Risale-i Nur

Тарихча-и Ҳаёт
— 717 —

Иккинчи василаси: Олтмиш беш сана аввал Жомеъ-ул Аз арга кетмоқ истагандим. Ислом Оламининг мадрасасидир дея, мен ам у муборак мадрасада бир дарс олишни ният қилдим. Фақат қисмат бўлмади. Жаноби Ҳақ рамати ила бир фикр руимга бердики:

Жомеъ-ул Аз ар Африкада бир умумий мадраса бўлгани каби, Осиё Африкадан нақадар буюк бўлса, янада буюк бир дорулфунун, бир Ислом университети Осиёда лозимдир. Токи Ислом қавмларини, масалан: Арабистон, Ҳиндистон, Эрон, Кафкас, Туркистон, Курдистондаги миллатларни манфий ирқчилик ифсод этмасин. Ҳақиқий, мусбат ва қудсий ва умумий ақиқий миллат бўлган Исломият миллати ила اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ Қуръоннинг бир асос қонунининг тўлиқ инкишофига мазар бўлсин. Ва фалсафа фанлари ила диний илмлар бир-бири ила ярашсин ва Оврупа маданияти Исломият асослари ила тўлиқ мусолаа этсин. Ва Анадолудаги мактаб али ва мадраса али бир-бирига ёрдамчи бўлиб иттифоқ этсин дея, шарқий вилоятларнинг марказида ам Ҳиндистон, ам Арабистон, ам Эрон, ам Кафкас, ам Туркистоннинг ўртасида Мадрасатуз Заро маъносида Жомеъ-ул Азар услубида бир дорулфунун, ам мактаб, ам мадраса бўлиб бир университет учун тўлиқ эллик беш санадир Рисола-и Нур ақиқатларига аракат қилганим каби унга ам уринганман. Энг аввал бунинг қийматини (Алло рамат этсин) Султон Рашод тақдир этиб ёлғиз биносини қилмоқ учун йигирма минг олтин лира бергани каби, сўнгра мен Биринчи Жаон Урушидаги асоратимдан қайтганим вақт, Анқарада мавжуд икки юз депутатдан бир юз олтмиш уч депутатнинг имзоси ила бир юз эллик минг лира, у замон пулнинг қийматли вақтида, айнан ўша университет учун беришни қабул ва имзо этдилар. Мустафо Камол ам ичида эди. Демак, озирги пул ила беш миллион лирага яқин бир тасисот бермоқ ила, токи у замонда бундай қийматдор бир университетнинг таъсисига амма нарсадан зиёда аамият бердилар. Ҳатто динда жуда лоқайд ва ғарблашишмоқ ва анъаналардан айрилмоқ тарафдори бўлган бир қисм депутатлар ам уни имзоладилар. Ёлғиз улардан иккиси дедиларки:

"Биз озир анъанавий илмлар ва диний илмлардан зиёда ғарблашишмоққа ва маданиятга мутожмиз".

Мен ам жавобан дедим:

Сиз, фарзи ма ол бўлиб, еч бир жиатда этиёж бўлмаса ам, аксар анбиёнинг Осиёда, шарқда зуури ва аксар укамонинг ва файласуфларнинг ғарбда келишларининг далолати ила Осиёни ақиқий тараққий эттиражак, фан ва фалсафанинг таъсирларидан зиёда диний ис бўлгани олда, бу фитрий қонунни назарга олмасдан ғарблашишмоқ номи ила Исломий анъанани ташласангиз ва ладиний бир асос қилсангиз ам, тўрт-беш буюк миллатларнинг марказида бўлган шарқий вилоятларда миллат, ватан саломати учун динга, Исломиятнинг ақиқатларига қатъиян тарафдор бўлмоқ сизга лозим ва алзамдир. Минглаб мисолларидан бир кичик мисол сизга айтиб бераман:

— 718 —

Мен Ванда экан, амиятли Курд бир талабамга дедимки: "Турклар Исломиятга кўп хизмат қилганлар. Сен уларга не ният ила қарамоқдасан?" дедим.

Деди: "Мен мусулмон бир Туркни фосиқ бир қардошимга таржи этаман. Балки отамдан зиёда унга алоқадорман. Чунки тўлиқ иймонга хизмат этмоқдалар".

Бир замон ўтди, (Алло рамат этсин) у талабам, мен асоратда экан, Истанбулда мактабга кирган. Асоратдан келгандан сўнг кўрдим. Баъзи ирқчи муаллимлардан олган аксул амал ила у ам Курдчилик томири ила бошқа бир маслакка кирган. Менга деди: "Мен озир ғоят фосиқ, атто динсиз ам бўлса бир Курдни соли бир Туркка таржи этаман".

Сўнгра мен уни бир қанча су батда қутқардим. Тўлиқ қаноати келдики, Турклар бу Исломият миллатининг қарамон бир қўшинидир.

Эй савол сўраган депутатлар! Шарқда беш миллионга яқин Курд бор. Юз миллионга яқин Эронликлар ва Ҳиндлилар бор. Етмиш миллион Араб бор. Қирқ миллион Кафкас бор. Ажабо, бир-бирига қўшни, қардош ва бир-бирига му тож бўлган бу қардошларга бу талабанинг Вандаги мадрасадан олган диний дарс-ми кўпроқ лозим? Ва ёхуд у миллатларни чалкаштиражак ва ирқдошларидан бошқа ўйламаган ва ухуввати Исломияни танимаган, ёлғиз фалсафий илмларни ўқимоқ ва Исломий илмларни назарга олмаслик бўлган у марум талабанинг иккинчи оли-ми янада яхшидир? Сиздан сўрамоқдаман.

