Wersety 31 - 33

I On nauczył Adama wszystkich imion, potem przedstawił wszystkie stworzenia aniołom, mówiąc: "Obwieśćcie Mi ich imiona, jeśli jesteście prawdomówni!" Oni powiedzieli: "Chwała Tobie! My nie mamy żadnej innej wiedzy poza tym, czego nas nauczyłeś. Ty, zaprawdę, jesteś Wszechwiedzący, Mądry!" On powiedział: "O Adamie! Obwieść im ich imiona!" A kiedy Adam im obwieścił ich imiona, powiedział Pan: Czyż wam nie powiedziałem? Ja znam to, co skryte, w niebiosach i na ziemi, i Ja wiem, co wy ujawniacie i co skrywacie".

Rozważ, co następuje: Ten cud Adama (jakim było nauczenie go wszystkich imion - uz. red. tur.) rzucił wyzwanie aniołom (oraz ich wątpliwościom - uz. red. tur.); zaiste, był to cud całej ludzkości związany z kwestią namiestnictwa. Z tej historii można wyciągnąć wiele lekcji.

Mając w pamięci werset: i nie ma niczego, świeżego czy suchego, co nie byłoby zapisane w Księdze Jasne [1] oraz będąc wspieranym przez fakt, że Koran zarówno daje wam jasne stwierdzenia i świadectwa, jak i naucza was poprzez znaki i wskazówki, pojąłem z mistrzowskich znaków i wskazówek cudowności Koranu

Jeśli macie wątpliwości co do tego, co odkrył autor w temacie subtelności kompozycji Koranu, mogę powiedzieć wam, że naradziliśmy się z księgą poezji Ibn al-Farida, otwierając ją na chybił-trafił, i ukazały się nam wersy:

Ka anna-l kiram al-katibina tanazzalu 'Ala qalbihi łahjan bi ma fi sahifatin Jak gdyby anioł zapisujący (dobre i złe uczynki) oświecił jego serce I natchnął je tym, co zapisano na owej karcie

Za zgodność: uczeń i skryba Nauczyciela, Habib

zawartych w opowieściach

o prorokach oraz ich cudach, że Koran zachęca ludzkość do tego, by jej udziałem stały się podobne osiągnięcia. Jest tak, jak gdyby przez owe opowieści Koran wskazywał palcem na główne linie i ostateczne, osiągnięte w przyszłości, rezultaty starań ludzkości i dokonanie postępu, ponieważ przyszłość jest zbudowana na fundamentach przeszłości, podczas gdy przeszłość jest zwierciadłem dla przyszłości. Jest tak, jak gdyby Koran poklepywał ludzkość po plecach, ponaglał ludzi i zachęcał ich, mówiąc: "Dołóżcie największych starań i odkryjcie to, co posłuży osiągnięciu niektórych z tych cudów!". Z pewnością wiesz, że to ręka czyniąca cuda jako pierwsza dała ludzkości zegar i statek.

Jeśli chcesz, zastanów się teraz nad wersetami:

I On nauczył Adama wszystkich imion...;[2]

Daliśmy Dawidowi łaskę pochodzącą od Nas: "O góry i wy, ptaki, głoście chwałę Boga razem z nim!; [3]

A Salomonowi podporządkowaliśmy wiatr. Ten poranny dął przez miesiąc i ten wieczorny dął przez miesiąc. I spowodowaliśmy, iż popłynęło dla niego źródło miedz; [4]

«Uderz (Mojżeszu) swoją laską o skałę!» I wytrysnęło z niej dwanaście źróde ...;[5]

...i mogłeś (Jezusie) uleczyć chorego i trędowatego - za Moim pozwolenie. [6]

Teraz pomyśl o tym, co wydała połączona myśl ludzka i co wywiodły tysiące racjonalnych nauk: każdy z tych wersetów odnosi się do jednego z gatunków (tj. królestw istot - uz. red. tur.) we wszechświecie, aby ludzkość ukazała (znaczenie słów - uz. red. pol.): I On nauczył Adama wszystkich imion.

Teraz pomyśl o kolei żelaznej, telegrafie i innych cudach kunsztu, jakie zostały wywiedzione poprzez ludzką myśl oraz poprzez wytapianie żelaza i kucie miedzi, aby człowiek ukazał (znaczenie słów - uz. red. pol.): I zmiękczyliśmy dla niego żelazo [7] i aby stały się one podstawą jego przemysłu.

