— 283 —
اون سكزنجى لمعه
(محرمدر هركسه گوستريلمز.)
اوتوز برنجى مكتوبڭ اون سكزنجى لمعهسى، رسالهِٔ نور شاكردلرينه إشارت ايدن
حضرتِ على رضى اللّٰه عنهڭ بر كرامتِ غيبيهسيدر.
جاىِ دقّت:شو عجيب لمعهنڭ أهمّيتى اوچ نقطهدن گلييور:
برنجيسى و أڭ مهمّى: گيزلى قالمش، غيبى، مهمّ بر معجزهِٔ أحمديهيى (عصم)
(حاشيه): معجزاتِ أحمديهيه (عصم) دائر اولان اون طوقوزنجى مكتوبڭ جزءِ أوّلنده ذكر ايديلن حدسز إخباراتِ غيبيهِٔ أحمديه (عصم) نوعندن سكسان معجزهِٔ غيبيهِٔ أحمديه (عصم) بونڭله سكسان بر اولور.
بيان ايدر كه؛ جوامع الكلم نوعندن ايكى جملهدن عبارت بر حديثِ شريف ايكى صحيفه قدر حقائقِ تاريخيهيى و ايكى دولتِ عظيمهِٔ إسلاميهنڭ خاتمهلرينى إفاده ايدييور.
ايكنجيسى: كراماتِ أولياء حق اولديغنه قطعى بر برهان گوسترن حضرتِ على رضى اللّٰه عنهڭ لاتين حروفنڭ قبولنى تام تاريخيله و طرزِ تطبيقنى ايكى كلمه ايله گوسترمسيدر.
اوچنجيسى: رسالهِٔ نور شاكردلرينه و ناشرلرينه قارشى حضرتِ على رضى اللّٰه عنهڭ إرشادكارانه و توجّهكارانه باقماسى و إشارت ايتمهسيدر.
— 284 —
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
حضرتِ غوثِ أعظم شيخِ گيلانىنڭ (رض) صراحت درجهسندهكى كرامتِ غيبيهسنى تأييد و تقويه ايدن حضرتِ أسد اللّٰه الغالب على ابن أبى طالب رضى اللّٰه عنه و كرّم اللّٰه وجهه، قصيدهِٔ أرجوزهِٔ مشهورهسنده عينًا إخباراتِ غوثيهيى تصديق ايدوب إشارت ايدييور.
مجموعة الأحزابڭ (٥٨٢) نجى صحيفهسندن (٥٩٧) نجى صحيفهسنه قدر او أرجوزهدر. او أرجوزهنڭ موضوعى و ايچندهكى مقصدِ أصلى؛ إسمِ أعظمى تضمّن ايدن آلتى إسمڭ أهمّيتنى بيان ايتمك، هم او مناسبتله إستقبالدهكى بر قسم امورِ غيبيهيه و تأسيسِ إسلاميتده بر قسم مجاهداتنه إشارت ايتمكدر.
أوت حضرتِ إمام (رض) استادى اولان حبيب اللّٰه عليه الصلاة والسلامدن آلديغى درسڭ بر قسمنى إشارى بر صورتده ذكر ايدييور. فتحِ خيبردهكى هم معجزهِٔ نبويه هم كرامتِ عَلويه اولان خارقه واقعهيى بحث ايتديگى گبى، تأسيسِ إسلاميته تماس ايدن مهمّ نقطهلرى ده بحث ايدييور. صوڭره إستقباله باقييور.
پيغمبرِ ذىشان عليه الصلاة والسلامدن آلديغى درسله، بر قسم أعرابڭ اوڭا قارشى عصيانلرندن حدّت ايدهرك ديمش:
فِى عِلْمِ تِسْعِينَ حِسَابِ الْفَارِسِى ٭ مِن بَعْدِ قَرْنٍ تَاسِعِ الْمَعَاصِى
سَتَظْهُرُ الْفُرْسُ عَلَى الْاَعْرَابِ ٭ تَقْتُلُهُمْ كَقَتْلَةِ الدَّوَابِ
تَكُونُ مَبْدَاُ فِتَنِ عَوَابِسِ ٭ مُظْلِمَةٌ كَظُلْمَةِ الْحَنَادِسِ
— 285 —
يعنى: طوقوز قرن صوڭره "فرس" يعنى، أقوامِ شرقيه أعراب اوزرينه هجوم ايدهجك. غلبه ايدوب، حيوان گبى أعرابى كسهجك. اويله مدهش فتنهلر، قراڭلقلى مصيبتلر كه، أڭ قراڭلقلى گيجهلردن داها زياده قراڭلق اولاجق.