Хуллас, бу жавобимдан сўнгра анъанага қарши ва ар жиат ила ғарблашишмоқ фикрини ташиганлар турдилар, имзо қўйдилар. Исмларини айтмайман. Алло нуқсонларини афв этсин, озир вафот этганлар.

Тўртинчидан: Модомики раиси жум ур ғоят муим сиёсий масалалар ичида Шарқ Университетини энг аамиятли бир масала қилиб, атто ориқо бир тарзда олтмиш миллион лиранинг у университетга сарфи учун бир қонун чиқармоқ даражасида фавқулодда бир хизмат ила мадрасанинг мадори итихори ва ўзига буюк бир шараф бердирган бу мадраса-и Исломияга, эски домлалик иссиёти ила бошланиши, бутун шарқ домлаларини миннатдор этган. Ва озир ўрта шарқда умумий сулнинг пойдевори ва биринчи қалъаси бўлган бу университетни яна азим сиёсий масалалар ичида янгидан назарга олиши, албатта бу ватан, бу давлатга, бу миллатга бу азим, фойдали хизматни натижа беражак. Диний илмлар у университетда асос бўлажак. Чунки хориждаги қувват тахриботи маънавийдир, иймонсизлик иладир. У маънавий тахриботга қарши атом бомбаси, фақат маънавий жиатида маънавиятдан қувват олиб у тахриботни тўхтата олар.

Модомики эллик беш сана бу масалага бутун аётини сарф этган ва бутун нозикликлари ила ва натижалари ила тадқиқ этган бир одамнинг бу масалада овозини олмоқ ва фикрини сўрамоқ лозим келаркан, Америкада, Оврупада бу масалага доир маслаатга ўзингизни мажбур билганингиздан, албатта менинг ам бу масалада сўз сўйлашга аққим бор. Ҳамияткор бўлган бутун бир миллат номига сиздан кутмоқдамиз.

Саид Нурсий

— 719 —

РИСОЛА-И НУР ва ХОРИЖ МАМЛАКАТЛАР

РИСОЛА-И НУРНИНГ ХОРИЖ МАМЛАКАТЛАРДАГИ ФУТУҲОТИГА ҚИСҚА БИР БОҚИШ

Рисола-и Нур Йигирманчи Асрнинг илм ва фан савиясига уйғун мусбат бир метод ила ақлга ва қалбга хитоб этиб қондириш ва исбот йўли ила кетгани учун, ёлғиз Туркияда эмас, хориж мамлакатларда ам усни қабулга мазар бўлгандир. Асарлар мамлакатимизда янги ёзув ила матбуотларда босилмасдан аввал, бошда Покистон ва Ироқ бўлиб, бошқа Ислом мамлакатларида Арабча, Урдуча, Инглизча ва Ҳиндча чоп этилиб бутун Ислом Оламига танитилган ва фавқулодда таважжуга мазар бўлиб, кенг бир ўқувчилар оммаси топгандир.

Бадиуззамон қирқ-эллик санадан бери ёлғиз Ислом Оламида эмас, бутун дунёча танилган мумтоз бир шахсиятдир. Ўзи кичик ёшидан бери илм со асида илзом этилмаган бўлганидан, керак бўлса доилда ва керак бўлса хорижда назарлар устига ўгирилгандир. Ислом Оламининг илм маркази бўлган Жомеъ-ул Азар унинг илм мартабасини ва юксак заковатини Университет Ректори Шайх Баид каби мудаққиқ олимлар воситаси ила идрок этаркан, мусбат илмлардаги чуқур вуқуфи ам бутун дунёга ёйилаётган эди. Миср матбуотида "Фотин-ул Аср" дея вафслантирилиб, ақида мақолалар нашр этилар эди. Ўзи бундан қирқ беш-эллик сана аввал, Шомда, ичида юз илм али бўлган ўн минг кишилик муаззам бир жамоатга Жомеъ-ул Умавийда сўзлаган муим бир хутбасида, Ислом Оламининг орқа қолиш сабабларини ва қандай илгарила олишини изо этиб, Ислом Оламининг иттифоқининг нақадар зарурий бўлганини баён этган эди.

Бу хутбаси бутун Ислом Оламида айронлик ила қаршиланган ва илм мажлисларида исми кўп олинишни бошлангандир. Унинг мужоада ва мужодалаларини эшитган ва асарларини ўқиган мингларча киши унга қарши буюк бир алоқа сезишни бошлагандирлар. Жомеъ-ул Азарнинг амиятли талабалари бир Ҳадиси Шарифнинг шубага сабаб бўлган маъносини Устоз Бадиуззамондан сўраганлар ва Устоз хаста бўлиши сабаби ила талабалари Рисола-и Нурдан у масалага алоқадор мавзуларни ва Устоз тарафидан аввалроқ у Ҳадис сабабли кела оладиган бир саволга берилган қатъий бир жавобни бир орага келтириб юборганлар ва бу жавоб ғоят тақдир ила қаршилангандир. Покистон Маориф Нозир Вакили Али Акбар Шо (озир Синд Университетида Ректор), Туркияга келган вақти Бадиуззамонни зиёрат этган ва мамлакатимиздан айриларкан, Устоз ва асарлари ақида ёшларга бир хитобада бўлган ва мамлакатига борганда эса баробарида этган Нур Куллиётининг расман университетда ўқиттирилиши ва Урдучага таржимаси учун ташаббусга ўтгандир. Покистонда интишор этган Арабча ва Инглизча газета ва мажмуаларда Устоз ва асарлари ўқувчиларга танитилган. Туркиядаги Исломий инкишоф Рисола-и Нур фаолиятининг бир самараси бўлиб тушунтирилган, Устоз Бадиуззамон Ислом Оламининг маънавий лидери бўлиб зикр этилган ва "Ҳазрати Бадиуззамон Саид Нурсий" дея ақида бир қанча мақолалар ёзилгандир. Бугун Рисола-и Нур Ислом оламича Исломиятга қаратилган ужумларни синдирган бир Садди Қуръоний бўлиб билинмоқда ва қабул этилмоқдадир.