Pomyśl również o samolotach, które były wysiadywane przez ludzkie umysły i z nich się wykluły, a które w ciągu jednego dnia pokonują

odległość miesiąca podróży, aby ludzkość ukazała (znaczenie słów - uz. red. pol.): Ten poranny (wiatr) dął przez miesiąc i ten wieczorny (wiatr) dął przez miesiąc.

Pomyśl o postępie osiągniętym dzięki narzędziom zamyślonym przez ludzką przedsiębiorczość, o lasce uderzającej w jałową pustynię, sprawiającej, że wypływają z niej obfite źródła i przekształcającej piaszczyste nieużytki w ogrody, aby człowiek znalazł się w miejscu ukazującym (znaczenie słów - uz. red. pol.): Uderz swoją laską o skałę!.

Zadumaj się nad cudami medycyny wydanymi przez ludzkie eksperymenty, które za zezwoleniem Boga dały początek uleczeniu ślepych od urodzenia, trędowatych i przewlekle chorych - ujrzysz, że (między powyższymi wersetami a przyszłymi odkryciami naukowymi - uz. red. tur.) zachodzi całkowita zgodność i będziesz miał słuszność, kiedy powiesz, że owe cuda są kryterium i miarą odkryć przyszłości, a także wskazują na te odkrycia i zachęcają do tego, by ludzkość pracowała nad ich osiągnięciem.

Podobnie zastanów się nad takimi wersetami, jak:

Powiedzieliśmy: "O ogniu! Bądź chłodem i pokojem dla Abrahama!"; [8]

...i on też by jej mocno zapragnął, gdyby nie zobaczył dowodów swego Pana - zgodnie z pewnym hadisem oznacza to: "gdyby (Józef - uz. red. pol.) nie ujrzał wtedy, jak (jego ojciec - uz. red. pol.) Jakub (z żalu - uz. red. pol.) gryzie swoje palce [9]; "Zaprawdę, ja czuję zapach Józefa!; [10]

O góry (...), głoście chwałę Boga razem z nim; [11]

"O ludzie! Nauczono nas mowy ptaków...; [12]

"Ja ci go przyniosę, zanim powróci do ciebie twoje spojrzenie. [13]

Teraz zastanów się nad odkryciem przez ludzkość stopnia żaru, który nie pali, a także materiałów niepalnych; nad wynalezieniem przenoszenia obrazów i dźwięków z dalekich miejsc oraz sprowadzania ich do ciebie, nim zdążysz mrugnąć okiem; nad "mówiącymi" maszynami (takimi jak radio); nad zatrudnieniem (w służbie człowieka - uz. red. pol.) niektórych gatunków ptaków, takich jak gołębie, i tak dalej. Możesz dostrzec zgodność między tymi dwoma rodzajami (cudów - uz. red. tur.) i ze słusznością powiedzieć, iż wersety wyrażają (odkrycia przyszłości - uz. red. tur.) i o nich wspominają.

Podobnie zastanów się nad szczególną cechą największego cudu (to jest Koranu - uz. red. tur.), nad artykułowaną mową i myślą właściwymi

ludzkości, nad literaturą i elokwencją. Teraz pomyśl o najwyższych narzędziach służących ćwiczeniu duszy ludzkiej, o najbardziej subtelnych narzędziach oczyszczania sumienia, o najpiękniejszym sposobie przyozdobienia ludzkiej myśli, o najlepszym sposobie poszerzania horyzontów serca: nie jest to nic innego, jak pewnego rodzaju literatura. Z jakiegoś nieznanego nam powodu owa literatura jest najbardziej rozległą z nauk, ma największy zasięg, jest najbardziej przenikającą i najbardziej skuteczną, a także najbliższą ludzkiemu sercu. Zaiste, jest ona sułtanem wszystkich nauk. Pomyśl nad tym uważnie!

Podobnie jak poprzednie wersety, tak również i te posiadają trzy aspekty odnoszące się do ich umiejscowienia i kompozycji

Aspekt pierwszy: Kiedy Koran w poprzednim wersecie wyjaśnia mądrość zawartą w namiestnictwie człowieka, jest to pierwsza część odpowiedzi; jest ona bardziej ogólna i skierowana do wszystkich, najłatwiejsza (do zrozumienia - uz. red. pol.) i najbardziej przekonująca, najbardziej treściwa i zwięzła. Następnie poprzez omawiany werset Koran udziela wyjaśniającej, szczegółowej odpowiedzi, satysfakcjonującej zarówno ludzi prostych, jak i elitę.

