مكتوبات
— 667 —
إشاراتِ غيبيه حقّنده بر تقريض
(إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنهڭ، رسالهٔ‌ِ نور حقّنده إخبارِ غيبيسندن بر پارچه اولان بو قسم؛ سكّهٔ‌ِ تصديقِ غيبى مجموعه‌سنده درج ايديلن إشاراتِ قرآنيه و اوچ كرامتِ عَلَويه و كرامتِ غوثيه رساله‌لريله برلكده، أهلِ وقوفلرڭ تقديركار راپورلرينه مستندًا، محكمه‌لرجه صاحبلرينه گرى إعاده ايديلمشدر.
إمامِ على‌نڭ (رض) جلجلوتيه‌ده، رسالهٔ‌ِ نور حقّنده‌كى اوچ كرامتندن بر كرامتنڭ سكز رمزندن يدنجى و سكزنجى رمزڭ بر پارچه‌سيدر. سكّهٔ‌ِ تصديقِ غيبى مجموعه‌سنڭ يوز يگرمى بشنجى صحيفه‌سندن، يوز اوتوزنجى صحيفه‌سنه قدر اولان قسمده مندرجدر.)
يدنجى رمز:
حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه، ناصلكه
وَ بِاْلٰايَةِ الْكُبْرٰى اَمِنِّى مِنَ الْفَجَتْ ٭ وَ بِحَقِّ فَقَجٍ مَعَ مَخْمَةٍ يَا اِلٰهَنَا ٭ وَ بِاَسْمَائِكَ الْحُسْنٰى اَجِرْنِى مِنَ الشَّتَتْ ٭ حُرُوفٌ لِبَهْرَامٍ عَلَتْ وَ تَشَامَخَتْ ٭ وَ اسْمُ عَصَا مُوسٰى بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ
دييه برنجى فقره‌سيله يدنجى شعاعه إشارت ايتمش؛ اويله ده: عين فقره ايله، عالى بر تفكّرنامه و توحيده دائر يوكسك بر معرفتنامه نامنده اولان يگرمى طوقوزنجى عربى لمعه‌يه دخى إشارت ايدر. ايكنجى فقره‌سيله إسمِ أعظم و سكينه دينيلن أسماءِ ستّهٔ‌ِ مشهوره‌نڭ حقيقتلرينى غايت عالى بر طرزده بيان و إثبات ايدن و يگرمى طوقوزنجى لمعه‌يى تعقيب أيله‌ين اوتوزنجى لمعه نامنده آلتى نكتهٔ‌ِ أسماء رساله‌سنه
بِاَسْمَائِكَ الْحُسْنٰى اَجِرْنِى مِنَ الشَّتَتْ
جمله‌سيله إشارت ايتديگندن صوڭره عقبنده، رسالهٔ‌ِ أسمايى تعقيب
— 668 —
ايدن اوتوز برنجى لمعه‌نڭ برنجى شعاعى اولارق، اوتوز اوچ آيتِ قرآنيه‌نڭ رسالهٔ‌ِ نوره إشاراتنى قيد ايدوب، حسابِ جفرى مناسبتيله، باشدن باشه علمِ حروف رساله‌سى گبى گورونن و بر معجزهٔ‌ِ قرآنيه حكمنده بولونان رساله‌يه
حُرُوفٌ لِبَهْرَامٍ عَلَتْ وَ تَشَامَخَتْ
كلمه‌سيله إشارت ايدوب، درعقب
وَ اسْمُ عَصَا مُوسٰى بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ
كلاميله دخى، رسالهٔ‌ِ حروفيه‌يى تعقيب ايدن و الآية الكبرادن و باشقه رسائلِ نوريه‌دن تركّب ايدن و عصاىِ موسى نامنى آلان و عصاىِ موسى گبى، ضلالتڭ و شركڭ سحرلرينى إبطال ايدن رسالهٔ‌ِ نورڭ شيمديلك أڭ صوڭ و آخر رساله‌سنه عصاىِ موسى نامنى ويره‌رك إشارتله برابر، معنوى قراڭلقلرى طاغيده‌جغنى مژده ايدييور.
