Listy Dodatkowe z Kastamonu
— 306 —
Przypisy

1. Wysławia Go siedem niebios i ziemia oraz ci, którzy się tam znajdują. I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

2. Abdurrahman (oby Bóg się nad nim zmiłował) był bratankiem Nauczyciela i jednym z pierwszych jego uczniów; zmarł w młodym wieku

3. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały Koran, 17:44.

4. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

5. Koran, 89:1-2.

6. Prawdopodobnie są to skreślenia cenzora.

7. "To, co mi zostało dane, zawdzięczam wiedzy, którą posiadam". Koran, 28:78.

8. Dyktat narzucony Turcji przez państwa Ententy w 1920 roku; nie wszedł w życie wobec odmowy ratyfikowania go przez Zgromadzenie Narodowe Turcji.

9. Koran 4:43.

10. Mówiąc w dużym skrócie, dżafr to termin o nieustalonej etymologii, używany na określenie wielce błogosławionej sztuki w islamskim mistycyzmie i gnostycyzmie. Nauka dżafr ('ilm al-dżafr lub po prostu al-'ilm) za pomocą różnych metod odkrywa los przeznaczony narodom, dynastiom, religiom i poszczególnym ludziom. Obszerna literatura na ten temat powstała za czasu kalifatu 'Umajjadów, jak również podczas kalifatu 'Abbasydów.

11. Koran 4:43.

12. Chodzi o pierwszą wojnę światową.

13. Chodzi o Mekkę i Medynę.

14. Zwiastuj radosną wieść wierzącym, iż będą mieli wielką łaskęu Boga. Koran 33:47.

15. To jest łaska Boga. Koran 5:54.

16. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

17. W Jego Imię! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

18. W Imię Tego, Którego wychwala siedem niebios, ziemia i ci, którzy się w nich znajdują! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

19. Chodzi o słowa: Aszhadu an la ilaha illa-llah, Łahdah, la szarika lah, ła lahu-l mulk, ła lahu-l hamd, ła Huła 'ala kulli sza'in Qadir, które oznaczają: Wyznaję, że nie ma boga prócz Boga Jedynego, Który jest Jeden, Który nie ma towarzysza, i Jego jest królestwo, i Jemu należy się wszelka chwała, i On jest Najwyższy i nad każdą rzeczą Wszechwładny.

— 307 —

20. Termin nieprzetłumaczalny na język polski. Co do znaczenia, łird to wspominanie Boga (ar. zikr ) wykonywane regularnie każdego dnia, poprzez recytację różnych wersetów Koranu bądź suplikacji, jak np. werset Tronu (Koran, 2:155) czy suplikacja Wielka Tarcza - ar. Dżałszan al-Kabir.

21. Nazwa miecza Proroka, oznaczająca "ten, który posiada dwa ostrza".

22. W Imię Tego, Którego chwałę głosi siedem niebios, ziemia i ci, którzy się w nich znajdują!. I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

23. W Jego Imię! I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

24. W Jego Imię! I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

25. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niech będą z wami po tylekroć, ile jest minut miesiąca ramadan i liter w Traktatach Światła.

26. Czy ten, kto był martwy i My daliśmy mu życie, i uczyniliśmy dla niego światło, aby szedł z nim między ludzi - jest podobny do tego, kto znajduje się w ciemnościach, z których nie może wyjść? Podobnie upiększano niewiernym to, co czynili. Koran 6:122.

27. Termin oznaczający ludzi należących do rodziny Proroka (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie), dosłownie oznaczający (ar.) "ludzie domu".

28. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

29. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niech będą z wami po tylekroć, ile jest liter we wszystkich księgach, które zesłał Bóg.

30. Czy nie widziałeś, jak Bóg przytacza jako przypowieść dobre słowo? - ono jest jak dobre drzewo, którego korzeń jest mocno utwierdzony, a jego gałęzie w niebiosach. Koran 14:24.

31. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

32. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niech będą z wami po tylekroć, ile jest liter w księdze wszechświata i po tylekroć, ile jest przykładów tałafuq wśród liter tej księgi.

33. Traktat Iszarat al-I'dżaz spisany był w języku arabskim, a w tych rozważaniach wszędzie chodzi o występowanie danej litery na początku lub na końcu wyrazu.

34. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

35. Zaświadcza Bóg, iż nie ma boga, jak tylko On - i aniołowie, i ludzie posiadający wiedzę - utrzymując ze słusznością: "Nie ma boga, jak tylko On, Potężny, Mądry!". Koran, 3:18.

36. "Chwała Tobie! My nie mamy żadnej innej wiedzy poza tym, czego nas nauczyłeś. Ty, zaprawdę, jesteś Wszechwiedzący, Mądry!". Koran, 2:32.

37. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

38. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niechaj będą z wami po tylekroć, ile jest liter Koranu.

