مكتوبات
— 5 —
بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
وَ بِهِ نَسْتَعِينُ
برنجى مكتوب
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
درت سؤالڭ مختصر جوابيدر
برنجى سؤال:حضرتِ خضر عليه السلام حياتده ميدر؟ حياتده ايسه نيچون بعض مهمّ علما حياتنى قبول ايتمييورلر؟
الجواب:حياتده‌در، فقط مراتبِ حيات بشدر. او، ايكنجى مرتبه‌ده‌در. بو سببدن بعض علما حياتنده شبهه ايتمشلر.
برنجى طبقهٔ‌ِ حيات:بزم حياتمزدر كه، چوق قيدلرله مقيّددر.
ايكنجى طبقهٔ‌ِ حيات:حضرتِ خضر و إلياس عليهما السلامڭ حياتلريدر كه، بر درجه سربستدر. يعنى بر وقتده پك چوق يرلرده بولونه‌بيليرلر. بزم گبى بشريت لوازماتيله دائمى مقيّد دگللردر. بعضًا ايستدكلرى وقت بزم گبى يرلر،
— 6 —
ايچرلر؛ فقط بزم گبى مجبور دگللردر. تواتر درجه‌سنده أهلِ شهود و كشف اولان أوليانڭ، حضرتِ خضر ايله ماجرالرى، بو طبقهٔ‌ِ حياتى تنوير و إثبات ايدر. حتّى مقاماتِ ولايتده بر مقام واردر كه، "مقامِ خضر" تعبير ايديلير. او مقامه گلن بر ولى، خضردن درس آلير و خضر ايله گوروشور. فقط بعضًا او مقام صاحبى ياڭليش اولارق، عينِ خضر تلقّى اولونور.
اوچنجى طبقهٔ‌ِ حيات:حضرتِ إدريس و عيسى عليهما السلامڭ طبقهٔ‌ِ حياتلريدر كه، بشريت لوازماتندن تجرّد ايله، مَلك حياتى گبى بر حياته گيره‌رك نورانى بر لطافت كسب ايدر. عادتا بدنِ مثالى لطافتنده و جسدِ نجمى نورانيتنده اولان جسمِ دنيويلريله سماواتده بولونورلر. آخر زمانده حضرتِ عيسى عليه السلام گله‌جك، شريعتِ محمّديه (ع‌ص‌م) ايله عمل ايده‌جك مئالنده‌كى حديثڭ سرّى شودر كه: آخر زمانده فلسفهٔ‌ِ طبيعيه‌نڭ ويرديگى جريانِ كفرى‌يه و إنكارِ الوهيته قارشى عيسويلك دينى تصفّى ايده‌رك و خرافاتدن تجرّد ايدوب إسلاميته إنقلاب ايده‌جگى بر صيره‌ده، ناصلكه عيسويلك شخصِ معنويسى، وحىِ سماوى قلنجيله او مدهش دينسزلگڭ شخصِ معنويسنى ئولديرر؛ اويله ده حضرتِ عيسى عليه السلام، عيسويلك شخصِ معنويسنى تمثيل ايده‌رك، دينسزلگڭ شخصِ معنويسنى تمثيل ايدن دجّالى ئولديرر.. يعنى إنكارِ الوهيت فكرينى ئولديره‌جك.
دردنجى طبقهٔ‌ِ حيات:شهدا حياتيدر. نصِّ قرآنله شهدانڭ، أهلِ قبورڭ فوقنده بر طبقهٔ‌ِ حياتلرى واردر. أوت شهدا، حياتِ دنيويلرينى طريقِ حقده فدا ايتدكلرى ايچون، جنابِ حق كمالِ كرمندن اونلره حياتِ دنيويه‌يه بڭزر، فقط كدرسز، زحمتسز بر حياتى عالمِ برزخده اونلره إحسان ايدر. اونلر كنديلرينى ئولمش بيلمييورلر.. يالڭز كنديلرينڭ داها ايى بر عالمه گيتدكلرينى بيلييورلر..
