فهرستهٔ‌ِ مكتوبات

برنجى مكتوب:

درت سؤالڭ جوابيدر.

برنجى سؤال:حضرتِ خضرڭ حياتى حقّنده و او مناسبتله حياتڭ بش مرتبه‌سنى غايت گوزل و مقنع بر طرزده بيان ايدر.

ايكنجى سؤال:

اَلَّذِى خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَيٰوةَ

آيتنده‌كى موتى، نعمت صورتنده و مخلوق اولديغنڭ سرّينى غايت گوزل بر صورتده إثبات ايدر كه، موت دخى حيات گبى بر نعمت و حيات گبى مخلوقدر.

اوچنجى سؤال:"جهنّم نره‌ده‌در؟" جوابنده، غايت معقول بر صورتده يرينى بيان ايدر و گوسترر. جهنّمِ صُغرا و كبرايى تفريق ايدوب، فنّى بر طرزده و منطقى بر صورتده إثبات ايتمكله برابر؛ آخرنده غايت محتشم و پارلاق بر صورتده، عظمت و ربوبيتِ إلٰهيه‌نڭ بر سرِّ عظيمنى و جهنّمِ كبرانڭ بر حكمتِ خلقتنى گوسترديگى گبى؛ جنّت و جهنّم، شجرهٔ‌ِ خلقتڭ ايكى ميوه‌سى و سلسلهٔ‌ِ كائناتڭ ايكى نتيجه‌سى و سَيْلِ شئوناتڭ و محصولاتِ معنويهٔ‌ِ أرضيه‌نڭ ايكى مخزنى، لطف و قهرڭ ايكى تجلّيگاهى اولديغنى گوسترر.

دردنجى سؤالڭ جوابنده؛محبوبلره اولان عشقِ مجازى عشقِ حقيقى‌يه إنقلاب ايتديگى گبى، قوجه دنيايه قارشى إنسانڭ عشقِ مجازيسى دخى، سرِّ ايمان

ايله مقبول بر عشقِ حقيقى‌يه إنقلاب ايده‌بيلديگنى غايت گوزل و مقنع بر صورتده إثبات ايدر.

ايكنجى مكتوب:

بو زمانده ضرورت اولمادن، إرشادِ ناسه و نشرِ دينه چاليشانلرڭ، صدقه‌لرى و هديه‌لرى قبول ايتمه‌ملرى لازم گلديگنڭ سرّينى درت سببله بيان ايدر.

اِنْ اَجْرِىَ اِلَّا عَلَى اللّٰه‌ِ

آيتى ايله

اِتَّبِعُوا مَنْ لَا يَسْئَلُكُمْ اَجْرًا

آيتى گبى إنسانلردن إستغنا حقّنده‌كى آياتڭ مهمّ بر سرّينى تفسير ايدر. و علم و دينى نشره چاليشان إنسانلر، ممكن اولديغى قدر إستغنا و قناعتله حركت ايتمزسه؛ هم أهلِ ضلالتڭ إتهامنه هدف اولور، هم عزّتِ علميه‌يى محافظه ايده‌مز. هم صلاحت و نشرِ دين گبى امورِ اُخرويه‌يه مقابل هديه‌لرى آلمق، آخرت ميوه‌لرينى دنياده فانى بر صورتده يمك ديمكدر.

اوچنجى مكتوب:

فَلَا اُقْسِمُ بِالْخُنَّسِ ٭ َالْجَوَارِ الْكُنَّسِ

قَسَمنده و يميننده‌كى علوى بر نورِ إعجازى‌يى و

وَ الْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتّٰى عَادَ كَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ

آيتنڭ تشبيهنده‌كى پارلاق بر لمعهٔ‌ِ إعجازيه‌يى و

هُوَ الَّذِى جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِى مَنَاكِبِهَا

آيتنده، كُرهٔ‌ِ أرضى، فضاىِ كائناتده يوزن بر سفينهٔ‌ِ ربّانيه اولديغنى گوسترن پارلاق بر حقيقتى تصوير ايده‌رك، كُرهٔ‌ِ أرضدن جهنّمه گوچمك ايچون أهلِ ضلالتڭ سياحتنى و بتون أشيا بر تك ذاته إسناد ايديلسه، وجوب درجه‌سنده سهولت و قولايلق اولديغنى؛ أشيانڭ ايجادى متعدّد أسبابلره

إسناد ايديلسه، إمتناع درجه‌سنده بر صعوبت و مشكلات اولديغنى غايت گوزل و مقنع و مختصر بر صورتده بيانيله ايكى نكتهٔ‌ِ مهمّهٔ‌ِ إعجازيه‌يى تفسير ايدر.

دردنجى مكتوب:

وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوتِىَ خَيْرًا كَثِيرًا

آيتنڭ بر سرّى، رسالهٔ‌ِ نور حقّنده تجلّى ايتديگنى بيان ايدر.

هم:

" دَرْ طَرِيقِ نَقْشِبَنْدِى لَازِمْ اٰمَدْ چَارْ تَرْكْ:

تَرْكِ دُنْيَا تَرْكِ عُقْبٰى تَرْكِ هَسْتِى تَرْكِ تَرْكْ "

دستورينه مقابل، عجزمندى طريقنده پك مهمّ بر دستورى بيان ايدر.

هم

اَفَلَمْ يَنْظُرُوا اِلَى السَّمَاءِ فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْنَاهَا

آيتنڭ بر سرّينى؛ شعره بڭزر فقط شعر اولميان، منتظم فقط منظوم اولميان، غايت پارلاق فقط خيال اولميان، ييلديزلرى قونوشديران بر ييلديزنامه ايله تفسير ايدر.

بشنجى مكتوب:

شريعتڭ بر خادمى و بر وسيله‌سى اولان طريقته منسوب بعض ذاتلرڭ، طريقته فضله أهمّيت ويروب اوڭا قناعت ايده‌رك، حقائقِ ايمانيه‌نڭ نشرنده تنبللك و لاقيدلق گوستردكلرى مناسبتيله يازيلمش. و ولايتڭ اوچ قسمنى بيان ايدوب، أڭ مهمّ طريقت اولان ولايتِ كبرا، سرِّ وراثتله سنّتِ سنيه‌يه إتّباع و نشرِ حقائقِ ايمانيه‌ده إهتمام اولديغنى إثبات ايدر. و طريقتلرڭ أڭ مهمّ غايه‌سى و فائده‌سى و منتهاسى اولان إنكشافِ حقائقِ ايمانيه، رسالهٔ‌ِ نور ايله دخى اولابيلديگنى و رسالهٔ‌ِ نورڭ

أجزالرى او وظيفه‌يى، طريقت گبى فقط داها قيصه بر زمانده گورديگنى گوسترييور.

آلتنجى مكتوب:

حَسْبُنَا اللّٰه‌ُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ ٭ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِىَ اللّٰه‌ُ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ

آيتلرينڭ بر سرّينى، بربرى ايچنده حسّ ايديلمش بش نوع حزين غربتلر ظلمتنده‌ نورِ ايمان و فيضِ قرآن و لطفِ رحماندن گلن بر نورِ تسلّينڭ بيانيله او سرّى تفسير ايدييور. بو مكتوب أڭ قاتى قلبى ده آغلاتديره‌جق درجه‌ده رقّتليدر. و أڭ مأيوس و مكدّر قلبى دخى فرحلانديره‌جق درجه‌ده نورليدر.

يدنجى مكتوب:

منافقلرڭ إتهامندن برائتِ نبويه حقّنده گلن

مَا كَانَ مُحَمَّدٌ اَبَا اَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَ لٰكِنْ رَسُولَ اللّٰه‌ِ وَ خَاتَمَ النَّبِيِّينَ ٭ فَلَمَّا قَضٰى زَيْدٌ مِنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاكَهَا لِكَىْ لَا يَكُونُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِى اَزْوَاجِ اَدْعِيَائِهِمْ

آيتلرينڭ مهمّ بر سرّينى تفسير ايدييور. رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ كثرتِ إزدواجى نفسانى اولماديغنى؛ بلكه أقوال و أفعالى گبى، أحوال و أطوارندن تظاهر ايدن أحكامِ شريعته واسطه اولمق ايچون خصوصى دائره‌سنده زياده شاكردلرى بولونماسيدر. و حضرتِ زينبى تزوّجى، صِرف بر أمرِ إلٰهى و قدرِ ربّانى ايله اولديغنى بيان ايدييور. أسكى زمان منافقلرى گبى، يڭى زمان زنديقلرينڭ تنقيدلرينى قطعى بر صورتده قيرييور.

سكزنجى مكتوب:

فَاللّٰه‌ُ خَيْرٌ حَافِظًا وَهُوَ اَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ

ديين حضرتِ يعقوب عليه السلامڭ حضرتِ يوسف عليه السلامه قارشى حسّياتى عشق اولماديغنى، بلكه علوى بر مرتبهٔ‌ِ شفقت اولديغنى و شفقت عشقدن چوق يوكسك و كسكين بولونديغنى و إسمِ رحمٰن و إسمِ رحيمڭ وسيله‌سى شفقتدر دييه بيان ايده‌رك

بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

ڭ گوزل بر سرّينى،

فَاللّٰه‌ُ خَيْرٌ حَافِظًا وَهُوَ اَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ

ڭ پارلاق بر نكته‌سنى تفسير ايدييور.

طوقوزنجى مكتوب:

كرامت و إكرام و عنايت و إستدراجه دائر مهمّ بر قاعده‌يى بيان ايدر. كرامتڭ إظهارى ضرر اولديغى گبى، إكرامڭ إظهارى شكر اولديغنى و أڭ سلامتلى كرامت ايسه، بيلمديگى حالده مظهر اولمق اولديغنى و حقيقى كرامت ايسه، كندى نفسنه دگل بلكه ربّنه إعتمادينى زياده‌لشديرن اولديغنى، يوقسه إستدراج اولديغنى؛ هم حياتِ دنيويه‌يى بختيارانه گچيرمه‌نڭ چاره‌سى، آخرت ايچون ويريلن حسّياتِ شديده‌يى دنيانڭ فانى امورينه صرف ايتمه‌مك اولديغنى و عشقڭ مجازى و حقيقى ايكى نوعى اولديغى گبى؛ حرص و عناد و أنديشهٔ‌ِ إستقبال گبى حسّياتِ شديده‌نڭ دخى، مجازى و حقيقى اولارق ايكيشر قسمى بولونديغنى؛ مجازيلرى غايت ضررلى و سوءِ أخلاقه منشأ و حقيقيلرى غايت نافع و حسنِ أخلاقه مدار اولديغنى إثبات ايدر.

هم إسلام و ايمانڭ مهمّ بر فرقنى بيان ايدر. يعنى: إسلاميت، حقّه طرفگيرلك و إلتزامدر؛ ايمان ايسه، حقّى إذعان و تصديقدر. يگرمى سنه أوّل

دينسز بر مسلمان بولونديغى گبى، شيمدى ده غيرِ مسلم مؤمن دخى بولونور گبى گورونديگنى گوسترر.

هم رسالهٔ‌ِ نور أجزالرى نه درجه شدّتلى بر صورتده إسلاميته طرفگيرلك حسّنى ويرديگنى و أركانِ ايمانيه‌يى نه درجه قوّتلى و قطعى إثبات ايتديگنى بيان ايدر.

اوننجى مكتوب:

ايكى سؤالڭ جوابيدر.

برنجيسى:

وَلَا اَصْغَرَ مِنْ ذٰلِكَ وَلَا اَكْبَرَ اِلَّا فِى كِتَابٍ مُبِينٍ ٭ وَ كُلَّ شَيْءٍ اَحْصَيْنَاهُ فِى اِمَامٍ مُبِينٍ

آيتلرينڭ بر سرّينى تفسير ايدر. "إمامِ مبين"، "كتابِ مبين" نه‌دن عبارت اولديغنى بيان ايدر.

ايكنجى سؤال:"ميدانِ حشر نره‌ده‌در؟" جوابنده، غايت معقول و مهمّ و پارلاق بر جواب ويرييور.

