يگرمى سكزنجى لمعه

أسكيشهر حپسخانه‌سنده إختلاطدن و قونوشمقدن ممنوع اولديغم زمانده، قارشيمده‌كى قارداشلريمه تسلّى ايچون يازديغم قيصه‌جق فقره‌لرڭ بر قسميدر.

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

حپسڭ بر لطيف خاطره‌سيدر كه: رسالهٔ‌ِ نور گيزله‌نير فقط سونمز و سوندورولمز.

بر عالمِ معناده حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنهڭ علمندن صوردم: "

اَحْرُفُ عُجْمٍ سُطِّرَتْ تَسْطِيرًا

ديمشسڭ، مرادڭ نه‌در؟"

ديدى: " عُجْمٍ يعنى هجاوارى، تركيبسز و وقفلرده رقم‌وارى شكلسز حرفلردر كه؛ لاتينى حروفيدر. لا دينى زماننده تعمّم ايدر."

صوڭره صوردم: "أرجوزه‌ڭده بندن بحث ايله كنديڭى محافظه ايت ديمشسڭ. هم تام وقتنده أمريڭزى گوردك، فقط مع التأسّف كنديمزى محافظه ايده‌مدك، بو بلايه دوشدك. شخصمدن بيڭلر دفعه داها أهمّيتلى اولان رسالهٔ‌ِ نوردن بحث و إشارتڭ يوق مى؟" ديدم.

ديدى: "يالڭز إشارت دگل، بلكه جلجلوتيه‌مده تصريح ايدييورم."

بن بو جوابدن صوڭره، قصائدِ عَلَويه‌‌دن أڭ مشهور و أڭ زياده أسرارلى اولان جلجلوتيه قصيده‌سنده بو فقره‌يى گوردم:

تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ سِرًّا بَيَانَةً ٭ تُقَادُ سِرَاجُ السُّرْجِ سِرًّا تَنَوَّرَتْ

دقّت ايتدم، صراحت درجه‌سنده رسالهٔ‌ِ نوره باقار. أزجمله: سراج النور بر تك فرق ايله تام و عينًا رسالهٔ‌ِ نوردر. چونكه سراج النورده ألف لام، جيم ايله برابر اوتوز درت ايدر. رساله‌ده "ل" و "هی" اوتوز بش ايدر كه، بر تك فرق وار. او تك فرق ألفدر، او ده بيڭه إشارت ايدر.

هم برنجى فقرهجفر و أبجد حسابيله (شدّه صاييلماز) بيڭ اوچيوز أللى ايكى (١٣٥٢) ويا أللى (١٣٥٠) ايدر كه؛ بو تاريخ، رسالهٔ‌ِ نورڭ گيزلنمه‌سنه و گيزلى پارلاماسنه و إشتعالنه تام توافق ايدر. أگر بَيَانَةً كلمه‌سى صاييلمازسه (حاشيه): بَيَانَةً كلمه‌سنده‌كى ة وقفه راست گلديگندن هی اولور. او وقت سِرًّا كلمه‌سنڭ آخرنده‌كى تنوين (نون) صاييلير، بيڭ اوچيوز اوتوز اوچ (١٣٣٣) ويا اوتوز بش (١٣٣٥) اولور كه؛ بو تاريخ، رسالهٔ‌ِ نورڭ مبدأِ إنتشاريدر.

ايكنجى فقرهاولان تُقَادُ سِرَاجُ السُّرْجِ سِرًّا سِرَاجُ السُّرْجِ ينه اون فرقله رسالهٔ‌ِ نوره و فرقسز رسالهٔ‌ِ نورى توافق ايتمكله برابر، تمام فقره جفر و أبجد حسابيله (شدّه صاييلماز) بيڭ ايكى يوز طقسان اوچ (١٢٩٣) ايدر كه؛ رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفنڭ تاريخِ ولادتيدر.

و سِرًّا ده‌كى تنوين (نون) اولسه بيڭ اوچيوز قرق اوچ (١٣٤٣) اولور كه؛ رسالهٔ‌ِ نوردن اوننجى سوزڭ إنتشارى ايله پارلاماسى زمانيدر. أگر اَلسُّرْجِ ده‌كى شدّه‌لى "س" ايكى "س" صاييلسه و تنوين (نون) صاييلمازسه بيڭ اوچيوز أللى اوچ (١٣٥٣) ايدر كه؛ بو تاريخ، رسالهٔ‌ِ نورڭ بر مصيبت نتيجه‌سنده موقّت گيزلنمه‌سنه و گيزلى پرده آلتنده پارلاماسنه و تنويرينه تام توافق ايدر.

عجبا حضرتِ على (رض) گبى أسرارِ حروف و جفر علمنده استادِ مطلق و جلجلوتيه گبى جفرلى، أبجدلى، سرلى بر قصيده‌سنده بو معنا جهتيله و جفر إعتباريله و حقيقت نقطه‌سنده و واقعه مطابق حيثيتيله و مقتضاىِ حاله موافق اولان متعدّد و معنيدار توافقاتِ عجيبه‌سى تصادف اولابيلير مى؟ حاشا اولاماز. بلكه حضرتِ على رضى اللّٰه‌ عنهڭ بر كرامتيدر. أرجوزه‌ده‌كى چوق ظاهر اولان مشهور كرامتنى تأييد و اونڭله تأيّد ايدر.

جلجلوتيه‌نڭ رسالهٔ‌ِ نوره إشارتنى تأييد ايدن جاىِ دقّت بر توافق وار. شويله كه:

بو سرلى و جفرلى قصيده‌نڭ جفرى و حسابى رقملرى هر سطرڭ آلتنده مطبوع اولارق يازيلمش. او رقملر آيرى آيريدرلر. فقط رسالهٔ‌ِ نوردن بحث ايتديگى يرده او جفرى رقملر رسمًا قبول ايديلن ميلادى تاريخنه توافق ايدييور. و او تاريخڭ تاريخِ قبولنى و رسالهٔ‌ِ نورڭ پرده آلتنده تنويرينڭ تاريخنى گوسترييور. بيڭ طوقوز يوز يگرمى طوقوزدن (١٩٢٩) تا اوتوز طوقوزه (١٩٣٩) تا قرق درده (١٩٤٤) قدر گوسترر. اوتوز ايكى صحيفه‌دن عبارت اولان او قصيده‌نڭ يالڭز بر ايكى يرده بو زمانڭ ميلادى تاريخنى گوسترر. ظن ايدرم كه، اوته‌كى يرده دخى بو زماندن بحث ايدييور. داها تام آڭلامامشم.

هم باشده سورهٔ‌ِ إخلاص ايله إشارت ايديلن وَفقِ مُثَلّث بيڭ اوچيوز أللى بر (١٣٥١) ايدر. هم بو إشارتِ عَلويه‌يه بو ده ايما ايدر كه؛ او قصيده‌نڭ نصفِ أوّلنده يتمش فقره‌ده اون يدى دفعه نور

(حاشيه): رسالهٔ‌ِ نورڭ سببِ تسميه‌سى اون يدى جهتله نور ايله علاقه‌دار اولديغندن و اون عدددن زياده رسالهٔ‌ِ قدرڭ مسائلِ متفرّقه‌سنڭ آخرنده ذكر ايديلمشدر. ألبته بو لطيف توافق معناسز اولاماز.

كلمه‌سنى تكرار ايدييور و متعدّد دفعه سريانيجه بديع معناسنده اولان جلجلوتيه كلمه‌سنى اويله أهمّيتله ذكر ايدر كه؛ قصيده‌نڭ إسمى جلجلوتيه اولمشدر. رسالهٔ‌ِ نور أسماءِ حسنى ايچنده إسمِ نور، إسمِ حكيم و إسمِ بديعڭ مظهريدر. ظاهرنده، طرزِ بياننده إسمِ بديعڭ جلوه‌سى گورونويور.

هم تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ فقره‌سندن ايكى سطر أوّل بو فقرهٔ‌ِ رعنا، بلكه أڭ أهمّيتلى و أڭ پارلاق فقره اولان

اَقِدْ كَوْكَبِى بِالْاِسْمِ نُورًا وَ بَهْجَةً ٭ مَدَى الدَّهْرِ وَ الْاَيَّامِ يَا نُورُ جَلْجَلَتْ

يعنى: يا ربّ! بنم ييلديزيمى نور ايله آخر زمانه قدر بديع بر صورتده ايشيقلاندير، شعله‌لندير.

أوت إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنهڭ شو دعاسى، بو زمانده رسالهٔ‌ِ نور ايله قبول اولديغنى و رسالهٔ‌ِ نورى إراده ايتديگنى شو بديع، عجيب توافقات إثبات ايدر. شويله كه:

اَقِدْ كَوْكَبِى بِالْاِسْمِ نُورًا

تام تامنه عينًا جفر و أبجد حسابيله رسالهٔ‌ِ نور اولويور. چونكه نور كلمه‌سى هر ايكيسنده ده وار.

اَقِدْ كَوْكَبِى بِالْاِسْمِ

ايكى يوز طقسان آلتى (٢٩٦) ايدر. رسالهٔ‌ِ نورده‌كى "رساله" كلمه‌سى دخى

عينًا ايكى يوز طقسان آلتى (٢٩٦) در. ديمك إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنه بتون علومنڭ خزينه‌سى اولان قرآنِ معجز البيانڭ بر شعلهٔ‌ِ إعجازى اولان رسالهٔ‌ِ نورى جنابِ حقدن آخر زمانده قرآنه چليك بر سور و پارلاق بر ييلديز اولارق ايسته‌مش.

(حاشيه): تُقَادُ سِرَاجُ السُّرْجِ سِرًّا تَنَوَّرَتْ دن صوڭره متّصل اولارق گلن شو سطر: بِنُورِ جَلَالٍ بَازِخٍ وَشَرَنْطَخٍ ٭ بِقُدُّوسِ بَرْكُوتٍ بِهِ النَّارُ اُخْمِدَتْ ينه رسالهٔ‌ِ نوره پك ظاهر بر صورتده باقار. چونكه معناسى شودر: رسالهٔ‌ِ نور آخر زمانده پرده آلتنده گيزليجه تنوّر ايدوب، نورلى إسم شَرَنْطَخٍ بِقُدُّوسِ بَرْكُوتٍ يعنى رؤُف رحيمدن إسمِ أعظمڭ تأثيرى آلتنده جلال و كبريانڭ عظمتلى نورندن إقتباس ايده‌رك ضلالت و إلحاد آتشنى سوندوره‌جك. أوت بو معنا، رسالهٔ‌ِ نوره تام تامنه مطابقدر. چونكه رسالهٔ‌ِ نورى مطالعه ايدنلر بيليرلر كه؛ اونڭ ايكى منبعى وار. برى: إسمِ أعظمڭ كبريالى و عظمتلى جلوه‌سى. ديگرى: إسمِ رحيمڭ شفقتلى و رأفتلى تجلّيسيدر. و اونڭ نوريله فتنهٔ‌ِ دينيه نارى و زندقه آتشى سونويور و سونه‌جك.

و دعاسى قبول اولمش.

داها جلجلوتيه‌ده بو زمانه و رسالهٔ‌ِ نوره ايما ايدن متعدّد أماره‌لر وار. حتّى حيرتمى موجب بر رؤيا: أسكيشهر حپسنده إستنطاقمدن بر گيجه أوّل گورويورم كه: جلجلوتيه‌نڭ سُريانى شو فقره‌سى

بِهَالٍ اَهِيلٍ شَلْعٍ شَلْعُوبٍ شَالِعٍ ٭ طَهِىٍّ طَهُوبٍ طَيْطَهُوبٍ طَيَطَّهَتْ

إمداديمه يتيشمش، بنى صيقنتيدن قورتارمش. بن بر قاچ دفعه تكرار ايدوب اوقويورم. اوياندم. ياتدم، ينه اونڭله مشغولم. صباحلين فوق المأمول إستنطاقه چاغيريلدم، هم فوق العاده جواب ويردم. مدافعاتمڭ أڭ مهمّ و مأمورلرى حيرتده بيراقان پارچه‌سى تكلّفسز تظاهر ايتدى. فقط او پارچه‌يى بن قلمه آلامدم. اونلر يازديلر. هر نه ايسه... بوندن بو جلجلوتيه بزه باقار. بر خاطره گلدى، باقدم كه؛ او سُريانى فقره‌نڭ تام آرقه‌سنده بر سطر أوّل،

حضرتِ إمامِ على‌نڭ (رض) رسالهٔ‌ِ نورى تصريح ايتمشم دييه باشده يازديغم

تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ سِرًّا بَيَانَةً

و ايكى سطر أوّل

اَقِدْ كَوْكَبِى بِالْاِسْمِ نُورًا

معنيدار، مژده‌لى كرامتكار فقره‌لرى بولونويور. آڭلادم كه، گيجه‌ده‌كى مشغوليت قسمًا بونڭ ايچون ايمش.

الحاصل:جلجلوتيه بو إشاراتيله قصيدهٔ‌ِ أرجوزيه‌ده‌كى ظاهر كراماتِ عَلويه‌يى هم تأييد ايدر، هم اونڭله تأيّد ايدوب إشارتدن صراحت درجه‌سنه تقرّب ايدييور.

جاىِ دقّتدر كه: بن اويسى بر طرزده بر قسم علمِ حقيقتى، حجّة الإسلام اولان إمامِ غزالى‌دن (ق‌س) آلمشدم. شيمدى آڭلايورم كه؛ إمامِ غزالى (ق‌س) عين درسى اويسى بر طرزده إمامِ على‌دن (رض) آلمشدر. ديمك حضرتِ إمامِ على رضى اللّٰه‌ عنهڭ مهمّ بر شاكردى اولان إمامِ غزالينڭ (ق‌س) باشى اوستنده بو بيچاره طلبه‌سنه شفقتكارانه، تسلّيدارانه، أڭ صيقنتيلى بر زمانده باقماسى عجيب دگل، بلكه لازمدر. و اويله اولمق گركدر.

رسالهٔ‌ِ نوره اوچ فقره‌سنده قوّتلى إشارت ايدن حضرتِ على‌نڭ (رض) قصيدهٔ‌ِ جلجلوتيه‌سنده هيچ بر جهتله تصادفه حمل ايديلمز توافقلى بر كرامتنى بيان ايتمگه مجبور اولدم. شويله كه: اوچ آيدن بَرى هر گون او قصيده‌يى اوقويورم. يالڭز سكز صحيفه‌يى، حلّ ايده‌مديگم بر وفقه دائر اولديغى جهتله اوقومييوردم. فقط آخرنده وَصَلِّ اِلٰهِى دن باشلايان آخركى ايكى صحيفه‌يى اوته‌كيلرله برابر اوقوردم. يتمش دفعه قطعى، بلكه تخمينمه گوره يوزه ياقين دفعه‌لرده هر دفعه إستثناسز، نه وقت أليمه آلوب باشدن اوقودقدن صوڭره آخرينى آچاركن،

فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ

ايله باشلايان صحيفه آچيلييوردى. بن حيرت ايدييوردم.

اونى اوقوميارق ايكى صحيفه صوڭره وَصَلِّ اِلٰهِى ايله باشلايان ايكى صحيفه آخرينى اوقودقلريمه ضمّ ايدردم. هر نه وقت باشدن اوقوديغم و ترك ايتديگم سكز صحيفه‌يه گليركن، كتابڭ باقى قالان يوزه ياقين صحيفه‌لرى ايچنده آچدقجه ينه فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ صحيفه‌سى آچيلييوردى. حيرت ايچنده حيرت ايدييوردم. أللى دفعه‌دن صوڭره ديدم: "عجبا بو صحيفه نه‌دن آچيلييور؟ اونى ده اوقوسه‌م نه اولور؟" باقدم كه، قصيدهٔ‌ِ جلجلوتيه‌يى اوقوديغم مقصدڭ نتيجه‌سنى او صحيفه گوسترييور. بن ده ترك ايتديگمدن خطا ايتديگمى بيلدم. اوندن صوڭره اوقومغه باشلادم. اوندن صوڭره بلكه قرق دفعه‌دن فضله أل آتدقجه ينه او صحيفه آچيلييوردى. نهايت آرقداشلريمه حكايه ايتدم. اونلر ده حيرت ايچنده حيرتده قالديلر. ديدم: بو جلجلوتيه‌نڭ بر كرامتيدر. سزلرى دگل باشقه‌لرينى إقناع ايده‌جك مادّى دليل أليمده يوق. يالڭز بنم مشاهداتم وار. بنم مشاهداتم، باشقه‌سنه حجّت اولاماز. بن ده شيمدى‌يه قدر دليلسز دعوالرى يازمق عادتم دگلدى. فقط مادام بو توافق عجيبدر. ألبته إشارتدر كه؛ بنى ياز. اينانميانه كندينى اينانديره‌جق كه، يازديرمق ايسته‌يور.

جنابِ حقّه يوز بيڭ شكر ايدييورم كه؛ بڭا هم بيوك بر تسلّى، هم دعوامه بيوك بر دليل گوستردى. و توافقڭ بش آلتى نوعى بزه و مسلگمزه مدارِ إمتياز و وسيلهٔ‌ِ تشويق اولارق ويريلمش. و هر مأيوسيت و گَوْشكلك زمانمزده بر قامچئِ تشويق و بر كرامتِ خدمتِ قرآنيه‌يه مدار بر توافقِ لطيفه إمداديمزه يتيشديگى گبى، بو دفعه ده يتيشدى.

أوت قلبًا غايت علاقه‌دار اولديغم قارداشلريمڭ مفارقت زماننڭ پك ياقين اولديغى بر زمانده و حپسده يالڭز قالاجغم بر آنده و اوچ آيده يتمش دفعه عجيب بر طرزده بڭا آچيلان بر صحيفه‌نڭ كرامتنى دعوا ايتديگم و دليلسز قالديغم بر

هنگامده، حضرتِ على‌نڭ (رض) جلجلوتيه قصيده‌سنڭ يتمش دفعه بِلا إستثنا بڭا آچيلان

فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ

دن باشلايان اوچ درت سطرده اوچ درت قوّتلى أماره و دليل واردر كه؛ فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ خطابِ عموميسنده بزه خصوصى باقييور.

برنجى أماره:

فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ

فقره‌سى هم مقام، هم معنا، هم جفر و أبجد حسابيله بو نداءِ عمومئِ عَلَويده خصوصى بر طرزده بو زمانه و رسالهٔ‌ِ نوره و رسالهٔ‌ِ نورڭ مؤلّفنه باقييور. چونكه

فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ

جفر و أبجد حسابيله بيڭ اوچيوز أللى اوچ (١٣٥٣) سنه‌سى زماننى تام گوسترديگى و او زمانده ده رسالهٔ‌ِ نور و شاكردلرينڭ أڭ قورقولى بر زمانيدر كه؛ آلتى سطرده يدى دفعه لَاتَخْشَ كلمه‌لرينى تكرار ايدييور. فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ فقره‌سنده‌كى حَامِلَ الْاِسْمِ ملا سعيد (رض) فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ (ملا كرد) و (ملا سعيدِ بديع) يالڭز اوچ فرق ايله توافق سرّيله گوسترييور. و بو إسم صاحبى، بو خطابده خصوصى مراد اولديغنه إشارت ايدييور. و معناسيله ده "أى بيڭ اوچيوز أللى اوچ (١٣٥٣) سنه‌سنڭ تاريخنده بو إسمِ أعظمڭ حاملى، يعنى إسمِ أعظمى كندينه محافظ إتّخاذ ايدن شخص" ديمكله او عمومى خطابده بويله خصوصى بزه باقييور.

چونكه ِللّٰه‌ الحمد بيڭ اوچيوز أللى اوچ (١٣٥٣) تاريخنده هر يگرمى درت ساعتده يوز يتمش بر دفعه الْاِسْمُ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ اولان إسمِ أعظمى اوقويوردم. و كنديمى اونڭله محافظه‌يه چاليشييوردم. أوت قصيدهٔ‌ِ أرجوزيه‌سنده سكينه تعبير ايتديگى إسمِ أعظم و جلجلوتيه‌سنده سُريانى و عربى اولارق ينه

متعدّد طرزده

الْاِسْمُ الْمُعَظَّمُ قَدْرُهُ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ

گبى تعبيرلرله بيان ايتديگى أسماءِ ستّهٔ‌ِ مشهوره كه؛ إسمِ أعظمدر. گوسترديگى بيڭ اوچيوز أللى اوچ (١٣٥٣) تاريخنده

(حاشيه): بلكه فَيَا ندا ايله چاغيرديغى حَامِلَ الْاِسْمِ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ حسابِ أبجد و جفرله بيڭ اوچيوز أللى درت (١٣٥٤) ايدر كه؛ بو عربى تاريخده رسالهٔ‌ِ نورڭ قرقدن فضله شاكردلرينى و مؤلّفنى إمحا ايتمك پلانى ايله حپسخانه‌يه آتدقلرى زماندر و توقيف ايتدكلرى تاريخدر. بو تاريخده بو خطابه تام مخاطب اولاجق، يالڭز بونلر گورونويورلر. چونكه وضعيتلرى غايت قورقولى ايدى. حالبوكه خارقه اولارق سلامته چيقديلر. بو فقره‌ده حضرتِ على (رض) دييور: تَوَقّٰى بِهِ كُلَّ الْاُمُورِ تَسَلَّمَتْ يعنى إسمِ أعظمڭ بركتيله هر بر تهلكه‌دن سلامتله قورتولاجقسڭز. أوت، شكر قورتولدق. أگر الَّذِى جَلَّ ده‌كى ايكى شدّه‌لى لاملر برر لام صاييلسه بيڭ ايكى يوز طقسان درت (١٢٩٤) ايدر كه؛ او زمان، رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفنڭ دنيايه گلديگى تاريخدر و طقسان اوچ مدهش حربندن تا حربِ عمومى‌يه قدر و بيڭ اوچيوز أللى درده (١٣٥٤) قدر اولان تهلكه‌لى بر زمانده ياشايه‌جقسڭ و چوق تهلكه‌لره دوشه‌جكسڭ، فقط قورقمه قورتولاجقسڭ دييه إشارت ايدييور.

يوز يتمش بر دفعه أسماءِ ستّه‌سى رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفنڭ دائمى ورديدر. و او يوز يتمش بر دفعه اوقوديغم أسماءِ ستّه ايله برابر يتمش بر آيتى يگرمى درت ساعتده اون طوقوز دفعه اوقويه‌رق يكونى بيڭ اوچيوز أللى اوچ (١٣٥٣)، هم بر جهتده بيڭ اوچيوز قرق بر (١٣٤١) ايدر كه؛ بو إسمِ أعظمه بيڭ اوچيوز قرقدن (١٣٤٠) بَرى دوام ايتديگمڭ تاريخنه توافق ايدييور. هم بر دفعه‌سنده اون طوقوز آيت إسمِ أعظمله برابر اون طوقوز دفعه دائمى اوقونور. و او آيتلرڭ تكراراتنڭ حروفاتنڭ عددى آلتى بيڭ آلتى يوز آلتمش آلتى (٦٦٦٦) آياتِ قرآنيه‌يه توافق ايدييور. سورهٔ‌ِ إخلاصڭ اوچ و فاتحهٔ‌ِ شريفه‌نڭ تكرّرِ نزولى ايچون ايكى اولسه، ينه تام تامنه توافق ايدييور.