— 7 —
كمالِ سعادتله متلذّذ اولويورلر.. ئولومده‌كى فراق آجيلغنى حسّ ايتمييورلر. أهلِ قبورڭ چندان روحلرى باقيدر، فقط كنديلرينى ئولمش بيلييورلر. برزخده آلدقلرى لذّت و سعادت، شهدانڭ لذّتنه يتيشمز. ناصلكه ايكى آدم بر رؤياده جنّت گبى بر گوزل سرايه گيررلر. بريسى رؤياده اولديغنى بيلير. آلديغى كيف و لذّت پك نقصاندر. "بن اويانسه‌م شو لذّت قاچه‌جق" دييه دوشونور. ديگرى رؤياده اولديغنى بيلمييور. حقيقى لذّت ايله حقيقى سعادته مظهر اولور.
ايشته عالمِ برزخده‌كى أموات و شهدانڭ حياتِ برزخيه‌دن إستفاده‌لرى، اويله فرقليدر. حدسز واقعاتله و رواياتله شهدانڭ بو طرزِ حياته مظهريتلرى و كنديلرينى صاغ بيلدكلرى ثابت و قطعيدر. حتّى سيّد الشهدا اولان حضرتِ حمزه رضى اللّٰه‌ عنه، مكرّر واقعاتله كندينه إلتجا ايدن آدملرى محافظه ايتمه‌سى و دنيوى ايشلرينى گورمسى و گورديرمسى گبى چوق واقعاتله، بو طبقهٔ‌ِ حيات تنوير و إثبات ايديلمش. حتّى (بن كندم) عُبَيد إسمنده بر يگه‌نم و طلبه‌م واردى. بنم يانمده و بنم يريمه شهيد اولدقدن صوڭره، اوچ آيلق مسافه‌ده أسارتده بولونديغم زمان، محلِّ دفننى بيلمديگم حالده، بنجه بر رؤياىِ صادقه‌ده، تحت الأرض بر منزل صورتنده‌كى قبرينه گيرمشم. اونى شهدا طبقهٔ‌ِ حياتنده گوردم. او، بنى ئولمش بيلييورمش. بنم ايچون چوق آغلاديغنى سويله‌دى. كنديسنى حياتده بيلييور؛ فقط روسڭ إستيلاسندن چكينديگى ايچون، ير آلتنده كندينه گوزل بر منزل ياپمش. ايشته بو جزئى رؤيا، بعض شرائط و أماراتله، گچن حقيقته، بڭا شهود درجه‌سنده بر قناعت ويرمشدر.
بشنجى طبقهٔ‌ِ حيات:أهلِ قبورڭ حياتِ روحانيلريدر. أوت موت؛ تبديلِ مكاندر، إطلاقِ روحدر، وظيفه‌دن ترخيصدر. إعدام و عدم و فنا دگلدر. حدسز واقعاتله أرواحِ أوليانڭ تمثّللرى و أهلِ كشفه تظاهرلرى و سائر أهلِ قبورڭ يقظةً و
— 8 —
منامًا بزلرله مناسبتلرى و واقعه مطابق اولارق بزلره إخباراتلرى گبى چوق دلائل، او طبقهٔ‌ِ حياتى تنوير و إثبات ايدر. ذاتًا بقاءِ روحه دائر "يگرمى طوقوزنجى سوز" بو طبقهٔ‌ِ حياتى دلائلِ قطعيه ايله إثبات ايتمشدر.