اون برنجى مكتوب:

درت آيرى آيرى مبحثدر. بو درت مسئله بربرندن اوزاق اولديغندن، بو مكتوب پريشان گورونويور. بو پريشان مكتوب مناسبتيله قارداشلريمه إخطار ايدييورم كه:

بو كوچك مكتوبلرى خصوصى بر صورتده، خصوصى بعض قارداشلريمه يازمشدم. بيوك مكتوبلر ميدانه چيقدقدن صوڭره، كوچكلر ده عمومڭ نظرينه

گوستريلمسى لازم گلدى. حالبوكه تنظيمسز، مشوّش بر صورتده ايديلر. اونلر نه حال ايله يازيلمش ايسه، اويله قالماسى لازم گلييوردى. صوڭره‌دن تصحيح و تنظيم ايتمگه مأذون دگلز! ايشته بو اون برنجى مكتوب، پريشان بر صورتده، بربرندن چوق اوزاق درت مسئله‌دن عبارتدر. هم مشوّش، هم پريشاندر. فقط شاعرلرڭ و أهلِ عشقڭ، زلفِ پريشانى سَوْدكلرى و إستحسان ايتدكلرى نوعندن، بو مكتوب ده (زلفِ پريشان طرزنده) صوغوق تصنّع قاريشمادن، حرارت و حلاوتِ أصليه‌سنى محافظه ايتمك نيّتيله كندى حالنده بيراقيلمش.

بو مكتوبڭ برنجى مبحثى

اِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا

آيتنڭ بر سرّينى تفسير ايله، وسوسهٔ‌ِ شيطانه مبتلا اولان آدملره مهمّ بر علاج و مرهمدر.

ايكنجى مبحث

وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ

آيتنڭ بر سرّينى، چام طاغنڭ حيرت‌فزا و هيبت‌نما آغاجلرينڭ وضعيتلرينى و محتشم ولوله‌آلود بر زلزلهٔ‌ِ رقص‌نما و جذبه‌أدا تسبيحاتلرينى، لطيف و شيرين و حرارتلى فارسى بر مناجات ايله تفسير ايدييور. او مناجات چندان نظمه و شعره بڭزه‌يور، فقط نظم و شعر دگل. بلكه حقيقتلرينڭ پارلاقلغى و إنتظامى ترشّح ايدوب، نظم و شعر صورتنى ويرمش. او مناجاتڭ ترجمه‌سى ده او مكتوبده يازيلمشدر.

اوچنجى و دردنجى مسئله‌لرىإعجازِ قرآنه قارشى مدنيتڭ عجزينى گوسترن يوزر مثاللردن ايكى مثالدر. قرآنه مخالف اولان حقوقِ مدنيت نه قدر حقسز اولديغنى إثبات ايدن ايكى نمونه‌در.

برنجى مثال:

فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْاُنْثَيَيْنِ

محضِ عدالت اولان حُكمِ قرآنى، قيزه نصف ويرييور. مدنيت، إرثيت خصوصنده قيزڭ حقّنده فضله حق ويرمكله بيوك بر حقسزلق ايتمش و مرحمته محتاج قيزه ظلم ايتمش اولديغنى قطعى بر صورتده إثبات ايدييور.

ايكنجى مثال:

فَلِاُمِّهِ السُّدُسُ

آيتنڭ بر سرّينه دائردر كه، ميمسز مدنيت ناصل قيزه حقّندن فضله حق ويرديگندن حقسزلق ايتمش؛ اويله ده، والده حقّنده حقّنى كسمكله داها زياده حقسزلق ايتديگنى و أڭ محترم بر حقيقت اولان والده‌لك شفقتنه قارشى دهشتلى بر حقسزلق و وحشتلى بر حرمتسزلك و جنايتلى بر حقارت و عرشِ رحمتى تيتره‌تن بر كفرانِ نعمت و حياتِ إجتماعيه‌نڭ ترياق گبى بر رابطهٔ‌ِ شفقتنه بر زهر قاتمق حكمنده بر خطا اولديغنى إثبات ايدر.

اون ايكنجى مكتوب:

متفنّن بعض دوستلرڭ مناقشه ايتدكلرى اوچ مسئله‌يه دائر اوچ سؤاللرينه مختصر اوچ جوابدر.

برنجى سؤال:"حضرتِ آدمڭ جنّتدن إخراجى و بر قسم بنى آدمڭ جهنّمه إدخالى حكمتى نه‌در؟" سؤالنه، غايت قطعى بر جواب ويرييور.

ايكنجى سؤال:"شيطانلرڭ و شرلرڭ خلق و ايجادى، شر دگل مى، چركين دگل مى؟ جميلِ مطلق و رحيمِ على الإطلاقڭ جمالِ رحمتى ناصل مساعده ايتمش؟" سؤالنه قارشى غايت قطعى بر صورتده جواب ويرييور.

اوچنجى سؤال:"معصوم إنسانلره و حيوانلره مصيبت و بلالرى مسلّط ايتمك، ظلم دگل مى؟ عادلِ مطلقڭ عدالتى ناصل مساعده ايدييور؟" دييه سؤالڭ جوابنده غايت مقنع و قطعى بر طرزده جواب ويرييور.

اون اوچنجى مكتوب:أهلِ دنيا و أهلِ سياستڭ بڭا ايتدكلرى ظلم و تضييق قارشيسنده‌كى سكوت و تحمّلمى مراق ايدن چوق قارداشلريمڭ متعدّد سؤاللرينه قارشى، أسكى سعيد لسانيله و يڭى سعيدڭ قلبيله ويريلمش عبرتلى و مراق‌آور بر جوابدر. أساسى شودر كه: خالقِ رحيمڭ رحمتى يار ايسه، هركس ياردر، هر ير يارار؛ أگر يار دگلسه، هر شى قلبه باردر، هركس ده دشمندر. فَلِلّٰهِ الْحَمْدُ رحمتِ إلٰهيه يار اولديغى ايچون؛ أهلِ دنيانڭ بڭا ايتدكلرى أنواعِ ظلمى، او رحمتِ إلٰهيه أنواعِ مرحمته چويرمشدر.

سربستلك وثيقه‌سى آلمق و قانونسز تضييقاتدن قورتولمق ايچون عدمِ مراجعتمڭ بر ايكى مهمّ سببنى بيان ايدر. خلاصه‌سى: ظالم إنسانلرڭ محكومى دگلم؛ بلكه بن، عادل قدرڭ محكومى‌يم، اوڭا مراجعت ايدييورم. هم حقسزلغى حق ظن ايدن آدملره قارشى حق دعوا ايتمك، بر نوع حقسزلقدر و حقّه قارشى بر نوع حرمتسزلكدر. هم دنيا سياستندن سرِّ إجتنابمڭ سببنى، مهمّ بر حقيقتله بيان ايدييور.

اون دردنجى مكتوب:

تأليف ايديلمه‌مشدر.

اون بشنجى مكتوب:

آلتى مهمّ سؤاله، آلتى أهمّيتلى جوابدر.

برنجى سؤال:"صحابه‌لر، وليلردن بيوك اولدقلرى حالده؛ صحابه‌نڭ ايچنده‌كى فتنه‌يى چويرن مفسدلرى نه‌دن نظرِ ولايتله كشف ايده‌مديلر؟ تا، درت خلفاىِ راشديندن اوچينڭ شهادتلريله نتيجه‌لندى؟" ايكى مهمّ مقامله جواب ويريلييور.

ايكنجى سؤال:"حضرتِ على‌نڭ (رض) زماننده‌كى محاربه‌لرڭ ماهيتى نه‌در؟ او حربده ئولن و ئولديرنلره نه نام ويريلير؟" غايت مهمّ و مراق‌آور بر جواب ويريلمش.

اوچنجى سؤال:آلِ بيتڭ باشنه گلن فجيع و غدّارانه معامله‌نڭ حكمتى نه‌در؟" غايت مهمّ بر جواب ويريلييور.

دردنجى سؤال:" آخر زمانده حضرتِ عيسى‌نڭ (ع‌س) نزولى و دجّالى ئولديرمسى و إنسانلر عموميتله دينِ حقّى قبول ايتمه‌سى و قيامت وقتنده اللّٰه‌ اللّٰه‌ ديينلر بولونمامسى روايت ايديلييور. بويله عموميتله ايمانه گلدكدن صوڭره ناصل كفره گيديلير؟" سؤاللرينه قارشى، مراق‌آور و حقيقى بر مهمّ جواب ويريلييور.

بشنجى سؤال:"قيامتڭ حادثاتندن أرواحِ باقيه متأثّر اولاجقلر مى؟" جوابنده، مهمّ بر حقيقت بيان ايديلييور.

آلتنجى سؤال:

كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَجْهَهُ

آيتنڭ حكمى؛ آخرته، جنّته و جهنّمه و أهللرينه شمولى وار مى، يوق مى؟ جوابنده، غايت مهمّ و

مراق‌آور و قوّتلى بر جواب ويريلير. بو رساله‌ده‌كى سؤاللرى مراق ايدنلره بو رساله بر إكسيرِ أعظمدر.

اون آلتنجى مكتوب:

اَلَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ اِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ اِيمَانًا وَ قَالُوا حَسْبُنَا اللّٰه‌ُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ

آيتنڭ بر سرّينى، باشمه گلن بر حادثه مناسبتيله "بش نقطه" ايله تفسير ايدييور.

برنجى نقطه:حق و حقيقت اولان خدمتِ قرآنيه، شيمديكى زمانده چوغى يالانجيلقدن عبارت و بدعه و ضلالت اولان سياستدن بنى قطعيًا منع ايتديگنه دائردر.

ايكنجى نقطه:حياتِ أبديه‌يه جدّى چاليشمق و ضررسز و مستقيم يول ايله قرآنه خدمت ايتمك، ألبته دغدغهٔ‌ِ سياستدن چكيلمگى إقتضا ايتديگندن، أهلِ دنيانڭ خطا و حركاتلرينى خوش گورمك دگل، بلكه قلبلريمزى بولانديرمامق ايچون باقمامقده‌يز.

اوچنجى نقطه:باشمه گلن آغير تضييقات و مصيبتلره قارشى تحمّلمڭ مهمّ بر سببنى ايكى واقعه ايله بيان ايدر.

دردنجى نقطه:أهلِ دنيانڭ أوهاملى سؤاللرينه قارشى جوابدر. او جوابده بِالمجبوريه خدمتِ قرآنيه‌يه عائد بر كرامت اولارق حقّمزده گوز ايله گورولن و هيچ بر جهتده إنكار ايديله‌مه‌ين بر قاچ عنايتِ إلٰهيه‌يى بيان ايدييور.

بشنجى نقطه:أهلِ دنيانڭ قتمرلى بر ظلم ايله بڭا تكليف ايتدكلرى بدعه‌كارانه قاعده‌لرينه قارشى، اونلرى تام صوصديره‌جق بر جوابدر.

بو اون آلتنجى مكتوبڭ ذيلى:ظالم أهلِ دنيانڭ و ملحدلرڭ دنيالرندن و سياستلرندن بتون بتون چكيلديگم حالده، كندى خائنلكلرندن حبّه‌يى قبّه ياپارق حقّمده گوستردكلرى أوهام و تلاشه قارشى أسكى سعيد لسانيله، عزّتِ علميه‌يى محافظه نقطه‌سنده آغزلرينه شدّتلى بر طوقات ووره‌رق، باشلرنده‌كى أوهامى اوچورور.

اون يدنجى مكتوب:

خاص بر قارداشمه يازيلمش كوچك بر تعزيه‌نامه‌در. چندان بو مكتوب صورةً كوچكدر؛ فقط فائده‌سى بيوك اولوب، اوڭا قارشى إحتياج عموميدر. حدِّ بلوغه ايرمه‌دن چوجقلرى وفات ايدن پدر و والده‌لره مهمّ بر مژده‌در. بو تعزيه ايله أڭ مأيوس و مكدّر بر قلب، حقيقى بر تسلّى و فرح بولور. كوچك اولارق وفات ايدن چوجقلر، عالمِ بقاده أبدى سَويملى چوجق اولارق قالوب، پدر و والده‌لرينڭ قوجاقلرينه ويريلمسى، وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ سرّيله، أبدى مدارِ سرورلرى اولدقلرينى إثبات ايدر.

اون سكزنجى مكتوب:

اوچ مسئلهٔ‌ِ مهمّه‌در.

برنجيسى:محقّقينِ أوليانڭ كشف ايله حق گورديگى و بيوك مقياسده مشاهده ايتدكلرى حادثه‌لر، عالمِ شهادتده بعضًا خلافِ واقع و بعضًا كوچك بر مقياسده تظاهر ايتمه‌سنڭ سرّينى، شيرين و گوزل بر تمثيل ايله بيان ايدر.