ايكنجى أماره:

فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ الَّذِى

سطرندن صوڭره

فَقَاتِلْ وَلَا تَخْشَ وَ حَارِبْ وَلَا تَخَفْ

فقره‌سى پك ظاهر و قطعى بر صورتده حربِ عمومى‌يى گوسترديگى گبى، حربِ عموميده غايت تهلكه‌لى بر صورتده حربه إشتراك ايدن بو فقيرڭ أڭ قورقونج زماننه باقار و تسلّى ايدر و "قورقمه" دير. و بو عمومى خطابده خصوصى رسالهٔ‌ِ نورڭ باشلانغيجى اولان إشارات الإعجازڭ مبدأِ تأليفى ايله و عالمِ إسلامڭ أڭ مدهش و قورقولى مصيبت زماننى معناسيله گوسترديگى گبى، جفر و أبجد حسابيله ده گوسترر. معنا ايله جفر حسابى إتّفاق ايتديگى يرده، ايما قوّتله‌نوب إشارت درجه‌سنه چيقار. چونكه وَ لَاتَخْشَ هجرى بيڭ اوچيوز اوتوز يدى (١٣٣٧)، رومى ايكى كسور فرق ايدر. او حالده بيڭ اوچيوز اوتوز درده (١٣٣٤) اينييور كه، او تاريخده يالڭز تك باشمله روسيه‌نڭ شمالنده أڭ قورقولى بر وضعيتده أسارتدن فرار ايتديگمڭ زمانيدر. فَقَاتِلْ وَلَاتَخْشَ برابر اولسه بيڭ طوقوز يوز قرق (١٩٤٠) كسور اولويور كه؛ بونده اللّٰه‌ أعْلَمُ او تاريخده ديگر بر حربِ عمومى چيقمه‌سنه و إشتراكمزه إشارت ايتمكله برابر، بويله بيوك يكونلرده اوچ درت فرقڭ أهمّيتى اولماديغندن، هم رومى يرينه عربى بو ميلادى تاريخنه گيرسه بش آلتى سنه فرق ايدييور. ينه اوتوز يدى تاريخى أوّلكى حسابه توافق ايدوب، أڭ قورقولى وضعيتمزده تسلّى ويرييور. وَحَارِبْ وَلَا تَخَفْ ايسه پك صريح بر صورتده حربِ عمومى‌يى گوسترييور. چونكه وَحَارِبْ وَلَا تَخَفْ معناسى، دهشتلى بر حربِ آخر زماندن قورقمه ديمكله برابر؛ جفر و أبجد حسابيله بيڭ اوچيوز اوتوز بر (١٣٣١) وياخود بيڭ اوچيوز اوتوز اوچ (١٣٣٣) ايتديگندن او عمومى خطابده

خصوصى بزه باقديغى سائر أماره‌لرله گورونديگى گبى، او تاريخده حربِ عموميده أڭ مدهش بر وضعيته گرفتار اولمشدم. إشارات الإعجازڭ مسودّهٔ‌ِ أوّليسى دشمنڭ ألنده پارچه پارچه اولمشدى. بن ده بر دفعه‌ده درت مرمى وجوديمه إصابت ايده‌رك بريسنده ياره‌لى، آياغم قيريق، صو و چامور ايچنده اوتوز درت ساعت ئولومه منتظر و أطرافمده دشمن عسكرى محاصره ايتديگى بر هنگامدر كه، أڭ قورقولى و أڭ مأيوسيتلى زمانمه باقييور. اويله ايسه او عموم ايچنده خصوصى بزه إشارت ايدييور

(حاشيه): فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ الَّذِى إلخ... درت سطرده بش آلتى وجهله رسالهٔ‌ِ نوره و مؤلّفنه إشارت ايتديگى گبى، حياتنده‌كى وقوعاتِ مهمّه‌يه پارمق باصييور. أزجمله: دردنجى سطرده فَلَا حَيَّةٌ تَخْشٰى فقره‌سيله بيڭ اوچيوز قرق سكز (١٣٤٨) رادّه‌لرنده و رومى ايسه بيڭ اوچيوز قرق بشده (١٣٤٥) خواجه‌م طاغده‌كى جسيم بر قره آغاجه طايانديغى أثناده، ياريم ساعت بر گورولتى ايشيدوب باقمادى. صوڭره باقدى كه، غايت مدهش أژدرها گبى بر ييلان، آرقه‌سنده آغزينى آچمش بكله‌يور. هجوم ايده‌مييور. بردن خواجه‌م او ييلانڭ اوڭندن تارلا ايچنه چكيلدى. ييلان ايسه چوركلنمش و بر متره ده آياغه قالقمش بر وضعيتده ايكن، اونڭ هجومنه إنتظار ايدييوردى. حالبوكه خارقه اولارق او مدهش حيوان قيملدانه‌مدى. چونكه خواجه‌مڭ او گون چوق دفعه اوقوديغى آيت الكرسى حمايتى او حيوانه گم وورمش گبى اوچ متره مسافه‌ده طورديردى. أڭ نهايت چكيلدى گيتدى. بو معنايى تأييد ايدن جفرجه حَيَّةٌ ده ت مؤنّث علامتى اولديغى ايچون صاييلماز، چونكه او ييلان دهشتنه گوره مذكّر ايمش. تعبيرِ حقّى حَىٌّ در. حَىٌّ اولسه او وقت فَلَا حَىٌّ تَخْشٰى عربى بيڭ اوچيوز قرق سكز (١٣٤٨) ايدر كه؛ عين تاريخده بو حادثه واقع اولمشدر.

هم اوچنجى سطرده وَخَاصِمْ مَنْ تَشَاءُ فقره‌سنده مَنْ تَشَاءُ جفرجه، خواجه‌مڭ خصومت ايتديگى آدملرڭ عينِ إسملرينڭ عددينه موافق گلييور. ايضاحاته إذن ويرمديگى ايچون بو قدر يازديرلدى. وَحَارِبْ وَلَا تَخَفْ دن صوڭره دُسْ كُلَّ اَرْضٍ (حاشيه) يعنى أرضه باصديغڭ زمان كه، جفرجه بيڭ ايكى يوز طقسان بش (١٢٩٥) عربى و طقسان اوچ رومى تاريخيدر كه، تاريخِ ولادتنه و روس حربِ مدهشنه توافقله برابر بِالْوُحُوشِ تَعَمَّرَتْ فقره‌سى إشارت ايدييور كه؛ يره باصديغڭ زمان زمين وحشيلرله شنله‌نييور. يعنى وحشى روسلر عالمِ إسلامى خيرپالييور. قرق سنه صوڭره او وحشيلرڭ ألنده أسير اولوب اونلرڭ أڭ وحشى مملكتنه گيده‌جكسڭ، خبر ويرييور.

الحاصل: فَقَاتِلْ وَلَا تَخْشَ وَحَارِبْ وَلَا تَخَفْ ٭ دُسْ كُلَّ اَرْضٍ بِالْوُحُوشِ تَعَمَّرَتْ بو سطرده درت كلمه ايله باشنه گلن درت وقوعاتِ مهمّه‌يه صراحته ياقين إشارت ايدييور. حافظ توفيق

حاشيه: كُلَّ اَرْضٍ ده‌كى تنوين نون صاييلير. (١٢٩٥-١٢٩٣)

دينيله‌بيلير.

اوچنجى أماره:بو اوچ گوز موسميدر. عين زمانده مدارِ تسلّى اوچ كرامتى گورويورز:

برنجيسى:غوثِ أعظم (رض)

يَا مُرِيدِى كُنْ قَادِرِىَّ الْوَقْتِ لِلّٰهِ مُخْلِصًا تَعِيشُ سَعِيدًا

تعبيريله اونبش أمارهٔ‌ِ قويه ايله بزه باقديغى و تسلّى ويرديگى فَقُلْ وَلَا تَخَفْ أمريله قورقومزى إزاله ايتمش.

ايكنجى گوزده:عين موسمده حضرتِ على (رض) عينًا او قدسى حفيدينڭ باشى اوستنده بزه باقوب قورقولى، مأيوسيتلى وضعيتمزدن و ياقينده باشمزه گله‌جك مصيبته قارشى تحفّظ ايچون إسمِ أعظمى درس ويروب وَيَا مُدْرِكًا لِذٰلِكَ الزَّمَانِ تعبيريله بش قوّتلى دليللر ايله او عمومى خطابدن بزه خصوصى باقديغنى گوردك.

بو اوچنجى گوزده:بزى ايقاظ ايتديگى مصيبت باشمزه گلديگى و حپسه دوشديگمز و بتون روحمله اُنسيت ايتديگم آرقداشلريمڭ مفارقت زماننده ينه فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ دييه كرامتكارانه بزه تسلّى و قورقومزى إزاله ايدر بر طرزده بياناتى گورولدى.

لطيف توافقدندر كه: اوچ گوز موسمنده عين زمانده سكزنجى و اون سكزنجى و يگرمى سكزنجى لمعه‌لر بو اوچ كراماتِ عظيمه‌يه دائر اولديغندن إختياريمز اولمادن اونر فاصله ايله سكز، اون سكز، يگرمى سكزه توافق ايدييور.

بو آلتى سطرده يدى دفعه حضرتِ إمامِ على‌نڭ (رض) لَا تَخْشَ دييه‌رك بيڭ اوچيوز اوتوز يديدن (١٣٣٧) صوڭره‌كى سنه‌لر قورقولى سنه‌لر اولديغندن أڭ زياده قرآن حسابنه پريشانيت و خوفه دوشمش اولانلره تسلّى و تشجيع ايتمه‌سى، بو عمومى خطابده هر بر سنه‌يه بر لَا تَخْشَ كلمه‌سيله باقوب قرق ايكى‌يه و داها صوڭره‌سنه قدر رسالهٔ‌ِ نورڭ مبدأِ إنتشارى و تأليفى و بو فقير، آرقداشلرمله برابر زمانڭ أڭ دهشتلى ضربه‌سنه معروض اولديغمزدن بو عمومى خطابده بزه خصوصى باقديغنه قوّتلى بر أماره‌در. أگر لَا تَخْشَ معناسنده بولونان لَا تَخَفْ ، لَا تَهْرَبْ ، وَخَاصِمْ مَنْ تَشَاءُ گبى درت بش كلمه داها علاوه اولسه، بزم و رسالهٔ‌ِ نورڭ إنتشاريله برابر أڭ قورقولى بر زمانده اولديغمزدن ينه سائر أماراتڭ إشاراتيله بو فقره‌لر عمومى خطاب ايچنده خصوصى بر صورتده رسالهٔ‌ِ نور شاكردلرينه باقار و بِالخاصّه بربرينه مقابل مَلِكلرڭ، رئيسلرڭ تجاوزندن و توقيفندن و إحاطه‌سندن قورقمه مئالنده اولان

وَلَا تَخْشَ مِنْ بَاْسِ الْمُلُوكِ وَلَوْ طَغَتْ ٭ وَلَا تَخْشَ بَأْسًا لِلْمُلُوكِ وَلَوْ حَوَتْ

ايكى فقره‌يى شيمدى تام ايضاح ايده‌مديگم متعدّد أماره‌لر ايله حاكملر، پادشاهلر، رئيسلرڭ سڭا قارشى هجوملرندن و أسارتلرندن و ياقالامالرندن قورقمه دييه اولان خطابِ عموميسنده خصوصى بزه باقييور. هم معناجه هم جفرجه حقيقى و لايق مخاطب اولاجق مصيبتزده‌لر ايچنده تام بزم گبى بو زمانده هيچ بر كيمسه گورولمييور. ديمك خصوصى بو ايكى فقره بزه باقار.

هم فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ إلخ... فقره‌سنڭ آلتنده‌كى فقره اولان تَوَقّٰى بِهِ كُلَّ الْاُمُورِ تَسَلَّمَتْ معناسيله ينه جفر و أبجد حسابيله بِهِ كُلَّ الْاُمُورِ تَسَلَّمَتْ (حاشيه): بِهِ كُلَّ الْاُمُورِ تَسَلَّمَتْ بيڭ اوچيوز يگرمى بشدر (١٣٢٥). بو تاريخده او حَامِلَ الْاِسْم ديوانِ حربڭ دار آغاجنه آصيلمقدن مأمولڭ خلافنه اولارق سلامتله قورتولديغى گبى؛ حَامِلَ الْاِسْم الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ بيڭ اوچيوز أللى درتدر (١٣٥٤)، بو تاريخده بو مدهش مصيبتدن خارقه اولارق سلامتله چيقدق. بيڭ اوچيوز أللى درت (١٣٥٤) عربى تاريخنده أڭ سَوْديگم قارداشلرمله حپسده و مأيوسيتلى بر وقتده گونده يوز يتمش بر دفعه الْاِسْمُ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ تعبير ايديلن إسمِ أعظمى اوقوديغم بر زمانده ألبته بو تسلّئِ سلامت، جلجلوتيه‌نڭ عمومى مژده‌سنده خصوصى بزه باقديغنى أهلِ إنصاف تردّد ايتمه‌ملى. چونكه حقّمزده‌كى دشمن پلانندن سلامته چيقمق خارقه‌در كه؛ اونى گوسترييور. قصيده‌نڭ اورته‌سنده أڭ مهمّ و أڭ پارلاق يرده أڭ مهمّ دعاسنڭ نتيجه‌سنده اوچ فقره‌سنڭ هر برنده صراحته ياقين رسالهٔ‌ِ نورى معناسيله و جفرله گوسترمسى، بوراده فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ فقره‌سنده دخى رسالهٔ‌ِ نور شاكردلرينه تسلّى و

تأمينات ويرمكله خصوصى بر صورتده باقديغنى قوّتلى تأييد ايدييور.

بو أماره‌لرى تأييد ايدن شو نقطه‌در كه: قصيدهٔ‌ِ جلجلوتيه عموميتى إعتباريله سُريانى، عِبرانى أسماءِ إلٰهيه‌يى و سُوَرِ قرآنيه‌يى شفاعتجى ياپوب خصوصى مناجات اولديغى حالده، باشده

بَدَاْتُ بِبِسْمِ اللّٰهِ رُوحِى بِهِ اهْتَدَتْ اِلٰى كَشْفِ اَسْرَارٍ بِبَاطِنِهِ انْطَوَتْ

فقره‌سيله گوسترييور كه: بعض أسرارِ غيبيه‌نڭ كشفندن بحث ايده‌جك. يالڭز بر ايكى يرده خصوصى مناجات و دعادن إستقباله باقار طرزى وار كه؛

بريسى اَقِدْ كَوْكَبِى بِالْاِسْمِ نُورًا دن باشلايور. او اوچ سطرده اوچ دفعه قوّتلى إشارتله معنا و جفرله رسالهٔ‌ِ نورى گوسترييور.

ايكنجى ير ايسه

فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ

ايله باشلايان اوچ سطرنده اوچ قوّتلى إشارتله رسالهٔ‌ِ نور شاكردلرينه باقييور.

يتمش دفعه يوز إحتمال ايچنده بر صحيفه‌نڭ آچيلمه‌سى تصادف اولماديغى گبى؛ بو طرزده‌كى ايمالر، أماره‌لر، إشارتلر ألبته تصادفى اولاماز. بلكه بر كرامتِ غيبيه‌در، قرآنِ حكيمڭ خدمتكارلرينه بر إكراميدر.

٭ ٭ ٭

حافظ توفيقڭ فقره‌سنه تتمّه‌در

رأفت، خسرو، رشدى‌يه هديه‌در.

فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ

إلخ... بو بش آلتى سطرده يدى فقره‌سيله يدى جهتله ده رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفنه إشارت ايتديگى گبى؛ ديگر اوچ فقره ده گرچه اوته‌كى فقره‌لر گبى قوى بر إشارت دگل، فقط بر خفى ايمادن خالى دگلدر. مادام بتون فقره‌لر إشارت ايدييورلر، بو اوچ فقره دخى اونلر گبى إشارت ايتمك گركدر. أزجمله: اَقْبِلْ وَلَا تَهْرَبْ فقره‌سى بلكه آلتى سطرده‌كى اون اوچ فقره‌ده، إستقبالده گلن و مدهش قورقولره دوشن بريسنه خطاب ايدييور كه، "قارشيلا! قاچمه!" دييوب تشجيع ايدييورلر. سائر فقره‌لرڭ دلالتيله بو عمومى خطابده خصوصى بر مخاطب سعيد النورسى‌در. او حالده "يا سعيد النورسى" ضمّيله بيڭ اوچيوز يگرمى بش (١٣٢٥) ايدر. چونكه شدّه‌لى نون ايكى نون و (النّورسى)ده‌كى شدّه‌لى يا ايكى يادر. ايشته او تاريخده اوتوز بر مارت حادثه‌سى مناسبتيله إستانبولدن قاچارق، موقّت بر زمان مجاهدهٔ‌ِ معنويه‌يى بيراقمق نيّتيله حركت اوردوسندن فرار ايدوب إزميته گلديگى تاريخه توافق ايدييور. وَلَا عَقْرَبٌ تَرٰى فقره‌سنده دخى مخاطبِ خصوصى او "نورسى" اولديغندن "يا نورسى" إظهار ايديله‌رك علاوه ايديلسه، بيڭ اوچيوز قرق بر (١٣٤١) ايدر. ايشته او تاريخده بن بارلاده منفى اولارق إنسان صورتنده‌كى عقربلرڭ تعجيزلرى آلتنده عذاب چكركن، خراب و خصوصى كوچك مسجدمده

اوطوروركن، سجّاده‌مڭ آلتنده يرى بولونان و أمثالنى گورمه‌ديگم بيوك بر عقرب چيقدى. بر ذات اونى ئولديردى. داها اوندن صوڭره اون سنه‌در طاغلرده، عقربلى يرلرده قالديغم حالده هيچ بر عقربى گورمدم. بو فقره‌نڭ تام معناسنه مظهر اولدم. أگر "يا نورسى"ده‌كى "يا" شدّه‌لى اولسه او وقت بيڭ اوچيوز أللى بر (١٣٥١) ايدر كه، او تاريخده إنسان عقربلرينڭ او نورسى‌نڭ محوينه و إعدامنه چاليشدقلرى و فقط موفّق اولامدقلرى زماننه تام توافق ايدر.

وَلَا اَسَدٌ يَاْتِى اِلَيْكَ بِهَمْهَمَتْ

فقره‌سنڭ مخاطبى متعدّد أماره‌لرله "يا كردى"در. چونكه حضرتِ إمامِ على (رض) قصيدهٔ‌ِ أرجوزيه‌سنده يَامُدْرِكًا لِذٰلِكَ الزَّمَانِ فقره‌سنده لفظًا و معنًا كردى نامنى ويرييور. او حالده "يا كردى"ده‌كى "يا" شدّه‌سز اولسه او وقت بيڭ اوچيوز يگرمى بر (١٣٢١) ايدر. او تاريخده او كردى، باشيت نامنده‌كى مشهور طاغڭ باشنده بر طاش اوستنده آقشام نمازينى قيلدقدن صوڭره يالڭز اولارق اوطوروركن، او طاغڭ أسَدى و آرسلانى حكمنده اولان بر جاناوار قورد ياننه گلدى. بر آرقداش گبى اوڭا ايليشمدى. أگر "يا كردى" ده‌كى "يا" شدّه‌لى اولسه او وقت بيڭ اوچيوز اوتوز بر (١٣٣١) ايدر كه، او تاريخده أرمنى، روس قوميته‌سنڭ جاناوارلرى هر طرفده او كردى‌يى صاردقلرى و قتلنه چاليشدقلرى و فقط موفّق اولامدقلرى تاريخه تام تامنه توافق ايدر.

ايشته بيڭ اوچيوز اوتوز بر (١٣٣١) تاريخنه و او دهشتلى حربِ عمومينڭ شدّتلى زماننه و سعيدِ كردينڭ أڭ مصيبتلى و أڭ قورقولى زماننه حضرتِ إمامِ على (رض) بو آلتى سطرده آلتى دفعه

لَا تَخْشَ‌ لَا تَخْشَ‌ لَا تَخْشَ‌

دييه مكرّرًا او تاريخه إشارت ايتمك، ألبته هيچ بر جهتله تصادف اولماز. و علمِ أسرار و جفرده

علّامهٔ‌ِ اُمّت اولان حضرتِ على (رض) سرلى و كرامتلى اولان مشهور قصيدهٔ‌ِ جلجلوتيه‌سنده إستقباله باقان آلتى سطرده آلتى دفعه مكرّرًا عين تاريخه و عين قورقولى وقتنه لَا تَخْشَ كلمه‌سنده جفر حسابيله و معناسيله گوسترمسى شكسز، شبهه‌سز بر كرامتِ غيبيه‌سيدر. رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامدن آلمش، أمّته درس ويرمش.

أوت لَا تَخْشَ جفر و أبجد حسابيله بيڭ اوچيوز اوتوز بر (١٣٣١) ايدر. چونكه لَا تَخْشَ ده‌كى (خ) آلتى يوز، (ت) درت يوز، (ش) اوچيوز، (لا) اوتوز بر ايدر. مجموعى بيڭ اوچيوز اوتوز بر (١٣٣١) ايدر.

لَا تَخْشَ مِنْ سَيْفٍ وَلَا طَعْنِ خَنْچَرٍ

فقره‌سنده‌كى مِنْ سَيْفٍ وَلَا طَعْنِ خَنْچَرٍ جمله‌سى سَيْفٍ آخرنده‌كى تنوين نون صاييلمق شرطيله بيڭ اوچيوز طوقوز (١٣٠٩) ايدر. ايشته او تاريخ ايسه لَا تَخْشَ خطابنه مظهر اولان رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفنڭ عادتِ محلّيه و سلاحِ ملّى اولان سيف و خنچرڭ هجومنه هدف قالديغى و سيف و خنچرى برابرنده طاشيمغه مجبور اولديغى و قيصقانجلق سببيله سعردده عالملر و طلبه‌لرڭ بيوك بر منازعه و غاوغالرينه معروض بولونديغى هنگامه تام تامنه توافق ايدر. بو توافق ايسه سائر فقره‌لرڭ إتّفاقيله قوّتلنييور، ايمادن إشارت بلكه دلالت درجه‌سنه چيقييور.

وَ لَا تَخْشَ مِنْ رُمْحٍ وَ لَا شَرٌّ اَسْهَمَتْ

فقره‌سنده‌كى وَ لَا شَرٌّ اَسْهَمَتْ جمله‌سنده شدّه‌لى "ر" ايكى "ر" و اوستنده‌كى تنوين "نون" صاييلمق شرطيله بيڭ ايكى يوز طقسان اوچ (١٢٩٣) ايدر. ايشته بو تاريخ

روسڭ عالمِ إسلامڭ فلاكتنه سبب اولان طقسان اوچ دهشتلى حربڭ زماننه و رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفنڭ تاريخِ ولادتنه تام تامنه توافقى، شبهه‌سز قصدى بر إشارتِ غيبيه‌در. أگر شدّه‌لى "ر" بر صاييلسه و تنوين صاييلمازسه او وقت

وَ لَا تَخْشَ مِنْ رُمْحٍ وَ لَا شَرٌّ اَسْهَمَتْ

سطرنده‌كى رُمْحٍ وَ لَا شَرٌّ اَسْهَمَتْ فقره‌سى بيڭ ايكى يوز طقسان بر (١٢٩١) ايدر. يالڭز ايكى فرق ايله عين تاريخى گوسترر.

بو فقره‌نڭ جفرى إشارتنه معناسى قوّت ويرديگى گبى، صورتِ معنا دخى لطافتلنديرييور. چونكه "رمح" مزراق و "سهم" اوقدر. مزراق و اوقى حربده إستعمال ايدن، عرب ايله أسكى زمان بدوى آدملريدر. طقسان اوچ حربى ايسه عصرِ بدويته ياقين اولمقله برابر، منطقهٔ‌ِ حارّه أهلى اولان مزراقلى و اوقلى عربلر او دهشتلى حربده ممالكِ بارده‌ده، قيشده چارپيشدقلرى حالده دولتِ إسلاميه‌نڭ مغلوبيتيله نتيجه‌لنمسى و او حربده عربڭ آجينه‌جق وضعيتلرينى سيّدِ عرب اولان حضرتِ إمامِ على (رض) گورمش گبى إفاده ايدييور. أوت استادِ قدسيسى اوڭا گوسترمش، او ده گورمش و قهرمانلق طمارينه طوقونمش. شدّتله "قورقمه" دييه تشجيع ايتمش.