ايشته حضرتِ علىنڭ (رض) بر كرامتِ باهرهسى كه؛ كندندن بش يوز سنه صوڭره گلن و عرب دولتِ عبّاسيهسنى محو ايدن و حدسز كتبِ إسلاميهيى نهرِ فراته دوكن و أعرابى غايت ظالمانه قتل ايدن هلاكو وقعهِٔ مشهورهسنى خبر ويرييور. چونكه مشهور اولان قرن، قرق سنه دگل، او زمان إصطلاحنجه أغلبِ عمر اولان آلتمش سنهدن عبارتدر. چونكه بر دَور، آلتمش سنهده دگيشير. بو صورتله إمامِ علىنڭ (رض) هجرتدن اوتوز سنه صوڭره كوفهده يازديغى بو أرجوزهدهكى طوقوز دفعه آلتمش، اوتوزه علاوه ايديلسه بش يوز يتمش (٥٧٠) اولويور كه؛ جنگيزڭ و هلاكونڭ هجوم و تخريبات زمانيدر.
صوڭره حضرتِ جبرائيلڭ على نبيّنا و عليه الصلاة والسلام حضورِ نبويده گتيروب حضرتِ علىيه (رض) سكينه ناميله بر صحيفهده يازيلى إسمِ أعظم، حضرتِ علىنڭ (رض) قوجاغنه دوشمش. حضرتِ على (رض) دييور: بن جبرائيلڭ شخصنى يالڭز علائم السماء صورتنده گوردم، سسنى ايشيتدم، صحيفهيى آلدم، بو إسملرى ايچنده بولدم؛ دييهرك بو إسمِ أعظمدن بحث ايله، بعض حادثاتى ذكردن صوڭره تحديثِ نعمت صورتنده دييور كه:
فَكُلُّ مَعْنًا مِنْ عُلُومٍ فَاخِرَةٍ ٭ مِنْ مَبْدَاِ الدُّنْيَا لِيَوْمِ اْلٰاخِرَةِ
قَدْ صَارَ كَشْفًا عِنْدَنَا عَيَانًا ٭ فَكُلُّ ذِى شَكٍّ غَدَا مُهَانًا
يعنى: أوّلِ دنيادن قيامته قدر علوم أسرارِ مهمّه بزه شهود درجهسنده إنكشاف ايتمش. كيم نه ايسترسه صورسون! سوزيمزه شبهه ايدنلر ذليل اولور.
— 286 —
صوڭره ينه إسمِ أعظم ايچنده بولونان او آلتى أسماءِ حسنىدن بحث ايدوب، بردن بره عينًا غوثِ گيلانىنڭ إخبارِ غيبيسى گبى، هلاكو عصرندن بو عصريمزه باقييور. ايكنجى بر كرامتِ غيبيهيى إظهار ايدييور و دييور كه:
اَحْرُفُ عُجْمٍ سُطِّرَتْ تَسْطِيرًا ٭
(حاشيه): حضرتِ علىنڭ (رض) شو كرامتى پك ظاهردر. چونكه حروفِ أجنبيهنڭ إسلام ايچنده جبرًا قبول ايتديريلديگى زمانى، سُطِّرَتْ تَسْطِيرًا جملهسيله تام تامنه عين تاريخى گوسترييور. جفرله حسابِ أبجدله فقرهنڭ معناسنى تقويه ايدييور. شويله كه: ايكى "س" (١٢٠)، ايكى "ط" (١٨)، ايكى "ت" (٨٠٠)، ايكى "ر" (٤٠٠)، بر "ى" (١٠)، بر "ألف" (١): بيڭ اوچيوز قرق طوقوزدر (١٣٤٩). شيمدى عربى بيڭ اوچيوز أللى اوچدر (١٣٥٣). بو حروفڭ جبرًا قبولى و رمضان گيجهلرنده چولوق و چوجق و قادينلره اوقوتديرلمسى درت سنه اوّلدر.
بِتَّ بِهَا الْاَمِيرُ وَ الْفَقِيرَا
يعنى: اون دردنجى عصرِ محمّديده (عصم) بيڭ اوچيوز قرق طوقوز (١٣٤٩) و روميجه بيڭ اوچيوز قرق يديده (١٣٤٧) عربى حروفنى ترك ايدوب، أجنبى و عجمى حروفنه إسلام ايچنده باشلانهجق. هم عموم، هم فقير و زنگين، أمير و ايشجى، چولوق و چوجق گيجه درسلريله او حروفى جبرًا اوگرنهجكلر. چونكه بر نسخهده بَاتَ در. بَاتَ ايسه گيجه چاليشماسيدر. بِتَّ ايسه قطعى و جبرى إفاده ايدييور. اَحْرُفُ عُجْمٍ فقرهسندهكى عُجْمٍ ايسه او زمانڭ إصطلاحنجه عربڭ غيرى لاتينجه و فرنگى حروف ديمكدر.