ايكنجى سؤال:فرقانِ حكيمده
اَلَّذِى خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَيٰوةَ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا
گبى آيتلرده "موت دخى، حيات گبى مخلوقدر، هم بر نعمتدر." دييه إفهام ايديلييور. حالبوكه ظاهرًا موت؛ إنحلالدر، عدمدر، تفسّخدر، حياتڭ سونمه‌سيدر، هادمُ اللذّاتدر.. ناصل مخلوق و نعمت اولابيلير؟
الجواب:"برنجى سؤال"ڭ جوابنڭ آخرنده دينيلديگى گبى: موت، وظيفهٔ‌ِ حياتدن بر ترخيصدر، بر پايدوسدر، بر تبديلِ مكاندر، بر تحويلِ وجوددر، حياتِ باقيه‌يه بر دعوتدر، بر مبدأدر، بر حياتِ باقيه‌نڭ مقدّمه‌سيدر. ناصلكه حياتڭ دنيايه گلمه‌سى بر خلق و تقدير ايله‌در؛ اويله ده، دنيادن گيتمسى ده بر خلق و تقدير ايله، بر حكمت و تدبير ايله‌در. چونكه أڭ بسيط طبقهٔ‌ِ حيات اولان حياتِ نباتيه‌نڭ موتى، حياتدن داها منتظم بر أثرِ صنعت اولديغنى گوسترييور. زيرا ميوه‌لرڭ، چكردكلرڭ، تخملرڭ موتى؛ تفسّخ ايله چورومك و طاغيلمقله گورونديگى حالده، غايت منتظم بر معاملهٔ‌ِ كيميويه و ميزانلى بر إمتزاجاتِ عنصريه و حكمتلى بر تشكّلاتِ ذرّه‌ويه‌دن عبارت اولان بر يوغورمقدر كه، بو گورونمه‌ين إنتظاملى و حكمتلى ئولومى، سنبلڭ حياتيله تظاهر ايدييور. ديمك چكردگڭ موتى، سنبلڭ مبدأِ حياتيدر؛ بلكه عينِ حياتى حكمنده اولديغى ايچون، شو ئولوم دخى، حيات قدر مخلوق و منتظمدر.
— 9 —
هم ذى‌حيات ميوه‌لرڭ ياخود حيوانلرڭ معدهٔ‌ِ إنسانيه‌ده ئولوملرى، حياتِ إنسانيه‌يه چيقمالرينه منشأ اولديغندن؛ "او موت، اونلرڭ حياتندن داها منتظم و مخلوق" دينيلير.
ايشته أڭ أدنا طبقهٔ‌ِ حيات اولان حياتِ نباتيه‌نڭ موتى بويله مخلوق، حكمتلى و إنتظاملى اولسه، طبقهٔ‌ِ حياتڭ أڭ علويسى اولان حياتِ إنسانيه‌نڭ باشنه گلن موت؛ ألبته ير آلتنه گيرمش بر چكردگڭ هوا عالمنده بر آغاج اولماسى گبى، ير آلتنه گيرن بر إنسان ده، عالمِ برزخده، ألبته بر حياتِ باقيه سنبلى ويره‌جكدر.
امّا موت؛ نعمت اولديغنڭ جهتى ايسه، چوق وجوهندن درت وجهنه إشارت ايدرز:
برنجيسى:آغيرلاشمش اولان وظيفهٔ‌ِ حياتدن و تكاليفِ حياتيه‌دن آزاد ايدوب، يوزده طقسان طوقوز أحبابنه قاووشمق ايچون، عالمِ برزخده بر وصال قپوسى اولديغندن، أڭ بيوك بر نعمتدر.
ايكنجيسى:طار، صيقنتيلى، دغدغه‌لى، زلزله‌لى دنيا زندانندن چيقاروب؛ وسعتلى، سرورلى، إضطرابسز، باقى بر حياته مظهريتله.. محبوبِ باقينڭ دائرهٔ‌ِ رحمتنه گيرمكدر.
اوچنجيسى:إختيارلق گبى شرائطِ حياتيه‌يى آغيرلاشديران بر چوق أسباب واردر كه؛ موتى، حياتڭ پك فوقنده نعمت اولارق گوسترر. مثلا: سڭا إضطراب ويرن پك إختيار اولمش پدر و والده‌ڭ ايله برابر، جدّڭ جدلرى، سفالتِ حاللريله سنڭ اوڭنده شيمدى بولونسه ايدى؛ حيات نه قدر نقمت، موت نه قدر نعمت اولديغنى بيله‌جكدڭ. هم مثلا: گوزل چيچكلرڭ عاشقلرى اولان گوزل
— 10 —
سينكلرڭ، قيشڭ شدائدى ايچنده حياتلرى نه قدر زحمت و ئولوملرى نه قدر رحمت اولديغى آڭلاشيلير.