٭ ٭ ٭

كرامتِ عَلويه‌نڭ نتيجه‌سى

مادام حضرتِ على (رض) اَنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِىٌّ بَابُهَا حديثنه مظهردر.

هم مادام شاهِ ولايت عنواننى آلارق خارقه كرامتلرى گوسترمشدر.

هم مادام آخر زمانده گلن حادثه‌لره قارشى، قرآن و آلِ بيت جهتنده هركسدن زياده علاقه‌داردر.

هم مادام أسرارلى قصيدهٔ‌ِ أرجوزه‌ده و مشهور قصيدهٔ‌ِ جلجلوتيه‌سنده واقعاتِ إستقباليه‌دن خبر ويرييور. و أسرارِ غيبيه‌يى بندن صوريڭز دييه إدّعا ايده‌رك قسمًا دعواسنى إخباراتِ صادقهٔ‌ِ غيبيه ايله إثبات ايتمشدر.

هم مادام او ايكى قصيده‌سنده تعقيب ايتديگى أڭ مهمّ أساس و أڭ بيوك درس إسمِ أعظمدر. و إسمِ أعظم ايله مشغول اولانلر ايله قونوشور، تسلّى و تشجيع ايدر.

هم مادام او قصيده‌لر إستقباله باقدقلرى وقت؛ چوق أماره‌لر و إشارتلر ايله، هم معنالر ايله، هم جفرى حسابيله شو زمانمزى و شو زمانده‌كى حادثاتِ عجيبه‌يه پارمق باصييور و عين حادثه‌يى مكرّرًا إشارتله گوسترييور.

هم مادام رسالهٔ‌ِ نور بو زمانده ايمان و قرآن خدمتنده حضرتِ على‌نڭ (رض) نظرينه چارپه‌جق أڭ أهمّيتلى بر حادثه‌در. و حضرتِ على (رض) تأسيسنده خارقه علميله و خارق العاده شجاعتيله جهان‌پسندانه خدمت ايتديگى و اوستنده

تيتره‌ديگى حقائقِ ايمانيه و قرآنيه خارقه بر طرزده قطعى برهانلريله إثبات ايدن رسالهٔ‌ِ نور او قدسى حقيقتلرى گونش گبى گوسترمشدر.

هم مادام حضرتِ على‌نڭ (رض) قدسى استادندن (ع‌ص‌م) آلديغى و بو أمّته ويرديگى أڭ مهمّ درس، بو ايكى قصيدهٔ‌ِ غيبيه‌سنڭ موضوع و أساسى و روحى اولان سكينه‌يى و إسمِ أعظمى بو زمانده هركسدن زياده كندينه ورد ايدن و اون اوچ سنه‌دن بَرى إسمِ أعظمله برابر بيڭ بر أسماءِ إلٰهيه ايچنده بولونان جوشن الكبيرى ايله و او أسماء ايله علومِ قرآنيه‌نڭ خزينه‌سنى آچان يوز يگرمى رساله‌يى او أسمانڭ فيضى ايله قرآنه تفسير ياپان و يگرمى درت ساعتده يوز يتمش بر دفعه سكينه و إسمِ أعظم دينيلن أسماءِ ستّهٔ‌ِ مشهوره‌يى بيڭ اوچيوز مكرّر آياتله اوقويان و آلِ بيتڭ معنوى غايت مهمّ بر ميراثى و بر معدنِ فيضى اولان جوشن الكبيرى كندينه استاد ايدن و بدايتده هر گونده بر دفعه و بعضًا ايكى اوچ دفعه تمامنى اوقويان و طلبه‌لرينه توصيه ايدن آدم، رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفيدر.

هم مادام ايكى قصيده‌نڭ صراحته ياقين آلتى يرنده اوندن خبر ويرييور. حتّى يالڭز

فَيَا حَامِلَ الْاِسْمِ الَّذِى جَلَّ قَدْرُهُ

مقامنده دخى آلتى سطرده آلتى دفعه لَاتَخْشَ ايله بو زمانڭ أڭ مدهش حادثه‌سى اولان برنجى حربِ عمومى‌يى گوستروب او حربده علمجه و شريعتجه و شخصجه قورقولره دوشن بر شاكردينى تشجيع ايدن بو آلتى سطر بِلا إستثنا اون اوچ جمله‌سيله اون اوچ دفعه عين شاكردينڭ باشنه پارمق باصييور. و اون اوچ سنه‌دن بَرى إسمِ أعظمه دوام ايدن او شاكردڭ تاريخِ حياتنڭ اون اوچ واقعاتِ مهمّه‌سنه اون اوچ صورتده إشارت و عموم إشارتلر بربرينه قوّت ويروب إتّفاق ايتدكلرى آدم، رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفيدر.

ألبته بو مذكور طوقوز حقيقت غايت قطعى بر صورتده نتيجه ويرر كه؛ حضرتِ على (رض) أرجوزه و جلجلوتيه‌سنده رسالهٔ‌ِ نورى آلقيشلايور، خبر ويرييور و مؤلّفى ايله قونوشويور، تسلّى ايدييور.

(حاشيه): بو كرامتِ عَلويه يا تفصيلاتيله اوڭا گوستريلمش، او ده إخبار ايتمشدر كه؛ ظاهرده بودر. وياخود إجمالى بيلديريلمش، تفصيلاتى بيلديريلمه‌مش. بلكه إنطاقِ بِالحق نوعندن جنابِ حق اونى سويلتديرمش. او حالده اوڭا بر كرامت و رسالهٔ‌ِ نوره بر إكرامِ إلٰهى اولارق كلامنده بو إخبارِ غيبى بولونمش. أوت كرامت ايكى قسمدر: ألنده ظاهر اولان ذات بعضًا بيلير. بعضًا تفصيلًا بيلديريلمز. ايكيسى ده كرامتدر. بلكه بيلديريلمزسه داها سلامتليدر.

اَلْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ ٭ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ

اَللّٰهُمَّ صَلِّ وَ سَلِّمْ عَلٰى مَنْ قَالَ: اَنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِىٌّ بَابُهَا وَعَلٰى اٰلِهِ وَ صَحْبِهِ اَجْمَعِينَ اٰمِينَ وَ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

٭ ٭ ٭

صداقتده نامدار، صفوتِ قلبده ممتاز،

سليمان رشدى ايله بر محاورهٔ‌ِ لطيفه

گوز موسمنده، سينكلرڭ ترخيصات زماننه ياقين بر وقتده خودكام إنسانلر، جزئى تعجيزلرى ايچون سينكلرى إتلاف ايتمك اوزره حپسخانه‌ده‌كى اوطه‌مزده بر علاج إستعمال ايتديلر. بنم فضله رقّتمه طوقونمشدى.

اوطه‌مده چماشير ايپى واردى. بِالآخره إنسانلرڭ عنادينه، سينكلر داها زياده چوغالديلر. آقشام وقتنده او كوچوجك قوشلر، او ايپ اوستنده غايت منتظم ديزيلييورلردى.

چماشيرلرى سرمك ايچون رشدى‌يه ديدم: "بو كوچوجك قوشلره ايليشمه، باشقه يره سر."

او ده كمالِ جدّيتله: "بو ايپ بزه لازمدر، سينكلر باشقه يرده كنديلرينه ير بولسونلر." هر نه ايسه... بو لطيفه مناسبتيله سَحَر وقتنده سينك و قارينجه گبى كثرتلى كوچك حيوانلردن بحث آچيلدى.

اوڭا ديدم كه: بويله نسخه‌لرى چوغالان نوعلرڭ أهمّيتلى وظيفه‌لرى و قيمتلرى واردر.

أوت بر كتاب، قيمتى نسبتنده نسخه‌لرى تكثير ايديلير. ديمك سينك جنسى ده أهمّيتلى وظيفه‌سى و بيوك قيمتى وار كه؛ فاطرِ حكيم او كوچوجك قدرى مكتوبلرى و قدرت كلمه‌لرينڭ نسخه‌لرينى چوق تكثير ايتمش.

أوت قرآنِ حكيمڭ

يَا اَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ اِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُبَابًا وَلَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَاِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لَا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ

يعنى "جنابِ حقدن باشقه بتون أسباب و اُلوهيتلرى أهلِ ضلالت طرفندن دعوا ايديلن آلهه‌لر إجتماع ايتسه بر سينگى خلق ايده‌مزلر." يعنى "سينگڭ خلقتى اويله بر معجزهٔ‌ِ ربّانيه‌در و بر آيتِ تكوينيه‌در كه؛ بتون أسباب طوپلانسه، اونڭ مِثلنى ياپامازلر. او آيتِ ربّانيه‌يه معارضه ايده‌مزلر، تقليدينى ده ياپامازلر." مئالنده‌كى آيته أهمّيتلى بر موضوع تشكيل ايدن و نمرودى مغلوب ايدن و حضرتِ موسى (ع‌س) اونلرڭ تعجيزلرينه قارشى مشتكيانه "يا ربّ! بو معجِّز مخلوقلرى نه ايچون بو قدر چوغالتمشسڭ؟" ديينجه، إلهامًا جواب گلمش كه:

"سن بر دفعه سينكلره إعتراض ايتدڭ. بو سينكلر چوق دفعه سؤال ايدييورلر كه: "يا ربّ! بو قوجه قفالى بشر سنى يالڭز بر لسان ايله ذكر ايدييور، بعض ده غفلت ايدييور. أگر يالڭز قفاسندن بزلرى خلق ايتسه ايدڭ، بيڭلر لسان ايله سڭا ذكر ايده‌جك بزم گبى مخلوقلر اولورلردى." دييه حضرتِ موسى‌نڭ (ع‌س) شكواسنه بيڭ إعتراض قوّتنده حكمتِ خلقتنى مدافعه ايدن سينگڭ..

هم غايت نظافت‌پرور، هر وقت آبدست آلير گبى يوزينى، گوزينى، قنادلرينى تميزله‌ين بو طائفه‌نڭ، ألبته مهمّ بر وظيفه‌سى واردر. حكمتِ بشريه‌نڭ نظرى قاصردر، داها او وظيفه‌يى إحاطه ايده‌مه‌مش.

أوت جنابِ حق، ناصلكه دڭز يوزينى تميزله‌مك و هر گونده ميليارلرله وفيات بولونان حيواناتِ بحريه جنازه‌لرينى طوپلامق

(حاشيه): أوت بر باليق بيڭلر يمورطه، بيڭلر ياورو، بعضًا بر ميليون يمورطه‌دن عبارت اولان خاوياردن چيقان تولّداتِ سمكيه‌يه نسبةً وفياتلرى بولونه‌جق. تا كه موازنهٔ‌ِ بحريه محافظه ايديله‌بيلسين. رحيميتِ إلٰهيه‌نڭ لطيف جلوه‌لرندندر كه؛ والده باليقلرڭ ياورولريله نسبتسز بر تفاوتِ جسميده بولوندقلرندن، ياورولره والده‌لرى قوماندانلق ايده‌مييورلر. صوقولدقلرى يره گيره‌مدكلرى ايچون حكيم و رحيم، ياورولر ايچنده اونلره كوچك بر قوماندان چيقاروب، والده‌لك وظيفه‌سنى او كوچك قوماندانجقلره گورديرر.

و دڭز يوزينى جنازه‌لرله

آلوده، مستكره منظره‌دن قورتارمق ايچون صحّيه مأمورلرى نوعندن غايت منتظم آكل اللحم بر قسم حيواناتى خلق ايتمش. أگر او بحريه صحّيه مأمورلرى غايت منتظم وظيفه‌لرينى ايفا ايتمسه ايديلر، دڭز يوزى آيينه گبى پارلاميه‌جقدى. بلكه حزين و أليم بر بولانيقلق گوستره‌جكدى.

هم هر گونده ميليارلرله يبانى حيوانلر و قوشلرڭ جنازه‌لرينى طوپلامقله روىِ زمينى او تعفّناتدن تميزله‌مك و ذى‌حياتلرى او أليم و حزين منظره‌لردن قورتارمق ايچون، نظافت و صحّيه مأمورلرى حكمنده اولان قارتاللر مِثللو، كرامتكارانه گيزلى و اوزاق، بش آلتى ساعت مسافه‌دن بر سَوقِ ربّانى ايله او جنازه‌نڭ يرينى حسّ ايدن، گيدن و قالديران آكل اللحم قوشلرى و وحشى حيوانلرى خلق ايتمش. أگر بو برّيه صحّيه‌لرى غايت مكمّل، إنتظام‌پرور، وظيفه‌دار اولماسه ايديلر، زمين يوزى آغلاناجق بر شكل آلاجقدى.

أوت آكل اللحم حيوانلرڭ حلال رزقلرى، وفات ايتمش حيوانلرڭ أتلريدر. حياتده اولان حيوانلرڭ أتلرى اونلره حرامدر. أگر ييسه‌لر، جزا گورورلر.

حَتّٰى يَقْتَصُّ الْجَمَّاءُ مِنَ الْقَرْنَاءِ

(أو كما قال) يعنى: "بوينوزسز اولان حيوانڭ قصاصى، قيامتده بوينوزليدن آلينير." دييه إفادهٔ‌ِ حديثيه گوسترييور كه؛ گرچه جسدلرى فنا بولور، فقط أرواحلرى باقى قالان حيوانات مابيْننده دخى اونلره مناسب بر طرزده دارِ بقاده مجازات و مكافاتلرى واردر. اوڭا بناءً جاناوارلره صاغ حيوانلرڭ أتلرى حرامدر دينيله‌بيلير.

و هم كوچوجك حيوانلرڭ جنازه‌لرينى و نعمتڭ كوچوجك پارچه‌لرينى و دانه‌لرينى طوپلامق وظيفه‌سيله قارينجه‌لرى نظافت مأمورلرى اولارق، هم نعمِ إلٰهيه‌نڭ كوچوجك پارچه‌لرينى تلفدن و چيگنه‌مكدن و حقارتدن و عبثيتدن

صيانت ايتمكله و كوچوجك حيواناتڭ جنازه‌لرينى طوپلامقله، صحّيه مأمورلرى گبى توظيف اولونمشلر.

عينًا اونلردن داها مهمّ سينكلرى دخى، إنسانڭ گوزينه گورونمه‌ين خسته‌لقلرڭ ميقروبلرينى و مادّهٔ‌ِ سمّيه‌يى تميزله‌مكله سينكلر موظّفدرلر. دگل ميقروبلرڭ ناقله‌لرى، بِالعكس مضر ميقروبلرى مصّ، يعنى أممك و يمك ايله او ميقروبلرى إمحا، او مادّهٔ‌ِ سمّيه‌يى إستحاله‌يه اوغراتيرلر. چوق سارى خسته‌لقلرڭ اوڭنى آليرلر. هم صحّيه نفرلرى، هم تنظيفات مأمورلرى، هم كيمياگر اولدقلرينه و گنيش بر حكمته مظهر بولوندقلرينه دليل ايسه، اونلرڭ غايت كثرتيدر. چونكه قيمتدار، منفعتدار شيلر تكثير ايديلير.

(حاشيه): بر سينگڭ قنادى و وجودى نه قدر خارقه بر صنعتِ ربّانيه اولديغنه لطيفانه بر إشارت اولارق، مشهور يونس أمره‌نڭ بو فقره‌سى نه گوزل بيلديرر:

"بر سينگڭ قنادينى قرق كاگلى‌يه يوكلتدم ٭ قرقى ده چكه‌مدى، قالدى شويله يازيلى."

أى خودكام إنسان! سينكلرڭ بيڭلر حكمتِ حياتيه‌سندن باشقه، سڭا عائد بو كوچوجك فائده‌سنه باق، سينك دشمنلغنى بيراق! چونكه غربتده، كيمسه‌سز، يالڭزلقده سڭا اُنسيت ويرديگى گبى؛ غفلته طالوب فكريڭى طاغيتمقدن سنى ايقاظ ايدر. و لطيف وضعيتى و آبدست آلماسى، يوزينى، گوزينى تميزلمه‌سيله، سڭا آبدست و نماز و حركت و نظافت گبى وظيفهٔ‌ِ إنسانيتى إخطار ايدن و درس ويرن سينگى گورييورسڭ.

هم سينگڭ بر صنفى اولان آريلر، نعمتلرڭ أڭ طاتليسى، أڭ لطيفى اولان بالى سڭا ييديردكلرى گبى؛ قرآنِ معجز البيانده وحىِ ربّانى‌يه مظهريتله سرفراز اولديغندن اونلرى سومك لازم گليركن، سينك دشمنلغى.. بلكه إنسانه دائما

معاونته دوستانه قوشان و هر بلاسنى چكن حيواناته دشمنلغى غدردر، حقسزلقدر. مضرلرڭ يالڭز ضررلرينى دفع ايچون مجادله اولابيلير. مثلا قويونلرى قوردلرڭ تجاوزندن قورومق ايچون، اونلره مقابله ايديلير.

عجبا حرارت زماننده وجودڭ إداره‌سندن فضله اولان قانڭ چوغالمه‌سى و بولاشيق بعض موادِّ مضرّه‌يى حامل أورده‌ده جريان ايدن ملوّث قانه مسلّط بلكه مأمور اولان سيورى‌سينك و پيره‌لر، فطرى حجّاملر اولماسينلر مى؟ محتمل...

سُبْحَانَ مَنْ تَحَيَّرَ فِى صُنْعِهِ الْعُقُولُ

نفسمله مجادله ايتديگم بر زمانده، نفسم كندنده گورديگى نعمتِ إلٰهيه‌يى كندى مالى توهّم ايده‌رك غروره، إفتخاره، تمدّحه باشلادى.

بن اوڭا ديدم كه: "بو ملك سنڭ دگل، أمانتدر."

او وقت نفس غرور و إفتخارى بيراقدى، فقط تنبللگه باشلادى. "بنم مالم اولميانه نه باقايم؟ ضايع اولسون بڭا نه؟" ديدى.

بردن گوردم: بر سينك، أليمه قوندى. أمانت اللّٰه‌ اولان گوزينى، يوزينى، قنادلرينى گوزلجه تميزله‌مگه باشلادى. بر نفرڭ ميرى سلاحنى، ألبسه‌سنى گوزلجه تميزله‌ديگى گبى، سينك ده تميزله‌يوردى.

نفسمه ديدم: "باق!" باقدى، تام درس آلدى. او سينك ايسه، مغرور و تنبل نفسمه خواجه و معلّم اولدى.

سينك پيسلگى، طب جهتيله ضررى يوق بر مادّه‌در كه، بعضًا طاتلى بر شروبدر. فقط سينك، يديگى بيڭلر مختلف مضر مادّه‌لرڭ و ميقروبلرڭ و سملرڭ منشئى اولمقله؛ سينكلر كوچوجك إستحاله و تصفيه ماكينه‌لرى حكمنه گچمه‌لرى، حكمتِ ربّانيه‌دن اوزاق دگلدر، بلكه شأنندندر.

أوت آريدن باشقه سينكلرڭ بعض طائفه‌لرى وار كه؛

(حاشيه): أوت سينگڭ كوچوجك بر طائفه‌سى بهارڭ آخرنده، بادم و زردالى آغاجلرينڭ داللرنده سياه بر كتله حالنده خلق اولونوب، داله ياپيشيق اولوب قاليرلر. متماديًا پيسلك يرينه طاملاجقلر اونلردن آقييور. او قطره‌لر بال گبى، سائر سينكلر أطرافنه طوپلانير، أمرلر. ديگر بر باشقه طائفه‌سى ده نباتاتڭ چيچكلرينڭ و اينجير گبى بر قسم آغاجلرڭ تلقيحنده إستخدام اولونويورلر. سينك طائفه‌لرندن ييلديزلى، موملى، ايشيقلى اولان ييلديز بوجگى شايانِ تماشا اولديغى گبى؛ سينك طائفه‌لرندن يالديزلى، آلتون گبى پارلاق قسمى ده شايانِ دقّتدر. مزراقلى سينك أشقيالرى حكمنده اولان يبانى آريلرى ده اونوتماملى‌يز.

أگر خالقِ رحمٰن اونلرڭ ديزگيننى چكمسه ايدى، بو مزراقلى طائفه‌لر، پيره‌لر گبى إنسانلره هجوم ايتسه ايديلر؛ نمرودى ئولديردكلرى گبى، نوعِ إنسانى ده خيرپالايه‌جقديلر. وَاِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لَا يَسْتَنْقِذُوهُ آيتنڭ معناىِ إشاريسنى تفسير ايدردى.

ايشته بونلر گبى يوز نامدار خاصيتلى طائفه‌لرى بولونان سينك جنسنڭ بيوك بر أهمّيتى واردر كه، مذكور عظيم آيت اونى موضوع ياپمش. يَا اَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ إلخ... ديمش.

مختلف متعفّن مادّه‌لرى يرلر، متماديًا پيسلك يرينه قطره قطره شروب طاملاتيرلر. او سملى متعفّن مادّه‌لرى، آغاجلرڭ ياپراقلرينه ياغان قدرت حلواسى گبى طاتلى، شفالى بر شروبه تبديل ايده‌رك، بر إستحاله ماكينه‌سى اولدقلرينى إثبات ايدرلر. بو كوچوجك فردلرڭ نه قدر بيوك بر ملّتى، بر طائفه‌سى اولديغنى گوزه گوستررلر. "كوچكلگمزه باقمه، طائفه‌مزڭ عظمتنه باق. سبحان اللّٰه‌!" ده دييه لسانِ حال ايله سويلرلر.

٭ ٭ ٭

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

اِنَّمَا اَمْرُهُ اِذَا اَرَادَ شَيْئًا اَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

آيتِ كريمه‌نڭ إشارتيله أمر ايله ايجاد اولويور و قدرت خزينه‌لرى "كاف نون"ده‌در.

بو سرِّ دقيقڭ وجوهِ كثيره‌سندن بر قاچ وجهى رساله‌لرده ذكر ايديلمشدر. بوراده حروفِ قرآنڭ، خصوصًا سوره‌لرڭ باشلرنده‌كى مقطّعاتِ حروفڭ خاصيتلرينه و فضائللرينه و تأثيراتِ مادّيه‌لرينه دائر وُرود ايدن حديثلرى شو عصرڭ نظرِ مادّيسنه تقريب ايتمك ايچون، مادّى بر مثال اوزرنده او سرّڭ تفهيمنه چاليشه‌جغز. شويله كه:

ذاتِ ذو الجلال اولان صاحبِ عرشِ أعظمڭ معنوى بر مركزِ عالم و قلب و قبلهٔ‌ِ كائنات حكمنده‌كى اولان كُرهٔ‌ِ أرضده‌كى مخلوقاتڭ تدبيرينه مدار درت عرشِ إلٰهيسى وار:

بريسى:حفظ و حيات عرشيدر كه، طوپراقدر. إسمِ حفيظ و محيينڭ مظهريدر.

ايكنجيسى:فضل و رحمت عرشيدر كه، صو عنصريدر.

اوچنجيسى:علم و حكمت عرشيدر كه، عنصرِ نوردر.

دردنجيسى:أمر و إراده‌نڭ عرشيدر كه، عنصرِ هوادر.