صوڭره دييور:
فَمَنْ اَرَادَ اللّٰهُ اَنْ يُعِينَهُ اَتْحَفَهُ بِهٰذِهِ السَّكِينَةِ
يعنى: كيم عنايتِ إلٰهيهيه مظهر ايسه، حضرتِ جبرائيلڭ تعبيريله بو سكينهِٔ قدسيه اولان إسمِ أعظمى جنابِ حق اوڭا هديه ايدر. اونڭله او زمانڭ شرّ و فتنهلرندن قورتارير.
— 287 —
بو سوزدن درت صحيفه أوّل ينه ديمش:
فَكُلُّ مَنْ لَاحَتْ لَهُ السَّعَادَةُ ٭ كَانَ لَهُ فِى الْجِيدِ كَالْقِلَادَةِ
يعنى: كيم سعادته مظهر ايسه؛ سعيد ايسه شقى دگلسه، او إسمِ أعظم اونڭ بويننده مبارك بر گردانلق حكمنده بر نسخه اولور. صوڭره دييور:
ثُمَّ اعْلَمُوا مَعَاشِرَ الْاِخْوَانِ ٭ اَنَّ غُوَاتَ اٰخِرِ الزَّمَانِ
هُمْ عُلَمَاءُ ذَوَّقُوا اَفْوَاهَهُمْ ٭ ثُمَّ انْثَنُوْا وَاتَّبَعُوا اَهْوَائَهُمْ
يعنى: او بدعهلر و عجمى و أجنبى حروفڭ إنتشارى زمانى اولان او آخر زمانڭ فنا آدملرى، بر قسم علماء السؤدر كه؛ حرص سببيله بطنلرينى حرامله طولديرمق ايچون، بدعهلره يارديم و فتوا ويرنلردر.
صوڭره بر قسم علماء السوئى طوقاتلامق ايچنده، بريسيله قونوشويور. دير:
فَاسْئَلْ لِمَوْلَاكَ الْعَظِيمِ الشَّانِ ٭ يَامُدْرِكًا لِذٰلِكَ الزَّمَانِ
بِاَنْ يَقِيكَ شَرَّ تِلْكَ الْفِتْنَةِ ٭ وَشَرَّ كُلِّ كُرْبَةٍ وَمِحْنَةٍ
يعنى: يا او زمانه يتيشن و عالملردن اولان إنسان! جنابِ حقدن او فتنهنڭ شرّندن محافظه ايچون سڭا درس ويرديگم إسمِ أعظم ايله دعا ايت!
فَاِنَّمَا نَحْنُ عَلَى التَّحْقِيقِ ٭ غَوْثٌ لِكُلِّ كُرْبَةٍ وَضِيقٍ
يعنى: بز آلِ بيتدن هر كربت و شدّت زماننده برر غوث چيقوب إمداد ايدييورز.
— 288 —
أسد اللّٰه الغالب حضرتِ على ابن أبى طالب كرّم اللّٰهُ وجهه، إخباراتِ غيبيهيه عائد شو قصيدهسنڭ بر قسمنده رسالهِٔ نور شاكردلرينه، بِالخاصّه باقديغنه متعدّد أمارهلر وار. او ده غوثِ گيلانى گبى، رسالهِٔ نورڭ مقبوليتنى إمضا ايدييور و آلقيشلايور.
برنجى أماره:
لاتين حروفنڭ إسلاملر ايچنده جبرًا قبول ايتديرلديگنى تأسّفله بحث ايدوب و علماء السوئى طوقاتلاديغى يرده، بردن بره بريسيله إرشادكارانه قونوشويور. و دييور كه:
يَا مُدْرِكًا لِذٰلِكَ الزَّمَانِ
سڭا ويرديگم درس ايله حفظ دعاسنى ايت!
ايشته بو مدرك عينًا حضرتِ غوثڭ قصيدهِٔ مشهورهسنده مريدى ديديگى آدمڭ عينيدر. چونكه ايكيسى ده عين فتنهدن بحث ايدوب، عموم ايچنده خصوصى بر آدمه إلتفات گوسترييورلر. قصيدهِٔ غوثيهده مريدى علمِ جفر و اون يدى أماره ايله "ملا سعيد" هم "الْكُرْدى" اولديغى تحقّق ايتمش.
رسالهِٔ نورڭ بر واسطهِٔ نشرى اولان استاديمزڭ هم إسمى، هم لقبى مريدى لفظنده اولديغى گبى، عينًا حضرتِ علىنڭ (رض)
يَامُدْرِكًا لِذٰلِكَ الزَّمَانِ
(حاشيه): يا مدركًا تنوين نون صاييلمق شرطيله، (٣٢٥) اولوب نورسى بر فرق ايله (٣٢٦) ايدييور. او فضله ألف بيڭه إشارت ايتديگى ايچون (٣٢٥) قالوب، هم يا مدركًا ه تام توافق ايدييور، هم فتنهلرڭ باشلانغيجى و او نورسىنڭ مجاهدهسنڭ باشلانغيجى تاريخنى گوسترييور.
