطهيى بيان ايتمك لزوم اولدى.
برنجيسى:تخليهڭز اوزامامق ايچون بن، آنقرهيه بر شى گوندروب مراجعت ايتميهجكدم. فقط محكمه، محرم و غيرِ محرم رسالهلرى و أسكى و يڭى مكتوبلرى قاريشديرارق آنقرهيه گوندرديگندن، مجبوريتله بورادهكى أهلِ وقوف گبى محرم رسالهلرى أساس ايدهرك اورادهكى أهلِ وقوف عليهمزه حكم ايتمهمك ايچون محرملره، خصوصًا بشنجى شعاعڭ سفيان و إسلام دجّالى حقّنده غايت قوّتلى جواب ويرن مدافعات رسالهسنى و فلسفهِٔ طبيعيهنڭ ويرديگى كفرِ مغرورانهيى و ايمان عليهنده جرئتكارانه تجاوزينى قيران ميوه رسالهسنى او مقاماته گوندرمك ضرورى و لازم ايدى.
— 532 —
ايكنجى نقطه:عزيز قارداشلرم! سزڭ بو أهمّيتلى مكتوبڭزڭ جوابنى يازاركن، بنم أليمه عين مكتوبى ويرديلر. "ايكنجى نقطه"يه باشلادم، قالدى. ايشته تمام ايدييورم. دقّت ايديڭز؛ أگر بو فكرڭ فائدهسز آووقاتڭز طرفندن ترويجى وارسه، هر حالده محكوميتمزه طرفدار اولانلرڭ بر تدبيريدر كه؛ آنقرهدهكى أهلِ وقوف بورادهكى أهلِ وقوف گبى، نشر اولونميان محرم و خصوصًا بشنجى شعاع رسالهلرينى أساس ايدوب، بتون رسالهِٔ نوره تشميل ايدوب مصادره ايتمك و بشنجى شعاعڭ مسئلهلرينى، رسالهِٔ نورى اوقويان بتون بيچاره طلبهلرڭ درسلريدر دييه، اونلرى بنم صوچمله تام باغلامق ايچون دهشتلى بر پلاندر. بنى قونوشمقدن منع ايتمك و يازدقلريمى مصادره ايله آنقرهيه گوندرمهمك فكريله، مدير و مدّعىعمومى معاونى مشكلات ويرمهلرى قوّتلى بر أمارهدر كه؛ مدافعاتڭ جرح ايديلمز جوابلرى يتيشمهدن آنقره عليهمزه حكم ويرمك ايچوندر.
اوچنجى نقطه:ذاتًا مسئلهيى اوزاتاجق أهمّيتلى كتابلرى و أوراقلرى و مدافعهلرى دخى آنقرهيه كوندرهجگنى، محكمه رئيسى او گون سويلهدى. ألبته شيمدى يتيشمش. شيمدى بنم منتظم و ايضاحلى ايكى مدافعهنامهم گيتسه، بلكه مسئلهيى چابوق حلّ ايدر، مسئله اوزانماز، تعجيل ايدر، چابوق عائله صاحبلرى قورتولورلر. فقط بن و بنم گبى علاقهسزلر قورتولمغه دگل، بلكه حقائقِ ايمانيهيى ملحدلره، مرتدلره قارشى مدافعه ايتمك ايچون، أڭ مساعد بر ير اولان حپسده قالمق لازمدر.
دردنجى نقطه:رسالهِٔ نور برائت ايتمزسه و بنم مدافعاتم نظره آلنمازسه؛ فائدهسز، ظاهرى إنكاريڭز سزى قورتارميهجق. وحدتِ مسئله حيثيتيله بز بربريمزله باغلانمشز؛ يالڭز مناسبتلرى پك آز بولونان بر قسم آرقداشلر قورتولابيليرلر. أسكيشهر محكمهسى، بونى بِالفعل گوستردى. بر سنهدن بَرى، غايت دقّتله
— 533 —
ايچمزه جاسوسلرى صوقان و صافدل و جرئتكار طلبهلرڭ إفشاآتنى ضبط ايدن و بِالإلتزام بزى پريشان و مسلگمزدن پشيمان ايتمك ايچون هر وسيلهيى إستعمال ايدن، حتّى عليهمزه شيخ عبد الحكيمى سَوق ايتدكلرى حالده، اونى و شيخ عبد الباقىيى و بڭا آرا صيره إعتراض ايدن شيخ سليمانى بزم گبى پريشان ايدن آدملره قارشى إنكارلريڭز و قاچماڭز، اونلرڭ قناعتِ وجدانيه ديدكلرى دوشونجهلرنده بش پاره ايتمز و أسكيشهرده دخى ايتمدى.
بشنجى نقطه:بز هم بوراده، هم أسكيشهرده تجربه ايله قطعى آڭلادق كه: بز، وحدتِ مسئله جهتيله تام بر تسانده شدّتله محتاجز. صيقنتيدن گلن گوجنمكلر و تيتيزلكلر و إعتراضلر، بزم پريشانيتمزى ايكيلشديرر. مع التأسّف أڭ زياده گوونديگم و إعتماد ايتديگم، سزلرديڭز. بعض خاطريمه بر تلاش گلديگى وقت، إستانبولدن گلن كامل و صدّيق خواجهلر و قسطمونى ولايتنده فوق العاده صداقت گوسترن ذاتلرى تخطّر ايله او أنديشهم زائل اولوردى. دقّت ايديڭز، كفرِ مطلقى مدافعه ايدن گيزلى قوميته ايچڭزه پارمق صوقماسين. بنم قومشودهكى قوغوشه پارمغنى صوقدى، بنى عذاب ايچنده بيراقدى. شيمدى سز، مابيْنڭزده مناقشهسز بر مشورت ايديڭز. قراريڭزى قبول ايدرم. فقط بنم مدافعاتم تا آنقرهيه گيتسه و مدارِ نظر اولسه، بورادهكى محكمه، قورتولماسى ممكن اولانلر حقّنده قرارينى ويرمك إحتمالنى؛ هم شيمدى بزمله اوغراشان و عبد الباقى و عبد الحكيم و حاجى سليمانى نفى ايدن و يشيل شمسىيى تخليهدن صوڭره بوراده طورديران آدملر، ألبته حافظ محمد و سيّد شفيق گبى صلابتِ دينيهلرى ايله و اونلرڭ ئولمش رئيسلرينه و صورتنه باش أگمهمسيله و إلحاد و بدعهلره طرفدارلقلرينى گوسترمهمسيله برابر، سربست بيراقمهمق إحتمالنى ده؛ هم رسالهِٔ نورڭ تستّر پردهسندن چيقوب غايت بيوك و عمومى بر مسئلهده كندى كندينه مركزلرنده
— 534 —
مبارزهسى زماننده شاكردلرينى آرقهسنده بولمق و قاچمامقله صارصيلماز و مغلوب اولماز بر حقيقته باغلاندقلرينى متردّد و متحيّر أهلِ ايمانه گوسترمسى غايت لزوملى اولديغنى دخى نظريڭزه و مشورتڭزه آليڭز. صاقين صاقين بربريڭزڭ قصورينه باقمايڭ؛ حدّت يرنده حرمت ايديڭز، إعتراض يرنده يارديم ايديڭز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق و صادق قارداشلرم!
بن بر قاچ گوندر بر دعامى دگيشديردم. شيمدىيه قدر بعضًا يوز دفعه تكرار ايله وَاغْفِرْ ويا وَفِّقْ گبى دعالرده طَلَبَةَ رَسَائِلِ النُّورِ الصَّادِقِينَ جملهسندن الصَّادِقِينَ كلمهسنى قالديردم؛ تا كه رخصتله عمله كندينى مجبور بيلن و صيقنتينڭ ويرديگى أوهام و مأيوسيت جهتيله ظاهرى إنكار و چكينمكله عزيمتلى صداقته مخالف حركت ايدن قارداشلريمز او دعالردن محروم قالماسينلر.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز قارداشم حافظ على!