بسيط طوپراقدن حدسز حاجاتِ حيوانيه و إنسانيه‌يه مدار اولان معادن و حدسز مختلف نباتاتڭ بسيط بر عنصردن كمالِ إنتظامله، وحدتدن حدسز كثرت، بسيطدن نهايتسز مختلف أنواع، ساده بر صحيفه‌ده حدسز منتظم نقوش

گوزيمزله گورديگمز گبى؛ صويڭ خصوصًا حيواناتڭ نطفه‌لرينڭ، صو گبى بسيط بر مادّه ايكن حدسز معجزاتِ صنعتنڭ مختلف ذى‌حياتلرده او صو ايله تظاهرى گوسترييور كه؛ بو ايكى عرش مِثللو، نور و هوا دخى بساطتلريله برابر نقّاشِ أزلينڭ و عليمِ ذو الجلالڭ قلمِ علم و أمر و إراده‌سنه (أوّلكى ايكى عرش گبى) عجائبِ معجزاتنڭ مظهرلريدرلر. نور عنصرينى شيمديلك بيراقوب، مسئله‌مز مناسبتيله، كُرهٔ‌ِ أرضه گوره أمر و إراده عرشى اولان عنصرِ هوا ايچنده أمر و إراده‌نڭ عجائبنى و غرائبنى اورتن پرده‌نڭ بر درجه كشفنه چاليشه‌جغز. شويله كه:

بز ناصل آغزيمزده‌كى هوا ايله حروفات و كلماتى أكييورز، بردن سنبلله‌نييورلر. يعنى هواده عادتا زمانسز، بر آنده بر كلمه، بر حبّه اولوب خارج هواده سنبلله‌نير. كوچك، بيوك حدسز عين كلمه‌يى جامع بر هوايى سنبل ويرييور. عنصرِ هوائيه‌يه باقييورز كه: او درجه أمرِ "كُنْ فَيَكُون"ه مطيع و مسخّر و أمربردر كه؛ گويا هر بر ذرّه‌سى بر نفر گبى، منتظم بر اوردونڭ هر دقيقه أمرينى بكلر. زمانسز أڭ اوزاق ذرّه‌دن أمرِ "كُنْ"دن جلوه‌گر اولان بر إراده‌نڭ إمتثالنى، إطاعتنى گوسترر.

مثلا: آخذه و ناقله راديو ماكينه‌لرى واسطه‌سيله، هوانڭ هانگى يرنده اولورسه اولسون، بر نطقِ بشرى بتون كُرهٔ‌ِ أرضڭ هر طرفنده، راديو آخذه‌لرى بولونمق شرطيله، زمانسز عين نطق عين آنده هر يرده ايشيتديرلمسى؛ أمرِ "كُنْ فَيَكُون"ڭ جلوه‌سنه نه درجه كمالِ إمتثال ايله هر بر ذرّهٔ‌ِ هوائيه‌ده إطاعت ايتديگنى گوسترديگى گبى، هواده ثباتسز وجودلرى بولونان حروفاتڭ قدسيت كيفيتيله بو سرِّ إمتثاله گوره چوق تأثيراتِ خارجيه‌يه و خاصياتِ مادّيه‌يه مظهر اولابيليرلر. عادتا معنوياتى مادّياته إنقلاب و غيبى شهادته تحوّل ايتديرر بر خاصيت اونلرده گورونويور.

ايشته بونڭ گبى حدسز أماره‌لرله گوسترييور كه؛ موجوداتِ هوائيه اولان حروفڭ، خصوصًا حروفِ قدسيه‌نڭ و قرآنيه‌نڭ خصوصًا أوائلِ سوره‌ده‌كى شفرهٔ‌ِ إلٰهيه‌نڭ

حروفاتى منتظم و نهايتسز حسّاس و زمانسز أمرلرى ديڭلر و ياپار گبى گورونديگندن، ألبته ذرّاتِ هوائيه ده قدسيت نقطه‌سنده أمرِ "كُنْ فَيَكُون"ڭ جلوه‌سنه و إرادهٔ‌ِ أزليه‌نڭ تجلّيسنه مظهر حروفاتڭ مادّى خاصّه‌لرينى و خارقه و مروى فضيلتلرينى تسليم ايتديرر.

ايشته بو سرّه بناءًدر كه: قرآنِ معجز البيانده بعضًا قدرت أثرينى صفتِ إراده و صفتِ كلامدن گلير گبى تعبيراتى، غايت درجه‌ده سرعتِ ايجاد و غايت درجه‌ده إنقيادِ أشيا و مسخّريتِ موجوداتدن باشقه؛ عينِ أمر، قدرت گبى حكم ايدييور ديمكدر. يعنى أمرِ تكوينيدن گلن حروفات، مادّى قوّت حكمنده وجودِ أشياده حكم ايدر. و أمرِ تكوينى عادتا عينِ قدرت، عينِ إراده اولارق تظاهر ايدر. أوت أمر و إراده‌نڭ بو غايت خفى و وجودِ مادّيلرى غايت گيزلى و هوايى عادتا نيم‌معنوى، نيم‌مادّى نوعنده‌كى موجوداتده أمرِ تكوينى عينِ قدرت گبى آثارى گورونويور. بلكه عينِ قدرت اولور. عادتا معنوياتله مادّياتڭ مابيْننده برزخى اولان موجوداته نظرِ دقّتى جلب ايتمك ايچون، قرآنِ معجز البيان

اِنمَّاَ اَمْرُهُ اِذَا اَرَادَ شَيْئًا اَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

فرمان ايدييور.

ايشته أوائلِ سوره‌ده‌كى الم ، طٰس ، حٰم گبى حروفِ قدسيهٔ‌ِ شفريهٔ‌ِ إلٰهيه، هوا ذرّاتى ايچنده، زمانسز مناسباتِ دقيقهٔ‌ِ خفيه تللرينى إهتزازه گتيره‌جك برر دوگوم و برر دوگمه حرفى اولدقلرينى و فرشدن عرشه معنوى تلسز تلفون مخابراتِ قدسيه‌يى ايفا ايتمه‌لرى، او شفرهٔ‌ِ قدسيهٔ‌ِ إلٰهيه‌نڭ شأنندندر و وظيفه‌سيدر و غايت معقولدر.

أوت هوانڭ هر بر ذرّه‌سى و بتون ذرّاتى تلسز تلفون، تلغرافلر گبى أقطارِ عالمده منتشر ذرّه‌لر إمتثال ايتدكلرينى و ألكتريق و سيّالاتِ لطيفه‌يه آخذه و ناقله‌لك وظيفه‌سى گبى، سائر وظائفِ هوائيه‌دن باشقه بر وظيفه‌سنى بر حدسِ قطعى ايله،

بلكه مشاهده ايله بن كندم بادم چيچكلرنده گوردم. آغاجلرڭ روىِ زمينده منتظم بر اوردو حكمنده، هواىِ نسيمينڭ طوقونمسيله، بر آنده عين أمرى او آخذه‌لر حكمنده‌كى ذرّه‌لردن آلديغى وضعيتِ مشهوده‌سى، بڭا ايكى كرّه ايكى درت ايدر درجه‌سنده قطعى بر قناعت ويرمش.

ديمك هوانڭ روىِ زمينده چويك و چالاك بر خدمتكار اولماسى و روىِ زمينده‌كى رحمٰن رحيمڭ مسافرلرينه خدمت ايتديگى گبى، او رحمانڭ أمرلرينى تبليغ ايتمك ايچون بتون ذرّاتى تلسز تلفونڭ آخذه‌لرى گبى أمربر نفر حكمنده، أوامرِ قدسيه‌يى نباتاته و حيواناته تبليغ ايدر. نَفَسلره يلپازه، نفوسه نَفَس، يعنى آبِ حيات اولان قانى تصفيه و نارِ حياتى اولان حرارتِ غريزيه‌يى إشعال وظيفه‌سنى ياپدقدن صوڭره، چيقوب آغزده حروفاتڭ تشكّلنه مدار اولديغى گبى، پك چوق منتظم وظيفه‌لرى أمرِ "كُنْ فَيَكُونُ" ايله إجرا ايدر.

ايشته هوانڭ بو خاصيتنه بناءًدر كه؛ موجوداتِ هوائيه اولان حروفات، قدسيت كسب ايتدكجه يعنى آخذه‌لك وضعيتنى آلدقجه، يعنى قرآن حروفاتى اولديغندن آخذه‌لك وضعيتنى آلديغى و دوگمه‌لر حكمنه گچديگى و سوره‌لرڭ باشلرنده‌كى حروفات داها زياده او مناسباتِ خفيه‌نڭ اوجلرينڭ مركزى عقده‌لرى، دوگوملرى و حسّاس دوگمه‌لرى حكمنده اولديغندن وجودِ هوائيلرى بو خاصيته مالك اولديغى گبى، وجودِ ذهنيه‌لرى دخى، حتّى وجودِ نقشيه‌لرى ده بو خاصيتدن خاصّه‌لرى و حصّه‌لرى وار.

ديمك او حرفلرڭ اوقونماسيله و يازيلماسيله مادّى علاج گبى شفا و باشقه مقصدلر حاصل اولابيلير.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

قُلْ لَوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِكَلِمَاتِ رَبِّى لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمَاتُ رَبِّى وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهِ مَدَدًا

شو آيتِ عظيمه چوق بيوك و چوق عالى و چوق گنيش بر دڭزدر. اونڭ جوهرلرينى بيان ايتمك ايچون قوجه بر جلد كتاب يازمق لازم گلير. اونڭ او قيمتدار جواهرينى باشقه زمانه تعليقًا، شيمديلك يالڭز بر قاچ گون أوّل تخطّرِ حقائق نقطه‌سنده بنم ايچون أهمّيتلى بر زمانم اولان نماز تسبيحاتنده، اوزاقدن اوزاغه فكرڭ نظرينه ايليشن بر نكته‌نڭ شعاعى گوروندى. او زمانده قيد ايده‌مدك، گيتدكجه تباعد ايدييوردى. بتون بتون غائب اولمادن أوّل، او نكته‌نڭ بر جلوه‌سنى آولامق ايچون أطرافنده دائره‌وارى بر قاچ كلمه سويله‌يه‌جگز.

برنجى كلمه:كلامِ أزلى علم، قدرت گبى بر صفتِ إلٰهيه اولديغى جهتله، غيرِ متناهيدر. نهايتسز اولان بر شيئه، دڭزلر مركّب اولسه ألبته بيتيره‌مزلر.

ايكنجى كلمه:بر ذاتڭ وجودينى إحساس ايدن أڭ ظاهر، أڭ قوّتلى أثر، تكلّميدر. بر ذاتڭ كلامنى ايشيتمك، بيڭ دليل قدر وجودينى، بلكه شهود درجه‌سنده إثبات ايتديگى نقطهٔ‌ِ نظرده، بو آيتِ كريمه معناىِ إشاريسيله دييور كه: "ربِّ ذو الجلالڭ وجودينى گوسترن كلامِ إلٰهينڭ عددينى، دڭزلر مركّب اولسه، آغاجلر قلم اولسه، يازسه‌لر، بيتيره‌مزلر. يعنى بر ذاتڭ بويله بر كلامى وجودينه شهود درجه‌سنده دلالت ايتديگنه بدل؛ ذاتِ أحدِ صمده كلامڭ متكلّمه دلالتى و إحساسى گبى حدّ و حسابه گلمه‌ين حدسزدر كه، عموم دڭزلرڭ صويى مركّب اولسه، يازماسنه كفايت ايتمز." ديمكدر.

اوچنجى كلمه:قرآنِ معجز البيان حقائقِ ايمانيه‌يى عموم طبقاتِ بشره درس ويرديگى ايچون، تثبيت و تحقيق و إقناع ايتمك حكمتيله، بر حقيقتى ظاهرًا تكرار ايتديگى ايچون، أهلِ علم و أهلِ كتاب بولونان او زمان علماءِ يهود، پيغمبرِ ذى‌شان عليه الصلاة والسلامڭ امّيلگنه و قلّتِ علمنه غايت حقسز بر تعرّض ايتدكلرينه معنًا بر جوابدر. شويله كه:

آيتِ كريمه دير: "تحقيق و إقناع گبى پك چوق حكمتلر ايچون آيرى آيرى فائده‌لر نقطهٔ‌ِ نظرنده چوق متعدّد نتيجه‌لرى بولونان بر حقيقتى، عمومڭ بِالخاصّه عوامڭ قلبنده يرلشديرمك ايچون، أركانِ ايمانيه گبى هر بر مسئله‌سى بيڭ مسائل قيمتنده و بيڭلر حقائقى تضمّن ايدن مسئله‌لرى، آيرى آيرى معجزانه طرزلرده تكرارينى، حصرِ كلامى و قصورِ ذهنى و سرمايه‌نڭ نقصانيتندن دگلدر. بلكه حدسز، نهايتسز خزينهٔ‌ِ أزليهٔ‌ِ كلامِ إلٰهيدن آلينان و عالمِ غيب حسابنه عالمِ شهادته متوجّه اولوب جنّ، إنس، روح، ملكله قونوشان و هر فردڭ قولاغنده طنين‌أنداز اولان قرآنڭ منبعى بولونان كلامِ أزلينڭ كلماتنى صايمق ايچون دڭزلر مركّب اولسه، ذى‌شعورلر كاتب، نباتاتلر قلم، بلكه ذرّاتلر قلم اوجى اولسه‌لر، ينه بيتيره‌مزلر. چونكه بونلر متناهى، او ايسه نهايتسزدر.

دردنجى كلمه:معلومدر كه، اومولمدق بر شيدن كلامڭ صدورى، كلامى أهمّيتلشديرر؛ كندينى ديڭلتديرييور. خصوصًا جوِّ سما و بلوطلر گبى بيوك جِرملرده تكلّم‌وارى صدالر دخى، أهمّيتله هركسه كندينى ديڭلتديرييور. خصوصًا طاغ جسامتنده بر فونوغرافڭ نغماتى، داها فضله قولاغڭ نظرِ دقّتنى جلب ايدر. خصوصًا سماوات طبقه‌لرينى پلاقلر إتّخاذ ايدوب كُرهٔ‌ِ أرضڭ قفاسنه ايشيتديرمك ايچون صدور ايدن صداىِ سماوئِ قرآنى‌يى، راديو قوّتيله، ذرّاتِ هوائيه حروفاته آخذه و ناقله اولدقلرى گبى، ألبته بو قدسى حروفاتِ قرآنيه‌يه برر آيينه، برر لسان، برر إبره اوجى، برر قولاق حكمنه گچديگنه رمزًا، قرآنِ حكيمڭ حروفاتنڭ نه

درجه أهمّيتلى، قيمتلى، خاصيتلى، حياتدار اولديغنه إشارةً آيت معناىِ إشاريسيله دييور كه: "كلام اللّٰه‌ اولان قرآن او قدر حياتدار و قيمتداردر كه، اونى ديڭله‌ين، ايشيدن قولاقلرڭ عددينى و او قولاقلره گيرن او قدسى كلمه‌لرڭ صاييسنى، بتون دڭزلر مركّب و ملائكه‌لر كاتب و ذرّه‌لر، نطفه‌لر و نباتلر و قيللر قلملر اولسه بيتيره‌مزلر."

أوت بيتيره‌مزلر. چونكه جنابِ حق بشرڭ ضعيف، روحسز كلامنڭ عددينى هواده ميليونلر قدر تكثير ايتسه، ألبته أرض و سماواتڭ پادشاهِ بى‌مثالنڭ أرض و سماواته باقان و أرض و سماواتده عموم ذى‌شعورلره خطاب ايدن كلامنڭ هر بر كلمه‌سى، ذرّاتِ هوائيه عددنجه كلمه‌لر اولور.

بشنجى كلمه:ايكى حرفدر.

برنجى حرف:ناصلكه صفتِ كلامڭ كلمه‌لرى وار. اويله ده، قدرتڭ ده مجسّم كلمه‌لرى وار. علمڭ ده حكمتلى قدرى كلمه‌لرى وار كه، بتون موجوداتدر. خصوصًا ذى‌حياتلر، خصوصًا كوچك مخلوقلر، هر برى برر كلمهٔ‌ِ ربّانيه‌در كه؛ متكلّمِ أزلى‌يه، كلامدن داها قوّتلى بر صورتده إشارت ايدر. و اونلرڭ عددينى، دڭزلر مركّب اولسه بيتيره‌مزلر، ديمك اولديغى معناسنه دخى شو آيت رمزًا باقييور.

ايكنجى حرف:بتون ملائكه‌لره و إنسانلره، حتّى حيوانلره گلن عموم إلهاملر، بر نوع كلامِ إلٰهيدر. بو كلامڭ كلماتى ألبته غيرِ متناهيدر. سلطنتِ مطلقه‌نڭ نهايتسز جنودينڭ متماديًا آلدقلرى إلهام أوامرِ إلٰهيه‌نڭ كلماتى نه درجه چوق و نهايتسز اولديغنى آيت بزه خبر ويرييور ديمكدر.

اَلْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ ٭ لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ

٭ ٭ ٭

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

وَاَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَاْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ

آيتنه دائر غايت أهمّيت كسب ايتمش، مهمّ و متفنّن بر آدم سؤال ايله بعض خواجه‌لرى إلزام ايتديگى بر سؤاله مختصر بر جوابدر.

سؤال:دينيلييور كه: "دمير يردن چيقييور، يوقاريدن اينمييور كه، اَنْزَلْنَا دينيلسين؟ نه‌دن اَخْرَجْنَا ديمه‌مش، ظاهرًا موافق گورولمه‌ين اَنْزَلْنَا ديمش؟"

الجواب:قرآنِ معجز البيان اَنْزَلْنَا كلمه‌سيله، دميرده‌كى عظيم و چوق أهمّيتلى نعمت جهتنى إخطار ايتمك ايچون اَنْزَلْنَا ديمش. چونكه يالڭز دميرڭ ذاتنى نظره ويرمييور كه، "إخراج" ديسين. بلكه نعمتِ عظيمه‌يى و نوعِ بشرڭ دميره نه درجه محتاج اولديغنى إخطار ايچوندر. نعمت جهتى ايسه آشاغيدن يوقارى‌يه چيقمييور كه، بلكه رحمت خزينه‌سندن گلييور. رحمت خزينه‌سى ألبته عالى، يوقارى و معنًا يوكسك مرتبه‌ده‌در. ألبته نعمت يوقاريدن آشاغى‌يه‌در و محتاج اولان بشرڭ مرتبه‌سى آشاغيده‌در. ألبته إنعام، إحتياجڭ مافوقنده‌در. اونڭ ايچون، نعمتڭ رحمتدن بشرڭ إحتياجنه إمداد ايچون گلمه‌سنڭ حق تعبيرى اَنْزَلْنَا در، "إخراج" دگلدر. هم تدريجى إخراجات بشرڭ أليله اولديغى ايچون، "إخراج" كلمه‌سى إحسان جهتنى نظرِ غفلته حسّ ايتديرمز.

أوت، دميرڭ مادّه‌سى مراد اولونسه، مكانِ مادّى إعتباريله إخراجدر. فقط دميرڭ منفعتى و بوراده معناىِ مقصودى اولان "نعمت" ايسه، معنويدر. بو معنا

مادّى مكانه باقمييور، بلكه معنوى مرتبه‌يه باقار. رحمانڭ حدسز مرتبهٔ‌ِ علويتنڭ بر تجلّيسى اولان خزينهٔ‌ِ رحمتدن گلن نعمت، ألبته أڭ يوكسك مقامدن أڭ آشاغى مرتبه‌يه گوندريلييور. حق تعبيرى اَنْزَلْنَا در. بو تعبيرله نوعِ بشره إخطار ايدر كه، دمير أڭ بيوك بر نعمتِ إلٰهيه‌در.

أوت نوعِ بشرڭ بتون صنعتلرينڭ معدنى و ترقّياتنڭ منبعى و قوّتنڭ مدارى دميردر. ايشته بو عظيم نعمتى إخطار ايچون، مقامِ إمتنان و إنعامده، كمالِ حشمتله

وَاَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَاْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ

فرمان ايدييور.

ناصلكه حضرتِ داوده (ع‌س) أڭ مهمّ بر معجزه اولارق وَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ فرمان ايدييور. يعنى، بيوك بر پيغمبره بيوك بر معجزه و پك بيوك بر نعمت اولارق دميرى يوموشاتمسنى گوسترييور.

ثانيًا: يوقارى، آشاغى نسبيدر. كُرهٔ‌ِ أرضڭ مركزينه گوره يوقارى، آشاغى اولويور. حتّى بزه نسبةً آشاغى اولان، آمريقا قطعه‌سنه نظرًا يوقارى اولويور. ديمك مركزدن سطحِ أرض طرفنه گلن مادّه‌لر، سطحِ أرضده اولانلره گوره وضعيتى دگيشير.

قرآنِ معجز البيان إعجاز لسانى ايله إفاده ايدييور كه: دميرڭ او قدر چوق منافعى، او قدر گنيش فوائدى واردر كه؛ إنسانڭ خانه‌سى اولان كُرهٔ‌ِ أرضڭ مخزنندن چيقاريله‌جق عادى بر مادّه دگلدر. و راست گله حاجتده إستعمال ايديلمش فطرى بر معدن دگلدر. بلكه خالقِ كائناتڭ طرفندن رحمت خزينه‌سنده و كائناتڭ بيوك تزگاهنده إظهار ايديلمش بر نعمت اولارق،

رَبُّ السَّمٰوَاتِ وَ الْاَرْضِ

عنوانِ حشمتيله كُرهٔ‌ِ أرض سكنه‌سنڭ حاجاتنه مدار اولمق ايچون دميرى إنزال ايتمش، اينديرمش دييه دميرده‌كى عمومى منفعتى إفاده ايچون؛ گويا دميرڭ

گوكدن گلن رحمت، حرارت و ضيا گبى اويله شموللى فائده‌لرى وار كه، كائنات تزگاهندن گوندريلييور، كُرهٔ‌ِ أرضڭ طار آنبارندن دگل. بلكه كائنات سراينده‌كى بيوك خزينهٔ‌ِ رحمتدن إظهار ايديله‌رك گوندريلوب، كُرهٔ‌ِ أرضڭ آنبارنده يرلشديريلمش؛ او آنباردن عصرلرڭ إحتياجنه نسبةً پارچه پارچه إخراج ايديلييور.

قرآنِ عظيم الشان بو كوچك آنبارده‌كى پارچه پارچه چيقاريلان دميرى، يالڭز "صرف ايتمك" معناسنى إفاده ايتمك ايسته‌مييور. بلكه خزينهٔ‌ِ كبرادن او نعمتِ عظيمه‌يى كُرهٔ‌ِ أرض ايله برابر اينديرديگنى إفاده ايتمك ايچون، يعنى بو كُرهٔ‌ِ أرض خانه‌سنه أڭ لازم شى دميردر كه، خالقِ ذو الجلال گويا كُرهٔ‌ِ أرضى گونشدن آييروب إنسانلر ايچون اينديرديگى زمان، دميرى ده برابر إنزال ايتمش و أكثر إحتياجِ بشر اونڭله تأمين ايديلمشدر. قرآنِ حكيم، "بو دميرله ايشلريڭزى گوريڭز و اونى چيقارمغه چاليشه‌رق إستفاده ايديڭز" دييه، معجزانه فرمان ايدييور.

بو آيتده هم دفعِ أعدايه، هم جلبِ منافعه مدار ايكى نعمت بيان ايدييور. نزولِ قرآندن أوّل دميرله أهمّيتلى منافعِ بشريه تأمين ايديلديگى گورولمش. فقط إستقبالده دميرڭ غايت خارقه و محيّر العقول بر صورتده، دڭزده، هواده و قره‌ده گزه‌رك كُرهٔ‌ِ أرضى مسخّر ايدوب، موت‌آلود بر خارقه قوّتى گوسترديگنى إفاده ايچون، فِيهِ بَاْسٌ شَدِيدٌ كلمه‌سيله، إخبارِ غيبى نوعندن بر لمعهٔ‌ِ إعجاز گوسترييور.