علمِ جفرله و حسابِ أبجدله عينًا هم منلا سعيد، هم الْكُرْدى اولويور. هر بريسى ايكى يوز آلتمش بش ايدييور. مدركًا اوستندهكى تنوين وقفده ألفه إنقلاب ايتديگى ايچون اَلْفٌ اولويور. مدركًا لفظى ميمسز يوقاريدن
— 289 —
اوقونماسيله كرد اولديغى گبى، الزمان لفظى ده بديع الزمانڭ بر پارچهسنى اوقومقله بو أمارهيى لطافتلنديرييور. ديمك او زمانه يتيشنلرڭ آراسنده و حضرتِ علىنڭ (رض) خطابنه مظهر چوق أفراد ايچنده، رسالهِٔ نور ناشرينه خصوصى بر إلتفاتى وار.
ايكنجى أماره:
حضرتِ على (رض) حرص و طمع يولنده بدعهلره تابع اولان بر قسم علماء السوئى طوقاتلاديغى وقت، علما ايچنده بريسيله مرحمتكارانه قونوشمغه باشلادى. استاديمزى بيلنلره معلومدر كه: آنقره رؤساسى إستانبولده اونڭ إنگليزلره قارشى مجاهداتنى تقدير ايدهرك اونى ايستديلر. آنقرهيه گيتدى. وانده مدرسة الزهرا نامنده كندى دار الفنوننه يوز أللى بيڭ بانقنوط ايكى يوز مبعوثدن يوز آلتمش اوچنڭ إمضاسيله إعطاسى قرارلشديريلان لايحهِٔ قانونيه قبول ايديلمكله برابر، شيخ سنوسى مقامنده ولاياتِ شرقيه واعظِ عموميلگى و هم دار الحكمتڭ أعضالرى اوراده ديانت رياستنڭ أعضالرى اولمقله، او ده ايچنده بولونمقله برابر مبعوث اولمق و داها نه ايسترسه ياپيلاجق دييه تكليف ايتدكلرى حالده؛ صِرف سنّتِ سنيهيه مخالف حركت ايتمهمك ايچون او تكليفلرى قبول ايتمهيوب، شيمدى يگرمى بش سنه إشكنجهلى بر أسارتى قبول ايدن استاديمزه ألبته حضرتِ علىنڭ (رض) علماء السوئه حدّت ايتديگى زمان اوڭا قارشى خصوصى إلتفاتى اولاجق و او معنوى مجلسده اونى اوقشايهجق. اونڭ ايچون بو حال بر أمارهدر كه؛ حضرتِ على (رض) حضرتِ غوثِ گيلانى (رض) گبى عموم مخاطبلرى ايچنده بو رسالهِٔ نورڭ بر واسطهسى اولان خواجهمزه إشارةً إلتفات ايدييور.
نَحْنُ عَلَى التَّحْقِيقِ غَوْثٌ لِكُلِّ كُرْبَةٍ
فقرهسنده "غوث" لفظيله غوثِ گيلانىنڭ (رض) مريدينه شفقتله باقماسنه حضرتِ علىنڭ (رض) باقديغنى ايما ايدييور.
— 290 —
اوچنجى أماره:
علماء بحثنڭ أوّلكى سطرنده دييور:
فَمَنْ اَرَادَ اللّٰهُ اَنْ يُعِينَهُ ٭
(حاشيه-١): بو سطرده غوثڭ تَعِيشُ سَعِيدًا فقرهسندهكى سعيد لفظى يُعِينَهُ دخى عينًا سكينه ينه عينًا گوسترييورلر. هر بريسى سَعِيدًا اولويور. ديمك غوث گبى، بو فقره سعيد ايله قونوشويور. هی حرفى بشدر. دردى د در، برى د اوستندهكى تنويندن گلن وقف ايچون ألفه مقابلدر.
