— 319 —
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
وَ بِهِ نَسْتَعِينُ
مدينهِٔ منوّرهده بولونان مهمّ بر عالمڭ بديع الزمان حضرتلرينڭ
تاريخچهِٔ حياتى ايچون يازديغى بر " اوڭسوز" در.
بيوك إقباله عائد اولان "اوڭسوز"ده ديمشدم كه: بيوكلرڭ تاريخِ حياتلرى اوقونوركن، علوى منقبهلر سويلهنوب، عزيز خاطرهلرى آڭيليركن؛ إنسان، باشقه بر عالمه گيرديگنى حسّ ايدييور. گوڭلنى، ترتميز سَوْگى حسلرينڭ علوى آتشى ياقييور و إلٰهى فيضى صارييور. تاريخ اويله بيوك إنسانلر قيد ايدر كه؛ بر چوق بيوكلر، اونلره نسبتله كوچك قالير.
تاريخه شرفلر ويرن أرلر آڭيليركن
يوكسلمهده روح أڭ گنيش عالملره يردن
بيڭ رايحهنڭ فيضى صارار روحى دريندن
گچمش گبى جنّتدهكى گُل باغچهلرندن...
بو درين حقيقتى، "اوڭسوز"ى يازاركن بتون عظمت و إحتشاميله إدراك ايتمش بولونويورم. زيرا عزيز و محترم اوقويوجيلريمزه أڭ درين بر إخلاص و صميميتله تقديم ايتديگمز بو أثر، همان بر عصره ياقلاشان اوزون و بركتلى عمرينڭ هر صفحهسى بيڭلرله خارقهيه صحنه اولان، گوڭللر فاتحى بيوك استاد بديع الزمان
— 320 —
سعيد النورسىيه، اونڭ يوز اوتوز پارچهدن عبارت اولان رسالهِٔ نور كلّياتنه؛ و أخلاق و فضيلتلرى، إخلاص و صميميتلرى، ايمان و عرفانلرى ايله حياتڭ هر صفحهسنده سادهجه بر ئولكهيه دگل، بتون إنسانلق عالمنه ترتميز ئورنكلر ويرمكده دوام ايدن نور طلبهلرينه عائددر.
بر كتابڭ "مقدّمه"سنى، او كتابڭ خلاصهسى دييه تعريف ايدرلر. حالبوكه هر موضوعى مستقل بر أثره صيغميهجق قدر درين و گنيش اولان بو معظّم كتابڭ محتوياتنى، بويله بر قاچ صحيفهلك مقدّمهيه صيغديرمق قابل ميدر؟
بوگونه قدر عاجزانه يازديغم منظوم و منثور يازيلريمڭ هيچ بريسنده بو قدر عجز و حيرت ايچريسنده قالمامشدم. بناءً عليه بو أثرى درين بر ذوق، إلٰهى بر نشئه و جوشقون بر هيجانله اوقويهجق اولانلر، حيرانلقله گورهجكلر كه؛ بديع الزمان، چوجقلغندن بَرى مستثنا بر شكلده يتيشن و بتون عمرى بوينجه إلٰهى تجلّيلره مظهر اولان بامباشقه بر عالم و ممتاز بر شخصيتدر.
بن بو بيوك ذاتى، أثرلرينى و طلبهلرينى اينجهدن اينجهيه تدقيق ايدوب ده او نور عالمنده حسًّا، فكرًا و روحًا ياشادقدن صوڭره؛ بيوك و أسكى بر عرب شاعرينڭ بر بيتيله، چوق درين بر حقيقتى إفاده ايتديگنى اوگرندم: "بتون عالمى بر شخصيتده طوپلامق، جنابِ حقّه زور گلمز..."
٭ ٭ ٭
غايهسنڭ علويتندن، دعواسنڭ إحتشامندن و ايماننڭ عظمتندن فيض و إلهام آلان بو قطبڭ جاذبهسنه طاقيلانلرڭ عددى گوندن گونه چوغالمقدهدر.
عقللره حيرت ويرن بو علوى حادثه؛ منكِرلرى قهر ايتديگى گبى، مؤمنلرى ده شاد و مسرور أيلهمكده دوام ايدوب گيدييور.
— 321 —
ايمانلى گوڭللرده معنوى بر رابطه حالنده ياشايان بو إلٰهى حادثهيى بيوك بر مجاهد، قلبلرى وجد ايچنده بيراقان بر اُسلوبله باقڭز ناصل إفاده ايدييور:
"أخلاقسزلق چركفنڭ بر طوفان حالنده هر إستقامته طاشوب اوزانارق هر فضيلتى بوغمغه قويولديغى قره گونلرده، اونڭ يعنى بديع الزمانڭ فيضنى بر سرّ گبى قلبدن قلبه، مقاومتى إمكانسز بر حمله حالنده إنتقال ايدر گورمكله تسلّى بولويورز... گيجهلريمز چوق قراردى و چوق قراران گيجهلرڭ صباحلرى پك ياقين اولور."
أوت بر سرّ گبى قلبدن قلبه مقاومتى إمكانسز بر حالده ياييلوب طاغيلان بو نورڭ، مملكتڭ هر كوشهسنده فيض و تأثيرينى گورنلر، حيرت و دهشتلر ايچنده صورمغه باشلاديلر: "شهرتى مملكتمزڭ هر طرفنى قاپلايان بو ذات كيمدر؟ حياتى، أثرلرى، مسلك و مشربى نهدر؟ طوتديغى يول بر طريقت مى، بر جمعيت مى، يوقسه سياسى بر تشكّل ميدر؟"
بونڭله ده قالمادى؛ درحال گرك إدارى و گرك عدلى چوق مهمّ تعقيبلر و پك جدّى تدقيقلر، اوزون و مسلسل محكمهلر جريان ايتدى... نتيجهده، بو إلٰهى تجلّينڭ گوڭللر ئولكهسنه قورولان بر "ايمان و عرفان مؤسّسهسى"ندن باشقه بر شى اولماديغى تحقّق ايدنجه، عدالتڭ إلٰهى بر صورتده تجلّيسى شو شكلده ظهور ايتدى: "بديع الزمان سعيد النورسى و بتون رسالهِٔ نور أثرلرينڭ برائتى" قرارى رسمًا إعلان ايديلدى. و آرتيق روحڭ مادّهيه، حقّڭ باطله، نورڭ ظلمته، ايمانڭ كفره هر زمان غلبه چالاجغى، أزلدن أبده دگيشميهجك اولان إلٰهى قانونلرڭ باشنده گلن بر حقيقت اولديغى، گونشلر گبى بليردى.