گچمش نكته‌دن بحث ايدركن هُدْهُدِ سليمانى‌دن بحث آچيلدى.إصرارجى و سؤالجى (حاشيه): سؤال ايتمكده چاليشقان و يازمقده تنبللك ايدن رأفتدر. بر قارداشمز هدهدڭ جنابِ حقّى توصيفده

يُخْرِجُ الْخَبْاَ فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ دييه‌رك أڭ مهمّ مقامده، مهمّ أوصافِ إلٰهيه ايچنده، نسبةً خفيف بو وصفڭ ذكرينه سبب نه‌در؟

الجواب:بليغ بر كلامڭ بر مزيتى شودر كه: سويله‌ينڭ زياده مشغول اولديغى صنعتنى، مشغله‌سنى إحساس ايتسين. هُدْهُدِ سليمانى ايسه، صويى آز اولان صحراىِ جزيرة العربده گيزلى صو يرلرينى فراستله كرامت‌وارى كشف ايدن بدوى عريفلرى گبى، نوعِ حيوان و طيورڭ عريفى اولارق سليمان عليه السلامه كنگانلق ايدن و صو بولديروب چيقارتديران مبارك وظيفه‌دار بر قوش اولمقله، كندى صنعتنڭ مقياسجغيله جنابِ حقّڭ سماوات و أرضده‌كى مخفياتى چيقارمقله معبوديتنى و مسجوديتنى إثبات ايتديگنى كندى صنعتجغيله بيلوب إفاده ايدييور.

أوت هُدْهُد پك گوزل گورمش. چونكه طوپراق آلتنده‌كى حدّ و حسابه گلمه‌ين تخملر و چكردكلر، معدنلرڭ مقتضاىِ فطريسى، آشاغيدن يوقارى‌يه چيقمق دگلدر. چونكه أجسامِ ثقيله إختيارسز، روحسز اولديغى ايچون، كندى يوقارى‌يه چيقاماز؛ يوقاريدن كندى كندينه آشاغى دوشه‌بيلير. آشاغيده، خصوصًا طوپراق ثقلتى آلتنده گيزله‌نن بر جسمِ جامد، اوموزنده‌كى آغير يوكى سيلكوب چيقمق، قطعيًا كندى كندينه اولاماز. ديمك بر قدرتِ خارقه ايله چيقاريلييور.

ايشته هُدْهُد، براهينِ معبوديت و مسجوديتڭ أڭ گيزليسنى و أڭ مهمّنى كندى عريفلگيله بيلمش، بولمش. قرآنِ حكيم اونڭ حقّنده‌كى إفاده‌سنه بر إعجاز ويرمشدر.

٭ ٭ ٭

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْاَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ اَزْوَاجٍ يَخْلُقُكُمْ فِى بُطُونِ اُمَّهَاتِكُمْ خَلْقًا مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ فِى ظُلُمَاتٍ ثَلَاثٍ

آيتى وَاَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ آيتنده بيان ايتديگمز نكته‌نڭ عيننى تضمّن ايدوب، هم اونى تأييد ايدييور، هم اونڭله تأيّد ايدييور.

أوت قرآنِ معجز البيان سورهٔ‌ِ زُمَرده

وَخَلَقَ لَكُمْ مِنَ الْاَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ اَزْوَاجٍ

ديمه‌يوب

وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْاَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ اَزْوَاجٍ

ديمه‌سيله إفاده ايدييور كه؛ "سكز نوع حيواناتِ مباركه‌يى سزه خزينهٔ‌ِ رحمتندن، گويا جنّتدن نعمت اولارق اينديرلمش، گوندريلمش." چونكه او مبارك حيوانلر، بتون جهتلريله، بتون بشره نعمت اولديغندن؛ صاچندن بدويلره سيّار خانه‌لر، ألبسه‌لر، أتندن گوزل يمكلر، سوتندن گوزل، لذيذ طعاملر و دريلرندن پابوچلر و سائره، حتّى گوبره‌لرى مزروعاتڭ أرزاقى و إنسانلرڭ محروقاتى حكمنده اولوب، گويا او مبارك حيوانلر تجسّم ايتمش عينِ نعمت و رحمتدرلر.

اونڭ ايچوندر كه، ياغموره "رحمت" نامى ويريلديگى گبى، بو مبارك حيوانلره ده "أنعام" نامى ويريلمش. گويا رحمت تجسّم ايتمش، ياغمور اولمش؛ نعمت ده تجسّم ايتمش، كچى، قويون، اوكوز ايله مانده و دوه شكللرينى آلمش. چندان جسمانى مادّه‌لرى يرده خلق اولونويور؛ فقط نعمتيت صفتى و رحمتيت معناسى، مادّه‌سنه تماميله غلبه ايتديگندن، اَنْزَلْنَا تعبيريله، طوغريدن

طوغرى‌يه بو مبارك حيوانلرى خزينهٔ‌ِ رحمتڭ برر هديه‌سى اولارق، خالقِ رحيم يوكسك مرتبهٔ‌ِ رحمتندن و معنوى، عالى جنّتندن ير يوزينه اينديرمش.

أوت ناصلكه بعضًا بش پاره‌لق بر مادّه‌ده بش ليرالق بر صنعت درج ايديلير. او زمان او شيئڭ مادّه‌سى نظره آلينمييور، صنعت نقطه‌سنده قيمت ويريلييور. سينگڭ كوچوجك مادّه‌سى و ايچنده‌كى پك بيوك صنعتِ ربّانيه گبى... بعضًا بش ليرالق بر مادّه‌ده بش غروشلق بر صنعت بولونور، او وقت حكم مادّه‌نڭدر.

عينًا اونڭ گبى، بعضًا جسمانى بر مادّه‌ده او قدر نعمت و رحمت معناسى بولونور كه، يوز دفعه مادّه‌سندن زياده أهمّيتلى اولويور. عادتا جسمانى مادّه‌سى گيزله‌نير؛ حكم، نعمتيت جهتنه باقار. ايشته دميرڭ پك عظيم منافعى و چوق ثمره‌لرى اونڭ مادّى مادّه‌سنى گيزلديگى گبى؛ مذكور بو مبارك حيوانلرڭ دخى هر جزئنده نعمت بولونماسى، اونلرڭ جسمانى مادّه‌لرينى گويا نعمته قلب ايتديرمش. اونڭ ايچوندر كه، جسمانى مادّه‌لرڭ حكمى نظره آلينمادن، معنوى صفتلرى نظره آلينمش، وَاَنْزَلْنَا ، وَاَنْزَلَ تعبير ايديلمشدر.

أوت وَاَنْزَلْنَا ، وَاَنْزَلَ حقيقت إعتباريله سابق نكته‌يى إفاده ايتدكلرى گبى، بلاغت نقطه‌سنده ده أهمّيتلى بر معنايى معجزانه إفاده ايدييورلر. شويله كه:

دمير غايت سرت فطرتيله و گيزليلگى و درينلگيله برابر، هر يرده حاضر بولونمق و خمور گبى يوموشاتمق خاصيتنى إحسان ايتديگندن، هركس، هر يرده، هر ايشده قولايجه ألده ايتمه‌سنى إفاده ايتمك ايچون اَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ تعبيريله گويا فطرى و سماوى نعمتلر گبى، دمير آلَتلرينى يوقارى بر تزگاهدن اينديروب بشرڭ أللرينه ويريلمش گبى قولايلقله ألده ايديلييور.

هم حيوانات جنسندن، سيورى سينكدن طوت، تا ييلان، عقرب، قورد، آرسلانه قدر إنسانلره ضررلى وضعيتلريله برابر؛ حيواناتڭ مهملرندن اولان قوجه مانده و اوكوز و دوه گبى بيوك مخلوقات غايت درجه مسخّر، مطيع، حتّى ضعيف بر چوجغه دوه يولارينى ويروب إطاعت ايتمك معناسنى إفاده ايچون

وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْاَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ

تعبيريله، گويا بو مبارك حيوانلر دنيا حيوانلرى دگل كه، ايچنده توحّش و ضرر بولونسون. بلكه معنوى بر جنّتڭ حيوانلرى گبى منفعتدار، ضررسزدرلر. يوقاريدن يعنى رحمت خزينه‌سندن اينديريلمشدر، دييه إفاده ايدييور. محتملدر كه، بعض مفسّرلرڭ بو حيوانلر حقّنده "جنّتدن اينديريلمشدر" ديدكلرى، بو معنادن ايلرى گلمشدر.

(حاشيه): بعض مفسّرلر، "مبدألرى سماواتدن گلمشلر" ديمه‌لرندن مرادلرى شودر كه: بو أنعام دينيلن حيواناتڭ بقالرى رزق ايله‌در و رزقلرى اوتدر، اونلرڭ رزقى ده ياغموردر. ياغمور كه آبِ حياتدر و رحمتدر. و رزق ده سماواتدن گلير، وَ فِى السَّمَاءِ رِزْقُكُمْ آيتى بوڭا ده إشارت ايدر. مادام او حيوانلرڭ دوام ايدن متجدّد وجودلرى، سماواتدن گلن ياغمور ايچنده‌در؛ سمادن اينديرلمش معناسنى إفاده ايدن اَنْزَلَ تعبيرى يرنده‌در.

قرآنِ حكيمڭ بر حرفى ايچون بر صحيفه يازيلسه، اوزون اولمش دينيلمه‌ملى. چونكه كلام اللّٰهدر. اونڭ ايچون اَنْزَلَ تعبيرى ايچون ايكى اوچ صحيفه يازيلمقله إسراف ايديلمش اولماز. بعضًا قرآنڭ بر حرفى، بر خزينهٔ‌ِ معنويه‌نڭ آناختارى اولور.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

حقيقتلى بر تسلّى

أسكيشهرده توقيفخانه‌ده رسالهٔ‌ِ نور شاكردلرينه يازيلان فقره‌لردر.

عزيز قارداشلرم!سزڭ ايچون پك چوق متأثّردم، ألم بنى أزييوردى. فقط بڭا إخطار ايديلدى كه؛ قدر و قسمتڭزده برابر بو حپسخانه‌نڭ صوينى ايچمك و أكمگنى يمك واردى. بر أثرِ رحمتِ إلٰهيه و بر جلوهٔ‌ِ عنايتِ ربّانيه اولارق، بو صويى و بو أكمگى برابر ييمه‌مزڭ و ايچمه‌مزڭ أڭ قولايى و أڭ خفيفى و أڭ خيرلى و ثوابليسى و رسالهٔ‌ِ نور شاكردلرينڭ أڭ منفعتلى بر درسخانه‌لرى و أڭ فيضلى بر چلّه‌خانه‌لرى و دشمنلرينه قارشى نه درجه إحتياطلى طاورانمق لازم گلديگنى تعليم ايدن أڭ حسّاس بر إمتحان ميدانى و هر برنده آيرى آيرى گوزل مزيتلرى بولونان بو آرقداشلرڭ بربرينڭ عالى مزيتلرندن و گوزل خصلتلرندن و بربريله تأسيس و تجديدِ اخوّتندن ده إستفاده ايتمك و درس آلمق ايچون أڭ نورلى بر درسخانه، بر تكيه صورتنده گورديگمدن؛ بو وضعيتدن دگل شكوا، بلكه بتون روحمله شكر ايتدم.

أوت، مسلگمز شكردر. و هر شيده بر وجهِ رحمتى، بر جهتِ نعمتى گورمكدر.

عمومڭزك ألملريله متألّم

قارداشڭز

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

بر دستور

رسالهٔ‌ِ نور طلبه‌لرى، رسالهٔ‌ِ نورڭ دائره‌سى خارجنده نور آراماملى و آراماز. أگر آرارسه، رسالهٔ‌ِ نورڭ پنجره‌سندن ايشيق ويرن معنوى گونشه بدل، بر لامبايى بولور، بلكه گونشى غائب ايدر.

هم رسالهٔ‌ِ نورڭ دائره‌سنده‌كى خالص، پك قوّتلى و هر فردينه چوق روحلرى قزانديران و صحابه‌نڭ سرِّ وراثتِ نبوّتله مشربِ اخوّتكارانه‌سنى گوسترن مشربِ خلّت و مسلكِ اخوّت ايسه؛ خارج دائره‌لرده (او پدره و او مرشده اوچ جهتله ضرر ويرمك صورتيله) بر پدرى آرامغه إحتياج بيراقماز. بر تك پدر يرينه پك چوق آغابگى بولديرر. ألبته بيوك قارداشلرڭ متعدّد شفقتلرى، بر پدرڭ شفقتنى هيچه اينديرر. دائره‌يه گيرمه‌دن أوّل بولديغى شيخى، هر فرد او شيخنى، مرشدينى دائره‌ده دخى محافظه ايده‌بيلير. فقط شيخى اولميان، دائره‌يه گيردكدن صوڭره آنجق دائره ايچنده مرشد آرايه‌بيلير.

هم رسالهٔ‌ِ نورڭ ولايتِ كبرا اولان سرِّ وراثتِ نبوّت فيضنى ويرن درسِ حقائق دائره‌سنده‌كى علمِ حقيقت دخى، دائره خارجنده‌كى طريقتلره إحتياج بيراقماز. مگر طريقتى ياڭليش آڭلايوب گوزل رؤيالر، خياللر، نورلره و ذوقلره مبتلا و آخرت فضيلتندن آيرى اولان دنيوى و هوسى ذوقلرى آرزولايان و مرجعيت مقامنى ايسته‌ين نفس‌پرستلر اوله.

بو دنيا دار الخدمتدر. كلفت و مشقّتله اجرت ئولچولور. دار المكافات دگل. اونڭ ايچوندر كه، أهلِ حقيقت كشف و كرامتده‌كى أذواق و أنواره أهمّيت ويرمييورلر. بلكه بعضًا قاچييورلر، سترينى ايسته‌يورلر.

هم رسالهٔ‌ِ نورڭ دائره‌سى چوق گنيشدر، شاكردلرى پك چوقدر. خارجه قاچانلرى آراماز، أهمّيت ويرمز؛ بلكه داها ايچنه آلماز. هر إنسانده بر قلب وار. بر قلب ايسه هم دائره‌ده، هم خارجده اولاماز.

هم خارجده‌كى إرشاده هوسلى ذاتلر، رسالهٔ‌ِ نورڭ شاكردلريله مشغول اولماملى. چونكه اوچ جهتله ضرر گورمه‌لرى محتملدر. تقوا دائره‌سنده‌كى طلبه‌لر إرشاده محتاج اولمادقلرى گبى، خارجده كثرتلى نمازسزلر وار؛ اونلرى بيراقوب بونلرله مشغول اولمق، إرشاد دگلدر. أگر بو شاكردلرى سَورسه، أوّلا دائره ايچنه گيرسين؛ او شاكردلره پدر دگل، بلكه قارداش اولسون، فضيلتى زياده ايسه آغابگلرى اولسون.

هم بو حادثه‌ده گوروندى كه، رسالهٔ‌ِ‌ نوره إنتسابڭ چوق أهمّيتى وار و چوق بهالى دوشدى. و بوڭا بو فيآتى ويرن و او يولده بتون عالمِ إسلام نامنه دينسزلگه قارشى مجاهده وضعيتنى آلان عقلى باشنده بر آدم، او ألماس گبى مسلگنى ترك ايدوب باشقه مسلكلره گيره‌مز.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

أسكيشهر حپسنده يازيلمش بر پارچه

قارداشلرم!

متعدّد دفعه رسالهٔ‌ِ نورڭ شاكردلرينى لايق اولدقلرى طرزده مدافعه ايتمشم. إن شاء اللّٰه‌ محكمه‌ده باغيره‌رق ديرم. هم رسالهٔ‌ِ نورى، هم شاكردلرينڭ قيمتلرينى دنيايه ايشيتديره‌جگم.

يالڭز سزه بونى إخطار ايدرم كه: "بو مدافعه‌مده‌كى قيمتى محافظه ايتمه‌نڭ شرطى، بو حادثه‌ده‌كى آغز يانماسيله رسالهٔ‌ِ نوردن كوسمه‌مك و استادندن طاريلمامق و قارداشلرندن (صيقنتيدن گلن بهانه‌لرله) نفرت ايتمه‌مك و بربرينه قصور بولمامق و إسناد ايتمه‌مكدر."

يالڭز تخطّر ايدرسڭز كه، رسالهٔ‌ِ قدرده إثبات ايتمشز كه: باشه گلن ظلملرده ايكى جهت وار و ايكى حكم واردر: برى، إنسانڭ؛ برى، قدرِ إلٰهينڭ. عين حادثه‌ده إنسان ظلم ايدر، فقط قدر عادلدر، عدالت ايدر. بو مسئله‌مزده إنسانڭ ظلمندن زياده، قدرڭ عدلنى و حكمتِ إلٰهيه‌نڭ سرّينى دوشونملى‌يز.

أوت قدر، رسالهٔ‌ِ نور طلبه‌لرينى بو مجلسه چاغيردى. و مجاهدهٔ‌ِ معنويه إنكشاف ايتمه‌سنڭ حكمتى؛ اونلرى، بو حقيقةً چوق صيقنتيلى اولان مدرسهٔ‌ِ يوسفيه‌يه سَوق ايتدى. إنسان ظلمى و بهانه‌سى بر وسيله اولدى. اونڭ ايچون صاقينڭز، بربريڭزه "بويله ياپمه‌سيدڭ، بن توقيف اولمازدم" ديمه‌يڭز.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

بو پارچه محكمه مدافعاتنڭ بر پارچه‌سيدر.

هر ناصلسه بورايه گيرمش، چيقاريلمامش قالمش.

محكمه‌نڭ رئيس و أعضالرندن أهمّيتلى بر حقّمى طلب ايدرم. شويله كه:

بو مسئله‌ده يالڭز شخصم مدارِ بحث دگل كه، سز بنى تبرئه ايتمكله و حقيقتِ حاله مطّلع اولماڭزله حلّ ايديلمش اولسون.

چونكه أهلِ علم و أهلِ تقوانڭ شخصِ معنويسى بو مسئله‌ده نظرِ ملّتده إتهام آلتنه گيرديگى و حكومته دخى أهلِ تقوا و علمه قارشى بر أمنيتسزلك گلديگى و أهلِ تقوا و أهلِ علم تهلكه‌لى و ضررلى تشبّثلردن ناصل صاقينه‌جغنى بيلمسى لازم اولديغى ايچون؛ بنم مدافعاتمڭ كندم قلمه آلديغم بو صوڭ قسمنى، هر حالده يڭى حروفله مطبعه واسطه‌سيله إنتشارينى ايسترم.

تا كه أهلِ تقوا و أهلِ علم أنتريقه‌لره قاپيلمه‌يوب، ضررلى و تهلكه‌لى تشبّثلره ياناشماسينلر. و شخصِ معنويسى نظرِ ملّتده إتهامدن قورتولسون.

و حكومت دخى أهلِ علم حقّنده أمنيت ايتسين و بو آڭلاشمامازلق اورته‌دن قالقسين. و حكومته و ملّته و وطنه پك چوق ضررلى دوشن بو گبى حادثه‌لر و آڭلاشمامازلقلر داها تكرّر ايتمه‌سين.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

عزيز قارداشلرم!

گوجنمه‌مك شرطيله بو دفعه تقديركارانه دگل، بلكه تنقيدكارانه ايكى كوچك مسئله‌يى بيان ايده‌جگم.

برنجيسى:بن سزلرى و رسالهٔ‌ِ نورى مدافعه ايچون چوق دعوالرده بولوندم. او دعوالرده‌كى شاهدلريمڭ برنجى صنفى سزلرديڭز. حالبوكه إنكاريڭزله هم بنى شاهدسز بيراقديڭز، هم ده حقّمده‌كى إتهامى تقويه ايتديڭز. چونكه سزڭ قاچماڭز و إنكاريڭز، "ديمك بر شى وار كه بونلر ياناشمييورلر" دييه بر فكر ويردى.

هم بن سزلرڭ ناصل تبرئه‌ڭزه چاليشدم. سزدن چولوق و چوجقلرى اولميان قسمى، بنى يالڭز بيراقمه‌مق ايچون مردانه ياناشمق لازمدى. فقط ايش ايشدن گچدى. يڭيدن ياناشمغه لزوم يوق.

ايكنجى مسئله:سجيهٔ‌ِ عاليهٔ‌ِ صحابه‌يى و مشربِ نورانئِ پيغمبرى‌يى بيان ايدن رسالهٔ‌ِ نور دائره‌سنده‌كى فيضه قناعت ايتمه‌يوب، بر قسم قارداشلريمز طريقت هوسيله، استادينڭ و قارداشلرينڭ شخصِ معنويسنڭ رضاسنى و إذننى آلمادن، باشقه يرده او هوسله هم كندينه فائده‌سى اولميه‌رق، هم بزلره هم رسالهٔ‌ِ نوره هم مصيبتزده آرقداشلريمزه رسالهٔ‌ِ نوره گيرمه‌ين رفقامزه ضرر و متعدّد و دقّتله بزى تجسّس ايدن آدملرڭ نظرِ دقّتنى جلبه مدار بر هوسده بولونديلر.

بن كه هر بريڭزى يوز همشهريمه دگيشديرمديگمى رسمًا محكمه‌ده إدّعا ايتدم.

و بنى زيارت ايدنلره قارشى إدّعا ايتمشم كه: رسالهٔ‌ِ نور طلبه‌سنڭ أڭ كوچگنى، خارج بر وليدن داها أهمّيتلى گورديگمى و قله‌اوڭلى على و لطفى گبى گنج و خالص رسالهٔ‌ِ نور طلبه‌لرينى، خارجده‌كى بيوكجه بر ولى‌يه ترجيح ايتديگمى چوق أماره‌لرله بندن آڭلاديغڭز حالده؛ ناصل اولويور كه، منفعتسز بلكه ضررلى بر هوس يولنده، آرقداشلرڭ شخصِ معنويسنڭ معلوم و عالى مقامنى و استاديڭزڭ مسلّم سزه قارشى خيرخواهلغنى دوشونمه‌يوب، خارجده مقامى سزجه مجهول و هم او بيچاره‌يه ضررلى بر صورتده شيخلك طمارينى تحريك ايتمك صورتنده صحبت ايتمك موافق دگلدر.

بو تنقيد حاشا سزڭ عمومڭزه و أكثريڭزه عائد دگل. يالڭز بر ايكى اوچ ذاتڭ قصورلرينه ده دگل، قلبلرينڭ فضله صفوتندن و طريقته زياده هوسلرندندر.

هم إسپارطه‌نڭ أڭ ضعيف طمارى، سببِ إتهاممز اولان طريقتى أڭ قوّتلى سبب گوسترمسى، ظن ايدرم بو معناسز طريقت هوسى سببيت ويرمشدر.

بوراده بو توقيفمزڭ أڭ قوّتلى سببى، بو بعض صافدللرڭ هوسندن و بنمله ده مناسبتلرى طريقت سوسى ويرديگندن تخمين ايدرم. پك چوق رجا ايدرم، بنم بو تنقيدمدن گوجنمه‌يڭز.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

قارداشلرم!

رسالهٔ‌ِ نورى مدافعه و محافظه‌سنده هركس، حتّى بن ده چكيلسه‌م، بش قارداشمزڭ چكيلمه‌ملرى گركدر. بو آرقداشلريمز: حسين اوسته، خليل إبراهيم، رأفت بك، خسرو و حقّى أفنديلردر.

اوچ أوّلكيلرڭ إختيارسز إحتياطسزلغى، ديگر ايكيسنڭ ظاهرى دشمنلرينڭ شخصى غرضلرى يوزندن رسالهٔ‌ِ نوره قارشى چوق فضله ضرر ياپيلمق ايسته‌نيلمسنه گوره، رسالهٔ‌ِ نور أهمّيتلى بر صورتده إشتهار و إنتشار ايتمه‌سى گبى بر نعمتِ عظمايى نتيجه ويرمسه ايدى، بو قدر مغدور و معصوم رسالهٔ‌ِ نور شاكردلرينڭ تألّماتنه سببيت ويردكلرندن طولايى بو قارداشلريمزڭ روحلرى پك چوق صيقيله‌جقدى.

ايشته هركسدن زياده بو بش قارداشمزڭ إحتياط ايدوب يكوجود بولونمالرى لازمدر.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

قارداشلرم!

قلبمه إخطار ايديلدى كه: ناصلكه مثنوئِ شريف، شمسِ قرآندن تظاهر ايدن يدى حقيقتندن بر حقيقتڭ آيينه‌سى اولمش، قدسى بر شرف آلمش؛ مولويلردن باشقه داها چوق أهلِ قلبڭ لا يموت بر مرشدى اولمش.