ايكنجى مسئله‌سى:وحدت الوجود مشربنه دائر غايت مهمّ بر حقيقت و گوزل بر ايضاحدر. وحدت الوجوددن دم ووران و او مسئله‌يى مراق ايدن، بو ايكنجى مسئله‌يى دقّتله اوقومالى. چونكه بو وحدت الوجود مسئله‌سى، مدارِ إلتباس اولمش مهمّ بر مشربدر. و أهلِ حقيقتڭ مدارِ إختلافى اولمش بر عجيب مسلكدر. بو ايكنجى مسئله، اونڭ ماهيتنى گوسترر و إثبات ايدر كه؛ او مشرب، أهلِ صحوڭ مشربى دگل، هم أڭ يوكسك دگل! و أهلِ صَحْو اولان صحابه و صدّيقين و ورثه‌نڭ مشربلرى؛ وحدت الوجود مشربندن داها يوكسك، داها سلامتلى، داها مقبول اولديغنى إثبات ايدر.

اوچنجى مسئله‌سى:طلسمِ كائناتڭ اوچ معمّاىِ مهمّه‌سندن بريسنڭ حلّنه مختصر بر إشارتدر كه: او معمّالردن بريسى يگرمى طوقوزنجى سوزده، ايكنجيسى اوتوزنجى سوزده، بو اوچنجيسى ايسه يگرمى دردنجى مكتوبده قرآنِ حكيمڭ سرّيله تماميله كشف ايديلمش و او معمّا آچيلمشدر.

اون طوقوزنجى مكتوب:

معجزاتِ أحمديه‌يه (ع‌ص‌م) دائردر. اوچ يوزدن فضله معجزاتى بيان ايدر. بو رساله، رسالتِ أحمديه‌نڭ (ع‌ص‌م) معجزه‌سنى بيان ايتديگى گبى، كنديسى ده او معجزه‌نڭ بر كرامتيدر كه، اوچ درت نوع ايله خارقه اولمشدر.

برنجيسى:نقل و روايت اولمقله برابر، يوز أللى صحيفه‌دن (حاشيه): أصل نسخه‌سنه گوره‌در. فضله اولديغى حالده، كتابلره مراجعت ايديلمه‌دن أزبر اولارق طاغ و باغ كوشه‌لرنده،

اوچ درت گون ظرفنده، هر گونده ايكى اوچ ساعت چاليشمق شرطيله مجموعى اون ايكى ساعتده تأليف ايديلمسى خارقه بر واقعه‌در كه، بو رساله‌ده‌كى معجزاتِ أحمديه‌نڭ (ع‌ص‌م) بر شعلهٔ‌ِ كرامتى اولمشدر.

ايكنجيسى:شو رساله، اوزونلغيله برابر نه يازماسى اوصانج ويرر و نه ده اوقوماسى حلاوتنى غائب ايدر. تنبل أهلِ قلمى اويله بر شوق و غيرته گتيردى كه؛ بو صيقنتيلى و اوصانجلى زمانده، بر سنه ظرفنده جواريمزده يتمش عدده ياقين نسخه‌لرى يازيلدى. او معجزهٔ‌ِ رسالتڭ بر كرامتى اولديغنى، مطّلع اولانلره قناعت ويردى.

اوچنجيسى:عجمى و توافقدن خبرى يوق و بزه ده داها توافق تظاهر ايتمه‌دن أوّل يازدقلرى نسخه‌لرده، لفظِ "رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام" كلمه‌سى بتون رساله‌لرده و لفظِ "قرآن"، بشنجى پارچه‌سنده اويله بر طرزده توافق (حاشيه): أصل نسخه‌سنه گوره‌در. ايتمه‌لرى گوروندى كه؛ ذرّه مقدار إنصافى اولان تصادفه ويره‌مز. كيم گورمش ايسه، قطعى حكم ايدييور كه: "بو بر سرِّ غيبيدر، معجزاتِ أحمديه‌نڭ (ع‌ص‌م) بر كرامتيدر."

شو رساله‌نڭ باشنده‌كى أساسلر چوق مهمدرلر.

هم شو رساله‌ده‌كى أحاديث همان عمومًا أئمّهٔ‌ِ حديثجه مقبول و صحيح اولمقله برابر، أڭ قطعى حادثاتِ رسالتى بيان ايدييورلر.

او رساله‌نڭ بتون مزاياسنى سويله‌مك لازم گلسه، او رساله قدر بر أثر يازمق لازم گلديگندن، مشتاق اولانلرى اونى بر كرّه اوقوماسنه حواله ايدييورز.

اون طوقوزنجى مكتوبڭ بشنجى و آلتنجى نكته‌لرينڭ فهرسته‌سيدر:

بو نكته‌لر، امورِ غيبيه‌يه دائر حديثلرڭ بر قاچنى ذكر ايتمشدر. هم حضرتِ حسن (رض) ايله حضرتِ معاويه‌نڭ (رض) محاربه و مصالحه‌سنى؛ هم حضرتِ على (رض) ايله حضرتِ زبيرڭ (رض) محاربه ايده‌جگنى؛ هم أزواجِ طاهراتڭ ايچندن بريسنڭ مهمّ بر فتنه‌نڭ باشنه گچه‌جگنى؛ هم حضرتِ على‌نڭ (رض) قاتلنى خبر ويرمش. هم حضرتِ حسينڭ (رض) كربلاده قتلنى؛ هم ذاتندن (ع‌ص‌م) صوڭره آلِ بيتى، قتل و نفيه معروض قالاجقلرينى؛ هم حضرتِ على‌نڭ (رض) خلافتنڭ تأخيرينى؛ هم خلافت نه ايچون آلِ بيتِ نبويده تقرّر ايتمديگنى؛ هم عصرِ سعادتڭ باشنه گلن او دهشتلى فتنه‌نڭ حكمتنى؛ هم أهلِ إسلام، عموم دولتلره غلبه چالاجقلرينى؛ هم حضرتِ أبو بكر (رض) و حضرتِ عُمَرڭ (رض) ماهيتِ خلافتلرينى؛ هم مشرك قُريش رئيسلرينڭ نره‌ده قتل اولوناجقلرينى؛ هم بر آى اوزون مسافه‌ده موته حربندن عينًا خبر ويرديگنى؛ هم حضرتِ حسنڭ (رض) خلافتنى؛ هم حضرتِ عثمانڭ (رض) قرآن اوقوركن شهيد اولاجغنى؛ هم دولتِ عبّاسيه‌يى؛ هم جنگيز و هلاكويى؛ هم ايرانڭ فتحنى؛ هم حبش مَلِكنڭ جنازه نمازينى، وفاتندن خبرى اولمادن عين وقتده قيلديغنى بيلديرر. هم حضرتِ فاطمه‌نڭ (رض) وفاتنى؛ هم أبو ذرّڭ (رض) يالڭز بر طاغده وفات ايده‌جگنى؛ هم اُمُّ حرامڭ قبريسده وفات ايده‌جگنى؛ هم يوز بيڭ آدمى ئولديرن حَجّاجِ ظالمى؛ هم إستانبولڭ فتحنى؛ هم إمامِ أبو حنيفه‌يى (رض) هم إمامِ شافعى‌يى (رض) هم امّتنڭ يتمش اوچ فرقه اولاجغنى؛ هم قدريه طائفه‌سنى، هم رافضيلرى؛ هم حضرتِ على‌نڭ (رض) يوزندن إنسانلر ايكى قسم اولاجقلرينى؛ هم فارس و روم قيزلرينى؛ هم خيبر قلعه‌سنڭ فتحنى؛ هم حضرتِ على (رض) ايله معاويه‌نڭ حربنى؛ هم حضرتِ عُمَر (رض) صاغ قالدقجه فتنه‌لرڭ ظهور ايتميه‌جگنى؛ هم سهل ابن عَمرڭ (رض) مهمّ بر

وظيفه‌سنى؛ هم كسرى‌نڭ اوغلى باباسنى ئولديرديگنى عين دقيقه‌ده خبر ويرديگنى؛ هم حاطِبڭ، قُريشه گيزلى مكتوب يازديغنى؛ هم أبو لهبڭ اوغلى عُتبه‌يى بر آرسلانڭ پارچه‌لاماسنه ايتديگى بددعاسنڭ قبول اولوب عينًا چيقديغنى؛ هم بلالِ حبشينڭ (رض) أذان اوقوديغى زمان، قُريشيلرڭ گيزلى تنقيد ايتدكلرينى عينًا خبر ويرديگنى؛ هم حضرتِ عبّاس (رض) ايمان ايتمه‌دن أوّل اونڭ گيزلى پاره‌سندن خبر ويرديگنى؛ هم حضرتِ پيغمبره (ع‌ص‌م) بر يهودينڭ سحر ايتديگنى؛ هم صحابه مجلسنده برينڭ إرتداد ايده‌جگنى؛ هم حضرتِ پيغمبرڭ (ع‌ص‌م) قتلنى نيّت ايدنلرڭ ايمان ايتدكلرينى؛ هم مشركلرڭ كعبه ديوارنده‌كى يازيلرينى قوردلرڭ ييديگنى و يالڭز او يازيلر ايچنده‌كى اللّٰه‌ إسملرينى ييمه‌دكلرينى؛ هم بيت المقدسڭ فتحنده بيوك بر طاعون چيقه‌جغنى؛ هم يزيد و وليد گبى شرير رئيسلرى خبر ويرديگنى؛ هم "بوندن صوڭره اونلر بزه دگل، بز اونلره هجوم ايده‌جگز" دييه خبر ويرديگنى و بونلر گبى چوق إخباراتِ غيبيه بو ايكى نكته‌ده بيان ايديلمشدر.

معجزاتِ أحمديه‌نڭ برنجى ذيلى:

يٰس ٭ وَ الْقُرْاٰنِ الْحَكِيمِ ٭ اِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ

آيتنڭ مئالنده يوزر آياتڭ أڭ مهمّ حقيقتلرى اولان رسالتِ أحمديه‌يى (ع‌ص‌م) "اون درت رشحه" ناميله اون درت قطعى و پارلاق و محكم برهانلرله تفسير و إثبات ايدييور. و أڭ معنّد خصمى دخى إلزام ايدر. گونش گبى رسالتِ أحمديه‌يى إظهار ايدييور.

شقِّ قمر معجزه‌سنه دائر:شو رساله، شقِّ قمر معجزه‌سنه بو زمان فيلسوفلرينڭ ايتدكلرى إعتراضلرينى "بش نقطه" ايله غايت قطعى بر صورتده ردّ ايدوب إنشقاقِ قمرڭ وقوعنه هيچ بر

مانع بولونماديغنى گوسترر. و آخرنده ده بش إجماع ايله شقِّ قمرڭ وقوع بولديغنى غايت مختصر بر صورتده إثبات ايدر و شقِّ قمر معجزهٔ‌ِ أحمديه‌سنى (ع‌ص‌م) گونش گبى گوسترر.

معجزاتِ أحمديه ذيلنڭ بر پارچه‌سى:رسالتِ أحمديه (ع‌ص‌م) حقّنده اولوب، معراج رساله‌سنڭ اوچنجى أساسنڭ نهايتنده‌كى اوچ مهمّ مشكلدن برنجى مشكله عائد "شو معراجِ عظيم، نيچون محمّدِ عربى عليه الصلاة والسلامه مخصوصدر؟" سؤالنه مختصر بر فهرسته صورتنده ويريلن جوابدر.

آيت الكبرا رساله‌سنڭ، رسالتِ أحمديه‌دن بحث ايدن اون آلتنجى مرتبه‌سى:

كائناتڭ أركانندن خالقنى صوران بر سيّاحڭ مشاهداتندن بر پارچه اولوب، مقام مناسبتيله بورايه إلحاق ايديلمشدر.