أوت وَ بِاْلٰايَةِ الْكُبْرٰى كلمه‌سيله يدنجى شعاعه إشارتى، قوّتلى قرينه‌لر ايله إثبات ايديلديگى گبى؛ عين كلمه، ديگر بر معنا ايله الحقّ رسالهٔ‌ِ نورڭ آيتِ كبراسى حكمنده و أكثر رساله‌لرڭ روحلرينى جمع ايدن و عربى بولونان يگرمى طوقوزنجى لمعه‌يه بو كلام، "مُسْتتْبعاتُ التراكيب" قاعده‌سيله اوڭا باقييور، أفرادينه داخل ايدييور. اويله ايسه؛ حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه دخى بو فقره‌دن اوڭا باقوب إشارت ايدر دييه‌بيليرز.
هم سائر إشاراتڭ قرينه‌سيله، هم مكتوباتدن صوڭره لمعه‌لره باشقه بر طرزِ عباره ايله ايما ايده‌رك؛ لمعه‌لرڭ أڭ پارلاغنڭ تأليفى، دهشتلى بر زمانده و حپس و إعدامدن قورتولمق و أمنيت و سلامت بولمق ايچون، معناىِ مجازى و مفهومِ إشارى ايله، حضرتِ على رضى اللّٰه‌ عنه كندى لساننى، بيوك تهلكه‌لرده بولونان مؤلّفڭ حسابنه إستعمال ايده‌رك؛
وَ بِاْلٰايَةِ الْكُبْرٰى اَمِنِّى مِنَ الْفَجَتْ
يعنى "يا ربّ! بنى قورتار. أمان و أمنيت وير." دييه دعا ايتمه‌سيله، تام تامنه أسكيشهر
— 669 —
حپسخانه‌سنده إعدام و اوزون حپس تهلكه‌سى ايچنده تأليف ايديلن يگرمى طوقوزنجى لمعه‌نڭ و صاحبنڭ وضعيتنه توافق قرينه‌سيله، كلام ضمنى و إشارى دلالت ايتديگندن دييه‌بيليرز كه؛ حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه دخى، بوندن اوڭا إشارت ايدر.
هم اوتوزنجى لمعه نامنده و آلتى نكته اولان رسالهٔ‌ِ أسمايه باقه‌رق بِاَسْمَائِكَ الْحُسْنٰى دييوب، سائر إشاراتڭ قرينه‌سيله، هم يگرمى طوقوزنجى لمعه‌يه تعقيب قرينه‌سيله، هم ايكيسنڭ إسمده و أسماء لفظنه توافق قرينه‌سيله، هم تشتّتِ حاله و صيقنتيلى بر غربته و پريشانيته دوشن مؤلّفى، اونڭ تأليفى بركتيله تسلّى و تحمّل بولماسنه و معناىِ مجازى جهتنده، حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه لسانيله كندينه دعا اولان
وَ بِاَسْمَائِكَ الْحُسْنٰى اَجِرْنِى مِنَ الشَّتَتْ
يعنى "إسمِ أعظم اولان او أسماء رساله‌سنڭ بركتيله، بنى تشتّتدن پريشانيتدن حفظ أيله يا ربّى!" مئالى؛ تام تامنه او رساله و صاحبنڭ وضعيتنه توافق قرينه‌سيله كلام مجازى دلالت و إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه ايسه، غيبى إشارت ايدر دييه‌بيليرز.
هم مادام جلجلوتيه‌نڭ أصلى وحيدر و أسرارليدر و گله‌جك زمانه باقييور و غيبى امورِ إستقباليه‌دن خبر ويرييور. و مادام قرآن إعتباريله بو عصر دهشتليدر و قرآن حسابيله، رسالهٔ‌ِ نور بو قراڭلق عصرده أهمّيتلى بر حادثه‌در. و مادام صراحت درجه‌سنده چوق قرينه و أماره‌لرله؛ رسالهٔ‌ِ نور جلجلوتيه‌نڭ ايچنه گيرمش، أڭ مهمّ يرنده يرلشمش. و مادام رسالهٔ‌ِ نور و أجزالرى بو موقعه لايقدر و حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنهڭ نظرِ تقديرينه و تحسيننه و اونلردن خبر ويرمسنه لياقتلرى و قيمتلرى وار. و مادام حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه، سراج النوردن ظاهر بر صورتده خبر ويرديگندن صوڭره ايكنجى درجه‌ده، پرده‌لى بر طرزده سوزلردن، صوڭره مكتوبلردن، صوڭره لمعه‌لردن، رساله‌لرده‌كى عين ترتيب، عين مقام، عين نومرو