هر هانگى بر إقليمده ظهور ايدن بر إصلاحاتجينڭ ماهيت و حقيقتنى، صداقت و صميميتنى گوسترن أڭ گرچك معيار؛ دعواسنى إعلانه باشلاديغى ايلك
— 322 —
گونلرله، مظفّر اولديغى صوڭ گونلر آراسنده فردى و إجتماعى، عضوى و روحى حياتنده وجوده گلن دگيشكلك فرقلريدر، ديرلر.
مثلا: او آدم ايلك گونلرده متواضع، عالىجناب، فراغت و محويتكار، خلاصه؛ بتون أخلاق و فضيلت باقيمندن جدًّا ئورنك اولان غايت تميز و صوڭ درجهده ممتاز بر شخصيتدى. باقالم، جهادنده مظفّر اولوب حسلرده، أمللرده، گوڭللرده ير طوتديقدن صوڭره ينه او أسكى تميز و ئورنك حالنده قالابيلمش مى؟ يوقسه، ظفر نشئهسيله بر چوق بيوك صانيلان كيمسهلر گبى، يره گوگه صيغماز مى اولمش؟
ايشته بيوك كوچك هر هانگى بر دعوا و غايه صاحبنڭ ماهيت و حقيقتنى، شخصيت و هويتنى أڭ حقيقى چهرهسيله عكس ايتديرهجك اولان أڭ برّاق آيينه بودر.
تاريخ بوينجه، بو مدهش إمتحانى قزانمهنڭ شاه أثر مثالنى، أوّلا پيغمبرلر و بِالخاصّه سلطان الأنبياء صلّى اللّٰه عليه وسلّم أفنديمز، صوڭره اونڭ خليفه و صحابهلرى و داها صوڭره اونلرڭ نورلى يولنده يوروين بيوك ذاتلر ويرمشلردر.
٭ ٭ ٭
پيغمبر أفنديمز، شو اَلْعُلَمَاءُ وَرَثَةُ الْاَنْبِيَاءِ يعنى: "عالملر، پيغمبرلرڭ وارثلريدرلر" حديثِ شريفلريله؛ عالم اولمانڭ پك قولاى بر شى اولماديغنى، إعجازكار بلاغتلرى ايله بيان بيورييورلر.
زيرا مادام كه بر عالم، پيغمبرلرڭ وارثيدر؛ او حالده حق و حقيقتڭ تبليغ و نشرى خصوصنده، عينًا اونلرڭ طوتمش اولدقلرى يولى تعقيب ايتمهسى لازمدر. هر نه قدر بو يول؛ بتون طاغ، طاش، چامور، چاقيل، اوچوروم، داها بترى تعقيب،
— 323 —
توقيف، محاكمه، حپس، زندان، سورگون، تجريد، زهرلنمه، إعدام سهپالرى و داها عقل و خياله گلمهين نيجه بيڭ ظلم و إشكنجهلرله طولو ده اولسه...
ايشته بديع الزمان؛ ياريم عصردن فضله او مقدّس جهادى ايله بتون عمرى بوينجه بو چتين يولده يوروين و قارشيسنه چيقان بيڭلرله أنگلى بر ييلديرم سرعتى ايله آشان و پيغمبرلرڭ وارثى اولان بر عالم اولديغنى عملى بر صورتده إثبات ايدن بر ذاتدر.
كنديسنڭ علمى، أخلاقى، أدبى، بر چوق فضيلت و مزيتلرى آراسنده بنى أڭ چوق مفتون ايدن شى؛ اونڭ او، طاغلردن داها صاغلام، دڭزلردن داها درين، سمالردن داها يوكسك و گنيش اولان ايمانيدر.
ربّم، او نه معظّم ايمان! او نه بيتمز و توكنمز صبر! او نه چليكدن إراده! خيال و خاطرهلره اورپرمهلر ويرن بونجه تضييق، تهديد، تعذيب و إشكنجهلره رغمًا؛ او نه أگيلمز باش، نه بوغولماز سس و ناصل قيصيلماز نَفَسدر!
بيوك إقبالڭ هيجانلى شعرلرندن آلديغم جوشقون بر إلهام نشئهسى ايله وقتيله يازديغم "مجاهد" عنواننى طاشييان بر منظومهده، آشاغيدهكى مصراعلرى اوقويانلردن، بلكه شاعرانه بر مبالغهده بولونديغمى سويلهينلر اولمشدر. لٰكن شو مقدّمهسنى يازمقله شرف طويديغم شاه أثرى اوقويانلر، وجدله طولو بر حيرانلقله آڭلايهجقلر كه، اللّٰهڭ نه قوللرى وارمش. أگر بر ايمان، كمالنى بولورسه، نهلر ياپار و نه خارقهلر طوغوررمش.
بر عزم، أگر ايمان طولو بر قلبه گيررسه
إنسان ده، او ايماندهكى صوڭ سرّه أررسه
أڭ آزغين ئولوملر اوڭا زنجير وورامازلر
وولقان گبى جوشقون آقييور طورديرهمازلر
— 324 —
ربّمدن اينر عزمنه قوّت ويرن إلهام
پيغمبرى رؤياده گورور بلكه هر آقشام
هپ نور اونڭ ايمان طولو قلبندهكى محراب
قنديل اولاماز اُفقنه دنيادهكى مهتاب
قار، قيش ديمز، ايركيلمز، اوزولمز، آجى طويماز
موسم بتون عمرنجه ايليق گولگهلى بر ياز
جنّتدهكى عالملرى دنياده گورور ده
محو اولسه أگيلمز صيره طاغلر گبى درده
أڭ صارْپ اوچوروملر گلوب أطرافنى صارسه
آى باتسه، گونش سونسه، اُفقلر ده قرارسه
گوكلر ييقيلوب چوكسه، يولندن ينه دونمز
روحندهكى ايمانله يانان مشعله سونمز
قلبنده يانارطاغ گبى ايمان نه مقدّس
وجداننه هر آن شونى هايقيرمهده بر سس:
أى يولجى! شفقلر سوكهجك طورمه، ايلرله
ظلمتلره قان آغلاتهجق مشعلهلرله
ييلديزلره باص، چيق يوجه عالملره يوكسل
إنسانلغى قورتارمغه جنّتدن اينن أل!..