اويله ده، رسالهٔ‌ِ نور شمسِ قرآنيه‌نڭ ضياسنده‌كى ألوانِ سبعه‌يى و او گونشده‌كى رنك رنك، چشيد چشيد يدى نورى بردن آيينه‌سنده تمثّل ايتديرديگندن، إن شاء اللّٰه‌ يدى جهتله شريف و قدسى و يدى مثنوى قدر أهلِ حقيقته باقى بر رهبر و بر مرشد اولاجق.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

قارداشلرم!

حفيظِ ذو الجلالڭ حفظ و حمايتنه باقڭز كه؛ مسئله‌مز مناسبتيله رسالهٔ‌ِ نورڭ رساله‌لرى عددينه موافق اولارق، يوز يگرمى كسور آدمڭ محرم أوراقلرى ايله إستنطاقده اولدقلرى حالده؛ و أجنبيلرڭ أنتريقه‌لريله و مخالف قوميته‌جيلرڭ دولابلريله موجود و متعدّد جمعيتلرڭ هيچ بريله، رسالهٔ‌ِ نورڭ هيچ بر شاكردينڭ مناسبتدارلغنى گوستره‌جك هيچ بر مادّه بولونمامسى، غايت ظاهر و پارلاق بر حمايهٔ‌ِ ربّانيه و بر محافظهٔ‌ِ إلٰهيه و إمامِ على و غوثِ أعظمڭ رسالهٔ‌ِ نوره عائد كرامتِ غيبيه‌لرينى جدًّا تأييد ايدن بر عنايتِ رحمانيه‌در.

قرق ايكيلك بر طوپ گلّه‌سنى، قرق ايكى معصوم و مظلوم قارداشلريمزڭ درگاهِ إلٰهيه‌يه آچيلان أللريله طورديروب، گرى چويروب، آتانلرڭ باشلرنده معنًا

پاتلاتديردى. بزلره ضررى يالڭز أهمّيتسز و ثوابلى، خفيف بر قاچ ياره بره‌دن باشقه اولمادى. بويله بر سنه‌دن بَرى طولديريلان بر طوپدن، بويله پك آز ضررله قورتولمق خارقه‌در.

بويله پك بيوك بر نعمته قارشى، شكر و سُرور و سَوينجله مقابله ايتمك گركدر. بوندن صوڭره‌كى حياتمز بزه عائد اولاماز؛ چونكه مفسدلرڭ پلاننه گوره، يوزده يوز محو ايدك. ديمك بوندن صوڭره‌كى بو حياتى كنديمزه دگل، بلكه حق و حقيقته وقف ايتمه‌لى‌يز.

شكوا دگل، بلكه دائما شكر ايتديره‌جك هر شيده رحمتڭ ايزينى، يوزينى، ئوزينى گورمگه چاليشملى‌يز.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

قارداشلرمدن رجا ايدرم كه:

صيقنتى ويا روح طارلغندن ويا تيتيزلكدن ويا نفس و شيطانڭ دسيسه‌لرينه قاپيلمقدن ويا شعورسزلقدن، آرقداشلردن صدور ايدن فنا و چركين سوزلريله بربرينه كوسمه‌سينلر و "حيثيتمه طوقوندى" ديمه‌سينلر. بن او فنا سوزلرى كنديمه آلييورم. طماريڭزه طوقونماسين. بيڭ حيثيتم اولسه، قارداشلريمڭ مابيْننده‌كى محبّته و صميميته فدا ايدرم.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

قارداشلرم!

مع التأسّف باشمزه گلن بر شفقت طوقادينى، ايكى اوچ گوندر قطعى بر قناعتله آڭلادم. حتّى أهلِ عصيان حقّنده گلن بر آيتڭ چوق إشاراتندن بر إشارتى بزه باقييور گبى فهم ايتدم. او ده شودر:

فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا... اَخَذْنَاهُمْ

يعنى: اونلره إخطار ايتديگمز درس و نصيحتى اونوتدقلرى و عمل ايتمدكلرى وقت، اونلرى طوتوب مصيبت آلتنه آلدق.

أوت أڭ آخرده سرِّ إخلاصه دائر بر رساله بزه يازديرلدى. الحقّ غايت عالى و نورانى بر دستورِ اخوّت ايدى. و اون بيڭلر قوّتله آنجق مقابله ايديلير حادثه‌لره و مصيبتلره قارشى او سرِّ إخلاص ايله اون آدمله مقاومت ايتديريله‌بيلير بر دستورِ قدسى ايدى. فقط مع التأسّف باشده بن، بز او إخطارِ معنوى ايله عمل ايده‌مدك. بو آيتڭ معناىِ إشاريسيله و اَخَذْنَاهُمْ جفر تاريخيله بيڭ اوچيوز أللى ايكى (١٣٥٢) ايدر. عين تاريخيله طوتديريلدق. بر قسممز شفقت طوقادينه گرفتار اولدق. بر قسممز حقّنده طوقات دگل، بلكه طوقاده معروض اولان قارداشلريمزه مدارِ تسلّى و كنديلرينه مدارِ ثواب و إستفاده اولمق ايچون بو مصيبتڭ ايچنه آليندى.

أوت إختلاطدن منع اولونديغم ايچون، اوچ آيدن بَرى يڭيدن اوچ گوندر بن قارداشلريمڭ داخلى أحوالنه ده مطّلع اولدم. هيچ خاطر و خيالمه گلمز أڭ خالص ظن ايتديگم قارداشلرمده سرِّ إخلاصه منافى حركت وقوعه گلمشدى. اوندن آڭلادم كه؛

فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا... اَخَذْنَاهُمْ

آيتنڭ اوزاقدن اوزاغه بر معناىِ إشاريسى بزه ده باقييور.

أهلِ ضلالت ايچون نازل اولان بو آيت اونلره عذابدر، فقط بزم ايچون تربيهٔ‌ِ نفوس و كفّارة الذنوب و تزييدِ درجات ايچون شفقت طوقاديدر.

بز ألمزده‌كى قيمتدار نعمتِ إلٰهيه‌يى تام تقدير ايتمديگمزدن طوقات ييديگمزه بر دليل شودر كه: أڭ قدسى بر مجاهدهٔ‌ِ معنويه‌يى تضمّن ايدن و سرِّ وراثتِ نبوّتله ولايتِ كبرانڭ فيضنه مظهر و صحابه‌نڭ سرِّ مشربنه مدار اولان رسالهٔ‌ِ نور ايله خدمتِ قدسيهٔ‌ِ قرآنيه‌مزه قناعت ايتمه‌يوب، منفعتى شيمديلك بزه پك آز و بو وضعيتمزه مهمّ ضررى محتمل طريقت هوسنڭ بر قاچ دفعه شدّتله إخطارمله اوڭى آلينماسيدر. يوقسه هم وحدتمزى بوزاجقدى، هم درت ألفڭ تساندى ايله بيڭ يوز اون بردن درت قيمتنه تنزيل ايدن تشتّتِ أفكار و بو غايت آغير حادثه‌يه قارشى قوّتمزى هيچه اينديرن تنافرِ قلوبه اوغرايه‌جقدى.

گلستان صاحبى شيخ سعدئِ شيرازى نقل ايدييور، دير:"بن بر أهلِ قلبى تكيه‌ده، سير و سلوك ايله مشغول ايكن گورمشدم. بر قاچ گون صوڭره اونى طلبه‌لر ايچنده مدرسه‌‌ده گوردم. "نه ايچون او فيضلى تكيه‌يى ترك ايدوب بو مدرسه‌يه گلدڭ؟" ديدم. او ديدى كه: "اوراده يالڭز هركس كندى نفسنى (أگر موفّق اولورسه) قورتاره‌بيلير. بوراده ايسه بو عالى‌همّت شخصلر، كنديلريله برابر چوقلرينى قورتارمغه چاليشييورلر. علوِّ جناب، علوِّ همّت بونلرده‌در. فضيلت و همّت بونلرده‌در. اونڭ ايچون بورايه گلدم." شيخ سعدى بو واقعه‌يى، قيصه‌جه خلاصه‌سنى گلستاننده يازمشدر.

عجبا طلبه‌لرڭ نَصَرَ نَصَرُوا نَصَرَتْ گبى صرف و نحوڭ كوچوجك مسئله‌لرى، تكيه‌لرده‌كى وردلره راجح گليرسه.. رسالهٔ‌ِ نورڭ

اٰمَنْتُ بِاللّٰهِ وَ مَلٰئِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ وَبِالْيَوْمِ اْلٰاخِرِ

ده‌كى حقائقِ قدسيهٔ‌ِ ايمانيه‌يى أڭ قطعى

و واضح بر صورتده درس ويروب، أڭ معنّد زنديقلرى و أڭ متمرّد فيلسوفلرى صوصديروب درس ويرركن؛ اونى بيراقوب، ياخود سكته‌يه اوغراتوب وياخود قناعت ايتمه‌يوب، طريقت هوسيله، رسالهٔ‌ِ نوردن إذن آلميه‌رق، قپانمش خانگاهلره گيرمك نه درجه ياڭليش اولديغنى و بزى بو شفقت طوقادينه نه درجه إستحقاق كسب ايتديگمزى گوسترييور.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

تنبيه

ايكى كوچك حكايه:

برنجيسى:بوندن اونبش سنه أوّل روسيه‌نڭ شمالنده أسير اولديغم زمان طقسان أسير ضابطلريمزله برابر بيوك بر فابريقه قوغوشنده بولونويوردق. صيقنتى و روح طارلغندن چوق مناقشه‌لر، گورولتيلر اولويوردى. عمومڭ بڭا قارشى زياده حرمتلرى اولديغندن تسكين ايدييوردم. صوڭره، سكونتى محافظه ايچون درت بش ضابطى تعيين ايتدم. و ديدم: "هانگى كوشه‌ده بر گورولتى ايشيتديڭز، همان يتيشڭز. هانگى طرف حقسز ايسه اوڭا يارديم ايديڭز." حقيقةً بو تدبير ايله گورولتينڭ اوڭى آليندى.

بندن صورولدى: "نه ايچون حقسزه يارديم ايديڭز دييورسڭ؟"

جوابًا او زمان ديمشدم كه: "حقسز إنصافسزدر. بر درهم منفعتنى، قرق درهم إستراحتِ عموميه ايچون بيراقماز. حقلى آدم ايسه إنصافلى اولور. بر درهم حقّنى،

سكونتِ عموميه‌ده‌كى قرق درهم آرقداشنڭ منفعتنه فدا ايدر، بيراقير. گورولتى قالقار، سكونت إعاده ايديلير. بو قوغوشده‌كى طقسان ذات إستراحت ايدر. أگر حقلى‌يه معاونت ايديلسه، گورولتى داها زياده‌لشه‌جك. بو نوع حياتِ إجتماعيه‌ده منفعتِ عموميه‌نڭ أهمّيتى نظره آلينير."

ايشته أى قارداشلرم! بو حياتڭ، بو إجتماعمزده "بو قارداشم بڭا حقسزلق ايتدى دييه كوسدم" ديمه‌يڭز. بو پك خطادر. او آرقداشڭ سڭا بر درهم ضرر ويرمش ايسه، سن كوسمكله قرق درهم بزلره ضرر ويرييورسڭ. بلكه قرق ليرا رسالهٔ‌ِ نوره ضرر ويرمك محتملدر. فقط ِللّٰه‌ الحمد پك حقلى و قوّتلى مدافعاتمز، آرقداشلرڭ مكرّر إستجوابه گيتمه‌لرينك اوڭنى آلديغندن، فسادڭ اوڭى آليندى. يوقسه بربرندن كوسمش قارداشلر، بر سينك قنادى قدر كوچك بر چوپڭ گوزه گيرمه‌سى گبى وياخود بر قيغلجيمڭ باروته دوشمه‌سى گبى، آز بر غرضله بيوك بر ضرر ويره‌بيليردى.

ايكنجى حكايه:بر وقت إختيار بر قادينڭ سكز اوغلى وارمش. هر بريسنه موجود سكز أكمكدن برر أكمك ويردى، كندينه قالمادى. صوڭره هر بريسى أكمگنڭ ياريسنى اوڭا ويردى. اونڭ أكمگى درت اولدى، اوته‌كيلر يارى‌يه ايندى.

قارداشلرم! بن ده قرقڭزڭ هر برينڭ مصيبت حصّه‌سنڭ معنوى ألمنڭ ياريسنى كندمده حسّ ايدييورم. كندى شخصمه عائد ألمى آلديرمييورم. بر گون فضله مضطر بولوندم. "عجبا خطامڭ جزاسى ميدر چكييورم" دييه گچمش حالتى تدقيق ايتدم. گوردم كه، بو مصيبتى قايناتمغه و تحريك ايتمگه هيچ بر جهتده مداخله‌م اولماديغنى و بِالعكس قاچمق ايچون ممكن تدبيرلرى إستعمال ايدييوردم. ديمك بو بر قضاىِ إلٰهيدر. و بِالإلتزام بر سنه‌دن بَرى مفسدلرڭ طرفندن

عليهمزه إحضار ايديلييوردى. قاچنمق قابل دگلدى. على كلّ حال باشمزه گچيره‌جك ايديلر. جنابِ حقّه يوز بيڭ شكر كه، مصيبتى يوزدن بره اينديردى.

ايشته بو حقيقته بناءً، "سنڭ يوزڭدن بو بلايى چكدك" دييه منّت ايتمه‌يڭز. بلكه بنى حلال ايديڭز و بڭا دعا ايديڭز. هم بربريڭزى تنقيد ايتمه‌يڭز. ديمه‌يڭز كه: "سن بويله ياپمسه ايدڭ، بويله اولميه‌جقدى." مثلا، بر قارداشمز ايكى اوچ إمضا صاحبنى سويله‌مسيله، مفسدلرڭ پك چوق ذاتلرى بلايه آتمق ايچون دوشوندكلرى پلانى كوچولتوب، چوقلرينى قورتارمش. دگل ضرر، بلكه بيوك منفعت اولمش. چوق معصوملرڭ بو بلادن قورتولمسنه بر وسيله اولدى.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

(بو پارچه چوق قيمتليدر. تا ايكنجى نكته‌يه قدر هركسه فائده‌سى وار.)

أسكيشهر حپسخانه‌سنده، سوءِ أخلاقدن دگل، بلكه صيقنتيدن گلن ناخوش بعض حاللر مناسبتيله، أخلاقه دائر بر نكته ايله، مشهور بر آيتڭ مستور قالمش بر نكته‌سنه دائردر.

برنجى نكته:جنابِ حق كمالِ كرمندن و مرحمتندن و عدالتندن، اييلك ايچنده معجّل بر مكافات و فنالقلر ايچنده معجّل بر مجازات درج ايتمشدر. حسناتڭ ايچنده، آخرتڭ ثوابنى آڭديره‌جق معنوى لذّتلر، سيّئاتڭ ايچنده، آخرتڭ عذابنى إحساس ايده‌جك معنوى جزالر درج ايتمش.

مثلا: مؤمنلر مابيْننده محبّت، أهلِ ايمان ايچون گوزل بر حسنه‌در. او حسنه ايچنده، آخرتڭ مادّى ثوابنى آڭديره‌جق معنوى بر لذّت، بر ذوق، بر إنشراحِ قلب درج ايديلمشدر. هركس قلبنه مراجعت ايتسه بو ذوقى حسّ ايدر.

مثلا: مؤمنلر مابيْننده خصومت و عداوت بر سيّئه‌در. او سيّئه ايچنده قلب و روحى صيقنتيلرله بوغاجق بر عذابِ وجدانى‌يى، عالى‌جناب روحلره حسّ ايتديرر. بن كندم بلكه يوز دفعه‌دن فضله تجربه ايتمشم كه؛ بر مؤمن قارداشه عداوتم وقتنده، او عداوتدن اويله بر عذاب چكييوردم، شبهه بيراقمييوردى كه، بو سيّئه‌مه معجّل بر جزادر، چكديريلييور.

مثلا: حرمته لايق ذاتلره حرمت و مرحمته لايق اولانلره مرحمت و خدمت بر حسنه‌در، بر اييلكدر. بو اييلكده ثوابِ اُخروى‌يى إحساس ايدر درجه‌ده اويله بر ذوق، لذّت واردر كه؛ حياتنى فدا ايتمك درجه‌سنه او حرمتى، او مرحمتى ايلرى گوتورور. والده‌نڭ چوجغه مرحمتنده‌كى شفقت واسطه‌سيله قزانديغى ذوق و مكافات ايچون، حياتنى او مرحمت يولنده فدا ايدر درجه‌يه گيدر. ياوروسنى قورتارمق ايچون آرسلانه صالديران بر طاووق، حيوانات ملّتنده بو حقيقته بر مثالدر. ديمك، مرحمت و حرمتده معجّل بر مكافات وار؛ عالى‌همّت و عالى‌جناب إنسانلر اونلرى حسّ ايدر كه، قهرمانانه بر وضعيت آلييورلر.

هم مثلا: حرص و إسرافده اويله بر جزا وار كه؛ شكوالى، مراقلى، معنوى و قلبى بر جزا إنسانى سرسم ايدر. و حسد و قيصقانجلقده اويله بر معجّل جزا وار كه، او حسد، حسد ايدنى ياقار. هم توكّل و قناعتده اويله بر مكافات وار كه، او لذّتلى معجّل ثواب، فقر و حاجتڭ بلاسنى و ألمنى إزاله ايدر.

هم مثلا: غرور و كبرده اويله بر آغير يوك وار كه؛ مغرور آدم هركسدن حرمت

ايستر و او ايسته‌مك سببيله إستثقال گورديگندن دائمى عذاب چكر. أوت حرمت ويريلير، ايسته‌نيلمز.

هم مثلا: تواضعده و تركِ أنانيتده اويله لذّتلى بر مكافات وار كه؛ آغير بر يوكدن و كندينى صوغوق بگنديرمكدن قورتارير.

هم مثلا: سوءِ ظن و سوءِ تأويلده، بو دنياده معجّل بر جزا وار. مَنْ دَقَّ دُقَّ قاعده‌سيله، سوءِ ظن ايدن، سوءِ ظنّه معروض اولور. مؤمن قارداشنڭ حركاتنى سوءِ تأويل ايدنلرڭ حركاتى، ياقين بر زمانده سوءِ تأويله اوغرار، جزاسنى چكر.

و هكذا بتون أخلاقِ حسنه و سيّئه، بو مقياسه گوره ئولچولملى. بن رحمتِ إلٰهيه‌دن اُميد ايدرم كه؛ رسالهٔ‌ِ نوردن بو زمانده تظاهر ايدن معنوى إعجازِ قرآنى‌يى ذوق ايدن ذاتلر، بو معنوى أذواقى حسّ ايدرلر؛ سوءِ أخلاقه مبتلا اولميه‌جقلر، إن شاء اللّٰه‌.

ايكنجى نكته:

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا لِيَعْبُدُونِ مَا اُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ وَمَا اُرِيدُ اَنْ يُطْعِمُونِ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ

شو آيتِ كريمه‌نڭ ظاهر معناسى چوق تفسيرلرڭ بياننه گوره يوكسك إعجازِ قرآنى‌يى گوسترمديگندن، چوق زمان ذهنمه ايليشييوردى. قرآنڭ فيضندن گلن غايت گوزل و يوكسك معنالرندن اوچ وجهنى إجمالًا بيان ايده‌جگز.

برنجيسى:جنابِ حق، رسولنه عائد اولابيله‌جك بعض حاللرى، رسولنى تكريم و تشريف نقطه‌سنده بعضًا كندينه إسناد ايدر.

ايشته بوراده ده: "رسولم سزه وظيفهٔ‌ِ رسالت و تبليغِ عبوديت خدمتنه مقابل سزدن بر أجر و اجرت و مكافات، بر إطعام ايسته‌مز." معناسنده، "بن سزى

عبادت ايچون خلق ايتميشم؛ بڭا رزق ويرمك و إطعام ايتمك ايچون دگل." مئالنده‌كى آيت، رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامه عائد إطعام و إرزاقى مراد ايتمك گركدر. يوقسه غايت بديهى بر معلومى إعلام قبيلندن اولور؛ إعجازِ قرآنڭ بلاغتنه اويغون گلمز.

ايكنجى وجه:إنسان رزقه چوق مبتلا اولديغى ايچون، رزقه چاليشمق بهانه‌سى، عبوديته مانع توهّم ايدوب، كندينه بر عذر بولمامق ايچون آيتِ كريمه دييور كه: "سز عبوديت ايچون خلق اولونمشسڭز. نتيجهٔ‌ِ خلقتڭز عبوديتدر. رزقه چاليشمق، أمرِ إلٰهى نقطه‌سنده بر نوع عبوديتدر. بنم مخلوقاتم و رزقلرينى درعهده ايتديگم نفسلريڭز و عيالڭز و حيواناتڭزڭ رزقنى تدارك ايتمك، عادتا بڭا عائد رزق و إطعامى إحضار ايتمك ايچون ياراديلمامشسڭز. چونكه رزّاق بنم. سزڭ متعلّقاتڭز اولان عباديمڭ رزقنى بن ويرييورم. سز بونى بهانه ايدوب، عبوديتى ترك ايتمه‌يڭز!"

أگر بو معنا اولمازسه جنابِ حقّه رزق ويرمك و إطعام ايتمك محاليتى بديهى و معلوم اولديغندن، إعلامِ معلوم قبيلندن اولور. علمِ بلاغتده بر قاعدهٔ‌ِ مقرّره‌در كه: بر كلامڭ معناسى معلوم و بديهى ايسه، او معنا مراد دگل، اونڭ بر لازمى، بر تابعى مراددر. مثلا، سن بريسنه ديسه‌ڭ: "سن حافظسڭ." او، معلومڭى إعلام قبيلندن اولور. ديمك مقصود معناسى بودر كه: "بن سنڭ حافظ اولديغڭى بيلييورم." بيلديگمى بيلمديگى ايچون اوڭا بيلديرييورم.

ايشته بو قاعده‌يه بناءً، آيت جنابِ حقّه رزق ويرمگى و إطعام ايتمگى نفى ايتمكدن كنايه اولان معنا شودر: "بڭا عائد اولوب و رزقلرينى تعهّد ايتديگم مخلوقاتمه رزق يتيشديرمك ايچون خلق اولنمه‌مشسڭز. بلكه أصل وظيفه‌ڭز عبوديتدر. أوامريمه گوره رزقه چابالامق ده بر نوع عبادتدر."

اوچنجى وجه:سورهٔ‌ِ إخلاصده ناصلكه لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ ظاهر معناسى معلوم و بديهى اولديغندن، او معنانڭ بر لازمى مراددر. يعنى: "والده و ولدى بولونانلر، إلٰه اولامازلر." معناسنده و حضرتِ عيسى (ع‌س) و عزير (ع‌س) و ملائكه و نجوملرڭ و غيرِ حق معبودلرڭ الوهيتلرينى نفى ايتمك قصديله، أزلى و أبدى معناسنده جنابِ حقّڭ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ غايت بديهى و معلوم حكم ايتديگى گبى، عينًا اونڭ گبى، بو مثالمزده ده "رزق و إطعام قابليتى اولان أشيا، إلٰه و معبود اولامازلر" معناسنده، معبوديڭز اولان رزّاقِ ذو الجلال سزدن كندينه رزق ايسته‌مز و سز اونى إطعام ايچون ياراديلمامشسڭز مئالنده‌كى آيت؛ رزقه محتاج و إطعام ايديلن موجودات، معبوديته لايق دگللر، ديمكدر.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

اَوْ هُمْ قَائِلُونَ

رأفت، اَوْ هُمْ قَائِلُونَ آيتِ جليله‌سنده‌كى قَائِلُونَ كلمه‌سنڭ معناسنى مراق ايدوب صورماسى مناسبتيله و حپسده صباح نمازندن صوڭره سائرلر گبى ياتماسندن گلن رخاوت طولاييسيله، ألماس گبى قلمنى عطالته اوغراتمامق ايچون يازيلمشدر. اويقو اوچ نوعدر:

برنجيسى:غيلوله‌در كه، فجردن صوڭره تا وقتِ كراهت بيتنجه‌يه قدردر. بو اويقو، رزقڭ نقصانيتنه و بركتسزلگنه حديثجه سببيت ويرديگى ايچون، خلافِ سنّتدر. چونكه رزق ايچون سعى ايتمه‌نڭ مقدّماتنى إحضار ايتمه‌نڭ أڭ مناسب زمانى، سرينلك وقتيدر. بو وقت گچدكدن صوڭره بر رخاوت عارض اولور. او گونكى سعيه و طولاييسيله ده رزقه ضرر ويرديگى گبى، بركتسزلگه ده سببيت ويرديگى، چوق تجربه‌لرله ثابت اولمشدر.