خستهلغنه مراق ايتمه. جنابِ حق شفا ويرسين آمين! حپسده هر بر ساعت عبادت اون ايكى ساعت عبادت يرنده بولونماسندن، چوق كارليسڭ. علاج ايسترسهڭ، بر قسم درمانلر بنده وار، سڭا گوندرهيم. ذاتًا اورتهلقده بر خفيف خستهلق وار. بن محكمهيه گيتديگم گون، هر حالده خسته اولويورم. بلكه سن
— 535 —
بڭا يارديم ايتمك ايچون، أسكى زمانده بربرينڭ بدلنه خسته اولماسى و ئولمسى گبى خارقه فداكارلق گوسترن ذاتلر گبى، بنم بر پارچه راحتسزلغمى آلدڭ.
٭ ٭ ٭
(گوزل و تام يرنده بر تعزيهنامه)
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
لِكُلِّ مُصِيبَةٍ اِنَّا ِللّٰهِ وَاِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ
بن هم كنديمى، هم سزى، هم رسالهِٔ نورى تعزيه و مرحوم حافظ علىيى و دڭزلى مزارستاننى تبريك ايدييورم. ميوه رسالهسنڭ حقيقتنى علم اليقين ايله بيلن بو قهرمان قارداشمز، عين اليقين و حقّ اليقين مقامنه چيقمق ايچون، قبره جسدينى بيراقوب مَلكلر گبى ييلديزلرده، عالمِ أرواحده سياحته گيتدى و تام وظيفهسنى ياپوب ترخيصله إستراحته چكيلدى. جنابِ أرحم الراحمين، رسالهِٔ نورڭ بتون يازيلان و اوقونان حرفلرى عددنجه دفترِ أعمالنه حسنات يازديرسين. آمين! و اونلرڭ صاييسنجه اونڭ روحنه رحمتلر ياغديرسين، آمين! و قبرنده قرآنى، رسالهِٔ نورى اوڭا شيرين و أنيس آرقداش أيلهسين. آمين! و نور فابريقهسنه اونڭ يرينه اون قهرمانى إحسان ايدوب چاليشديرسين. آمين! آمين! آمين! سز دخى بنم گبى دعالريڭزده اونى ياد ايديڭز. بيڭ لسان اونڭ لسانى يرينه إستعمال ايدوب، او غيب ايتديگى بر حيات و بر ديل يرنده معنوى بيڭ حيات قزاندى دييه رحمتِ إلٰهيهدن اميدوارز.
٭ ٭ ٭
— 536 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
جنابِ أرحم الرّاحمينه حدسز شكر اولسون كه؛ بو عجيب زمانده و غريب يرده، طلبهِٔ علومڭ قيمتلى شرفنى و أهمّيتلى خدمتلرينى قزانمايى سزلر واسطهسيله بزلره ده ميسّر أيلدى. أهلِ كشف القبورڭ مشاهدهسيله، متعدّد واقعاتله، تحصيلِ علوم آننده وفات ايدن بعض مشتاق و جدّى بر طلبهِٔ علوم، شهيدلر گبى كندينى حياتده و كندى درسيله مشغول گورويور. حتّى مشهور بر أهلِ كشف القبور، وفات ايدن و علمِ صرف و نحو اوقويان بر طلبهنڭ قبرنده، مُنكَر نكيره ناصل جواب ويرهجك دييه مراقبه ايتمش و مشاهده ايدوب ايشيتمش كه: مَلكِ سؤال اوندن صوردى: مَنْ رَبُّكَ "سنڭ ربّڭ كيمدر؟" ديديگى زمان او نحو درسيله إشتغال ايدركن وفات ايدن طلبه، او مَلگڭ جوابنده ديمش: " مَنْ مبتدادر، رَبُّكَ اونڭ خبريدر." نحو علمنجه جواب ويرمش، كندينى مدرسهده ظن ايتمش. ايشته بو واقعهيه موافق اولارق بن مرحوم حافظ علىيى عينًا حياتدهكى گبى رسالهِٔ نورله مشغول اولارق أڭ يوكسك بر علمده چاليشان بر طلبهِٔ علوم وضعيتنده و تام شهيدلر مرتبهسنده و طرزِ حياتلرنده بيلييورم و او قناعت ايله اوڭا و اونڭ گبى محمد زهدىيه و حافظ محمده بعض دعالرمده ديرم: يا ربّى! بونلرى قيامته قدر رسالهِٔ نور كسوهسنده حقائقِ ايمانيه و أسرارِ قرآنيه ايله كمالِ فرح و سَوينجله مشغول أيله. آمين!
٭ ٭ ٭
— 537 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بن مرحوم حافظ علىيى اونوتامييورم. اونڭ آجيسى بنى چوق صارصييور. أسكى زمانلرده بعضًا بويله فداكار ذاتلر، كندى دوستى يرينه ئولويورلردى. ظن ايدرم، او مرحوم بنم يرمده گيتدى. اونڭ فوق العاده خدمتنى أگر سزلر گبى او سيستمده ذاتلر ياپماسه ايدى؛ قرآنه، إسلاميته بيوك بر ضايعات اولوردى. بن، اونڭ وارثلرى اولان سزلرى تخطّر ايتدكجه او آجى گيدييور، بر إنشراح گلييور. مدارِ حيرتدر كه؛ بن شيمدى اونڭ معنوى، بلكه مادّى حياتيله عالمِ برزخه گيتمسى جهتيله، او عالمه گيتمك ايچون بنده بر إشتياق ظهور ايتدى و روحمه باشقه بر پرده آچيلدى. ناصلكه بورادن إسپارطهدهكى قارداشلريمزه سلام گوندروب معارفه، مخابره ايله صحبت ايدييورز؛ عينًا اويله ده: حافظ علىنڭ توطّن ايتديگى عالمِ برزخ؛ نظرمده إسپارطه، قسطمونى گبى اولمش. حتّى بو گيجه، مسموعاته گوره بورادن بريسى اورايه گوندريلمش. اون دفعهدن زياده تأسّف ايتدم. نه ايچون حافظ علىيه اونڭله سلام گوندرمدم. صوڭره إخطار ايديلدى كه: سلام گوندرمك ايچون واسطهلره إحتياج يوق؛ قوّتلى رابطهسى تلفون گبيدر، هم او گلير آلير. او بيوك شهيد، دڭزلىيى بڭا سَوْديرييور، داها بورادن گيتمك ايستهمييورم. او و محمد زهدى و حافظ محمد، حياتلرنده گوردكلرى وظيفهِٔ ايمانيه و نوريهيه دوام ايدييورلر. اونلر پك ياقيندن تماشا ايدييورلر، بلكه ده يارديم ايدييورلر. أولياءِ عظيمهنڭ دائرهسنده قيمتلى خدمت نقطهسنده موقع آلمالرندن، بن ده او ايكيسنڭ حافظ محمدله برابر إسملرينى سلسلهمده أقطابلرڭ إسملرى ياننده ياد ايدوب هديهلريمى باغيشلايورم.