— 325 —
صانكه بو مصراعلر ايمان قهرمانى بيوك مجاهد بديع الزمان حضرتلرى ايچون يازيلمش. زيرا بو يوكسك صفتلر، هپ اونڭ صفتلريدر. جنابِ حق شو آيتِ كريمهده باقڭز مجاهدلره نهلر وعد ايدييور:
وَ الَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللّٰهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ
مئالِ شريفى: "بزم اوغريمزده مجاهده ايدنلره مطلقا يوللريمزى گوستريرز. و هيچ شبهه يوق كه، اللّٰه محسنلرله (اللّٰهى گورور گبى عبادت ايدن مجاهدلرله) برابردر."
ديمك كه، ايمان و قرآن اوغرنده، جاندن و جهاندن گچن مجاهدلره، بيوك اللّٰه، حقيقت و هدايت يوللرينى گوسترهجگنى وعد بيورييور. حاشا، جنابِ حق وعدنده خلف ايتمز.. يتر كه، بو عظيم وعدِ إلٰهىيى ايجاب ايتديرهجك شرطلر تحقّق ايتسين.
بو آيتِ كريمه، "استاد"ڭ قَرَكْتَرْ و شخصيتنى تحليل خصوصنده بزه نوردن بر رهبر اولويور و او نورڭ بللور ايشيغى آلتنده آرتيق أڭ اينجه چيزگيلرى و أڭ حسّاس نقطهلرى گوروب سزهبيلييورز. زيرا مادام كه بر إنسان جنابِ حقّڭ حفظ و حمايهسنده بولونمق نعمتنه مظهر اولمشدر؛ آرتيق اونڭ ايچون قورقو، أنديشه، اوزونتى، ييلمه، اوصانمه وسائره گبى شيلر بحث موضوعى اولاماز.
اللّٰهڭ نورى ايله نورلانان بر گوڭلڭ سماسنى هانگى بلوطلر قاپلايابيلير؟ هر آن حضورِ إلٰهيده بولونمق بختيارلغنه ايرن بر قولڭ روحنى، هانگى فانى أمل و آرزولر، هانگى زواللى توجّه و إلتفاتلر و هانگى پسپايه غايه و إحتراصلر تطمين، تسكين و تسلّى ايدهبيلير؟
— 326 —
اللّٰهدر اونڭ يارى، مربّيسى، وليسى
آڭدقجه بتون نور اولويور طويغوسى، حسّى
يوكسلمهدهدر معرفت إقليمنه هر آن
بامباشقه اُفقلر آچييور روحنه قرآن
قرآن اوڭا ياد ايتديرييور "بَزمِ ألست"ى
عاشق، او تجلّينڭ أزلدن بَرى مستى...
ايشته بديع الزمان، بويله خارقهلر خارقهسى بر عنايته مظهر اولان مبارك بر شخصيتدر. و بونڭ ايچوندر كه، زندانلر اوڭا بر گلستان اولمش؛ اورادن أبديتلرڭ نورلى اُفقلرينى گورور. إعدام سهپالرى، برر وعظ و إرشاد كرسيسيدر. اورادن إنسانلغه علوى بر غايه اوغرنده صبر و ثبات، متانت و جلادت درسلرى ويرر. حپسخانهلر برر مدرسهِٔ يوسفيهيه إنقلاب ايدر. اورايه گيرركن، بر پروفسورڭ اونورسيتهيه درس ويرمك ايچون گيرديگى گبى گيرر. زيرا اورادهكيلر، اونڭ فيض و إرشادينه محتاج اولان طلبهلريدر. هر گون بر قاچ وطنداشڭ ايماننى قورتارمق و جانيلرى مَلك گبى بر إنسان حالنه گتيرمك، اونڭ ايچون دنيالره دگيشلمز بر سعادتدر.
بويله بر يوكسك ايمان و إخلاص شعورينه مالك اولان إنسان، هيچ شبههسز كه، زمان و مكان مفهوملرينڭ فانيلر اوزرنده بيراقديغى يالديزلى تأثيرلرى كثيف مادّه عالمنده بيراقهرق؛ روحى ايله معنويات عالمنڭ پيريل پيريل نورلر صاچان اُفقلرينه يوكسلمش بر حالدهدر.
بيوك متصوّفلرڭ (رض) فنا فِى اللّٰه، بقا بِاللّٰه دييه تعريف و توصيف بيوردقلرى يوكسك مرتبه، ايشته بو قدسى شرفه نائل اولمقدر.
— 327 —
أوت هر مؤمنڭ كندينه مخصوص بر حضور، خشوع، تفيّض، تجرّد و إستغراق حالى واردر. و هركس ايمان و عرفانى، صلاح و تقواسى، فيض و معنوياتى نسبتنده بو إلٰهى حظدن فيضياب اولابيلير. لٰكن بو گوزل حال، بو طاتلى وصال و بو أمثالسز حظ؛ گچن آيتِ كريمهدهكى إحسان أربابى اولان او بيوك مجاهدلرده هر زمان دوام ايدييور. و ايشته اونلر بو سببدن طولاييدر كه، مولايى اونوتمق غفلتنه دوشمييورلر. نفسلرى ايله، آرسلانلر گبى بتون عمرلرى بوينجه چارپيشييورلر. و حياتلرينڭ هر لحظهسى، أڭ يوكسك ترقّى و تكامل خاطرهلرى قيد ايدييور. و بتون وارلقلرى؛ او جمال، كمال و جلال صفتلرى ايله متّصف اولان ربّ العالمينڭ رضاسنده أريمش بولونويورلر.
مولا، بزلرى ده او بختيارلر زمرهسنه إلحاق أيلهسين، آمين.
٭ ٭ ٭
يوقاريدهكى صحيفهلرده، بيوك استادڭ، دوستلرينى مفتون و حيران ايتديگى قدر ده دشمنلرينى دهشتلر ايچريسنده بيراقان عظمتلى ايمانندن بحث ايتدك. برآز ده ممتاز شخصيتى، نوردن بر هاله حالنده صارمقده اولان اوستون مزيتلرندن، أخلاق و كمالاتندن بحث ايدهلم.