ايكنجيسى:فيلوله‌در كه، ايكندى نمازندن صوڭره مغربه قدردر. بو اويقو عمرڭ نقصانيتنه، يعنى اويقودن گلن سرسملك جهتيله او گونكى عمرى نوم‌آلود، يارى اويقو، قيصه‌جق بر شكل آلديغندن مادّى بر نقصانيت گوسترديگى گبى؛ معنوى جهتيله ده او گون حياتنڭ مادّى و معنوى نتيجه‌سى أكثريا ايكنديدن صوڭره تظاهر ايتديگندن، او وقتى اويقو ايله گچيرمك، او نتيجه‌يى گورمه‌مك حكمنه گچديگندن، گويا او گونى ياشامامش گبى اولويور.

اوچنجيسى:قيلوله‌در كه، بو اويقو سنّتِ سنيه‌در. ضُحٰى وقتندن، اوگله‌دن برآز صوڭره‌يه قدردر. بو اويقو، گيجه قيامنه سببيت ويرديگى ايچون سنّت اولمقله برابر، جزيرة العربده وقت الظهر دينيلن شدّتِ حرارت زماننده بر تعطيلِ أشغال، عادتِ قَوميه و محيطيه اولديغندن، او سنّتِ سنيه‌يى داها زياده قوّتلنديرمشدر. بو اويقو، هم عمرى، هم رزقى تزييده مداردر. چونكه ياريم ساعت قيلوله، ايكى ساعت گيجه اويقوسنه معادل گلير. ديمك عمرينه هر گون بر بچق ساعت علاوه ايدييور. رزق ايچون چاليشمق مدّتنه، ينه بر بچق ساعتى ئولومڭ قارداشى اولان اويقونڭ ألندن قورتاروب ياشاتييور و چاليشمق زماننه علاوه ايدييور.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

"بو ده گوزلدر"

اَلْفُ اَلْفِ صَلَاةٍ وَ اَلْفُ اَلْفِ سَلَامٍ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللّٰهِ

جمله‌سى، نماز تسبيحاتنده اوقونوركن إنكشاف ايدن لطيف بر نكته‌يى اوزاقدن اوزاغه گوردم. تمامنى طوتامدم، فقط إشارت نوعندن بر ايكى جمله‌سنى سويله‌يه‌جگم.

گوردم كه: گيجه عالمى، دنيانڭ يڭى آچيلمش بر منزلى گبيدر. ياتسو نمازنده او عالمه گيردم. خيالڭ فوق العاده إنبساطندن و ماهيتِ إنسانيه‌نڭ بتون دنيا ايله علاقه‌دارلغندن، قوجه دنيايى او گيجه‌ده بر منزل گبى گوردم. ذى‌حياتلر و إنسانلر او درجه كوچولديلر، گورونميه‌جك درجه‌ده كوچولديلر. يالڭز او منزلى شنلنديرن و انسيتلنديرن و نورلانديران تك شخصيتِ معنويهٔ‌ِ محمّديه‌يى (ع‌ص‌م) خيالًا مشاهده ايتدم.

بر آدم يڭى بر منزله گيرديگى زمان، منزلده‌كى ذاتلره سلام ايتديگى گبى، "بيڭلر سلام

(حاشيه): ذاتِ أحمديه‌يه (ع‌ص‌م) گلن رحمت، عموم اُمّتڭ أبدى زمانده‌كى إحتياجاتنه باقييور. اونڭ ايچون غيرِ متناهى صلاة يرنده‌در. عجبا، دنيا گبى قوجه، بيوك و غفلتله قراڭلقلى، وحشتلى و خالى بر خانه‌يه بريسى گيرسه؛ نه قدر تدهّش، توحّش، تلاش ايدر؛ و بردن او خانه‌يى تنوير ايده‌رك أنيس، مونس، حبيب، محبوب بر ياورِ أكرم صدرده گورونوب، او خانه‌نڭ مالكِ رحيمِ كريمنى او خانه‌نڭ هر أشياسيله تعريف ايدوب طانيتديرسه نه قدر سَوينج، اُنسيت، سُرور، ايشيق، فرح ويرديگنى قياس ايديڭز. ذاتِ رسالتده‌كى صلواتڭ قيمتنى و لذّتنى تقدير ايديڭز!

سڭا يا رسول اللّٰه‌!" ديمگه بر آرزويى ايچمده جوشار بولدم. گويا بتون إنس و جنّڭ عددنجه سلام ايدييورم، يعنى سڭا تجديدِ بيعت، مأموريتنى قبول و گتيرديگڭ قانونلرينه إطاعت و أوامرينه تسليم و تعرّضمزدن سلامت بولاجغنى سلام ايله إفاده ايدوب؛ بنم دنيامڭ أجزالرى، ذى‌شعور

مخلوقلرى اولان عموم جنّ و إنسى قونوشديروب، هر بررلرينڭ نامنه بر سلامى، مذكور معنالرله تقديم ايتدم.

هم او گتيرديگى نور و هديه ايله، بنم بو دنيامى تنوير ايتديگى گبى، هركسڭ بو دنياده‌كى دنيالرينى تنوير ايدييور، نعمتلنديرييور دييه، او هديه‌سنه شاكرانه بر مقابله نوعندن "بيڭلر صلوات سڭا اينسين!" ديدم. يعنى سنڭ بو اييلگڭه قارشى بز مقابله ايده‌مييورز، بلكه خالقمزڭ خزينهٔ‌ِ رحمتندن گلن و سماوات أهلنڭ عددنجه رحمتلر سڭا گلمه‌سنى نياز ايله شكرانمزى إظهار ايدييورز، معناسنى خيالًا حسّ ايتدم.

او ذاتِ أحمديه (ع‌ص‌م) عبوديتى جهتيله (خلقدن حقّه توجّهى حسبيله) رحمت معناسنده‌كى صلاتى ايستر. رسالتى جهتيله (حقدن خلقه ايلچيلگى حيثيتيله) سلام ايستر. ناصلكه جنّ و إنس عددنجه سلامه لايق و جنّ و إنس عددنجه عمومى تجديدِ بيعتى تقديم ايدييورز. اويله ده، سماوات أهلى عددنجه، خزينهٔ‌ِ رحمتدن هر برينڭ نامنه بر صلاته لايقدر. چونكه گتيرديگى نور ايله هر بر شيئڭ كمالى گورونور و هر بر موجودڭ قيمتى تظاهر ايدر و هر بر مخلوقڭ وظيفهٔ‌ِ ربّانيه‌سى مشاهده اولونور و هر بر مصنوعده‌كى مقاصدِ إلٰهيه تجلّى ايدر. اونڭ ايچون هر بر شى، لسانِ حال ايله اولديغى گبى، لسانِ قالى ده اولسه ايدى،

اَلصَّلَاةُ وَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللّٰه‌

دييه‌جكلرى قطعى اولديغندن بز عموم اونلرڭ نامنه

اَلْفُ اَلْفِ صَلَاةٍ وَ اَلْفُ اَلْفِ سَلَامٍ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللّٰهِ بِعَدَدِ اْلجِنِّ وَ الْاِنْسِ وَ بِعَدَدِ اْلمَلَكِ وَ النُّجُومِ

معنًا ديرز.

فَيَكْفِيكَ اَنَّ اللّٰهَ صَلّٰى بِنَفْسِهِ وَ اَمْلَاكَهُ صَلَّتْ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَتْ

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

عزيز قارداشم!

وحدت الوجوده دائر بر پارچه ايضاحات ايسته‌يورسڭز. بو مسئله‌يه دائر اوتوز برنجى مكتوبڭ بر لمعه‌سنده، حضرتِ محيى الدينڭ بو مسئله‌ده‌كى فكرينه قارشى غايت قوّتلى و ايضاحلى بر جواب واردر. شيمديلك بو قدر ديرز كه:

بو مسئلهٔ‌ِ وحدت الوجودى شيمديكى إنسانلره تلقين ايتمك، جدّى ضرر ويرر. ناصلكه تشبيهات و تمثيللر، خواصّڭ ألندن عوامڭ ألنه و علمڭ ألندن جهلڭ ألنه گيرسه، حقيقت تلقّى ايديلير.

(حاشيه): ناصلكه ايكى ملائكه، تشبيهڭ سرّى مناسبتيله ثَوْر و حوت تسميه ايديلن، عوامجه قوجه بر اوكوز و قوجه بر باليق تلقّى ايديلمشدر.

اويله ده وحدت الوجود مسئله‌سى گبى حقائقِ علويه، أهلِ غفلت و أسباب ايچنه طالان عواملره گيرسه، طبيعت تلقّى ايديلير و اوچ مهمّ ضرر ويرر:

برنجيسى:وحدت الوجودڭ مشربى، جنابِ حق حسابنه كائناتى عادتا إنكار ايتمك ايكن، عوامه گيردكجه؛ غافل عواملره، خصوصًا مادّيون فكرلريله آلوده اولان فكرلره گيردكجه، كائنات و مادّيات حسابنه الوهيتى إنكار يولنه گيدر.

ايكنجيسى:وحدت الوجود مشربى، ماسواىِ إلٰهينڭ ربوبيتنى او درجه شدّتله ردّ ايدر كه، ماسوايى إنكار و ايكيلگى رفع ايدييور. دگل نفوسِ أمّاره‌نڭ، بلكه هر بر شيئڭ مستقل وجودينى گورمه‌مك ايكن، بو زمانده فكرِ طبيعتڭ إستيلاسيله و غرور و أنانيتڭ نفسِ أمّاره‌يى شيشيرمسيله و آخرتى و خالقى بر درجه اونوتمق جهتيله بعض نفوسِ أمّاره كوچك برر فرعون، عادتا نفسنى معبود إتّخاذ

ايتمك إستعدادنده بولونان إنسانلره وحدت الوجودى تلقين ايتمك، نفسِ أمّاره‌يى "اَلْعِيَاذُ بِاللّٰه‌" اويله شيمارتير كه، أله آووجه صيغماز.

اوچنجيسى:تغيّر، تبدّل، تجزّى، تحيّزدن مقدّس، منزّه، مبرّا، معلّى اولان ذاتِ ذو الجلالڭ وجوبِ وجودينه و تقدّس و تنزّهنه موافق دوشمه‌ين تصوّراته سببيت ويرر و تلقيناتِ باطله‌يه مدار اولور. أوت وحدت الوجوددن بحث ايدن؛ فكرًا ثرادن ثريّايه چيقه‌رق، كائناتى آرقه‌سنده بيراقوب نظرينى عرشِ أعلايه ديكن، إستغراقى بر صورتده كائناتى معدوم صايوب هر شيئى طوغريدن طوغرى‌يه قوّتِ ايمان ايله واحدِ أحددن گوره‌بيلير. يوقسه كائناتڭ آرقه‌سنده طوروب كائناته باقان و اوڭنده أسبابى گورن و فرشدن نظر ايدن، ألبته أسباب ايچنده بوغولوب، طبيعت باتاقلغنه دوشمك إحتمالى وار. فكرًا عرشه چيقان، جلال الدينِ رومى گبى دييه‌بيلير: "قولاغنى آچ! هركسدن ايشيتديگڭ سوزلرى، فطرى فونوغرافلر گبى جنابِ حقدن ايشيده‌بيليرسڭ." يوقسه، جلال الدين گبى بو درجه يوكسگه چيقاميان و فرشدن عرشه قدر موجوداتى آيينه شكلنده گورمه‌ين آدمه، "قولاق وير، هركسدن كلام اللّٰهى ايشيديرسڭ" ديسه‌ڭ، معنًا عرشدن فرشه سقوط ايدر گبى، خلافِ حقيقت تصوّراتِ باطله‌يه گرفتار اولور!..

قُلِ اللّٰهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِى خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ ٭ مَا للِتُّرَابِ وَ لِرَبِّ الْاَرْبَابِ

سُبْحَانَ مَنْ تَقَدَّسَ عَنِ الْاَشْبَاهِ ذَاتُهُ وَتَنَزَّهَتْ عَنْ مُشَابَهَةِ الْاَمْثَالِ صِفَاتُهُ وَشَهِدَ عَلٰى رُبُوبِيَّتِهِ اٰيَاتُهُ جَلَّ جَلَالُهُ وَلَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

بر سؤاله جواب

مصطفى صبرى ايله موسى بكوفڭ أفكارلرينى موازنه ايتمك ايچون وقتم مساعد دگلدر. يالڭز بو قدر ديرم كه: "بريسى إفراط ايتمش، ديگرى تفريط ايدييور."

مصطفى صبرى گرچه مدافعاتنده موسى بكوفه نسبةً حقليدر، فقط محيى الدين گبى علومِ إسلاميه‌نڭ بر معجزه‌سى بولونان بر ذاتى تزييفده حقسزدر. أوت محيى الدين، كنديسى هادى و مقبولدر. فقط هر كتابنده مُهْدى و مرشد اولامييور. حقائقده چوق زمان ميزانسز گيتديگندن، قواعدِ أهلِ سنّته مخالفت ايدييور. و بعض كلاملرى، ظاهرى ضلالت إفاده ايدييور فقط كنديسى ضلالتدن مبرّادر. بعضًا كلام كفر گورونور، فقط صاحبى كافر اولاماز. مصطفى صبرى بو نقطه‌لرى نظره آلمامش. قواعدِ أهلِ سنّته تعصّب جهتيله بعض نقطه‌لرده تفريط ايتمش.

موسى بكوف ايسه، زياده تجدّده طرفدار و عصريلگه مماشاتكار أفكاريله چوق ياڭليش گيدييور. بعض حقائقِ إسلاميه‌يى ياڭليش تأويللر ايله تحريف ايدييور. أبو العلاءِ مَعَرّى گبى مردود بر آدمى، محقّقينلرڭ فوقنده طوتديغندن و كندى أفكارينه اويغون گلن محيى الدينڭ أهلِ سنّته مخالفت ايدن مسئله‌لرينه زياده طرفدارلغندن، زياده إفراط ايدييور.

قَالَ مُحْيِى الدِّينِ: تَحْرُمُ مُطَالَعَةُ كُتُبِنَا عَلٰى مَنْ لَيْسَ مِنَّا

يعنى: "بزدن اولميان و مقاممزى بيلمه‌ين، كتابلريمزى اوقوماسين، ضرر گورور." أوت بو زمانده محيى الدينڭ كتابلرى، خصوصًا وحدت الوجوده دائر مسئله‌لرينى اوقومق، ضررليدر.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

نوعِ بشرڭ آغلانه‌جق گولمه‌لرينه، أنديشهٔ‌ِ إستقبال و عاقبت‌بينلك عدسه‌سيله، غايت شعشعه‌لى بر گيجه بايرامنده، حپسخانه پنجره‌سندن باقاركن، نظرِ خيالمه إنكشاف ايدن بر وضعيتى بيان ايدييورم.

سينه‌ماده، أسكى زمانده مزارستانده ياتانلرڭ وضعيتِ حياتيه‌لرى گورونديگى گبى، ياقين بر إستقبالده مزارستان أهلى اولانلرڭ، متحرّك جنازه‌لرينى گورمش گبى اولدم. او گولنلره آغلادم. بردن بر توحّش، بر آجيمق حسّى گلدى. عقلمه دوندم، حقيقتدن صوردم: "بو خيال نه‌در؟" حقيقت ديدى كه:

أللى سنه صوڭره، بو كمالِ نشئه ايله گولن و أگله‌نن زوالليلردن، ألليدن بشى، بلى بوكولمش يتمش ياشلى إختيارلر گبى؛ قرق بشى، مزارستانده چورومش بولونه‌جقلر. او گوزل سيمالر، او نشئه‌لى گولمه‌لر، ضدلرينه إنقلاب ايتمش اولاجقلر. كُلُّ اٰتٍ قَرِيبٌ قاعده‌سيله؛ مادام ياقينده گله‌جك شيلرڭ گلمش گبى گورولمه‌سى بر درجه حقيقتدر؛ ألبته گورديگڭ خيال دگلدر. مادام دنيانڭ غفلتكارانه گولمه‌لرى، بويله آغلاناجق آجى حاللرڭ پرده‌سيدر و موقّت و زواله معروضدر؛ ألبته بيچاره إنسانلرڭ أبد‌پرست قلبنى و عشقِ بقايه مفتون اولان روحنى گولديره‌جك، سَوينديره‌جك، مشروع دائره‌سنده و متشكّرانه، حضوركارانه، غفلتسز، معصومانه أگلنجه‌لردر و ثواب جهتيله باقى قالان سَوينجلردر. بونڭ ايچوندر كه، بايراملرده غفلت إستيلا ايدوب، غيرِ مشروع دائره‌يه صاپمامق ايچون، روايتلرده ذكر اللّٰهه و شكره چوق عظيم ترغيبات واردر. تا كه؛ بايراملرده او سَوينج و سُرور نعمتلرينى شكره چويروب، او نعمتى إدامه و زياده‌لشديرسين. چونكه شكر، نعمتى زياده‌لشديرر، غفلتى قاچيرر.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ

مئالى(حاشيه): بو پارچه‌نڭ ده هركسه فائده‌سى وار. "نفس دائما كوتو شيلره سَوق ايدر." آيتنڭ، هم ده اَعْدٰى عَدُوِّكَ نَفْسُكَ الَّتِى بَيْنَ جَنْبَيْكَ معناىِ شريفى: "سنڭ أڭ ضررلى دشمنڭ نفسڭدر." حديثنڭ بر نكته‌سيدر.

تزكيه‌سز نفسِ أمّاره‌سى بولونمق شرطيله كندى نفسنى بگه‌نن و سَون آدم، باشقه‌سنى سومز. أگر ظاهرى سوسه ده صميمى سَوه‌مز، بلكه اونده‌كى منفعتنى و لذّتنى سَور. دائما كندينى بگنديرمگه و سَوْديرمگه چاليشير و قصورى نفسنه آلماز؛ بلكه آووقات گبى كندينى مدافعه و تبرئه أيلر. مبالغه‌لر ايله، بلكه يالانلر ايله نفسنى مدح و تنزيه ايده‌رك عادتا تقديس ايدر و درجه‌سنه گوره مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهُ هَوٰيهُ آيتنڭ بر طوقاتنى ير. تمدّحى و سَوْديرمسى ايسه، عكس العمل ايله إستثقالى جلب ايدر، صوغوق دوشورتور. هم عملِ اُخرويده إخلاصى غيب ايدر، ريايى قاريشديرر. عاقبتى گورمه‌ين و نتيجه‌لرى دوشونمه‌ين و لذّتِ حاضره‌يه مبتلا اولان حسّه و هواىِ نفسه مغلوب اولوب، يولنى شاشيرمش حسّڭ فتواسيله، بر ساعت لذّت ايچون بر سنه حپسده ياتار. بر دقيقه غرور ويا إنتقام يوزندن اون سنه جزا گورور. عادتا درس آلديغى عَمَّ جزئنى بر تك شكرلمه‌يه صاتان هوائى بر چوجق گبى، ألماس قيمتنده بولونان حسناتنى، حسّنى اوقشامق ايچون و هواسنى ممنون

ايتمك ايچون و هوسنى تطمين ايتمك ايچون، أهمّيتسز جام پارچه‌لرى حكمنده‌كى لذّتلره، أنانيتلره وسيله ايدوب، كارلى ايشلرده خسارت ايدر.

اَللّٰهُمَّ احْفَظْنَا مِنْ شَرِّ النَّفْسِ وَالشَّيْطَانِ وَمِنْ شَرِّ الْجِنِّ وَالْاِنْسَانِ

٭ ٭ ٭

سؤال:قيصه بر زمانده‌كى كفره مقابل، حدسز بر زمان جهنّمده حپس ناصل عدالت اولور؟

الجواب:سنه، اوچ يوز آلتمش بش گون حسابيله، بر دقيقه‌ده قتل، يدى ميليون سكز يوز سكسان درت بيڭ دقيقه حپس إقتضاسى قانونِ عدالت ايكن؛ بر دقيقه كفر، بيڭ قتل حكمنده اولديغندن، يگرمى سنه عمرينى كفر ايله گچيرن و كفر ايله ئولن بر آدم، قانونِ عدالتله أللى يدى تيريليون ايكى يوز بر ميليار ايكى يوز ميليون سنه بشرڭ قانونِ عدالتيله حپسه مستحق اولور. ألبته خَالِدِينَ فِيهَا اَبَدًا عدالتِ إلٰهى ايله وجهِ موافقتى بوندن آڭلاشيلييور.

بربرندن غايت اوزاق ايكى عددڭ سرِّ مناسبتى شودر كه: قتل و كفر، تخريب و تجاوز اولديغى ايچون، غيره تأثيرات ياپار. بر دقيقه‌ده قتل، لا أقل ظاهرى عادته گوره اونبش سنه مقتولڭ حياتنى سلب ايدر، اونڭ يرينه حپسه گيرر. بر دقيقه كفر، بيڭ بر أسماءِ إلٰهى‌يى إنكار و نقوشلرينى تزييف و كائناتڭ حقوقنه تجاوز و كمالاتنى إنكار و حدسز دلائلِ وحدانيتى تكذيب و شهادتلرينى ردّ ايتمك اولديغندن.. كافرى، بيڭلر سنه‌دن زياده أسفلِ سافلينه آتار، خَالِدِينَ ده حپس ايدر.

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭

معنيدار بر توافقِ لطيفه

رسالهٔ‌ِ نور شاكردلرينى إتهام ايتدكلرى و جزالرينى ايستدكلرى يوز آلتمش اوچنجى مادّه‌سنه، رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفنڭ مدرسه‌سنه، يوز أللى بيڭ ليرا ويريلمسنه دائر لايحه‌نڭ، ايكى يوز مبعوثدن يوز آلتمش اوچ مبعوثڭ عددينه توافق ايدوب، معنًا او توافق دييور كه: حكومتِ جمهوريه‌نڭ يوز آلتمش اوچ مبعوثڭ تقديركارانه إمضالرى، يوز آلتمش اوچنجى مادّهٔ‌ِ قانونيه‌نڭ حكمنى، اونڭ حقّنده إبطال ايدييور.

هم ينه معنيدار توافقاتِ لطيفه‌دندر كه، رسالهٔ‌ِ نورڭ يوز يگرمى سكز پارچه‌سى، يوز اونبش پارچه كتاب ايدييور. رسالهٔ‌ِ نورڭ شاكردلرينڭ و مؤلّفنڭ مبدأِ توقيفى اولان ٢٧/نيسان/١٩٣٥ تاريخى ايله، محكمه‌نڭ قرار و حكم تاريخى اولان ١٩/آغُسْتوس/١٩٣٥ تاريخى اولماسنه نظرًا، يوز اونبش گون اولوب، رسالهٔ‌ِ نور كتابلرى عددينه توافق ايتمكله برابر، إستنطاق ايديلن، يوز اونبش صوچلى گوستريلن أشخاصڭ ده عددينه تام تامنه توافق ايتديگى گبى.. گوسترييور كه: رسالهٔ‌ِ نور مؤلّفنڭ و شاكردلرينڭ باشنه گلن مصيبت، بر دستِ عنايتله تنظيم ايديلييور.