— 670 —
تحتنده، قوّتلى قرينه‌لرڭ سَوقيله كلام دلالت و حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنهڭ إشارت ايتديگنى إثبات أيله‌مش. و مادام باشده
بَدَئْتُ بِبِسْمِ اللّٰه‌ِ رُوحِى بِهِ اهْتَدَتْ ٭ اِلٰى كَشْفِ اَسْرَارٍ بِبَاطِنِهِ انْطَوَتْ
رساله‌لرڭ باشى و برنجى سوز اولان بسم اللّٰه‌ رساله‌سنه باقديغى گبى؛ قَسَمِ جامعِ معظّمه‌نڭ آخرنده، رساله‌لرڭ قسمِ آخرلرى اولان صوڭ لمعه‌لره و شعاعلره؛ خصوصًا بر آيتِ كبراىِ توحيد اولان يگرمى طوقوزنجى لمعهٔ‌ِ خارقهٔ‌ِ عربيه و رسالهٔ‌ِ أسماءِ ستّه و رسالهٔ‌ِ إشاراتِ حروفِ قرآنيه و بِالخاصّه شيمديلك أڭ آخر شعاع و عصاىِ موسى گبى ضلالتلرڭ بتون معنوى سحرلرينى إبطال ايده‌بيلن بر ماهيتده بولونان و بر معناده آيت الكبرا نامنى آلان رسالهٔ‌ِ خارقه‌يه باقييور گبى بر طرزِ إفاده گورونويور. و مادام بر تك مسئله‌ده بولونان أماره‌لر و قرينه‌لر، مسئله‌نڭ وحدتى حيثيتيله بربرينه قوّت ويرر، ضعيف بر مناسبتله بر ترشّح دخى منبعنه إلحاق ايديلير. ألبته بو يدى عدد أساسلره إستنادًا ديرز:
حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه، ناصلكه مشهور سوزلره ترتيبلرى اوزرينه إشارت ايتمش و مكتوباتدن بر قسمنه و لمعه‌لردن أڭ مهملرينه ترتيبله باقمش؛ اويله ده:
بِاَسْمَائِكَ الْحُسْنٰى اَجِرْنِى مِنَ الشَّتَتْ
جمله‌سيله، اوتوزنجى لمعه‌يه، يعنى مستقل لمعه‌لرڭ أڭ صوڭ اولان أسماءِ ستّه رساله‌سنه، تحسين ايده‌رك باقييور. و
حُرُوفٌ لِبَهْرَامٍ عَلَتْ وَ تَشَامَخَتْ
كلاميله دخى، اوتوزنجى لمعه‌يى تعقيب ايدن إشاراتِ حروفِ قرآنيه رساله‌سنى تقدير ايدوب، إشارتله تصديق ايدييور.
وَ اسْمُ عَصَا مُوسٰى بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ
كلمه‌سيله دخى شيمديلك أڭ آخر رساله و توحيد و ايمانڭ ألنده عصاىِ موسى گبى خارقه‌لى، أڭ قوّتلى برهان اولان مجموعه رساله‌سنى ثناكارانه رمزًا گوسترييور گبى بر طرزِ إفاده‌دن
— 671 —
بِلا پروا حكم ايدييورز كه: حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه هم رسالهٔ‌ِ نوردن، هم چوق أهمّيتلى رساله‌لرندن معناىِ حقيقى و مجازى ايله؛ إشارى و رمزى و ايمائى و تلويحى بر صورتده خبر ويرييور. كيمڭ شبهه‌سى وارسه، إشارت اولونان رساله‌لره بر كرّه دقّتله باقسين. إنصافى وارسه، شبهه‌سى قالماز ظن ايدييورم.
بوراده‌كى معناىِ إشارى و مدلولِ مجازيلره، قرينه‌لرڭ أڭ گوزلى و لطيفى؛ عين ترتيبى محافظه ايله ويريلن إسملرڭ مناسبتيدر. مثلا: يگرمى طوقوز و اوتوز و اوتوز بر و اوتوز ايكى مرتبهٔ‌ِ تعدادده، يگرمى طوقوز و اوتوز و اوتوز بر و اوتوز ايكنجى سوزلره غايت مناسب إسملر ايله؛ باشده، سوزلرڭ باشى اولان برنجى سوزه، عين بسمله سرّيله و آخرده، شيمديلك رساله‌لرڭ آخرينه ماهيتنى گوسترر لايق برر إسم ويره‌رك إشارت ايتمه‌سى گرچه گيزلى ايسه ده، فقط چوق گوزلدر و لطافتليدر.
بن إعتراف ايدييورم كه: بويله مقبول بر أثرڭ مظهرى اولمق، هيچ بر وجهله او مقامه لياقتم يوقدر. فقط كوچك أهمّيتسز بر چكردكدن، قوجه طاغ گبى بر آغاجى خلق ايتمك؛ قدرتِ إلٰهيه‌نڭ شأنندندر و عادتيدر و عظمتنه دليلدر. بن قَسَمله تأمين ايدرم كه: رسالهٔ‌ِ نورى ثنادن مقصدم، قرآنڭ حقيقتلرينى و ايمانڭ ركنلرينى تأييد و إثبات و نشردر. خالقِ رحيممه يوز بيڭلر شكر اولسون كه؛ كنديمى، كنديمه بگنديرمه‌مش، نفسمڭ عيبلرينى و قصورلرينى بڭا گوسترمش و او نفسِ أمّاره‌يى، باشقه‌لره بگنديرمك آرزوسى قالمامش. قبر قپوسنده بكله‌ين بر آدم، آرقه‌سنده‌كى فانى دنيايه رياكارانه باقماسى، آجينه‌جق بر حماقتدر و دهشتلى بر خسارتدر.
ايشته بو حالتِ روحيه ايله، يالڭز حقائقِ ايمانيه‌نڭ ترجمانى اولان رسالهٔ‌ِ نورڭ طوغرى و حق اولديغنه لطيف بر مناسبت سويله‌يه‌جگم. شويله كه:
— 672 —
جلجلوتيه، سريانيجه بديع ديمكدر و بديع معناسنده‌در. عباره‌لرى بديع اولان رسالهٔ‌ِ نور، جلجلوتيه‌ده مهمّ بر موقع طوتوب أكثر يرلرنده ترشّحاتى گورونديگندن، قصيده‌نڭ إسمى اوڭا باقييور گبى ويريلمش. هم شيمدى آڭلايورم كه، أسكيدن بَرى بنم لياقتم اولماديغى حالده بڭا ويريلن بديع الزمان لقبى، بنم دگلدى؛ بلكه رسالهٔ‌ِ نورڭ معنوى بر إسمى ايدى. ظاهر بر ترجماننه عاريةً و أمانةً طاقيلمش. شيمدى او أمانت إسم، حقيقى صاحبنه إعاده ايديلمش. ديمك، سريانيجه بديع معناسنده و قصيده‌ده تكرّرينه بناءً قصيده‌يه ويريلن جلجلوتيه إسمى إشارى بر طرزده، بدعت زماننده چيقان بديع البيان و بديع الزمان اولان رسالهٔ‌ِ نورڭ؛ هم عباره، هم معنا، هم إسم نقطه‌لريله بديعلگنه مناسبتدارلغى إحساس ايتمه‌سنه و بو إسم بر پارچه اوڭا ده باقماسنه و بو إسمڭ مسمّاسنده، رسالهٔ‌ِ نور چوق ير إشغال ايتديگى ايچون، حق قزانمش اولماسنه تخمين ايدييورم.
رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا اِنْ نَسِينَا اَوْ اَخْطَاْنَا
سكزنجى رمز:
سؤال:بتون قيمتدار كتابلر ايچنده رسالهٔ‌ِ نور، قرآنڭ إشارتنه و إلتفاتنه و حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنهڭ تقدير و تحسيننه و غوثِ أعظمڭ (ق‌س) توجّه و تبشيرينه وجهِ إختصاصى نه‌در؟ او ايكى ذاتڭ كرامتله رسالهٔ‌ِ نوره بو قدر قيمت و أهمّيت ويرمه‌سنڭ حكمتى نه‌در؟
الجواب:معلومدر كه بعض وقت اولور، بر دقيقه؛ بر ساعت و بلكه بر گون، بلكه سنه‌لر قدر و بر ساعت؛ بر سنه، بلكه بر عمر قدر نتيجه ويرر و أهمّيتلى اولور. مثلا: بر دقيقه‌ده شهيد اولان بر آدم، بر ولايت قزانير؛ و صوغوغڭ شدّتندن إنجماد ايتمك زماننده و دشمنڭ دهشتِ هجومنده بر ساعت نوبت، بر سنه عبادت
— 673 —
حكمنه گچه‌بيلير. ايشته عينًا اويله ده: رسالهٔ‌ِ نوره ويريلن أهمّيت دخى، زمانڭ أهمّيتندن، هم بو عصرڭ شريعتِ محمّديه‌يه (ع‌ص‌م) و شعائرِ أحمديه‌يه (ع‌ص‌م) ايتديگى تخريباتڭ دهشتندن، هم بو آخر زمانڭ فتنه‌سندن أسكى زماندن بَرى بتون اُمّت إستعاذه ايتمه‌سى جهتندن، هم او فتنه‌لرڭ صولتندن مؤمنلرڭ ايمانلرينى قورتارماسى نقطه‌سندن رسالهٔ‌ِ نور اويله بر أهمّيت كسب ايتمش كه: قرآن اوڭا قوّتلى إشارتله إلتفات ايتمش و حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه اوچ كرامتله اوڭا بشارت ويرمش و غوثِ أعظم (ق‌س) كرامتكارانه اوندن خبر ويروب، ترجماننى تشجيع ايتمش.