اَتْحَفَهُ بِهٰذِهِ السَّكِينَةِ
(حاشيه-٢): جاىِ دقّتدر كه؛ بو ايكى سطر معنا إعتباريله طوغريدن طوغرىيه رسالهِٔ نور ناشرينه باقديغى گبى، جفر و أبجد حسابيله ينه باقييور. چونكه اَتْحَفَهُ بِهٰذِهِ السَّكِينَةِ جفر و أبجد حسابيله بيڭ اوچيوز قرق طوقوز (١٣٤٩) تاريخنى گوسترييور كه؛ رسالهِٔ نورڭ غالبانه إنتشار و تكمّل تاريخيدر. ايكنجى سطر فَكُلُّ مَنْ لَاحَتْ لَهُ السَّعَادَةُ ٭ كَانَ لَهُ فِى الْجِيدِ كَالْقِلَادَةِ ينه جفر و أبجد حسابيله بيڭ اوچيوز يگرمى طوقوز (١٣٢٩) ايدييور كه؛ رسالهِٔ نور ناشرينڭ حقيقى مبدأِ مجاهدهسى تاريخيدر. يالڭز بو السَّعَادَةُ و الْقِلَادَةِ دهكى ايكى "ت" وقفه راست گلدكلرى ايچون قاعدةً "هی" صاييليرلر.
الحاصل: بو ايكى سطر اوچ جهتله رسالهِٔ نور ناشرينه باقييور.
برنجيسى: إسمِ أعظمى تضمّن ايدن آلتى إسمڭ اوڭا هديه ايديلديگنى و اونڭله محافظه ايديلمسى عينًا واقع اولمش و اولمقدهدر.
ايكنجيسى: يُعِينَهُ جفرجه سعيد، السَّكِينَةِ جفرجه ينه سعيد، السَّعَادَةُ معنًا و لفظجه ينه سعيد اولويور.
اوچنجيسى: أوّلكى سطر رسالهِٔ نورله مجاهدهنڭ بوگوننى، ايكنجى سطر مجاهدهنڭ مبدئنى تام تامنه تاريخيله گوسترييور. ايشته بو ايكى سطر رسالهِٔ نور ناشرينڭ يگرمى سنهلك مجاهداتنڭ برى مبدأ، ديگرى منتهاسنى گوسترمسى ألبته تصادف اولاماز. بلكه مجاهدهنڭ مقبوليتنه بر إشارتِ غيبيهدر و حضرتِ علىنڭ (رض) بر سكّهِٔ تصديقيدر.
سليمان رشدى، خسرو
إسمِ أعظم بحثنده
— 291 —
فَكُلُّ مَنْ لَاحَتْ لَهُ السَّعَادَةُ ٭ كَانَ لَهُ فِى الْجِيدِ كَالْقِلَادَةِ
يعنى: كيم عنايته و سعادته مظهر ايسه، او آخر زمان فتنهلرندن بو آلتى إسمى ويرديگم درس طرزنده ورد ايدنلر محفوظ قالير. حضرتِ على (رض) حروفِ أجنبيهيى إسلاملر ايچنده جبرًا قبول ايتديرمك حادثهسى ايله علماء السوئڭ بدعهلره يارديملرندن تأسّفله بحث ايدوب، او ايكى حادثه اورتهسنده إرشادكارانه بعضلرندن بحث ايدييور كه؛ او سكينه اولان إسمِ أعظمله أجنبى حروفنه قارشى مقابله ايدييور و هم علماء السوئه مخالفت ايدييور.
ايشته بو زمانده او آدملر رسالهِٔ نور شاكردلرى و ناشرلرى اولدقلرى شبههسزدر. چونكه اونلردر كه؛ خطِّ قرآنى محافظه ايدييورلر و بدعهكار بر قسم علمالره قارشى ده مقاومت ايدييورلر.
أوت بز خواجهمزدن آڭلامشز كه: اون اوچ سنه أوّل حضرتِ علىنڭ (رض) بو قصيدهسنڭ سرّينى بيلمهدن يدى سنه أوّل بو آلتى إسمى إمامِ غزالىدن درس آلارق و كندينه دائما ورد ايدهرك، بتون أورادلرى تبدّل و تحوّل ايتديگى حالده، بو سكينه تعبير ايديلن آلتى إسمه حضرتِ علىنڭ (رض) ويرديگى درس طرزنده متماديًا ترك ايتمهدن دوام ايتمش. بو طرزده دوام ايدنلرى ايشيتمهمشز. هم خلافِ عادت بر طرزده يگرمى سنه ظرفنده يگرمى فتنهِٔ عظيمهيه دوشديگى گبى و تأثيرلى بر صورتده حياتِ إجتماعيهِٔ إسلاميهيه قاريشديغى حالده خارقه بر محفوظيت آلتنده اولديغنى گوزيمزله گورديگمزدن، حضرتِ علىنڭ (رض) آخر زماندهكى خطاب ايتديگى دوستلرى ايچنده بِالخاصّه اوڭا روىِ إلتفاتى اولديغنى حسّ ايدييورز. هم لَاحَتْ لَهُ السَّعَادَةُ لفظيله يعنى سعيد اولمق و علما بحثنه متّصل بريسنه عنايته مظهر اولديغنى و يَا مُدْرِكًا لِذٰلِكَ الزَّمَانِ
— 292 —
فقرهسى حسابِ أبجدله اون اوچنجى عصرى گوستروب، او عصرده دنيايه گلن علمادن سعيد (رض) إسمنده بريسنه لطيفانه بر ايما، بو أمارهيى زينتلنديرييور.