دردنجيسى:نوم ناصلكه بر راحت، بر رحمت، بر إستراحتدر؛ خصوصًا مصيبتزده‌لر، ياره‌ليلر، خسته‌لر ايچون.. اويله ده: نومڭ بيوك قارداشى اولان موت دخى، مصيبتزده‌لره و إنتحاره سَوق ايدن بلالرله مبتلا اولانلر ايچون عينِ نعمت و رحمتدر. امّا أهلِ ضلالت ايچون متعدّد سوزلرده قطعى إثبات ايديلديگى گبى؛ موت دخى حيات گبى نقمت ايچنده نقمت، عذاب ايچنده عذابدر. او، بحثدن خارجدر.
اوچنجى سؤال:جهنّم نره‌ده‌در؟
الجواب:
قُلْ اِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰه‌ِ ٭ لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰه‌ُ
جهنّمڭ يرى، بعض رواياتله "تحت الأرض" دينيلمشدر. باشقه يرلرده بيان ايتديگمز گبى؛ كُرهٔ‌ِ أرض، حركتِ سنويه‌سيله ايلريده مجمعِ حشر اولاجق بر ميدانڭ أطرافنده بر دائره چيزييور. جهنّم ايسه، أرضڭ او مدارِ سنويسى آلتنده‌در ديمكدر. گورونمه‌مه‌لرى و حسّ ايديلمه‌مه‌لرى، پرده‌لى و نورسز آتش اولديغى ايچوندر. كُرهٔ‌ِ أرضڭ سياحت ايتديگى مسافهٔ‌ِ عظيمه‌ده پك چوق مخلوقات وار كه، نورسز اولدقلرى ايچون گورونمزلر. قمر، نورى چكيلدكجه وجودينى غائب ايتديگى گبى، نورسز چوق كره‌لر، مخلوقلر گوزيمزڭ اوڭنده اولوب گوره‌مييورز.
جهنّم ايكيدر: برى صُغرا، برى كبرادر. ايلريده صُغرا، كبرايه إنقلاب ايده‌جگى و چكردگى حكمنده اولديغى گبى، ايلريده اوندن بر منزل اولور. جهنّمِ صُغرا يرڭ آلتنده، يعنى مركزنده‌در. كره‌نڭ آلتى، مركزيدر. علمِ طبقاتُ الأرضجه معلومدر كه: أكثريا هر اوتوز اوچ متره حفرياتده، بر درجهٔ‌ِ حرارت تزايد ايدر.
— 11 —
ديمك مركزه قدر نصفِ قطرِ أرض، آلتى بيڭ كسور كيلومتره اولديغندن، ايكى يوز بيڭ درجهٔ‌ِ حرارتى جامع، يعنى ايكى يوز دفعه آتشِ دنيويدن شديد و روايتِ حديثه موافق بر آتش بولونويور. شو جهنّمِ صُغرا، جهنّمِ كبرايه عائد چوق وظائفى، دنياده و عالمِ برزخده گورمش و أحاديثلرله إشارت ايديلمشدر. عالمِ آخرتده، كُرهٔ‌ِ أرض ناصلكه سكنه‌سنى مدارِ سنويسنده‌كى ميدانِ حشره دوكر؛ اويله ده ايچنده‌كى جهنّمِ صغرايى دخى جهنّمِ كبرايه أمرِ إلٰهى ايله تسليم ايدر. أهلِ إعتزالڭ بعض إماملرى "جهنّم صوڭره‌دن خلق ايديله‌جكدر" ديمه‌لرى، حالِ حاضرده تماميله إنبساط ايتمديگندن و سكنه‌لرينه تام مناسب بر طرزده إنكشاف ايتمديگندن، غلطدر و غباوتدر. هم پردهٔ‌ِ غيب ايچنده‌كى عالمِ آخرته عائد منزللرى دنيا گوزيمزله گورمك و گوسترمك ايچون، يا كائناتى كوچولتوب ايكى ولايت درجه‌سنه گتيرملى وياخود گوزيمزى بيوتوب ييلديزلر گبى گوزلريمز اولمالى كه يرلرينى گوروب تعيين ايده‌لم.