(حاشيه): جاىِ دقّتدر كه: رسالهٔ‌ِ نور شاكردلرينڭ توقيفلرينڭ بر قسمى ٢٥/نيسان/١٩٣٥ تاريخنده باشلامش اولوب، قرارنامه‌ده صوچلى گوستريلن يوز اون يدى كيمسه ايسه ده، ايكيسنڭ إسمى مكرّر اولماسنه نظرًا بو صورتله شاكردلرڭ عددى يوز اون يدى عددينه او قسمڭ توقيفندن حكم تاريخنه قدر يوز اون يدى گون اولمقله توافق ايدوب، أوّلكى توافقاته بر لطافت داها قاتمشدر.

٭ ٭ ٭

بو لمعه‌نڭ باشنده إمامِ على (ر‌ض)، رسالهٔ‌ِ نوره إشارت ايتديگندن، بر قارداشمز هيجانلى بر إشتياقله رسالهٔ‌ِ نوره، ألماس جوهر نور إسمنى طاقوب تكرار ايده‌رك يازمشدى. بو لمعه‌نڭ آخرنده درجى مناسب گورولدى:

تقوا دائره‌سنده بولونان طلبه دلى ده اولسه، عجبا رسالهٔ‌ِ نورڭ و قيمتلى ألماسڭ نورندن آيريله‌بيلير مى؟ اويله تخمين ايدرم كه: رسالهٔ‌ِ نورڭ بو عاجز طلبه‌ڭز قدر كرامتنى، فضيلتنى، لذّتنى يين، طاتلى ميوه‌سندن قوپاران نادردر. هم بو قدر عاجزلگم ايله برابر، رسالهٔ‌ِ نوره خدمت ايده‌مديگم حالده گوسترمش اولديغڭز توجّهه مديونِ شكرانم. بناءً عليه رسالهٔ‌ِ نوردن بنده‌ڭز دگل، هيچ بر طلبه‌ڭز او مبارك ألماسدن و لذّتدن آيريلاماز.

عفويڭزه مغرورًا رسالهٔ‌ِ نورڭ بو دفعه‌كى تحرّياتنده ايكى كرامتى ميدانه عينًا چيقمشدر: حپسخانه ايچريسنده پوليس، ژاندارمه و غارديانلر مدهش آراما ياپاركن، او أثناده هيچ كيمسه گورمه‌دن، يدى سكز ياشنده، همشيره‌مڭ مخدومى، مكتب چانطه‌سنڭ ايچريسنه رسالهٔ‌ِ نورڭ نسخه‌لرينى قويه‌رق آلوب گيتمشدر. آراما، بنده‌ڭزڭ اوطه‌سنده ايدى. چوجق اوطه‌يه گلدى، اوطه‌ده تلاش گورونجه، اوطه‌نڭ بر طرفنده آيريجه طوران رسالهٔ‌ِ نورلرى چانطه‌سنه قويدى و ايچريده‌كى مأمورلرڭ هيچ بريسى فرقنه وارمادى، چوجغه ده بر شى ديمه‌ديلر. فداكار چوجق طوغريجه والده‌سنه گيدييور. "داييمڭ دائما بزه اوقوديغى رسالهٔ‌ِ نورلرى گتيردم. بونلرى آلاجقلرمش. بن اونلرڭ خبرى اولمادن، اونلر باشقه مكتوب، كتاب قاريشديررلركن آلدم، چانطه‌مه قويدم. بونلرى اييجه بر يره قوييڭز، محافظه ايديڭز. بن بونلرڭ اوقونماسنى چوق سَوييورم. داييم بزه بونلرى اوقويوردى. او

اوقوركن بن باشقه بر حالت كسب ايدييوردم." دييه والده‌سنه سويله‌يور و مكتبنه عودت ايدييور. بو سايه‌ده ألماس جوهر نورلر أله گچمه‌مش اولويور. بو كرامت دگل ده نه‌در؟ قرآنى بر معجزه دگلدر ده نه‌در؟ عجبا بو فضيلت، عجبا بو لذّت، عجبا بو ألماس جوهر، هانگى تأليفاتده واردر كه، بو ألماس جوهر نورلر، شيمدى‌يه قدر هانگى ذاتڭ آغزندن دوكولمشدر؟ بن ده؛ حپس دگل، بو ألماس جوهر نورلر ايچون هر آن، هر دقيقه، هر فداكارلغى ممنونيتله قبول ايدرم. بندن صوڭره بو ألماس جوهر نورلر يولنه أولادم أمين ده بتون حياتنى صرف ايتمگه حاضردر.

ايشته بو ألماس جوهر نورڭ ايكنجى كرامتنى إثبات ايله، اوچ ياشندن سكز ياشنه قدر أقربالرم و أولادم، بو ألماس جوهر نورلر ايچون فداكارانه و بو يولده حياتلرينى هيچ دوشونمه‌دن فدا ايده‌جكلرينى إثبات ايدرم. چونكه بو ألماس جوهر نورى اوقوركن هپسى باشمه طوپلاندى. اونلرى سَوْدم و برر چاى ويردم؛ بو ألماس جوهر نورى اوقومغه دوام ايتدم. هپسى بردن "بو نه‌در؟ بو يازى ناصل يازيدر؟" صورديلر. بن ده ديدم: "بو ألماس جوهر نوردر!" دييه بونلره اوقومغه باشلادم. اوننجى سوزى اوقوركن ساعتلر گچمش. چوجقلر مراقندن، آڭلايه‌مدقلرى زمان همان بنده‌ڭزه صورويورلردى. بن ده بو ألماس جوهر نورى اونلرڭ آڭلايه‌بيله‌جگى شكلده ايضاح ايدركن چوجقلرڭ رنكلرى، رنك رنك اولويوردى و گوزلیله‌شييوردى. بنده‌ڭز ده چوجقلرڭ يوزينه باقدقجه هپسنده آيرى آيرى نورلى سعيد گورويوردم.

سؤاللرنده"نور هانگيسى؟ جوهر هانگيسى و ألماس هانگيسى؟"دييه صوردقلرنده؛ "أوت نور، بونى اوقومقدر. باق سزده بر گوزللك ميدانه گلدى." اونلر ده بربرينڭ يوزينه باقديلر، تصديق ايتديلر. "يا ألماس نه‌در؟ بو سوزلرى يازمقدر. او زمان، يعنى يازديغڭز زمان سزڭ يازيلريڭز ألماس گبى قيمتلى اولور."

تصديق ايتديلر. "يا جوهر نه‌در؟ ايشته او ده بو كتابدن آلديغڭز ايماندر." هپسى بردن شهادت گتيرديلر. بو صحبتده اوچ درت ساعت گچمش، بنده‌ڭز فرقنه وارمادم.

ايشته ألماس جوهر نور بودر ديدم. تصديق ايتديلر. هپسى بردن بڭا باقييورلردى و "بونى كيم يازدى؟" دييورلردى.

عاجز طلبه‌ڭز

شفيق

٭ ٭ ٭

ذكائينڭ رؤياسى

بو صباح رؤيامده، إستانبولڭ طوپخانه ساحلنه بڭزر صاف و برّاق بر دڭز كنارنده‌‌يم. قوشلق زماننده اولديغنى ظن ايتديگم گونشڭ ضياسى، او درياىِ عظيمڭ اوزرنده خوش پاريلتيلر حصوله گتيرييور. بن دريايه متوجّهم. دڭزڭ اورته و جنوبى طرفندن يوزه يوزه ساحله گلن بر گنج، اوموزنده‌كى بر صبانى ساحله چيقاردى. اوراده بتون قارداشلريمزه (تخليه‌دن صوڭره) إستقبال ايديلمكده‌لر ايكن، ساحل بوينى تعقيبًا، غربدن طولو ديزگين ايكى آتلى گلييور. "استاد گلييور!" ديديلر. بو إزدحام ياريلدى، هيچ طورمقسزين بو مهيب ياغز آتلى و أسمر چهره‌لى ايكى ذات، شرقه طوغرى اوزاقلاشديلر. بن، او دريايه طالمق اوزره ايكن اوياندم.

ذكائى

٭ ٭ ٭

طرفگيرانه و رسالهٔ‌ِ نوره رقيبانه سويله‌نن سوزلره مقابلدر.

گر مدح ايتمكسه تفاخرله كنديڭزى مقصدڭ

رسالهٔ‌ِ نورڭ أڭ سونوك ييلديزينڭ پيكيسڭز

زنهار سيّاره ظن ايتمه قارداشم، رسالهٔ‌ِ نورڭ

أرض دگل، آفتاب دخى پيكيدر اونڭ

پك ياقينده پارلايه‌جقدر عالمده رسالهٔ‌ِ نور

سونمز بلكه گيزله‌نير، زيرا نور على نور

بر نور كه، بحرِ حقيقت و محضِ هدايتدر او

مَنْ اَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِىِّ وَ مَنِ اهْتَدٰى يى اوقو.

حقدن اولماز شكايت، بلكه مقصد حكايت

شرعڭ اوزره گيدركن حقّه معلوم

رسالهٔ‌ِ نوره كه، أيله‌مشدم هم ده خدمت

رسالهٔ‌ِ نور كه، علىّ المرتضى و غوثِ أعظم

جلجلوتيه‌ده و بعض قصائدده ايتمشلر إشارت

رسالهٔ‌ِ نور كه، عروة الوثقى، لَا انْفِصَامْ

تمسّك ايتمشدم زيرا، هم هدايت و عينِ حقيقت

قويديلر بزلرى كه، اوراده طورمشدى يوسف عليه السلام

هم ده برابريمزده ايدى حضرتِ استاد.

خليل إبراهيم

٭ ٭ ٭

يگرمى سكزنجى لمعه‌نڭ

يگرمى سكزنجى نكته‌سى

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

لَا يَسَّمَّعُونَ اِلَى اْلَمَلِا الْاَعْلٰى وَيُقْذَفُونَ مِنْ كُلِّ جَانِبٍ ٭ دُحُورًا وَلَهُمْ عَذَابٌ وَاصِبٌ ٭ اِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَاَتْبَعَهُ شِهَابٌ ثَاقِبٌ ٭ وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِلشَّيَاطِينِ ٭

گبى آيتلرڭ مهمّ بر نكته‌سى، أهلِ ضلالتڭ بر تنقيدى مناسبتيله بيان ايديله‌جك. شويله كه:

جنّ و شيطانڭ جاسوسلرى، سماوات خبرلرينه قولاق خيرسزلغى ياپوب، غيبى خبرلرى گتيره‌رك، كاهنلر و مادّيونلر و بعض إسپرتيزمه‌جيلر گبى غائبدن خبر ويرنلره خبر ويرمه‌لرينى، نزولِ وحيڭ بدايتنده وحيه بر شبهه گتيرمه‌مك ايچون اونلرڭ او دائمى جاسوسلغى، او زمان داها زياده شهابلرله رجم و منع ايديلديگنه دائر اولان مذكور آيتلر مناسبتيله غايت مهمّ اوچ باشلى بر سؤاله مختصر بر جوابدر.

سؤال:شو گبى آيتلردن آڭلاشيلييور كه، جزئى و بعضًا شخصى بر حادثهٔ‌ِ غيبيه‌يى ده خبر آلمق ايچون، غايت اوزاق بر مسافه اولان سماوات مملكتنه جاسوس

شيطانلرڭ صوقولماسى و او چوق گنيش مملكتڭ هر طرفنده او جزئى حادثه‌نڭ بحثى وارمش گبى؛ هانگى شيطان اولسه، هانگى يره صوقولسه، ياريم يامالاق او خبرى ايشيده‌جك، گتيره‌جك دييه بر معنايى عقل و حكمت قبول ايتمييور. هم نصِّ آيتله، سماواتڭ اوستنده بولونان جنّتڭ ميوه‌لرينى بعض أهلِ رسالت و أهلِ كرامت، ياقين بر يردن آلير گبى آلييورمش. بعضًا ياقيندن جنّتى تماشا ايدييورمش دييه نهايت اوزاقلق نهايت ياقينلق ايچنده بر مسئله‌در كه، بو عصرڭ عقلنه صيغماز؟ هم جزئى بر شخصڭ جزئى بر أحوالى؛ كلّى و گنيش اولان سماوات مملكتنده‌كى ملأِ أعلانڭ مدارِ بحثى اولماسى، غايت حكيمانه اولان تدويرِ كائناتڭ حكمتنه موافق گلمييور؟ حالبوكه بو اوچ مسئله ده حقائقِ إسلاميه‌دن صاييلييور؟

الجواب: أوّلا:اون بشنجى سوز نامنده‌كى بر رساله‌ده، "يدى باصامق" نامنده، يدى قطعى مقدّمه ايله،

وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِلشَّيَاطِينِ

آيتنڭ إفاده ايتديگى، ييلديزلرله شيطان جاسوسلرينڭ سماواتدن رفع و طردى، اويله بر صورتده إثبات ايديلمش كه، أڭ معنّد مادّيونى دخى إقناع ايدر، صوصديرر و قبول ايتديرر.

ثانيًا:بو اوزاق ظن ايديلن او اوچ حقيقتِ إسلاميه‌يى، قيصه ذهنلره ياقينلاشديرمق ايچون بر تمثيل ايله إشارت ايده‌جگز. مثلا: بر حكومتڭ دائرهٔ‌ِ عسكريه‌سى مملكتڭ شرقنده و دائرهٔ‌ِ عدليه‌سى غربنده و دائرهٔ‌ِ معارفى شمالنده و دائرهٔ‌ِ علميه‌سى‌ جنوبنده و دائرهٔ‌ِ ملكيه‌سى اورته‌سنده بولونسه؛ تلسز تلفون، تلغرافله، غايت منتظم بر صورتده هر دائره علاقه‌دار اولديغى وضعيتلرى گورسه، خبر آلسه؛ عادتا عموم او مملكت، عدليه دائره‌سى اولديغى حالده، عسكرى دائره‌سيدر و ملكيه دائره‌سى اولديغى گبى، علميه دائره‌سى اولويور.

هم مثلا: متعدّد دولتلر و آيرى آيرى پاى‌تختلرى بولونان حكومتلرڭ بعضًا اولويور كه، مستملكات جهتيله ويا إمتيازات حيثيتيله ويا تجارتلر مناسبتيله بر تك مملكتده آيرى آيرى حاكميتلكلرى بولونور. رعيت و ملّت بر اولديغى حالده، هر بر حكومت، كندى إمتيازى جهتيله، او رعيتله مناسبتداردر. بربرندن چوق اوزاق او حكومتلرڭ معاملاتى، بربرينه تماس ايدييور. هر خانه‌ده بربرينه ياقينلاشييور و هر آدمده إشتراكلرى اولويور. جزئى مسئله‌لرى، تماس نقطه‌لرنده‌كى جزئى بر دائره‌ده گورولور. يوقسه هر جزئى بر مسئله، دائرهٔ‌ِ كلّيه‌دن آلينمييور، فقط او جزئى مسئله‌لردن بحث ايديلديگى زمان، طوغريدن طوغرى‌يه دائرهٔ‌ِ كلّيه‌نڭ قانونيله اولديغى جهتيله دائرهٔ‌ِ كلّيه‌دن آلينييور گبى و او دائره‌ده مدارِ بحث اولونمش بر مسئله شكلى ويريلير طرزده إفاده ايديلير.

ايشته بو ايكى تمثيل گبى، سماوات مملكتى، پاى‌تخت و مركز إعتباريله غايت اوزاق اولديغى حالده، أرض مملكتنده إنسانلرڭ قلبلرينه اوزانمش معنوى تلفونلرى اولديغى گبى، سماوات عالمى، يالڭز عالمِ جسمانى‌يه باقمييور؛ بلكه عالمِ أرواحى و عالمِ ملكوتى تضمّن ايتديگندن، بر جهتده پرده آلتنده عالمِ شهادتى إحاطه ايتمشدر. هم عالمِ باقيدن و دارِ بقادن اولان جنّت دخى، حدسز اوزاقلغيله برابر، ينه او دائرهٔ‌ِ تصرّفاتى، پردهٔ‌ِ شهادت آلتنده، هر طرفده نورانى بر صورتده اوزانمش، ياييلمش. صانعِ حكيمِ ذو الجلالڭ حكمتيله، قدرتيله، ناصلكه إنسانڭ باشنده يرلشديرديگى طويغولرينڭ مركزلرى آيرى آيرى اولديغى حالده، هر برى عموم او وجوده، او جسمه حكم ايدييور و دائرهٔ‌ِ تصرّفنه آلابيلييور.

اويله ده؛ بو إنسانِ أكبر اولان كائنات دخى، متداخل و بربرى ايچنده بولونان دائره‌لر گبى، بيڭلر عالملرى إحتوا ايدييور. اونلرده جريان ايدن أحوالڭ و حادثه‌لرڭ كلّى و جزئيتى و خصوصيتى و عظمتى جهتيله مدارِ نظر اولور، يعنى او جزءلر،

جزئى و ياقين يرلرده و كلّى و عظمتليلر كلّى و بيوك مقاملرده گورولور. فقط بعضًا جزئى و خصوصى بر حادثه، بيوك بر عالمى إستيلا ايدر. هانگى كوشه‌ده ديڭله‌نيلسه، او حادثه ايشيديلير. و بعضًا ده بيوك تحشيدات، دشمنڭ قوّتنه قارشى دگل، بلكه إظهارِ حشمت ايچون ياپيلير. مثلا: حادثهٔ‌ِ محمّديه (ع‌ص‌م) و وحىِ قرآنڭ حادثهٔ‌ِ قدسيه‌سى، عموم سماوات مملكتنده، حتّى او مملكتڭ هر كوشه‌سنده أڭ مهمّ بر حادثه اولديغندن، طوغريدن طوغرى‌يه چوق اوزاق و چوق يوكسك اولان قوجه سماواتڭ برجلرينه نوبتدارلر ديزيلوب، ييلديزلردن منجنيقلرى آتارق، جاسوس شيطانلرى طرد و دفع ايدييورلر وضعيتنده گوسترمك و إفاده ايتمكله، وحىِ قرآنينڭ درجهٔ‌ِ حشمتنى و شعشعهٔ‌ِ سلطنتنى و هيچ بر جهتده شبهه گيرمه‌ين درجهٔ‌ِ حقّانيتنى إعلانه بر إشارتِ ربّانيه اولارق، او وقتده و او عصرده داها زياده ييلديزلر دوشوريلييورمش و آتيلييورمش. قرآنِ معجز البيان دخى، او إعلانِ تكوينى‌يى ترجمه ايدوب إعلان ايدييور و او إشارتِ سماويه‌يه إشارت ايدر. أوت بر ملائكه‌نڭ اوفورمسيله اوچوريلابيلير اولان جاسوس شيطانلرى، بويله بر إشارتِ عظيمهٔ‌ِ سماويه ايله، ملائكه‌لرله مبارزه ايتديرمك، ألبته او وحىِ قرآنينڭ حشمتِ سلطنتنى گوسترمك ايچوندر.

هم بو حشمتلى اولان بيانِ قرآنى و عظمتلى تحشيداتِ سماويه ايسه؛ جنّيلرڭ، شيطانلرڭ، سماوات أهلنى مبارزه‌يه و مدافعه‌يه سَوق ايده‌جك بر إقتدارلرى، بر مدافعه‌لرى بولونديغنى إفاده ايچون دگل، بلكه قلبِ محمّديدن (ع‌ص‌م) تا سماوات عالمنه، تا عرشِ أعظمه قدر اولان اوزون يولده، هيچ بر يرده جنّ و شيطانڭ مداخله‌لرى اولمامسنه إشارت ايچون، وحىِ قرآنى، قوجه سماواتده، عموم ملائكه‌جه مدارِ بحث اولان بر حقيقتدر كه، بر درجه اوڭا تماس ايتمك ايچون، شيطانلر تا سماواته قدر چيقمغه مجبور اولوب، هيچ بر شيئه موفّق

اولاميه‌رق رجم ايديلمسيله إشارت ايدييور كه؛ قلبِ محمّدى‌يه (ع‌ص‌م) گلن وحى و حضورِ محمّدى‌يه (ع‌ص‌م) گلن جبرائيل و نظرِ محمّدى‌يه (ع‌ص‌م) گورونن حقائقِ غيبيه، صاغلام و مستقيمدر، هيچ بر جهتله شبهه گيرمز دييه قرآنِ معجز البيان معجزانه خبر ويرييور.

امّا جنّتڭ اوزاقلغيله برابر عالمِ بقادن اولديغى حالده أڭ ياقين يرلرده گورولمه‌سى و بعضًا اوندن ميوه آلينمه‌سى ايسه؛ أوّلكى ايكى تمثيل سرّيله آڭلاشيلديغى گبى، بو عالمِ فانى و عالمِ شهادت ايسه عالمِ غيبه و دارِ بقايه بر پرده‌در. جنّتڭ مركزِ كبراسى اوزاقده اولمقله برابر، عالمِ مثال آيينه‌سى واسطه‌سيله هر طرفده گورونمسى ممكن اولديغى گبى، حقّ اليقين درجه‌سنده‌كى ايمانلر واسطه‌سيله، جنّتڭ بو عالمِ فانيده (تمثيلده خطا اولماسين) بر نوع مستملكه‌لرى و دائره‌لرى بولونه‌بيلير و قلب تلفونيله يوكسك روحلر ايله مخابره‌لرى اولابيلير، هديه‌لرى گله‌بيلير.

امّا بر دائرهٔ‌ِ كلّيه‌نڭ جزئى بر حادثهٔ‌ِ شخصيه ايله مشغول اولماسى، يعنى كاهنلره غيبى خبرلرى گتيرمك ايچون شيطانلر، تا سماواته چيقوب قولاق ويرييورلر، ياريم يامالاق ياڭليش خبرلر گتيرييورلر دييه تفسيرلرده‌كى افاده‌لرڭ بر حقيقتى شو اولمق گركدر كه: سماوات مملكتنڭ پاى‌تختنه قدر گيدوب او جزئى خبرى آلمق دگلدر. بلكه جوِّ هوايه دخى شمولى بولونان سماوات مملكتنڭ (تشبيهده خطا يوق) قره‌قول خانه‌لرى حكمنده بعض موقعلرى وار كه، او موقعلرده أرض مملكتى ايله مناسبتدارلق اولويور؛ جزئى حادثه‌لر ايچون، او جزئى مقاملردن قولاق خيرسزلغى ياپييورلر. حتّى قلبِ إنسانى دخى او مقاملردن بريسيدر كه، مَلكِ إلهام ايله شيطانِ خصوصى او موقعده مبارزه ايدييورلر.

و حقائقِ ايمانيه و قرآنيه و حادثاتِ محمّديه (ع‌ص‌م) ايسه، نه قدر جزئى ده اولسه، أڭ بيوك، أڭ كلّى بر حادثهٔ‌ِ مهمّه حكمنده أڭ كلّى بر دائره اولان عرشِ أعظمده و دائرهٔ‌ِ سماواتده (تمثيلده خطا اولماسين) مقدّراتِ كائناتڭ معنوى جريده‌لرنده نشر اولونويور گبى هر كوشه‌ده مدارِ بحث اولويور، دييه بيان ايله برابر، قلبِ محمّديدن (ع‌ص‌م) تا دائرهٔ‌ِ عرشه وارنجه‌يه قدر ايسه، هيچ بر جهتله مداخله إمكانى اولماديغندن، سماواتى ديڭله‌مكدن باشقه، شيطانلرڭ چاره‌سى قالماديغنى إفاده ايله، وحىِ قرآنى و نبوّتِ أحمديه (ع‌ص‌م) نه درجه يوكسك بر درجهٔ‌ِ حقّانيتده اولديغنى و هيچ بر جهتله خلاف و ياڭليش و حيله اوڭا ياناشمق ممكن اولماديغنى، غايت بليغانه بلكه معجزانه إعلان ايتمك و گوسترمكدر.

سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ

سعيد النورسى

٭ ٭ ٭