Aspekt drugi: Poczyniwszy w poprzednim wersecie wyraźne stwier-dzenie w temacie namiestnictwa człowieka, poprzez ten werset Koran udowadnia ową kwestię oraz cud, jakim jest człowiek wobec aniołów.

Aspekt trzeci: Poprzedni werset wskazał na wyższość człowieka nad aniołami, zaś ten wskazuje na przyczynę jego wyższości.

Aspekt czwarty: Wspomniawszy w poprzednim wersecie o tym, że ludzkość otrzymała najwyższe namiestnictwo na ziemi, w tym wersecie Koran aluzyjnie przedstawia argumenty dla poparcia tej decyzji. Poprzez różnorodność zdolności człowieka, poprzez mnogość sposobów, na jakie może wykorzystywać on wszelkie rzeczy oraz wiele stron swojej wiedzy, poprzez fakt, iż swymi pięcioma zewnętrznymi i wewnętrznymi zmysłami obejmuje on wszechświat, a zwłaszcza ze swą bezgraniczną świadomością - człowiek jest wszechstronną kopią (całego świata - uz. red. tur.) oraz miejscem, w którym przejawiają się Imiona Boga. Sam możesz zobaczyć, że w przeciwieństwie do aniołów może on rozkoszować się smakiem takich rzeczy jak miód na dwa sposoby, a nawet na więcej sposobów, zatem zastanów się nad tym!

Umiejscowienie fraz wersetu jest naturalnie potoczyste i płynne w najwyższym stopniu

Pierwsza (fraza; i On nauczył Adama wszystkich imion - uz. red. tur.) potwierdza (ar. tahqiq) znaczenie (ostatniej frazy poprzedniego wersetu - uz. red. tur.): Ja wiem to, czego wy nie wiecie, a także rozwija to, co pokrótce stwierdza tamten werset i wyjaśnia jego niejasności. Ponadto funkcją namiestnika Najwyższego na ziemi jest egzekwowanie (wykonywania - uz. red. pol.) Jego zarządzeń i stosowanie Jego praw, a to jest zależne od pełnej wiedzy. Zatem wątek i bieg poprzedniego wersetu implikują takie (niewypowiedziane - uz. red. tur.) słowa: "Zatem On stworzył człowieka i uporządkował jego istnienie, i tchnął w niego ducha, i ożywił go, a następnie nauczył go imion (każdej rzeczy - uz. red. pol.) i przygotował go do sprawowania namiestnictwa".

Zatem, jako że Najwyższy wybrał Adama (niech będzie z nim pokój) i wyniósł go ponad aniołów, a także wyróżnił go poprzez nadanie mu wiedzy o imionach (każdej rzeczy - uz. red. pol.), a w kwestii jego wyższości uczynił jasnym fakt, iż jest on godny namiestnictwa, w kontekście będącym jednym z wyzwań Bóg przedstawił wszystkie rzeczy aniołom, czekając na ich sprzeciw. Dostrzegając własną bezsilność, potwierdzili oni mądrość Najwyższego i zostali (co do niej - uz. red. pol.) upewnieni. Z tego powodu Koran mówi: Potem przedstawił wszystkie stworzenia aniołom, mówiąc: "Obwieśćcie Mi ich imiona, jeśli jesteście prawdomówni!".

Słowo powiedzieli (ar. qalu) oznacza, iż aniołowie oznajmili, że niewinni są tego, co w swym egoizmie zarzucił im [14] Iblis, mówiąc: "Chwała Tobie! My nie mamy żadnej innej wiedzy poza tym, czego nas nauczyłeś. Ty, zaprawdę, jesteś Wszechwiedzący, Mądry!".

Następnie, gdy stała się jasna ich bezsilność, będąca wynikiem braku wszechstronnych umiejętności, kontekst wymagał określenia kompetencji Adama (niech będzie z nim pokój), aby wyzwanie zostało dopełnione. Zatem Koran mówi: «O Adamie! Obwieść im ich imiona!».