يگرمنجى مكتوب:

فَاعْلَمْ اَنَّهُ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰه‌ُ

آيتنڭ أڭ مهمّ بر حقيقتنى بيلديرن و

لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰه‌ُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ يُحْيِى وَ يُمِيتُ وَ هُوَ حَىٌّ لَا يَمُوتُ بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَ هُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَ اِلَيْهِ الْمَصِيرُ

كلامنڭ اون بر كلمه‌سنده اون بر بشارت و اون بر برهانِ قطعى بولونديغنه دائر بر مكتوبدر. الحقّ مراتبِ توحيدِ حقيقينڭ حقّنده بو مكتوب بر كبريتِ أحمردر و بر

إكسيرِ أعظمدر. او درجه پارلاق و او مرتبه‌ده قوّتلى دليللرى و حجّتلرى گوسترييور كه، أڭ متمرّد زنديقلرى دخى ايمانه گتيرييور. اون طوقوزنجى مكتوب اولان رسالهٔ‌ِ أحمديه (ع‌ص‌م) كلمهٔ‌ِ شهادتڭ ايكنجى كلامى اولان

اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللّٰه‌ِ

حكمنى نه درجه قطعى و قوّتلى إثبات ايتمشدر؛ اويله ده بو يگرمنجى مكتوب، كلمهٔ‌ِ شهادتڭ برنجى كلامى اولان

اَشْهَدُ اَنْ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰه‌ُ

حكمنى، او قطعيت و قوّتله إثبات ايدييور. حقيقى و قوّتلى ايمانى قزانمق ايسته‌ينلر بونى اوقوسونلر. و بِالخاصّه طوقوزنجى كلمه بحثنده، علم و إرادهٔ‌ِ إلٰهيه‌نڭ إثباتنى چوق واضح بر صورتده بيان ايتديگى گبى؛ اوننجى كلمه بحثنده ده

وَ هُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

برهانيله

مَا خَلْقُكُمْ وَلَا بَعْثُكُمْ اِلَّا كَنَفْسٍ وَاحِدَةٍ

آيتنڭ مهمّ بر سرّينى و أڭ معظّم بر حقيقتنى "بش نكته"ده بيان ايدييور. حقائقِ ايمانيه‌نڭ بر طلسمِ أعظمنى او بش نكته ايله حلّ ايدييور.

يگرمنجى مكتوبڭ اوننجى كلمه‌سنه ذيل:

اَلَا بِذِكْرِ اللّٰه‌ِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ

آيتيله

ضَرَبَ اللّٰه‌ُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَ رَجُلًا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا

آيتنڭ أڭ مهمّ و أڭ معظّم بر حقيقتنى اوچ تمثيل ايله تفسير ايدييور. و هر شى و بتون أشيا جنابِ حقّڭ قدرتيله اولسه، بر تك شى قدر قولاى اولديغنه و قدرتِ إلٰهيه‌يه ويريلمديگى وقت، بر تك شى كائنات قدر مشكلاتلى و صعوبتلى اولديغنه دائر أڭ مهمّ بر سرّينى و أڭ مغلق معمّاسنى، غايت قولاى بر طرزده تفسير ايده‌رك كشف ايدر.

يگرمى برنجى مكتوب:

كوچك بر مكتوبدر؛ فقط غايت بيوك بر آيتڭ بيوك بر حقيقتنى بيان ايتديگى ايچون، اوڭا إحتياج بيوكدر.

اِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَا اَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا اُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَ قُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا ٭ وَ اخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِى صَغِيرًا

آيتى، بش آيرى آيرى صورتده إختيار والديْنه شفقتى جلب ايتديگنڭ سرّينى گوسترييور. خانه‌سنده إختيار والديْنى ويا أقرباسى ويا مسلمان قارداشلرى بولونان ذاتلر، بو مكتوبى اوقومغه پك چوق محتاجدرلر.

يگرمى ايكنجى مكتوب:

"ايكى مبحث"در.

برنجى مبحث:

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ فَاَصْلِحُوا بَيْنَ اَخَوَيْكُمْ ٭ اِدْفَعْ بِالَّتِى هِىَ اَحْسَنُ فَاِذَا الَّذِى بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَاَنَّهُ وَلِىٌّ حَمِيمٌ ٭ وَ الْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَ الْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَ اللّٰه‌ُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ

آيتلرينڭ سرّيله؛ أهلِ ايمانى، اخوّت و محبّته دعوت ايدييور. نفاق، شقاق، كين و عداوتدن منع ايده‌جك مهمّ أسبابى گوسترييور. كين و عداوت؛ (أهلِ ايمان اورته‌سنده) هم حقيقتجه، هم حكمتجه، هم إنسانيّتجه، هم إسلاميتجه، هم حياتِ شخصيه‌جه، هم حياتِ إجتماعيه‌جه، هم حياتِ معنويه‌جه غايت چركين و

مردود و ظلم اولديغنى غايت قطعى بر صورتده إثبات ايدوب، مذكور آيتلرڭ مهمّ بر سرّينى تفسير ايدر.

ايكنجى مبحث:

اِنَّ اللّٰه‌َ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ ٭ وَ كَاَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لَا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اَللّٰه‌ُ يَرْزُقُهَا وَ اِيَّاكُمْ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

سرّيله، أهلِ ايمانى حرصدن شدّتلى بر صورتده منع ايدن أسبابى گوسترر. و حرص دخى، عداوت قدر مضر و چركين اولديغنى قطعى دليللرله إثبات ايده‌رك؛ شو آيتِ عظيمه‌نڭ مهمّ بر سرّينى تفسير ايدييور. حرصه مبتلا آدملر، بو ايكنجى مبحثى چوق دقّتله مطالعه ايتمليدرلر. كين و عداوت مرضيله خسته اولانلر، تام شفالرينى برنجى مبحثده بولورلر.

ايكنجى مبحثڭ خاتمه‌سنده، زكاتڭ أهمّيتنى و بر ركنِ إسلامى اولديغنڭ حكمتنى گوزل بر صورتده بيان ايتمكله برابر؛ حقيقتلى بر رؤياده گوزل بر حقيقت بيان ايديلييور.

شو رساله‌نڭ خاتمه‌سنده،

اَ يُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَاْكُلَ لَحْمَ اَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ

آيتى آلتى درجه ذمّى ذمّ ايتمكله، آلتى وجهله غيبتدن زجر ايتديگنى و معجزانه و خارقه بر إعجاز ايله، غيبتى هم عقلًا، هم قلبًا، هم إنسانيةً، هم وجدانًا، هم فطرةً، هم ملّيةً مذموم و مردود و چركين و مضر اولديغنى غايت قطعى بر صورتده، قرآنڭ إعجازينه ياقيشه‌جق بر طرزده بيان ايدييور. و غيبت، آلچاقلرڭ سلاحى اولديغى جهتله، عزّتِ نفس صاحبى بو پيس سلاحه تنزّل ايدوب إستعمال ايتمديگنه دائر دينيلمشدر:

اُكَبِّرُ نَفْسِى عَنْ جَزَاءٍ بِغِيْبَةٍ ٭ فَكُلُّ اِغْتِيَابٍ جَهْدُ مَنْ لَا لَهُ جَهْدٌ

يگرمى اوچنجى مكتوب:

بو مكتوبڭ بر قاچ مبحثى وار. اوته‌كى مبحثلره بدل لطيف و معنيدار بر تك مبحث عينًا يازيلدى. شويله كه:

اَحْسَنُ القَصَصْ اولان قصّهٔ‌ِ يوسفڭ (ع‌س) خاتمه‌سنى خبر ويرن

تَوَفَّنِى مُسْلِمًا وَ اَلْحِقْنِى بِالصَّالِحِينَ

آيتنڭ علوى و لطيف و مژده‌لى و إعجازكارانه بر نكته‌سى شودر كه: سائر فرحلى، سعادتلى قصّه‌لرڭ آخرنده‌كى زوال و فراق خبرينڭ آجيلرى و ألمى؛ قصّه‌دن آلينان خيالى لذّتى آجيلاشديرييور، قيرييور. باخصوص كمالِ فرح و سعادت ايچنده بولونديغنى إخبار ايتديگى هنگامده موتنى، فراقنى خبر ويرمك داها ألمليدر. ديڭله‌ينلره "أيواه" ديديرتير. حالبوكه شو آيت، قصّهٔ‌ِ يوسفيه‌نڭ أڭ پارلاق قسمى كه: عزيزِ مصر اولماسى، پدر و والده‌سيله گوروشمسى و قارداشلريله سَويشوب طانيشمه‌سى اولان دنياجه أڭ سعادتلى و فرحلى بر هنگامده، حضرتِ يوسفڭ (ع‌س) موتنى شويله بر صورتده خبر ويرييور و دييور كه: "شو فرحلى و سعادتلى وضعيتدن داها سعادتلى، داها پارلاق بر وضعيته مظهر اولمق ايچون، حضرتِ يوسف عليه السلام، جنابِ حقدن وفاتنى ايستدى و وفات ايتدى، او سعادته مظهر اولدى. ديمك او دنيوى، لذّتلى سعادتدن داها جاذبه‌دار بر سعادت و داها فرحلى بر وضعيت قبرڭ آرقه‌سنده واردر كه؛ حضرتِ يوسف عليه السلام گبى حقيقت‌بين بر ذات، او غايت لذّتلى بر وضعيت ايچنده، غايت آجى اولان موتى ايستدى، تا اوته‌كى سعادته مظهر اولسون." ايشته قرآنِ حكيمڭ شو بلاغتنه حيران اول، باق كه، قصّهٔ‌ِ يوسفڭ (ع‌س) خاتمه‌سنى نه صورتله خبر ويردى. او خبرى ديڭله‌ينلره ألم و أسف دگل؛ بلكه بر مژده، بر سُرور علاوه ايدييور. هم إرشاد ايدييور كه: قبرڭ آرقه‌سى ايچون چاليشڭز! حقيقى سعادت و لذّت اونده‌در.

هم حضرتِ يوسف عليه السلامڭ عالى صدّيقيتنى گوسترييور و دييور: "دنيانڭ أڭ پارلاق و أڭ سرورلى حالتى دخى اوڭا غفلت ويرمييور، اونى مفتون ايتمييور؛ ينه آخرتى ايسته‌يور."

يگرمى دردنجى مكتوب:

(حاشيه): بو مكتوبڭ مسائلنى بر درجه إحساس ايتمك آرزو ايديلديگندن؛ فهرستيت إختصارى محافظه ايديلمدى، اوزون اولدى.

كائناتڭ طلسمِ عجيبنى و مشكل معمّاسنڭ أڭ مهمّ بر سرّينى كشف و حلّ ايدن بر مكتوبدر و أڭ مهمّ بر سؤالڭ جوابيدر. شويله كه:

"أسماءِ إلٰهيه‌نڭ أعظملرندن اولان رحيم، كريم، ودودڭ إقتضا ايتدكلرى شفقت‌پرورانه و مصلحتكارانه و محبّتدارانه تلطيفلرى؛ نه صورتله پك مدهش و موحش اولان موت و عدم ايله، زوال و فراق ايله، مصيبت و مشقّت ايله توفيق ايديلير؟" دييه سؤالڭ جوابنده، طلسمِ كائناتڭ اوچنجى معمّاسنى حلّ ايدن و كائناتده‌كى دائمى فعاليتڭ مقتضاسنى و أسبابِ موجبه‌سنى گوسترن "بش رمز" ايله و غايه‌لرينى و فائده‌لرينى إثبات ايدن "بش إشارت" ايله جواب ويرييور. شو مكتوب "ايكى مقام"در. برنجى مقامى "بش رمز"در.

برنجى رمز:إثبات ايدييور كه: صانعِ حكيم نه ياپارسه حقدر. هيچ بر شى و هيچ بر ذى‌حيات، اوڭا قارشى حق دعوا ايده‌مديگنى و "حقسز بر ايش اولدى" دييه‌مديگنڭ سرّينى، قطعى بر طرزده إثبات ايدر.

ايكنجى رمز:حيرت‌نما، دهشت‌أنگيز، دائمى بر صورتده‌كى فعاليتِ ربّانيه‌نڭ سرّينى و خلق و تبديلِ أشياده‌كى حكمتِ عظيمه‌سنى بيان ايدييور و أڭ مهمّ بر معمّاىِ خلقتى حلّ ايدييور.

اوچنجى رمز:زواله گيدن أشيا عدمه گيتمديگنى، بلكه دائرهٔ‌ِ قدرتدن دائرهٔ‌ِ علمه گچديگنى و أشياده‌كى حسن و جماله عائد إستحسان و شرف و مقام، أسماءِ إلٰهيه‌يه عائد اولديغنى غايت گوزل بر صورتده إثبات ايدر.

دردنجى رمز:موجوداتڭ متماديًا تبدّل و تغيّر ايتمه‌لرى؛ بر تك صحيفه‌ده، هر دقيقه‌ده آيرى آيرى و معنيدار مكتوبلرى يازمق نوعندن، صحيفهٔ‌ِ كائناتده أسماءِ إلٰهيه‌نڭ جلوه‌لريله يازيلان جمال و جلال و كمالِ إلٰهيه‌نڭ حدسز آياتنى، محدود صحيفه‌لرده ده حدسز بر صورتده يازيلديغنى إثبات ايدر.