وَ الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰه‌ِ
آخرت عالمنه عائد منزللر، بو دنيوى گوزيمزله گورولمز. فقط بعض رواياتڭ إشاراتيله، آخرتده‌كى جهنّم، بو دنيامزله مناسبتداردر. يازڭ شدّتِ حرارتنه مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ دينيلمشدر. ديمك بو دنيوى كوچوجك و سونوك عقل گوزيله، او بيوك جهنّم گورولمز. فقط إسمِ حكيمڭ نوريله باقه‌بيليرز. شويله كه:
أرضڭ مدارِ سنويسى آلتنده بولونان جهنّمِ كبرا، يرڭ مركزنده‌كى جهنّمِ صغرايى گويا توكيل ايده‌رك بعض وظائفنى گورديرمش. قديرِ ذو الجلالڭ ملكى پك چوق گنيشدر. حكمتِ إلٰهيه نره‌يى گوسترمش ايسه جهنّمِ كبرا اورايه يرلشير. أوت بر قديرِ ذو الجلال و أمرِ كُنْ فَيَكُونُ ئه مالك بر حكيمِ ذو الكمال، گوزيمزڭ اوڭنده كمالِ حكمت و إنتظام ايله قمرى أرضه باغلامش؛ عظمتِ قدرت و إنتظام ايله أرضى گونشه ربط ايتمش و گونشى سيّاراتيله برابر أرضڭ
— 12 —
سرعتِ سنويه‌سنه ياقين بر سرعت ايله و حشمتِ ربوبيتيله، بر إحتماله گوره شمس الشّموس طرفنه بر حركت ويرمش و دونانما ألكتريق لامبالرى گبى ييلديزلرى، سلطنتِ ربوبيتنه نورانى شاهدلر ياپمش؛ اونڭله سلطنتِ ربوبيتنى و عظمتِ قدرتنى گوسترمش بر ذاتِ ذو الجلالڭ كمالِ حكمتندن و عظمتِ قدرتندن و سلطنتِ ربوبيتندن اوزاق دگلدر كه، جهنّمِ كبرايى ألكتريق لامبالرينڭ فابريقه‌سنڭ قزغانى حكمنه گتيروب آخرته باقان سمانڭ ييلديزلرينى اونڭله إشعال ايتسين؛ حرارت و قوّت ويرسين. يعنى، عالمِ نور اولان جنّتدن ييلديزلره نور ويروب، جهنّمدن نار و حرارت گوندرسين. عين حالده او جهنّمڭ بر قسمنى أهلِ عذابه مسكن و محبس ياپسين. هم بر فاطرِ حكيم كه؛ طاغ گبى قوجه بر آغاجى، طيرناق گبى بر چكردكده صاقلار. ألبته او ذاتِ ذو الجلالڭ قدرت و حكمتندن اوزاق دگلدر كه؛ كُرهٔ‌ِ أرضڭ قلبنده‌كى جهنّمِ صُغرا چكردگنده جهنّمِ كبرايى صاقلاسين.
