— 6 —
رسالهِٔ نوردن پارلاق فقرهلر و بر قسم گوزل مكتوبلر
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
ليلهِٔ قدرده إخطار ايديلن بر مسئلهِٔ مهمّه
أوّلا:ليلهِٔ قدرده قلبه گلن پك اوزون و گنيش بر حقيقته پك قيصهجه بر إشارت ايدهجگز. شويله كه:
نوعِ بشر بو صوڭ حربِ عمومينڭ أشدِّ ظلم و إستبداد ايله و مرحمتسز تخريبات ايله و بر دشمنڭ يوزندن يوزر معصومى پريشان ايتمهسيله و مغلوبلرڭ دهشتلى مأيوسيتلريله و غالبلرڭ دهشتلى تلاش و حاكميتلرينى محافظه و بيوك تخريباتلرينى تعمير ايدهمهملرندن گلن دهشتلى وجدان عذابلريله و دنيا حياتنڭ بتون بتون فانى و موقّت اولماسى و مدنيت فانتازيهلرينڭ آلداتيجى و اويوتوجى اولماسى عمومه گورونمهسيله و فطرتِ بشريهدهكى يوكسك إستعداداتڭ، ماهيتِ إنسانيهسنڭ عمومى بر صورتده دهشتلى يارهلانمسيله و أبدپرست حسّياتِ باقيه و فطرى عشقِ إنسانيهنڭ هيجان ايچنده اويانماسيله، و غفلت و ضلالتڭ، أڭ سرت، صاغير اولان طبيعتڭ، قرآنڭ ألماس قلنجى آلتنده پارچهلانماسيله و غفلت و ضلالتڭ أڭ بوغوجى، آلداتيجى أڭ گنيش پردهسى اولان سياستڭ روىِ زمينده پك چركين، پك غدّارانه حقيقى صورتى گورونمهسيله ألبته
— 7 —
و ألبته هيچ بر شبهه يوق كه: شمالده، غربده، آمريقاده أمارهلرى گورونديگنه بناءً نوعِ بشرڭ معشوقِ مجازيسى اولان حياتِ دنيويه بويله چركين و گچيجى اولماسندن، فطرةً بشرڭ حقيقى سَوْديگى و آراديغى حياتِ باقيهيى بتون قوّتيله آرايهجق. و ألبته هيچ شبهه يوق كه: بيڭ اوچ يوز آلتمش سنهده، هر عصرده اوچ يوز أللى ميليون شاكردى بولونان و هر حكمنه و دعواسنه ميليونلر أهلِ حقيقت تصديق ايله إمضا باصان و هر دقيقهده ميليونلر حافظلرڭ قلبنده قدسيت ايله بولونوب لسانلريله بشره درس ويرن و هيچ بر كتابده أمثالى بولونميان بر طرزده، بشر ايچون حياتِ باقيهيى و سعادتِ أبديهيى مژده ويروب بتون بشرڭ يارهلرينى تداوى ايدن قرآنِ معجز البيانڭ شدّتلى، قوّتلى و تكرارلى بيڭلر آياتيله، بلكه صريحًا و إشارةً اون بيڭلر دفعه دعوا ايدوب خبر ويروب صارصيلماز قطعى دليللرله، شبهه گتيرمز حدسز حجّتلرله حياتِ باقيهيى قطعيتله مژده و سعادتِ أبديهيى درس ويرمهسى، ألبته نوعِ بشر، بتون بتون عقلنى غائب ايتمزسه و مادّى و معنوى بر قيامت باشلرنده قوپمازسه؛ إسوهچ، نوروهچ، فينلانديا و إنگلترهنڭ قرآنڭ قبولنه چاليشان مشهور خطيبلرى و دينِ حقّى آرايان آمريقانڭ چوق أهمّيتلى جمعيتى گبى روىِ زمينڭ قطعهلرى و حكومتلرى قرآنِ معجز البيانى آرايهجقلر و حقيقتلرينى آڭلادقدن صوڭره بتون روح و جانلريله صاريلاجقلر. چونكه بو حقيقت نقطهسنده قطعيًا قرآنڭ مِثلى يوقدر و اولاماز و هيچ بر شى بو معجزهِٔ أكبرڭ يرينى طوتاماز.
ثانيًا:مادام رسالهِٔ نور او معجزهِٔ كبرانڭ ألنده بر ألماس قلنج حكمنده خدمتنى گوسترمش و أڭ معنّد دشمنلرى تسليمه مجبور ايتمش. هم قلبى، هم روحى، حتّى حسّياتى تام تنوير ايدهجك و علاجلرينى ويرهجك بر طرزده خزينهِٔ قرآنيهنڭ دلّاللغنى ياپان و اوندن باشقه مأخذ و مرجعى اولميان بر معجزهِٔ معنويهسى بولونان رسالهِٔ نور او وظيفهيى ياپييور و عليهنده دهشتلى پروپاغندهلره و غايت معنّد زنديقلره تام غلبه چالمش و ضلالتڭ أڭ سرت و قوّتلى قلعهسى اولان طبيعتى، طبيعت رسالهسيله پارچه پارچه ايتمش و غفلتڭ أڭ قالين و بوغوجى و گنيش دائرهِٔ آفاقنده و فنّڭ أڭ گنيش پردهلرنده عصاىِ موسىدهكى ميوهنڭ آلتنجى مسئلهسى و برنجى، ايكنجى، اوچنجى و سكزنجى حجّتلريله غايت پارلاق بر طرزده غفلتى طاغيتوب نورِ توحيدى گوسترمش. ألبته بزلره
— 8 —
لازم و ملّته ألزمدر كه شيمدى رسمًا إذن ويريلن دين تدريساتى ايچون خصوصى درسخانهلر آچيلمهسنه و إذن ويريلمسنه بناءً، نور شاكردلرى ممكن اولديغى قدر هر يرده كوچوجك درسخانهِٔ نوريه آچمق لازمدر. گرچه هركس كندى كندينه بر درجه إستفاده ايدر، فقط هركس هر بر مسئلهسنى تام آڭلاماز. هم ايمان حقيقتلرينڭ ايضاحى اولديغى ايچون؛ هم علم،
(حاشيه): شايد برى بيلييور، تعلّم ايتمگه محتاج دگلسه عبادته محتاج ويا معرفته مشتاق ويا حضور ايستر. اونڭ ايچون هركسه لزوملى بر درسدر.
هم معرفت، هم عبادتدر. أسكى مدرسهلرده بش اون سنهيه مقابل، إن شاء اللّٰه نور مدرسهلرى بش اون هفتهده عين نتيجهيى تأمين ايدهجك و يگرمى سنهدر ايدييور. و هم حكومت و ملّت و وطن، هم حياتِ دنيويهسنه و سياسيهسنه و اُخرويهسنه پك چوق فائدهسى بولونان بو قرآن لمعاتلرينه و دلّالى بولونان رسالهِٔ نوره دگل ايليشمك، تماميله ترويج و نشرينه چاليشمالرى ألزمدر كه؛ گچن دهشتلى گناهلره كفّارت و گلهجك مدهش بلالره و آنارشيستلگه بر سد اولابيلسين.
ثالثًا:بو رمضانِ شريفده، قرآنى ذوق و شوق ايله اوقومق، بنم چوق إحتياجم واردى. حالبوكه ألملى خستهلق، مادّى - معنوى صيقنتيلر، يورغونلق و مشغلهلرڭ تأثيريله تلاش ايتدم. بردن خسروڭ شيرين قلميله معجزاتلى يازيلان معجزاتلى جزءلر و حافظ على و طاهرىيه پك چوق ثواب قزانديران پارلاق و كرامتلى حزب الأكبرِ قرآنيهيى بربرى آرقهسندن اوقومغه باشلاركن اويله بر ذوق و شوق ويردى كه؛ بتون او يورغونلقلرى هيچه اينديردى. هيچ بر وسوسهيه ميدان ويرميهرك پك پارلاق بر صورتده درسِ قرآنيهيى اونلردن ديڭلركن بتون روح و جانمله آرزو ايتدم و قصد و عزم ايتدم كه، ممكن اولديغى درجهده عين حزب الأكبرِ قرآنيه گبى فوطوغرافله معجزاتلى قرآنمزى طبع ايدهجگز، إن شاء اللّٰه.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 9 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:نورڭ فوق العاده خاص شاكردلرى، سكّهِٔ غيبيه مشتملاتيله، او أولياءِ مشهورهدن، قرق گونده بر دفعه أكمك يهيوب قرق گون ييمهين عثمانِ خالدينڭ صريح إخبارى و أولادلرينه وصيتى ايله و إسپارطهنڭ مشهور أهلِ قلب عالملرندن طوپال شكرينڭ ظاهر خبر ويرمسيله چوق أهمّيتلى بر حقيقتى دعوا ايدوب، فقط ايكى إلتباس ايچنده بو بيچاره، أهمّيتسز قارداشلرى سعيده بيڭ درجه زياده حصّه ويرمشلر. اون سنهدن بَرى قناعتلرينى تعديله چاليشديغم حالده، او بهادر قارداشلر قناعتلرنده ايلرى گيدييورلر. أوت اونلر، اون سكزنجى مكتوبدهكى ايكى أهلِ قلب چوبانڭ ماجراسى گبى، حق بر حقيقتى گورمشلر، فقط تعبيره محتاجدر. او حقيقت ده شودر:
اُمّتڭ بكلهديگى، آخر زمانده گلهجك ذاتڭ اوچ وظيفهسندن أڭ مهمّى و أڭ بيوگى و أڭ قيمتدارى اولان ايمانِ تحقيقىيى نشر و أهلِ ايمانى ضلالتدن قورتارمق جهتيله، او أڭ أهمّيتلى وظيفهيى عينًا بِتَمَامِهَا رسالهِٔ نورده گورمشلر. إمامِ على و غوثِ أعظم و عثمانِ خالدى گبى ذاتلر، بو نقطه ايچوندر كه، او گلهجك ذاتڭ مقامنى رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسنده كشفًا گورمشلر گبى إشارت ايتمشلر. بعضًا ده او شخصِ معنوىيى بر خادمنه ويرمشلر، او خادمه ملتفتانه باقمشلر. بو حقيقتدن آڭلاشيلييور كه؛ صوڭره گلهجك او مبارك ذات، رسالهِٔ نورى بر پروغرامى اولارق نشر و تطبيق ايدهجك. او ذاتڭ ايكنجى وظيفهسى، شريعتى إجرا و تطبيق ايتمكدر. برنجى وظيفه، مادّى قوّتله دگل، بلكه قوّتلى إعتقاد و إخلاص و صداقتله اولديغى حالده؛ بو ايكنجى وظيفه، غايت بيوك مادّى بر قوّت و حاكميت لازم كه، او ايكنجى وظيفه تطبيق ايديلهبيلسين. او ذاتڭ اوچنجى وظيفهسى؛ خلافتِ إسلاميهيى إتّحادِ إسلامه بنا ايدهرك، عيسوى روحانيلريله إتّفاق ايدوب دينِ إسلامه خدمت ايتمكدر. بو وظيفه، پك بيوك بر سلطنت و قوّت و ميليونلر فداكارلرله تطبيق
— 10 —
ايديلهبيلير. برنجى وظيفه، او ايكى وظيفهدن اوچ درت درجه داها زياده قيمتداردر؛ فقط او ايكنجى، اوچنجى وظيفهلر پك پارلاق و چوق گنيش بر دائرهده و شعشعهلى بر طرزده اولديغندن عمومڭ و عوامڭ نظرنده داها أهمّيتلى گورونويورلر. ايشته او خاص نورجيلر و بر قسمى أوليا اولان او قارداشلريمزڭ تعبيره و تأويله محتاج فكرلرينى اورتهيه آتمق، أهلِ دنيايى و أهلِ سياستى تلاشه ويرر و ويرمش.. هجوملرينه وسيله اولور. چونكه، برنجى وظيفهنڭ حقيقتنى و قيمتنى گورهمييورلر، اوتهكى جهتلره حمل ايدرلر.
قارداشلريمڭ ايكنجى إلتباسى:فانى و چوروتيلهبيلير بر شخصيتى، بعض جهتلرله برنجى وظيفهده پيشدارلق ايدن نور شاكردلرينڭ شخصِ معنويسنى تمثيل ايدن او عاجز قارداشنه ويرييورلر. حالبوكه بو ايكى إلتباس ده رسالهِٔ نورڭ حقيقى إخلاصنه و هيچ بر شيئه، حتّى معنوى و اُخروى مقاماته دخى آلَت اولمامسنه بر جهتده ضرر ويرديگى گبى، أهلِ سياستى ده أوهامه دوشوروب رسالهِٔ نورڭ نشرينه ضرر گلير. بو زمان، شخصِ معنوى زمانى اولديغى ايچون، بويله بيوك و باقى حقيقتلر، فانى و عاجز و سقوط ايدهبيلير شخصيتلره بنا ايديلمز!
الحاصل:او گلهجك ذاتڭ إسمنى ويرمك، اوچ وظيفهسى بردن خاطره گلييور، ياڭليش اولور. هم هيچ بر شيئه آلَت اولميان نوردهكى إخلاص زدهلنير. عوامِ مؤمنين نظرنده حقيقتلرڭ قوّتى بر درجه نقصانلاشير، يقينيتِ برهانيه دخى قضاياءِ مقبولهدهكى ظنِّ غالبه إنقلاب ايدر. داها معنّد ضلالته و متمرّد زندقهيه تام غلبهسى، متحيّر أهلِ ايمانده گورونمهمگه باشلار. أهلِ سياست أوهامه و بر قسم خواجهلر إعتراضه باشلار. اونڭ ايچون، نورلره او إسمى ويرمك مناسب گورولمييور. بلكه مجدّددر، اونڭ پيشداريدر، دينيلهبيلير.
عموم قارداشلريمزه بيڭلر سلام.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 11 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق، صارصيلماز، ثباتكار، فداكار، وفادار قارداشلرم!
بيليرسڭز كه آنقره أهلِ وقوفى رسالهِٔ نوره عائد كرامتلرى و إشارتِ غيبيهلرى إنكار ايدهمهمشلر. يالڭز، ياڭليش اولارق او كرامتلرده حصّهدار ظن ايدوب إعتراض ايدهرك، "بويله شيلر كتابده يازيلماملى ايدى؛ كرامت إظهار ايديلمز." دييه خفيف بر تنقيده مقابل مدافعاتمده اونلره جوابًا ديمشدم كه:
اونلر بڭا عائد دگل و او كرامتلره صاحب اولمق بنم حدّم دگل. بلكه قرآنڭ معجزهِٔ معنويهسنڭ ترشّحاتى و لمعهلريدر كه حقيقى بر تفسيرى اولان رسالهِٔ نورده كرامتلر شكلنى آلارق (شاكردلرينڭ قوّهِٔ معنويهلرينى تقويه ايتمك ايچون) إكراماتِ إلٰهيه نوعندندر. إكرام ايسه، إظهارى بر شكردر، جائزدر، هم مقبولدر. شيمدى أهمّيتلى بر سببه بناءً بو جوابى بر پارچه ايضاح ايدهجگم. و "نه ايچون إظهار ايدييورم و نه ايچون بو نقطهده بو قدر تحشيدات ياپييورم و نه ايچون بر قاچ آيدر بو موضوعده چوق ايلرى گيدييورم. أكثر مكتوبلر او كرامته باقييور؟" دييه سؤال ايديلدى.
الجواب:رسالهِٔ نورڭ خدمتِ ايمانيهده بو زمانده بيڭلر تخريباتجيلره مقابل يوز بيڭلر تعميراتجى لازم گليركن، هم بنمله لا أقل يوزر كاتب و يارديمجى بولونمق إحتياج واركن، دگل چكينمك و تماس ايتمهمك، بلكه ملّت و أهلِ إداره تقدير ايله و تشويق ايله يارديم و تماس ايتمك ضرورى ايكن و او خدمتِ ايمانيه حياتِ باقيهيه باقديغى ايچون حياتِ فانيهنڭ مشغلهلرينه و فائدهلرينه ترجيح ايتمك، أهلِ ايمانه واجب ايكن، كنديمى مثال آلارق ديرم كه: بنى هر شيدن و تماسدن و يارديمجيلردن منع ايتمك ايله برابر عليهمزده اولانلر بتون قوّتلريله آرقداشلريمڭ قوّهِٔ معنويهلرينى قيرمق و بندن و رسالهِٔ نوردن صوغوتمق و بنم گبى إختيار، خسته، ضعيف، غريب، كيمسهسز بر بيچارهيه،
— 12 —
بيڭلر آدمڭ گورهجگى وظيفهيى باشنه يوكلهمك و بو تجريد و تضييقلرده مادّى بر خستهلق نوعنده إنسانلر ايله تماس و إختلاطدن چكيلمگه مجبور اولمق، هم او درجه تأثيرلى بر طرزده خلقلرى اوركوتديرمك ايله قوّهِٔ معنويهيى قيرمق جهتلريله و سببلريله، إختيارم خارجنده و بتون او مانعلره قارشى رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ قوّهِٔ معنويهلرينڭ تقويهسنه مدار إكراماتِ إلٰهيهيى بيان ايدهرك رسالهِٔ نور أطرافنده معنوى بر تحشيدات ياپديرمق و رسالهِٔ نور كندى كندينه، تك باشيله باشقهلرينه محتاج اولميهرق بر اوردو قدر قوّتلى اولديغنى گوسترمك حكمتيله بو چشيد شيلر بڭا يازديريلمش. يوقسه حاشا كنديمزى صاتمق و بگنديرمك و تمدّح ايتمك و خودفروشلق ايتمك ايسه؛ رسالهِٔ نورڭ أهمّيتلى بر أساسى اولان إخلاص سرّينى بوزمقدر. إن شاء اللّٰه رسالهِٔ نور كندى كندينه، هم كندينى مدافعه ايتديگى، هم قيمتنى تام گوسترديگى گبى، بزى ده معنًا مدافعه ايدوب قصورلريمزى عفو ايتديرمگه وسيله اولاجقدر.
عموم قارداشلريمڭ و همشيرهلريمڭ خاصّةً دعالرى مقبول مبارك معصوملر طائفهسى و محترم إختيارلر جماعتندن هر بررلرينه بيڭلر سلام و دعا ايدهرك رمضانِ شريفلرينى تبريك ايدرز، دعالرينى رجا ايدرز.
خسته قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
رسالهِٔ نورڭ مقبوليتنه إمضا باصان و غيبى إشارتلرله اوندن خبر ويرن سكز پارچهدن برنجى پارچهدر.
عين مسئلهيه بو برنجى رسالهده يگرمى طوقوز إشارت وار. سائر پارچهلرله برابر بيڭه ياقين إشارتلر، رمزلر، ايمالر، أمارهلر عين مسئلهيه، عين دعوايه إتّفاقله باقمهلرى صراحت درجهسندهدر. وحدتِ مسئله جهتيله، او أمارهلر بربرينه قوّت ويرر، تأييد ايدر.
— 13 —
او سكزدن اوچ دانهسى، إمامِ علىنڭ (رضى اللّٰه عنه) اوچ كرامتِ غيبيهسيله رسالهِٔ النوردن خبر ويرمش.
بو سكز پارچهيى آنقره أهلِ وقوفى تدقيق ايتمش، إعتراض ايتمهمشلر. يالڭز ديمشلر: "بو يازيلماملى ايدى. كرامت صاحبى، كرامتنى يازاماز." بن ده اونلره جواب ويردم كه: بو بنم دگل، رسالهِٔ نورڭ كرامتيدر. رسالهِٔ النور ايسه، قرآنڭ ماليدر و تفسيريدر ديدم. اونلر صوصديلر؛ ديمك قبول ايتديلر. گرچه بو چشيد إكراملر يازيلماسه ايدى داها مناسب اولوردى؛ فقط بو قدر حدسز معارضلر و چوق قوّتلى و كثرتلى دشمنلر قارشيسنده آز و ضعيف اولان بزلره قوّهِٔ معنويه و غيبى إمداد و تشجيع و ثبات و متانت ويرمك ايچون مجبوريتِ قطعيه اولدى، بن ده يازدم. بنم بنلگمه بر خودفروشلق ويروب سقوطمه سبب اولسه ده، أهمّيتى يوق. بو خدمته؛ يعنى أهلِ ايمانى ضلالتِ مطلقهدن قورتارمغه لزوم اولسه دنيوى حيات گبى، اُخروى حياتمى ده فدا ايتمك بر سعادت بيليرم؛ بيڭلر دوستلرم و قارداشلريمڭ جنّته گيرمهلرى ايچون جهنّمى قبول ايدرم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(إشاراتِ قرآنيه و اوچ كرامتِ عَلويه و كرامتِ غوثيه حقّنده بر تنبيه و إخطاردر)
بو غايت محرم رسالهلر، ناصلسه معنّد بر نامحرمڭ ألنه بو رسالهلردن بريسى گچمش. غايت سطحى و عناد نظريله بر ايكى يرينه حقسز بر إعتراض ايله أهمّيتلى بر حادثهيه سببيت ويرديگندن؛ بو مجموعه، رسالهِٔ نورڭ خاص طلبهلرينه بلكه أخصِّ خواصّه مخصوص اولديغى حالده و بنم وفاتمدن صوڭره إنتشارينه مساعده اولماسيله برابر؛ شيمدى مذكور حادثهنڭ سببيله هركسه دگل، بلكه أهلِ إنصاف و رسالهِٔ نورله علاقهدار و طلبهلرندن بولونانلره و خاصلردن بر قاچ شاكردڭ تنسيبيله گوستريلهبيلير فكريله يازدق. شيمدى ايسه، ايكى سنه ايكى محكمه تدقيقدن صوڭره بزه إعاده ايديلمهسندن نشرينه مجبور اولدق.
— 14 —
ايكنجى نقطه:بو رساله باشدن آشاغىيه قدر بر تك نتيجهيه باقييور. بيڭه ياقين أمارهلرله، رسالهِٔ نورڭ مقبوليتنه بر إمضا باصيلديغنى إثبات ايدييور. بويله بر تك دعوايه بو درجه كثرتلى و آيرى آيرى جهتلرده بيڭلر أمارهلر و ايمالر اونى گوسترمسى علم اليقين دگل، بلكه عين اليقين، بلكه حقّ اليقين درجهسنده او دعوايى إثبات ايدر.
اوچنجى نقطه:بو رسالهيى مطالعه ايدن ذاتلر، اينجهدن اينجهيه، خصوصًا جفرى حساباتنه مشغول اولمغه لزوم يوق؛ بر قسمى آڭلاشيلمسه ده ضررى يوق. هم عمومنى اوقومق ده لازم دگل. هم كرامتِ غوثيهنڭ آخرنده، شاملى حافظ توفيقڭ فقرهسندن باشلايوب آخره قدر مطالعهدن صوڭره و باشدهكى مقدّمهيى اوقودقدن صوڭره (حاشيه): كتابڭ برنجى و يدنجى قسملرينى اوقودقدن صوڭره. ايستديگى پارچهيى اوقوسون.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
شاملى حافظ توفيقڭ فقرهسى
بِاسمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
مقدّمه:معلوم اولسون كه: "زبدة الرسائل عمدة الوسائل" نامنده قطب العارفين ضياء الدّين مولانا شيخ خالد (قُدِّسَ سِرُّهُ)نڭ مكتوبات و رسائلِ شريفهلرندن مقتبس نصايحِ قدسيهنڭ ترجمهسنه دائر بر رسالهيى اون اوچ سنه مقدَّم، بروسهده خواجه حسن أفنديدن آلمشدم. ناصلسه مطالعهسنه موفّق اولامامشدم. تا بوگونلرده كتابلريمڭ ايچريسنده بر شى آراركن أليمه گچدى. ديدم: "بو حضرتِ مولانا خالد، استاديمڭ همشهريسيدر. هم إمامِ ربّانيدن صوڭره، طريقِ نقشينڭ أڭ مهمّ قهرمانيدر. هم طريقِ خالديهِٔ نقشيهنڭ پيريدر." رسالهيى مطالعه ايدركن حضرتِ مولانانڭ ترجمهِٔ حالنده شو فقرهيى گوردم:
— 15 —
أصحابِ كتبِ ستّهدن إمامِ حاكم مستدركنده و أبو داود كتابِ سُنَننده، بيهقى شعبِ ايمانده تخريج بيوردقلرى:
اِنَّ اللّٰهَ يَبْعَثُ لِهٰذِهِ الْاُمَّةِ عَلٰى رَاْسِ كُلِّ مِاَةِ سَنَةٍ مَنْ يُجَدِّدُ لَهَا دِينَهَا
يعنى "هر يوز سنهده جنابِ حق بر مجدّدِ دين گوندرييور." حديثِ شريفنه مظهر و ماصدق و مُظْهرِ تام اولان مولانا الشّهير قطب العارفين، غوث الواصلين، وارثِ محمّدى، كامل الطريقة العلية و المجدّدية خالد ذو الجناحيْن قُدِّسَ سِرُّهُ.. إلخ...
صوڭره تاريخچهِٔ حياتنده گوردم كه، تولّدى (١١٩٣) تاريخندهدر. صوڭره گوردم كه، (١٢٢٤) تاريخنده سلطنتِ هندڭ پاىتختى اولان جهانآباده داخل اولمش. طريقِ نقشى سلسلهسنه گيروب مجدّديته باشلامش.