٭ ٭ ٭
— 538 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزدهكى إخلاص و صداقت و متانت، شيمديكى آغير صيقنتيلرده بربريڭزڭ قصورينه باقمامغه و ستر ايتمگه كافى بر سببدر و رسالهِٔ نور زنجيريله قوّتلى اخوّت اويله بر حسنهدر كه، بيڭ سيّئهيى عفو ايتديرر. حشرده عدالتِ إلٰهيه، حسنهلرڭ سيّئهلره راجح گلمهسيله عفو ايتديگنه بناءً، سز ده حسنهلرڭ رجحاننه گوره محبّت و عفو معاملهسنى ياپمق لازمدر. يوقسه بر سيّئه ايله حدّت ايتمك، صيقنتيدن گلن بر تيتيزلك، بر عصبيلك ايله ضررلى بر حدّت، ايكى جهتله ظلم اولور. إن شاء اللّٰه، بربريڭزه سرورده و تسلّيده يارديم ايدوب صيقنتىيى هيچه اينديررسڭز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق، مبارك قارداشلرم!
بر قاچ گوندر سزڭ ايله قونوشمديغمڭ سببى، شيمدىيه قدر أمثالنى گورمهديگم شدّتلى و زهرلى بر خستهلقدر. بن، رسالهِٔ نور حسابنه آخر عمريمه قدر نور و گُل دائرهسندهكى ثباتكار و متين و صارصيلماز قارداشلرمله، قسطمونيلى فداكارلر ايله أبدًا متشكّرانه إفتخار ايدييورم و اونلرله بتون ظالملرڭ صيقنتيلرينه قارشى بر قوّتلى نقطهِٔ إستناد و تام بر تسلّى بولويورم. شيمدى ئولسهم، اونلر وار دييه فرحِ قلبله أجلمى قارشيلايهجغم.
أهلِ دنيا، بن اونلرله مبارزه ايدييورم دييه أصلسز توهّم ايدهرك بنى حپسه آتديلر. فقط قدرِ إلٰهى، بن اونلرله قونوشمديغم و إصلاحِ حاللرينه چاليشمديغمدن بنى حپسه آتدى. و حپسده يالڭز بر قاچ آرقداشمله قالسهم آنقره مقاماتنه قارشى عالمِ إسلامى علاقهدار ايدهجك بر علنى محاكمه ايستهيهجگم و دعوا ايدهجگم و
— 539 —
ميوه رسالهسنى و مدافعات پارچهلرينى يڭى حرفله متعدّد نسخهلر چيقاروب مهمّ مقاماته گوندرهجگز إن شاء اللّٰه.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو نوع حديثلر، متشابه قسمندندرلر. هم جزئى و خصوصى دگللر، عموم يرلره باقمييورلر. بو رقم ايسه، امّتنڭ باشنه گلن دينى فتنهلردن يالڭز بر تك زمانى و حجاز و عراقى مثال اولارق گوسترر. ذاتًا عبّاسيلرڭ زماننده، او تاريخده معتزله، رافضى، جبرى و پرده آلتنده زنديقلر، ملحدلر، إسلاميتى زدهلهين چوق فِرَقِ ضالّه ميدانه گلمشديلر. شريعت و إعتقاد نقطهسنده أهمّيتلى صارصينتيلر اولماسى هنگامنده، بخارى، مسلم، إمامِ أعظم، إمامِ شافعى، إمامِ مالك، إمامِ أحمد ابن حنبل و إمامِ غزالى و غوثِ أعظم و جنيدِ بغدادى گبى پك چوق أعاظمِ إسلاميه إمداده يتيشوب او فتنهِٔ دينيهيى مغلوب ايتديلر. او تاريخدن اوچ يوز سنه صوڭرهيه قدر او غلبه دوام ايله برابر، پرده آلتنده ينه او أهلِ ضلالت فرقهلرى، سياست يوليله هلاكو جنگيز فتنهسنى إسلاملرڭ باشنه گتيرديلر. بو فتنهدن هم حديث، هم حضرتِ على رضى اللّٰه عنه صريح بر صورتده عين تاريخيله إشارت ايدييورلر. صوڭره بو زمانمزڭ فتنهسى أڭ بيوك بر فتنه اولديغندن، هم متعدّد حديثلر، هم چوق إشاراتِ قرآنيه عين تاريخيله خبر ويرييورلر. بوڭا قياسًا، اُمّتڭ گچيرهجگى صفحاتى كلّى بر صورتده بر حديث بيان ايتديگى وقت، بعضًا او كلّينڭ بر تك حادثهسنى، مثال اولارق تاريخى گوسترر. بويله متشابه و معناسى تمام آڭلاشيلميان حديثلرڭ رسالهِٔ نور أجزالرى قطعى بر صورتده تأويللرينى بيان ايتمش. يگرمى دردنجى سوزده و بشنجى شعاعده، بو حقيقتى دستورلرله بيان ايتمش.
٭ ٭ ٭
— 540 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بربريڭزى أنانيتله ويا صداقتسزلكله إتهام ايتمهمك ايچون، بر حقيقتى بيان ايتمك إخطار ايديلدى.
بن بر زمان أنانيتنى بيراقمش و نفسِ أمّارهسى قالمامش بيوك أوليادن شدّتلى بر صورتده نفسِ أمّارهدن شكايت ايتدكلرينى گوردم، حيرتده قالدم. صوڭره قطعى بيلدم كه، آخر عمره قدر مجاهدهِٔ نفسيهنڭ ثوابدار دوامى ايچون نفسِ أمّارهنڭ ئولمسى اوزرينه اونڭ جهازاتى طمارلره و حسّياته دور ايديلير، مجاهده دوام ايدر. ايشته او بيوك أوليالر، بو ايكنجى دشمندن و نفسڭ وارثندن شكايت ايدرلر. هم معنوى قيمت و مقام و مزيت، بو دنيايه باقمييور كه، كندينى إحساس ايتسين. حتّى أڭ بيوك مقامده بولونانلردن بعض ذاتلره ويريلن بيوك بر إحسانِ إلٰهىيى حسّ ايتمدكلرندن، كنديلرينى هركسدن زياده بيچاره و مفلس تلقّى ايتمهلرى گوسترييور كه؛ عوامڭ نظرنده مدارِ كمالات ظن ايديلن كشف و كرامات و أذواق و أنوار، او معنوى قيمت و مقاملره مدار و مِحك اولاماز. صحابهلرڭ بر ساعتى، باشقه وليلرڭ بر گون، بلكه بر چلّهسى قدر قيمتى اولديغى حالده؛ كشف و معنوى خارق العاده حالاته أوليا گبى مظهريتلرى هر صحابهده اولمامسى، بو حقيقتى إثبات ايدييور.
ايشته قارداشلرم!دقّت ايديڭز؛ سزڭ نفسِ أمّارهڭز، قياسِ بِالنفس جهتنده، سوءِ ظن و غرور نقطهسنده سزى آلداتماسين؛ رسالهِٔ النور تربيه ايتمييور دييه شبههلنديرمهسين.
٭ ٭ ٭
— 541 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
رسالهِٔ نورڭ گنجلك رهبرنده و ميوه رسالهسندهكى بش مسئلهسنڭ هايلاز گنجلرده طوقوز طوقادى رسالهِٔ نورڭ بر لطيف كرامتى اولديغنى او گنجلر دخى تصديق ايدييورلر.
برنجيسى:بڭا خدمت ايدن فيضى. اوڭا بدايتده ديدم: "سن "ميوه"نڭ بر درسنده بولوندڭ، هايلازلق ياپمه." او ياپدى، بردن طوقات يدى، بر هفته ألى باغلى قالدى.
أوت، طوغريدر.
فيضى
ايكنجيسى:بڭا خدمت ايدن و "ميوه"يى يازان على رضا. بر گون يازديغنى اوڭا درس ويرهجكدم. او هايلازلغندن يمك پيشيرمك بهانهسى ايله گلمدى، بردن طوقات يدى. او وقت اونڭ تنجرهسى صاغلام ايكن، ديبى، يمگى ايله برابر تمامًا دوشدى.
أوت، طوغريدر.