بشنجى رمز:ايكى نكتهٔ‌ِ مهمّه‌در.

بريسى:واجب الوجوده إنتسابنى ايمان ايله حسّ ايدن آدم، حدسز أنوارِ وجوده مظهر اولديغنى و حسّ ايتمه‌ين، نهايتسز ظلماتِ عدمه و آلامِ فراقه معروض بولونديغنى گوسترر.

ايكنجى نكته:دنيانڭ اوچ يوزى بولونديغنى.. ظاهر يوزنده، زوال، فراق، موت و عدم وار؛ فقط أسماءِ إلٰهيه‌نڭ آيينه‌سى و آخرتڭ مزرعه‌سى اولان ايچ يوزلرنده، زوال و فراق، موت و عدم ايسه، تازه‌لنمك و تجدّددر و بقانڭ جلوه‌لرينى گوسترن بر توظيف و ترخيصدر.

بو مكتوبڭ ايكنجى مقامى:بر "مقدّمه" ايله "بش إشارت"در.

مقدّمه:خلّاقيت و تصرّفاتِ إلٰهيه‌دن غايت عظيم بر حقيقتى، معظّم و محتشم قانونلرله بيان ايدييور. مثلا: بر قوشڭ تويلى لباسنى دگيشديرن صانعِ حكيم، عين قانونله كائناتڭ صورتنى قيامت وقتنده و عالمِ شهادتڭ لباسنى حشرده او قانون ايله دگيشديرر.

هم بر آغاجڭ نه قدر ميوه‌لرى و چيچكلرى بولونويور؛ هر بر چيچگڭ او قدر غايه‌لرى، هر بر ميوه‌نڭ او قدر حكمتلرى بولونديغنى گوسترر.

"بش إشارت" ايسه: أشيا، وجوددن گيتدكدن صوڭره ويردكلرى أهمّيتلى بش نتيجه إعتباريله، بر وجهله معدوم ايكن، بش وجهله موجود قالييور. شويله كه:

هر بر موجود، وجوددن گيتدكدن صوڭره، إفاده ايتديگى معنالر و آرقه‌سنده باقى قالان هويتِ مثاليه‌سى، عالمِ مثالده محفوظ قالير. هم حياتنڭ أطواريله "مقدّراتِ حياتيه" دينيلن سرگذشتهٔ‌ِ حياتيه‌سى عالمِ مثالڭ دفترلرندن اولان لوحِ مثاليده يازيلير. روحانيلره، دائمى موجود بر مطالعه‌گاه اولور. هم جنّ و إنسڭ عمللرى گبى، آخرت پازارينه و عالمِ آخرته گوندريله‌جك محصولاتى باقى قالير. هم أطوارِ حياتيه‌لريله ايتدكلرى أنواعِ تسبيحاتِ ربّانيه باقى قالييور. هم شئوناتِ سبحانيه‌نڭ ظهورينه مدار چوق شيلرى آرقه‌سنده موجود بيراقير، اويله گيدر. بو بش إشارتده‌كى بش حقيقتى، قطعى دليل حكمنده بش معقول و مقبول تمثيل ايله بيان ايدر.

يگرمى دردنجى مكتوبڭ برنجى ذيلى:

قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّى لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ

آيتنڭ مهمّ بر سرّينى بش نكته ايله تفسير ايدييور. و دعا، بر سرِّ عظيمِ عبوديت اولديغنى و كائناتدن دائمى بر صورتده درگاهِ ربوبيته گيدن أڭ عظيم وسيله ايسه دعا اولديغنى و دعانڭ عظيم تأثيرى بولونديغنى قطعى إثبات ايتمكله برابر؛ كلّيت و دوام كسب ايدن بر دعا، قطعيًا مقبول اولديغنه بناءً؛ عموم اُمّتڭ رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامه صلوات ناميله دعالرينڭ نتيجه‌سنده، رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ نه قدر يوكسك بر مرتبه‌ده اولديغنى گوسترر. دعانڭ ده اوچ نوعِ مهمّنى ذكر ايتمكله برابر، بيان ايدر كه؛ دعانڭ أڭ گوزل و أڭ لطيف ميوه‌سى، أڭ لذيذ و أڭ حاضر نتيجه‌سى شودر كه: دعا ايدن آدم، بيلير و دعا ايله بيلديرر كه؛ بريسى وار، اونڭ سسنى ديڭلر، دردينه درمان يتيشديرر، اوڭا مرحمت ايدر، اونڭ ألى هر شيئه يتيشير. و بو بوش، خالى دنياده او يالڭز دگل؛ بلكه بر كريم ذات وار؛ اوڭا باقار، اُنسيت ويرر. اونڭ حدسز إحتياجاتنى يرينه گتيره‌بيلير و حدسز دشمنلرينى دفع ايده‌بيلير بر ذاتڭ حضورنده كندينى تصوّر ايده‌رك، بر فرح و سُرور طويوب، دنيا قدر آغير بر يوكى اوزرندن آتوب، "الحمد ِللّٰه‌ِ ربّ العالمين" دير.

ايكنجى ذيلى:معراجِ نبوى و مولدِ نبوى‌يه (ع‌ص‌م) دائر اوچ مهمّ سؤاله، غايت مقنع و منطقى و پارلاق بر جوابدر. بو ذيل چندان قيصه‌در، فقط غايت قيمتداردر. مولدِ نبوى‌يه (ع‌ص‌م) إشتياقى اولانلر بوڭا چوق مشتاقدرلر.

خاتمه‌سنده غايت مهمّ بر دستورِ منطقى ايله، كائناتده أڭ بيوك فردِ أكمل و استادِ كلّ و حبيبِ أعظم، رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام اولديغنى إثبات ايدر.

يگرمى بشنجى مكتوب:

سورهٔ‌ِ يٰس‌ڭ يگرمى بش آيتنه دائر "يگرمى بش نكته" اولمق اوزره رحمتِ إلٰهيه‌دن ايسته‌نيلمش؛ فقط داها زمانى گلمديگندن يازيلمامشدر.

يگرمى آلتنجى مكتوب:

وَ اِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰه‌ِ اِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

سرّينه دائر "حجّة القرآن على الشيطان و حزبه" ناميله، إبليسى إلزام و أهلِ طغيانى إسكات ايدن غايت مهمّ بر مكتوبدر.

بو مكتوبڭ درت مبحثى وار.

برنجى مبحث:شيطانڭ أڭ مدهش هجومنى دفع ايتمكله، شيطانى اويله بر صورتده إلزام ايدر كه؛ ايچنه گيره‌رك صاقلانوب وسوسه ايده‌جك بر ير بيراقمييور. و او قدر قوّتلى دلائلِ عقليه ايله و قطعى برهانلرله شيطانى و شيطانڭ شاكردلرينى إلزام ايدر كه، شيطان اولماسه ايديلر ايمانه گله‌جك ايديلر. فقط مع التأسّف شيطانِ جنّ و إنسڭ، غايت چركين دعوالرينى و دسيسه‌لرينى بتون بتون إبطال و دفع ايتمك ايچون، فرضى بر صورتده اونلرڭ چركين فكرلرينى ذكر ايدوب اويله إبطال ايدييور. مثلا دير كه: "أگر فرضا ديديگڭز گبى، قرآن كلام اللّٰه‌ اولمازسه؛ أڭ عادى و ساخته بر كتاب اولوردى. حالبوكه ميدانده‌كى آثاريله گوسترمش كه، أڭ عالى بر كتابدر." ايشته بو گبى فرضى تعبيراتڭ، تيتره‌يه‌رك يازيلماسنه مجبوريت حاصل

اولمشدر. شو مبحثڭ آخرنده، شيطانڭ سورهٔ‌ِ ق وَ الْقُرْاٰنِ الْمَجِيدِ ڭ فصاحت و سلاستنه دائر بر وسوسه و إعتراضنى ردّ ايدييور.

ايكنجى مبحث:بر إنسانده، وظيفه و عبوديت و ذات إعتباريله اوچ شخصيت بولونديغنى و او شخصيتلرڭ أخلاقى و آثارى بعضًا بربرينه مخالف اولديغنى بيان ايدر.

اوچنجى مبحث:

يَا اَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ اُنْثٰى وَ جَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَ قَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا

آيتنڭ، حياتِ إجتماعيهٔ‌ِ بشريه‌نڭ مناسباتنه دائر غايت مهمّ بر سرّينى و إنسانلر، ملّت ملّت و قبيله قبيله ياراديلماسنڭ مهمّ بر حكمتنى يدى مسئله ايله تفسير ايدييور. بو مبحث، ملّيتجيلره مهمّ بر ترياقدر. بو زمانڭ أڭ مدهش مرضنه غايت نافع بر علاجدر. و ساخته‌كار حميت‌فروشلرڭ و يالانجى ملّيت‌پرورلرڭ يوزلرنده‌كى پرده‌يى آچار، ساخته‌كارلقلرينى گوسترر.

دردنجى مبحث:آلتى سؤالڭ جوابنده "اون مسئله"در.

برنجيسى:"ربّ العالمين" كلمه‌سنڭ تفسيرنده اون سكز بيڭ عالم ديدكلرينڭ حكمتى مناسبتيله، بر قاچ نكتهٔ‌ِ قرآنيه بيان ايديلير.

ايكنجى مسئله:"اللّٰهى بيلمك، وارلغنى بيلمه‌نڭ غيريدر" محيى الدينِ عربى، فخر الدّينِ رازى‌يه ديمش. اوندن مراد نه‌در؟ جوابنده، غايت مهمّ بر مسئلهٔ‌ِ معرفت اللّٰه‌ بيان ايديلمشدر.

اوچنجى مسئله:

وَ لَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِى اٰدَمَ

آيتيله

اِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا

آيتنڭ وجهِ توفيقى نه‌در؟ دييه سؤالنه، غايت گوزل و نورلى مهمّ بر جوابدر.

دردنجى مسئله:

جَدِّدُوا اِيمَانَكُمْ بِلَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰه‌ُ

حكمتى نه‌در؟ دييه سؤاله، غايت گوزل و نورلى بر جوابدر.

دردنجى مسئله‌نڭ ذيلنده، وحدانيتڭ غايت عظيم بر حجّتنه و گنيش و اوزون بر برهاننه مختصر بر إشارتدر.

بشنجى مسئله:"يالڭز لَا اِلٰهَ اِلَا اللّٰه‌ ديين، "مُحمّد رسول اللّٰه‌" ديمه‌ين أهلِ نجات اولابيلير مى؟" سؤالنه قارشى مهمّ بر جوابدر.

آلتنجيسى:برنجى مبحثده‌كى شيطانله مناظره‌نڭ چركين تعبيراتلرينڭ سببِ ذكرينى بيلديرييور. هم مهمّ بر تمثيل ايله، حزب الشيطانى أڭ طار و أڭ محال و أڭ منفور بر موقعه صيقيشديرييور. ميدانى حزب القرآن حسابنه ضبط ايده‌رك، هر بر حالِ أحمديه (ع‌ص‌م) هر بر خصلتِ محمّديه (ع‌ص‌م) هر بر طورِ نبوى (ع‌ص‌م) او قوّتلى تمثيله گوره برر معجزه حكمنه گچوب، نبوّتنى إثبات ايتديگنى گوسترر.

يدنجيسى:وهّام و ضرردن صاقينمق ايچون بزدن اوزاقلاشان بعض دوستلرڭ قوّهٔ‌ِ معنويه‌لرينى تأييد ايچون و خدمتمزدن بعض مقصدلرله چكيلن و مقصدلرينڭ عكسيله طوقات ييه‌نلرى، چوق مثاللردن يدى كوچك مثال ايله گوسترر كه؛ سپرينى بيراقوب قاچانلر، داها زياده ياره‌لانيرلر.

سكزنجيسى:دييورلر كه: "ألفاظِ قرآنيه و ذكريه و تسبيحاتلرڭ هر برندن، بتون لطائفِ إنسانيه حصّه‌لرينى ايسته‌يورلر. معنالرى بيلينمزسه، حصّه آلينماز؛ اويله ايسه ترجمه ايديلسه داها ايى دگل مى؟" دييه اولان مدهش و مغالطه‌لى شو سؤاله قارشى، غايت مهمّ و عبرتلى و ذوقلى بر جوابدر. ألفاظِ قرآنيه و نبويه (ع‌ص‌م) معنالره، جامد و روحسز لباس دگللر؛ بلكه حياتدار فيض‌آور جلدلردر. ذى‌حيات بر جسد صويولسه، ألبته ئولور. هم لسانِ نحوى اولان ألفاظِ قرآنيه‌ده‌كى إعجاز و ايجاز، حقيقى ترجمه‌يه مانع اولديغنى گوسترر.