— 720 —

Рисола-и Нур Оврупа, Америка ва Африкада ам усни таважжуга мазар бўлган. Бошда бахтиёр Олмония ва Финландия бўлиб, бир қанча мамлакатларда ўқилишни бошлангандир.

Бу жумладан бўлиб, Олмонияда, Берлин Техника Университети Масжидида Рисола-и Нур куллиёти қўйилган ва Шарқиёт Университети Ило иёт бўлимида Рисола-и Нур ақида конференция тайёрлангандир. Олмониядаги Исломий футуотда Рисола-и Нурнинг буюк роли бўлгандир.

Юнонистоннинг Гумулжина ша рида Ҳофиз Али Афанди тарафидан очилган дарсхонада Рисола-и Нур дарслари ам ўқиттирилмоқда ва юзларча Рисола-и Нур талабаси етишмоқдадир.

Финландияда Ислом Жамоати Раиси тарафидан Рисола-и Нур нашр этилмоқда ва бу сояда бир қанча Финлик Мусулмон бўлмоқдадир. Япония ва Кореяда ам Рисола-и Нурнинг бир қанча ўқувчилари топилмоқдадир. Корея уруши муносабати ила Туркиядан Кореяга кетган кўплаб Нур талабалари тарафидан бутун куллиёт у ерга этилган. Бу асарларнинг бир қисми Япония университетларига ва бир қисми эса Корея кутубхоналарига адя этилгандир. Бу васила ила Япониядаги Ислом жамоати ам Рисола-и Нурдан истифода этишни бошлагандир.

Ҳиндистон ва Индонезиядаги Мусулмонлар ам Рисола-и Нурдан марум қолмагандирлар. Ҳажга кетган бир Нур талабаси танишган бир Ҳиндли олимга Рисола-и Нур куллиётини адя этган ва у олим ам асарларни Ҳиндчага таржима этишини ва унинг ўзи учун буюк бир вазифа бўлганига ишонганини айтгандир.

Америкадаги Вашингтон Масжидига баъзи рисолалар адя этилган ва бу ердаги Мусулмонларнинг ам бу асарлардан истифодалари йўлга қўйилгандир.

Ироқдан юборилган Рисола-и Нур асарлари муносабати ила, Вашингтон Ислом Маданият Маркази Бош Секретари тарафидан асарларни юборган Нур талабасига бир ташаккур мактуби ёзилгандир.

Мазкур баёнотимиз Рисола-и Нурнинг хориж мамлакатлардаги инкишофининг маълумотимиз доирасидаги бир нечта намунасидир.

Яқинда чоп этиладиган "Мўъжизали Қуръон" ам Ҳофиз Усмон хати айнан муофаза этилмоқ ила баробар, Қуръоннинг лафзий мўъжизалари кўрсатилгандир. Бу Қуръоннинг Ислом Олами бошда бўлмоқ бўлиб, бутун дунёча нақадар буюк бир алоқа ила қаршиланиши шубасиздир.

Бутун булар Рисола-и Нурнинг дунё миқёсида муаззам бир бўшлиқни тўлдираётганининг далил ва аломатлари эмасмидир? Бутун башарият Қуръонга ва демакки асримизда унинг маънавий иъжозини исбот ва баён этган Рисола-и Нурга му тождир.

Хуллас, бу қисмда Устоз Бадиуззамон ва Рисола-и Нур ақида хориж мамлакатларда интишор этган мақолаларнинг бир қисмини Устозга ва талабаларига келган мактублардан баъзиларини пастга киргизмоқдамиз.

***
— 721 —
Синд Университетининг Қийматли Декани Али Акбар Шо нинг Анқарадаги Бир Нур Талабасига Ёзган Мактуби
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ

Азиз, сиддиқ қардошим

Кўп замондан бери сизга мактуб ёзмаганим учун узр сўрайман. Иншаалло бундан сўнгра тез-тез ёзаман. Ва сиздан ам тез-тез ёзишингизни илтимос қиламан. Муаббатимда еч бир камайиш йўқ, балки бу муаббат янада ам ортмоқда.

Туркча билмайман, лекин сизнинг Рисола-и Нурни кўрмоқдаман ва жуда ёқтирмоқдаман.

Забони ёри ман Турки ва ман Турки намедонам,

Че ушбуде агар буде забонаш дар даанам.