على رضا
اوچنجيسى:ضيا. "ميوه"نڭ گنجلگه و نمازه دائر مسئلهلرينى كندينه يازدى، نمازه باشلادى. فقط هايلازلق ياپدى، نمازى و يازىيى بيراقدى. بردن، او وقتده طوقات يدى. خلافِ عادت و سببسز، باشى اوستندهكى سپتى و ألبسهلرى ياندى. او قدر غلبهلك ايچنده ياننجهيه قدر كيمسه فرقنده اولمامسى، قصدى بر شفقت طوقادى اولديغنى گوستردى.
أوت، طوغريدر.
ضيا
— 542 —
دردنجيسى:محمود. اوڭا "ميوه"دن گنجلك و نماز مسئلهلرينى اوقودم و ديدم: "قمار اوينامه، نماز قيل." قبول ايتدى. فقط هايلازلق غلبه ايتدى، نماز قيلمادى و قمار اوينادى. بردن، حدّت طوقادينى يدى. اوچ درت دفعهده دائما مغلوب اولوب فقير حاليله برابر قرق ليرا و ساقوسنى و پانطولوننى قماره ويردى، داها عقلى باشنه گلمدى.
أوت، طوغريدر.
محمود
بشنجيسى:اون درت ياشنده سليمان نامنده بر چوجق، زياده هايلازلق ياپوب باشقهلرينڭ ده إشتهالرينى آچييوردى. اوڭا ديدم: "اوصلى طور، نمازيڭى قيل. سندن بيوك هايلازلرڭ ايچنده بو حالڭ، سڭا تهلكه گتيرر." او، نمازه باشلادى، فقط ينه نمازى ترك و هايلازلغه گيردى. بردن طوقات يدى. اويوز علّتنه مبتلا اولدى، يگرمى گوندر ياتاغنده ياتمغه مجبور اولدى.
أوت، طوغريدر.
سليمان
آلتنجيسى:بڭا بدايتده خدمت ايدن عُمَر، نمازه باشلادى، شرقيلرى بيراقدى. فقط بر آقشام، قپويه ياقين بر شرقى قولاغمه گلدى، أوراد ايله مشغوليتمه ضرر ويردى. بن حدّت ايتدم، چيقدم گوردم كه؛ خلافِ عادت عُمَردر. بن ده خلافِ عادت بر طوقات ووردم. بردن، صباحلين خلافِ عادت اولارق عُمَر، باشقه حپسه گوندرلدى.
يدنجيسى:حمزه نامنده اون آلتى ياشنده سسى گوزل اولماسندن شرقى سويلهيور، باشقهلرينڭ ده إشتهالرينى آچييور، هايلازلق ايدييوردى. اوڭا ديدم:
— 543 —
"بويله ياپمه، طوقات ييهجكسڭ." بردن، ايكنجى گون بر ألى يرندن چيقدى، ايكى هفته عذابنى چكدى.
أوت، طوغريدر.
حمزه
بو گبى طوقاتلر وار؛ فقط كاغد بيتدى، معنا ده بيتدى.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بر معارف وكيلى، پردهيى يوزندن قالديردى و كفرِ مطلقى باشقه بر كسوهده گوستردى. بزم صوڭ گوندرديگمز مدافعاتى داها آلمادن باشقه سائقله او بياننامهيى يازمش. گرچه بن، او دائرهيه گوندرمگى دوشونمييوردم؛ فقط قارداشلريمزڭ تنسيبيله اونلره ده گوندرمك هم مناسب، هم لازم اولديغنى بو حال گوستردى. چونكه هر حالده بو درجه الحادده تعصّب طاشييان بر وكيل، آنقرهيه گوندريلن أوراق و محرم رسالهلره قارشى لاقيد قالمازدى. بردن، طوغريدن طوغرىيه جرح ايديلمز مدافعاتلر باشنه وورولدى، چوق ايى اولدى. إن شاء اللّٰه او دائرهده دخى رسالهِٔ النور لهنده قوّتلى بر جريان اويانديرهجق.
قارداشلرم!مادام بر قسمڭ ماهيتلرى بو طرزدر؛ اونلره، او قسمه تسليم اولمق، معنوى بر إنتحاردر، إسلاميتدن پشيمان اولمقدر، بلكه ديندن إنسلاخ ايتمكدر. چونكه او درجه الحادده تعصّب إظهار ايتمش كه؛ بزم گبيلردن يالڭز تسليميتله و تصنّع ايله راضى اولمايورلر. "قلبڭى و وجدانڭى بيراق، يالڭز دنيايه چاليش" ديرلر. ايشته بو وضعيته قارشى عنايتِ ربّانيهيه طايانوب متانت و صبر و توكّل
— 544 —
ايدهرك درت صندوق رسالهِٔ النور أجزالرى او مركزه يتيشوب، قوّتلى حقيقتلريله غلبه چالماسنه دعا ايتمكدن باشقه چاره يوقدر. بز بربريمزدن چكينمكله و گوجنمكله و رسالهِٔ النوردن چكيلمكله و اونلره تسليم و حتّى إلتحاق ايتمكله فائده ويرمديگى شيمدىيه قدر تجربه ايديلدى. هم هيچ مراق ايتمهيڭز. او وكيلڭ او فرفرهسى و تلاشى، ضعفنه و تام قورقوسنه دلالت ايدر. تجاوزه دگل، بلكه تدافعه مجبوريتنى بيلديرييور.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
حومهلى قارداشلريمزدن على نامنده بر شاكرد، حافظ علىنڭ وفاتى گونلرنده وفات ايتديگنى سامى بك بڭا سويلهديگى گبى، حومهلى قهرمانلردن محمد على دخى بڭا يازدى، بن ده او علىيى او بيوك شهيد علىيه چوق دعالرده آرقداش ياپدم.
بو ياقينده، بزمله علاقهدار بر خانم، اوچ قارداشمزڭ ئولديگنى گورمشدى. تعبيرى: بو ايكى على و رسالهِٔ نوره حپسده تابع اولمق ايستهين آصيلان مصطفى، عموممزڭ بدلنه آخرته گيتديلر و سلامتمزڭ حسابنه فدا اولديلر ديمكدر.
٭ ٭ ٭
— 545 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق، صارصيلماز و توكّلڭ ماهيتنى و قيمتنى آڭلايان قارداشلرم!
يگرمى سنهدن بَرى هيچ بر غزتهيى نه اوقومق و نه صورمق مراقم اولماديغى حالده، پك چوق تأسّف ايله، يالڭز بر قسم ضعيف قارداشلريمزڭ خاطرلرى ايچون بوگون بر غزتهنڭ بر بحثنى گوردم. بوندن بيلدم كه؛ پرده آلتنده و اوستنده أهمّيتلى جريانلر رول اوينايورلر. ميدانده بز گورونديگمزدن، بزلر او جريانلرله علاقهدار توهّم ايديلييورز. إن شاء اللّٰه، رسالهِٔ نورڭ درت صندوق قوّتلى جرح ايديلمز رسالهلرى و پك قطعى مدافعه دفترلرى، بزم حقّمزده هم ايمان و قرآن، إسلام حقّنده بر خيرلى نتيجه ويرهجكلر. بز اونلرڭ دنيالرينه قاريشمدق و قاريشهجغمزى هيچ بر جهتله داها تثبيت ايدهمديلر. مجبوريتله بتون رسالهِٔ نورى آنقره تحقيق ايچون ايستدى.