معلوم يا، هر شخصيتى، مختلف و معيّن مزيتلر چرچيوهلر. بناءً عليه استادڭ شخصيتنى تكوين ايدن باشليجه صفتلر شونلردر:
فراغتى:
بر دعوا صاحبنڭ و بِالخاصّه إصلاحاتجينڭ موفّقيت شرطلرينڭ أڭ مهمّى فراغتدر. زيرا گوزلر و گوڭللر، بو مهمّ نقطهيى أڭ اينجه بر حسّاسيتله تدقيق و تعقيبه ميّالدرلر. استادڭ بتون حياتى ايسه، باشدن باشه فراغتڭ شاه أثر مثاللرى ايله طولوب طاشمقدهدر.
— 328 —
علّامه شيخ الإسلام مصطفى صبرى أفندى مرحومدن، فراغته عائد شويله بر سوز ايشيتمشدم: "إسلام، بوگون اويله مجاهدلر ايستر كه؛ دنياسنى دگل، آخرتنى دخى فدا ايتمگه حاضر اولاجق."
بيوك آدمدن صادر اولان بو بيوك سوزى تمامًا قاورايهمديغم ايچون، متصوّفلرڭ إستغراق حاللرنده سويلهدكلرى أسرارلى سوزلره بڭزهتهرك، هركسه سويلهمهمش و اولور اولماز يرلرده ده آچمامشدم.
وقتا كه عين سوزى بديع الزمانڭ آتشلر صاچان هيجانلى إفادهلرنده ده اوقويونجه آڭلادم كه، بيوكلره گوره فراغتڭ ئولچوسى ده بيويور... أوت؛ إسلام ايچون بو قدر آجيقلى بر فراغته قاتلانمغه راضى اولان مجاهدلرى، أرحم الراحمين اولان اللّٰه ذو الكريم تعالى و تقدّس حضرتلرى بيراقير مى؟ او فدائى قولنى لطف و كرمندن، عنايت و مرحمتندن محروم ايتمك شاننه (حاشا) ياقيشير مى؟
ايشته بديع الزمان، بو مستثنا تجلّينڭ أڭ پارلاق مثاليدر. بتون عمرى بوينجه مجرّد ياشادى. دنيانڭ بتون مشروع لذّتلرندن تمامًا محروم قالدى. بر يووا قورمق و اوراده مسعود بر عائله حياتى گچيرمك سوداسنه دوشمگه وقت و فرصت بولامادى. فقط جنابِ حق، كنديسنه اويله شيلر إحسان ايتدى كه، فانى قلملرله تعريف اولوناميهجق قدر معظّم و محتشمدر.
بوگون، دنياده هانگى بر عائله رئيسى (معنًا) بديع الزمان حضرتلرى قدر مسعوددر؟ هانگى بر بابا، ميليونلرله أولاده صاحب اولمشدر؟ هم ده ناصل أولادلر!.. و هانگى بر استاد، بو قدر طلبه يتيشديرهبيلمشدر؟
بو قدسى و روحى رابطه (بِاذْنِ اللّٰهِ تعالى) دنيالر طوردقجه طوراجق و نوردن بر سيل حالنده أبديتلره قدر آقوب گيدهجكدر. چونكه بو إلٰهى دعوا، قرآنِ كريمڭ
— 329 —
نور درياسنده تبلّور ايدن بر وارلق اولديغى گبى، قرآندن طوغمش و قرآنله برابر ياشايهجقدر...
شفقت و مرحمتى:
بيوك استاد، حق و حقيقتى تا چوجقلغنده بولمشدى. قلبنڭ فريادينى و روحنڭ مناجاتنى ديڭلهمك ايچون مغارهلره قپانديغى گونلرده بيله، عبادت و طاعتدن، تفكّر و مراقبهلردن فيض و حضور آلمانڭ ذوقنه ايرمش اولان بر "عارفِ بِاللّٰه" ايدى.
لٰكن قراڭلق گيجه طالغهلرينى آڭديران قورقونج كفر و إلحاد كابوسنڭ مسلمان دنياسنى و طولاييسيله مملكتمزى قاپلامق اوزره اولديغى او تهلكهلى گونلرده، ياتاغندن فيرلايان بر آرسلان گبى، يانارطاغلرى آڭديران بر كوكرهييشله جهاد ميداننه آتيلدى. بتون راحت و حضورينى بو مقدّس دعوايه فدا ايتدى. و ايشته بو حكمته مبنيدر كه؛ او گوندن بَرى هر سوزى بر ديليم لاو، هر فكرى بر آتش پارچهسى اولمش. دوشديگى گوڭللرى ياقييور؛ حسلرى، فكرلرى آلَوْلنديرييور...
بيوك استادڭ تام بر عزلت و إنزوادن صوڭره، تكرار إرشاد و جمعيت حياتنه آتيلماسى، عينًا إمامِ غزالينڭ حياتنده گچيرمش اولديغى او مهمّ و تاريخى مرحلهيه بڭزهمكدهدر.
ديمك كه، جنابِ حق بيوك مرشدلرى بويله بر مدّت إنزواده تربيه، تصفيه و تزكيه ايتدكدن صوڭره تنوير و إرشاد وظيفهسيله مكلّف قيلييور. و بو سببلهدر كه، بر ماءِ مقطَّردن داها تميز و برّاق اولان يوركلرندن قوپوب گلن نَفَسلر، قلبلره عكس ايدر ايتمز بامباشقه تأثيرلر إجرا ايدييور...
— 330 —
عرض ايتديگم گبى، إمامِ غزالينڭ بوندن طوقوز يوز سنه أوّل أخلاق و فضيلت ساحهسنده ياپمش اولديغى فتوحاتى؛ بو عصرده بديع الزمان، ايمان و إخلاص واديسنده باشارمشدر.
أوت حضرتِ استادى بو مدهش جهاد ميدانلرينه سَوق ايدن، هپ بو أشسز شفقت و مرحمتى اولمشدر. و بونى بِالذّات كنديسندن ديڭلهيهلم:
بڭا: "سن شوڭا بوڭا نيچون صاتاشدڭ؟" دييورلر. فرقنده دگلم؛ قارشيمده مدهش بر يانغين وار.. آلَوْلرى گوكلره يوكسهلييور، ايچنده أولادم يانييور، ايمانم طوتوشمش يانييور. او يانغينى سوندورمگه، ايمانمى قورتارمغه قوشويورم. يولده بريسى بنى كوستكلهمك ايستهمش ده، آياغم اوڭا چارپمش؛ نه أهمّيتى وار؟ او مدهش يانغين قارشيسنده بو كوچك حادثه، بر قيمت إفاده ايدر مى؟ طار دوشونجهلر، طار گوروشلر..."