39. Przez ręce pisarzy, szlachetnych, sprawiedliwych. Koran 80:15-16.

40. ...który recytuje oczyszczone karty, zawierające pisma prawdziwe. Koran, 98:2-3.

— 308 —

41. W Jego Imię! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

42. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niechaj będą z wami po tylekroć, ile liter jest w Traktatach Światła, które wysłaliście; ile minut mają noce Lajlat al-Ragha'ib, Lajlat al-Miradż i Lajlat al-Qadr; ile jest owych liter i minut razem. Niech Bóg da wam nagrodę tak wielką, ile jest owych liter i minut razem. Amen.

43. Por. Koran, 108:1.

44. tym Bóg zamieni ich złe czyny na dobre Koran 25:70.

45. Koran dzieli się na trzydzieści części po ok. dwadzieścia stron, zwanych dżuzami.

46. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

47. W Jego Imię! I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

48. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niechaj będą z wami po tylekroć, ile jest minut Nocy Przeznaczenia (ar. Lajlat al-Qadr) i liter Koranu.

49. Chodzi o strój przysługujący uczonym w religii.

50. Posiłek tuż przed brzaskiem rozpoczynającym post.

51. Nadobowiązkowa modlitwa nocna, odmawiana w miesiącu ramadan.

52. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały.. Koran, 17:44

53. Zgodnie z sunną Proroka (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie) tasbih odmawiany po każdej z modlitw obowiązkowych polega na wypowiedzeniu trzydzieści trzy razy subhan Allah (ar. Bóg jest wolny od wszelkiej niedoskonałości), trzydzieści trzy razy al-hamdu li-llah (ar. wszelka chwała należy się Bogu Jedynemu), trzydzieści trzy razy Allahu Akbar (ar. Bóg jest Największy), a setki dopełni ten, kto na koniec wypowie słowa: Aszhadu an la ilaha illa-llah, Łahdah, la szarika lah, ła lahu-l mulk, ła lahu-l hamd, ła Huła 'ala kulli sza'in Qadir (ar. wyznaję, że nie ma boga prócz Boga Jedynego, Który nie ma towarzysza, i do Niego należy królestwo, i jemu należy się wszelka chwała, i On jest Najwyższy i nad każdą rzeczą Wszechwładny.

54. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44

55. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niechaj będą z wami po tylekroć, ile razy zamierzamy przeczytać Koran w miesiącu ramadan i po tylekroć, jaką nagrodę dają litery Koranu, które są recytowane.

56. Czyż nie otwarliśmy (Muhammadzie) twojej piersi? Koran, 94:1.

57. Zaprawdę, obok trudności jest łatwość! Koran, 94:6.

58. Koran 14:3.

59. Arabskie słowo szahada oznacza również wyznanie wiary; szahid (męczennik) to ktoś, kto własnym życiem zaświadczył, że nie ma boga prócz Boga Jedynego.

60. Kiedy przychodzi pomoc Boga Koran, sura 110 (An-Nasr).

61. Koran 56:17.

62. Koran, 89:2.

63. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

— 309 —

64. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niechaj będą z wami po tylekroć, ile jest płatków śniegu.

65. Bóg jest światłem niebios i ziemi. Jego światło jest podobne do niszy, w której jest lampa; lampa jest we szkle, a szkło jest jak gwiazda świecąca. Zapala się ona od drzewa błogosławionego - drzewa oliwnego, ani ze wschodu, ani z zachodu, którego oliwa prawie by świeciła, nawet gdyby nie dotknął jej ogień. Światło na świetle! Bóg prowadzi drogą prostą ku światłu, kogo chce. Bóg przytacza przykłady dla ludzi. Bóg o każdej rzeczy jest Wszechwiedzący! Koran, 24:35

66. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

67. "O ziemio! Pochłoń twoją wodę! O niebo! Powstrzymaj się!" I woda opadła, i rozkaz został spełniony, a on osiadł na Al-Dżudi, Koran, 11:44.

68. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

69. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niechaj będą z wami po tylekroć, ile jest liter i słów Koranu.

70. Mahram oznacza stopień pokrewieństwa uniemożliwiający zawarcie małżeństwa między dwoma spokrewnionymi osobami.

71. Chodzi o Mustafę Kemala.

72. Daru'l-Hikmeti'l-Islamiye (tur. Dom - a. Siedziba - Mądrości Muzułmańskiej; uz. red. pol.) był komitetem uczonych, jaki został powołany w 1918 r. celem znalezienia rozwiązań dla problemów, w obliczu których stanął świat islamu, a także celem dostarczenia naukowych odpowiedzi dla ataków na islam. Był on powiązany z urzędem Wielkiego Muftiego (ar. Szajch al-Islam), a w jego skład wchodziło dziewięciu stałych członków oraz różni urzędnicy. Wyznaczenie Bediuzzamana na członka tego komitetu zostało zatwierdzone przez Kalifa w sierpniu 1918 roku.