مادام حقيقت بودر و مادام شيمدىيه قدر رسالهِٔ نورڭ خدمتنده عنايتِ ربّانيهنڭ تجلّيسنى إنكار ايديلميهجك درجهده گوردك؛ هر بريمز جزئى و كلّى بونى حسّ ايتمشز و مادام شيمدى سياستڭ و دنيانڭ چوق جريانلرينڭ بربرينه قارشى تحشيداتى اولويور و مادام ألمزدن قضايه رضا و قدره تسليم و خدمتِ ايمانيه و قرآنيه و نوريهنڭ ويردكلرى بيوك و قدسى تسلّيدن باشقه بر شى گلمييور؛ ألبته بزه أڭ ألزم ايش، تلاش ايتمهمك و مأيوس اولمامق و بربرينڭ قوّهِٔ معنويهسنى تقويه ايتمك و قورقمامق و توكّلله بو مصيبتى قارشيلامق و حبّهيى قبّه ياپان فرفرهلى غزتهجيلرڭ قبّهلرينى حبّه گوروب أهمّيت ويرمهمكدر. بو دنيا حياتى، خصوصًا بو زمانده، بو شرائط آلتنده قيمتى يوقدر. باشه نه گلسه گلسين، خوش گورملى.
٭ ٭ ٭
— 546 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
ايكى اوچ قارداشلريمز شويله گوزل بر تسلّى كنديلرينه بولمشلر. دييورلر كه:
"بو حپسده بر قسم يڭى قارداشلريمز، بر ايكى ساعت غيرِ مشروع بر حركت يوزندن، بر ايكى بلكه اون سنه بو مصيبت ايچنده صبر و تحمّل ايدييورلر. حتّى بر قسمى شكر ايدهرك باشقه گناهلردن قورتولدق ديدكلرى حالده؛ بز رسالهِٔ نور واسطهسيله أڭ مشروع بر حركت و خدمتِ ايمانيه يوزندن آلتى يدى آى خيرلى بر صيقنتيدن نهدن شكوا ايدييورز؟" دييورلر. بن ده بيڭ بارك اللّٰه اونلره ديرم. أوت بش اون سنه هم ايماننى، هم باشقهلرڭ ايمانلرينى قورتارمق نيّتيله ذوقلى، طاتلى، خيرلى، قدسى بر خدمت و يوكسك بر عبوديتِ فكريه يوزندن بش اون آى زحمت چكمك، مدارِ شكر و إفتخاردر. بر حديثده فرمان ايتمش كه: "بر تك آدم سنڭله هدايته گلسه، صحرا طولوسى قيرمزى قويون، كچيلردن داها خيرليدر." ايشته بوراده، محكمهده و آنقرهده، سزلرڭ يازيلريڭز و خدمتلريڭز واسطهسيله نه قدر إنسانلر ايمانلرينى دهشتلى شبههلردن قورتارديغنى و قورتارهجغنى دوشونڭز، صبر ايچنده كمالِ رضا ايله شكر ايديڭز.
أگر آنقرهده حاكم اولان خلق پارتيسى، اورايه گيدن رسالهِٔ نورڭ قوّتلى كتابلرينه قارشى عناد ايتسه و مصالحه نيّتيله حمايهسنه چاليشمازسه، بزم أڭ راحت يريمز حپسدر و ملحدلر، بولشويزمى زندقه ايله برلشديرديگنه علامتدر و حكومت اونلرى ديڭلهمگه مجبور اولور. او زمان رسالهِٔ نور چكيلير، توقّف ايدر، مادّى و معنوى مصيبتلر هجومه باشلارلر.
٭ ٭ ٭
— 547 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَاْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ
آيتِ جليلهلرى موجبنجه جنلردن ده پيغمبر گلديگى بيلديريلييورسه ده، بو خصوصدهكى مشكلڭ حلّى ايچون واقع سؤاله، استاديمزڭ ويرديگى جوابدر:
عزيز قارداشم!
حقيقةً سنڭ بو سؤالنڭ چوق أهمّيتى وار. فقط رسالهِٔ نورڭ أڭ أهمّيتلى وظيفهسى، بشرى ضلالتدن و كفرِ مطلقدن قورتارمق اولماسندن، بو چشيد مسئلهلره صيره گلمييور، اونلردن بحث آچمييور. سلفِ صالحين دخى چوق بحث ايتمهمشلر. چونكه اويله غيبى و گورونمهين ايشلرده سوءِ إستعمال دوشر. هم شارلاتانلر، خودفروشلقلرينه بر وسيله ياپابيليرلر. ناصلكه شيمدى إسپرتيزمهجيلر "جنلر ايله مخابره" ناميله شارلاتانلق ياپييورلر؛ دينڭ ضررينه آلَت ايدرلر دييه چوقجه مدارِ بحث ايديلمز. هم خاتم الأنبيادن صوڭره، جنلرده پيغمبر گلمهمش. هم رسالهِٔ نور بو زمانده بر طاعونِ بشرى اولان مادّيونلق فكرينى إبطال ايتمك ايچون جنّّى و روحانيلرڭ وجودلرينى قطعى حجّتلر ايله إثبات ايتمگه چاليشمش، بو مسئلهيه اوچنجى درجهده باقمش، تفصيلنى باشقهلره بيراقمش. بلكه إن شاء اللّٰه رسالهِٔ نورڭ بر شاكردى، سورهِٔ رحمانى تفسير ايدوب بو مسئلهيى ده حلّ ايدر.
٭ ٭ ٭
— 548 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
لِكُلِّ مُصِيبَةٍ اِنَّا ِللّٰهِ وَاِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ
حقيقةً حافظ على، حافظ محمد و محمد زهدينڭ وفاتلرى؛ دگل يالڭز بزه و إسپارطهيه، بلكه بو مملكته و عالمِ إسلامه بيوك بر ضايعاتدر. فقط شيمدىيه قدر بر جلوهِٔ عنايت اولارق، رسالهِٔ نورڭ بر شاكردى ضايع اولديغى زمان، درعقب ايكى اوچ دانه او سيستمده ميدانه چيقديغندن، قوّتله اميدوارز كه، باشقه شكلده او قهرمانلرڭ وظيفهلرينى گورهجك، اُميد ايتديگمزدن جدّى شاكردلر چيقارلر، گورورلر. ذاتًا او اوچ مبارك مرحوم ذاتلر، آز بر زمانده، يوز سنهلك وظيفهِٔ ايمانيهيى گورديلر. جنابِ أرحم الراحمين، اونلرڭ يازدقلرى و نشر ايتدكلرى و اوقودقلرى حروفِ نوريه عددنجه اونلره رحمتلر أيلهسين، آمين!
بنم طرفمدن او حافظ محمدڭ أقرباسنى و مبارك كوينى تعزيه ايديڭز. بن ده اونى حافظ على و محمد زهدىيه آرقداش ايدوب، استادلريمڭ أقطاب قسمنڭ إسملرى ايچنده او اوچينڭ إسملرينى داخل ايدوب، حافظ عاكفى دخى عاصم و لطفىيه آرقداش ايتدم.
٭ ٭ ٭
— 549 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
اَلْخَيْرُ فِيمَا اخْتَارَهُ اللّٰهُ
سرّيله، بو مسئلهمزڭ تأخيرى خيردر. چونكه بتون مكتبلرده و دائرهلرده و خلقده، او ئولمش دهشتلى آدمڭ محبّتى تلقين ايديلييور. بو حال ايسه، عالمِ إسلامه و إستقباله پك أليم و آجى بر تأثيرى اولاجقدى. شيمدى إختياريمزڭ خارجنده اونڭ ماهيتى نه اولديغنى، أڭ باشده و أڭ زياده علاقهدار و أڭ صوڭ اوندن واز گچهجك آدملرڭ أللرينه قطعى حجّتلر ايله گوسترن و إثبات ايدن رسالهِٔ نور گچمهسى، كمالِ مراق و دقّتله اوقونماسى اويله بر حادثهدر كه؛ بزلر گبى بيڭلر آدم حپسه گيرسه، حتّى إعدام اولسهلر، دينِ إسلام جهتيله ينه اوجوزدر. هيچ اولمازسه كفرِ مطلقدن و إرتداددن أڭ متمرّدلرى بر درجه قورتارير، مشكوك بر كفره چيقارير، مغرورانه و جرئتكارانه تجاوزلرينى تعديل ايدر.