(حاشيه): يَا مُدْرِكًا تنوين نون صاييلمق شرطيله، بيڭ اوچيوز يگرمى بش (١٣٢٥) تاريخى اولان حرّيتڭ ايكنجى و اوچنجى سنهلرنده خلافتِ إسلاميهيى قالديرمغه تشبّثله، او خلافتڭ قيريلماسندن فتنهلرڭ قپوسى آچيلديغنڭ زمانيدر كه؛ حضرتِ على (رض) او زمانه دهشتلى باقييور.
دردنجى أماره:
حضرتِ غوثِ گيلانى فتنهِٔ آخر زمانده سنّتِ سنيهيى و أسرارِ قرآنيهيى محافظهيه و نشره چاليشان بر مريدينه اونبش أماره ايله إلتفات ايدر و اونڭله قونوشورسه، ألبته إسلاميتڭ تأسيسنده "أسد اللّٰه" عنواننى آلان و علومِ أسراريهده
اَنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِىٌّ بَابُهَا
حديثنه مظهر بولونان و كراماتِ خارقه ايله إشتهار ايدن و وهّابيلرڭ أجدادى اولان خارجيلرى قلنجدن گچيرن و غوثِ أعظمڭ جدّى و استادى اولان حضرتِ على (رض) ألبته آلِ بيته بر جهتده دشمن اولان وهّابيلرڭ حرمينِ شريفَيْنى إستيلاسى هنگامنده و خارجيلردن داها برباد بر طرزده سنّتِ سنيهيه مخالفت ايدن بر قسم علماء السوء و ظلمهلرڭ إستيلاسى زماننده، رسالهِٔ نور واسطهسيله رسالهِٔ نور شاكردلرى بتون قوّتلريله سنّتِ سنيهنڭ محافظهسنه و آلِ بيتڭ حرمتنه و مودّتنه چاليشمالرى و او مدهش مهالكه قارشى صارصيلمدقلرى حالده، إمدادِ روحانىيه و قوّهِٔ معنويهنڭ تقويهسنه پك چوق محتاج اولدقلرى بر زمانده، او علومِ أوّلين و آخرينى بيلديگنى مفتخرانه إدّعا ايدن حضرتِ على (رض) ممكن ميدر كه، أولادندن اولان غوثِ گيلانىدن (رض) گرى قالسين، شجاعتِ حيدرانهسيله رسالهِٔ النور شاكردلرينڭ إمدادينه يتيشمهسين؟ ألبته بو صورتله يتيشير و يتيشدى.
— 293 —
معلومدر كه؛ مثلا عموم بر جماعت ايچنده برى حركت ايتسه، برى ديسه: "أى إنسان بڭا باق!" او "إنسان" لفظِ عموميسنده قرينهِٔ حال ايله، او معيّن آدمه خطابدر. مادام مقتضاىِ حال و قرينهِٔ حال ايله حضرتِ علىنڭ (رض) عموم مخاطبلرى ايچنده أڭ زياده محتاج و أڭ زياده حضرتِ علىنڭ (رض) مقصدى لهنده حركت ايدن، رسالهِٔ نور شاكردلريدر. ألبته او ذات إستقباله باقوب و يَا اَيُّهَا الْاِخْوَان تعبيرى ايله قونوشديغى جماعت ايچنده أڭ زياده متحرّك و قوّهِٔ معنويهنڭ تقويهسنه محتاج اولانلره خصوصيتله باقار.
بشنجى أماره:
أجنبى حروفاتنى أهلِ إسلامڭ أڭ مهمّ حكومتى رسمى بر صورتده قبول و نشر و جبر ايتديگى حالده، رسالهِٔ نور شاكردلرى بتون قوّتلريله خطِّ قرآنىيى خارقه بر صورتده نشر و تعميم ايله محافظهسنه چاليشدقلرى بر زمانده، حضرتِ على (رض) تاريخيله اوندن خبر ويرمكله غيبى كراماتى بيان ايتديگى يرده علماء ايچنده بريسنه إلتفات گوسترييور. ألبته بو إلتفاتڭ گرچه چوق أفرادى اولابيلير. فقط بو قرينهِٔ حال گوسترييور كه؛ رسالهِٔ نور شاكردلرى بر خصوصيت كسب ايتمش كه، حضرتِ على (رض) إلتفاتيله رسالهِٔ نورى آلقيشلايور.
آلتنجى أماره:قوّتليدر فقط يازامايز.