طوقوزنجيسى:"أهلِ سنّت و جماعت اولان أهلِ حق دائره‌سنڭ خارجنده أهلِ ولايت بولونه‌بيلير مى؟" سؤالنه، مهمّ و مراق‌آور بر جوابدر.

اوننجيسى:قرآنِ حكيمڭ خدمتنده بولونان بو بيچاره سعيد ايله گوروشن و گوروشمك آرزو ايدن دوستلره مهمّ بر دستوردر.

يگرمى يدنجى مكتوب:

بو مكتوب، رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفنڭ طلبه‌لرينه يازديغى عينِ حقيقت و چوق لطافتلى، گوزل مكتوبلريله؛ رسالهٔ‌ِ نور طلبه‌لرينڭ استادلرينه و بعضًا بربرلرينه يازدقلرى و رسالهٔ‌ِ نورڭ مطالعه‌سندن آلدقلرى پارلاق فيضلرينى إفاده ايدن چوق زنگين بر مكتوب اولوب، بو مجموعه‌نڭ اوچ درت مِثلى قدر بيوديگى ايچون بو مجموعه‌يه إدخال ايديلمه‌مشدر. بارلا، قسطمونى، أميرطاغى لاحقه‌لرى اولارق مستقلًا نشر ايديلمشدر.

يگرمى سكزنجى مكتوب:

"سكز مسئله" ناميله سكز رساله‌در.

برنجى رساله اولان برنجى مسئلهرؤياىِ صادقه‌نڭ حقيقتنى و فائده‌سنى، غايت گوزل و حقيقتلى "يدى نكته" ايله بيان ايدييور. بو رساله هم قيمتداردر، هم مراق‌آوردر.

ايكنجى مسئله اولان ايكنجى رساله"حضرتِ موسى عليه السلام، حضرتِ عزرائيل عليه السلامڭ گوزينه طوقات وورمش." مئالنده‌كى بر حديثه دائر أهمّيتلى بر مناقشه‌يى كوكندن قالديرر و بو نوع حديثلره ملحدلر طرفندن گلن إعتراضاته بر سد چكر. بو رساله كوچكدر، فقط مراق‌آوردر.

اوچنجى مسئله اولان اوچنجى رسالهبو بيچاره مفلس سعيدڭ زيارتنه گلنلرڭ نه نيّتله گوروشملرى لازم گلديگنى بيان ايدوب، صِرف قرآنِ حكيمڭ دلّالى إعتباريله گوروشمك لازم گلديگنى و او گوروشمه‌نڭ مهمّ فائده‌لرينى و سعيدڭ شخصيتنڭ هيچلگى نظره آلينميه‌جغنى، بلكه دلّالى اولديغى مقدّس دكّانڭ قيمتدار جوهرلرينى نظره آلمق لازم گلديگنى "بش نقطه" ايله غايت گوزل بر صورتده إثبات ايتمكله برابر؛ خدمتِ قرآنيه‌نڭ كراماتندن و عنايتِ ربّانيه‌دن، بن و بعض قارداشلرم مظهر اولديغمز چوق عنايتلردن بر قاچ واقع و قطعى مثاللرى ذكر ايدييور.

بو رساله‌نڭ تتمّه‌سنده؛ رساله‌لرڭ يازمه‌سنده، خصوصًا تأليفنده و بِالخاصّه يگرمى طوقوزنجى مكتوبده تظاهر ايدن خارقه بر عنايتى بيان ايدييور.

دردنجى رساله اولان دردنجى مسئلهمسجديمزه ايكى دفعه تعرّض ايديلدى، آخركى دفعه ده قپاديلر. اوندن ايكى ويا اوچ سنه مقدَّم، ينه مبارك بر مسافرڭ گلمه‌سيله، غايت وحشيانه و ظالمانه تجاوز ايديلديگى ايچون، هر طرفدن بندن سؤال ايديلدى. بويله مراقِ عمومى‌يى تحريك ايدن بر حادثه‌يه لايق جواب ويرمك ايچون، أسكى سعيد لسانيله "درت نقطه" ايله مهمّ بر عبرتلى جوابدر.

بشنجى رساله اولان بشنجى مسئلهقرآنِ معجز البيانده تكرار ايله

اَفَلَا يَشْكُرُونَ ٭ اَفَلَا يَشْكُرُونَ

و شكر ايتمه‌ينلرى، اوتوز بر دفعه

فَبِاَىِّ اٰلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

فرمانيله تهديد ايتديگنڭ سرّينى غايت عالى و طاتلى و معقول و مقبول بر صورتده تفسير ايدييور؛ إنسان بر شكر فابريقه‌سى اولديغنى إثبات ايدييور. كائنات بر نعمت خزينه‌سى اولوب؛ شكر ايسه آناختارى اولديغنى؛ و رزق، اونڭ نتيجه‌سى و شكرڭ مقدّمه‌سى بولونديغنى غايت گوزل و قطعى بر صورتده إثبات ايدييور.

دَرْ طَرِيقِ عَجْزمَنْدِى لَازِمْ اٰمَدْ چَارْ چِيزْ:

عَجْزِ مُطْلَقْ، فَقْرِ مُطْلَقْ، شَوْقِ مُطْلَقْ، شُكْرِ مُطْلَقْ اَىْ عَزِيزْ!

اولان دستورِ حقيقتده‌كى دردنجى ركن بولونان شكرِ مطلقڭ پارلاق و يوكسك حقيقتنى ايضاح ايدييور.

آلتنجى رساله اولان آلتنجى مسئله

وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً

آيتنڭ مهمّ بر سرّينى وهّابيلرڭ حرمينِ شريفَيْنى إستيلالرى مناسبتيله تفسير نيّتيله وهّابيلرڭ ماهيتِ تاريخيه‌سيله وضعيتِ حاضره‌لرينى و عالمِ إسلامه قارشى تأثيراتلرينى مختصر فقط أهمّيتلى بر صورتده "درت نكته" ايله بيان ايدر.

يدنجى رساله اولان يدنجى مسئله

قُلْ بِفَضْلِ اللّٰه‌ِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ

آيتنڭ، رسالهٔ‌ِ نور و خادملرى حقّنده‌كى مهمّ بر سرّينى، "يدى إشارت" ناميله، يدى عنايتِ ربّانيه‌يى بيان ايدييور. و تحديثِ نعمت صورتنده بو عنايتِ سبعه‌نڭ إظهارينه، يدى معقول سببنى بيان ايدييور. بو عنايتِ سبعهٔ‌ِ كلّيه‌نڭ خارقه‌لرينه إشارةً، كندى كندينه تأليف وقتنده ايكى صحيفه‌نڭ بتون سطرلرى باشلرنده يگرمى سكز ألف گله‌رك، يگرمى سكزنجى مكتوبڭ مرتبه‌سنه توافق ايتديگنى، (حاشيه): أصل نسخه‌سنه گوره‌در. تأليفدن بر زمان صوڭره مطّلع اولدق. بو عنايتِ سبعه‌يى اوقويان آدم، رسالهٔ‌ِ نور أجزالرينڭ نه قدر أهمّيتلى و نظرِ عنايتِ إلٰهيه‌ده بولونديغنى و حمايتِ ربّانيه‌ده اولديغنى بيله‌جك. بو يدى عنايت كلّيه‌در، جزئياتلرى يتمشى گچر.

آخرنده، بر سرِّ عنايته عائد محرم بر سؤالڭ جوابى واردر. خاتمه‌سنده، عنايتِ سبعه‌دن برنجيسى اولان توافقاته گلن ويا گلمك إحتمالى اولان أوهامى غايت قطعى بر صورتده دفع ايدييور. او خاتمه‌نڭ آخرنده ده، اوچنجى نكته‌ده عنايتِ خاصّه

و عنايتِ عامّه‌يه دائر مهمّ بر سرِّ دقيقِ ربوبيته و أهمّيتلى بر سرِّ رحمانيته إشارت ايدييور.

سكزنجى رساله اولان سكزنجى مسئلهآلتى سؤالڭ جوابى اولان "سكز نكته"در.

برنجى نكته:توافقده‌كى إشاراتِ غيبيه، عموم رسالهٔ‌ِ نور أجزالرنده جزئى كلّى بولونديغنه دائردر.

ايكنجى نكته:توافقاتڭ مزيتى، لفظِ جلالدن باشقه نه ايچون قرآنده فوق العاده مطلوب اولماديغنڭ سرّينى بيان ايدر.

اوچنجى نكته:بر قارداشمزڭ فضله إحتياط و جسارتسزلگى يرنده اولماديغنى و بر مفتينڭ اوننجى سوزه سطحى تنقيدينه قارشى گوزل بر جوابدر. (فقط بو مجموعه‌يه إدخال ايديلمه‌مشدر.)

دردنجى نكته:"ميدانِ حشرده إنسانلر ناصل طوپلاناجقلر، چيپلاق اولارق مى؟ هركس أحبابلرينى گوره‌بيلير مى؟ رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامى شفاعت ايچون ناصل بولاجغز؟ حدسز إنسانلرله بر تك ذات اولان رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام ناصل گوروشه‌جك؟ أهلِ جنّت و جهنّمڭ لباسلرى ناصل اولاجق؟ و بزه كيم يول گوستره‌جك؟" آلتى مراقلى سؤالڭ مقنع و معقول جوابيدر.

بشنجى نكته:"زمانِ فترتده، رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ أجدادى، بر دين ايله متديّن مى ايديلر؟" جوابنده، گوزل بر حقيقت بيان ايديلييور.

آلتنجى نكته:"حضرتِ إسماعيل عليه السلامدن صوڭره، پيغمبرڭ (ع‌ص‌م) أجدادندن پيغمبر گلمش ميدر؟" سؤالنه قارشى، غايت مهمّ بر جوابدر.

يدنجى نكته:"رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ پدر و والده‌سنڭ و جدّى عبد المطّلبڭ ايمانلرى حقّنده أڭ صحيح خبر هانگيسيدر؟" سؤالنه قارشى غايت مهمّ و معقول بر جوابدر.

سكزنجى نكته:"عموجه‌سى أبو طالبڭ ايمانى حقّنده أصحّ اولان نه‌در؟ جنّته گيره‌بيلير مى؟" سؤالنه قارشى گوزل بر جوابدر.

يگرمى طوقوزنجى مكتوب:

"طوقوز قسم"در. يگرمى طوقوز نكتهٔ‌ِ مهمّه ايچنده واردر. او طوقوز قسم، كوچك بيوك اون يدى رساله‌در.

برنجى رساله اولان برنجى قسم

بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

اَلْحَمْدُ ِللّٰه‌ِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ٭ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ ٭ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ٭ اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ اِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ٭ اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ ٭ صِرَاطَ الَّذِينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ ٭ هُوَ الَّذِى اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ اٰيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتَابِ وَ اُخَرُ مُتَشَابِهَات... الخ

آيتلرينڭ بعض سرلرينى، "طوقوز نكته" ايله تفسير ايدر.

برنجى نكته:"قرآنه عائد و قرآنڭ أسرارى بيلينمييور و مفسّرلر حقيقتنى آڭلامامشلر." ديينلره قارشى مهمّ بر جوابدر.

ايكنجى نكته:قرآنِ حكيمده

وَ التِّينِ وَ الزَّيْتُونِ ٭ وَ الشَّمْسِ وَ ضُحٰيهَا

گبى قسماتِ قرآنيه‌ده‌كى مهمّ بر حكمتى بيان ايدييور.

اوچنجى نكته:سوره‌لرڭ باشلرنده‌كى برر شفرهٔ‌ِ إلٰهيه اولان حروفِ مقطّعه‌يه دائردر.

دردنجى نكته:قرآنِ حكيمڭ حقيقى ترجمه‌سى قابل اولماديغندن و معنوى إعجازنده‌كى علويتِ اُسلوب ترجمه‌يه گلمديگندن، مهمّ بر بيانله، اُسلوبِ قرآنيه‌ده‌كى بر لمعهٔ‌ِ إعجازيه‌يى گوسترر.