محكمهده صوڭ سوز اولارق يوزلرينه سويلهديگم بو جمله: "ميليونلر قهرمان باشلار فدا اولدقلرى بر قدسى حقيقته، باشمز دخى فدا اولسون" ايله، بزم نهايته قدر ثبات ايدهجگمزى دعوا ايتمشز. بو دعوادن واز گچيلمز. ايچڭزده واز گچهجك يوق اُميد ايدييورم. مادام شيمدىيه قدر صبر ايتديڭز، "داها قسمتمز و وظيفهمز بيتمدى" دييه تحمّل و صبر ايديڭز. هر حالده "ميوه"دهكى قطعى حجّتلر ايله قابلِ إنكار اولميان إعدامِ أبدى و نهايتسز حپسِ منفرد مسلگنى مدافعه ايتمك ايچون رسالهِٔ نوره قارشى عنودانه حركت ايديلميهجك، بلكه مصالحه ويا متاركه چارهسى آرانيلاجق.
اَلصَّبْرُ مِفْتَاحُ الْفَرَجِ وَالسُّرُورِ
٭ ٭ ٭
— 550 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِى بِهِ فِى النَّاسِ
آيتى هم رسالهِٔ نوره، هم مَيْتًا كلمهسيله اوچ قوّتلى أماره و مناسبتلر ايله رسالهِٔ نورڭ بو بيچاره شاكردينه إشارتى برنجى شعاعده ايضاح ايديلمش. شيمدى بو حادثهده، او أمارهلردن بريسى تام حكم ايدييور. چونكه بزه ظلم ايدنلر، أللرنده حيات و مدنيتى و لذّتى طوتوب، بزى او طرزِ حياته أهمّيت ويرمهمكله إتهام ايدوب، مسئول ايدرلر، حتّى إعدام و آغير جزا ايله حپسه صوقمق ايسترلر. فقط قانونجه سبب بولامييورلر. بز دخى ألمزده حياتِ باقيهنڭ مقدّمهسى و پردهسى اولان موتى و ئولومى طوتوب اونلرڭ باشلرينه ووروب إنتباهه گتيرمك و اونلرڭ حقيقى مسئوليت و محكوميتدن و إعدامِ أبدى و دائمى حپسِ منفرددن قورتولمالرينه بتون قوّتمزله چاليشييورز. حتّى آنقرهيه گيدن شدّتلى رسالهلر سببيله أڭ آغير جزا نفسمه ويريلسه، فقط جزا ويرنلر او رسالهلر ايله ئولومڭ إعدامندن قورتولسهلر؛ هم قلبم، هم نفسم راضى اولورلر. ديمك بز اونلرڭ ايكى جهانده ياشامهلرينى ايستهيورز، آرايورز. اونلر بزم ئولمهمزى ايستهيورلر، بهانهلر آرايورلر. فقط گونش گبى ظاهر و گوز ايله گورونور گوندوز گبى بر حقيقتِ موتيه و هر گون إنسانلرده اوتوز بيڭ جنازه، أهلِ ضلالت حقّنده اوتوز بيڭ إعدامِ أبدى، اوتوز بيڭ حپسِ منفرد فرمانلرينى، إعلامنامهلرينى گوستردكلرندن، بز اونلره قارشى مغلوب دگلز. نه ياپارلرسه ياپسينلر.
اِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْغَالِبُونَ
آيتى اون ايكى سنهدن بَرى أڭ آجينهجق مغلوبيتمز زماننده دخى، جفر و أبجد حسابيله غالبيتمزه عين تاريخيله
— 551 —
مژده ايدييور. مادام حقيقت بودر؛ بز شيمديدن صوڭره هم محكمهيه، هم خلقه دييهجگز كه:
"بو گوزيمز اوڭنده و بزى بكلهين ئولومڭ إعدامِ أبديسندن و قارشيمزده قپوسنى آچان و بزى جبرِ قطعى ايله چاغيران قبرڭ دائمى قراڭلق حپسِ منفردندن قورتولمغه چاليشييورز. هم سزڭ ده او دهشتلى و چارهسز مصيبتدن قورتولماڭزه يارديم ايدييورز. سزڭ نظريڭزده أڭ بيوك بر مسئلهِٔ دنيويه و سياسيه، بزم نظريمزده و حقيقت جهتنده قيمتى پك آزدر و بِالفعل وظيفهدار اولميانلره مالايعنى و أهمّيتسزدر و قيمتى يوقدر. فقط بزم إشتغال ايتديگمز وظيفهِٔ ضروريهِٔ إنسانيه ايسه، هركسه هر زمان جدّى علاقهسى وار. بو وظيفهمزى بگنمهينلر و قالديرانلر، ئولومى قالديرملى و قبرى قپاملى!"
ايكنجى و اوچنجى نقطهلر شيمديلك گرى قالدى.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
رسالهِٔ نورڭ كرامتلرندندر كه؛ استاديمز حضرتلرى: "أى ملحدلر و أى زنديقلر! رسالهِٔ نوره ايليشمهيڭز! رسالهِٔ نور، آفاتڭ دفعنه صدقه گبى وسيله اولماسندن، اوڭا قارشى اولان هجوم و اونڭ تعطيلى، آفاته قارشى اولان مدافعهسنى ضعيفلشديرر. أگر ايليشيرسهڭز، ياقيندن بكلهين بلالر، سيل گبى اوستڭزه ياغاجقدر." دييه، اون سنهدر كرّاتله سويلهيوردى. بو خصوصده شاهد اولديغمز فلاكتلر پك چوقدر. درت سنهدن بَرى رسالهِٔ نوره و شاكردلرينه هر نه وقت ايليشيلمش ايسه؛ بر فلاكت، بر مصيبت تعقيب ايتمش و رسالهِٔ نورڭ
— 552 —
أهمّيتنى و آفاتڭ دفعنه وسيله اولديغنى گوسترمشدر. ايشته استاديمز بديع الزمانڭ رسالهِٔ نور ايله خبر ويرديگى يوزلر حادثات ايچنده فلاكتلر زلزله أليله طوغريلغنى إمضا ايدهرك گلن درت فلاكت، رسالهِٔ نورڭ بر وسيلهِٔ دفعِ بلا اولديغنى گوستردى. جنابِ حق، بزه و رسالهِٔ نوره تعرّض ايدنلرڭ قلبلرينه ايمان و باشلرينه حقيقتى گورهجك عقل و گوز إحسان ايتسين؛ بزى بو زندانلردن، اونلرى ده بو فلاكتلردن قورتارسين، آمين!
خسرو
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بر جلوهِٔ عنايتِ ربّانيهدر كه؛ داها مدافعاتمزى و أوراقلريمزى و كتابلرى گورمهدن، يالڭز پرده آلتنده حسّ ايدوب معارف وكيلنڭ دهشتلى پوسكورمهسى و هجومى، بشنجى شعاع و هجماتِ ستّهنڭ ذيلى گبى غايت شدّتلى محرم رسالهلرى أڭ أهمّيتلى مقامات بِالفعل تنقيد ايچون تدقيق ايتمهسى و مدافعاتمڭ جدّى، طوقوناقلى كفرِ مطلقه جرئتكارانه ضربهلرى آنقرهنڭ بزه قارشى چوق شدّتلى طاورانماسنى بكلركن، مسئلهنڭ عظمتنه نسبةً غايت ملايمانه بلكه مصالحهكارانه وضعيت آلمش. و بو جلوهِٔ عنايتڭ بر حكمتى ده شودر: رسالهِٔ نورڭ عموم مملكته علاقهسى جهتيله، عمومى بر درسخانهده و بيوك مقاماتده دقّت و مراقله اوقونماسيدر. أوت بو زمانده بويله يوكسك بر درس، ألبته بويله جمعيتلى و كلّى و عمومى دائرهلرده اوقونماسى، بيوك بر عنايتدر و كفرِ مطلقى قيرديغنه بر قوّتلى أمارهدر.