يدنجى أماره:ظاهردر فقط گوسترهمييورز.
الحاصل:حضرتِ على كرّم اللّٰهُ وَجْهَهُ أجنبى حروفنه قارشى شدّتلى تأسّف و حدّت ايتديگى و بدعهيه طرفدارلق ايدن بر قسم علماء السوئه قارشى شدّتلى نفرت و حدّت ايتديگى يرده، إرشادكارانه بعضلرله قونوشويور. و حضرتِ جبريلڭ تعبيريله سكينه إسمى ويريلن و إسمِ أعظم صندوقچهسى اولان أسماءِ ستّهيه دوام ايدنى إرشاد ايدييور، تلطيف ايدييور.
— 294 —
ايشته او أسماءِ ستّهنڭ دوامندن ترشّح ايدن و او أسمانڭ لمعاتى اولان رسالهِٔ نور و او رسالهِٔ نور كندى شاكردلريله لا أقل يوزر قلمله يوز پارچه رسالهِٔ نورڭ أجزالريله و إنتشار ايدن يگرمى بيڭ نسخهسيله لا أقل يوز بيڭ آدمى حروفِ قرآنيه لهنه و سنّتِ سنيهيه إتّباعه و ايمانلرينڭ تقويهسنه و حضرتِ علىنڭ (رض) حدّت ايتديگى ايكى جريانه قارشى تماميله مقاومت ايتدكلرندن، ألبته حضرتِ علىنڭ (رض) يَا ايُّهَا الْاِخْوَانِ تعبير ايتديگى إخوانلرى ايچنده خصوصى بر صورتده اونلره باقييور.
أوت حضرتِ علىنڭ (رض) بو ظاهر كراماتِ غيبيهسى حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلامڭ إرشاديله اولديغى ايچون، باشقه شكلده بر معجزهِٔ پيغمبريه (عصم) اولديغى مناسبتيله، عين كرامتِ غوثيه و إشاراتِ خارقهِٔ عَلويه گبىبشنجى عصرله، اون دردنجى عصرڭ فتنهلرينه إشارت ايدن و گيزلى قالوب معناسى آڭلاشيلميان بر معجزهِٔ غيبيهِٔ نبويهيى بيان ايتمگه مناسبت گلييور.شويله كه:
حديثِ صحيحده واردر كه، رسولِ أكرم (عصم) فرمان ايتمش:
اِنِ اسْتَقَامَتْ اُمَّتِى فَلَهُمْ يَوْمٌ وَ اِلَّا فَنِصْفُ يَوْمٍ
(أو كما قال) شو حديثِ شريفه هر ناصلسه قيامته إشارت صورتنده معنا ويريلمش؛ معجزهِٔ نبويه گيزلنمش، آڭلاشيلمامش. هم شيخِ گيلانى (رض)، هم حضرتِ علىنڭ (رض) إرشادِ نبوى ايله، بشنجى و آلتنجى و اون دردنجى عصرلرڭ فتنهلرندن كرامتكارانه بحثلرى گوسترييور كه؛ بو حديثِ شريف اونلرڭ بو زمانه باقمق ايچون بر تلسقوبلريدر كه، بو ايكى عصره باقييورلر.
أوت حديثده "يوم" تعبيرى،
اِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَاَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ
آيتنڭ دلالتيله بيڭ سنهدن عبارتدر. خلافتِ إسلاميه و حكومتِ عربيه، حديث
— 295 —
موجبنجه تام إستقامتله گيتمديگى ايچون، تام نصفِ يوم اولان بش يوز كسور سنهده
(حاشيه): حديثڭ حكميله حكومتِ عربيه بش يوز سنه ياشايهجق. حالبوكه، بش يوزدن بر مقدار گچر. بونڭ سرّى شودر كه: يزيد، وليد، حَجّاجِ ظالم گبى ظلمهنڭ و أبو مسلمِ خُراسانينڭ تحكّمى و أمويلرڭ إنقراضندن صوڭره عبّاسيلرڭ تام تقرّرينه قدر اولان زمان حكومتِ عربيهنڭ فترت زمانى صاييلديغندن، بو فترت زمانى طىّ ايديلمكله تام بش يوز قالير.
هلاكو هجوميله خاتمه ويريلدى. اوچ درت عصر زمانِ فترتدن صوڭره يَاْتِى اللّٰهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ آيتنڭ سرّينه مظهر اولان عثمانلى عادل پادشاهلرى، حديثِ شريفدهكى إستقامتى يرينه گتيرمگه چاليشدقلرندن، حديثڭ حكميله اُمّت ايچون بيڭ سنه خلافتِ إسلاميهيى و شرعِ شريف اوزرنده گيدن حكومتڭ إدامهسنه واسطه اولديلر. حديثڭ ايكنجى جهتى كه، فَلَهُمْ يَوْمٌ ده تحقّق ايدييور.