صوڭره (١٢٣٨) ده، أهلِ سياستڭ نظرِ دقّتنى جلب ايدوب، وطننى ترك ايدهرك ديارِ شامه هجرتله گيتمشدر. هم ايچنده گوردم كه، حضرتِ مولانانڭ (قس) نسلى، حضرتِ عثمان بن عفّان رضى اللّٰه عنهه منسوبدر.
صوڭره گوردم كه؛ ترجمهِٔ حالنده إستعدادِ فطرى و قابليتِ خارقه ايله، سنّى يگرمىيه بالغ اولمادن أوّل أعلمِ علماءِ عصر و علّامهِٔ وقت اولمش. سليمانيه قصبهسنده تدريسِ علوم ايله إشتغال أيلهمشدر.
صوڭره استاديمڭ تاريخچهِٔ حياتنى دوشوندم. باقدم، درت مهمّ نقطهده توافق ايدييورلر:
برنجيسى:حضرتِ مولانا (١١٩٣) ده دنيايه گلمش. استادم ايسه عربى (١٢٩٣) ده، تام مولانا خالدڭ يوز سنهسى ختام بولدقدن صوڭره دنيايه گلمش.
ايكنجيسى:حضرتِ مولانانڭ (قس) تجديدِ دين مجاهدهسنه باشلانغيجى و مقدّمهسى، هندستانڭ پاىتختنه (١٢٢٤) ده گيرمش. استاد ايسه عينًا يوز سنه صوڭره، (١٣٢٤) ده عثمانلى سلطنتنڭ پاىتختنه گيرمش، مجاهدهِٔ معنويهسنه حاضرلانمش.
— 16 —
اوچنجيسى:أهلِ سياست، حضرتِ مولانانڭ فوق العاده شهرتندن توهّم ايدهرك ديارِ شامه نقل ايتديرلمهسى (١٢٣٨) ده واقع اولمشدر. استاد ايسه عينًا يوز سنه صوڭره (١٣٣٨) ده آنقرهيه گيدوب، اونلرله اويوشامايوب؛ اونلرى ردّ ايدهرك، كوسهرك تكرار وانه گيدوب، بر طاغده إنزوا ايدركن (١٣٣٨) سنهسنى متعاقب، شيخ سعيد حادثهسنڭ وقوعى مناسبتيله أهلِ سياستڭ وهمنه طوقونمش، اوندن قورقهرق بوردور و إسپارطه، قسطمونى، آفيون ولايتلرنده سكزر سنه، يگرمى بش سنه إقامت ايتديرلمش.
دردنجيسى:حضرتِ مولانا، ياشى يگرمىيه بالغ اولمادن أوّل علّامهِٔ زمان حكمنده، فُحولِ علمانڭ اوستنده گورونمش، درس اوقوتمش. استاد ايسه، تاريخچهِٔ حياتنى گورنلره و بيلنلره معلومدر كه؛ اون درت ياشنده إجازت آلوب أعلمِ علماءِ زمانه قارشى معارضهيه گيريشمش، اون درت ياشنده ايكن، إجازت آلمغه ياقين طلبهلرى تدريس ايتمشدر.
هم حضرتِ مولانا، نسلًا عثمانلى اولديغى و سنّتِ سنيهيه بتون قوّتيله چاليشديغى گبى، استادم قرآنِ حكيمه خدمت نقطهسنده، مشربًا حضرتِ عثمانِ ذى النّوريْنڭ آرقهسنده گيدوب، حضرتِ مولانا (قس) گبى، رسالهِٔ نور أجزالريله (بتون قوّتيله) سنّتِ سنيهنڭ إحياسنه چاليشدى.
ايشته بو درت نقطهدهكى توافقات، تام يوز سنه فاصله ايله رسالهِٔ نورڭ تقويهِٔ دين خصوصندهكى تأثيراتى؛ حضرتِ مولانانڭ (قس) طريقِ نقشيه واسطهسيله خدمتى گبى عظيم گورونويور.
(حاشيه): حضرتِ مولانا (قس) ميليونلر أتباعلرينڭ إتّفاقيله مجدّددر و باشدهكى حديثِ شريفڭ بر ماصدقيدر. و مادام تام يوز سنه صوڭره، درت مهمّ جهتله توافقله برابر رسالهِٔ نور عين وظيفهيى گورويور. ديمك نصِّ حديث ايله، رسالهِٔ نور أجزالرى تجديد و تقويهِٔ دين وظيفهسنى گورويورلر.
— 17 —
استادم كندينه عائد مدح و ثنايى قبول ايتمييور. فقط رسالهِٔ نور قرآنه عائد اولوب، مدح و ثنا قرآنڭ أسرارينه عائددر. يالڭز استادمله حضرتِ مولانانڭ بر قاچ فرقى وار:
برنجيسى:حضرتِ مولانا، ذو الجناحيْندر. يعنى هم قادرى، هم نقشى طريقت صاحبى ايكن، نقشيلك طريقتى اونده داها غالبدر. استادم بِالعكس قادرى مشربى و شاذلى مسلگى اونده داها زياده حكم ايدييور. بن استادمدن ايشيتدم كه: حضرتِ مولانا (قس) هندستاندن طريقِ نقشىيى گتيرديگى وقت، بغداد دائرهسى شاهِ گيلانىنڭ (قس) بَعْدَ الْممات حياتده اولديغى گبى، تصرّفنده ايدى. حضرتِ مولانانڭ (قس) معنًا تصرّفى جاىِ قبول گورهمدى. شاهِ نقشبندله (قس) إمامِ ربّانينڭ (قس) روحانيتلرى بغداده گلوب شاهِ گيلانىنڭ زيارتنه گيدهرك رجا ايتمشلر كه: "مولانا خالد (قس) سنڭ أولادڭدر، قبول ايت!" شاهِ گيلانى (قس)، اونلرڭ إلتماسنى قبول ايدهرك مولانا خالدى قبول ايتمش. اوندن صوڭره بردن مولانا خالد (قس) پارلامش. بو واقعه؛ أهلِ كشفجه واقع و مشهود اولمشدر. او حادثهِٔ روحانيهيى، او زمان أهلِ ولايتڭ بر قسمى مشاهده ايتمش، بعض ده رؤيا ايله گورمشلر. (استاديمڭ سوزى بوراده تمام اولدى.)
ايكنجى فرق شودر كه:استادم كندى شخصيتنى مرجعيتدن عزل ايدييور. يالڭز رسالهِٔ نورى مرجع گوسترييور. حضرتِ مولانانڭ (قس) شخصيتى ايسه؛ قطب الإرشاد، مرجع الخاص و العام اولمشدر.
اوچنجى فرق:حضرتِ مولانا (قس) ذو الأجنحهدر. فقط زمانڭ مقتضاسيله سنّتِ سنيهيه چوق قوّت ويرمكله برابر (علمِ طريقتى أساس طوتمق جهتيله) طريقتى داها زياده طوتمش، او نقطهده صرفِ همّت ايتمش. استادم ايسه شو دهشتلى زمانڭ مقتضاسيله علمِ حقيقتى و حقائقِ ايمانيه جهتنى إلتزام ايدهرك، طريقته اوچنجى درجهده باقمشلر.
— 18 —
الحاصل:باشدهكى حديثِ شريفڭ "هر يوز سنه باشنده دينى تجديد ايدهجك بر مجدّد گوندرييور" وعدِ إلٰهيسنه بناءً، حضرتِ مولانا خالد، أكثر أهلِ حقيقتجه بيڭ ايكى يوز سنهسنڭ يعنى اون ايكنجى عصرڭ مجدّديدر. مادام تام يوز سنه صوڭره، عينًا درت جهتده توافق ايدهرك رسالهِٔ نور أجزالرى عين وظيفهيى گورمشدر. قناعت ويرر كه (نصِّ حديثله) رسالهِٔ نور تجديدِ دين خصوصنده بر مجدّد حكمندهدر.
بنم استادم دائما دييور كه: "بن بر نفرم، فقط مشير خدمتنى گورويورم. يعنى قيمت بنده دگل. بلكه قرآنِ حكيمڭ فيضندن ترشّح ايدن رسالهِٔ نور أجزالرى، بر مشيريتِ معنويه خدمتنى گورويور."
استاديمى قيزديرمامق ايچون شخصنى ثنا ايتمييورم.
شاملى حافظ توفيق
٭ ٭ ٭
رأفت بك و خسرو و رشدى گبى رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ رسالهِٔ نور بركتنه إشارت ايدن بولدقلرى بر توافقِ لطيفدر.
رسالهِٔ نورڭ إسپارطهيه نه درجه رحمت اولديغنه دلالت ايدن بر توافقاتِ عجيبه:
رسالهِٔ نورڭ مظهر اولديغى عناياتڭ كلّيتندن مهمّ بر فردى ده شودر كه: إسپارطه ولايتى سكز سنهدن بَرى رسالهِٔ نورڭ مؤلّفنى سينهسنده صاقلامشدى و بارلا گبى شيرين بر ناحيهسنده (جنابِ حقّڭ لطف و كرميله) محافظه ايتمشدى. بو مدّت ظرفنده يواش يواش إنتشار ايدن رسالهِٔ نوردن بيڭلر آدم إسپارطهده ايمانلرينى تقويه ايتديلر. بِالخاصّه گنجلر پك چوق إستفاده و إستفاضه ايتدى.
وقتا كه، استاديمزڭ بارلا گبى لطيف و شيرين بر محلدهكى صيقنتيلى و پك آجيقلى و أڭ قاتى قلبلرى آغلاتان إشكنجهلى أسارتى بيتدى. رسالهِٔ نورڭ مؤلّفى اولان
— 19 —
استاديمزڭ نظرى جنابِ حقّڭ عنايتيله إسپارطهيه متوجّه اولدى. أوهامه دوشن بعض ظالم أهلِ دنيانڭ تشبّثكارانه حركاتِ ظاهريهسى بر سببِ عادى اولارق، استاديمز إسپارطهيه گتيريلدى.
فقط استاديمزڭ تشريف ايتديگى زمان، ياز موسمنڭ أڭ حرارتلى زمانى ايدى. ياغمورلر كسيلمش، إسپارطهيى إسقا ايدن صولر آزالمش، بر قسمِ مهمّنڭ منبعى كسيلمش؛ آغاجلر صارارمغه، اوتلر قورومغه، چيچكلر بوروشمغه باشلامشدى.
رسالهِٔ نورڭ أڭ زياده إنتشار ايتديگى محل إسپارطه ولايتى اولديغى ايچون رسالهِٔ نور حقّندهكى عناياتِ ربّانيهيى پك ياقينده تماشا ايدن رسالهِٔ نورڭ شاكردلرى اولان بزلر، عجيب بر واقعهيه داها شاهد اولدق.
بو حادثه ايسه: رسالهِٔ نور مؤلّفنڭ إسپارطهيه تشريفنى متعاقب بر عصر ايچنده بر ويا ايكى دفعه وقوعه گلن، بو ياز موسمندهكى ياغمورڭ كثرتله ياغماسى اولمشدر. پك خارقه بر صورتده ياغان بو ياغمور إسپارطهنڭ هر طرفنى تمامًا إسقا ايتمش، نباتاته يڭيدن حيات بخش ايديلمش؛ باغلر، باغچهلر باشقه بر لطافت كسب ايتمش؛ أكثريسى همان همان زراعتله إشتغال ايدن خلقڭ يوزلرى (رسالهِٔ نورڭ نائل اولديغى عنايتدن و بركتندن اولان بو ياغموردن إستفاده ايدهرك) گولمش، روحلرى إنبساط ايتمشدى. جنابِ حق كمالِ رحمتيله، بو ياز موسمنڭ بو شدّتلى و حرارتلى وضعيتنى، بهارڭ أڭ لطافتلى، أڭ شيرين و أڭ خوش وضعيتنه تبديل ايتدى. گويا رسالهِٔ نور يوز اون طوقوز پارچهسيله، مؤلّفى اولان استاديمزه بر طرفدن خوش آمدى ايتمك و محزون اولان قلبنه تسلّى ويرمك و غمناك روحنى تطييب ايتمك و ديگر طرفدن ده، سكز سنهدن بَرى ياشاديغى بارلايى اونوتديرمق و او محتشم چنار آغاجنى و دوستلرينى و علاقهدار اولديغى شيلردن گلن فراق حزننى خاطرلاتمامق ايچون، جنابِ حقدن يوز اون طوقوز رسالهنڭ أليله، يوز اون طوقوز بيڭ كلمهلرى ديليله دعا ايتدى، ياغمور ايستدى. جنابِ حق اويله بركتلى بر ياغمور إحسان ايتدى كه، بر مِثلى طقسان اوچ
— 20 —
تاريخنده ياغديغنى إختيارلريمزدن ايشيدييورز كه؛ بو تاريخ، استاديمزڭ تاريخِ ولادتنه تصادف ايتمكله برابر، بو عمومى حادثهِٔ رحمت اولان كثرتلى ياغمور، خصوصى بر صورتده رسالهِٔ نوره باقديغنه بر دليلى ده شودر كه:
رسالهِٔ نورڭ نشرينه واسطه اولان استاديمز گلديگى گون، إسپارطهيى غايت حرارتلى و ياغمورسزلقدن توز طوپراق ايچنده گورمش. بارلا گبى بر يايلادن گلوب بويله بر يرده طايانهميهجغم، دييه تلاش ايدييوردى. اوچنجى و دردنجى گونى باغچهلرى قسمًا گزديگى وقت، سبزه و اوت و چيچكلرڭ صوسزلقدن بوروشدقلرينى گورهرك غايت متأثّرانه صو ايستهيور، ياغمور طلب ايدييوردى. آرقداشمز اولان بكر بگدن (دگرمنلرى چويرن صويى گوسترهرك) "إسپارطهنڭ صويى بو قدر ميدر؟" دييه صورمشدى. بكر بك جواب ويردى: "گولجگڭ صويى كسيلمش، گلمييور. إسپارطهنڭ درتده برينى صولايان بو صودن باشقه يوقدر." ديدى.
استاديمزڭ إسپارطهده چوق طلبهلرى بولونديغندن، روحًا ياغمورڭ گلمهسنى ايستهيوردى. عين گونده اويله بر ياغمور گلدى كه، أللى سنهدن بَرى إسپارطه بويله حادثهيى گورمهمش. او ياغمور يوزده طقسان طوقوز منفعت ويرمشدر. بوندن آڭلاشيلييور كه، او توافق تصادفى دگل؛ بو رحمت، إسپارطهيه رحمت اولان رسالهِٔ نوره باقييور. ِللّٰه الحمد. بو كرمِ إلٰهى نتيجهسى اولارق استاديمز، "بڭا بارلايى اونوتديردى. اونوتهميهجغم بر شى وارسه، او ده (هر يرده اولديغى گبى) بارلاده بولونان جدّى دوست و طلبهلرمدر." دييور.
مصطفى، لطفى، رشدى، خسرو، بكر بك، رأفت (رح)
٭ ٭ ٭
— 21 —
رسالهِٔ نور بركتنه عائد ياغمور حادثهسنى تأييد ايدن مهاجر حافظ أحمد، سليمان، مصطفى چاوش و بكر بك و شمعىنڭ (رح) بر فقرهسيدر.
(إسپارطهدهكى قارداشلرينڭ فقرهسندهكى دعوايى إثبات ايدن قوّتلى ايكى دليلى گوسترييور.)
رأفت بك و خسرو گبى قارداشلريمزڭ خارقه بر صورتده ياغان عمومى ياغمور ايچنده رسالهِٔ نور بركتنه خصوصى باقديغنه، قناعتمز گلييور. چونكه گوزيمزله ياغمور حادثهسنڭ، خصوصى بر شكلده خدمتِ قرآن و رسالهِٔ نوره باقديغنى ايكى صورتله گوردك.
برنجى صورت:رسالهِٔ نورڭ واسطهِٔ نشرى اولان استاديمزڭ جامعى سدّ ايديلدى. رسالهِٔ نورى يازاجق خارجدهكى طلبهلرينڭ ياننه گلمهلرى منع ايديلديگى هنگامده قوراقلق باشلادى. ياغموره إحتياجِ شديد اولدى. صوڭره ياغمور باشلادى، هر طرفده ياغدى. يالڭز قرهجه أحمد سلطاندن إعتبارًا، بر دائره ايچنده قالان بارلا منطقهسنه ياغمور گلمدى. استاديمز بوندن پك متأثّر اولارق دعا ايدييوردى. صوڭره ديدى كه: "قرآنڭ خدمتنه سد چكيلدى، بو كويدهكى مسجديمز قپاندى. بونده بر أثرِ عتاب وار كه، ياغمور گلمييور. اويله ايسه، مادام قرآنڭ عتابى وار. يٰس سورهسنى شفاعتجى ياپوب قرآنڭ فيضنى و بركتنى ايستهيهجگز." استاديمز، مهاجر حافظ أحمد أفندىيه ديدى كه: "سن قرق بر ياسينِ شريف اوقو." مهاجر حافظ أحمد أفندى (رح) بر قامشه اوقودى. او قامشى صويه قويديلر. داها ياغمور علامتى گورونمزكن، ايكندى نمازى وقتنده، استاديمز دائما إعتماد ايتديگى بر خاطرهسنه بناءً مهاجر حافظ أحمد أفندىيه (رح) سويلهدى كه: "يٰسلر طلسمى آچدى، ياغمور گلهجك."
عين گيجهده أوّلجه ياغمهديغى بارلا دائرهسى ايچنه اويله ياغدى كه، استاديمزڭ اوطهسنڭ آلتندهكى چوبان أحمدڭ باغچهسندهكى ديوار ياغموردن ييقيلدى.
— 22 —
حالبوكه قرهجه أحمد سلطانڭ آرقهسنده و دڭز كنارنده باليق آولامقله مشغول اولان شمعى ايله آرقداشلرى بر طامله ياغمور گورمديلر.
ايشته بو حادثه، قطعيًا دلالت ايدييور كه؛ او ياغمور، خدمتِ قرآن ايله مناسبتداردر. او رحمتِ عامّه ايچنده بر خصوصيت وار. سورهِٔ يٰس آناختار و شفاعتجى اولدى و ياغمور كافى مقدارده ياغدى.
ايكنجى صورت:قوراقلق زماننده، يگرمى اوتوز گون ايچنده ياغمور بارلايه ياغمهمشكن، يوقوش باشى چشمهسى ياپيلديغى بر زمانده منبعنه ياقين استاديمز و بز (يعنى، سليمان، مصطفى چاوش، أحمد چاوش، عبّاس محمد... فلان) برابر جماعتله نماز قيلدق. تسبيحاتدن صوڭره دعا ايچون ألمزى قالديردق، استاديمز ياغمور دعاسى ايتدى. قرآنى شفاعتجى ياپدى. بردن او گونش آلتنده، هر بريمزڭ أللرينه يدى سكز طامله ياغمور دوشدى. ألمزى اينديردك، ياغمور كسيلدى. جملهمز بو حاله حيرت ايتدك. او وقته قدر يگرمى اوتوز گوندر ياغمور گلمهمشدى. يالڭز او ياغمور دعاسى آننده دعا ايدن هر أله، يدى سكز طامله دوشمهسى گوسترييور كه، بونده بر سرّ وار. استاديمز ديدى كه: "بو بر إشارتِ إلٰهيهدر. جنابِ حق معنًا دييور كه: بن دعايى قبول ايدييورم، فقط شيمدى ياغمور ويرمييورم." ديمك صوڭره سورهِٔ يٰس شفاعت ايدهجك. و نتهكيم ده اويله اولمشدر.
الحاصل:إسپارطهدهكى قارداشلريمزڭ عمومى رحمت ايچندهكى رسالهِٔ نورڭ بركتنه دائر دعوا ايتدكلرى خصوصيتى، شو ايكى قوّتلى دليل ايله تصديق ايدييورز.
شمعى، مصطفى چاوش، بكر بك، مهاجر حافظ أحمد، سليمان (رح)
٭ ٭ ٭
— 23 —
صداقتده مشهور اولان بارلالى سليمانڭ وظيفهِٔ صداقتنى تماميله ياپان إسپارطه سليمانى رشدينڭ بر فقرهسيدر.
عزيز استادم!
قارداشلريمڭ يگرمى يدنجى مكتوبه گيرن فقرهلرينى، كندى فكريمه و حسّياتمه موافق بولديغمدن، اونلر بو نقطهِٔ نظردن كندى فقرهلرمدر دييه باشقه فقره يازمغه لزوم گورمدم. فقط بو آخرلرده رسالهِٔ نورڭ كرامتنه تماس ايدن بعض حادثهلر بنمله ده مناسبتدار اولارق وجوده گلديگندن، اوندن بر إخطار حكمنده ايدى كه، اونلر مناسبتيله بنم ده بر خصوصى فقرهم قارداشلريمڭ خصوصى فقرهلرى ايچنه گيرسين دييه او حادثهلردن بعض لطيف توافقاتى و بعض رؤياىِ صادقهيى و بر قاچ حادثهيى يازييورم.
بو رؤيالر، بربرينه ياقين و بر قاچ گون ظرفنده گورولمش و حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلام ايچنده بولونديغى جهتله، رؤياىِ صادقهدر. چونكه حديثجه ثابتدر كه، پيغمبر عليه الصلاة والسلام گورولن رؤياده شيطان او رؤيايه قاريشهمييور. بو رؤياىِ صادقهدن هر برى، (گرچه رؤيادر، دليل و حجّت اولاماز) فقط هر برينڭ عين مئالده إتّفاقلرى، بر مژده ويرييور و رسالهِٔ نورڭ مقبوليتنه و حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلامڭ دائرهِٔ رضاسنده بولونديغنه بزلره قناعت ويرييور. أزجمله:
برنجيسى:رسالهِٔ نور شاكردلرندن رضا گورويور: حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلام، جامعده حضرتِ أبو بكر الصدّيق رضى اللّٰه عنهه أمر ايدييور: "چيق خطبه اوقو." أبو بكر الصدّيق قوشارق منبرڭ أڭ يوقارى باصامغنه قدر چيقار، خطبه اوقور. خطبه ايچنده جماعته دير كه: "بو سويلهديگم حقيقتلرڭ ايضاحاتى يگرمى طوقوزنجى سوزدهدر."
ايكنجيسى:رسالهِٔ نورڭ شاكردلرندن عثمان نورى دييور كه: رؤيامده، شمائلِ شريفه موافق، غايت نورانى بر صورتده حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلامى
— 24 —
اوطورديغى يره طايانمش بر وضعيتده گوردم. بو آنده بر صدا گلدى كه، حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلامڭ بر ياورى گلييور. قپولر بردن بره كندى كندينه آچيلدى. رسالهِٔ نور ناشرلرينڭ استادى اولان ذات ايچرىيه گيردى. حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلام، استاديمزه شفقتكارانه بر إلتفات گوسترهرك، طايانديغى وضعيتدن طوغرلدى. بن ده آغلايهرق اوياندم.
اوچنجيسى:رسالهِٔ نور شاكردلرينه كوشكنى تخصيص ايدن شكرى أفنديدر. رؤياده اوڭا دييورلر كه: "سنڭ او كوشكنه حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلام گلمش." او ده قوشارق گيدوب، حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلامى چوق نورانى و سرورلى بر حالده بولوب زيارت ايتمش.
دردنجيسى:رسالهِٔ نور شاكردلرندن نظمىدر. رؤياسنده اوڭا دييورلر كه: "رسالهِٔ نور شاكردلرى ايمانسز ئولمزلر، قبره ايمان ايله گيررلر."
بو رؤيالر حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلام ايله مناسبتدار اولمق جهتيله، او رؤيالر زماننده "معجزاتِ أحمديه رسالهسى" مناسبتيله لطيف و كوچك بر ايكى توافقڭ لطائفنى ذكر ايدهجگم. شويله كه:
رسالهِٔ نور أجزالرندن بر قاچ وجهله كرامتى گورولن، معجزاتِ أحمديهيه دائر اون طوقوزنجى مكتوبڭ تصحيحى زماننده، يدى معجزاتِ أحمديهيه (عصم) مظهر يدى چوجغڭ بحثنه گلديگى وقتده، مليحه إسمنده يدى ياشندهكى قيزم، اومولمدق بر وقتده خانهمدن چيقوب استاديمڭ اوطورديغى كوشكه گلدى، او يدى چوجق بحثنى معصومانه چوجقجهسنه ديڭلهمگه باشلادى. چاى ايچمهسنى چوق سَوْديگى حالده، كندينه ويريلدى، چوجقلرڭ بحثى بيتنجهيه قدر ايچمهدى.