— 553 —
قارداشلرم! هر حالده بو قدر صيقنتى و ضررى چكن ضعيف بر قسم عائله صاحبلرى، بر درجه رسالهِٔ نوردن و بزدن چكينمك، بلكه واز گچمك ايچون بر معذرت اولابيلير ظنّيله، تخليهدن صوڭره دگيشمك إحتمالنه بناءً ديرم: بو درجه قيمتدار بر ماله بو مادّى و معنوى فيآت ويرن و بو عذابى چكن، او مالدن واز گچمك بيوك بر خسارتدر. هم هر بريسى، رسالهِٔ نورڭ أجزالرينى و علاقهدارلرينى و بزى محافظه و يارديم و خدمتى بردن بيراقسه؛ هم اوڭا، هم بزلره لزومسز بر ضرردر. اونڭ ايچون؛ إحتياطله برابر، صداقتى و إرتباطى و خدمتى دگيشديرمهمك لازمدر.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بر جلوهِٔ عنايتِ ربّانيه و بر حمايتِ حفظِ إلٰهيهدر كه؛ آنقرهده أهلِ وقوف هيئتى، رسالهِٔ نورڭ حقيقتلرينه قارشى مغلوب اولوب، شدّتلى تنقيد و إعتراضڭ چوق أسبابى وار ايكن عادتا برائتنه قرار ويردكلرينى ايشيتدم. حالبوكه محرملرڭ شديد إفادهلرى و مدافعاتڭ طوقوناقلى ميدان اوقومالرى و معارف وكيلنڭ دهشتلى هجومى و أهلِ وقوفڭ هيئتنده معارف دائرهسنه منسوب أهمّيتلى ايكى مادّى فيلسوفلرڭ و يڭى ايجادلره طرفدار بيوك بر عالمڭ بولونماسى و بر سنهدن بَرى گيزلى زندقه قوميتهسى عليهمزه خلق فرقهسنى و معارفى سَوق ايتمهسى جهتيله، أهلِ وقوفڭ پك شدّتلى إعتراضلرى و بزى آغير جزالرله إتهام ايتمهلرينى بكلركن، حمايت و عنايتِ رحمانيه إمداده يتيشوب اونلره رسالهِٔ نورڭ يوكسك مقامنى گوسترهرك، شدّتلى تنقيدلردن واز گچيرمش. حتّى بزى جزالردن قورتارمق فكريله و أسكيشهر مسئلهسى و ٣١ مارت حادثهِٔ مشهورهسيله بنى سابقهلى بر مجرمِ سياسى نظريله باقديرمامق و صِرف دين و ايمان ايچون حركت ايتديگمزى و
— 554 —
سياست فكرى بولونماديغنى گوسترمك فكريله ديمشلر كه: "سعيد النورسى، أسكيدن بَرى آرا صيره پيغمبره وراثتلك دعواسنده بولونور. قرآن و ايمان خدمتنده مجدّدلك طورينى آلير، يعنى بعضًا بر نوع جذبهيه مغلوب اولوب مجذوبانه حركت ايدر." ايشته بو فقره ايله فيلسوفلرڭ دينسزجه تعبيرلر ايله، كيم اولورسه اولسون دين لهنده قوّتلى حركت ايدنلره: وظيفهسى، مجدّدلك إرثيتيله ياپييور دييه، هم بر قسم قارداشلريمزڭ حدّمدن چوق زياده حسنِ ظنلرينى تنقيد ايتمك، هم بڭا بر جذبه إسناد ايله شدّتلرمده بنى سياستدن و جزادن تبرئه ايتمك و بزه معارض و دشمن اولانلرينى بر درجه اوقشامق و إشاراتِ قرآنيه و كراماتِ عَلَويه و غوثيه حقيقت و قوّتلى اولدقلرينى گوسترمك و هركسه قياسًا بنده دخى بولونماسى تخمينلرنجه محقّق اولان حبِّ جاه و أنانيت و خودفروشلغى قيرمق ايچون، او دينسزجه فيلسوفانه تعبيرينى إستعمال ايتمشلر. او تعبيره قارشى، رسالهِٔ نور باشدن نهايتنه قدر گونش گبى بر جوابدر. و مسلگمز، تركِ أنانيت و اخوّت اولماسندن، بزده خودفروشانه شطحات بولونماديغندن، يڭى سعيدڭ رسالهِٔ نور زمانندهكى محويتكارانه حياتى و مبارك قارداشلرينڭ إفراطكارانه حسنِ ظنلرينى خاطره باقميهرق مكرّر درسلرله تعديل ايتمهسى، او تعبير ايله إشمام ايديلن معنايى تام چوروتويور، إزاله ايدر.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بزه إخبار ايدنه و يازانه ضرر گلمهمك ايچون، شيمديلك أهلِ وقوفڭ إتّفاقيله قرارلرينى سزه گوندرميهجگم. بو صوڭ أهلِ وقوف، بتون قوّتيله بزى قورتارمق و أهلِ ضلالت و بدعياتڭ شرّندن محافظه ايتمك ايچون چاليشمشلر، بزه إسناد
— 555 —
ايديلن بتون صوچلردن تبرئه ايدييورلر. و رسالهِٔ نوردن تام درس آلدقلرينى إحساس ايدوب، رسالهِٔ نورڭ علمى و ايمانى قسمنڭ أكثريتِ مطلقه ايله واقفانه يازيلديغنى و سعيد ايسه هم صميمى، هم جدّى قناعتلرينى بيان ايدهرك اوندهكى قوّت و إقتدار؛ إسناد ايديلديگى گبى طريقت ايجادى ويا جمعيت قورمق ويا حكومت ايله مبارزه ايتمك دگلدر، بلكه يالڭز قرآنڭ حقيقتلرينى محتاجلره بيلديرمك قوّت و إقتداريدر دييه متّفقًا قرار ويرمشلر.
و غيرِ علمى تعبير ايتدكلرى محرملره قارشى ديمشلر كه: "بعضًا جذبهيه و شعورڭ هيجاننه و إختلالِ روحيهيه قاپيلماسندن، بو أثرلر ايله مسئول اولمامق لازم گلييور." معناسنى إفهام ايدييورلر. و "أسكى سعيد"، "يڭى سعيد" تعبيرنده، ايكى شخصيت و ايكنجيسنده فوق العاده بر قوّتِ ايمانيه و علمِ حقائقِ قرآنيه معناسنى، فيلسوفلرڭ خاطرى ايچون "بر نوع جذبه و إختلالِ دماغيه إحتمالى وار." دييه هم بزى شدّتلى تعبيراتڭ مسئوليتندن قورتارمق، هم معارضلريمزى اوقشامق ايچون "سمع و بصر جهتنده هاللوسيناسيون خستهلغى إحتمالى نظرِ دقّته آلينهبيلير." ديمشلر. اونلرڭ بو إحتمالنى أساسيله چوروتن، أللرينه گچن و بتون عقللرى گرى بيراقان نور رسالهلرى و بتون آووقاتلره حيرت ويرن مدافعه و ميوه رسالهلرى كافى و وافى بر جوابدر. بن چوق شكر ايدييورم كه، بر حديثِ شريفڭ مظهريتى بو إحتمال ايله بڭا ويريلمش.