{(*) Дўстимнинг тили Туркчадир, фақат мен Туркчани билмайман.(Унинг тилини) Билсайдим, қандай гўзал бўларди.}

Бу нақадар яхшидирки, куллиётимизнинг номи ам Нурдир ва бу Нурнинг сабабидир. Орамизда руоний робита бор. Аллодан бу руоний боғларнинг кўп-кўп пойдор этишини дуо этаман. Туркияда экан, дўстларингиз ила ам кўришган эдим. Уларнинг олларини ёзинг ва урмат ва саломларимни етказинг, машкур бўламан. Ҳазрати Нур қандайдир? У ақида ёзинг ва саломларимни ва улусларимни, хизматида бўлганимизни арз этинг. Сабир Эсон Ўғли ила кўришдим ва озирча унинг ила баробар ўтириб Туркияга оид ва сизлар ақида бас этмоқдаман. Бизлар бироз яна аракат қиламиз ва дин хизматида бўламиз, Алло ёрдам этсин.

Мактубни тугатаркан, си ат учун дуо этаман, Жаноби Ҳақдан Мусулмонларга амният беришини ёлвораман.

Дин Қардошингиз

САЙЙИД АЛИ АКБАР ШОҲ

Синд Университети Ило иёт Факультети Декани

Ҳайдаробод - Ғарбий Покистон

— 722 —
Покистон Ислом Талаба Жамияти Раисидан Устоз Бадиуззамон Ҳазратларига Келган Бир Мактуб:
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

Покистон Талаба Жамияти йиллик конгреси Покистоннинг пойтахти бўлган Карачида Ҳижрий 14-15-16 Рабиюл ахир 1377, Милодий 8-9-10 Декабрь 1957 да тўпланишини билдирмоқ ила шарафёб бўламиз. Исломият йўлида аракат қилган ёшларни жасоратлантирмоқ ғояси ила, бу конгрес муносабати ила хабарингизни юборишингизни илтимос қиламиз.

Балки сахий Афандимиз Покистондаги Мусулмон Талаба Жамиятининг Исломиятни шиор қилиб олганини биладилар... Ва жа ондали мушкул масалаларни тўғрича ал эта оладиган фақат Ислом динининг бўлганига ам ишонмоқдадир.

Бу жамият Покистонда энг қувватли бир жамият, энг соғлом бир ижтимоий низом бўлиб, ўн санадан бери жа оншумул Исломият фикрини ва юксак низомларини талаба қаршисида ва жамиятларида исбот этишга аракат қилмоқдадир.

Бундан ташқари рухсатларингизни ва лойиқ бўлган шаклда бизнинг сизда бўлган умидларимизни бўш қолдирмаслигингиздан аминмиз. Кўп ташаккурлар этамиз. Саломлар...

Дин Қардошингиз

ИБСАР АЛИМ

Покистон Ислом Талаба Жамияти Раиси

Рисола-и Нурнинг Покистонда нашриётини қилиб жуда кўп кишиларнинг бу асарлардан истифодасини таъминлаган Карачи Университети Турк Тарих Бўлими асистенти ва тўртта катта газетанинг му аррири М. Сабир Э сон Ўғлининг бир мактуби.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

Му тарам дин қардошларимиз

Қийматли мактубингизни олдим, кўплаб ташаккурлар.

Ҳазрати Устозимиз Саид Нурсийнинг ол ва сиати қандайдир? Уни севган талабалар ва халқ сўрамоқда. Менга хабар юборишингизни илтимос қиламан.

Бу ой ичида Ҳиндистонда Исломиятнинг ва Туркларнинг ақиқий душмани бўлган сионист ва қизил кофирларга қарши тўрт мақола нашр этдим. Турк - Покистон дўстлигининг асос ва тарихи ақида ам Карачида ам бир парча нашр этдим, сизга ам юбордим. "Имом" номли ойлик бир газетада, "Русяда Мазлум Мусулмон" сарлавали бир мақола ёздим, буни ам юбордим ва бошқа Урдуча газеталарга ам юбордим. Мақсадим Исломитяга хизмат, Турк адабиётини танитмоқ ва Турк душманларига қарши ёзмоқ ва аракат қилмоқдир.

— 723 —

Бу ерда му им бир китоб нашр этмоқ истайман, шунинг учун сизга ёзмоқдаман. Бу хусусда халқчиларни таниттирмоқдаманки, булар Туркларга қарши аракат қилганлар ва жумурият номига бутун миллатни алдатиб диндорларни зиндонларга отган эдилар. Карачида нашр этилган бу мақолаларни бир китоб олида чоп этмоқ истайман. Бизга нақадар материал берсангиз, аммаси бу ерда нашр қилинажак.

Бу мактубимдан сўнгра сизга му им бир мактуб ёзаман ва бунда нечун Устознинг Ислом Дунёсининг энг буюк дин шахсияти бўлгани ва бунинг каби еч бир одам на Индонезия, на Ҳинд-Пок Ярим ороли, на Араб ва на Африкада чиқмагани кўрсатилажак.

Эй Нурчи дўстларим! Турк - Покистон дўстлиги учун аракат қилингиз, комунистлардан ого бўлингиз. Ифтихор этамизки, Туркия ила Покистон Боғдот Пакти келишувида шерикдир. Йўлимиз исломийдир, на Арабчилик, на Эрончилик...