بشنجى نكته:"الحمد ِللّٰه‌" جمله‌سنڭ إفاده ايتديگى معنانڭ أڭ قيصه‌سى، بر سطر قدر اولديغنى و حقيقى ترجمه‌سنڭ قابل اولماديغنى گوسترر.

آلتنجى نكته:

اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ اِيَّاكَ نَسْتَعِينُ

ده‌كى نُونِ متكلّمِ مع الغيره دائر مهمّ بر سرّينى، نورلى بر حال و حقيقتلى بر خيال ايچنده بيان ايدييور.

يدنجى نكته:

اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ ٭ صِرَاطَ الَّذِينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ

ڭ مهمّ و نورانى سرّينڭ بيانى ايچنده، بدعه‌لرڭ ايجادى نه قدر چركين و ضرر اولديغنى گوسترر.

سكزنجى نكته:شعائرِ إسلاميه، حقوقِ عموميه حكمنده اولديغنه دائر مهمّ بر سرّينى بيان ايدييور.

طوقوزنجى نكته:مسائلِ شريعتڭ "تَعبُّدى" و "مَعقولُ المعنا" اولارق ايكى قسم اولديغنى؛ و تَعبُّدى قسمى حكمت و مصلحتلرڭ تبدّلى ايله تغيّر

ايده‌مديگنڭ سرّينى بيان ايدر. و أذانڭ فائده‌سى، يالڭز بر كوى أهاليسنى نمازه دعوت دگل، بلكه كائنات سراينده موجوداته قارشى عموم مخلوقات نامنه بر إعلانِ توحيد اولديغنى بيان ايدر.

ايكنجى رساله اولان ايكنجى قسم

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِى اُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَ بَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدٰى وَ الْفُرْقَانِ

آيتنڭ بر سرّينى، صيامِ رمضانڭ يتمش حكمتلرندن طوقوز حكمتنڭ بيانيله او سرِّ عظيمى تفسير ايدييور. او طوقوز حكمت، او قدر حقيقى و قوّتلى و جاذبه‌داردرلر كه؛ مسلمان اولميان ده اونلرى گورسه، اوروج طوتمق ايچون بيوك بر إشتياق و بر هوسه گلير. كندينه مسلمان دييوب اوروج طوتميانلرڭ، بو حكمتلره قارشى، خجالت و خطالرندن أزيلملرى لازم گلير.

اوچنجى رساله اولان اوچنجى قسمقرآنِ معجز البيانڭ أنواعِ إعجازندن گوز ايله گورونه‌جك قسمنڭ بش آلتى وجهندن بر وجهنى، يڭى بر قرآنى يازمقله گوسترمگه دائردر. ِللّٰه‌ الحمد، اويله بر قرآن يازيلدى. اُمّتجه حافظ عثمان خطّيله مقبول قرآنڭ عين صحيفه‌لرينى و سطرلرينى محافظه ايتمكله برابر؛ لفظ اللّٰه‌، مجموع قرآنده ايكى بيڭ سكز يوز آلتى دفعه تكرّر ايتديگى حالده؛ نادر و نكته‌لى مستثنالر خارج قالوب، متباقيسى توافق ايتديگنى آڭلادق، صحيفه و سطرلرينى تغيير ايتمدك. يالڭز بز تنظيم ايتدك. او تنظيمدن خارقه بر توافق تظاهر ايتدى. يازديغمز قرآنڭ پارچه‌لرينى بر قسم أهلِ قلب گورمش، لوحِ محفوظ خطّنه ياقين اولديغنى قبول ايتمشلر. بو رساله ايسه؛ توافقاتِ قرآنيه‌يه دائر اولديغى مناسبتيله، صِرف بر إشارتِ غيبيه اولارق، هيچ بريمزڭ خبريمز اولمادن، إبتدا تأليف و برنجى تسويدنده اون بر "قرآن" كلمه‌سى؛ بر

تك صحيفه‌ده، برر سطرده، بر صيره‌ده خطِّ مستقيم ايله توافقلرى، توافقِ قرآنيه‌ده‌كى لمعهٔ‌ِ إعجازيه‌نڭ بر شعاعى شو رساله‌ده بو خارقه لطافتى گوسترديگنى، گورنلره قناعت گلدى.

بو اوچنجى قسمڭ متباقى مسئله‌لرى ايله دردنجى قسم توافقاته دائر اولديغى ايچون، توافقاته دائر اولان فهرسته ايله إكتفا ايديلمشدر.

دردنجى قسم اولان دردنجى رساله"اوچ نكته"در.

برنجى نكته:قرآنده، "قرآن" كلمه‌سنڭ چوق سرلرندن بر سرّينى، آلتمش طوقوز آياتِ عظيمه‌ده لطيف و معنيدار صحيفه‌لر آرقه‌سنده بربرينه توافقله باقدقلرينى و او آياتِ عظيمه‌نڭ معنًا بربرينڭ حقيقتنى تأييد ايتدكلرينى گوسترمك و تلاوتِ قرآن ثوابنى و ذكر فضيلتنى و تفكّر عبوديتنى بردن قزانمق ايسته‌ينلره، أوراد نوعندن غايت گوزل بر حزبِ قرآنى اولارق يازيلمشدر.

ايكنجى نكته:قرآنِ حكيمده "رسول" كلمه‌سنڭ تكرارنده‌كى أسرارڭ توافق جهتيله بريسنه إشارت ايچون، يوز آلتمش آياتده‌كى "رسول" كلمه‌سى بربرينه توافقله معنيدار باقماسى گبى؛

(حاشيه): بو رساله‌نڭ، او مقدّس ايكى كلمه‌نڭ إعجازى توافقلرندن بحثى عينِ حقيقت اولديغنه دليل، او دردنجى رساله‌ده بتون او ايكى كلمه‌نڭ توافق ايتمه‌سيدر. هر بر آيت آيرى و سطر باشنده يازيلماسندن، عموم او ايكى مقدّس كلمه‌لر توافق ايتمشلردر.

او يوز آلتمش معظّم آيتلر ده بربرينه باقييور. بربرينى تأييد و إثبات ايتديگنه إشارةً و قرآندن هم قرائت، هم ذكر، هم فكر اولمق اوزره بر حزبِ مخصوصدر. كندينه عالى و طاتلى و چوق قيمتلى و چوق فضيلتلى بر ورد آرزو ايدنلره مهمّ بر ورددر.

اوچنجى نكته:لفظ اللّهڭ ايكى بيڭ سكز يوز آلتى دفعه ذكرينڭ چوق نكته‌لرى وار. إعجازِ قرآنڭ چوق شعاعلرينى گوسترييور. بو اوچنجى نكته ده، اونڭ درت شعاعِ إعجازينى گوسترييور.

بشنجى رساله اولان بشنجى قسم

اَللّٰه‌ُ نُورُ السَّمٰوَاتِ وَ الْاَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكوٰةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ اَلْمِصْبَاحُ فِى زُجَاجَةٍ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّىٌّ

(الخ آية...) آيتِ پرأنوارينڭ چوق أنوار أسرارندن گوزل بر نورى، رمضانِ شريفده بر حالتِ روحانيه‌ده، مهمّ بر سياحتِ قلبيه‌ده گورونمش و بر درجه بو رساله‌ده بيان ايديلمشدر. بو رساله كوچكدر، فقط چوق نورلى و أهمّيتليدر.

آلتنجى رساله اولان آلتنجى قسم

وَلَا تَرْكَنُوا اِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ

آيتنڭ مهمّ بر سرّينى و عظيم بر حقيقتنى؛ إنس و جنّ شيطانلرينڭ و مسلمانلر ايچنه گيرمش ملحدلرڭ و منافقلرڭ آلتى دسيسه‌لريله آلتى جهتدن هجوملرينى آلتى حقيقتله سدّ و ردّ ايتمكله، او سرِّ عظيمى تفسير ايدييور.

برنجى دسيسه‌لرى:قرآن خادملرينى حبِّ جاه واسطه‌سيله آلداتمالرينه مقابل، غايت مقنع و قطعى بر جوابله صوصديرر.

ايكنجى دسيسه‌لرى:قورقو طماريله، أهلِ حقّى حقدن چويرمه‌لرينه قارشى، غايت گوزل و قطعى بر جوابله طرد ايديلير.

اوچنجى دسيسه‌لرى:طمع و حرص جهتيله، أهلِ هدايتى خدمتِ قرآنيه‌دن واز گچيرمه‌لرينه قارشى، غايت پارلاق و قطعى بر جوابله ردّ ايديلير.

دردنجى دسيسه‌لرى:عصبيتِ ملّيه‌يى تحريك ايتمك صورتنده، حقيقى دين قارداشلرينڭ و خدمتِ قرآنيه‌ده صميمى آرقداشلرينڭ ايچنه يبانيلك و إختلاف آتمق و استادلرندن صوغوتملرينه مقابل، غايت مهمّ و قطعى اويله بر جوابدر كه؛ شيطانِ إنسى‌يى تماميله صوصديرديغى گبى، ساخته‌كار ملّيتجيلرڭ ماسكه‌لرينى ييرته‌رق، اويله‌لر ملّتڭ دشمنلرى اولدقلرينى و حقيقى ملّيت‌پرورلر كيملر اولديغنى گوسترر.

بشنجى دسيسه‌لرى:إنسانڭ أڭ ضعيف طمارى اولان أنانيتنى تحريك ايدوب، أهلِ حقّى حقسزلغه سَوق ايتمك و أهلِ إتّحادى إختلافه دوشورملرينه مقابل، قوّتلى و أنالرى صوصديره‌جق بر جواب ويريلمشدر.

آلتنجى دسيسه‌لرى:تنبللك و تن‌پرورلك و وظيفه‌دارلق طمارندن إستفاده صورتيله، قرآن شاكردلرينڭ غيرتلرينى، صداقتلرينى، إخلاصلرينى زده‌له‌مك صورتنده‌كى هجوملرينه قارشى بر جوابدر. آخرنده، عموم جوابلرڭ خلاصه‌سى اولارق شو ايكى آيت ايله، قرآنِ معجز البيان معجزانه جواب ويرييور:

يَا اَيُّهَا الَّذِينَ اٰمَنُوا اصْبِرُوا وَ صَابِرُوا وَ رَابِطُوا وَ اتَّقُوا اللّٰه‌َ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ٭ وَلَا تَشْتَرُوا بِاٰيَاتِى ثَمَنًا قَلِيلًا

شو رساله‌نڭ آخرنده؛ ايكى ياپراقده يازيلدقدن صوڭره گورولمش، إختيارسز كندى كندينه گلن لطيف و ظريف بر توافقدر كه؛ صيقنتيلى أسارتمڭ تام طوقوزنجى سنه‌سنده تأليف ايديلن شو رساله‌نڭ آخرنده، يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ بحثنده يگرمى طوقوز نكته بولونماسى و طوقوز قسم اولماسى و بو رساله فهرسته‌سنده طوقوز دفعه "طوقوز" لفظى ايله او مكتوبدن بحث ايديلمه‌سى و

برنجى قسم طوقوز نكته اولماسى؛ و رمضانڭ، بوراده إشارت ايديلن و ايكنجى قسمده مذكور حكمتلرى طوقوز بولونماسى؛ و بوراده إشارت ايديلن و دردنجى قسمده مذكور "قرآن" كلمه‌سنه دائر آيتلرڭ آلتمش طوقوز ايتمه‌سى؛ و قرآن كلمه‌سى ده بو مبحثده يگرمى طوقوز گلمه‌سى و لفظ اللّٰه‌ دخى طوقوز اولماسى؛ و بو رساله ده يگرمى طوقوز صحيفه‌ده تمام اولماسى جهتيله، طوقوز دفعه طوقوزلر بربرينه توافق ايده‌رك چوق شيرين دوشمشدر. بو رساله‌نڭ دخى، سرِّ توافقدن كوچك، فقط پارلاق بر حصّه‌سى وار اولديغنى گوسترر. بو طوقوز دفعه طوقوزلرڭ سرّينڭ، طوقوزنجى سنهٔ‌ِ أسارتمده ظهورى ايسه، إن شاء اللّٰه‌ أسارتڭ طوقوزنجى سنه‌سنده بيته‌جگنه إشارى بر بشارتدر. طوقوزنجى سنهٔ‌ِ أسارتمده صيقنتيدن او سنه طوقوز ديشم دوشديلر؛ او مناسبتله إسپارطه‌يه مأذونيتله گيتمك او سنه‌ده اولدى. هم لطيف بر توافقدر؛ بو پارچه دخى، بو صحيفه‌ده

(حاشيه): أصل نسخه‌سنه گوره‌در.