إستغناسى:
استادڭ حياتى بوينجه جمعيتمزڭ هر طبقهسنه ويرمكده اولديغى بيڭلرله إستغنا ئورنكلرى، ديللره دستان اولمش بر علويتى حائزدر.
ماسوادن تام معناسيله إستغنا ايدهرك، عضوى و روحى بتون وارلغى ايله ربّ العالمينڭ بيتمز و توكنمز خزينهسنه طايانمايى، مدّتِ حياتنده بر إعتياد دگل، عادتا بر مذهب، مشرب و مسلك اولارق قبول ايتمشدر. و بونده ده نه بهاسنه اولورسه اولسون ثبات أيلهمكده حالا دوام ايتمكدهدر.
ايشڭ اوريژينال طرفى: بو مسلك، كندى شخصنه منحصر قالمامش، طلبهلرينه ده قدسى بر مفكوره حالنده إنتقال ايتمشدر. نور درياسنده ييقانمق شرفنه مظهر اولان بر نور طلبهسنڭ إستغناسنه حيران اولمامق قابل دگلدر...
— 331 —
باقڭز، استاد؛ مكتوبات عنواننى طاشييان شاه أثرڭ ايكنجى مكتوبنده بو مهمّ نقطهيى آلتى وجه ايله نه قدر أصيل بر ايمان و عرفان شعورى ايله ايضاح ايدر:
برنجيسى:أهلِ ضلالت، أهلِ علمى؛ علمى واسطهِٔ جرّ ايتمكله إتهام ايدييورلر. علمى و دينى كنديلرينه مدارِ معيشت ياپييورلر دييوب إنصافسزجهسنه اونلره هجوم ايدييورلر. بناءً عليه بونلرى فعلًا تكذيب لازمدر.
ايكنجيسى:نشرِ حق ايچون أنبيايه إتّباع ايتمكله مكلّفز. قرآنِ حكيمده، حقّى نشر ايدنلر اِنْ اَجْرِىَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ٭ اِنْ اَجْرِىَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ دييهرك، إنسانلردن إستغنا گوسترمشلردر.
ايشته رسالهِٔ نور كلّياتنڭ مظهر اولديغى إلٰهى فتوحات، هپ بو أنبياء مسلگنده ثبات قهرمانلغنڭ شاه أثر مثالى و خارق العاده نتيجهسيدر. و بو سايهده استاد، عزّتِ علميهسنى، جهانقيمت بر ألماس گبى محافظه أيلهمشدر.
آرتيق هركسڭ اوغرنده أسير اولديغى معاش، رتبه، ثروت و داها نيجه بيڭ شخصى و مادّى منفعتلرله أصلا علاقهسى اولميان بر إنسان، ناصل اولور ده گوڭللر فاتحى اولماز؟ ايمانلى گوڭللر، ناصل اونڭ فيض و نورى ايله طولماز؟
إقتصادجيلغى:
إقتصاد، بوندن أوّل بحث ايتديگمز إستغنانڭ تفسير و ايضاحندن باشقه بر شى دگلدر. ذاتًا إقتصاد سراينه گيرهبيلمك ايچون، أوّلا إستغنا دينيلن قپودن گيرمك لازمدر. بو سببله إقتصادله إستغنا، لازمله ملزوم قبيلندندر.
— 332 —
استاد گبى، إستغنا خصوصنده پيغمبرلرى كندينه ئورنك قبول ايدن بر مجاهدڭ إقتصادجيلغى كنديلگندن حصوله گلهجك قدر طبيعى بر خصلت حالنى آلير و آرتيق اوڭا گونده بر طاس چوربا، بر بارداق صو و بر پارچه أكمك كافى گلهبيلير. زيرا بو بيوك إنسان؛ بيوك و مُنْصِف فرانسز شاعرى لامارتينڭ ديديگى گبى: "يمك ايچون ياشامييور، بلكه ياشامق ايچون ييور."
استادڭ مشرب و مسلگنى تمامًا آڭلادقدن صوڭره، آرتيق اونڭ يوكسك إقتصادجيلغنى بويله يمك ايچمك گبى بسيط شيلرله مقايسه ايتمهيى چوق گورويورم. زيرا بو بيوك إنسانڭ يوكسك إقتصادجيلغنى معنوى ساحهلرده تطبيق ايتمك و مادّى اولميان ئولچولرله ئولچمك لازم گلير.
مثلا استاد، بو يوكسك إقتصادجيلق قدرتنى صِرف يمك، ايچمك، گيمك گبى بسيط شيلرله دگل؛ بِالعكس فكر، ذهن، إستعداد، قابليت، وقت، زمان، نفس و نَفَس گبى معنوى و مجرّد قيمتلرڭ إسراف و هدر ايديلمهمسى ايله ئولچن بر داهيدر. و بتون عمرى بوينجه بر قَرَكْتَرْ حالنده تعقيب ايتديگى بو تيتيز محاسبه و مراقبه اصولنى، بتون طلبهلرينه ده تلقين ايتمشدر. بناءً عليه بر نور طلبهسنه اولور اولماز أثرى اوقوتديرمق و هر سوزى ديڭلتديرمك قولاى بر شى دگلدر. زيرا اونڭ گوڭلينڭ محراق نقطهسنده يازيلى اولان شو "دقّت!" كلمهسى، أڭ حسّاس بر قونترول وظيفهسى گورمكدهدر.
ايشته بديع الزمان، قدرتلى بر إصلاحاتجى و خارقهلر خارقهسى بر "پدهغوغ" (مربّى) اولديغنى، يتيشديرديگى ترتميز نسلله فعلًا إثبات ايتمش و إقتصاد تاريخنه نوردن پيريلتيلرله يازيلان بر آطلاس صحيفه داها علاوه ايدن بر نادرهِٔ فطرتدر.
— 333 —
تواضعى و محويتكارلغى:
نور رسالهلرينڭ بو قدر خارق العاده بر شكلده جهانه ياييلماسنده، بو ايكى خصلتڭ چوق فائدهسى اولمش و پك درين تأثيرلرى گورولمشدر.