هم او أهلِ وقوف، بتون قارداشلريمزى و بنى تام تبرئه ايدوب ديرلر: "سعيدڭ عالمانه و واقفانه أثرلرينه ايمان و آخرتلرى ايچون باغلانمشلر؛ هيچ بر جهتده حكومته قارشى بر سوءِ قصدلرينه دائر بر صراحت و بر أماره، نه مخابرهلرنده و نه ده كتاب و رسالهلرنده بولمادق." دييه او هيئتڭ إتّفاقيله قرار ويروب برى فيلسوف نجاتى، برى يوسف ضيا (عالم)، برى ده فيلسوف يوسف ناملرنده إمضا ايتمشلر.
— 556 —
لطيف بر توافقدر كه؛ بز بو حپسه كنديمز حقّنده بر مدرسهِٔ يوسفيه و ميوه رسالهسى اونڭ ميوهسيدر ديديگمز گبى، بو ايكى يوسف دخى پرده آلتنده "بز دخى او مدرسهِٔ يوسفيهدهكى درسه حصّهدارز" لسانِ حاللريله إفاده ايتمهلريدر. هم جذبهيه لطيف بر دليللريدر كه: "اوتوز اوچنجى سوز و اوتوز اوچ پنجرهلى اوتوز اوچنجى مكتوب" گبى تعبيرلرى، هم كندى كديسنڭ "يا رحيم! يا رحيم!" تسبيحنى ايشيتمهسى، هم كندينى بر مزار طاشى گورمسى، جذبه و هاللوسيناسيون إحتمالنه دليل گوسترملريدر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مادام بز، چوق أمارهلرله عنايت آلتندهيز و مادام غايت چوق و إنصافسز دشمنلره قارشى رسالهِٔ نور مغلوب اولمادى، معارف وكيلنى و خلق فرقهسنى بر درجه صوصديردى و مادام بو قدر گنيش بر ساحهده و مسئلهمزى پك زياده إعظام ايله حكومتى تلاشه دوشورنلر، هر حالده إفترالرينى و يالانلرينى بر درجه ستر ايتمگه بهانهلر ايله چاليشهجقلر؛ ألبته بزه لازم: كمالِ تسليميتله صبر و تمكينده بولونمق و بِالخاصّه إنكسارِ خياله دوشمهمك و بعضًا اميدڭ خلافِ ظهوريله مأيوس اولمامق و موقّت فورطنهلر ايله صارصيلمامق! أوت، گرچه إنكسارِ خيال، أهلِ دنياده قوّهِٔ معنويهلرينى و شوقلرينى قيرار؛ فقط مشقّت و مجاهده و صيقنتيلرڭ آلتنده عنايت و رحمتڭ إلتفاتلرينى گورن رسالهِٔ نور شاكردلرينه إنكسارِ خيال، غيرتلرينى و ايلرى آتيلماسنى و جدّيتلرينى تقويه ايتمك لازم گلييور.
— 557 —
قرق سنه أوّل أهلِ سياست، بڭا بر جِنَّتِ موقّته إسناديله تيمارخانهيه سَوق ايتديلر. بن اونلره ديدم: سزڭ عقلليلق ديديگڭزڭ چوغنى بن عقلسزلق بيلييورم؛ او چشيد عقلدن إستعفا ايدييورم؛
وَ كُلُّ النَّاسِ مَجْنُونٌ وَ لٰكِنْ عَلٰى قَدَرِ الْهَوٰى اِخْتَلَفَ الْجُنُونُ
قاعدهسنى سزلرده گورويورم ديمشدم. شيمدى دخى بنى و قارداشلريمى شدّتلى بر مسئوليتدن قورتارمق فكريله بڭا محرم رساله جهتيله آرا صيره بر جذبه، بر جِنَّتِ موقّته إسناد ايدنلره عين سوزلرى تكرارله برابر، ايكى جهتله ممنونم:
بريسى:حديثِ صحيحده واردر كه: "بر آدم كمالِ ايمانى قزانديغنه، عوامِ ناسڭ عقللرينڭ طورى خارجندهكى يوكسك حاللرينى مجنونلق، ديوانهلك صايمالرى، اونڭ كمالِ ايماننه و تام إعتقادينه دلالت ايدر." دييه فرمان ايدييور.
ايكنجى جهت:بن، بو حپسدهكى قارداشلريمڭ سلامتلرى و نجاتلرى و ظلمدن قورتولمالرى ايچون؛ دگل يالڭز بر ديوانهلك إسنادينى، بلكه كمالِ فخر و فرحله تمام عقلمى و حياتمى فدا ايتمهسنى قبول ايدييورم. حتّى سز مناسب گورورسهڭز، او اوچ ذاتلره بنم طرفمدن بر تشكّرنامه يازيلسين و اونلرى معنوى قزانجلريمزه تشريك ايتديگمز بيلديريلسين.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم و خدمتِ قرآنيهده و ايمانيهده خالص آرقداشلرم و حق و حقيقت و برزخ و آخرت يولنده آيريلماز يولداشلرم!
بز بربريمزدن آيريلمق زمانى ياقين اولماسى جهتيله، صيقنتيدن نشئت ايدن گرگينلكلر و قصورلر يوزندن "إخلاص رسالهسى"نڭ دستورلرى محافظه
— 558 —
ايديلمديگندن، سز بربريڭزله تمام حلاللشمق لازمدر و ضروريدر. سز، بربريڭزه أڭ فداكار نسبى قارداشدن داها زياده قارداشسڭز. قارداش ايسه، قارداشنڭ قصورينى اورتر، اونوتور و عفو ايدر. بن بوراده خلافِ مأمول إختلافڭزى و أنانيتڭزى نفسِ أمّارهيه ويرمييورم و رسالهِٔ نور شاكردلرينه ياقيشديرامييورم؛ بلكه نفسِ أمّارهسنى ترك ايدن أوليالرده دخى بولونان بر نوع موقّت أنانيت تلقّى ايدييورم. سز بنم بو حسنِ ظنّمى عناد ايله قيرماييڭز، باريشڭز.
٭ ٭ ٭
قارداشلرم!
أهلِ وقوف راپورندن آڭلاشيلييور كه: رسالهِٔ نور، بزه قارشى بتون معارض طائفهلرى مغلوب ايدييور كه؛ "حجّة اللّٰه البالغه" و "إختيار" و "إخلاص" رسالهلرينه تكرار ايله نظرِ دقّتى جلب ايدييورلر. هم غايت سطحى و جوابلرى پك ظاهر و گويا متعصّبانه خواجهوارى تنقيدلرى و هيچ مناسبتى اولميان و حقيقى متطابق اولان مسئلهلرى آڭلامادن "مابيْنلرنده تضاد وار" ديمهلرى و رسالهلرڭ يوزده طقساننى تماميله چكينميهرك تصديق و تقديرلرى و تسليملرى و هجماتِ ستّه ذيلنڭ پك شدّتلى بر صورتده يڭى ايجادلره فتوا ويرنلرى جرح و تزييف ايتمهسنه مقابل، يالڭز نزاهتِ لسانيه دگل ديمشلر. و دينسزلر طرفندن ئولديريلن مظلوم و ديندار خرستيانلر آخر زمانده بر نوع شهيد اولابيلير ديديگمى؛ باش آچيق نماز قيلمق و توركجه أذان اوقومغه ذيلڭ شدّتِ هجومنى ضد گوسترمهلرى ايله إكتفا ايتمهلرى، قطعيًا اونلرڭ رسالهِٔ نوره قارشى مغلوبيتلرينى گوسترييور قناعتنى ويرييور.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