و إستانبولڭ فتحندن تقريبًا يگرمى سنه أوّل ينه خلافتِ إسلاميهيه زمين إحضار و تام عموم عالمِ إسلامڭ مركزِ حكومتى اولاجق بر وضعيت آلمغه و مژده و ثناءِ نبوىيه مظهر اولان سلطان فاتحڭ واسطهسيله إستانبولڭ فتحى تاريخندن فترت زماننى طىّ ايدوب عبّاسيلر نرهدن بيراقمشلرسه اورادن باشلايهرق عالمِ إسلامڭ بِالإستحقاق باشنه گچديلر. ينه حديثِ شريفڭ حكميله أگر إستقامتله گيتسه بيڭ سنهدن عبارت اولان بر گون، يوقسه ياريم گون دوام ايدهجك. ايشته عينًا عبّاسيلر گبى تام ياريم گون يعنى بش يوز سنه دوام ايتدى.
بو معجزهِٔ نبويه پك پارلاق بر صورتده تظاهر ايدييور. ايشته خلافتِ عربيه تام إستقامته مظهر اولماديغندن يالڭز ياريم گونى آلدى. عثمانلى دولتى دخى تك
— 296 —
باشيله آخرلرنده أجنبيلرڭ و منافقلرڭ مداخلهلرى يوزندن تام إستقامتى محافظه ايدهمديگى ايچون او ده ياريم گون اولان بش يوز سنهيى آلدى. بو ايكى قارداش اولان ايكى عنصرڭ إتّحادلرندن تام إستقامته مظهريت سرّى واردر كه، بيڭ سنه اولان بر گونى تمام آلديلر.
سؤال:رؤياىِ صادقه واسطهسيله ويا حقيقى كشف جهتيله حضرتِ على (رض) و غوثِ أعظم (رض) گبى ذواتِ قدسيه جزئى ايشلره دائر عامى آدملرله ده تماس ايدهبيليرلر و بعض شيلرى خبر ويرييورلر. نهدندر كه؛ بونلرڭ بر إشارتِ غيبيهلرينى غايت أهمّيتله بيڭ كشف و بيڭلر رؤياىِ صادقه قدر طوتويورسڭز، أهمّيت ويرييورسڭز؟
الجواب:سكز يوز و بيڭ اوچيوز سنه مسافهده، وراثتِ نبوّت مقامنده عالمِ إسلامڭ إستقبالى نقطهِٔ نظرنده كلّى بر نظره او اوزون مسافهده گورونن حادثاتڭ ألبته چوق أهمّيتى اولاجق، طاغ گبى بر بيوكلگى اولاجق كه؛ او اوزون مسافهده و او كلّى نظرده عالمِ إسلامڭ منفعتى نقطهِٔ نظرنده اوزاقدن گورونسون و اوڭا دقّت ايديلسين و وجوده گلمهدن أوّل اوندن خبر ويريلسين. رؤياىِ صادقه و كشف ايسه جزئى و خصوصيدر و وجوده گلدكدن صوڭره ياقيندن باقمقدر. ألبته بويله كشف جهتنده روحانى تمثّل إعتباريله ياقيندن باقيلديغى وقت ذرّهلر دخى گورونهبيلير. عادى آدملر ده اونلرڭ روحانى مثاللريله گوروشهبيليرلر و غايت أهمّيتسز شيلر ده مدارِ نظر اولابيلير. أوت بر آيينهده مثالى گونشله مناسبتدار اولمق و صحبت ايتمك نرهده؟ حقيقى سمادهكى گونشله مناسبتدار اولمق نرهده؟ آيينهدهكى گونشى هركس ألنه آلابيلير، إلتفاتنه مظهر اولابيلير. قونوشهبيلسه بلكه قونوشديرهبيلير. فقط سمادهكى گونشڭ إلتفاتنى جلب ايدن و كنديسيله
— 297 —
قونوشديران كيمسه، قمره چيقمالى، مقامى قمرده اولمالى ويا قمر گبى بر وظيفه گورملى؛ يوقسه او سلطانِ سماوينڭ حشمتلى نظرى آلتنده هيچ گورونميهجك درجهده گيزلنهجكدر.
رسالهِٔ نور شاكردلرى نامنه
خسرو، حافظ على، غالب، رأفت، سليمان، صبرى، خلوصى، مسعود،
ذكائى، كوچك زهدى، سليمان رشدى، كچهجى مصطفى، مصطفى،
مصطفى، كوچك على، كرد بكر، شاملى توفيق، عاصم،
باباجان، يعقوب جمال، حسين،
كوچك لطفى، عبد الباقى
٭ ٭ ٭