طوقوز، اون طوقوز دفعه گلمشدر. هم فهرسته‌نڭ دردنجى قسمنده و بو ايكنجى قسمڭ بعض نسخه‌لرنده، آشاغيده‌كى گوستريلن توافق واردر.

عموم ألف يوز اون طوقوز، عموم رساله‌لر دخى يوز اون ‌طوقوزدر. ديمك ألفلر ده بر نوع فهرسته‌يه إشارتدر.

آلتنجى قسم اولان آلتنجى رساله‌نڭ ذيلى:

بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

وَمَا لَنَا اَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللّٰه‌ِ وَ قَدْ هَدٰينَا سُبُلَنَا وَ لَنَصْبِرَنَّ عَلٰى مَا اٰذَيْتُمُونَا وَ عَلَى اللّٰه‌ِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ

آيتنڭ سرّينه إستنادًا، دنيانڭ هيچ بر اصول و قانوننه تطبيق ايديلمه‌ين، وجدانسز إنسانلرڭ بزه قارشى تجاوزاتنه صبر ايله و حقّه توكّل ايله برابر؛ إستقبالده گله‌جك نفرت و تحقيردن صاقينمق ايچون و إستقبال عصرلرى، بو عصرڭ سيماسنه و غيرتسز آدملرڭ يوزلرينه "توه!" ديدكلرى زمان، توكروكلرى يوزيمزه گلمه‌مك ايچون ويا سيلمك ايچون يازيلمش بر لايحه‌در. و آوروپانڭ إنسانيت‌پرور ماسكه‌سى آلتنده صاغير قولاقلرينى چينلاتمق و بو وجدانسز غدّارلرى بزه مسلّط ايدن او إنصافسز ظالملرڭ گورمه‌ين گوزلرينه صوقمق و بو عصرده، يوز بيڭ جهتدن "ياشاسين جهنّم!" ديديرتن ميمسز مدنيت‌پرستلرڭ باشلرينه وورمق ايچون يازيلمش بر عرضحال و أهلِ إلحاد و بدعتجيلرى إلزام و إسكات ايده‌جك " آلتى سؤال"در.

يدنجى قسم: إشاراتِ سبعه:

فَاٰمِنُوا بِاللّٰه‌ِ وَ رَسُولِهِ النَّبِىِّ الْاُمِّىِّ الَّذِى يُؤْمِنُ بِاللّٰه‌ِ وَ كَلِمَاتِهِ وَ اتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ٭ يُرِيدُونَ اَنْ يُطْفِؤُا نُورَ اللّٰه‌ِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَ يَاْبَى اللّٰه‌ُ اِلَّا اَنْ يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ

آيتلرينڭ بر سرّينى و مهمّ بر حقيقتنى "يدى إشارت" ايله و يدى مهمّ سؤاله يدى قطعى و قوّتلى جوابله تفسير ايدييور.

برنجى سؤال:"أجنبيلردن إهتدا ايدنلر، كندى ديللريله شعائرِ إسلاميه‌يى ترجمه ايدييورلر. عالمِ إسلامڭ اونلره قارشى سكوتى و إعتراض ايتمه‌مسى، جوازِ شرعى اولديغنى گوسترمز مى؟" ديين أهلِ بدعتڭ سؤالنه قارشى، غايت قطعى و قوّتلى بر جوابدر.

ايكنجيسى:"فرنكلرده‌كى إنقلابجيلر و فيلسوفلر، قاتولك مذهبنده إنقلاب ياپمقله ترقّى ايتدكلرندن، عجبا إسلاميتده بويله بر إنقلابِ دينى اولاماز مى؟" ديين أهلِ بدعتڭ سؤالنه قارشى؛ غايت قطعى، ظاهر و باهر و مسكت بر جوابدر.

اوچنجيسى:" آوروپا، تعصّبى بيراقدقدن صوڭره ترقّى ايتديگندن، بز ده تعصّبى بيراقسه‌ق داها ايى اولماز مى؟" ديين أهلِ بدعت و سفاهتڭ سؤالنه قارشى، غايت مسكت و مقنع و منطقى بر جوابدر.

دردنجيسى:"ضعفه اوغرايان إسلاميتى تقويه نيّتيله، قوّتلى اولان ملّيته مزج ايتمك و سجاياىِ ملّيتى شعائرِ إسلاميه ايله قوّتلشديرمك بو عصرده داها ايى اولماز مى؟" دييه دسّاس أهلِ دنيانڭ بو مدهش سؤالنه قارشى، غايت متين بر جوابدر.

بشنجيسى:"بو قدر هيئتِ إجتماعيهٔ‌ِ بشريه فساده گيرمش و حسّياتِ دينيه ضعيفلشمش و شخصى دهالر و حركات، جماعتڭ شخصِ معنويسنڭ إجراآتنه مغلوب دوشمش بر زمانده، ناصل روايتِ صحيحه‌ده دينيلديگى گبى، بر قاچ سنه ظرفنده، مهدى دنيايى إصلاح ايده‌جك؟ حالبوكه بتون ايشى خارقه اولوب و بر قاچ نبى‌نڭ معجزاتى ده برابر اولسه، ينه إصلاحى پك مشكل گورونويور." دييه، أهلِ تنقيدڭ سؤالنه قارشى، غايت قوى بر جوابدر.

آلتنجيسى:آخر زمانده حضرتِ مهدينڭ سفيانى قوميته‌سنه غلبه‌سى، حضرتِ عيسى عليه السلامڭ دجّال قوميته‌سنى طاغيتماسى و شريعتِ إسلاميه‌يه تبعيتنه دائردر.

يدنجيسى:"متفكّرينِ إسلاميه، آوروپانڭ دستورلرينى و فنّڭ قانونلرينى بر درجه قبول ايدوب، اونلرڭ اصوليله اونلره قارشى إسلاميتى مدافعه ايتدكلرى حالده (سن ده أسكيدن بويله ياپييوردڭ) شيمدى نه‌دن بتون بتون باشقه بر چيغير

آچوب، فلسفه‌يى كوكندن وورويورسڭ؟ و فنونِ مثبته ديدكلرى اصوللرينڭ، قرآنڭ دستورلرينه نظرًا پك سطحى قالديغنى گوسترييورسڭ؟" دييه چوقلر طرفندن گلن سؤاله قارشى، غايت حق و حقيقتلى بر جوابدر.

سكزنجى قسم اولان رموزاتِ ثمانيه:

"سكز رمز"در، يعنى سكز كوچك رساله‌در. شو رمزلرڭ أساسى، علمِ جفرڭ مهمّ بر دستورى و علومِ خفيه‌نڭ مهمّ بر آناختارى و بر قسم أسرارِ غيبيهٔ‌ِ قرآنيه‌نڭ مهمّ بر مفتاحى اولان توافقدر. ايلريده مستقلًا نشر ايديله‌جگندن بورايه درج ايديلمدى.

طوقوزنجى قسم اولان طوقوزنجى رساله:طُرُقِ ولايت حقّنده "طوقوز تلويح"در كه، تلويحاتِ تسعه ناميله معروف بر رساله‌در.

برنجى تلويح:طريقتڭ سرّينى و معراجِ أحمدينڭ (ع‌ص‌م) سايه‌سى آلتنده قلب آياغيله بر سير و سلوكِ روحانى نتيجه‌سنده؛ ذوقى و حالى و بر درجه شهودى حقائقِ ايمانيه و قرآنيه‌يه مظهريت اولديغنى بيان ايدوب، إنسانڭ ماهيتِ جامعه‌سنده عقل ناصلكه حدسز فنونه إستعدادى و إطّلاعى جهتيله ماهيتى إنكشاف ايتمش و او صورتله ايشلتديريلمش، قلب دخى اونڭ گبى، بو عالمڭ بر خريطهٔ‌ِ معنويه‌سى و چوق كمالاتڭ بر چكردگى حكمنده اولديغندن؛ طريقت جهتيله اونى ايشلتديرمك و كمالاتنه سَوق ايتمك اولديغنى إثبات ايدر.

ايكنجى تلويح:قلبڭ ايشلمه‌سى، ذكر و تفكّرله اولديغنى و ايشلمه‌سنڭ محاسنندن حياتِ دنيويه‌نڭ مدارِ سعادتى اولان بريسنى بيان ايدر.

اوچنجى تلويح:ولايت، بر حجّتِ رسالت؛ و طريقت، بر برهانِ شريعت اولديغنى و اونڭ قيمتنى تقدير ايتمه‌ين، نه قدر خسارته دوشديگنى بيان ايدر.

دردنجى تلويح:مسلكِ ولايت چوق قولاى اولمقله برابر چوق مشكلاتلى، چوق قيصه اولمقله برابر چوق اوزون، چوق قيمتدار اولمقله برابر چوق خطرلى، چوق گنيش اولمقله برابر چوق طار اولديغنى و آفاقى و أنفسى ايكى يول ايله سلوك ايديلديگنى بيان ايدر.

بشنجى تلويح:وحدت الوجود و وحدت الشهودڭ ماهيتنى بيان ايده‌رك، أهلِ صحوڭ و أهلِ وراثتِ نبوّتڭ عالى مشربنڭ رجحانيتنى إثبات ايدر.

آلتنجى تلويح:ولايت يوللرى ايچنده أڭ گوزلى و أڭ مستقيمى، سنّتِ سنيه‌يه إتّباع اولديغنى و ولايتڭ أساسلرينڭ أڭ مهمّى، إخلاص؛ و أڭ كسكين قوّتى، محبّت اولديغنى بيان ايده‌رك؛ بو دنيا دار الخدمت اولديغندن و دارِ اجرت و مكافات اولماديغندن، طريقتڭ لذائذينى و أذواق و كراماتنى قصدًا طلب ايتمه‌مك لازم گلديگنى بيان ايدر.

يدنجى تلويح:طريقت و حقيقت، شريعتڭ خادملرندن اولديغنى؛ طريقت و حقيقتڭ أڭ يوكسك مرتبه‌لرى، شريعتڭ جزءلرى بولونديغنى؛ طريقت و حقيقت، وسيله‌لكدن چيقمه‌مق و دائما شريعته تبعيتده قالمق لزومنى بيان ايدوب، "سنّتِ سنيه و أحكامِ شريعت خارجنده أوليا بولونه‌بيلير مى؟" دييه سؤاله، مراق‌آور بر جواب ويرر.

سكزنجى تلويح:طريقتڭ سكز ورطهٔ‌ِ مهمّه‌سنى بيان ايدر.

طوقوزنجى تلويح:طريقتڭ پك چوق ثمراتندن غايت شيرين و گوزل طوقوز عددينى بيان ايدر.

بو رساله أهلِ طريق اولانه و اولميانه بر إكسيرِ أعظمدر و بر ترياقِ أنفعدر.

ذيلأڭ قيصه و سليم و أڭ مستقيم بر طريقڭ أساسنى "درت خطوه" ناميله، تزكيهٔ‌ِ نفسڭ و تكمّلِ روحڭ مدارى اولان درت مهمّ درسى ويرييور.

اوتوزنجى مكتوب

مطبوع، عربى "إشارات الإعجاز تفسيرى"در.

اوتوز برنجى مكتوب

اوتوز بر لمعه‌در.

اوتوز ايكنجى مكتوب

كندى كندينه منظوم طرزينى آلان مطبوع "لمعات" رساله‌سيدر. عين زمانده "اوتوز ايكنجى لمعه" اولوب، سوزلر مجموعه‌سنڭ آخرنده نشر ايديلمشدر.

اوتوز اوچنجى مكتوب

معرفتِ إلٰهيه‌يه پنجره‌لر آچان "اوتوز اوچ پنجره‌لى رساله" اولوب، بر جهتده "اوتوز اوچنجى سوز" اولديغندن سوزلر مجموعه‌سنده نشر ايديلمش، بورايه درج ايديلمه‌مشدر.

إشاراتِ غيبيه حقّنده بر تقريض:

حقيقت چكردكلرى:

مدينهٔ‌ِ منوّره‌ده بولونان مهمّ بر عالمڭ رسالهٔ‌ِ نور حقّنده يازديغى بر منظومه:

اون ايكى سنه أوّل يازيلمش و سكّهٔ‌ِ تصديقِ غيبى مجموعه‌سنده درج ايديلمش مهمّ بر مكتوبدن بر پارچه‌در:

فهرست: