— 31 —
آلتنجى مكتوب
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
سَلَامُ اللّٰهِ وَ رَحْمَتُهُ وَ بَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمَا وَ عَلٰى اِخْوَانِكُمَا مَا دَامَ الْمَلَوَانِ وَ تَعَاقَبَ الْعَصْرَانِ وَ مَا دَارَ الْقَمَرَانِ وَ اسْتَقْبَلَ الْفَرْقَدَانِ
غيرتلى قارداشلرم، حميتلى آرقداشلرم و دنيا دينيلن ديارِ غربتده مدارِ تسلّيلرم!
مادام جنابِ حق سزلرى، فكريمه إحسان ايتديگى معنالره حصّهدار ايتمشدر؛ ألبته حسّياتمه ده حصّهدار اولمق حقّڭزدر. سزلرى زياده متأثّر ايتمهمك ايچون، غربتمدهكى فرقتمڭ زياده أليم قسمنى طىّ ايدوب، بر قسمنى سزلره حكايه ايدهجگم. شويله كه:
شو ايكى اوچ آيدر پك يالڭز قالدم. بعضًا اون بش يگرمى گونده بر دفعه مسافر يانمده بولونور. سائر وقتلرده يالڭزم. هم يگرمى گونه ياقيندر، طاغجيلر ياقينمده يوق، طاغيلديلر...
ايشته گيجه وقتى، شو غريبانه طاغلرده؛ سسسز، صداسز، يالڭز آغاجلرڭ حزينانه همهمهلرى ايچنده كنديمى بربرى ايچنده بش مختلف رنكلى غربتلرده گوردم:
— 32 —
برنجيسى: إختيارلق سرّيله، همان أكثريتِ مطلقه ايله، أقران و أحبابم و أقاربمدن يالڭز و غريب قالدم. اونلر بنى بيراقوب عالمِ برزخه گيتدكلرندن نشئت ايدن حزين بر غربتى حسّ ايتدم. ايشته شو غربت ايچنده آيرى ديگر بر دائرهِٔ غربت آچيلدى. او ده گچن بهار گبى علاقهدار اولديغم أكثر موجودات بنى بيراقوب گيتدكلرندن حاصل اولان فرقتلى بر غربتى حسّ ايتدم. و شو غربت ايچنده بر دائرهِٔ غربت داها آچيلدى كه، وطنمدن و أقاربمدن آيرى دوشوب، يالڭز قالديغمدن تولّد ايدن فرقتلى بر غربتى حسّ ايتدم. و شو غربت ايچنده، گيجهنڭ و طاغلرڭ غريبانه وضعيتى بڭا رقّتلى بر غربتى داها حسّ ايتديردى. و شو غربتدن دخى، شو فانى مسافرخانهدن أبد الآباد طرفنه حركته آماده اولان روحمى فوق العاده بر غربتده گوردم. بردن فسبحان اللّٰه ديدم؛ بو غربتلره و قراڭلقلره ناصل طايانيلير دوشوندم. قلبم فرياد ايله ديدى:
يَا رَبّ! غَرِيبَمْ، بِى كَسَمْ، ضَعِيفَمْ، نَاتُوَانَمْ، عَلِيلَمْ، عَاجِزَمْ، اِخْتِيَارَمْ،
بِىاِخْتِيَارَمْ، َالْاَمَانْ گُويَمْ، عَفُوْ جُويَمْ، مَدَدْ خٰواهَمْ زِدَرْگَاهَتْ اِلٰهِى!
بردن نورِ ايمان، فيضِ قرآن، لطفِ رحمٰن إمداديمه يتيشديلر. او بش قراڭلقلى غربتلرى، بش نورانى اُنسيت دائرهلرينه چويرديلر. لسانم
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ
سويلهدى. قلبم
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِىَ اللّٰهُ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ
آيتنى اوقودى. عقلم دخى إضطرابندن و دهشتندن فرياد ايدن نفسمه خطابًا ديدى:
— 33 —
بيراق بيچاره فريادى، بلادن قيل توكّل. زيرا فرياد؛ بلا أندر خطا أندر بلادر بيل.
بلا ويرنى بولدڭسه أگر؛ صفا أندر، وفا أندر، عطا أندر بلادر بيل.
مادام اويله، بيراق شكوايى شكر ايت، چون بلابل، دما كيفندن گولر هپ گُل مُل.
گر بولمازسهڭ، بتون دنيا جفا أندر، فنا أندر، هبا أندر بلادر بيل.
جهان طولو بلا باشڭده واركن، نه باغيررسڭ كوچوجك بر بلادن گل توكّل قيل.
توكّل ايله بلا يوزنده گول، تا او ده گولسون؛ او گولدكجه كوچولور، ايدر تبدّل.
هم استادلرمدن مولانا جلال الدينڭ نفسنه ديديگى گبى ديدم:
اُو گُفْتْ اَلَسْتُ و تُو گُفْتِى بَلٰى شُكْرِ بَلٰى چِيسْتْ كَشِيدَنْ بَلَا
سِرِّ بَلَا چِيسْتْ كِه يَعْنِى مَنَمْ حَلْقَهزَنِ دَرْگَهِ فَقْرُ و فَنَا
او وقت نفسم دخى: "أوت أوت.. عجز و توكّل ايله، فقر و إلتجا ايله نور قپوسى آچيلير، ظلمتلر طاغيلير. "اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ عَلٰى نوُرِ الْاِيمَانِ وَ الْاِسْلَامِ" ديدى. مشهور حِكَمِ عطائيهنڭ شو فقرهسى:
مَاذَا وَجَدَ مَنْ فَقَدَهُ ٭ وَ مَاذَا فَقَدَ مَنْ وَجَدَهُ
يعنى: "جنابِ حقّى بولان، نهيى غائب ايدر؟ و اونى غائب ايدن، نهيى قزانير؟"
يعنى: "اونى بولان هر شيئى بولور؛ اونى بولميان هيچ بر شى بولماز، بولسه ده باشنه بلا بولور." نه درجه عالى بر حقيقت اولديغنى گوردم و طُوبٰى لِلْغُرَبَاءِ حديثنڭ سرّينى آڭلادم، شكر ايتدم.
— 34 —
ايشته قارداشلرم، قراڭلقلى بو غربتلر، چندان نورِ ايمانله نورلانديلر؛ فقط ينه بنده بر درجه حكملرينى إجرا ايتديلر و شويله بر دوشونجهيى ويرديلر: "مادام بن غريبم و غربتدهيم و غربته گيدهجگم؛ عجبا شو مسافرخانهدهكى وظيفهم بيتمش ميدر؟ تا كه سزلرى و سوزلرى توكيل ايتسهم و بتون بتون علاقهمى كسسهم." فكرى خاطريمه گلدى. اونڭ ايچون سزدن صورمشدم كه: "عجبا يازيلان سوزلر كافى ميدر، نقصانى وار مى؟ يعنى: وظيفهم بيتمش ميدر؟ تا كه راحتِ قلبله كنديمى نورلى، ذوقلى، حقيقى بر غربته آتوب، دنيايى اونوتوب، مولانا جلال الدينڭ ديديگى گبى:
دَانِى سَمَاعِ چِه بُوَدْ بِى خُودْ شُدَنْ زِهَسْتِى
اَنْدَرْ فَنَاىِ مُطْلَقْ ذَوْقِ بَقَا چَشِيدَنْ
دييوب، علوى بر غربتى آرايهبيلير مىىم؟" دييه سزى او سؤاللر ايله تصديع ايتمشدم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