Ўтган ой Саййид Али Акбар Шо мени чақирди, бу зот 1950 да Устозимизни кўрган, менга жуда яхши маълумот берди. У мақолалар ила ам Устозни танитган ва Яудийларга қарши ёзгандир. Бу зот Устозга саломлар ва талабаларга дуолар этмоқда ва демоқдаки: "Мен икки одамнинг таъсири остида қолдим: Бири Мавлоно, бошқаси эса Саид Нурсий".

М. САБИР ЭҲСОН ЎҒЛИ

М. Сабир Э сон Ўғлинингнинг бошқа бир мактуби

Бир хабарга кўра Мандарас Ҳукумати Ислом Оламининг ва дунёнинг буюк мутафаккири бўлган Ҳазрати Устоз Саид Нурсийнинг жуда му им Исломий асарлари бўлган Рисола-и Нурнинг нашри учун амр берган. Бу хабардан Покистонлик дин йўлида аракат қилган одамлар буюк бир севинч ичида қолгандир. Бу нашр муносабати ила азрати Саид Нурсийни, талабаларини ва Турк дин қардошларимизни руу жонимиз ила табрик этаман, миллатни зулм ва истибдод ва динсизликдан қутқарган бошда Мендерес бўлиб бутун Демократларга ташаккур этаман.

Бу аракат сабабли Турк Миллатига қарши қилинган хорижий ташвиқотлар синажак ва Ислом Оламининг Туркияга бўлган эски муаббати янгидан вужуд топажакдир. Мен бир Покистонлик Мусулмон Туркияга еч бормадим, Саид Нурсийни кўрмадим, лекин Истанбул Университети Нур талабалари нашр этган китобларидан баъзи парчаларни мутолаа этиб, ақиқий, руоний бир лаззат ис этдим. Ва озир бу узоқ диёрда бир Нур шогирди бўлдим.

Она тилим Урдучада ёзилган бу каби асарлар йўқ. Ва Нурсий каби бир дин қа рамони Ҳиндистон ва Покистонда йўқ. Бу бир ақиқатдир. Агар бу асарлар Урдучага таржима қилинса, буюк Исломий хизматлар бўлишини умид қиламиз. Ҳақиқатдан, комунизмга қарши нашриёт йўли ила мужодала жуда зарурийдир. Ва Демократлар тузукларида бунга ер бергандир. Иншаалло, бу каби Исломий фаолиятлар ила Туркларга қарши аракат қилган комунистлар, фармасонлар ва бошқалари мав бўлажак ва истиқболда Туркия эски мақомига тараққий этажак... Омин!

М. САБИР ЭҲСОН ЎҒЛИ

Аррабодли

Покистонда Бир Нур Шогирди

— 724 —
Карачи Нур Талабалари номига ёзилган бир мактуб
КАРАЧИ НУР ТАЛАБАЛАРИ:
ПОКИСТОН
М. Сабир Э сон Ўғли, М. А. (Прев)
Исломий Тарих ва Маданият Факультети
Карачи Университети
Покистон Ислом Республикаси
بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

Му тарам Афандим

Азиз ва буюк Устозимиз бўлган Ҳазрати Бадиуззамон Саид Нурсийнинг му им асарларини олдим. Бошқа асарларини кўрмаган эдим. Сиз менга илк марта бўлиб юбордингиз. Имтионим жуда яқин. Майдан сўнгра Ҳазрати Устоз ақида ва унинг иймоний ва Қуръоний хизматларига оид мақолалар ёзаман. Иншаалло, сизларга бу ерда нашр қилинган нусхалардан ам юбораман. Моддатан сизни танимасам ам, маънан танийман. Қуръони Каримга кўра бутун Мусулмонлар ақиқий бир қардош каби... Мен сизга сизнинг Исломий биродар ва айниқса Туркиялик Мусулмон ва Нурчи бўлишингиз айсияти ила ёзмоқдаман. Мен бир Покистонликман, Туркиялик эмасман. Она тилим Туркча эмас, фақат Нур талабасиман. Бадиуззамон Саид Нурсийни энг буюк дин ва фикр одами биламан ва ўзимни бир Нур талабаси эълон этаман. Саид Нурсий Ҳазратлари сизларнинг эмас, бутун Ислом ёшларининг устозидир. Афсуски, мамлакатимизда Туркча биладиган йўқдир, шунинг учун Устознинг хизматларидан хабарсиздирлар.

Покистондан Рисола-и Нур ақида сизга маълумот бермоқдаман:

Устоз ва Туркия ақида маълумот жуда оздир. Икки йилдир бироз аракат қилмоқдаман.. Покистон, Бухоро ва Бирма газеталарида мақолалар ёздим. Жуда тақдир этилиб, мендан Турклар ва Рисола-и Нур ақида ёзувлар илтимос қилдилар. Менинг, аввало Устоз ақида маълумотим йўқ эди. Бу орада Соли Ўзжан исмли бир ёшга Туркияга доир китоблар юбориши учун ёздим, менга юбордилар. Булардан бириси Серденгечти эди. Бунда Рисола-и Нур ақида бир мақола кўрдим. Ўқидим, истифода этдим ва Нур ақида маълумот тўплашни бошладим. Мен унинг асарларини ўқиб ёзишни жуда истардим. У пайтдан бери унинг ёзувларини ўқидим, ўйладим. У недир? Менга маълум бўлдики: Унга қарши Ислом душманлари ташқарида ташвиқот қилганлар. У ақида бу кунга қадар ўн икки мақола ёздим. Даъват (Дели), Истиқлол (Рангун), Тасним (Лаор), Алмунир (Лайелпур), Осиё (Лаор), Муслим (Дакка), Инқилоб (Карачи), Анжам ва Женг (Карачи) ва бошқа баъзи газеталарда ёзган эдим.