الحاصل:جنّت و جهنّم، شجرهٔ‌ِ خلقتدن أبد طرفنه اوزانوب أگيله‌رك گيدن بر دالڭ ايكى ميوه‌سيدر. ميوه‌نڭ يرى ايسه، دالڭ منتهاسنده‌در. هم شو سلسلهٔ‌ِ كائناتڭ ايكى نتيجه‌سيدر. نتيجه‌لرڭ محللرى، سلسله‌نڭ ايكى طرفنده‌در. سفليسى، ثقيلى آشاغى طرفنده؛ نورانيسى، علويسى يوقارى طرفنده‌در. هم شو سَيْلِ شئوناتڭ و محصولاتِ معنويهٔ‌ِ أرضيه‌نڭ ايكى مخزنيدر. مخزنڭ مكانى ايسه، محصولاتڭ نوعنه گوره، فناسى آلتنده، اييسى اوستنده‌در. هم أبده قارشى جريان ايدن و طالغه‌لانان موجوداتِ سيّاله‌نڭ ايكى حوضيدر. حوضڭ يرى ايسه، سَيْلڭ طورديغى و تجمّع ايتديگى يرده‌در. يعنى خبيثاتى و مزخرفاتى أسفلده، طيّباتى و صافياتى أعلاده‌در. هم لطف و قهرڭ، رحمت و عظمتڭ ايكى تجلّيگاهيدر. تجلّيگاهڭ يرى ايسه، هر يرده اولابيلير. رحمٰنِ ذو الجمال و قهّارِ ذو الجلال نره‌ده ايسترسه تجلّيگاهنى آچار.
— 13 —
امّا جنّت و جهنّمڭ وجودلرى ايسه، اوننجى و يگرمى سكزنجى و يگرمى طوقوزنجى سوزلرده غايت قطعى بر صورتده إثبات ايديلمشدر. شوراده يالڭز بو قدر ديرز كه: ميوه‌نڭ وجودى دال قدر و نتيجه‌نڭ سلسله قدر و مخزنڭ محصولات قدر و حوضڭ ايرماق قدر و تجلّيگاهڭ، رحمت و قهرڭ وجودلرى قدر قطعى و يقيندر.
دردنجى سؤال:محبوبلره اولان عشقِ مجازى عشقِ حقيقى‌يه إنقلاب ايتديگى گبى، عجبا أكثر ناسده بولونان دنيايه قارشى اولان عشقِ مجازى دخى بر عشقِ حقيقى‌يه إنقلاب ايده‌بيلير مى؟
الجواب:أوت. دنيانڭ فانى يوزينه قارشى اولان عشقِ مجازى، أگر او عاشق، او يوزڭ اوستنده‌كى زوال و فنا چركينلگنى گوروب اوندن يوزينى چويرسه، باقى بر محبوب آراسه، دنيانڭ پك گوزل و آيينهٔ‌ِ أسماءِ إلٰهيه و مزرعهٔ‌ِ آخرت اولان ايكى ديگر يوزينه باقمغه موفّق اولورسه، او غيرِ مشروع مجازى عشق، او وقت، عشقِ حقيقى‌يه إنقلابه يوز طوتار. فقط بر شرط ايله كه، كندينڭ زائل و حياتيله باغلى قرارسز دنياسنى، خارجى دنيايه إلتباس ايتمه‌مكدر. أگر أهلِ ضلالت و غفلت گبى كندينى اونوتوب آفاقه طالوب، عمومى دنيايى خصوصى دنياسى ظن ايدوب اوڭا عاشق اولسه، طبيعت باتاقلغنه دوشر بوغولور. مگر كه خارقه اولارق بر دستِ عنايت اونى قورتارسين. شو حقيقتى تنوير ايچون شو تمثيله باق. مثلا:
شو گوزل زينتلى اوطه‌نڭ درت ديوارنده، درديمزه عائد درت أندام آيينه‌سى بولونسه، او وقت بش اوطه اولور. برى حقيقى و عمومى، دردى مثالى و خصوصى... هر بريمز كندى آيينه‌مز واسطه‌سيله، خصوصى اوطه‌مزڭ شكلنى،
— 14 —
هيئتنى، رنگنى دگيشديره‌بيليرز. قيرمزى بويا وورسه‌ق، قيرمزى؛ يشيل بوياسه‌ق، يشيل گوسترر. و هكذا.. آيينه‌ده تصرّفله چوق وضعيتلر ويره‌بيليرز؛ چركينلشديرر، گوزللشديرر، چوق شكللره قويابيليرز. فقط خارجى و عمومى اوطه‌يى ايسه قولايلقله تصرّف و تغيير ايده‌مه‌يز. خصوصى اوطه ايله عمومى اوطه حقيقتده بربرينڭ عين ايكن، أحكامده آيريدرلر. سن بر پارمق ايله اوطه‌ڭى خراب ايده‌بيليرسڭ، اوته‌كينڭ بر طاشنى بيله قيميلداته‌مازسڭ.