73. Tur. Blaski. W polskim zbiorze Traktatów Światła Blaski zostały dołączone do zbioru Słowa.

74. Chodzi o oddawanie czci Bogu nie poprzez wykonanie dobrego uczynku, lecz poprzez zaniechanie wykonania złego uczynku przez wzgląd na Boga i z obawy przed Jego karą.

75. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

76. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niechaj będą z wami po tylekroć, ile minut mają trzy święte miesiące.

77. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

78. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niechaj będą z wami po tylekroć, ile minut mają święte miesiące Ramadan i Szaban

79. i nie ma niczego, świeżego czy suchego, co nie byłoby zapisane w Księdze jasnej. Koran 6:59.

80. Niech będzie błogosławiony Bóg, Najlepszy ze stwórców! Koran, 23:14.. A końcem ich wezwania (będzie): "Chwała niech będzie Bogu, Panu światów!" Koran, 10:10.

— 310 —

81. Ghazi (ar.) to zaszczytny tytuł wojownika walczącego w obronie wiary.

82. (O, Boże!) Prowadź nas drogą prostą, Drogą tych, których obdarzyłeś dobrodziejstwami, nie zaś tych, na których jesteś zagniewany, i nie tych, którzy błądzą. Amen Koran, 1:6-7.

83. Czyż ten, którego pierś Bóg otworzył dla islamu i który posiada światło od swego Pana...?, Koran, 39:22.

84. Przyszło do was światło od Boga i Księga jasna. Przez nią prowadzi Bóg... Koran, 5: 15-16.

85. O ludzie! Otrzymaliście dowód od waszego Pana i zesłaliśmy wam światło jasne. Koran, 4:174.

86. W Jego Imię! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

87. Czy chciałby któryś z was jeść ciało swego brata, kiedy on umarł? Koran 49:12.

88. Czy ten, kto był martwy i My daliśmy mu życie, i uczyniliśmy dla niego światło, aby szedł z nim między ludzi.. Koran 6:122.

89. W Jego Imię! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

90. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niechaj będą z wami po tylekroć, ile jest liter w Traktatów Światła, które już zapisano i przeczytano.

91. dla tych, którzy powstrzymują gniew i przebaczają ludziom; Koran 3:134.

92. Kraina w Arabii, w której leży m.in. Mekka.

93. Koran 15:87.

94. Wioska Nurs była rodzinną miejscowością Nauczyciela.

95. Abdulmecid był bratem Nauczyciela.

96. Dla tych, którzy wierzą, on jest drogą prostą i uzdrowieniem. Koran 41:44.

97. Na porę przedwieczorną! Zaprawdę, człowiek jest na drodze zguby! Koran, 103:1-2.

98. Zaprawdę, człowiek jest na drodze zguby! Koran, 103:2.

99. Z wyjątkiem tych, którzy uwierzyli i czynili dobre dzieła. Koran, 103:3.

100. Pewna grupa spośród mojej wspólnoty będzie wciąż walczyć za prawdę i będzie górą aż do Dnia Zmartwychwstania. Al-Buchari, Muslim, Abu Daud.

101. Zaprawdę, człowiek jest bardzo niesprawiedliwy Koran 14:34.

102. I nie opierajcie się na tych, którzy są niesprawiedliwi, bo dosięgnie was Ogień! Koran 11:113.

103. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! I nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

104. W Jego Imię, niech będzie Mu chwała! Nie ma żadnej rzeczy, która by nie głosiła Jego chwały. Koran, 17:44.

105. Pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo niechaj będą z wami po tylekroć, ile jest dzieł, które spisaliście i wydaliście.

106. Chodzi o pierwsze dziesięć dni i nocy miesiąca zu'l hidżdża. Za zezwoleniem Boga, dobre uczynki wykonane w owych dziesięciu dniach przynoszą szczególną nagrodę.

— 311 —

107. Być może, czujecie wstręt do jakiejś rzeczy, choć jest dla was dobra. Koran, 2:216.

108. Jn, 16:7, wg Biblii Tysiąclecia, za stroną www.deon.pl, dostęp 30.06.2021.

109. Koran, 108:1.

110. Tekke a. takka to miejsce, w którym przede wszystkim członkowie wspólnot sufickich (choć nie tylko oni) modlą się, wspominają Boga i zdobywają wiedzę religijną. Pod wieloma względami przypomina ono medresę (szkołę religijną), jednak często uważano, że tekke jest czymś ważniejszym od medresy.

111. Koran, 24:35.

112. Lira turecka składała się ze stu kuruszów, zaś kurusz dzielił się na czterdzieści par.

113. ...a kiedy przechodzą obok pustej gadaniny, to przechodzą z godnością. Koran, 25:72.

114. Al-'Adżluni.

115. A kiedy dotarł do zachodu słońca, to zobaczył, że schodzi ono do jakiegoś błotnistego źródła... Koran, 18:86.

116. Bóg jest światłem niebios i ziemi... Koran, 24:35.