چونكه استاد صحبت و تأليفلرنده كندينه بر قطب العارفين و بر غوث الواصلين سوسى ويرمديگى ايچون، گوڭللر اوڭا پك چابوق ايصينمش، اونى ترتميز بر صميميتله سومش و درحال علوى غايهسنى بنمسهمشدر.
مثلا: أخلاق و فضيلته، حكمت و عبرته عائد اولان بر چوق صحبت و تلقينلرينى، طوغريدن طوغرىيه نفسنه توجيه ايدر. كسكين و آتشين خطابهلرينڭ ايلك و يگانه مخاطبى ئوز نفسيدر. اورادن (مركزدن محيطه ياييليرجهسنه) بتون نور و سروره، سعادت و حضوره مشتاق اولان گوڭللره ياييلير.
استاد خصوصى حياتنده غايت حليم سليم و صوڭ درجه متواضعدر. بر فردى دگل، هيچ بر ذرّهيى اينجيتمهمك ايچون أعظمى فداكارلقلر گوسترر. صاييسز زحمت و مشقّتلره، إضطراب و محروميتلره قاتلانير... فقط ايماننه، قرآننه طوقونولمامق شرطيله...
آرتيق او زمان باقمشسڭز كه؛ او ساكن دڭز، طالغهلرى سمالره يوكسهلن بر طوفان، ساحللره هيبت و دهشت صاچان بر عمّان كسيلمشدر. چونكه او، قرآنِ كريمڭ صادق خدمتكارى و ايمان حدودلرينى بكلهين قهرمان و فدائى بر نفريدر. كنديسى بو حقيقتى وجيز بر جمله ايله شو شكلده إفاده ايدر: "بر نفر نوبتده ايكن، باش قوماندان ده گلسه، سلاحنى بيراقميهجق. بن ده، قرآنڭ بر خدمتكارى و بر نفرىيم. وظيفه باشنده ايكن قارشيمه كيم چيقارسه چيقسين، حق بودر ديرم، باشمى أگمهم..."
— 334 —
وظيفه باشنده و جهاد ميداننده ايكن شو مصراعلر، لسانِ حاليدر:
شاهلانان بر آته بڭزر، قيرارم قانلى گمى
سينسى دشمنلره حاشا صاتامام بنلگمى
بنلگمدن اوزاق اولمقدر أسارت بنجه
بويله بر ذلّته دوشمك نه حزين إشكنجه
أبدى وصلتڭ عشقيله گچر هر آنم
دستِ قدرتله ياپيلمش قلعهدر ايمانم
بو مقدّس أملمدن نه قدر دلشادم
گورمك ايستر بنى جنّتده شهيد أجدادم
روحم اولدقجه مؤبّد، أبديدر عمرم
أڭ بيوك وصلته، اللّٰهه چيقان يولدر ئولوم.
٭ ٭ ٭
كتابه گيرمزدن أوّل، استادى علمى، فكرى، تصوّفى و أدبى جبههلرى ايله ده مطالعه ايتمك ايستردم... فقط چوق درين و پك شموللى اولان بو موضوعلرڭ بر قاچ صحيفه ايله خلاصه ايديلهميهجگنى قطعى بر صورتده إدراك ايتدكدن صوڭره، آرتيق آدى گچن موضوعلره بر قاچ جمله ايله تماس ايتمهيى مناسب گوردم.
ربّم إمكانلر لطف ايدرسه، بو درين موضوعلرى، رسالهِٔ نور كلّياتى و نور طلبهلرى ايله برلكده، بيوك و مستقل بر أثرله، تحليلى بر صورتده تدقيق و مطالعه ايتمهيى بتون روحمله آرزو ايدييورم. بو خصوصده، بيوك استاديمزڭ و عزيز قارداشلريمڭ قيمتلى دعالرينى نياز أيلرم!
— 335 —
استادڭ علمى جبههسى:
مرحوم ضيا پاشا، شو:
آيينهسى ايشدر كيشينڭ لافه باقيلماز،
شخصڭ گورونور رتبهِٔ عقلى أثرنده.
بيتى ايله، نسلدن نسله بر دستور حالنده إنتقال ايدهجك اولان چوق بيوك بر حقيقتى إفاده ايتمشدر.
أوت مسلمان عِرقمزه رسالهِٔ نور كلّياتى گبى معظّم بر ايمان و عرفان كتبخانهسنى هديه ايدن، گوڭللر اوزرنده، مقدّس بر نور مؤسّسهسى قوران ممتاز و مستثنا ذاتڭ قدرتِ علميهسى حقّنده تفصيلاته گيرشمك، اوگله وقتى گونشى تعريف ايتمك قدر فضولى بر ايشدر.
يالڭز يانيق بر شاعريمزڭ:
حسن اولور كيم، سير ايدركن إختيار ألدن گيدر.
ديديگى گبى، حياتنڭ هر لحظهسنده إلٰهى تجلّيلره مظهر بولونان بو مبارك ذاتڭ؛ علم و عرفانندن، أخلاق و كمالاتندن بحث ايتمك، إنسانه بامباشقه بر ذوق و إلٰهى بر حظ ويرييور. بونڭ ايچون سوزى اوزاتمقدن كنديمى آلامييورم.
استاد، رسالهِٔ نور كلّياتنده دينى، إجتماعى، أخلاقى، أدبى، حقوقى، فلسفى و تصوّفى أڭ مهمّ موضوعلره تماس ايتمش و هپسنده ده خارق العاده بر صورتده موفّق اولمشدر.
ايشڭ أصل حيرت ويرن نقطهسى؛ بر چوق علمانڭ تهلكهلى يوللره صاپدقلرى أڭ چتين موضوعلرى، غايت آچيق بر شكلده و أڭ قطعى بر صورتده حلّ ايتديگى گبى؛ أڭ گردابلى درينلكلردن، أهلِ سنّت و جماعتڭ طوتديغى
— 336 —
نورلى يولى تعقيب ايدهرك ساحلِ سلامته چيقمش و أثرلرينى اوقويانلرى ده اويلهجه چيقارمشدر.