ايشته دنيا سوسلى بر منزلدر. هر بريمزڭ حياتى، بر أندام آيينه‌سيدر. شو دنيادن هر بريمزه برر دنيا وار، برر عالممز وار. فقط ديرگى، مركزى، قپوسى، حياتمزدر. بلكه او خصوصى دنيامز و عالممز، بر صحيفه‌در. حياتمز بر قلم.. اونڭله صحيفهٔ‌ِ أعمالمزه گچه‌جك چوق شيلر يازيلييور. أگر دنيامزى سَوْدكسه، صوڭره گوردك كه: دنيامز حياتمز اوستنده بنا ايديلديگى ايچون، حياتمز گبى زائل، فانى، قرارسزدر، حسّ ايدوب بيلدك. اوڭا عائد محبّتمز، او خصوصى دنيامز آيينه اولديغى و تمثيل ايتديگى گوزل نقوشِ أسماءِ إلٰهيه‌يه دونر؛ اوندن، جلوهٔ‌ِ أسمايه إنتقال ايدر. هم او خصوصى دنيامز، آخرت و جنّتڭ موقّت بر فدانلغى اولديغنى درك ايدوب، اوڭا قارشى شديد حرص و طلب و محبّت گبى حسّياتمزى اونڭ نتيجه‌سى و ثمره‌سى و سنبلى اولان اُخروى فوائدينه چويرسه‌ك، او وقت او مجازى عشق، حقيقى عشقه إنقلاب ايدر. يوقسه
نَسُوا اللّٰه‌َ فَاَنْسٰيهُمْ اَنْفُسَهُمْ اُولٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ
سرّينه مظهر اولوب، نفسنى اونوتوب، حياتڭ زوالنى دوشونميه‌رك، خصوصى قرارسز دنياسنى، عين عمومى دنيا گبى ثابت بيلوب، كندينى لا يموت فرض ايده‌رك دنيايه صاپلانسه، شديد حسّيات ايله اوڭا صاريلسه، اونده بوغولور گيدر. او محبّت اونڭ ايچون حدسز بلا و عذابدر. چونكه او محبّتدن يتيمانه بر شفقت، مأيوسانه بر رقّت تولّد ايدر. بتون ذى‌حياتلره
— 15 —
آجير؛ حتّى گوزل و زواله معروض بتون مخلوقاته بر رقّت و بر فرقت حسّ ايدر؛ ألندن بر شى گلمز، يأسِ مطلق ايچنده ألم چكر. فقط غفلتدن قورتولان أوّلكى آدم، او شديد شفقتڭ ألمنه قارشى علوى بر ترياق بولور كه؛ آجيديغى بتون ذى‌حياتلرڭ موت و زوالنده بر ذاتِ باقينڭ باقى أسماسنڭ دائمى جلوه‌لرينى تمثيل ايدن آيينهٔ‌ِ أرواحلرى باقى گورور؛ شفقتى، بر سروره إنقلاب ايدر. هم زوال و فنايه معروض بتون گوزل مخلوقاتڭ آرقه‌سنده بر جمالِ منزّه و حسنِ مقدّسى إحساس ايدن بر نقش و تحسين و صنعت و تزيين و إحسان و تنويرِ دائمى‌يى گورور. او زوال و فنايى تزييدِ حسن و تجديدِ لذّت و تشهيرِ صنعت ايچون بر تازه‌لنديرمك شكلنده گوروب، لذّتنى و شوقنى و حيرتنى زياده‌لشديرر.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