Устоз ақида ёзилган бу мақолалар бошқа тилларга ам таржима этилгандир. Бугун Уни мингларча, балки миллионларча муслим ва ғайри муслим билади, мендан у ақида маълумот истайдилар. Ҳар газета у ақида ёзмоқ истайди. Иншаалло, уч ой сўнгра бу мавзуда бутун қувватим ила аракат қиламан. Ислом душманидан қўрқмайман. Карачида Устознинг китобларини ва бошқа Туркча китобларни тўпладим ва бир кичик кутубхона таъсис этдим. Туркиядан келган бутун китоблар бу ердадир.

Бу йил "Турк - Покистон Талабалар Бирлиги" номли бир жамият қурмоқ ниятидамиз. Нур дўстларимиздан илтимос қиламанки, Турк - Покистон дўстлигининг боғларини муста кам айласинлар, Урдуча тилда ам ўқисинлар. Бу ярим оролда бир юз ўттиз миллион Мусулмоннинг миллий тили ёлғиз Урдучадир. Бизлар бу ерда Туркча учун аракат қиламиз. Туркча билган Сибирдан Арнавултуққа қадар олтмиш миллион Мусулмон ва Туркиядаги йигирма беш миллион Туркдир.

— 725 —

Нур талабаси қардошларимга айтмоқдаман: "Қаерда бўлса бўлсин, сионизмга қарши мужодала этсинлар". Комунизмнинг ижодчилари ёлғиз Я удийлардир. Бу кунга қадар бу комунистлар Идил-Урал, Кавкас, Олмония, Қрим, Азарбайжон, Ғарбий Туркистон ва қўшнимиз Шарқий Туркистонни истило этдилар. Олтмиш миллион қардошларимизнинг уқуқи поймол бўлди. Ҳиндистон ам бир империалистдир. Нару ва бошқа Ҳиндулар Исломиятнинг душманидирлар. Афсуски Мусулмон давлатлар буни билмайдилар. Нару Кашмирли Мусулмонларни ўлдиртирмоқда. Саид Нурсийга бориб Ҳиндли Мусулмонлар ақида айтки, ўз мамлакатида бунга қарши ёзилсин. Саид Нурсий Ҳазратларига бу ерда кўп урмат бордир. Уни севамиз, унинг сиат ва узун аёти учун дуо этамиз. Ислом дунёсида Саид Нурсийнинг тенги йўқдир. Мисрда бир Ҳасан-ул Банна бор эди, (шаид этилган эди). Ютмизда Иқбол бор эди, (вафот этгандир). Шу онда бир Мавдудий бор, бошқа буюк одамлар ам бордир, лекин Устозимиз каби йўқдир. Устоз Ислом дунёсининг жаваридир. У ақида маълумот оздир. Унинг асарлари Форсча, Инглизча ва Урдучага таржима этилмагандир. Лекин истиқболда бўлажакдир.

{(Ҳошия) Бу истак та аққуқ этган ва қисқа бир замон сўнгра асарлар таржимага бошлангандир.}

Устознинг қийматли аёти қамоқхонада ўтгандир. Халқчилар унга кўп зулмлар раво кўрди. Аламдулилла, буларнинг истибдод даври кетган, Демократлар келгандир. Биз Покистонликлар бунинг учун Мандарас Ҳукуматининг омийсимиз. Агар Демократлар бўлмаса эди, на Турк-Покистон дўстлиги бўлар эди, на да Боғдот Пакти ва сизлар ила иймоний боғлар...

Айбга буюрма, Устозим Ҳазратларига кўп-кўп саломлар ва урматларимни айт, Нур дўстларимга ам салом. Устознинг катта ва яхши расмини юбор.

Яшасин Ислом Қардошлиги ва Турк-Покистон Дўстлиги

Уй Адресим:

Уй рақами: 8

Талабалар Ётоқхонаси

Мишшин кўчаси.

Карачи

Ал боқий Ҳувал боқий

Покистонлик Нур Шогирди

Аррабодли

М. САБИР ЭҲСОН ЎҒЛИ

30.3.1957

***
— 726 —
М. Сабир Э сон Ўғлининг Туркияда Исломий инкишоф муносабати ила
мамнуниятини из ор этган бир мактуби
بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

Азиз, сиддиқ, му тарам қардошларимиз

Тўрт адад му им мактубингизни, расмларни ва Ҳазрати Устознинг "Сўзлар" номли асарини олдим. Шу қадар мамнун бўлдимки, баён этолмайман. Мактубингизда ўқидимки, Туркияда Рисола-и Нур ва Исломият инкишоф этаётган экан. Бунга жуда мамнун бўлдим. Афсуски, эски укумат Устозга қарши муориз эди ва унга кўп зулмлар этди. Лекин ақиқий Мусулмон бўлган бу Мендерес Исломиятни тазйиқдан қутқарди. Бор бўлсин. Иншаалло Туркия яқинда эски юксак мақомини олажакдир. Устоз ва Рисола-и Нурни нашр этганлар каби муим дин одамлари Туркияда бордир. Ҳукуматингиз нечун буларни Исломий мажлисга юбормайди. Салоиятли одамлар Туркияда кўпдир. Қаноатим шудирки, Устоз каби олим дунёда йўқдир. Мамлакатимиздан Ҳазрати Устоз каби бир олим чиқмади. Афсуски, Қизил Руся ва кофир Хитойдан кўп олимлар келмоқдалар ва конференциялар бериб, ёшларни аста-аста фикран заарламоқдадирлар. Агар Турк Миллати катта Турк олимларни юборса, Покистонда ва бутун Ислом дунёсида катта таъсирлари бўлажакдир.