بو سببله، رسالهِٔ نور كلّياتنى عزيز ملّتمزڭ هر طبقهسنه كمالِ أمنيت و صميميتله تقديم ايتمكله شرف طويويورز. نور رسالهلرى، قرآنِ كريمڭ نور درياسندن آلينان برّاق قطرهلر و هدايت گونشندن سوزولن بللور حزمهلردر. بناءً عليه هر مسلمانه دوشن أڭ مقدّس وظيفه، ايمانى قورتارهجق اولان بو نورلى أثرلرڭ ياييلماسنه چاليشمقدر. زيرا تاريخده پك چوق دفعهلر گورولمشدر كه، بر أثر نيجه فردلرڭ، عائلهلرڭ، جمعيتلرڭ و صاييسز إنسان كتلهلرينڭ هدايت و سعادتنه سبب اولمشدر... آه! نه بختياردر او إنسان كه، بر مؤمن قارداشنڭ ايماننڭ قورتولمسنه سبب اولور!..
استادڭ فكرى جبههسى:
معلوم يا؛ هر متفكّرڭ كندينه مخصوص بر تفكّر سيستمى، فكرى حياتنده تعقيب ايتديگى بر غايهسى و بتون گوڭلى ايله باغلانديغى بر ايدهآلى واردر. و اونڭ تفكّر سيستمندن، غايه و ايدهآلندن بحث ايتمك ايچون اوزون مقدّمهلر سرد ايديلير. فقط بديع الزمانڭ تفكّر سيستمى، غايه و ايدهآلى، اوزون مقدّمهلرله فلان يورولمقسزين بر جمله ايله خلاصه ايديلهبيلير:
بتون سماوى كتابلرڭ و بِالعموم پيغمبرلرڭ يگانه دعوالرى اولان "خالقِ كائناتڭ الوهيت و وحدانيتنى إعلان" و بو بيوك دعوايى ده، علمى، منطقى و فلسفى دليللرله إثبات أيلهمكدر.
- او حالده استادڭ منطق، فلسفه و مثبت علملرله ده علاقهسى وار؟
- أوت، منطق و فلسفه، قرآنله باريشوب حق و حقيقته خدمت ايتدكلرى مدّتجه استاد أڭ بيوك منطقجى و أڭ قدرتلى بر فيلسوفدر. مقدّس و جهانشمول
— 337 —
دعواسنى إثبات واديسنده قوللانديغى أڭ پارلاق دليللرى و أڭ قطعى برهانلرى، قرآنِ كريمڭ اللّٰه كلامى اولديغنى هر گون بر قات داها إثبات و إعلان ايدن "مثبت علم"در.
ذاتًا فلسفه، أصلنده حكمت معناسنه گلدكجه، واجب الوجود تعالى و تقدّس حضرتلرينى، ذاتِ باريسنه لايق صفتلرله إثباته چاليشان هر أثر، أڭ بيوك حكمت و او أثرڭ صاحبى ده أڭ بيوك حكيمدر.
ايشته استاد بويله علمى بر يولى، يعنى قرآنِ كريمڭ نورلى يولنى تعقيب ايتديگى ايچون، بيڭلرله اونورسيتهلينڭ ايماننى قورتارمق شرفنه مظهر اولمشدر. حضرتڭ بو خصوصده حائز اولديغى علمى، أدبى و فلسفى داها پك چوق مزيتلرى واردر. فقط اونلرى، أثرلرندن مثاللر گتيرهرك إن شاء اللّٰه مستقل بر أثرده عرض ايتمك أملندهيم. و مِنَ اللّٰهِ التَّوْفِيقُ.
تصوّف جبههسى:
نقشبندى مشايخندن، هر حركاتنى پيغمبرِ ذىشان أفنديمز حضرتلرينڭ حركاتنه تطبيق ايتمگه چاليشان و بيوك بر عالم اولان بر ذاته صوردم:
- أفندى حضرتلرى، علما ايله متصوّفه آراسندهكى گرگينلگڭ سببى نهدر؟
- علما، رسولِ أكرم أفنديمزڭ علمنه، متصوّفلر ده عملنه وارث اولمشلر. ايشته بو سببدن طولاييدر كه، فخرِ جهان أفنديمزڭ هم علمنه و هم عملنه وارث اولان بر ذاته "ذو الجناحين"، يعنى "ايكى قنادلى" دينيلييور... بناءً عليه طريقتدن مقصد، رخصتلرله دگل، عزيمتلرله عمل ايدوب أخلاقِ پيغمبرى ايله أخلاقلانارق بتون معنوى خستهلقلردن تميزلهنوب جنابِ حقّڭ رضاسنده فانى اولمقدر. ايشته بو علوى درجهيى قزانان كيمسهلر، شبههسز كه أهلِ حقيقتدرلر. يعنى، طريقتدن
— 338 —
مقصود و مطلوب اولان غايهيه ايرمشلر ديمكدر. فقط بو يوكسك مرتبهيى قزانمق، هر آدمه ميسّر اولاميهجغى ايچون، بيوكلريمز مطلوب اولان هدفه قولايلقله ايرهبيلمك ايچون، معيّن قاعدهلر وضع أيلهمشلردر. خلاصه؛ طريقت، شريعت دائرهسنڭ ايچنده بر دائرهدر. طريقتدن دوشن شريعته دوشر، فقط (معاذ اللّٰه) شريعتدن دوشن أبدى خسرانده قالير.
بو بيوك ذاتڭ بياناتنه گوره، بديع الزمانڭ آچديغى نور يولى ايله، حقيقى و شائبهسز تصوّف آراسنده جوهرى هيچ بر إختلاف يوقدر. هر ايكيسى ده رضاىِ بارىيه و بِالنَّتيجه جنّتِ أعلايه و ديدارِ مولايه گوتورن يوللردر.
بناءً عليه بو أصيل غايهيى إستهداف ايدن هر هانگى متصوّف بر قارداشمزڭ، رسالهِٔ نور كلّياتنى سَوه سَوه اوقوماسنه هيچ بر مانع قالماديغى گبى؛ بِالعكس رسالهِٔ نور تصوّفدهكى "مراقبه" دائرهسنى، قرآنِ كريم يولى ايله گنيشلتهرك، اوڭا بر ده تفكّر وظيفهسنى أڭ مهمّ بر ورد اولارق علاوه ايتمشدر.