Następnie, kiedy zasadniczy powód i mądrość (stworzenia człowieka - uz. red. tur.) zostały ucieleśnione i ukazane w Adamie (niech będzie z nim pokój), kontekst (ar. al-maqam) wymagał wcześniejszej zwięzłej odpowiedzi, czyniąc ją pewnego rodzaju konsekwencją przytoczonego w tym miejscu szczegółowego wyjaśnienia. Zatem Koran mówi: Czyż wam nie powiedziałem? Ja znam to, co skryte, w niebiosach i na ziemi, i Ja wiem, co wy ujawniacie i co skrywacie.

Przytoczenie owej rozmowy ujawnia i oznajmia, iż egoizm Iblisa rozprzestrzenił się pośród aniołów, zaś sprzeciw jednej grupy (spośród szatanów - uz. red. tur.) wmieszał się w ich zadawanie pytań.

Umiejscowienie poszczególnych części fraz

Fraza i On nauczył Adama wszystkich imion (ar. ła 'allama Adam al-asma' kullaha) oznacza: Najwyższy ukształtował Adama (niech będzie z nim pokój) z naturą, w której zostały zawarte podstawowe zasady wszelkiego rodzaju osiągnięć i doskonałości; stworzył go z usposobieniem, w którym zostały zasadzone nasiona wszelkich wzniosłych przymiotów; przyodział go w dziesięć zmysłów i w świadomość, która objęłaby podobieństwa wszystkich istot. Przygotował go (do pełnienia funkcji Swojego namiestnika - uz. red. pol.), dając mu owe trzy dary, aby mógł nauczyć go prawdy o wszystkich rzeczach w całej ich różnorodności. Następnie nauczył go wszystkich imion.

(Spójnik - uz. red. tur.) i implikuje powyższe frazy, "zwinięte" pośród zwięzłości (ar. i'dżaz) Koranu.

Słowo nauczył (ar. 'allama) aluzyjnie wychwala wiedzę i wskazuje na fakt, iż jest ona osią namiestnictwa. Jest również znakiem tego, że imiona (wszystkich rzeczy - uz. red. tur.) zostały uczynione znanymi przez Boga. Jest to potwierdzonym przez relacje występujące przeważnie między nazwami a rzeczami, które są wyrażane przez owe imiona. Sugeruje to również, iż cuda są dziełem Boga, w które nie ingeruje żaden pośrednik, przeciwnie do tego, co twierdzą filozofowie mówiący, iż cuda są dziełem cudownych dusz.

Imię "Adam" oznacza mieszkańca ziemi, którego namiestnictwa zapragnął Bóg Najwyższy i któremu nadał imię "Adam". Szczególne wspomnienie o tym imieniu jest aprobatą oraz wychwalaniem namiestnictwa, a także powiązaniem go właśnie z Adamem (niech będzie z nim pokój).

"Imiona" to atrybuty, cechy charakterystyczne oraz nazwy określające rzeczy albo też miriady języków (lub słów i określeń; ar. al-lughat - uz. red. tur.) używanych przez synów Adama (a dosłownie, rozdzielonych pomiędzy nich). Ponadto, jak wskazuje na to i sugeruje to słowo przedstawił (ar. 'aradahum), imiona są tożsame z tym, co oznaczają, jak twierdzą sunnici.

Słowo wszystkich (ar. kullaha) jest jasnym stwierdzeniem źródła wyróżnienia (Adama ponad aniołów - uz. red. tur.), a także cudu (imion. Oznacza to, że podczas gdy człowiek może osiągnąć całkowitą wiedzę o imionach, wiedza aniołów jest jedynie częściowa - uz. red. tur.).

Jeśli chodzi o frazy: potem przedstawił wszystkie stworzenia aniołom, mówiąc: "Obwieśćcie Mi ich imiona, jeśli jesteście prawdomówni!" (ar. summa 'aradahum 'ala-l mala'ika fa qala anbi'uni bi asma'i ha'ula'i in kuntum sadiqin), słowo potem (ar. summa) poprzez wskazaną w tym miejscu pauzę (ar. at-tarachi), jak wymaga tego kontekst (ar. al-maqam), implikuje (niewypowiedziane słowa - uz. red. tur.): "I (Bóg - uz. red. tur.) powiedział: 'Jest on szlachetniejszy od was i bardziej godzien namiestnictwa'".