أوت بو عصرڭ دهشتنه قارشى تقليدى اولان إعتقادڭ إستناد قلعه‌لرى صارصيلمش و اوزاقلاشمش و پرده‌لنمش اولديغندن؛ هر مؤمن، تك باشيله ضلالتڭ جماعتله هجومنه مقاومت ايتديره‌جك غايت قوّتلى بر ايمانِ تحقيقى لازمدر كه طايانه‌بيلسين. رسالهٔ‌ِ نور بو وظيفه‌يى؛ أڭ دهشتلى بر زمانده و أڭ لزوملى نازك بر وقتده، هركسڭ آڭلايه‌جغى بر طرزده؛ حقائقِ قرآنيه و ايمانيه‌نڭ أڭ درين و أڭ گيزليلرينى، غايت قوّتلى برهانلر ايله إثبات ايده‌رك؛ او ايمانِ تحقيقى‌يى طاشييان خالص و صادق شاكردلرى دخى، بولوندقلرى قصبه و قريه و شهرلرده (خدمتِ ايمانيه إعتباريله) عادتا برر گيزلى قطب گبى، مؤمنلرڭ معنوى برر نقطهٔ‌ِ إستنادى اولارق، بيلينمه‌دكلرى و گورونمدكلرى و گوروشلمدكلرى حالده، قوّهٔ‌ِ معنويهٔ‌ِ إعتقادلرى جسور برر ضابط گبى؛ قوّهٔ‌ِ معنويه‌يى، أهلِ ايمانڭ قلبلرينه ويروب، مؤمنلره معنًا مقاومت و جسارت ويرييورلر.
أگر بر معنّد طرفندن دينيلسه: "حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه، بو عموم مجازى معنالرى إراده ايتمه‌مش." بز ده ديرز كه: فرضا حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه إراده ايتمزسه، فقط كلامى دلالت ايدر و قرينه‌لرڭ قوّتيله، إشارى و ضمنى
— 674 —
دلالتله معنالرى ايچنه داخل ايدر. هم مادام او مجازى معنا و إشارى مفهوملر حقدر، طوغريدر و واقعه مطابقدر و بو إلتفاته لايقدر و قرينه‌لرى قوّتليدر؛ ألبته حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنهڭ، بويله بتون إشارى معنالرى إراده ايده‌جك كلّى بر توجّهى فرضا بولونمازسه؛ جلجلوتيه وحى اولمق جهتيله حقيقى صاحبى، حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنهڭ استادى اولان پيغمبرِ ذى‌شان عليه الصلاة والسلامڭ كلّى توجّهى و استادينڭ استادِ ذو الجلالنڭ إحاطه‌لى علمى اونلره باقار، إراده دائره‌سنه آلير.
بو خصوصده قطعى و يقين درجه‌سنده‌كى قناعتمڭ بر سببى شودر كه: مشكلاتِ عظيمه ايچنده، الآية الكبرانڭ تفسيرِ أكبرى اولان يدنجى شعاعى يازمقده چوق زحمت چكديگمدن، بر قدسى تسلّى و تشويقه جدًّا چوق محتاج ايدم. شيمدى‌يه قدر مكرّر تجربه‌لرله بو گبى حالتلرمده، عنايتِ إلٰهيه إمداديمه يتيشييوردى. رساله‌يى بيتيرديگم عين وقتده (هيچ خاطريمه گلمديگى حالده) بردن بو كرامتِ عَلَويه‌نڭ ظهورى، بنده هيچ بر شبهه بيراقمدى كه؛ بو دخى بنم إمداديمه گلن سائر عنايتِ إلٰهيه گبى، ربِّ رحيمڭ بر عنايتيدر. عنايت ايسه آلداتماز، حقيقتسز اولماز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