أوت إنسانڭ گوزينه گوڭلنه بامباشقه اُفقلر آچان بو "تفكّر" سببيله سادهجه قلبنڭ مراقبهسى ايله مشغول اولان بر سالك، قلبى و بتون لطائفى ايله برلكده ذرّهلردن كرهلره قدر بتون كائناتى عظمت و إحتشامى ايله سير و تماشا، مراقبه و مشاهده ايدهرك، جنابِ حقّڭ او عالملرده بيڭ بر شكلده تجلّى ايتمكده اولان أسماءِ حسنىسنى، صفاتِ علياسنى كمالِ وجد ايله گورهرك، آرتيق صوڭسز بر معبدده اولديغنى عين اليقين، علم اليقين و حقّ اليقين درجهسنده حسّ ايدر. چونكه ايچنه گيرديگى "معبد" اويله اولو بر معبددر كه؛ ميليارلره صيغميان جماعتڭ هپسى عشق و شوق، خشوع و إستغراقلر ايچنده خالقنى ذكر ايدييور. يانيق، طاتلى و گوزل لسانلرى، شيوه، نغمه، آهنك و بستهلرى ايله بر آغزدن
سُبْحَانَ اللّٰهِ وَ الْحَمْدُ لِلّٰهِ وَ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَ اللّٰهُ اَكْبَرُ
دييورلر.
— 339 —
رسالهِٔ نورڭ آچديغى ايمان و عرفان و قرآن يولنى تعقيب ايدن، ايشته بويله معظّم و محتشم بر معبده گيرر. و هركس ده ايمان و عرفانى، فيض و إخلاصى نسبتنده فيضياب اولور.
أدبى جبههسى:
أسكيدن بَرى لفظ و معنا، اُسلوب و محتوا باقيمندن، أديبلر و شاعرلر، متفكّرلر و عالملر ايكىيه آيريلمشلردر. بونلردن بعضلرى، سادهجه اُسلوب و إفادهيه، وزن و قافيهيه قيمت ويرهرك، معنايى إفادهيه فدا ايتمشلردر. و بو حال ده كندينى أڭ چوق شعرده گوسترر.
ديگر زمره ايسه؛ أڭ چوق معنا و محتوايه أهمّيت ويرهرك ئوزى سوزه قربان ايتمهمشلردر.
آرتيق بديع الزمان گبى بيوك بر متفكّرڭ أدبى جبههسى بو كوچك مقدّمه ايله قولايجه آڭلاشيلير صانيرم. زيرا استاد او قيمتلى و بركتلى عمرينى، قولاقلرده قالاجق اولان سوزلرڭ تنظيم و ترتيبى ايله دگل، بِالعكس قلبلرده، روحلرده، وجدان و فكرلرده قدسى بر ايدهآل حالنده إنسانلقله برابر ياشايهجق اولان دين حسّنڭ، ايمان شعورينڭ، أخلاق و فضيلت مفهومنڭ عصرلره، نسللره تلقينى ايله مشغول اولان بر داهيدر. آرتيق بو قدر علوى بر غايهنڭ تحقّقى ايچون جاندن و جهاندن گچن بر مجاهد، پك طبيعيدر كه، فانى شكللرله مشغول اولاماز.
بونڭله برابر استاد ذوق اينجهلگى، گوڭل حسّاسيتى، فكر درينلگى و خيال يوكسكلگى باقيمندن خارق العاده دينهجك درجهده أدبى بر قدرت و مَلكهيى حائزدر. و بو سببله اُسلوب و إفادهسى، موضوعه گوره دگيشير. مثلا: علمى و فلسفى موضوعلرده منطقى و رياضى دليللرله عقلى إقناع ايدركن، غايت وجيز تركيبلر قوللانير. فقط گوڭلى مست ايدوب، روحى يوكسلتهجگى آنلرده إفاده او
— 340 —
قدر برّاقلاشير كه تعريف ايديلهمز. مثلا: سمالردن، گونشلردن، ييلديزلردن، مهتابلردن و بِالخاصّه بهار عالمندن و جنابِ حقّڭ او عالملرده تجلّى ايتمكده اولان قدرت و عظمتنى تصوير ايدركن، اُسلوب او قدر لطيف بر شكل آلير كه؛ آرتيق هر تشبيه، أڭ طاتلى رنكلرله چرچيوهلنمش بر لوحهيى آڭديرر و هر تصوير، خارقهلر خارقهسى بر عالمى جانلانديرر.
ايشته بو حكمته مبنيدر كه، بر نور طلبهسى رسالهِٔ نور كلّياتنى مطالعهسى ايله (اونورسيتهنڭ هر هانگى بر فاكولتهسنه منسوب ده اولسه) حسًّا، فكرًا، روحًا، وجدانًا و خيالًا تام معناسيله تطمين ايديلمش اولويور.
ناصل تطمين ايديلمز كه، رسالهِٔ نور كلّياتى، قرآنِ كريمڭ جهانشمول باغچهسندن دريلن بر گُل دَمَتيدر. بناءً عليه اونده، او مبارك و إلٰهى باغچهنڭ نورى، هواسى، ضياسى و قوقوسى واردر...
روحڭ بو إحتياجنى سويلر آقان صولر
قرآنه هر زمان بشرڭ إحتياجى وار.
على علوى قوريجى
— 341 —
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
يَا اَللّٰهُ يَا رَحْمٰنُ يَا رَحِيمُ يَا فَرْدُ يَا حَىُّ يَا قَيُّومُ يَا حَكَمُ يَا عَدْلُ يَا قُدُّوسُ
إسمِ أعظمڭ حقّنه و قرآنِ معجز البيانڭ حرمتنه و رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ شرفنه، بو مجموعهيى باصديرانلرى و مبارك يارديمجيلرينى جنّت الفردوسده سعادتِ أبديهيه مظهر أيله، آمين.. و خدمتِ ايمانيه و قرآنيهده دائما موفّق أيله، آمين.. و دفترِ حسناتلرينه عصاىِ موسى مجموعهسنڭ هر بر حرفنه مقابل بيڭ حسنه يازدير، آمين.. و نورلرڭ نشرنده ثبات و دوام و إخلاص إحسان أيله، آمين.
يا أرحم الرّاحمين! عموم رسالهِٔ نور شاكردلرينى ايكى جهانده مسعود أيله، آمين. إنسى و جنّى شيطانلرڭ شرلرندن محافظه أيله، آمين. و بو عاجز و بيچاره سعيدڭ قصوراتنى عفو أيله، آمين...
عموم نور شاكردلرى نامنه
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