Słowo przedstawił (ar. 'aradahum) oznacza przedstawienie podobne przedstawieniu towaru wystawianego na sprzedaż. Bóg wyłożył dla sprawdzenia ich przez aniołów rzeczy wszelkiego rodzaju, podobne towarom wykładanym przed klientem lub szeregom żołnierzy defilujących przed dowódcą. Jest w tym wskazówka faktu, że istnieją dobra, które istoty inteligentne mogą nabyć poprzez wiedzę, a także mogą wejść w ich posiadanie poprzez nazwanie ich (a dosłownie, poprzez ich imiona) oraz poprzez przedstawienie ich kształtów.

(Przyrostek zaimkowy - uz. red. tur.) -hum (ar. "im") jest używany w odniesieniu do istot rozumnych płci męskiej, zatem wyjaśnia dwie rzeczy, które czynią istoty lepszymi (ar. taghlib) od innych (to jest płeć męską i rozum - uz. red. tur.), a także przenośnię (ar. madżaz) wskazaną przez słowo przedstawił (ar. 'arada). Myśląc o tym, jak Bóg wysyła różne gatunki istot, które defilują jak na inspekcji szereg za szeregiem, można wyobrazić sobie, że są one pułkami (a dosłownie, plemionami) istot rozumnych (płci męskiej - uz. red. tur.), maszerującymi (w stronę aniołów - uz. red. tur.).

Słowo 'al [15] wskazuje na fakt, że tym, co zostało przedstawione (aniołom - uz. red. tur.) są kształty (rzeczy - uz. red. pol.) zapisane na Strzeżonej Tablicy.

"Chwała Tobie! My nie mamy żadnej innej wiedzy poza tym, czego nas nauczyłeś. Ty, zaprawdę, jesteś Wszechwiedzący, Mądry! [16]

A końcem ich wezwania (będzie): "Chwała niech będzie Bogu, Panu światów! [17]

(W sposób całkowicie niezależny od mojej woli ten werset przychodził mi na myśl, kiedy dochodziłem do zakończenia większości ze Słów - Sozler - i Listów - Mektubat. Teraz zdaję sobie sprawę z tego, iż niniejszy komentarz kończy się tym samym wersetem, zaś wszystkie Słowa są rodzajem prawdziwego komentarza do niego oraz skrzącym się strumieniem wypływającym z jego oceanu, a wpadającym do niego w ich zakończeniach. Jest tak, jak gdyby wszystkie Słowa wypływały

z tego wersetu i zaczynały się od niego, umieszczonego tutaj, na końcu komentarza. Stąd od czasu, kiedy został napisany niniejszy komentarz, nie mogłem dokończyć objaśniania tego wersetu, abym mógł zacząć drugi tom komentarza).

Znaki cudowności są komentarzem do sury Al-Fatiha i pierwszych trzydziestu trzech wersetów sury Al-Baqara, którego celem jest wyjaśnienie cudownej natury układu słów Koranu, ponieważ "hafty" umiejscowienia i układu słów Koranu ukazują jeden z aspektów jego niepowtarzalnej cudowności. Przy tej pracy jej autor, Bediuzzaman Said Nursi, naśladował wielkich mistrzów języka arabskiego, retoryki i elokwencji, jednak prócz zastosowania tych oraz innych tradycyjnych nauk troszczył się o wykazanie zgodności Koranu z rozsądkiem oraz z nowożytnymi naukami ścisłymi. Miał nadzieję, że w ten sposób zarówno odpowie na pytania i wątpliwości, które zrodziły się w obliczu postępu naukowego, jak również wykaże, że Koran, jako objawione słowo Boga, ma nieustające znaczenie również w życiu współczesnym.

Wykorzystując wszystkie owe dawne i nowe nauki zgodnie z własną, unikalną metodą, Said Nursi udowadnia również cztery główne cele Koranu, które tworzą podstawy religii islamu: dowód istnienia Jedynego Stwórcy; zesłanie proroków i posłańców Bożych; Zmartwychwstanie i życie ostateczne oraz Bożą sprawiedliwość. Dzieło zbudowane jest wokół owych czterech celów.

Zatem, choć powstały we wczesnym okresie życia Saida Nursiego, w okresie starego Saida, w trudnych warunkach będących próbą lat 1913-14, Znaki cudowności zawierają w zwięzłym kształcie idee i prawdy, które ich autor rozwinął później w Traktatach Światła (tur. Risale-i Nur), a które pod wieloma względami budzą największe zainteresowanie i mają największe znaczenie dla ludzi dzisiejszych czasów.