او ساعتدن اون دقيقه أوّل، هم اون طوقوزنجى مكتوب، هم معراج رسالهسى آيرى آيرى تصحيح ايديلييوردى. اون طوقوزنجى مكتوبڭ يوز أللى صحيفهسى ايچنده بر تك صحيفهده قورو ديرگڭ آغلاماسندن بحث وار. معراج رسالهسنده آلتى يوز
— 25 —
سطردن بر تك سطر اوندن بحث ايدر. مختلف طرزلرده، مختلف وقتده، مختلف آدملر، مختلف كتابلرده بردن بر تك سوزى سويلهدكلرينى بن ايشيتدم. او ده، قورو ديرگڭ آغلامهسى ايدى. هر برى ايكى كيشيدن عبارت ايكى قسم تصحيحجيلر، عين كلمه اوستندهدرلر، او كلمهيى سويلهيورلردى. بن حيرت ايله ديدم: "ايكى طرف ده بر كلمهيى سويلهيورسڭز." صوڭره باقدق. معراجڭ تصحيحى عين كلمهيه گلديگى گبى، اون طوقوزنجى مكتوبڭ تصحيحى ده عين كلمه اوزرندهدر. بز حاضر اولانلر شبههمز قالمادى كه، يدى ياشنده مليحهنڭ يدى چوجق بحثنه توافقى و بو ايكى قسم مصحّحلرڭ عين كلمهده إتّفاقلرى، او معجزاتِ أحمديه بحثنڭ بر كرامتنڭ بر شعاعيدر.
ينه پيغمبر عليه الصلاة والسلامڭ مكتوبيله مناسبتدار اوچنجى بر توافق: ميلاسدن گلن و اورايه گوندريلن كتابلرڭ ليستهسنى بر سببه بناءً صاقلامق لازم گلمشدى. استادم، بو ليستهيى صاقلامق ايچون بڭا ويرديگنى بيلييورمش. بر گون او ليستهيه لزوم اولاجغنى دوشونهرك، بندن ايستيهجكدى. فقط ايستهمهمشدى. او گيجه قالقار، او ليستهيى سجّادهسنڭ ياننده گورور، حيرت ايدر. بو صاقلانديغى يردن چيقوب، ناصل بوراده بولونسون؟ صباحلين بندن صورويور. "بن گتيرمدم، خبرم يوق" ديدم. ذاتًا گيجه ياننه چيقمامشدم. بونده بر معنا وار. بز دوشوندك، عين گون ميلاسدن ليستهيه گوره كتاب ايستهمگه بر حق قزانمق ايچون، حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلامڭ، مصر عزيزى مُقَوْقِسه يازديغى مكتوب، أسكى مصرليلره عائد كتابلر ايچنده بولونهرق إستانبوله گوندريلمش. بو مكتوبڭ فوطوغرافله آلينان عيننڭ بر صورتى، او گيجهنڭ گوندوزنده بزه گلدى، او گيجهكى ليسته حادثهسنه توافق ايتدى. بونده شبههمز قالمادى كه، صاقلى اولان او ليستهنڭ كندى كندينه اوراده بولونماسى، بو مكتوبِ نبويهنڭ گلمهسنه بر إستقبال و بر إشارت ايدى.
ايشته او گونلرده حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلام رؤياده رسالهِٔ نورله مناسبتدار گورولمهسى و مكتوب ده عين وقتده گلمهسى، او گونلرده تأليف ايديلن خستهلره
— 26 —
عائد يگرمى بش دواءِ معنويهيى بيان ايدن يگرمى بشنجى لمعه و إقتصاده عائد اون طوقوزنجى لمعه و اونلرڭ عقبنده إختيارلره عائد يگرمى آلتى رجايى بيان ايدن يگرمى آلتنجى لمعهنڭ تأليف زمانلرينه توافق ايتمهسى شبهه بيراقمييور كه؛ بو اوچ رساله، حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلامڭ مقبوليتنه مظهر اولمش.
ينه رسالهِٔ نورله مناسبتى تحقّق ايدن حادثهلردن بريسى ده شودر كه: رسالهِٔ نورڭ إسپارطهيه مدارِ بركت اولديغنى چوق أمارهلرله گوردك و گورويورز. أزجمله:
شكرى أفندى هم كندى كوشكنى، هم مرحوم قارداشى نورى أفندينڭ كوشكنى رسالهِٔ نورڭ درس و تأليفنه ويرديگى بر زمانده، اونڭ شهردهكى أوينه متّصل بيوك بر خاليچه بناسى آتش آلدى. بتون او بيوك بنا يانديغى حالده، شكرى أفندينڭ أوينه سرايت ايتمدى، حتّى يانان خاليچه بناسنڭ مشتملاتندن اولوب، خاليچه بناسى ايله شكرى أفندينڭ خانهسنه بتيشيك اولان أخشاب اودونلق دخى يانمادى. بو وضعيتى گورن هركس حيرت ايچنده قالدى. فقط رسالهِٔ نور ايله علاقهلرى اولانلرڭ شبههلرى قالمادى كه؛ شكرى أفندى رسالهِٔ نورڭ تأليفنه بو ايكى كوشكى ويرديگى ايچون، اونڭ بركتيله خارقه بر صورتده هم كندى خانهسى، هم مرحوم قارداشنڭ خانهسى او مدهش يانغيندن قورتولدى.
هم رسالهِٔ نور يازڭ ناصلكه بيوك بر ياغمور و رحمته سبب اولديغى دليللرله بيان ايديلوب، غوثِ گيلانىنڭ (قس) كرامتنه دائر رسالهده قيد ايديلن حادثه رسالهِٔ نورڭ بر كرامتى اولديغى گبى؛ بو سنهكى قيشده رسالهِٔ نورڭ مركزِ فعاليتى، بارلادن إسپارطهنڭ باغلرينه نقل ايديلمش ايدى. باغلرده صوغوق و فورطنه، شهردن چوق شدّتلى اولويوردى. بو شدّتلى قيشده رسالهِٔ نورڭ درسى تعطيل اولمامق و ناشرى ده طايانهبيلمك ايچون، بر أثرِ رحمت اولارق بو سنهنڭ قيشى غايت معتدل گچدى. أوت هركس بيلييور كه، شيمدىيه قدر بويله معتدل و بعض گونلرى يازه بڭزر طرزده بر
— 27 —
قيش، بو ياقين زمانلرده گورولمهمشدى. ايشته بوگون، يڭى مارت اون ايكى، أسكى شباط يگرمى يديدر. ستّهِٔ ثَوْر دينيلن فورطنهلى آلتى مشهور گونڭ اوچنجى گونى اولان بوگون، نَوْروز گونى گبى آچيقدر، گوزلدر. ناصلكه رسالهِٔ نورڭ بركتى يوزندن رحمتِ إلٰهيه ياز اورتهسنده بر بهار گتيرديگنى قناعت ويرهجك أمارهلر ايله گورمشدك؛ اويله ده بو قيش اورتهسنده رسالهِٔ نورڭ بركتى يوزندن بر گوز موسمى اولماسنه بر وسيله اولديغنه قناعت ايتدك.
هم رسالهِٔ نور أجزاسندن إقتصاد رسالهسنڭ تأليفنه چوق ياقين بر زمانده، استاديمڭ معيشتندهكى إقتصادى إفراط درجهسنه گيرمشدى. بن و خسرو و داها ديگر آرقداشلريمز بتون بيلييورز كه: استاديمزڭ خسته اولماديغى حالده بتون رمضانده يديگى غدايى حساب ايتدك، بر تك فرنجه أكمگى، ياريم اوقّه كيسه يوغردى، يوز أللى درهم پرنج ايدى. بز تخمين ايتدك كه، يگرمى درت ساعتده اوچ خرما دانهسى قدر غدا ايله كلفتسز إداره ايتدى. فضلهيه إشتهاسى اولماديغى ايچون يمييوردى. بو حال، رمضاندن صوڭره اوڭا يازديريلاجق اولان إقتصاد رسالهسنڭ بركتنه و مباركيتنه و كرامتنه بر إشارت ايدى.
و بر ده رسالهِٔ نورڭ تقويهِٔ دين حقّنده خدمتنه إشارت ايدن بر ديگر حادثه شودر كه: إسپارطهنڭ مهمّ بر عالمنڭ، تقريبًا اوتوز قرق سنه أوّل يازديغى إستقباله دائر قصيدهسنڭ فقرهلرى، رسالهِٔ نوره تام توافق ايدييور و رسالهِٔ نورى گوسترييور. شويله كه:
اللّٰه رحمت ايتسين و قبرى پرنور اولسون، طوپال شكرى أفندى نامنده أهلِ قلب و إسپارطهنڭ بر مدارِ فخرى اولان ذاتڭ كرامتكارانه بوراجه مشهور بر شعرينى گوردم، گتيروب آرقداشلريمه گوستردم. ديدم: بو ذات بو ضلالتلى زمانمزدن بحث ايتديگى گبى، بر فقرهسى ده حربِ عموميدن بحث ايدييور گبى گورونويور. چونكه بو شعرنده دييور:
— 28 —
"آفرين چرخه كه، چاتديردى قودوزى قودوزه."
يعنى، بتون دنيا كافرلرينى بربرينه مسلّط ايتديردى. و ايكى سطر صوڭره ينه دييور:
"سُوقِ عصر ايچره بتون داد سِتَدْ، كفر ضلال
مشترى قالمادى، دين ايندى اوجوزدن اوجوزه."
يعنى او عصرڭ چارشوسنده آليش ويريش دينسزلك ألنده اولاجق، دينسزلك حكم ايدهجك، دين غايت اوجوزه دوشهجك و إسلامڭ شعائرى گيزلنهجك. صوڭره دييور:
"شكريا بيلمزم أسرارِ غيبدن امّا
يا ايلرى، يا گرى، تقريب ايدرم اوچ اوتوزه."
كندى تفسير ايدييور، يعنى اوتوز اوچه. شدّتلى قافيهسنى مراعات ايچون، اوتوز اوچ يرينه "اوچ اوتوز" ديمشدر. هم حربِ عمومىيه إشارت ايتديگى فقرهسيله، "دينسزلك دستورلرى، قانونلرى، او عصر چارشوسنده حكم ايتديگى..." فقرهسنڭ اورتهسنده شويله دييور:
"ايريش أى عونِ شريعت (حاشيه-١): شريعت جفرله طوقوز يوز سكسان (٩٨٠) ايدر. رسالت النور دخى اَلنُّور دهكى لام أصلى لام اولسه جفرله طوقوز يوز يتمش سكز (٩٧٨) ايدوب ايكى فرقله توافق ايدر. ايريش أى محيى الدين!
ألمِ ريشِ (حاشيه-٢):: ريش: جريحه، ياره ديمكدر. جفا سينهدن ايريشدى ئوزه."
شيمدى بنم قناعتم گلييور كه، بو ذات، اوتوز اوچ سنهسندن صوڭره رسالهِٔ نورى إسپارطهنڭ إمدادينه چاغيرييور. "أى عونِ شريعت! أى محيى الدين يتيش!" دييور.
— 29 —
يعنى وفاتندن تقريبًا اوتوز اوچ سنه صوڭره شريعته و دينڭ شعائرينه، إسپارطهيه يتيشهجك بر نورى چاغيرييور. جنابِ حق دعاسنى قبول ايتمش كه، وفاتندن اوتوز قرق سنه صوڭره رسالهِٔ نور او وظيفهيى گورمش.
طلبهڭز و خدمتكاريڭز
سليمان رشدى
٭ ٭ ٭
رسالهِٔ نورڭ مصادره حادثهسى مناسبتيله إسپارطه سليمانى رشدينڭ، أوّلكى فقرهسنه ذيل اولارق يازديغى بر فقرهسيدر.
رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ مركزى اولان شكرى أفندينڭ كوشكنڭ قومشوسى سكسان ياشنده محترم عليل عثمان چاوش نامنده بر ذات، رسالهِٔ نور ناشرلرينه هجوم زمانندن بر گون صوڭره رؤياسنده گورويور كه: گونش ايله قمر، برابر اولارق كوشكڭ ايچنه گيروب پارلايورلر.
ديگر بر رؤياده كچهجى مصطفى أفندينڭ حفيدى بكر ينه حادثهِٔ أليمهدن بر ايكى گون صوڭره گورويور كه: گونش قبله طرفندن چيقييور. شعاعاتى ايچنده گونش يوزنده رسالهِٔ نور ناشرينڭ صورتى تمثّل ايدوب، عينًا گونشڭ قُرْصنده گورونويور.
هم متديّن بر قادين، ينه حادثهدن صوڭره گورويور كه: سماواتدن مبارك كاغدلر ياغييور. صورييورلر: "بو نهدر؟" رؤياده ديمشلر: "رسالهِٔ نورڭ صحيفهلريدر." يعنى، تعبيرجه رسالهِٔ نور، قرآنڭ تفسيرى اولديغى جهتله، وحىِ سماوى اولان قرآنڭ سماوى و إلهامى بر تفسيريدر. هم ياغمور گبى، إنسانلره كثرتلى بر رحمتدر.
حادثهنڭ وقوعندن أوّل، رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ هر برى بر جسدڭ أعضالرى گبى، بر جهتده او جسده گلن مؤثّر بر عارضهيى بتون أعضانڭ حسّ ايتمهسى نوعندن؛
— 30 —
بو حادثهيى رسالهِٔ نورڭ درت شاكردى، وقوعندن بر ايكى گون أوّل شويله گورديلر: اوچى، يعنى محمد زهدى، خليل روحى، محمد نيازى، رسالهِٔ نور ناشرلرينڭ استادينى وفات ايتمش گورويورلر كه؛ وفات ايسه تعبيرجه رسالهِٔ نورڭ تعطيلنى خبر ويرييور. دردنجيسى: فاضل بك گورويور كه: (حادثهدن بر گون أوّل) رافده كتابلرى قاريشديرر، بعض كتابلرى دوشورور. استاد بڭا حدّت ايدييور، بن ده دييورم: "رأفت دوشوردى." بردن خانهيه پوليسلر طولويورلر، هر شيئى آلييورلر.
هم بوندن يدى بچق آى أوّل رسالهِٔ نور ناشرلرينه گلن أليم پوليسخانهيه چاغيرمه مسئلهسنده رسالهِٔ نورڭ شاكردلرينڭ درت دانهسى (عين حادثهيى بر ايكيسى، يعنى رشدى ايله لطفى عينًا گورويورلر، ايكيسى ده آز بر تعبيرله) عين حادثهيى گورمهلرى و بو دفعهكى حادثهيى، ينه درت دانه شاكردلر عينًا گورمسى گوسترييور كه؛ رسالهِٔ نور شاكردلرى، بر جسدڭ أعضالرى گبيدرلر كه، رسالهِٔ نوره گلن حادثهيى، بر جسدڭ أعضالرى گبى حسّ ايدييورلر.
هم رسالهِٔ نور شاكردلرندن بكره او مصيبت گونندن بر گون أوّل برى ديمش: "استادڭ سنى چاغيرييور!" بر حسِّ قبل الوقوع ايله ايكنجى گون استادينڭ باشنه گلن و رحمتِ إلٰهيه ايله خفيف گچن مدهش مصيبتى، دشمنلرڭ پلانلرى درجهسنده بيوك، آغير حسّ ايتمش طرزنده، آغلايهرق غايت قورقاقلق و خلجان ايله قوشوب گلدى. او خلجان و آغلامهسنه هيچ سببِ ظاهرى يوقكن، ينه هيجاننى، آغلاماسنى تسكين ايدهمييوردى. ديمك رسالهِٔ نوره گلن مصيبت، شاكردلرينى كرامتكارانه ايقاظ ايدييوردى.
هم مصيبتڭ عين گوننده استاديمز گزمكدن دونركن، (خسرو و محمدڭ إخباريله) بردن بره سببسز أهلِ دنيايه قارشى حدّته باشلامش. يگرمى بش سنه أوّل ديوانِ حربِ عُرفيده كندى إعدام قرارينى بكلركن، سببسز، قلبسز، رتبهلى ايكى آدم، محبوس اولديغى قوغوشه تحقير ايچون گلدكلرى زمان غايت عجيب بر صورتده
— 31 —
سويلهديگى او حاله مخصوص مشهور بر شتمى اوچ دفعه ظالم و غرضكار أهلِ دنيايه قارشى صرف ايدييور. "بندن نه ايستهيورسڭز؟" دييه باغيرهرق تكرار ايدييور. صوڭره صوصويور. عين دقيقهده ضابطه، كوشكى باصمق ايچون يدى سكز پوليس كوشكڭ أطرافنه گيردكلرى زمانه توافق ايدييور.
مدارِ عبرت بر حادثه:رسالهِٔ نور ناشرلرينڭ تضييقى يوزندن آمرلرينڭ ياننده يوز بولمق نيّتيله رسالهِٔ نور ناشرلرينه ايليشنلرڭ عكسِ مقصديله طوقات ييدكلرينڭ يوز حادثهدن بر حادثهسى شودر كه:
سببسز، صِرف بعض غرضكارلرڭ كيفى ايچون رسالهِٔ نور ناشرلرينه بر قولپ طاقوب محكمهلرده سورونديرمك و بلكه محو ايتمك ايچون صورةً كندينى دوست گوستروب غايت خائنانه بر رياكارلقله دائرهمزه صوقولوب، بر طاقم يالانلرله آمرلرينى إغفال ايدوب رسالهِٔ نور ناشرلرينه مدهش ضربه گلمهسنه وسيله اولان بر آدم، توجّه و مقام قزانمق دگل، بِالعكس اويله بر طوقات يدى كه، دنياده قالدقجه وجدانى وارسه وجدان عذابى چكديرهجك. هم او قولاى وظيفهسندن مشكل بر وظيفهيه تحويل ايتديلر و هم ده اوڭا يالانجى نظريله باقديلر. و هم نفرتِ عامّهيى قزاندى. و هم تحرّى حادثهسندن ايكى گون صوڭره بر إختيار آدمى خانهسندن چيقاروب يولده گتيرركن، او إختيار ذات فجئةً وفات ايدوب هم مسؤليتِ مادّيهيه و معنويهيه معروض قالمشدر.
أوت، رسالهِٔ نوره هجوم ايدنلر، وقتيله كفننى بويننه طاقينمالى و رذالته بورونملى و معنوى جهنّمه دنياده گيرمگى گوزه آلمالى.
هم او مصيبت حادثهسندن ايكى گون أوّل، رسالهِٔ نور شاكردلرندن اولميان و هيچ بزمله ذهنًا مشغول اولميان برى رؤياده گورويور كه: إسپارطهنڭ آلتندهكى اوواده چوق اورمانلر بولونويور. قوّتلى بر سيل گلييور، بو اورمانڭ چوق آغاجلرينى دويرييور. بردن بره بر زلزلهِٔ أرض اولويور، رسالهِٔ نور ناشرى، ألبسهسيله هيبتلى بر صورتده ير ياريلوب
— 32 —
چيقييور.
(حاشيه): ديمك بو گچن سنهكى زلزله يعنى إزمير زلزلهسى، رسالهِٔ نورڭ ديريلمهسنه و ميدانه چيقماسنه بر أمارهدر و او رؤيايى تعبير ايدييور. أوت او زلزلهدن أوّل رسالهِٔ نور دفن اولونمش گبى غايت گيزلى پرده آلتنده إنتشار ايدييوردى. زلزله باشلادقدن صوڭره أسكى ألبسهِٔ فاخرهسيله ميدانِ ظهوره چيقدى.
او ده قورقوسندن اويانييور. ايكى گون صوڭره رسالهِٔ نورى تعطيل و معنًا طوپراغه دفن ايتمك نيّتيله كُرهِٔ أرضى تيترهتهجك درجهده بر خطا ايله رسالهِٔ نورڭ أجزالرينى أوراقِ مضرّه نوعندن تحرّى ايدوب، طوپلايوب مركزِ حكومته، تا داخليه وكالتنه گوندرر. هيچ بر دائره قانونجه موجبِ مؤاخذه و مسئوليت بر شى رسالهِٔ نورده بولامديغندن، او معنوى زلزله ايچنده ئولديردك، دفن ايتدك ظن ايتدكلرى رسالهِٔ نور ديريلوب، ير ياريلوب ميدانه چيقديغى گبى؛ ينه او رؤيا إشارت ايدييور كه، بر زلزلهِٔ عظيمه و بر سيل ايچنده رسالهِٔ نور بو وطن و ملّته بر خلاصكار، بر منجى صورتنده مصيبتزدهلرڭ إمدادينه يتيشهجك.
رسالهِٔ نور شاكردلرندن
(ييلديرم) سليمان رشدى
٭ ٭ ٭
— 33 —
يگرمى يدنجى مكتوبڭ لاحقهسندن آلينمش مهمّ پارچهلر
برنجى مسئله:
برنجى شعاعده بر ايكى آيتڭ إشارتنده، رسالهِٔ نورڭ صادق طلبهلرى ايمان ايله قبره گيرهجكلرينى و أهلِ جنّت اولاجقلرينى، قدسى بر مژده و قوّتلى بر بشارت بولونديغى گوستريلمشدر. فقط بو پك بيوك مسئلهيه و چوق قيمتدار إشاراته تام قوّت ويرهجك بر دليل ايستر دييه بكلردم. چوقدن بَرى منتظردم. ِللّٰه الحمد ايكى أماره بردن قلبمه گلدى:
برنجى أماره:ايمانِ تحقيقى علم اليقيندن حقّ اليقينه ياقينلاشدقجه داها سلب ايديلميهجگنه أهلِ كشف و تحقيق حكم ايتمشلر. ديمشلر كه: سكرات وقتنده شيطان وسوسهسيله آنجق عقله شبههلر ويروب تردّده دوشورهبيلير. بو نوع ايمانِ تحقيقى ايسه يالڭز عقلده طورمييور. بلكه هم قلبه، هم روحه، هم سرّه، هم اويله لطائفه سرايت ايدييور، كوكلهشييور كه، شيطانڭ ألى او يرلره يتيشهمييور؛ اويلهلرڭ ايمانى زوالدن محفوظ قالييور.
بو ايمانِ تحقيقينڭ وصولنه وسيله اولان بر يولى، ولايتِ كامله ايله كشف و شهود ايله حقيقته يتيشمكدر. بو يول أخصِّ خواصّه مخصوصدر، ايمانِ شهوديدر.
ايكنجى يول: ايمانِ بِالغيب جهتنده سرِّ وحيڭ فيضيله برهانى و قرآنى بر طرزده، عقل و قلبڭ إمتزاجيله حقّ اليقين درجهسنده بر قوّت ايله، ضرورت و بداهت درجهسنه گلن بر علم اليقين ايله حقائقِ ايمانيهيى تصديق ايتمكدر. بو ايكنجى يول؛ رسالهِٔ نورڭ أساسى، مايهسى، تملى، روحى، حقيقتى اولديغنى خاص طلبهلرى گورويورلر.
— 34 —
باشقهلرى دخى إنصافله باقسهلر، رسالهِٔ نورڭ حقائقِ ايمانيهيه مخالف اولان يوللرى غيرِ ممكن و محال و ممتنع درجهسنده گوسترديگنى گورهجكلر.
ايكنجى أماره:رسالهِٔ نورڭ صادق شاكردلرينڭ حسنِ عاقبتلرينه و ايمانِ كامل قزانمالرينه او درجه كثرتلى و مقبول و صميمى دعالر اولويور كه، او دعالرڭ ايچنده هيچ برى قبول اولمامسنه عقل إمكان ويرهمييور.
أزجمله: رسالهِٔ نورڭ بر خادمى و بر تك شاكردى، يگرمى درت ساعتده لا أقل رسالهِٔ نور طلبهلرينڭ حسنِ عاقبتلرينه و سعادتِ أبديهيه مظهر اولمالرينه، يوز دفعه رسالهِٔ نور طلبهلرينه ايتديگى دعالرى ايچنده هيچ اولمازسه يگرمى اوتوز دفعه سلامتِ ايمانلرينه و خصوصى حسنِ عاقبتلرينه و ايمان ايله قبره گيرمهلرينه عين دعايى أڭ زياده قبوله مدار اولان شرائط ايچنده ايدييور.
هم رسالهِٔ نور طلبهلرى بو زمانده هر جهتدن زياده هجومه معروض ايمان خصوصنده بربرينه سلامتِ ايمان حقّندهكى صميمى، معصوم لسانلريله دعالرينڭ يكونى اويله بر قوّتدهدر كه، رحمت و حكمت اونڭ ردّينه مساعده ايتمز. فرضا مجموعى إعتباريله ردّ ايديلسه ده، تك بر دانه اونلرڭ ايچنده قبول اولونسه، ينه هر برى سلامتِ ايمان ايله قبره گيرهجگنه كافى گلييور. چونكه هر بر دعا عمومه باقار.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(رسالهِٔ نورڭ كرامتنڭ بو حواليده ظهور ايدن چوق ترشّحاتندن بر ايكى حادثه بيان ايدييورم)
برنجيسى:خطيب محمد نامنده جدّى بر إختيار طلبه، إختيارلر رسالهسنى يازييوردى. تا اون برنجى رجانڭ آخرلرنده مرحوم عبد الرحمانڭ وفاتنڭ تام مقابلنده،
— 35 —
قلمى لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يازوب و لسانى دخى لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰه دييهرك حسنِ خاتمهنڭ خاتميله صحيفهِٔ حياتنى مهرلهيوب، رسالة النور طلبهلرينڭ ايمان ايله قبره گيرهجكلرينه دائر اولان إشارى بشارتِ قرآنيهيى وفاتيله إمضا ايتمش. رحمة اللّٰه عليه رحمةً واسعةً آمين!
ايكنجيسى:سزڭ تأليفڭز اولان فهرستهنڭ تصحيحنده، بر مستنسخڭ نقصان بيراقديغى بر صحيفهيى، تحسينه ديدم: "ياز!" او ده يازمغه باشلادى. سيمسياه مركّبدن و تميز قلمله بردن، يازديغڭز ايكنجى جلد فهرستهنڭ مقبوليتنه حجّت اولارق او سياه مركّب گوزل بر قيرمزى صورتنى آلدى. تا ياريم صحيفه قدر بز بو غريب حادثهيه تعجّب ايدهرك باقاركن، او مركّب سيمسياهه دوندى. صحيفهنڭ اوتهكى ياريسى، عين قلم، عين حقّه تام سياه يازيلدى. بر زمان بارلاده، باغلردهكى كوشكده، شاملى حافظ و مسعود و سليمانڭ مشاهدهسيله عين حادثهيى باشقه شكلده گوردك. شويله كه:
بن، سهومهديگم ايچون سياه بر مركّبى قسمًا دوكدم؛ بردن متباقيسى چوق بگنديگم گوزل بر قيرمزىيه تحوّل ايتدى. رسالهِٔ نور كاتبلرينى شوقلنديردى. گوزيمزه سلسلهِٔ كرامتڭ بر اوجنى و ترشّحنى گوستردى.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(بوگونلرده، معنوى بر محاورهده بر سؤال و جوابى ديڭلهدم. سزه بر قيصه خلاصهسنى بيان ايدهيم.)
برى ديدى:رسالهِٔ نورڭ ايمان و توحيد ايچون بيوك تحشيداتلرى و كلّى تجهيزاتلرى گيتدكجه چوغالييور. و أڭ معنّد بر دينسزى صوصديرمق ايچون يوزده بريسى كافى ايكن، نهدن بو درجه حرارتله داها يڭى تحشيدات ياپييور؟
— 36 —
اوڭا جوابًا ديديلر:"رسالهِٔ نور، يالڭز بر جزئى تخريباتى و بر كوچك خانهيى تعمير ايتمييور. بلكه كلّى بر تخريباتى و إسلاميتى ايچنه آلان و طاغلر بيوكلگنده طاشلرى بولونان بر محيط قلعهيى تعمير ايدييور. و يالڭز خصوصى بر قلبى و خاص بر وجدانى إصلاحه چاليشمييور، بلكه بيڭ سنهدن بَرى تدارك و تراكم ايديلن مفسد آلَتلرله دهشتلى رخنهلهنن قلبِ عمومىيى و أفكارِ عامّهيى و عمومڭ و باخصوص عوامِ مؤمنينڭ إستنادگاهلرى اولان إسلامى أساسلرڭ و جريانلرڭ و شعائرلرڭ قيريلمهسيله بوزولمغه يوز طوتان وجدانِ عمومىيى، قرآنڭ إعجازيله و گنيش يارهلرينى قرآنڭ و ايمانڭ علاجلريله تداوى ايتمگه چاليشييور.
ألبته بويله كلّى و دهشتلى تخريباته و رخنهلره و يارهلره، حقّ اليقين درجهسنده و طاغلر قوّتنده حجّتلر، جهازلر و بيڭ ترياق خاصيتنده مجرّب علاجلر و حدسز أدويهلر بولونمق گركدر كه؛ بو زمانده قرآنِ معجز البيانڭ إعجازِ معنويسندن چيقان رسالهِٔ نور او وظيفهيى گورمكله برابر، ايمانڭ حدسز مرتبهلرنده ترقّيات و إنكشافاته مداردر." دييه اوزون بر مكالمه جريان ايتدى. بن ده تمامًا ايشيتدم، حدسز شكر ايتدم.
بو حادثه مناسبتيله ينه بوگونلرده خاطريمه گلن بر واقعهيى بيان ايدييورم:
بن نماز تسبيحاتنڭ آخرنده، اوتوز اوچ دفعه كلمهِٔ توحيد ذكر ايدركن، بردن قلبمه گلدى كه: حديثِ شريفده "بعضًا بر ساعت تفكّر، بر سنه عبادت حكمنه گچر" رسالة النورده او ساعت وار؛ چاليش، او ساعتى بول، إخطار ايديلدى. عادتا إختيارسز بر صورتده، قرآنڭ آيت الكبراسنڭ ايكى تفسيرى اولان ايكى آيت الكبرا رسالهلرندن ملخّص تفكّرى بر تكلّم، تام بر ساعت دوام ايتدى. باقدم؛ سزه گوندرديگم آيت الكبرا رسالهسنڭ برنجى مقامنڭ خلاصهسندن منتخب گوزل بر سرّينى خلاصه ايله، يگرمى طوقوزنجى لمعهِٔ عربيهدن مستخرج نورلى، طاتلى فقرهلردن تركّب ايدييور. بن، كمالِ لذّتله، هر گون تفكّرله اوقومغه باشلادم. بر قاچ گون صوڭره خاطريمه گلدى كه: مادام
— 37 —
رسالهِٔ نور بو زمانڭ بر مرشديدر، طلبهلرينه بر وردِ أكبر اولابيلير دييه قلمه آلدم. و بتون رسالهلرڭ خصوصى منبعلرى، معدنلرى اولان بيڭدن زياده آياتِ قرآنيهيى، كندى قرآنمده أوّلجه إشارتلر قويوب بر حزبِ أعظمِ قرآنى ياپمق نيّت ايتدم. شيمدى بو حزبِ أعظم و بو وردِ أكبر، رسالهِٔ نور منسوبلرينه بعض أيّامِ مباركهده اوقونماسى ايچون بر زمان سزه ده گوندرمك حقّڭز وار. إن شاء اللّٰه بر زمان صوڭره سزه گوندريلهجك. بعض كلمهلرينى ترجمه و بر قسم قيدلرينى تفهيم ايچون، وقت بولسهم غايت قيصه حاشيه گبى بر شى يازاجغم.
عموم قارداشلريمه و خدمتِ قرآنيهده بتون آرقداشلريمه حسرت و إشتياقله بيڭلر سلام.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
أمين و تحسين و حلمىنڭ بر فقرهسيدر.
يگرمى يدنجى مكتوبڭ فقرهلرى ايچنه گيرمگه مناسب گورولدى.
بوگونلرده زياده بر حسّاسيتله رسالهلره باقيلديغندن، عنايتڭ حمايتى دخى، بر نوع حسّاسيتله إكرامنى گوستردى. غايت جزئى بر نمونهسى شودر كه:
رسالهِٔ نور شاكردلرينه، معيشت جهتنده بر إكرامِ إلٰهى و كوچك فقط شايانِ حيرت و غايت لطيف بر توافق، بر واقعهدر. رسالة النور خدمتنڭ شبههسز بر كرامتيدر. أوت رسالهِٔ نورڭ بر سلسلهِٔ كرامتنڭ منبعى اولان توافق، بو واقعهده او جنسدن آلتى عدد توافقاتڭ إتّفاقى ايسه، تصادف إحتمالنى كوكيله كسر دييه حكم ايتدك. شويله كه:
بر قاچ گوندن بَرى استاديمزڭ زيارتنه گيتمهديگمزدن، قارداشم أمين ايله برابر استاديمزڭ زيارتنه گيتدك. ايكندى وقتى برابر نماز قيلدقدن صوڭره بزه أمر ايتدى كه:
— 38 —
"سزه يمك يديرهجگم، بوراده تعيينڭز وار." مكرّرًا، "يمزسهڭز بڭا طوقوز ضرر اولور" ديدى. "چونكه ييهجگڭزه قارشى جنابِ حق گوندرهجك."
يمك يمكدن عفويمزى رجا ايتمش ايسهك ده أمر ايتدى: "رزقڭزى يهيڭ، بڭا گلير." أمرينى قيرمامق ايچون، لطف بيورديغى ترهياغى و قباق طاتليسنى أكمكله يمگه باشلادق. داها سفرهده ايكن، اُميد ايديلمهين بر وقتده و بر طرزده و عين مقدارده، بر آدم گلدى، ألنده ييديگمز قدر تازه أكمك، عين ييديگمز مقدارده (فندق قدر) ترهياغى و ديگر ألنده بزه ويريلهنڭ تام بر مِثلى قباق طاتليسى اولارق قپويى آچدى. آرتيق تعجّب ايديلهجك، هيچ بر جهتده تصادفه محل قالميهرق، رسالة النور شاكردلرينڭ رزقندهكى بركتِ ربّانيهيى گوزيمزله گوردك. استاديمز أمر ايتدى: "إحسان اون مِثلى اولاجق. حالبوكه بو إكرام تامى تامنه مِثليدر. ديمك، تعيين جهتى غلبه ايتدى. تعيين تأمينى ايسه، ميزان ايله اولور." صوڭره عين آقشامده، صدقه جهتى دخى حكمنى گوستردى. بز گوردك كه، أكمك اون مِثلى، ترهياغى طاتليسى او ده اون مِثلى و قباق طاتليسى چوق سومديگى ايچون قباق، پاطلجان طورشيسى اون مِثلى؛ مأمول خلافنده، رسالة النوردن ايكنجى شعاعڭ بر هفته مطالعهسنه مقابل بر معنوى اجرت اولارق گلدى، گوزيمزله گوردك. ديمك، قباق طاتليسنڭ طاتليلغى، ترهياغڭ اون حلواسنه گيردى، كنديسى طورشيده قالدى.
رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ، حسنِ خدمتنه عجله بر مكافات گوردكلرى گبى؛ خدمتده قصور ايدنلر دخى طوقات ييدكلرينى (إسپارطهده اولديغى گبى) بوراده دخى گوزيمزله گوردك. پك چوق وقوعاتندن بش آلتيسنى بيان ايدييورز:
برنجيسى:بن (يعنى تحسين) بر گون، يڭى آچديغمز دكّان مشغلهسيله بڭا أمر اولنان وظيفهِٔ نوريهيى تنبللك ايدوب ياپامدم. عين وقتده شفقتلى بر طوقات ييدم. دكّانده اوطوروركن بريسى بڭا گلدى، تبديل ايديلمك ايچون أمانت اولمق اوزره يوز ليرا ويردى. بو پارهنڭ صاحبنه، اللّٰه ايچون بر خدمت ياپمق اوزره تبديل ايچون ماليه
— 39 —
صندوغنه گيتدم. بو پارهيى صاياركن، آرالرنده بر قلپ ليرا بولوندى. بو يوزدن إفادهيه سؤال و جواب و مؤاخذهيه معروض قالديغم گبى، أويمزى ده تحرّى ايتمك ايجاب ايتدى. بنى محكمهيه ويرديلر. فقط تربيه و شفقت طوقادى اولمق جهتيله، ينه رسالة النور كرامتنى گوستردى، ضررسز قورتولدق.
ايكنجيسى:استاديمزه و رسالة النوره درت بش سنه خدمت ايدن و اوقوتديران و جدًّا طرفدار بولونان بر ذات، ألنده دينه عائد بر غزته ايله گلدى. رسالهِٔ نورڭ مسلگنه مخالف بر جريانڭ صاحبلرينه طرفدارانه بر طور گوسترديگى زمان، استاديمڭ جانى چوق صيقيلدى. بر ايكى گون صوڭره شدّتلى فقط شفقتلى بر طوقات يدى. بر دوقتور اوڭا ديدى كه: "أگر عمليات ياپديرمازسهڭ يوزده يوز ئولوم وار." او ده بِالمجبوريه عمليات ياپديردى. فقط شفقت جهتى إمداده يتيشهرك چابوق قورتولدى.
اوچنجيسى:بر مأمور، رسالة النورى كمالِ إشتياقله اوقوردى. هم استاد ايله گورشمگه و تام درس آلمغه چاليشييوردى. بردن بر قوميسر طرفندن اوڭا أوهام ويريلدى. او ده گوروشمهيى و اوقومايى بيراقوب باشقه شهره گيدركن، بردن سببسز بر طرزده بر آياغى قيريلدى، بر آى چكدى. ينه شفقت يار اولدى كه، شيمدى تكرار اوقومغه شوق ايله باشلادى.
دردنجيسى:أهمّيتلى بر ذات رسالة النورى كمالِ تقدير ايله اوقور، يازاردى. بردن ثباتسزلق گوستردى، شفقتسز بر طوقات يدى. غايت مفتون اولديغى رفيقهسى وفاتله و ايكى اوغلى ده باشقه يره گيتمهسيله آجينهجق بر حاله گيردى.
بشنجيسى:درت سنهدر استادڭ چارشو ايشنده خدمتنه باقان بر ذات، بردن صداقتنى بيراقوب مسلگنى دگيشديردى. بردن شفقتسز بر طوقات يدى. بر سنهدر داها چكييور.
آلتنجيسى:بر خواجهيه عائد بر حادثهدر. بلكه حلال ايتمز. بز ده اونى گورمييورز. طوقادى شيمديلك قالدى.
— 40 —
بو وقوعات نوعندن هم چوق وار، هم رسالهِٔ نوره قارشى قصوره بناءً طوقات اولديغندن، قطعيًا شبههمز قالمادى.
رسالهِٔ نور شاكردلرندن أمين، تحسين، حلمى
أوت تصديق ايدييورم سعيد النورسى
هم رسالهِٔ النورڭ سهولتله إنتشارينڭ بر كرامتنى، بو مكتوبى يازديغمز زمانده و يمكدهكى كرامت دقيقهسنده گوزيمزله گوردك. شويله كه:
أهمّيتلى يدى سكز رساله و إشاراتِ قرآنيه شعاعنى مهمّ بر مكتوبله برابر بر طوربهده أهمّيتلى بر قارداشمزه بر شهره گوندرمشدك. شوفور او پاكتى دوشورمشدى. بويله بر زمانده بويله أثرلرى، منافقلر، جاسوسلر خبر آلمادن، أمين بر أل ايله بش گون صوڭره ألمزه گچدى. قناعتمز گلدى كه، بر عنايت بزى حمايه ايدييور.
هم رسالهِٔ النورڭ حقّنده عنايتِ ربّانيهنڭ لطيف بر حمايتى شودر كه: قراڭلق بر وضعيتده، قورقوتان بر زمانده، جاسوسلرڭ و تحرّى مأمورلرينڭ تجسّسلرى استاديمزڭ منزلنى صارماسى دقيقهسنده، بر فاره استاديمزڭ بر چورابنى آلدى. نه قدر آرادق، هيچ بر يرده بولامدق. او فارهنڭ يوواسنى گوردك. قابل دگل چوراب اورايه گيرهمز. ايكى گون صوڭره گوردك كه، او حيوان او چورابى گتيرمش اويله يره كه؛ صاقلانمش، محتوياتى اونوتلمش اولان محرم مكتوبلرڭ و أوراقلرڭ تام ياننده بيراقيلمش. حالبوكه ايكى دفعه اورايه باقمشدق، گورهمهمشدك. هم او چورابى او يره گتيرمك؛ صوبا بوروسنه چيقوب يوقاريدن اولور. غايت قورناز و ذكى آدم آنجق او ايشى ياپار. هيچ بر جهتده تصادف إحتمالى قالماديغندن استاديمز ديدى: "بو مكتوبلرى اورادن قالديرهجغز." بز اونلره باقدق، گرچه سياستله علاقهلرى يوقدر. فقط وهّام جاسوسلره، عليهمزده حبّهيى قبّه ياپمغه أهمّيتلى بر وسيله اولوردى. بز هم اونلرى، هم داها بهانهيه مدار اولابيلن باشقه شيلرى قالديردق. او هيجانمزدن جاسوسلر خبر آلوب آڭلاديلر كه، حاضرلاندق. داها
— 41 —
هجوم ايتمهدن يالڭز ايكنجى گون، أمين ألنده بر طوربه ايله منزله گيردى. تام آرقهسنده قرهقول قوميسرى، گيزلى، حسّ ايتديرمهدن گيردى. أمينڭ ألنده كتابلر يرنده يوغردى گوردى، طورينى دگيشديردى.
الحاصل:رسالة النورڭ إنتشارينه قارشى گلن دشمن و جاسوسلره مقابل بر تك فاره چيقدى، پلانلرينى زير و زبر ايتدى.
أوت توفيق أوت أحمد أوت تحسين أوت حلمى أوت فيضى أوت سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز قارداشلرم!
سزڭله پك چوق علاقهدار و گورشمگه چوق مشتاقم و وضعيتڭزى بو صوغوق قيشده مراق ايدر، خيالًا سزڭ ايله گوروشوركن بر ايكى نقطه خاطره گلدى، بيان ايدييورم.
برنجيسى:اون طوقوزنجى سوزڭ آخرنده قرآندهكى تكرارڭ أكثر حكمتلرى، رسالهِٔ النورده دخى جريان ايدر. بِالخاصّه ايكنجى حكمتى تام تامنه واردر. او حكمت شودر كه:
هركس قرآنه محتاجدر. فقط هركس، هر وقت بتون قرآنى اوقومغه مقتدر اولاماز. فقط بر سورهيه غالبًا مقتدر اولور. اونڭ ايچون أڭ مهمّ مقاصدِ قرآنيه أكثر اوزون سورهلرده درج ايديلهرك؛ هر بر سوره بر قرآن حكمنه گچمش. ديمك هيچ كيمسهيى محروم ايتمهمك ايچون حشر و توحيد و قصّهِٔ موسى (عس) گبى بعض مقصدلر تكرار ايديلمش. عينًا بو أهمّيتلى حكمت ايچوندر كه، بعض دفعه خبرم اولمادن، إختيارم و
— 42 —
رضام اولماديغى حالده، اينجه حقائقِ ايمانيه و قوّتلى حجّتلر متعدّد رسالهلرده تكرار ايديلمش. بن چوق حيرت ايدييوردم. نهدن بونلر بڭا اونوتديرلمش، تكرار يازديريلمش؟ صوڭره قطعى بر صورتده بيلدم كه: هركس بو زمانده رسالهِٔ نوره محتاجدر. فقط عمومنى ألده ايدهمز. ايتسه ده تام اوقوياماز. فقط كوچك بر رسالهِٔ النور حكمنه گچمش بر رسالهِٔ جامعهيى ألده ايدهبيلير. و أكثر وقتلرده محتاج اولديغى مسئلهلرى اوندن اوقويهبيلير و غدا گبى هر زمان إحتياج تكرّر ايتديگى گبى، او ده مطالعهسنى تكرار ايدر.
ايكنجى نقطه:آيت الكبرادن چيقان "وردِ أكبر" نامندهكى عربى رسالهجگڭ آخرنده، رسالهِٔ مناجاتڭ باشندهكى آيتڭ تفسيرى دييه عربى قسملرى علاوه ايديلسه، برابر اوقونسه اييدر. بز ده نسخهمزه يازدق.
اوچنجيسى:عزيز قارداشلرم! چوق دفعه قلبمه گلييوردى. نهدن إمامِ على رضى اللّٰه عنه، رسالة النوره و بِالخاصّه آيت الكبرا رسالهسنه زياده أهمّيت ويرمش؟ دييه سرّينى بكلردم. ِللّٰه الحمد او سرّ إخطار ايديلدى. إنكشاف ايدن او سرّه شيمديلك يالڭز قيصه بر إشارت ايدييورم. شويله كه:
رسالة النورڭ ممتاز بر خاصيتى، ايمانڭ أڭ صوڭ و أڭ كلّى إستناد نقطهسنى، قوّتلى و قطعى بيان اولديغندن و بو خاصيت آيت الكبرا رسالهسنده فوق العاده پارلاق گورونويور. بو عجيب عصرده مبارزهِٔ كفر و ايمان، أڭ صوڭ نقطهِٔ إستناده سرايت ايدهرك اوڭا طايانديرييور. مثلا: ناصلكه غايت بيوك بر ميدان محاربهسنده و ايكى طرفڭ بتون قوّتلرى طوپلانديغى بر صيرهده ايكى طابور چارپيشييورلر. دشمن طرفى، أڭ بيوك اوردوسنڭ جهازاتِ مخرّبهسنى كندى طابورينه إمداد و قوّهِٔ معنويهسنى فوق العاده تقويه ايچون هر واسطهيى إستعمال ايدهرك أهلِ ايمان طابورينڭ قوّهِٔ معنويهسنى بوزمق و أفرادينڭ تساندينى قيرمق ايچون هر وسيلهيى قوللانير. أهمّيتلى بر إستنادگاهى كندينه تمايل ايتديرهرك إحتياط قوّتنى طاغيتير. مسلمان طابورينڭ هر بر نفرينه قارشى،
— 43 —
جمعيت و قوميتهجيلك روحيله متساند بر جماعت گوندرر. بتون بتون قوّهِٔ معنويهسنى محو ايتمگه چاليشديغى بر هنگامده خضر گبى برى چيقار، دير: "مأيوس اولمه! سنڭ اويله صارصيلماز بر نقطهِٔ إستنادڭ و اويله مغلوب اولماز محتشم اوردولرڭ، توكنمز إحتياط قوّتلرڭ وار كه؛ دنيا طوپلانسه قارشيسنه چيقاماز، كائناتى طاغيدهميان اونى طاغيدهماز. شيمديلك مغلوبيتڭ سببى، بر جماعته و بر شخصِ معنوىيه قارشى بر نفرى گوندرمڭزدر. چاليش كه، هر بر نفرڭ، إستناد نقطهلرى اولان دائرهلردن معنًا إستفاده ايتديگى قوّتلى قوّهِٔ معنويه ايله بر شخصِ معنوى و بر جمعيت حكمنه گچسين." ديدى و تام قناعت ويردى.
عينًا اويله ده، أهلِ ايمانه هجوم ايدن أهلِ ضلالت، (بو عصر جماعت زمانى اولديغى جهتله) جمعيت و قوميتهجيلك مايهسيله بر شخصِ معنوى و بر روحِ خبيث اولمش، مسلمان عالمندهكى وجدانِ عمومى و قلبِ كلّىيى بوزويور. و عوامڭ تقليدى اولان إعتقادلرينى حمايه ايدن إسلامى پردهِٔ علويهيى ييرتييور و حياتِ ايمانيهيى ياشاتان، عنعنه ايله گلن حسّياتِ متوارثهيى يانديرييور. هر بر مسلمان تك باشيله بو دهشتلى يانغيندن قورتولمغه مأيوسانه چابالاركن، رسالهِٔ النور (رسالة النور) خضر گبى إمداده يتيشدى. كائناتى إحاطه ايدن صوڭ اوردوسنى (حاشيه): كائناتى طاغيتميان بر قوّت او اوردويى بوزاماز. گوستروب و اوندن مقاومتسوز مادّى، معنوى إمداد گتيرمك خدمتنده خارقه بر أمربر نفرى اولارق آيت الكبرا رسالهسنى إمامِ على رضى اللّٰه عنه كشفًا گورمش، أهمّيتله گوسترمش.
تمثيلدهكى سائر نقطهلرى تطبيق ايديڭز، تا او سرّڭ بر خلاصهسى گورونسون.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 44 —
أمين و فيضىنڭ بر فقرهسيدر.
(رسالة النوره عائد درت بش كرامتدن بحث ايدر.)
خدمتِ قرآنيهده بزه سبقت ايدن صادق و خالص، متين و وفاكار قارداشلريمزدن مبارك خسرو و رشدى گبى ذاتلر، رسالة النورڭ خادملرينه و وظيفهلرينڭ مقبوليتنه بر أماره اولان إحسان اولونان بركت حقّنده متعدّد فقرهلر يازمشلر. بز ده بو قارداشلريمزڭ فقرهلرى گبى، بو ياقين زمانده برابر تظاهر ايدن، گورديگمز بعض حادثاتى قيد ايدهجگز. هم نمونه ايچون يالڭز بر قسمنى بيان ايدرز.
برنجيسى:بو ياقينده استاديمز ايله برابر قيره چيقمشدق. چاى ياپيلماسنى، هم ايكيشر چاى، اوچر شكرله ايچيلمهسنى أمر بيورديلر. هپمز، اوچر شكرله ايكيشر چاى ايچدك. يالڭز أمين قارداشمز بر شكر كنديسنه نقصان اولارق ايچمش. آقشام اوزرى، رسالة النورڭ منبعِ إنتشارى اولان استاديمزڭ اوطهسنه گلدك. أمين، شكر قوطوسنه صرف اولان شكرلرى قويمق ايستهمش، فقط قوطو سكز شكردن فضله آلمامش. أمين "فسبحان اللّٰه" دير؛ اون يدى شكر يرينه قوطو سكز شكرله طولسون، دييه تعجّب ايتدك. بو واقعه، بزه شهود درجهسنده قناعت ويردى كه؛ شو سرِّ بركت رسالهِٔ النور خادملرينه بر عنايتِ إلٰهيه و بر إلتفاتِ ربّانيهدر.
ايكنجيسى:ينه عين گونده بن، يعنى محمد فيضى، أوّلجه يازوب استاده تسليم ايتديگم هجماتِ ستّه رسالهسنى بڭا ويرمك ايچون صاقلاديغى يردن آراركن، فوق العاده بر صورتده بولونماز. بردن او آنده، عادتلرينڭ خلافنه اولارق هيچ وقوع بولمامش بر طرزده، بر حادثه ظهوريله، گوزلكلرينى بيراقهرق نردبانه متوجّه اولورلر. عين وقتده رسالهِٔ نورڭ إنتشارينه و خدمتنه ضرر ويرمك نيّتيله جاسوس بر آدمڭ نردبانه طوغرى، ظاهرًا زيارت مقصديله گلديگى گورولور. استاديمزڭ تلاشلى اولديغنى حسّ ايدر. هم استاديمز اونڭ نظرينى اوتهكى حادثهِٔ بدنيهيه چويرر، اوڭا دير كه: "گورييورسڭ بن معذورم، زيارتى باشقه وقته بيراق." او ده دونر، گيدر. هم هجماتِ ستّه، هم محمد فيضى، هم باشقه ايشلريمز او تجسّسدن قورتولدى.
أوت هجماتِ ستّه صاقلانديغى معيّن يرنده فوق العاده بر صورتده غائب اولماسى، أهمّيتلى بر حادثهنڭ اوڭنى آلدى. استاده عارض اولان بو خلافِ عادت حالت و او رسالهنڭ يرنده بولونمامسى، قطعيًا تصادفه حمل ايديلمز. بر هفته صوڭره او رسالهيى خلافِ مأمول بر يرده بولدق. استاديمزڭ أمريله أمين قارداشمه أهمّيتلى بر صورتده اوقودم. استاديمز ايضاحات ويرييوردى. او وقته قدر اويله مهمّ و تأثيرلى درس آلمامشدق. ديمك بو ايكى مهمّ سرّه بناءً رساله كندينى گوسترمدى. بو حادثه رسالهِٔ نورڭ صادق و إخلاصلى شاكردلرى دائما بر حفظ عنايت و حمايت آلتنده اولدقلرينه شبهه بيراقمييور.
— 45 —
اوچنجيسى:ينه بر وقعهِٔ بركت: استاديمزڭ بر اوقّه (يعنى كيلو) پينيرى واردى. أكثر گونلرده او پينيردن خوشنه گيتديگى ايچون، بر ايكى دفعه ييوردى و بزه ده ويرييوردى. هم يمكسز اولديغى أكثر وقتلرده اوندن يديگى حالده، آلتى آى قدر دوام ايتديگنى و حالًا ده، يوز درهم قدر او پينيردن بولونديغنى گوروب يقينًا تصديق ايدييورز. فقط بو حادثهِٔ بركتڭ إفشاسندن صوڭره، أوّلجه گورونمهين ديبى گورونمگه باشلادى، نقصانيتنى گوستردى. أوت، بركت خصوصنده شايانِ حيرت بر حادثهدر. هم ياريم كيلو ترهياغى، أكثر گونلرده فضلهجه صرف اولونديغى حالده، أللى گونه ياقين دواميله آڭلادق كه، شبههسز بر بركت ايچنه گيرمش.
هم ينه عين رمضان بايرامنده، استادڭ رضاسى اولماديغى حالده، تحسين و بن (يعنى أمين) بر كيلو قدر اينجه شكر گتيرمشدك. أكثر يوغرت و سوت و طاتلى قباغه و سائر شيلره، بعضًا يگرمى اوتوز درهمدن فضله قاتدقلرى حالده بش آى دوام ايتدى. حالًا او شكردن يوز درهم قدر قالماسى، ألبته بركت سببيلهدر.
هم بو حواليدهكى شاكردلر، هركس جزئى كلّى حسّ ايتمش و إعتراف ايدييورلر كه: رسالة النوره چاليشديغمز زمان، هم رزقمزده بركت و سهولت، هم قلبمزده بر إنشراح و فرح ظاهرًا حسّ ايدييورز. أزجمله بن كندم (يعنى أمين) إعتراف ايدييورم كه: رسالة النور دائرهسنه گيرمزدن أوّل، بتون سنه چاليشيردم. نه وقت رسالة النور دائرهسنه گيردم؛ بش سنهدن بَرى اوچ درت آى قدر چاليشديغم حالده، أوّلكندن داها
— 46 —
مفرّح و داها مسعود بر حالده ياشامقلغم، يوزده يوز رسالة النورڭ خدمتنڭ بركاتيله اولديغنده هيچ شبههم يوقدر
(حاشيه): أوت، بتون قوّتمله تصديق ايدييورم كه، أمين قارداشمز مملكتمزه گلديگى زمان متماديًا فعّال بر صورتده هر آى چاليشييوردى. شيمدى ايسه، رسالة النورڭ دائرهسنه گيردكدن صوڭره، اوچ درت آيدن فضله چاليشديغنى گورمييورز.
فيضى
هم أزجمله، استاديمز دييور كه: "بنم ده قناعتِ قطعيهم چوق تجربهلرله گلمش كه، بن رسالة النورڭ تصحيحاتيله مشغول اولديغم زمان، پك ظاهر بر طرزده، هم رزقمده بركت، هم سهولت گورويوردم. نه وقت چاليشمازسهم او حالى گورهمييوردم."
هم استاديمز دييور و بز ده تصديق ايدييورز كه: "بن صوڭ زمانده آڭلادم؛ شيمدىيه قدر هم بن، هم دوستلرم بر حقيقتڭ صورتنى باشقه شكلده گورمشز. شويله كه: حپسخانهده بر تك أكمك، سكز و بعضًا اون گون بڭا كافى گلديگى گبى، بوراده ده عينًا او طرزده ياشايوردم. هم بن، هم قارداشلرم، بونى بنم آز يمك و إشتهاسزلغمه ويرييوردق. حالبوكه چوق أمارهلرله قطعيًا آڭلادق كه، او عجيب حال بركت نتيجهلرى ايمش. بر قاچ دفعه سكز گونده بڭا كافى گلن بر أكمگى عين إشتها ايله (چاليشمديغمدن بركته مظهر اولماديغم زمان) ايكى گونده، بعضًا بر بچق گونده بيتيرييوردم. ديمك بو اون آلتى و اون يدى سنهدن بَرى بنم مكمّل تعييناتم، رسالة النورڭ خدمتندن گلن بر بركت ايدى. أوت، بزه ده عين اليقين درجهسنده قناعت گلمش كه، بو كثرتلى حادثاتِ بركت، قرآنِ معجز البيانڭ إعجازِ معنويسنڭ بر شعاعيدر. معنًا دير: "أى قرآن شاكردلرى! سزى وظيفهِٔ مقدّسهڭزدن أكثريتله گرى بيراقان، معيشت تلاشهسيدر. او ايسه، قرآنڭ فيضيله، بركت نوعندن سزلره ويريلييور. وظيفهڭزه باقڭز."
اَللّٰهُمَّ بِحَقِّ اِسْمِكَ الْاَعْظَمِ وَ بِحُرْمَةِ رَسُولِكَ الْاَكْرَمِ يَسِّرْلَنَا خِدْمَةَ الْقُرْاٰنِ بِنَشْرِ رِسَالَةِ النُّورِ بِالدَّوَامِ بَيْنَ الْاَنَامِ فِى عَالَمِ الْاِسْلَامِ اٰمِينَ اٰمِينَ اٰمِينَ
— 47 —
هم حادثاتِ بركتڭ عين زماننده، رسالة النورڭ بر كرامتى اولارق، بر شاكردينڭ بيڭلر ليرا قيمتنده خانهسنڭ، اوڭا پك ياقين دهشتلى بر يانغيندن فوق المأمول بر صورتده رسالة النورڭ بركتيله قورتولماسى و رسالة النورڭ ترجماننه آخرت جهتنده چوق علاقهدارلق گوسترن بر خانم، او دهشتلى يانغينده خانهسنڭ اوچنجى قاتنده بولونان ألماس و مجوهرات و آلتونلرينى قورتارمق ايچون قوشوب چيقديغى وقت، آتش هر طرفنى صارمش، ألماس و مجوهراتنى قورتارهمديغى گبى، كندى نفسنى ده بتون بتون تهلكهِٔ قطعيهده گورديگى وقتده، رسالهِٔ النور ترجمانى، او آتشدن طلبهسنڭ خانهسنى قورتارماسنى شدّتلى دعا ايدركن، او بيچاره خانم خاطرينه گلمش؛ عجبا او يانغينده او آخرت همشيرهم بولونماسين دييه اوڭا ده رسالة النورى شفاعتجى ايدوب دعا ايتمش. "يا ربّى اوڭا مرحمت أيله!" نياز ايتمش. عين زمانده، او خانم پنجرهيى قيرمش، كندينى ايكى قات يوكسكلگنده حولىيه آتمش، فوق العاده بر صورتده نه اينجينمش، نه ده بر يرى قيريلمش. هم باقير و دميرى أريتن او دهشتلى و شدّتلى يانغيندن، (بتون قوناق ياندقدن صوڭره) بتون مجوهراتنى و آلتوننى هيچ برى ضايع اولميهرق، بر اون اونى محافظه ايتمش؛ بولمش، آلمش. رسالة النورڭ بركتندن، هم جاننى، هم مالنى قورتارمش.
هم مذكور حادثاتڭ عين زماننده وقوع بولماسى مناسبتيله، رسالة النورڭ كرامتكارانه ايكى طوقاتنى يين، عين آنده، وظيفهجه أهمّيتلى ايكى متجاوز و معجِّز ايكى آدمڭ تجاوز و تعجيز آننده بريسنڭ قفاسنه، ديگرينڭ جگرينه وورمهسى، (حاشيه): أوت او متجاوزلردن بريسى دخالت ايتدى، ئولومدن قورتولدى؛ ديگرى بر سنه عذاب چكدى، هم ئولدى. بزده هيچ بر شبهه بيراقمدى كه، خدمتِ قرآنيهدهكى عنايتِ ربّانيهنڭ بر حفظ و حمايت سيللهسيدر. "آرتيق طوريڭز، يتر! طوقاته مستحق اولديڭز!" دييه معنًا سويلهمسيدر.
رسالة النور شاكردلرندن
أمين و فيضى
٭ ٭ ٭
— 48 —
محمد فيضىنڭ يديگى شفقت طوقاديدر
أوت استادم بڭا معجزاتِ أحمديهيى، قارداشم خسرو طرزنده ياز دييوردى. بن (يعنى فيضى) بر پارچه تنبللك ايتدم. بردن يگرمى سكز ليلرله عسكره ايستهنيلدم. ينه استادم ديدى: "گيت معجزاتِ أحمديهيى (عصم) ياز، سنى شيمدى ويرميهجگم." صوڭره باشلادم. او أمر بر هفته گرى قالدى. تكرار بر عارضه ايله ناصلسه معجزاتِ أحمديهنڭ (عصم) يازيلماسى نقصانلاشدى. تكرار عسكره چاغيريلدم. استادم: "گيت ياز!" ديدى. بن گيدوب كمالِ جدّيت و صداقتله معجزاتِ أحمديهيى (عصم) يازمغه باشلادم. فوق المأمول، ايكنجى دفعه أمر گرى قالدى. تكرار بر معذرته بناءً معجزاتِ أحمديهيى (عصم) يازامدم. استادم ديدى: "مادام معجزاتِ أحمديهيى (عصم) يازمقده تكاسل ايتدڭ، شيمدى سنڭ وظيفهڭ، رسالة النور حسابنه عسكرلكدهدر." بردن أمر گلوب، بر شفقت طوقادى يهيوب وظيفهمه گوندريلدم. جنابِ حقّه شكرلر اولسون، ممكن اولديغى قدر رسالة النوره چاليشدم و چاليشديريلدم. استادم بزه سويلهديگى گبى، آلتى يدى آى صوڭره ترخيص ايديلوب سَوْگيلى استاديمه، رسالة النورڭ قدسى وظيفهسنه قاووشدم. إن شاء اللّٰه بو قباحتم عفو اولمشدر. هم رسالة النورده، هم خدمتِ قرآنيهده بزلرى سبقت ايدن خسرو، رشدى، حافظ على، خلوصى، صبرى گبى خالص قرآن شاكردلرينى و قيمتدار قارداشلريمى شفاعتجى ايدهرك او قصوريمڭ عفوينى بتون روحمله قرآندن و استادمدن رجا ايدييورم. بن إعتراف ايدييورم كه، تنبللگمڭ جزاسى اولارق فوق المأمول بر شفقت طوقادى ييدم.
رسالهِٔ نورڭ تنبل بر شاكردى، فقط ألماس قلملى قارداشلرينڭ غيرت و فعاليتيله إفتخار ايدن
محمد فيضى
٭ ٭ ٭
— 49 —
رسالهِٔ نور شاكردلرندن محمد فيضى و أمثالنه خطابًا بيان ايديلن بر حقيقتدر.
قارداشم فيضى!
مادام سن، إسپارطه ولايتندهكى قهرمانلره بڭزهمك ايستهيورسڭ، تام اونلر گبى اولماليسڭ. أسكيشهر حپسخانهسنده (اللّٰه رحمت ايتسين) مهمّ بر شيخ مرشد و جاذبهدار بر نقشى أولياسندن بر ذات، درت آى متماديًا رسالة النورڭ أللى آلتمش شاكردلرى ايچنده و جلبكارانه اونلرڭ ايچلرنده صحبت ايتديگى حالده، يالڭز بر تك شاكردى موقّةً كندينه چكهبيلدى. متباقيسى، او جاذبهدار شَيخه قارشى مستغنى قالديلر. رسالة النورڭ يوكسك، قيمتدار خدمتِ ايمانيهسى اونلره كافى اولارق قناعت ويرييوردى. او شاكردلرڭ غايت كسكين قلب بصيرتى شويله بر حقيقتى آڭلامش كه: رسالة النوره خدمت ايدن، ايماننى قورتارييور؛ طريقت و شيخلك ايسه، ولايت مرتبهلرى قزانديرييور. بر آدمڭ ايماننى قورتارمق، اون مؤمنى ولايت درجهسنه چيقارمقدن داها مهمّ و داها ثوابليدر. چونكه ايمان، سعادتِ أبديهيى قزانديرديغى ايچون بر مؤمنه، كُرهِٔ أرض قدر بر سلطنتِ باقيهيى تأمين ايدر. ولايت ايسه، مؤمنڭ جنّتنى گنيشلتديرر، پارلاتديرر. بر آدمى سلطان ياپمق، اون نفرى پاشا ياپمقدن نه قدر يوكسك ايسه، بر آدمڭ ايماننى قورتارمق، اون آدمى ولى ياپمقدن داها ثوابدر.
ايشته بو دقيق سرّى، سنڭ إسپارطهلى قارداشلرڭ بر قسمنڭ عقللرى گورمسه ده عمومنڭ كسكين قلبلرى گورمش كه؛ بنم گبى بيچاره، گناهكار بر آدمڭ آرقداشلغنى أوليالره، بلكه أگر اولسه ايدى، مجتهدلره دخى ترجيح ايتديلر. بو حقيقته بناءً، بو شهره بر قطب، بر غوثِ أعظم گلسه، ديسه: "سنى اون گونده ولايت درجهسنه چيقارهجغم." سن رسالهِٔ نورى بيراقوب اونڭ ياننه گيتسهڭ، إسپارطه قهرمانلرينه آرقداش اولامازسڭ.
ِللّٰه الحمد، بو زمانده سنّتِ سنيه دائرهسنده كمالِ ايمانى قزانان رسالهِٔ نور شاكردلرى أوليالرڭ، مرشدلرڭ نظرِ دقّتنى جلب ايدهجك وضعيتى آلديغندن؛ هر زمانده بولونان حقيقى مرشدلر، هر حالده بو زمانده رسالة النور شاكردلرينه مشترى اولورلر. بريسنى ألده ايتسهلر، يگرمى مريد قدر قيمت ويررلر.
— 50 —
هم ذوقلى و جاذبهدار ولايت ترشّحاتى قارشيسنده رسالة النورڭ خدمتندهكى مشقّت، مجاهده، كلفت بولونديغندن، فيضىيه خطابًا بيان ايديلن بو حقيقت قلمه آليندى.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
خسروڭ بر فقرهسيدر
عزيز استادم!
يوكسك و جدّى إرشادلريڭزله آديم آتمغى أڭ بيوك بر مقصد بيلن طلبهلريڭز، صوڭ زمانلرده شايانِ شكران بر وضعيته گيرديلر. خلوصئِ ثانى بش اون آرقداشيله؛ حافظ على، جوارندهكى يگرمى يگرمىبش آرقداشيله؛ مباركلر، اوتوز اوتوزبش رفيقلريله و بِالخاصّه حاجى حافظ كوينده أحمدلر و محمدلرڭ چوق خالص غيرتلريله عموميت إعتباريله هم هيچ مبالغهسز بيڭ قلمله، بلكه داها فضله؛ أڭ گريده قالان إسپارطهده ايسه قهرمان رشدينڭ و رسالهلرى كندينه تمامًا يازان محمد زهدينڭ و كوچك علىنڭ و عثمان نورى گبى فعّال طلبهلرڭ غيرت و همّتلريله اوتوز ايله قرق آراسنده، حتّى بر جهتده ممتازيت قزانان محمد زهدينڭ كوچك حافظ على گبى هم رسالة النورى يازهرق، هم كندى أونده يوز أللى قدر چوجغى سربست اولارق اوچ آيدن بَرى اوقوتماسيله و جوارنده ديگر كويلرده بولونان اون بش يگرميشر آرقداشلريله طلبهلريڭز، قرآنى خدمتلرنده غيرتلى بر صورتده چاليشمقدهدرلر. مباركلرڭ يازدقلرى گبى، درت كويده درت آى ظرفنده ألفبا اوقوميان قرق أللى آدم، رسالة النورى مكمّل يازمغه موفّق اولمالرى، خارقه بر كرامتِ رسالة النور اولديغنه قناعتمز گلدى.
رسالهِٔ نور شاكردلرندن
خسرو
٭ ٭ ٭
— 51 —
خلوصى بگڭ بر فقرهسيدر
عزيز استادم!
اون طوقوزنجى مكتوبى بر مجلسده و بر جمعه گيجهسى اوقومق نيّتيله اوزريمه آلمشدم. شدّتلى ياغمورلى بر گيجه ايدى. او مجلسده اوقومق اوزره أليمى جيبمه قويدم، او مبارك أثر يرنده اولماديغنى حيرتله گوردم. أثرى قويديغم جيب ييرتيق و دليك اولماديغى گبى، بن ده باشقه هيچ بر يرده طورماديغمه گوره بو حاله حيرت ايتمهمك قابل مى؟ او گيجهيى اويقوسز گچيردم، متأثّر اولدم. حضرتِ غوثدن بو مبارك أثرى ايستدم. ِللّٰه الحمد ايرتسى گونى، بو أثرى ديڭلهمكله نمازه باشلامش اولان بر معلّم واسطهسيله بولوندى. شاقير شاقير ياغمور آلتنده و چامور ايچنده بو مبارك أثر بولونسه بيله آرتيق اوقونميهجق درجه اولاجغنى تخمين ايدرسڭز دگل مى؟ شايانِ حيرت و جاىِ دقّت و مدارِ عبرتدر كه، أڭ اوفاق بر لكه بيله اولمامشدر. حافظِ حقيقى او مبارك أثرى، اوڭا معنًا و جدًّا باغلى اولانلر گبى محافظه بيورمش. حفيظ و عليم و حكيم إسملرينڭ ظاهر بر تجلّيسى بويلهجه لمعان ايتمش اولدى.
خلوصى
٭ ٭ ٭
محرم اولان سرِّ اِنَّا اَعْطَيْنَاده جفر ايله إستخراجم، عينًا مناظرات رسالهسنده "بر نور چيقهجق، گورهجگز" دييه غيبى مژدهلردهكى گبى، إلهامى و حق بر حقيقتى، فكرمله تطبيقاتمده بر قصور واردى. او قصور، بنى بر زمان دوشونديرييوردى. مناظرات و سنوحات گبى رسالهلردهكى مژدهِٔ نوريهيى، رسالهِٔ نور حلّ ايتدى. دائرهِٔ سياسيه يرينه، يوكسك بر دائرهِٔ نوريه ايله او قصورى إزاله ايتديگى گبى، محرم سرِّ اِنَّا اَعْطَيْنَاده اون ايكى، اون اوچ سنه صوڭره "إسلاميته ضربه وورانلرڭ باشلرينه اويله مدهش بر پاطلاييش اولاجق كه، قيامته قدر اونوتلميهجق" مئالندهكى إستخراجِ جفرى چوق گنيش بر دائرهده اولديغى حالده، نور سرّينڭ عكسنه اولارق طار بر دائرهده و خصوصى
— 52 —
بر حكومتده تطبيق ايتمك صورتيله، فكرم او گنيش دائرهيى إحاطه ايدهميهرك او حقيقتڭ صورتنى دگيشديرمش. حالبوكه او إستخراجڭ گوسترديگى عين تاريخده، او رژيمڭ مؤسِّسى و باشى دنيادن گوچدى، ضربهسنى يدى. و عين سنهده، پرده آلتنده بيلينمهين و كُرهِٔ أرضڭ أكثريسنى و نوعِ بشرڭ قسمِ أعظمنى إستبدادى آلتنه آلان بر مدهش جريانڭ دوگومى و دوگمهسى و معنًا باشى و أڭ مدهش اولان او گوچوب گيدن آدم، طوقات يديگى عين زمانده، داها سنه تمام اولمادن، او مدهش جريانڭ بتون باشلرى و طرفدارلرى اويله سماوى و مدهش طوقاتلره و شدّتلى فورطنهلى مصيبتلره طوتولمهيه باشلاديلر كه، قيامته قدر عذابنى چكهجكلر و چكييورلر. و أديانِ سماويه و إسلاميته ايتدكلرى جنايتلرڭ جزاسنى، چوق گنيش بر دائرهده گورديلر و گورويورلر. ميمسز مدنيتڭ بو إستفراغ و قوصمهسى ايله دنيايى ملوّث ايتدكلرى ايچون، عين إستخراجڭ گوسترديگى تاريخده، او مدنيتڭ باشنه اويله سماوى طوقات ايندى كه، أڭ قراڭلق وحشتدن داها آشاغى اينديردى.
الحاصل: سرِّ اِنَّا اَعْطَيْنَاده چوق گنيش بر دائرهيى، طار بر دائرهده تطبيق ايديلمش. نور مژدهسى ايسه؛ طار و معنوى فقط يوكسك بر دائرهيى، گنيش و مادّى بر دائره صورتنده تصوير ايديلمش. جنابِ حقّه يوز بيڭ شكر ايدييورم كه؛ بو ايكى قصوريمى، يُبَدِّلُ اللّٰهُ سَيِّئٰاتِهِمْ حَسَنَاتٍ سرّينه مظهر أيلدى.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
خسروڭ بر فقرهسيدر
چوق قيمتدار و چوق سَوْگيلى استادم أفنديم!
حضرتِ عيسى عليه السلامله دجّال حقّندهكى أحاديثِ متشابههدن بر حديثڭ اوچ جهتله حقيقى تأويلنى بيان و ايضاح ايدن محمد فيضى و أمين قارداشلريمزڭ مبارك
— 53 —
فقرهلرينى صبرى قارداشم گوندرمش؛ بوگون آلدم، اوقودم. بو حديثِ شريفڭ مئالنه و حقيقى تأويللرينه او قدر محتاج ايميشم كه؛ قيزغين قوم صحرالرنده سنهلردن بَرى صوصامشلره آبِ حيات اوزاتير گبى روح و قلبم بر تازه حيات بولدى، دريندن درينه نَفَس آلدم، بتون لطائفلرم سرورله طولدى، ظاهرى جسدمدن معنوى قلبمه قدر سرايت ايتدى. سَوْگيلى استاديمز طلبهلرينى و قسطمونيلى قارداشلريمز ده بزلرى لطفلريله طويوردقلرندن، جنابِ حقّه حدسز شكر ايتدم. باشده سَوْگيلى استادم رسالة النورڭ كرامتنه و بو فقرهنڭ فيضنه باقان اوچ إكرام ايله قارشيلاشدق.
برنجيسى:مكتوبنى برلكده تقديم ايتديگم صبرى قارداشمز، بو عالى فقره ألنه واصل اولاجغى آنده، بر ديگر قارداشنه حادثاتدن بحث ايدركن بو فقرهنڭ مندرجاتنى آڭلاتمهسى...
ايكنجيسى:بو حقير طلبهڭز خسرو ده، بو فقرهنڭ وصولندن بر گون أوّل رأفت بگله قونوشوركن ديمشدم. "عزيز رأفت! بز، حضرتِ عيسى عليه السلامڭ نزولنه إنتظار ايدييورز. بو پيغمبرِ عالىشان، دين لهنده حركت ايدن جريانڭ باشلرينه نزول ايتسه گركدر و او ملّت ده مسلمان اولاجقدر. سَوْگيلى استاديمزڭ صوڭ مكتوبلرندن بويله آڭلايورم. بو خصوصده اميدم قوّتليدر. إن شاء اللّٰه اويله ده اولاجقدر." ديمشدم.
اوچنجيسى:آتابگلى قارداشلريمڭ سَوْگيلى استاديمه يازدقلرى مكتوب كه، اونى ده بو آقشام آلدم، اوقودم، چوق عجيب گوردم. او قارداشلرم ده عثمانِ خالدينڭ بحث ايتديگى مجدّدِ دين و او شرفه جنابِ حقّڭ نائل ايتديگى ذاتى ده سَوْگيلى استاديمز اولان رسالة النور اولديغندن بحث ايدييورلر. او مكتوبى ده برلكده تقديم ايتدم.
أوت محترم استادم، بوگونلرده رسالة النورڭ فوق العاده فعاليتى ايچنده چوق كرامتلرينى مشاهده ايدييورز. حتّى شويله دييهبيليرم كه: هر بر طلبهڭز، باشلى باشنه، برر برر، بلكه ده كرّاتله بويله إكرامه و بويله إنعامه مظهردرلر.
ميلاسلى محمد أفندى، "بر قريهده بيڭ قلمله نوره صاريلان قارداشلريمزڭ كويندهكى فعاليتى برآز مبالغهلى گورمشلر. بن اونڭ تحقيقى ايچون گلدم." ديدى.
— 54 —
رسالة النورڭ بر كرامتى ايدى كه، بو كويڭ قيمتلى، فعّال بر طلبهسى مرانغوز أحمد يانمده ايدى. بن ديدم: واقعا بن بو كويه گيتمهدم، قارداشلرمدن صورويورم، اونلر ده دييوردى: "قادين أركك، چولوق چوجق، رسالة النورى يازان بيڭ قلم واردر." صوڭره مرانغوز أحمد ديدى كه: "بزم كويمز، اوچ يوز أللى خانهدر. ايكى خواجه، بر حاجى اوچ آدمدن باشقه بتون أولريمزه رسالة النور گيرمشدر. قادينلره، قيز چوجقلرينه وارنجهيه قدر يازييورلر. حتّى امّيلردن (قرق ياشندن يوقارى) يازى يازان اون قدر قارداشمز واردر." جوابنده بولوندى. ميلاسلى محمد أفندى بو فعاليته حيران اولدى.
طلبهڭز
خسرو
٭ ٭ ٭
رسالهِٔ نورڭ بش طلبهسنڭ بر فقرهسيدر
إسپارطهنڭ صاف منابعِ علميهسندن بر ذات كه، طريقتِ عليّهِٔ نقشيه رؤساسندن و بيڭ ايكى يوز طقسان ايكى (١٢٩٢) ويا بيڭ ايكى يوز طقسان اوچ (١٢٩٣) آراسنده دارِ بقايه تشريف بيوران بشقضالىزاده عثمان خالدى حضرتلرى، مسلكِ علميه و عمليهسيله علاقهدارانه كشفيات و حادثاتنى بر حجّتِ قاطعه گبى وارثلرينه وصيت و محضِ تبشيراتلرينى شويلهجه توارث أيلهمشدر. حتّى استادِ محترممزڭ تولّدينه تام إصابتلى اولارق تاريخِ مذكورده "ايمانى قورتاران بر مجدّد چيقهجق، او ده بو سنه تولّد ايتمش" ديمش. بوندن باشقه درت أولادندن بريسنڭ او ذات ايله مشرّف و ملاقى اولاجغنى علاوه ايتمشدر. بو بياناتِ حقيقيه شويلهجه جريان ايتمشدر:
بيڭ اوچ يوز يگرمى يدى (١٣٢٧) رومى سنهسى آتابگده سنّت و حفظ جمعيتلرندن برنده مُشَارٌ اِلَيْه عثمان خالدى حضرتلرينڭ أولادلرندن صوڭنجيسى أحمد أفندى مرحومدن، "مجدّد، مجدّد دييورسڭز، نرهده و كيمدر؟" ايراد اولونان سؤاله جوابًا: "أوت، شيمدى موجوددر و هم اوتوز بش ياشلرندهدر." ديمشدر.
— 55 —
ثانيًا: إسپارطهنڭ يڭيجه محلّهسندن و قارداشلريمزدن نورى طرفندن مرحوم مُومٰى إليه أحمد أفنديدن "پدريڭز، بنم أولادمدن بريسى او مجدّدله مكالمه و مصافحهده اولاجقدر ديمش، ناصلدر؟" دييه صورولمش. جوابًا أحمد أفندى مرحومڭ "أوت طوغريدر، بن اونڭله گوروشدم" جوابنده بولونماسى، إشبو كشفيات و بياناته مدار اولمشدر. مُشَارٌ اِلَيْه عثمان خالدى حضرتلرينڭ مستثنا تسبيحات و تحميداتنڭ برى
وَ اَنْ لَيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعىٰ
آيتِ كريمهسنڭ فضل توفيقنه صيغينارق إسپارطهنڭ جنوبنده، طاغده سِدْره نام موقعده أربعين أيّامِ مباركهسنى تسعيد و حصرِ تسبيحاته نيّتله قرق گونلك إعاشهيه تخصيص ايتديگى كه، هر بر گون ايچون أللى درهم مقدارنده بر بزديرمه أكمگندن قرق دانه اولان بر تخصيصاتى بر ايكى گونده ير و قرق گونده داها يمك ييمهدن او موقعِ مخصوصهده إمرارِ أوقات و تسبيحاتده بولونورلر. إكمالنده، گرى عودتلرنده مبارك دوداقلرى بربرينه ياپيشير، بيچاقله تكرار آچارلر. برآز ايلريده شو عصرِ حاضرڭ اوغراديغى و اوغرايهجغى قويًا مأمول و ملحوظ اولان سفاهت و عطالته رغمًا دستورِ شيوختنى تحديد و آنجق عناصرِ مجروحه جرّاحنى اونوتمايوب و إهمال دخى ايتميهرك شهادتِ قطعيهسنى گوستروب صحيفهِٔ حياتنى بيڭ ايكى يوز طقسان ايكيده (١٢٩٢) إمضالامشدر.
وانده تأسيسنه باشلانان مدرسهِٔ زهرانڭ تأخيرى، "دوقتور خستهيه ألزمدر" فحواسيله، اون طوقوز بيڭ آلتون تخصيصات و آرقهسنده سلطان رشاد، داها برىده ايكى يوز مبعوثدن يوز آلتمش كسورڭ إنضمامِ رأيى يوز أللى بيڭ بانقنوط قبول ايتدكلرى حالده، مادّةً موقعِ فعله ايصال ايديلهمهمش. هر حالده حكيمِ مطلق، قديرِ مطلق، داها أحسن صورتنى ديلهمش كه؛ او سلطانِ أزلينڭ لطفيله، مادّياته منّت ايتمهدن، (هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى) الحمد ِللّٰه إسپارطهده رسالهِٔ نورڭ تأليفنه منبع اولماسى و معنوى مدرسة الزهرا حكمنه گچمهسى، پايانسز قصورلريمزڭ بلكه ده سترينه إن شاء اللّٰه وسيله اولماسنى جنابِ أرحم الرّاحميندن ديلهيهرك، إشبو دستگاهِ معنوىيى تحكيمًا
— 56 —
عثمان خالدينڭ قيمتدار و معنيدار، صادق و مشهور إخباراتنڭ هدف و مصروفِ لهى گوندن داها آشكار بر حالده ظهور ايتمشدر.
شو متوالى وقايعِ مثبته بز عاجز خدمتجيلره وظيفهِٔ أصليمزده آيريجه نظرِ دقّتى جلب ايتديگنه مطّلع اولدقدن صوڭره، بيڭ حمد و ثنا ايله حضورِ استاده برر برر وجودِ معنويمزله عرضِ أندام ايدر و مبارك أللرينى اوپهرز. عين غايهيه يارديمه قوشان و عين دستگاهڭ علاقهدارلرى اولان كوچك خسرو و فيضى، نظيف، أمين، تحسين، توفيق، حلمى گبى قارداشلريمزه عرض ايدرز.
رسالهِٔ نور شاكردلرندن
حسن، عثمان، طاهرى، عبد اللّٰه، خلوصئِ ثانى صبرى
٭ ٭ ٭
عزيز قارداشلرم!
بوگونلرده تفسيرڭ و اوننجى سوزڭ توافقاتنه باقدم. كندى كنديمه ديدم كه: بو زياده تفصيلات إسرافدر، أهمّيتلى مسئلهلر چوقدر، وقت ضايع اولماسين. بردن إخطار ايديلدى كه: او توافق آلتنده چوق أهمّيتلى مسئلهلر واردر. هم مادام توافقده بر عنايتِ خاصّه و بر إلتفاتِ رحمانى رسالة النوره قارشى تظاهر ايتمش. او إلتفاته قارشى حسِّ شكران و ممنونيت و متشكّرانه سَوينج، نه قدر إفراطكارانه ده اولسه إسراف اولاماز. بو إخطار مجملنى ايكى جهتله ايضاح ايدهجگم:
برنجيسى:هر شيده (نه قدر جزئى اولسه ده) بر قصد و إرادهنڭ جلوهسى بولونماسيدر؛ تصادف، حقيقى اولارق بولونماماسيدر. أوت كثرتڭ أڭ طاغنيق و أڭ
— 57 —
زياده تصادفه ويريلن، كلماتدهكى حروفاتڭ وضعيتلريدر. خصوصًا كتابتده، مادام هيچ مناسبتى اولميان و إختيارِ بشر قاريشميان حروفاتڭ وضعيتلرنده بر تناسب، بر نظام بولونويور؛ ألبته بر إرادهِٔ غيبى تحتنده وضعيتلر ويريلييور. هيچ بر شى دائرهِٔ علم و قدرتندن خارج اولماديغى گبى، دائرهِٔ إراده و مشيئتدن دخى خارج دگلدر كه؛ بويله جزئى و طاغنيق شيلرده دخى بر تناسب گوزهتيلييور و تنظيم ايديلييور. و او تنظيم ايچنده إرادهِٔ عامّه جلوهسندن، عنايتِ خاصّه صورتنده، رسالة النوره بر إمتياز نوعندن، خصوصى بر توجّه گورولمش. بن بو درين مسئلهيى تام گورمك ايچون، إشارات الإعجازڭ توافقاتنه دقّت ايتدم و قطعى بر قناعت ايله او سرّى بيلدم و حسّ ايتدم.
ايكنجيسى:ناصلكه چوق مبارك و قدسى بيوك بر ذات، غايت فقير و محتاج بر آدمه، اُميد ايديلمديگى بر طرزده، إلتفاتكارانه، بر قابده بعض كاغدلره صاريلى بر هديه إحسان ايتسه؛ ألبته او بيچاره آدم، او پك بيوك ذاته قارشى، هديهسنڭ بيڭلر مِثلندن فضله تشكّر ايتمك ايستر. و بيڭ او هديه قدر قيمتلى بولونان، او هديه ايله گوستريلن إلتفاته قارشى، نه قدر تشكّرده إسراف و إفراط ده ايتسه مقبولدر. و او چوق مبارك ذاتڭ هديهسنه صارديغى كاغدلرى ده تبرّك دييوب شكر گبى يهسه، حتّى او هديه ايچندهكى جويزلرڭ قابوقلرينى ده تبرّك دييوب أكمك گبى يهسه باشنه قويسه، إسراف اولماديغى گبى؛ رسالة النور يوزنده إرادهِٔ عامّهده، عنايتِ خاصّه إلتفاتى توافق ظرفيله إحسان ايديلمش. ألبته توافقه دائر تفصيلات، تصويرات فعلى تشكّراتڭ بر نوعيدر و سَوينجڭ و منّتدارلغڭ هيجانلى بر ترشّحاتيدر. أوت بويله بر ذاتڭ إلتفاتنى گوسترن مادّى قرق پاره إحساننه قارشى قرق بيڭ ليرايه دگر إلتفاتنه قارشى نه قدر تشكّر أيلهسه، إسراف دگل.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 58 —
عزيز صدّيق قارداشلرم!
سزڭ فوق العاده صداقت و علوِّ همّتڭزدن ترشّح ايدن بر هفته أوّلكى مكتوبڭزه قارشى حسنِ ظنّڭزى بر درجه جرح ايدن بنم جوابمڭ حكمتى شودر كه:
بو زمانده اويله فوق العاده حاكم جريانلر وار كه، هر شيئى كندى حسابنه آلديغى ايچون، فرضا حقيقى بكلهنيلن او ذات دخى بو زمانده گلسه، حركاتنى او جريانلره قاپديرمهمق ايچون سياست عالمندهكى وضعيتدن فراغت ايدهجك و هدفنى دگيشديرهجك دييه تخمين ايدييورم.
هم اوچ مسئله وار: برى حيات، برى شريعت، برى ايماندر. حقيقت نقطهسنده أڭ مهمّى و أڭ أعظمى، ايمان مسئلهسيدر. فقط شيمدى عمومڭ نظرنده و حالِ عالم إلجاآتنده أڭ مهمّ مسئله، حيات و شريعت گورونديگندن او ذات شيمدى اولسه ده، اوچ مسئلهيى بردن عموم روىِ زمينده وضعيتلرينى دگيشديرمك نوعِ بشردهكى جارى اولان عادت اللّٰهه موافق گلمديگندن، هر حالده أڭ أعظم مسئلهيى أساس ياپوب، اوتهكى مسئلهلرى أساس ياپميهجق. تا كه ايمان خدمتى صفوتنى عمومڭ نظرنده بوزماسين و عوامڭ چابوق إغفال اولونهبيلن عقللرنده، او خدمت باشقه مقصدلره آلَت اولماديغى تحقّق ايتسين.
هم ده يگرمى سنهدن بَرى تخريبكار أشدِّ ظلم آلتنده او درجه أخلاق بوزولمش، او درجه متانت و صداقت غائب اولمش كه؛ اوندن بلكه يگرميدن بريسنه إعتماد ايديلمز. بو عجيب حالاته قارشى، چوق فوق العاده ثبات و متانت و حميتِ إسلاميه لازمدر؛ يوقسه عقيم قالير، ضرر ويرر.
ديمك أڭ خالص و أڭ سلامتلى و أڭ مهمّ و أڭ موفّقيتلى خدمت، رسالة النور شاكردلرينڭ چاليشدقلرى دائره ايچندهكى قدسى خدمتدر. هر نه ايسه... شيمديلك بو مسئلهيه بو قدر يتر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 59 —
خسروڭ مكتوبندن بر فقرهدر
أوت استادم، گوزيمزله گورويورز كه: أهلِ طريقت، بدعهلره طايانهمامشلر؛ هم گيرمشلر، ايچندن چيقامييورلر، هم سالكلرى اوندن بر ايكىيه اينمش. هم اونلر ده إعتراف ايدييورلر كه: ذوقلرندن، جذب ايديجى گوزللكلرندن أللرنده چوق شيلرى قالمامش. جنابِ حقّڭ صِرف بر إحسانى اولارق رسالة النورڭ پارلاق، نورانى ناصيهسنى مشاهده ايدييورز كه، إنعكاس ايدن لمعاتِ نوريهسى، بتون إحتياجمزه كافى و وافى گلييور، هركسى حيرتده بيراقييور. هم أهلِ بدعهيى سرفرو ايتديرييور. اويلهلرڭ لسانلرندن، ندامت و تأسّفى إفاده ايدن "بيلمهمشز!" كلمهلرى دوكولويور.
محيطمزده، رسالة النوره قارشى جاذبهدار و چوق عالى حقيقتلرندن باشقه أهلِ بدعه لسانلرى صوصمش؛ گويا قراڭلقلى گردابلره صوقولمشلر، قونوشمايورلر. قونوشسهلر ده تأثيرلرى قالمامشدر. جاذبهدار و إعجازكار لسانيله آنجق رسالة النور قونوشويور. بدعه و ضلالت ظلمتلرينه قارشى آنجق اونڭ طلبهلرى، قوّتِ ايمانله چليكدن بر قلعه گبى طورويورلر. هم اويله فوق العاده فتوحات ياپييور و اويله خارق العاده بر صورتده أمر و نهىِ قرآنىيى تمسّك ايتديرييور كه، پك چوق مشاهداتمزدن يالڭز بريسنى بيڭ قلملى قارداشمز سويلهيورلر كه... سكوت.
خسرو
٭ ٭ ٭
كاتب عثمانڭ رؤياسنه عائد بر فقرهسيدر
شعبانِ شريفڭ اون بشنجى جمعه ايرتسى ليلهِٔ برائت گيجهسى رؤيامده؛ بيوك برّاق، كوچك بر دڭز اولان بر گول ساحلنده إنگليز وياخود آلمانله، بز يعنى تورك
— 60 —
حكومتى حرب ايدييورمش. حرب أثناسنده سمادن بر قرالتى ظهور ايتمگه باشلادى. "عجبا بو سمادن اينن نهدر؟" دييه هپمزڭ نظرِ دقّتنى جلب ايتدى. ياقينلاشدقجه بر إنسان و صوڭره اوزرى إحراملى، يوزى بر پارچه أسمر، باشى بياض و بيوك دُلْبند ايله صاريلى بر قادين شكلنى آلارق، گولڭ اورتهسنده همان اينهجگى زمان درحال اورايه بر مرمردن منبر ياپيلارق منبرڭ اوزرينه ايندى. صوڭره، ذاتِ عاليڭزدن گلن عموم مكتوبلرى اوقومغه باشلادى. هر ايكى طرفده سكونت حاصل اولدى. اوقوديغى مكتوبلرى هركس جان قولاغيله ديڭلهدى. صوڭره نهايتنده "أوت، حضرتِ قرآنِ عظيم الشانڭ أحكامِ شرعيهسنجه عمل ايدرسهڭز، ياقهيى قورتاررسڭز. أگر قرآنِ عظيم الشانڭ أحكامِ شرعيهسنه رعايت ايتمزسهڭز، هپڭز محو و پريشان اولاجقسڭز." دييه سويلهدى. صوڭره أويمه گلدم. بزم رأفت بگله رشدى أفندى بزم أوه گلديلر، بندهڭزه ديديلر: "بو سرّى سن مى إفشا ايتدڭ؟ بو مكتوبلر منبر اوزرنده اوقوندى؟" بندهڭز ده جوابًا: "خاير قارداشلرم، بو سرّى سز آڭلامديڭز مى؟ بو گلن ذات، سمادن گلييور، بو مكتوبلرى اورادن گتيرييور. بن كيم اولويورم كه، او حوادثى اورايه چيقارايم؟" دييه اونلره سويلهدم. صوڭره بونلره بر هديه إكرام ايدهيم دييه باقدم، أويمزڭ دليگنده درت طوپ حلوا گوردم. بريسنى برينه، ديگرينى اوبرينه و ايكى دانهسنى ده كندم ييدم. آغزم طاتلى اولارق اوياندم.
إن شاء اللّٰه ليلهِٔ برائت حرمتنه و دعاڭز بركاتيله حقّمزده مباركدر، لطفًا تعبيرينى بكلهمكدهيز.
طلبهڭز
كاتب عثمان
٭ ٭ ٭
— 61 —
قرهطاغڭ بر ميوهسى
عزيز قارداشلرم!
بو دفعه مكتوب يرنده بو ميوهيى گوندرييورز.
بر آيتڭ معناىِ إشاريسنڭ كلّيتندن بر فردى، حرّيتدن بو آنه قدردر. تشرينِ ثانى اوتوزنجى گون (١٣٥٨) ده قرهطاغ باشنه چيقييوردم. "إنسانلرڭ، خصوصًا مسلمانلرڭ بو تسلسل ايدن هلاكتلرى و خسارتلرى نه وقتدن باشلادى، نه وقته قدر..." خاطره گلدى. بردن، هر مشكلمى حلّ ايدن قرآنِ معجز البيان، سورهِٔ وَالْعَصْرِيى قارشيمه چيقاردى. "باق!" ديدى: باقدم. هر عصره خطاب ايتديگى گبى، بو عصريمزه ده داها زياده باقان
وَ الْعَصْرِ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ
آيتندهكى اِنَّ الْاِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ مقامِ جفريسى بيڭ اوچ يوز يگرمى درت (١٣٢٤) ايدوب، حرّيت إنقلابيله باشلايان تبدّلِ سلطنت و بالقان و ايتاليان حربلرى و برنجى حربِ عمومى مغلوبيتلرى و معاهدهلرى و شعائرِ إسلاميهنڭ صارصيلمالرى و بو مملكتڭ زلزلهلرى و يانغينلرى و ايكنجى حربِ عمومينڭ زمين يوزنده فورطنهلرى گبى، سماوى و أرضى مصيبتلرله خسارتِ إنسانيه ايله اِنَّ الْاِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ آيتنڭ بو عصره دخى بر حقيقتى، مادّةً عين تاريخيله گوستروب، بر لمعهِٔ إعجازينى گوسترييور.
اِلَّا الَّذِينَ اٰمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ
ايسه، مقامِ جفريسى (آخردهكى (ت)، (هی) صاييلير، شدّه صاييلماز) بيڭ اوچ يوز أللى سكز (١٣٥٨) اولان بو سنهنڭ و گلهجك سنهنڭ عين تاريخنى گوسترمكله او خسارتلردن باخصوص معنوى خسارتلردن قورتولمانڭ چارهِٔ يگانهسى، ايمان و أعمالِ صالحه اولديغى گبى و مفهومِ مخالفيله، او خسارتڭ ده سببِ يگانهسى كفر و كفران، شكرسزلك يعنى ايمانسزلق، فسق و سفاهت اولديغنى گوستردى. سورهِٔ وَ الْعَصْرِ ڭ عظمت و قدسيتنى و قيصهلغيله برابر غايت گنيش و اوزون حقائقڭ خزينهسى اولديغنى تصديق ايدهرك، جنابِ حقّه شكر ايتدك.
— 62 —
أوت عالمِ إسلام، بو عصرڭ خسارتى اولان بو دهشتلى ايكنجى حربِ عموميدن قورتولماسنڭ سببى، قرآندن گلن ايمان و أعمالِ صالحه اولديغى گبى؛ فقيرلره گلن آجى آجلق و قحطڭ سببى، اوروجڭ طاتلى آجلغنى چكمدكلرى؛ و زنگينلره گلن خسارات و ضايعاتڭ سببى ده، زكات يرنده إحتكار ايتمهلريدر. و آناطولينڭ بر ميدانِ حرب اولمامسنڭ سببى؛ اِلَّا الَّذِينَ اٰمَنُوا كلمهِٔ قدسيهسنڭ حقيقتنى فوق العاده بر صورتده يوز بيڭ إنسانلرڭ قلبلرينه تحقيقى بر طرزده درس ويرن رسالهِٔ النور اولديغنى، پك چوق أمارهلرله و شاكردلرندن بيڭلر أهلِ حقيقت و دقّتڭ قناعتلرى إثبات ايدر.
أزجمله: أمارهلردن برى، رسالهِٔ نوره صيقنتى ويرن وياخود خدمتندن چكيلن پك چوق آدملرڭ طوقات ييمهلرى گبى؛ بو سنه، بو مملكتڭ أطرافنده عمومى بر طرزده رسالهِٔ نورڭ إنتشارينه صيقنتى ويروب شيمديكى بر نوع توقّف دورهسى ويرمك خطاسيله، شيمديكى عمومى صيقنتينڭ بر سببى اولديغنى گوسترمسيدر.
٭ ٭ ٭
سورهِٔ وَالْعَصْرِڭ طاغ ميوهسى نامنده نكتهسنه بر حاشيهدر
اَلصَّالِحَاتِ دهكى (ت)، آخردهكى "تا"لر أكثريتجه وقفه راست گلمهسيله جفرجه (هی) صاييلابيلير. بو نقطهده (اِلَّا) برابردر، بو زمانمزى گوسترر (١٣٥٨). و تلفّظجه (هی) اوقونمديغندن (ت) قالابيلير. بو نقطهدن، شدّهلر صاييلمازسه و (اِلَّا) برابر دگل، ايكى يوز كسور زمانه قدر ايمان و عملِ صالح ايله برابر بر طائفهِٔ عظيمه، خسارتِ عظيمهيه قارشى مجاهدهيه دوام ايدهجگنه إشارت ايدوب، فاتحهنڭ آخرنده
صِرَاطَ الَّذِينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
گوسترديگى زمانه؛ هم
لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ اُمَّتِى ظَاهِرِينَ عَلَى الْحَقِّ حَتَّى يَاْتِىَ اللّٰهُ بِاَمْرِهِ
— 63 —
برنجى جمله، بيڭ بش يوز (١٥٠٠) مقاميله آخر زمانده بر طائفهِٔ مجاهدهنڭ صوڭ زمانلرينه؛ و ايكنجى جمله بيڭ بشيوز آلتى (١٥٠٦) مقاميله، غالبانه مجاهدهنڭ تاريخنه؛ و اوچنجى جمله بيڭ بش يوز قرق بش (١٥٤٥) مقاميله پك آز بر فرقله، هم فاتحهنڭ، هم وَالْعَصْرِ سورهسنڭ ايكنجى جملهسنڭ غيبى إشارتلرينه إشارت ايدوب، توافق ايدر. ديمك بو حديثِ شريفڭ اوچ جملهسندن هر بريسى، بيڭ بش يوز تاريخنه و مجاهدهنڭ نه قدر دوام ايدهجگنه دائر إشارتلرينه، عينًا بو
اَلَّذِينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ
بيڭ بش يوز آلتمش بر (١٥٦١) مقاميله، هم
وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ
بيڭ بش يوز آلتمش (١٥٦٠) مقاميله إشتراك ايدوب، او طائفهِٔ عظيمهنڭ مجاهداتلرى نه قدر دوام ايدهجگنى معناىِ إشارى و جفرى ايله گوستررلر. و فاتحه و حديثڭ إرائه ايتدكلرى تاريخه، مقامِ أبجدلريله تقرّب ايدوب، فرقلى بر درجه توافق ايدرلر و معنالريله ده تام تطابق ايدهرك، پارلاق بر لمعهِٔ إعجازِ غيبيهيى گوسترييورلر.
٭ ٭ ٭
بردن بره قلبه گلن بر نكتهِٔ إعجازيهدر
قرآنه عائد أڭ جزئى، أڭ كوچك بر نكته ده قيمتى بيوك اولديغندن؛ إشاراتِ قرآنيهنڭ بو زمانمزه توافق ايدن كوچك بر شعاعى بوگون سورهِٔ وَالْعَصْرِ نكتهِٔ إعجازيهسى مناسبتيله، سورهِٔ فيلدن معناىِ إشارى طبقهسندن توافق دستورينه إستنادًا بر نكتهسنى بيان ايتمهم إخطار ايديلدى. شويله كه:
سورهِٔ اَلَمْ تَرَ كَيْفَ مشهور و تاريخى بر حادثهِٔ جزئيهيى بيان ايله، گلن و هر عصرده أفرادى بولونان او گبى و اوڭا بڭزهين حادثهلرى إخطار و طبقاتِ إشاريهدن هر بر طبقهيه گوره بر معنايى إفاده ايتمك، عموم عصرلرده عموم نوعِ بشرله قونوشان قرآنِ معجز البيانڭ بلاغتنڭ مقتضاسى اولماسندن، بو قدسى سوره بو عصريمزه ده باقييور، درس ويرييور، فنالرى طوقاتلايور. معناىِ إشارى طبقهسنده، بو عصرڭ أڭ بيوك
— 64 —
حادثهسنى خبر ويرمكله برابر؛ دنيايى هر جهتله دينه ترجيح ايتمك و ضلالتده گيتمهنڭ جزاسى اولارق، جفر و حسابِ أبجد ايله اوچ جملهسى، عين حادثهنڭ زماننه تطابق ايدوب إشارت ايدييور.
برنجى جملهسى:كعبهِٔ معظّمهيه هجوم ايدن أبرهه عسكرلرينڭ باشلرينه أبابيل طيّارهلريله سماوى بومبالر ياغديرمسنى إفاده ايدن تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ جملهِٔ قدسيهسى، بيڭ اوچ يوز أللى طوقوز (١٣٥٩) ايدوب، دنيايى دينه ترجيح ايدن و نوعِ بشرى يولدن چيقاران مدنيتجيلرڭ باشلرينه سماوى بومبالر و طاشلر ياغديرمسنه توافقله إشارت ايدييور.
ايكنجى جملهسى:
اَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِى تَضْلِيلٍ
كلمهِٔ قدسيهسى، أسكى زمان حادثهسندهكى كعبهنڭ نورينى سوندورمك ايچون، حيلهلر ايله هجوم ايدنلرڭ كنديلرى يوقلق، ظلمات ضلالتده عكس العمل ايله عليهلرينه دونمسيله طوقات ييدكلرى گبى؛ بو عصرڭ عينًا حيلهلر ايله، دسيسهلر ايله، أديانِ سماويه كعبهسنى، قبلهگاهنى ضلالت حسابنه تخريبه چاليشان جبّار، مغرور أهلِ ضلالتڭ تضليل و إضلاللرينه سماوى بومبالر طوقاديله جزالانماسنه، عين تاريخى فِى تَضْلِيلٍ كلمهِٔ قدسيهسى بيڭ اوچ يوز آلتمش (١٣٦٠) مقامِ جفريسيله توافق ايدوب إشارت ايدييور.
اوچنجيسى:
اَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِاَصْحَابِ الْفِيلِ
جملهِٔ قدسيهسى رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامه خطابًا: "سنڭ مبارك وطنڭ و قبلهگاهڭ اولان مكّهِٔ مكرّمهيى و كعبهِٔ معظّمهيى خارق العاده بر صورتده دشمنلردن قورتارماسنى و او دشمنلرى ناصل بر طوقات ييدكلرينى گورمييور ميسڭ؟" دييه معناىِ صريحيله إفاده ايتديگى گبى، بو عصره دخى خطاب ايدن او جملهِٔ قدسيه معناىِ إشاريسيله دير كه: "سنڭ دينڭ و إسلاميتڭ و قرآنڭ و أهلِ حق و حقيقتڭ جبّار دشمنلرى اولان دنياپرست و دنيانڭ منفعتى ايچون مقدّساتى چيگنهين او أصحابِ دنيايه سنڭ ربّڭ ناصل طوقاتلرله جزالرينى ويرديگنى گورمييور ميسڭ؟ گور، باق!" دييه معناىِ إشاريسيله،
— 65 —
بو جمله عينًا مقامِ جفريسيله تام بيڭ اوچ يوز أللى طوقوز (١٣٥٩) تاريخيله عينًا آفاتِ سماويه نوعنده سماوى طوقاتلرله إسلاميته إهانت جزاسى اولارق، دييه معناىِ إشارى إفاده ايدييور. يالڭز "أصحاب الفيل" يرنده "أصحاب الدنيا" گلير. "فيل" قالقار، "دنيا" گلير.
(حاشيه): بو "فيل" لفظى قالقماسنڭ سرّى: أسكى زمانده دهشتلى فيلِ محمودى عظمتنه، هيبتنه طايانمش، هجوم ايتمشلر. شيمدى ايسه دنيا ثروتنه و مالنه و او ثروتله هواده و دڭزده فيلولر تشكيل ايدوب، او فيل گبى فيلولرله نوعِ بشرى أسارت آلتنه آلمش و آوروپا مدنيتجيلرى مدنيتڭ محاسنيله، اييلكلريله، منفعتلريله دگل، بلكه مدنيتڭ سيّئاتيله و سفاهتيله و دينسزلگيله اوچ يوز أللى ميليون مسلمانلرڭ هر طرفده حاكميتلرينى إمحا ايدوب إستبدادينه سرفرو ايتمش و بو مصيبتِ سماويهيه سببيت ويرمش. و دنياپرست غدّار ظالملره، ظلملرينه جزا اولارق طوقاتلر گلمگه و فقير و معصوملر و مظلوملره، فانى ماللرينى و حياتلرينى آخرتلرينه چويرمك و قيمتدار أيلهمك و دنيادهكى گناهلرينه كفّارة الذنوب ايتمگه قدرِ إلٰهىيه فتوا ويرديلر. شيمدى يدى سنهدر دنياپرستلرڭ بو مصيبتده وضعيتلرينى و صفحاتلرينى و حربِ عمومى صحيفهلرينى قطعيًا بيلهمييورم. فقط ايكى سنه أوّلكى وضعيتلرى، بو سورهِٔ قدسيهنڭ معناىِ إشارى طبقهسندن گلن طوقاتلر، تامى تامنه اونلرڭ باشلرينه اينييورلر و سورهنڭ بر معناىِ إشاريسنى تام تفسير ايدييور.
تحليل:
تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ : ايكى (ت) سكز يوز. ايكى (ر) درت يوز. ايكى (م)، بر (ب)، بر (ح)، بر (ى) يوز. تنوين وقف اولماديغندن (ن) در، أللى. بر (هی)، بر (ج)، بر (ألف) طوقوز. مجموعى، بيڭ اوچ يوز أللى طوقوز (١٣٥٩).
فِى تَضْلِيلٍ : (ض) سكز يوز. (ت) درت يوز. (ف) سكسان. ايكى (ى) يگرمى. ايكى (ل) آلتمش. تنوين وقفه راست گلمش، صاييلماز. يكونى، بيڭ اوچ يوز آلتمش (١٣٦٠).
اَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِاَصْحَابِ الْفِيلِ : ايكى (ر)، بر (ت) سكز يوز. ايكى (ف)، ايكى (ك) ايكى يوز. ايكى (ل)، بر (م) يوز. بر (ع)، بر
— 66 —
(ص) يوز آلتمش. درت (ب) اوچ (ألف)، بر (ى)، بر (ح) يگرمى طوقوز. (الْفِيلِ) يرينه گلن (الدُّنْيَا) دهكى ايكى (د)، بر (ألف) طوقوز. بر (ن) أللى. بر (ى)، بر (ألف). بو يكون، بيڭ اوچ يوز أللى طوقوز (١٣٥٩)، اوقونميان ألف صاييلمازسه بيڭ اوچ يوز أللى سكز (١٣٥٨) ايدر. هم عربى، هم رومى تاريخيله بو سماوى طوقاتلرڭ آيرى آيرى چشيدلرينڭ زمانلرينه توافقله پارمق باصييور.
(حاشيه): أوت بو طوقاتدن، پرشر بشر شركدن شكره گيرمزسه و قرآنه ترضيه ويرمزسه، ملائكه أللريله ده أحجارِ سماويه باشلرينه ياغاجغنى بو سوره بر معناىِ إشاريله تهديد ايدييور.
قارداشڭز سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(٭):بو گلن مكتوب تكرار ايله اوقوميه لايق اولمسنه بر إشارتدر كه، إختيارسز ايكى دفعه يازيلمش. بز ايليشمدك. صوڭره ده عينًا گلهجك.
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بزم قطعيًا شكّ و شبههمز قالمادى كه؛ بو خدمتمزڭ نتيجهسى اولان رسالهِٔ نورڭ سربستيتنى دگل يالڭز بز و بو آناطولى و عالمِ إسلام آلقيشلايور، تقدير ايدييور؛ بلكه كائنات دخى ممنون اولوب جوِّ سما فضاىِ عالم آلقيشلايور كه؛ اوچ درت آيده ياغموره شدّتِ إحتياج واركن گلمدى. آنقره تسليم قرارينه توافق ايدن ليلهِٔ رغائبدهكى أمثالسز و گورولتولى رحمتڭ گلمهسى و دڭزليده محكمهنڭ بِالفعل تسليمنه قرار ويرمهسى، ينه ليلهِٔ معراجده عينًا رسالهِٔ نورڭ بر رحمت اولديغنه إشارةً ليلهِٔ رغائبه توافق ايدهرك كثرتله مَلكِ رعدڭ آلقيشلاماسيله و رحمتڭ أميرطاغنده گلمهسى، او تسليم قرارينه توافق ايتمهسى و بر هفته صوڭره ديمك دڭزليده وكيللريمزڭ أليله آلينمهسى هنگاملرنده ينه عينًا ليلهِٔ معراجه و ليلهِٔ رغائبه توافق ايدهرك عينًا اونلر گبى، بر جمعه
— 67 —
گيجهسنده كثرتله رحمت و ياغمورڭ بو مملكتده گلمهسى او توافقلريله قطعى قناعت ويرر كه؛ رسالهِٔ نورڭ مصادرهسنه و حپسنه زلزلهلرڭ توافقى كُرهِٔ أرضجه بر إعتراض اولديغى گبى، بو أميرطاغى مملكتنده درت آى ظرفنده يالڭز اوچ جمعه گيجهسنده كه (برى ليلهِٔ رغائب برى ليلهِٔ معراج، برى ده شعبانِ معظّمڭ برنجى جمعه گيجهسنده) رحمتڭ كثرتله گلمهسى و رسالهِٔ نورڭ ده سربستيتنڭ اوچ دورهسنه تام تامنه توافق ايتمهسى؛ كُرهِٔ هوائيهنڭ بر تبريكى، بر مژدهسيدر و رسالهِٔ نور دخى معنوى بر رحمت، بر ياغمور اولديغنه قوّتلى بر إشارتدر.
و أڭ لطيف أماره ده شودر كه؛ دون بردن بره بر سرچه قوشى پنجرهيه گلدى، پنجرهيه ووردى. بز اوچورمق ايچون إشارت ايتدك، گيتمهدى. مجبور اولدق، ديدم: "پنجرهيى آچ، او نه دييهجك؟" گيردى طوردى، تا بو صباحه قدر. صوڭره او اوطهيى اوڭا بيراقدق، ياتاق اوطهمه گلدم. بو صباح چيقدم، قپويى آچدم؛ ياريم دقيقهده دوندم. باقدم "قدّوس قدّوس" ذكرينى ياپان بر قوش اوطهمده گوردم. گولهرك ديدم: "بو مسافر نه ايچون گلدى؟" تام بر ساعت بڭا باقدى، اوچمادى، اوركمهدى. بن ده اوقويوردم، بر ساعت بڭا باقدى. أكمك بيراقدم، ييمهدى. ينه قپويى آچدم چيقدم، ياريم دقيقهده گلدم؛ او مسافر ده غائب اولدى.
صوڭره بڭا خدمت ايدن چوجق گلدى، ديدى كه: "بن بو گيجه گوردم كه، مرحوم حافظ علىنڭ (رح) قارداشى يانمزه گلمش." بن ده ديدم: "حافظ على و خسرو گبى بر قارداشمز بورايه گلهجك." عين گونده، ايكى ساعت صوڭره چوجق گلدى ديدى: "حافظ مصطفى گلدى." هم رسالهِٔ نورڭ سربستيتنڭ مژدهسنى، هم محكمهدهكى كتابلرينى ده قسمًا گتيردى؛ هم سرچه قوشنڭ و بنم رؤيامڭ، هم قدّوس قوشنڭ تعبيرينى إثبات ايتدى. (كه، تصادف اولماديغنى گوستردى.) عجبا أمثالسز بر طرزده هم سرچه قوشى عجيب بر صورتده، هم قدّوس قوشى غريب بر صورتده گلوب باقماسى، صوڭره غائب اولماسى و معصوم چوجغڭ رؤياسى تام تامنه چيقماسى، هم رسالهِٔ نورڭ حافظ على گبى بر ذاتڭ أليله بورايه گلمهسنڭ عين زماننه
— 68 —
توافقى هيچ تصادف اولابيلير مى؟ هيچ بر إحتمالى وار مى كه، بر بشارتِ غيبيه اولماسين؟
(حاشيه): هم بو قوشلرڭ رسالهِٔ نورله علاقهدارلقلرينى تأييد ايدن چوق أمارهلر وار. أزجمله، او قوشلرڭ علاقهدارلغنى گوسترن مكتوب ميلاسه گيتديگى عين وقتده غريب بر طرزده قدّوس قوشى او مكتوبڭ مئالنى وضعيتيله تأييد ايتديگى گبى؛ عين مكتوب اينهبوليده گيجهلين اوقونوركن بيوك بر گيجه قوشى خارقه بر طرزده پنجرهيه گلوب قاناديله ووروب طوروب ديڭلهمسى؛ عين مكتوب صاوهده اوقونوركن بر دفعه ايكى چكرگه اوستنه گلوب طوروب نتيجهيه قدر طورمالرى؛ بر دفعه ده بلبل و سرچه قوشلرى عين مكتوبڭ اوقونماسنده پروانه گبى اوچوب علاقهدارلق گوستروب علاقهدارلغنى گوسترمسى گبى چوق أمارهلر، بو كرامتِ نوريهيى تأييد ايدييور.
أوت بو مسئله، كوچك بر مسئله دگل؛ كائنات و حيوانات ايله دخى علاقهداردر. بن رسالهِٔ نورڭ بر شاكردى اولمق إعتباريله، اونڭ سربستيتندن كندى حصّهمه دوشن بو كار و نتيجهيى، بيڭلر آلتون ليرا قدر قزانجم وار قناعت ايدييورم. باشقه يوز بيڭلر رسالهِٔ نور شاكردلرى و تقويهِٔ ايمانه محتاج أهلِ ايمانڭ إستفادهلرى بوڭا قياس ايديلسين.
أوت دينڭ و شريعتڭ و قرآنڭ يوزدن زياده طلسملرينى، معمّالرينى حلّ و كشف ايدن و أڭ معنّد دينسزلرى صوصديروب إلزام ايدن و معراج و حشرِ جسمانى گبى عقلدن چوق اوزاق ظن ايديلن قرآن حقيقتلرينى أڭ متمرّد و أڭ معنّد فيلسوفلره و زنديقلره قارشى گونش گبى إثبات ايدن و اونلرڭ بر قسمنى ايمانه گتيرن رسالهِٔ نور أجزالرى، ألبته كُرهِٔ أرض و كُرهِٔ هوائيهيى كندى ايله علاقهدار ايدر و بو عصرى و إستقبالى كندى ايله مشغول ايدهجك بر حقيقتِ قرآنيهدر و أهلِ ايمان ألنده بر ألماس قلنجدر.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
أميرطاغنده قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 69 —
كوچك خسرو فيضىنڭ بر إستخراجيدر
(اوتوز اوچنجى آيتدن حافظ علىنڭ إستخراجنڭ بر ذيلى و لاحقهسيدر.)
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
سورهِٔ زُمَرده
اَفَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ صَدْرَهُ لِلْاِسْلَامِ فَهُوَ عَلٰى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ
آيتِ عظيمهنڭ معناىِ صريحندن باشقه بر معناىِ إشارى طبقهسنڭ كلّيتنده داخل بر فردى رسالهِٔ نور و ترجمانى اولديغنه قوّتلى بر دليل بولدم.
اَفَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ صَدْرَهُ لِلْاِسْلَامِ فَهُوَ
جملهسى، حسابِ جفرى و أبجدى و رياضى ايله بيڭ اوچ يوز يگرمى طوقوز (١٣٢٩) ويا سكز (١٣٢٨) ايدر. ديمك مَنْ كلّيتنده و فَهُوَ إشارتنده داخل و مدارِ نظر بر فردى، إنشراحِ صدر نوريله باشقه بر حالته گيروب، أسكى صيقنتيدن قورتولوب، نورانى بر مسلگه گيرن بر شخص، أسكى و يڭى حربِ عمومينڭ گلمگه حاضرلانمهلرى اولان او دهشتلى تاريخه و او فردڭ وضعيتنه رمزًا باقار.
فَهُوَ عَلٰى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ
دهكى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ كلمهسى، رسالهِٔ نور إسمنه و معناسنه هم جفرى، هم صورتى، هم معناسى توافق ايتديگى گبى؛
اَفَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ صَدْرَهُ لِلْاِسْلَامِ فَهُوَ
جملهسنڭ ده مقامِ جفريسى گوسترديگى تاريخده رسالهِٔ نور ترجمانى اولان استاديمڭ
(حاشيه): بو شرحِ صدرله مناسبتدار بر توافقدر. استادمدن آڭلادم؛ يگرمى بش سنهدر دائما و أڭ مهمّ دعاسى اَللّٰهُمَّ اشْرَحْ صَدْرِى لِلْاِيمَانِ وَ الْاِسْلَامِ مناجاتى اولمش.
(تحقيقاتمله) عينًا وضعيتنه توافق ايدييور.
— 70 —
چونكه او زمانده حربِ عمومينڭ مبدألرنده، استادم أسكى عادتنى و سائر علومِ فلسفهيى و علومِ آليه و عاليهيى بيراقوب، تام بر إنشراحِ صدرله رسالهِٔ نورڭ فاتحهسى و برنجى مرتبهسى اولان إشارات الإعجاز تفسيرينه باشلايور، بتون همّتنى، أفكارينى قرآنه صرف ايتمگه باشلاديغنه توافقى قوى بر أمارهدر كه؛ بو عصرده او كلّى معناىِ إشاريده مدارِ نظر بر فردى، رسالهِٔ نورڭ ترجمانى و شاكردلرينڭ شخصِ معنويسنى تمثيل ايدن ممثّليدر.
أوت مادام قرآنِ معجز البيان هر عصرده هر فرده خطاب ايدر و بر علمِ محيط و بر إرادهِٔ شامله ايله هر شيئه باقهبيلير؛ و مادام علماءِ إسلامڭ إتّفاقيله، آيتلرڭ معناىِ صريحندن باشقه إشارى و رمزى و ضمنى متعدّد طبقهلرده معنالرى واردر.
و مادام يَا اَيُّهَا الَّذِينَ اٰمَنُوا گبى خطابلرده هر عصر گبى، بو عصردهكى أهلِ ايمان، عصرِ سعادتدهكى مؤمنلر گبى داخلدر.
و مادام إسلاميت نقطهسنده بو عصر، غايت أهمّيتلى و دهشتليدر. و قرآن و حديث إخبارِ غيبى ايله، أهلِ ايمانى اونڭ فتنهسندن صاقينمق ايچون شدّتلى خبر ويرمش.
و مادام حسابِ جفرى و أبجدى و رياضى، أسكيدن بَرى صاغلام بر دستوردر و قوّتلى بر أماره اولابيلير.
و مادام رسالهِٔ نور و ترجمانى و شاكردلرى، ايمان و قرآن خدمتنده پارلاق و تأثيرلى وظيفهلرى غايت أهمّيت كسب ايتمشدر.
و مادام بو بيوك آيت، حسابِ جفرله بو عصرده و ايكى حربِ عمومىيه باقار. أسكى حربڭ پاطلاماسنه و رسالهِٔ نورڭ ظهورينه توافق ايتديگنى، معنًا ده گوسترر. ألبته مذكور حقيقتلره و قوّتلى قرينهلره بناءً بِلا تردّد حكم ايدرز كه: رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسى و ترجمانى، بو آيتِ عظيمهنڭ معناىِ إشارى طبقهسنڭ كلّيتنده داخل و مدارِ نظر
— 71 —
بر فرديدر. و بو آيت اوڭا إشارت ايدر. و معناىِ رمزيله اوندن خبر ويرر. و إخبارِ غيب نوعندن بر لمعهِٔ إعجازيهيى گوسترر، دينيلهبيلير.
تحليل:بر (ش) ايكى (ر) يدى يوز. (ف م ن ل) ايكى يوز. (ص د هی ا) يوز. (س م) يوز. إسمِ جلال (اللّٰه) آلتمش يدى. ايكى (ل) آلتمش. فَهُوَ طقسان بر. لِلْاِسْلَامِ دهكى ايكى ويا اوچ (ألف)، ايكى ويا اوچ. (ح) سكز. نُورٍ مِنْ رَبِّهِ ، "رسالهِٔ نور" هر ايكيسنده (نُور) وار. "رساله" ده (ر)، رَبِّهِ دهكى (ر) يه مقابلدر. أگر نُورٍ دهكى تنوين صاييلسه، النُّورْ ده دخى شدّهلى (ن) صاييلير، ينه إتّحاد ايدرلر. (نُورٍ) دن باشقه (مِنْ به) طقسان يدى ايدهرك، رسالهِٔ نورده قالان (هی ل س) ايكى (ألف) دخى طقسان يدى ايدهرك، تام توافق ايدر. توركجه تلفّظده رسالهِٔ النور همزه ايله اوقونماسى ضرر ويرمز.
سورهِٔ مائدهنڭ اون بشنجى آيتى
قَدْ جَاءَكُمْ مِنَ اللّٰهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُبِينٌ يَهْدِى بِهِ اللّٰهُ
سورهِٔ نسانڭ آخرنده
يَا اَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمْ بُرْهَانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَاَنْزَلْنَا اِلَيْكُمْ نُورًا مُبِينًا
آيتى گبى، رسالهِٔ نوره معنا و جفر جهتيله، معناىِ إشارى أفرادندن اولديغنه قوّتلى بر قرينه بولدم.
ايكنجى آيت اولان سورهِٔ نسانڭ آيتى، برنجى شعاع اولان إشاراتِ قرآنيهده، استادم إشارتنى بيان ايتمش. برنجى آيت اولان سورهِٔ مائدهنڭ اون بشنجى آيتى هم بونڭ إشارتنى تأييد ايدييور، هم ده اَفَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ آيتنڭ إشارتنى تصديق ايدييور.
أوت بو عصرده معناىِ إشارى طبقهسندن تام شو آيتڭ قدسى مفهومنه بر فرد، رسالهِٔ نور اولديغنه كيم إنصاف ايله باقسه تصديق ايدهجك.
— 72 —
رسالهِٔ نور بر فردى اولديغنه معنوى مناسبت قويدر. مادام بو آيتڭ مقامِ جفريسى بيڭ اوچ يوز آلتمش آلتيدر (١٣٦٦)، أگر مدّهلر، اوقونميان همزهلر صاييلمازسه آلتمش ايكيدر (١٣٦٢). و مادام رسالهِٔ نور، قرآنِ مبين نورينى و هدايتنى نشر ايدن بر كتابِ مبيندر. و مادام ظاهرًا اوندن داها ايلرى، او وظيفهيى آغير شرائط آلتنده ياپانلرى گورمييورز. و مادام آيتلر، سائر كلاملر گبى جزئى بر معنايه منحصر اولاماز. و مادام دلالتِ ضمنى و إشارى ايله قاعدةً مفهومِ كلامده داخل اولويور. و مادام نجم الدّينِ كبرا و محيى الدينِ عرب گبى چوق أهلِ ولايت، معناىِ ظاهريدن باشقه باطنى و إشارى معنالر ايله أكثر آياتى تفسير ايتمشلر؛ حتّى تفسيرلرنده موسى (عس) و فرعوندن مراد، قلب و نفسدر ديدكلرى حالده اُمّت اونلره ايليشمهمش؛ بيوك علمادن چوقلرى اونلرى تصديق ايتمشلر. ألبته آيتڭ دلالتِ ضمنى ايله رسالهِٔ نوره قوّتلى قرينهلر ايله إشارتى قطعيدر، شبهه ايديلمهمك گركدر.
تحليل:قَدْ جَاءَكُمْ يوز آلتمش طوقوز (١٦٩). مِنَ اللّٰهِ يوز أللى يدى (١٥٧). نُورٌ تنوين ايله برابر اوچيوز آلتى ٣٠٦). وَ كِتَابٌ مُبِينٌ آلتى يوز اوتوز بر (٦٣١). يَهْدِى بِهِ اللّٰهُ يوز اوچ (١٠٣). يكونى، بيڭ اوچيوز آلتمش آلتى (١٣٦٦). أگر مدّهلر، اوقونميان همزهلر صاييلمازسه، بو سنهكى محرّم تاريخنه؛ يعنى بيڭ اوچيوز آلتمش ايكىيه تمام توافق ايدر. أگر مُبِينٌ دهكى تنوينده وقف ايديلسه، بيڭ اوچ يوز اون آلتيدر (١٣١٦) كه؛ هم رسالهِٔ نورڭ مقدّماتنه، هم تنوين ايله تكمّلنه و برنجى شعاعده بيان ايديلديگى گبى، چوق آياتڭ أهمّيتله گوستردكلرى عين مشهور تاريخه توافق ايدر.
٭ ٭ ٭
— 73 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
بن، سنڭ إجتهادڭده خطا وار ديينلره و إثبات ايدنلره تشكّر ايدوب روح و جانله منّتدارم. فقط شيمدىيه قدر او إجتهاديمى تماميله قناعتله تام تصديق ايدنلر، بيڭلر أهلِ ايمان و اونلردن چوقلرى أهلِ علم تصديق ايتدكلرى و بن ده دهشتلى بر زمانده قدسى بر تسلّىيه محتاج اولديغم بر هنگامده، صِرف أهلِ ايمانڭ ايماننى رسالهِٔ نور ايله محافظه نيّتِ خالصهسيله و نجم الدّينِ كبرا، محيى الدينِ عرب گبى بيڭلر أهلِ إشارات گبى جفرى و رياضى حسابيله بيان ايديلن بر مژدهِٔ إشاريهِٔ قرآنيهيى كندينه گلن بر قناعتِ تامّه ايله، هم محرم طوتولمق شرطيله بيان ايتديگم و او إجتهادمده أڭ معنّد دينسزلره ده إثبات ايتمگه حاضرم، ديديگم حالده بنى غيبت ايتمك، دنياده بوڭا هانگى مذهبله فتوا ويريلهبيلير، هانگى فتوايى بولويورلر؟ بن هر شيدن وازگچهرم، فقط عدالتِ إلٰهيهنڭ حضورنده بو دهشتلى غيبته قارشى حقّمى حلال ايتمهم! تيترهسين!.. بتون ساداتڭ جدّى اولان فخرِ عالم عليه الصلاة والسلامڭ سنّتِ سنيهسنى محافظه ايچون حياتنى و هر شيئنى فدا ايدن بر مظلومڭ شكواسى، ألبته جوابسز قالميهجق!..
إلّا بر شرط ايله حلال ايدهبيليرم كه: بو رمضانِ شريفده بڭا و خالص قارداشلريمه ويرديگى أنديشه و تلاشى، حقپرستلك طماريله، بيوكلره لايق علوِّ جنابله، أنانيتِ تعصّبكارانهسنى حقيقته و إنصافه فدا ايدوب تعميره چاليشماسيدر؛ مشفق و منصف بر خواجه طوريله، قصوريمز وارسه بزه لطفكارانه إخطار و ايقاظدر. جنابِ حق ستّار العيوبدر، حسنات سيّئاته مقابل گلسه عفو ايدر. ايمان خدمتنده يوز بيڭلر إنسانڭ ايماننى تحقيقى ياپمق حسنهسنه قارشى، بنم گبى بر بيچارهنڭ حسنِ نيّتله، قوّتلى أمارهلرله عنايتِ إلٰهيهدن تصوّر ايتديگى بر مژدهِٔ قرآنيهنڭ تفهّمنده بر ياڭليش، بلكه يوز ياڭليش وارسه ده، او حسناته قارشى گلهمز، سترِ عيوب پردهسنى ييرتاماز! هر نه ايسه.
— 74 —
بو مسئله يالڭز شخصمه تعلّق ايتسه ايدى، بن جدًّا نفسِ أمّارهمى تام قيرمق ايچون اوڭا منّتدار اولوردم. مسلگمز، بو زمانده حقّه خدمت، بتون بتون تركِ أنانيتله اولابيلهجگنى قطعى قناعتمز اولديغى گبى؛ يگرمى سنهدر نفسِ أمّارهم ايستر ايستهمز او مسلگه إطاعته مجبور اولمش. رسالهِٔ نور و مقدّماتلرى، بوڭا بر حجّتِ قاطعهدر. فقط غرض و عناد و بر نوع تعصّبِ مسلكيهيى إحساس ايدن و أسرارِ مستورهيى إشاعه صورتنده گلن إعتراض و عيبلره قارشى أسكى سعيد (رض) لسانيله ديرم: ايشته ميدان! أڭ متعصّب علمادن و أڭ بيوك وليدن طوت، تا أڭ دينسز فيلسوفلره و مدقّق حكمالره، رسالهِٔ نوردهكى دعوالرى إثبات ايتمگه حاضرم و هم ده إثبات ايتمشم كه، بنم محويمه و إعداممه متماديًا چاليشان زنديق فيلسوفلر و ملحدلر، او دعوالرى جرح ايدهمييورلر و ايدهمهمشلر!
هم بتون حياتمده دليلسز دعوالرى ذكر ايتمهديگم، سزڭ گبى أسكى و يڭى آرقداشلرم بيلييورلر. باخصوص قرآنِ معجز البياندن آلديغم بر قوّتله، آوروپا فيلسوفلرينه رسالهِٔ نور ميدان اوقور. رسالهِٔ نور بو زمانده مدارِ نظر بر حادثهِٔ قرآنيه اولديغندن، بر ايكى إشارت دگل، بلكه بنمله برابر رسالهِٔ نور شاكردلرى طرفندن إستخراج ايديلن بش رسالهده يازيلان إشارتلر، بر جهتده بيڭه ياقلاشييور. بيڭ اينجهجك صاچلر دخى طوپلانسه قوّتلى بر ايپ اولديغى گبى، صراحته ياقين بر دلالت اولويور. وحدتِ مسئله جهتيله او إشارتلر بربرينه قوّت ويرر. بعض إشاراتى ضعيف گورمكله اونى إنكار ايتمك، إنصافه، حقپرستلگه موافق اولاماز. إنكار ايدن معذور اولاماز. خصوصًا لزومسز و ضررلى و مفرطانه بر غيبت اولسه، بو زمانده أهلِ علم اورتهسنده أهلِ حقيقتى آغلاتديرهجق بر حادثهِٔ أليمهدر.
٭ ٭ ٭
— 75 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
قارداشلرم!
قرآنڭ بر تك آيتنڭ بر تك إشارتى إخبارِ غيب نوعندن بر لمعهِٔ إعجازيهيى توافق صورتيله گوسترديگنى معنوى بر إخطار ايله گوردم.
اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَاْكُلَ لَحْمَ اَخِيهِ مَيْتًا
شو آيتِ كريمهنڭ مقامِ جفريسى (شدّه و تنوين صاييلمازسه) بيڭ اوچ يوز أللى بردر، مَيْتًا أصلى مَيِّتًا اولماسندن بيڭ اوچ يوز آلتمش بر (١٣٦١) ايدهرك؛ بو تاريخده، امورِ عظيمهدن بر دهشتلى غيبتى، شو آيتڭ معناىِ إشارى كلّيتنده داخل ايدييور. و امورِ عظيمهدن بويله بر عجيب غيبت عين تاريخده، عين سنهده وقوعه گلدى. شويله كه:
اون سكز سنه (شيمدى يگرميدن گچدى) مدّتنده سنّتِ سنيهيى محافظه ايچون باشنه شاپقه قويماديغندن و اون سكز سنهدر حپسِ منفرد حكمنده إختلاطدن منع و يالڭز بر اوطهده حياتنى گچيرمگه مجبور ايديلن و خصوصى عبادتگاهنده أذانِ محمّدى (عصم) اوقويوب اَللّٰهُ اَكْبَر ديديگندن و لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰه حقيقتنى گونش گبى گوسترديگندن، يوز آرقداشيله تحتِ توقيفه آلينان بر آدم، يوزر أماره و قرينهلره إستنادًا عنايتِ إلٰهيهدن گلديگندن قطعى بر قناعتى ايله إشاراتِ قرآنيهدن بر مژدهيى هم كندينه، هم مصيبتزده آرقداشلرينه تسلّى نيّتيله بيان ايتديگى ايچون غيبت و فنا تعبيراتله تشهير ايتمك و اونڭ درسلريله ايمانلرينى قورتاران معصوم شاكردلرينى اوندن تنفير ايدوب شبههلر ويرمك؛ گويا اورتهلقده مدارِ إنكار بر شى يوق و هيچ بر منكراتى و جنايتى گورمييور گبى، يالڭز او بيچارهنڭ موهوم بر خطاسنى، سكز سنهده سكسان مدقّقلرڭ نظرنده صاقلانان و سطحى و عنادى نظرينه گوره بر إجتهادى ياڭليشنى گورويور ظنّيله ذمّ ايتمك؛ ألبته بو عصرده، بو مملكتده قرآنِ معجز البيانڭ قصدًا إشارتنه مدار اولابيلير عظيم بر حادثهدر. بنجه، قرآنڭ ناصلكه هر سوره و بعضًا بر آيت و بعضًا بر
— 76 —
كلمه بر معجزه اولور؛ اويله ده بو آيتڭ تك بر إشارتى، إخبارِ غيب نوعندن بر لمعهِٔ إعجازيهدر.
بو آيتڭ بو إشارتى، بو عصرده، رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ حقّندهكى غيبته باقديغنه اوچ أماره وار:
برنجيسى:برنجى شعاع اولان إشاراتِ قرآنيه رسالهسنده، رسالهِٔ نوره و ترجماننه إشارت ايدن بشنجى آيت اولان
اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِى بِهِ فِى النَّاسِ
غايت قوّتلى قرينهلرله مَيْتًا كلمهِٔ قدسيهسى جفر و أبجد حسابيله و اوچ جهتِ معناسيله سعيد النورسىيه توافق ايتمهسيدر.
ايكنجى أماره:
اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ
إلى آخر... آيتنڭ مقامِ جفريسى و رياضيسى بيڭ اوچ يوز آلتمش بر (١٣٦١) ايتمهسيدر؛ عين تاريخده، او عجيب حادثه اولدى.
اوچنجى أماره:او محترم إختيار ذاتى اونوتمق، بلكه شخصمه قارشى تزييفاتنى إختيارلغنه و چوق جهتلرله مابيْنمزدهكى اخوّته حرمةً حلال ايتمگه قرار ويرديگم و بز خدمتكار اولديغمز قرآنه حواله ايدوب بيراقديغم هنگامده، بردن إختيارم خارجنده، بش وجهله ذمّى ذمّ ايدن، معجزانه غيبتدن آلتى جهتله زجر ايدن
اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَاْكُلَ لَحْمَ اَخِيهِ مَيْتًا
آيتى قارشيمده كندينى گوستروب تمثّل أيلدى. معنًا، "بڭا باق!" ديدى. بن ده باقدم، بردن تسبيحات ايچنده گوردم كه: بيڭ اوچيوز أللى بردن، تا بيڭ اوچيوز آلتمش بر تاريخنى گوستردى. حالمزه باقدم؛ پرده آلتنده أللى بردن، تا آلتمش بره قدر رسالهِٔ نور مدد بكلهديگى إستانبول آفاقنده، بر نوع تعرّض بولونمش و آلتمش برده بردن پاطلاماسيدر.
تحليل:(ت) درت يوز، (خ) آلتى يوز: بيڭ. (م م ى ى) يوز. (ل ل ك ك) يوز. اوچنجى (ى ن م) يوز. (ح ح ح ب د) اوتوز. دردنجى (ى) اون. بش ألف، بر
— 77 —
(هی) ايله برابر اون. آخردهكى تنوين وقفًا ألف اولديغى ايچون يكونى بيڭ اوچ يوز أللى بر. (حاشيه): بو آيت بزى شدّتله غيبتدن منع ايتديگندن، بو حادثهيى اونوتمالىيز، مدارِ غيبت ايتمهملىيز. إن شاء اللّٰه، داها تكرّر ايتميهجك. مَيْتًا أصلى ياءِ مشدّده اولديغندن بيڭ اوچ يوز آلتمش بر ايدر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
بو عاجز قارداشڭز، هم او إعتراض ايدن او أسكى دوست ذاته هم أهلِ دقّته و سزلره بيان ايدييورم كه:
قرآنِ معجز البيانڭ فيضيله يڭى سعيد (رض) حقائقِ ايمانيهيه دائر او درجه منطقجه و حقيقتجه برهانلر ذكر ايدييور كه؛ دگل مسلمان علماسى، بلكه أڭ معنّد آوروپا فيلسوفلرينى ده تسليمه مجبور ايدييور و ايتمكدهدر. امّا رسالهِٔ نورڭ قيمت و أهمّيتنه إشارى و رمزى بر طرزده حضرتِ على (رض) و غوثِ أعظمڭ (رض) إخباراتى نوعندن، قرآنِ معجز البيان دخى بو زمانده بر معجزهِٔ معنويهسى اولان رسالهِٔ نوره نظرِ دقّتى جلب ايتمهسنه معناىِ إشارى طبقهسندن رموز و ايمالرى، إعجازينڭ شأنندندر و او لسانِ غيبڭ بلاغتِ معجزهكارانهسنڭ مقتضاسيدر.
أوت أسكيشهر حپسخانهسنده دهشتلى بر زمانده و قدسى بر تسلّىيه پك چوق محتاج اولديغمز هنگامده، معنوى بر إخطارله: "رسالهِٔ نورڭ مقبوليتنه أسكى أوليالردن شاهد گتيرييورسڭ. حالبوكه
وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ اِلَّا فِى كِتَابٍ مُبِينٍ
سرّيله أڭ زياده بو مسئلهده سوز صاحبى قرآندر. عجبا رسالهِٔ نورى قرآن قبول ايدر مى؟ اوڭا نه نظرله باقييور؟" دينيلدى. او عجيب سؤال قارشيسنده بولوندم. بن ده قرآندن إستمداد أيلدم. بردن اوتوز اوچ آيتڭ معناىِ صريحنڭ تفرّعاتى نوعندهكى طبقاتدن
— 78 —
معناىِ إشارى طبقهسندن و او معناىِ إشارى كلّيتنده داخل بر فردى رسالهِٔ نور اولديغنى و دخولنه و مدارِ إمتيازينه برر قوّتلى قرينه بولونماسنى بر ساعت ظرفنده حسّ ايتدم. و بر قسمى بر درجه ايضاحلى و بر قسمنى مجملًا گوردم. قناعتمه هيچ بر شكّ و شبهه و وهم و وسوسه قالمادى. و بن ده أهلِ ايمانڭ ايماننى رسالهِٔ نور ايله تقويه ايتمك نيّتيله او قطعى قناعتمى يازدم و خاص قارداشلريمه محرم طوتولمق شرطيله ويردم.
و او رسالهده بز ديمييورز كه؛ آيتڭ معناىِ صريحى بودر، تا خواجهلر فِيهِ نَظَرٌ ديسين. هم ديمهمشز كه، معناىِ إشارينڭ كلّيتى بودر. بلكه دييورز كه:
معناىِ صريحنڭ تحتنده متعدّد طبقهلر وار. بر طبقهسى ده معناىِ إشارى و رمزيدر و او معناىِ إشارى ده بر كلّيدر. هر عصرده جزئياتلرى وار. و رسالهِٔ نور دخى بو عصرده او معناىِ إشارى طبقهسنڭ كلّيتنده بر فرددر و او فردڭ قصدًا بر مدارِ نظر اولديغنه و أهمّيتلى بر وظيفه گورهجگنه، أسكيدن بَرى علما بيْننده بر دستورِ جفرى و رياضى ايله قرينهلر، بلكه حجّتلر گوستريلمش ايكن، قرآنڭ آيتنه ويا صراحتنه دگل اينجيتمك، بلكه إعجاز و بلاغتنه خدمت ايدييور. بو نوع إشاراتِ غيبيهيه إعتراض ايديلمز. أهلِ حقيقتڭ نهايتسز إشاراتِ قرآنيهدن حدّ و حسابه گلمهين إستخراجلرينى إنكار ايدهمهين، بونى ده إنكار ايتمهملى و ايدهمز.
امّا بنم گبى أهمّيتسز بر آدمڭ ألنده بويله أهمّيتلى بر أثرڭ ظهور ايتمهسنى إستغراب و إستبعاد ايدوب بويله إعتراض ايدن ذات، أگر بغداى دانهسى قدر چام چكردگندن طاغ گبى چام آغاجنى خلق أيلهمك عظمت و قدرتِ إلٰهيهيه دليل اولديغنى دوشونسه؛ ألبته بزم گبى عجزِ مطلق و فقرِ مطلقده، بويله إحتياجِ شديد زماننده بويله بر أثرڭ ظهورى، وسعتِ رحمتِ إلٰهيهيه دليلدر ديمگه مجبور اولور.
بن سزى و معترضلرى رسالهِٔ نورڭ شرف و حيثيتيله تأمين ايدييورم كه: بو إشارتلر و أوليانڭ ايمالى خبرلرى، رمزلرى، بنى دائما شكره و حمده و قصورلرمدن إستغفاره سَوق ايتمش. هيچ بر وقتده هيچ بر دقيقه نفسِ أمّارهمه مدارِ فخر و غرور اولاجق بر أنانيت و بنلك ويرمديگنى، سزه بو يگرمى سنه حياتمڭ گوزيڭز اوڭنده ترشّحاتيله إثبات ايدييورم.
— 79 —
أوت بو حقيقتله برابر إنسان قصوردن، نسياندن، خالى دگل. بنم بيلمديگم چوق قصورلرم وار. بلكه ده فكرم قاريشمش، رسالهلرده بعض خطالر اولمش. فقط قرآنڭ حروفاتِ قدسيهسنڭ يرينه بشرڭ ترجمهسنى إقامه پردهسى آلتنده، نقصان حروفلرله يڭى خط آلتنده تحريفكارانه أهلِ ضلالتڭ تأويلاتِ فاسدهلرى آياتڭ صراحتنى اينجيتمهلرينه باقمييور گبى؛ بيچاره مظلوم بر آدمڭ قارداشلرينڭ ايماننى قوّتلنديرمك ايچون بر نكتهِٔ إعجازيهيى بيان ايتديگى ايچون خدمتِ ايمانيهسنه فتور ويرهجك درجهده إعتراض، ألبته دگل أهلِ حقيقت ذاتلر، بلكه ذرّه مقدار إنصافى بولونان إعتراض ايدهمز.
بونى ده علاوةً بيان ايدييورم:
بو زمانده غايت قوّتلى و حقيقتلى ميليونلرله فداكارلرى بولونان مشربلر، مسلكلر، طريقتلر؛ بو دهشتلى ضلالت هجومنه قارشى ظاهرًا مغلوبيته دوشدكلرى حالده؛ بنم گبى ياريم اُمّى و كيمسهسز و متماديًا ترصّد آلتنده، قرهقول قارشيسنده و مدهش، متعدّد جهتلرله عليهمده پروپاغندهلر و هركسى بندن تنفير ايتمك وضعيتنده بولونان بر آدم، او مسلكلردن داها ايلرى، داها قوّتلى طايانان رسالهِٔ نوره صاحب دگلدر. و او أثر اونڭ هنرى اولاماز، اونڭله إفتخار ايدهمز. بلكه طوغريدن طوغرىيه قرآنِ حكيمڭ بو زمانده بر نوع معجزهِٔ معنويهسى اولارق رحمتِ إلٰهيه طرفندن إحسان ايديلمشدر. او آدم، بيڭلر آرقداشيله برابر او هديهِٔ قرآنيهيه أل آتمشلر. هر ناصلسه برنجى ترجمانلق وظيفهسى اوڭا دوشمش. اونڭ فكرى و علمى و ذكاسنڭ أثرى اولماديغنه دليل، رسالهِٔ نورده اويله پارچهلر وار كه؛ بعضسى آلتى ساعتده، بعض ايكى ساعتده، بعض بر ساعتده، بعض اون دقيقهده يازيلان رسالهلر وار. بن يمين ايله تأمين ايدييورم كه، أسكى سعيدڭ (رض)
(حاشيهجك): بعض مستنسخلر بو بيچاره سعيد حقّنده (رض) كلمهسنى بر دعا نيّتيله يازمشلر. بن بوزمق ايستدم، خاطره گلدى كه: اللّٰه راضى اولسون معناسنده بر دعادر، ايليشمه. بن ده بوزمادم.
قوّهِٔ حافظهسى ده برابر اولمق شرطيله او اون دقيقه ايشى اون ساعتده فكرم ايله ياپامييورم. او بر ساعتلك رسالهيى، ايكى گون إستعدادمله، ذهنمله
— 80 —
ياپامييورم. و او بر گونده آلتى ساعتلك رساله اولان اوتوزنجى سوزى نه بن و نه ده أڭ مدقّق ديندار فيلسوفلر آلتى گونده او تحقيقاتى ياپامازلر و هكذا...
ديمك بز مفلس اولديغمز حالده، غايت زنگين بر مجوهرات دكّاننڭ دلّالى و بر خدمتجيسى اولمشز. جنابِ حق فضل و كرميله، شو خدمتده خالصانه، مخلصانه بزى و عموم رسالهِٔ نور طلبهلرينى دائم و موفّق أيلهسين، آمين، بِحُرْمَةِ سيّد المرسلين...
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
چوق عزيز، چوق صدّيق و صادق قارداشلرم و رسالهِٔ نور جهتنده أمين و خالص وارثلرم!
چوق معنيدار و قوّتلى بر توافق و شاكردلرڭ صداقتلرينه دليل، بر ظاهر كرامتِ نوريهيى بيان ايتمهمه بر إخطار آلدم. شويله كه:
بن وصيتنامهمى يازديغم عين زمانده، گيزلى منافقلر، بنم إعتماد ايتديگم خدمتجيلريمى ضابطه طرفندن يانمه گلمكدن منع ايتدكلرى عين وقتده، فرصت بولوب، طانيمديغم بريسيله، سابق طوقوز دفعهدن داها تأثيرلى بر زهر بڭا يوتديرديلر.
هم عين زمانده، تونسلى و عالم قارداشلريمزدن و بورايه قدر گچن سنه بنى گورمك ايچون گلوب گوروشمهدن گيدن خواجه حشمت، يوزغاتدن بورايه يازييور كه: "سعيد وفات ايتمش، رسالهِٔ نورڭ يوز اوتوز رسالهسى محافظه ايديلسين. تا كه، ايلريده طبع ايدهجگز."
— 81 —
هم عين زمانده خليل إبراهيمڭ وفاتم حقّنده بر حزين مرثيه حكمندهكى پارلاق مكتوبى، شاكردلرى آغلاتديردى.
هم بو زمانه پك چوق ياقين، خسروڭ، كندى عادتنه مخالف بنم وفاتمه دائر بر ايكى مكتوبنده، ايكى اوچ گون عمر گبى تعبيرلرله أجلمه إشارتلرى، بر پارچه بنى متأثّر ايتدى. "عجبا بن گيدييورم" دييه أنديشه ايتدم.
هم عين بو هنگاملرده، أڭ زياده حياتِ دنيويهدهكى وظيفهمى دوشونوب وفاتمدن صوڭره شاكردلر بو دهشتلى زمانده بنم بدلمه ده او وظيفهيى ياپاجقلر مى دييه چوق مراق ايدركن؛ بردن دڭزلى، ميلاس، إسپارطه، اينهبولى، اميديمڭ يوز درجه فوقنده اويله صحابتكارانه و إلتزامپرورانه او وظيفهيه قوشوب، باشقهلرى ده و معلّم و عالملرى قوشديرديلر كه؛ بنى حيرت حيرت ايچنده بيراقديلر.
الحاصل:بو بش جهتدهكى توافق، ظاهر بر كرامتِ نوريهدر.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
قارداشلرم! مراق ايتمهيڭز، جوشن و أورادِ بهائيه بو دفعه دخى او دهشتلى زهرڭ تهلكهسنه غلبه ايتدى؛ تهلكه دورهسى گچدى، فقط خستهلق دوام ايدييور.
عموم قارداشلريمه برر برر سلام و سلامتلرينه دعا ايدوب، شبههسز مقبول اولان دعالرينى ايسترم. و اينهبوليده و جوارنده هم چوق خانملرڭ، هم كوچوجك ياورولرينڭ رسالهِٔ نورى يازمغه بشلامالرينى و قرآن درسنى چوق معصوملرڭ آلماسنى بتون روح و جانمزله تبريك ايدييورز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