Биз Покистонликлар Туркияни Ислом дунёсининг лидери сифатида кўрмоқдамиз.

Туркия Ислом дунёсининг ғарбий қалъасидир. Туркиясиз итти оди Ислом мумкин эмасдир. Сизга Устозга доир мақолаларимни юбордим. Устозга доир мақоламни ва "Шарқий Туркистонда Хитой Империялизми" номли мақоламни нашр этдим.

Покистонда на Туркча мактаби, на кутубхонаси, на тиришқоқ одамлари, ва элчилигингизда ам Урдуча билган одам йўқдир. Улар Покистоннинг ёшлари ила алоқада эмасдирлар. Урдуча нашриётлари ам йўқдир. Агар баъзилари уларни даъват этсалар, иштирок этмайдилар. Пресс Атташелигингизда динга доир маълумот ва китоб ам йўқдир.

Ўтган кунларда Ла орда бир Исломий музокара бўлди. Туркиядан машур зотлар келмади. Анқара Университетида ўқитувчи бўлган Др. Рамар (Покистонликдир) Исломиятга қарши гапирди. Бутун Исломий дунё уни лаънатладилар... Лекин авом газеталарда ўқиб уни Турк билдилар ва кўп айрат этдилар. Бу одам динни ва Туркларни ақоратлади. Сабилуррашодда ёзмоқдаман.

Ҳазрати Устознинг мустақил адреси недир? Ҳазрати Устозга бир адад Қуръони Карим ва у ақида мақолалар нашр қилинган мажмуаларни тақдим этмоқ истайман. Ҳаққингизда кўп мақолалар ёздим. Уларни тўплаб китоб шаклида чоп этаман.

Ҳар замон Покистоннинг му им зотлари Ҳазрати Устозга ва сиатига доир маълумот сўрамоқдадирлар. Бизлар бу ердаги Нур Талабалари ила Ҳазрати Устозни бу ерга даъват этамиз.

Албоқий Ҳувал Боқий

Қардошингиз

М. САБИР ЭҲСОН ЎҒЛИ

— 727 —

Покистоннинг Энг Катта Мажмуаси "*" да Ислом Конгреси Раиси "ЗАФАР АФАҚ АНСАР" нинг "Исломнинг Буюк Ренессеанси" номли мақоласида Рисола-и Нурнинг му тарам ва жуда азиз муаллифидан шундай ба\с этади:

.........................................................................................

Бу аракатларнинг асл марказини Саид Нурсийнинг ортиқ миқдорда талабаси бўлган университет ва маданият ерлари ташкил этар. Бу Талабалар Рисола-и Нур Талабалари исмини олар. Бу ёшлар, Биз Қуръонни ўзимизга дастур танладик. Бизнинг ғоямиз, завқни Аллонинг йўлида қидирмоқ ва Исломиятни бутун дунёга ёймоқдир.

Сионизм, Комунизм, Ахлоқсизлик каби Исломиятга зид бўлган жараёнларга қарши мужодала этмоқдир.

Исломиятни бутун Турк ёшларининг тўлиқ маъноси ила қабул қилишига аракат қилмоқдир.

Туркияни ар турли таликага қарши мудофаа этмоқдир. Ирқий ва қавмий фарқлиликларни бартараф этиб, Ислом Бирлигини майдонга келтирмоқдир.

Ҳазрати Устоз Нурсий тарафидан ёзилган ва 130 китоб ва рисолалардан иборат бўлган Рисола-и Нур Куллиёти бу талабалар тарафидан ёйилмоқдадир.

***
ПОКИСТОН МАТБУОТИДА РИСОЛА-И НУР ВА УСТОЗ САИД НУРСИЙ ҲАЗРАТЛАРИ ҲАҚИДАГИ НАШРИЁТДАН ЎРНАКЛАР

31 Январь 1958 тарихли (Талабаларнинг Овози) газетаси Покистон Ислом Талаба Жамияти тарафидан 15 кунда бир чиқарилган ва талабаларни истиқболнинг буюкларини юксак Исломий асосларга кўра озирлашни ғоя қилган бир талаба жамиятининг нашр органидир. Бу газетанинг "Турк Ёшлари Уйғонмоқда" сарлав\алили мақоласидан:

Бутун Ислом мамлакатларида Итти оди Ислом учун аракат қилган Исломий ташкилотлар санаб чиқилиб, Туркияда ам Нур Талабалари бу майдонда зикр этилади. Ва энг охири Иттиоди Ислом учун аракат қилган ва Покистоннинг энг яхши дўстлари бўлган Нур Талабаларини танидик. Нур Талабаларининг Устози саксон беш ёшли буюк бир олим бўлган Устоз Саид Нурсийдир. Ҳақиқати Исломия учун қилган мужодала, ўз она ватанида, яъни Туркияда ўттиз сана исканжали бир аёт ва тез-тез қамоқда ётишига сабаб бўлди ва 1952 да эркин қолдирилди. Фақат бу кексанинг боқишлари али ам оташлидир. Ўттиз йиллик қамоқ ва исканжалар уни мағлуб этолмади. Бу мужодаласи ила бир-бирига жуда яқин боғлиқ бўлган Нур Талабалари оммасини майдонга келтирди. Устоз Саид Нурсий Рисола-и Нур асарлари воситаси ила Турк Ёшларини Ислом мафкурасининг энг буюк душманлари бўлган сионист ва комунистларнинг ийлакор тузоқларига тушишдан қутқаргандир. Туркия Бош Вазири Аднан Мендерас Рисола-и Нур куллиётининг нашрига изн бергани замон Туркиянинг Покистон элчиси Ҳурматли Салоиддин Рифат Эрбил воситаси ила бу буюк одамга тақдир ва табрикларимизни билдирган эдик. Ва бу васила ила Устоз Саид Нурсий ва Нур Талабаларини ам саломлаган эдик. Ва бу мактубимиз Туркияда минглаб босилиб тарқатилган эди. Бизнинг дастуримиз Туркчага ўгирилди. Биз ам бир нечта муим Рисолаларни Урдучага ўгирдик.

— 728 —

Покистон Исломий Талаба Жамиятининг ўнинчи йил даврида Туркиядаги Исломий аракатни кўрсатмоқ учун, Туркларнинг Ислом Адабиёти кўргазмаси ам бор эди. Бу кўргазмада Илоиёт Факультети, Диёнат Ишлари нашриётлари, баъзи Туркчага ўгирилган Исломий асарлар ва ўн беш адад Рисола-и Нур куллиётидан асарлар бор эди. Нур Талабаларининг фаолияти бу кўргазмада харита ва расмлар ила ва жадвал ила изо этилди.

30 Апрель 1958 Тарихли Газетаси "Ислом Дунёсидаги Мусбат Ҳушёрлик" сарлав али мақолада:

Ҳар Ислом мамлакатида Исломиятнинг окимияти учун қилинган фахрланишга лойиқ шарафли мужодалалар тушунтирилади.. ва Туркияда қилинган мужодалаларнинг натижаси бўлиб укумат дин урриятини сиққан боғларни бўшаттиргандир. Мамад Акиф материалист миллатчилигини ёмонлаган ва халқ орасида янги бир аяжон берган "Сафаат" номли асарни ёзди.

Ҳазрати Саид Нурсий қўрқмасдан ақиқати Исломия учун мужодала этмоқдадир. Ўзи Туркияда энг катта жиноят деб қабул қилинган Отатуркка қарши бўлмоқ ила айбланган ва унга қарши нашриёт қилинган бўлса ам, бу зулмлар халқни унинг атрофида тўплагандир. 130 парча асарнинг соиби бўлган Устоз қамоқда экан, берилган заарларнинг таъсири ила кексалигини ўтказаётган бўлиб, бу ол саксон ёшини ўтгани олда ақиқати Исломия ва Мусулмонларнинг саодати учун мужодаласига монеъ бўлолмагандир.

Мадина-и Мунавварада бўлган ва Нурнинг ақиқатларини тўлиқ англаган ва Исломиятга хизмат қилган бир олимнинг мактубидир

Кўнгиллар фоти и жуда мутарам ва мукаррам Устозимиз Ҳазратлари!

Муборак қўлларингиздан ўпиб, бутун азиз ва садоқатли талабаларингиз ила баробар си ат ва саломатда доим бўлишингизни Баригои Кибриёдан ниёз айларим.

Мусулмонлар учун энг буюк бир байрам дея фақат васфлантирила бўладиган бароатингиз бутун Нурчиларни шод ва хандон айлагани каби, бандангизни ам дунёлар қадар мамнун ва масрур айлагандир... Қандай мамнун этмасинки: Сизнинг асарларингиз ила бирликда бароатингиз демак, рунинг моддиётга, нурнинг зулматга, иймоннинг куфрга, ақнинг ботилга, тавиднинг ширкка ва ирфоннинг жоилликка ғолиб келиши демакдир.

— 729 —

Йиллардан бери қаршисига тоғлар каби тўсиқлар, қўрқинч жарликлар каби монеълар қўйилган Нур шаршараси энг охирида мўъжизавий бир шаклда бутун тўсиқларни йиқитган, монеъларни ошган нур ила бутун зулматларни тору -мор айлагандир.

"Мўъжизавий ориқолар ила чиққан Илоий тажаллийларнинг васфида қаламлар синар, фикрлар гумбурлар, иломлар ёнар, кул бўлар" дерларди. Ҳақиқатдан, бандангиз озир бу мустасно зафарнинг қаршисида айни ожизликни бутун борлиғим ила ис этмоқдаман. Зеро тафаккур ва иломимга ниоясиз бир уфқ очилмоқда.. жаон муташам бир Нур маъбадини эслатмоқда... Атрофимдаги ар нарса, ар ер чуқур важд ва истиғрок ила ўзидан кетган бир олда... Ҳар заррада وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِه۪ сири Субонийси тажаллий этмоқда...

Дар ақиқат, билмайман, бу масъуд одисани шонли бир зафар, шоона бир фат, Илоий бир қутулиш, жаоншумул бир байрам дея-ми васфлантирай? Зеро, қудсий даъво қозонган бу Илоий зафар бутун Ислом ва инсоният дунёсидаги мужоидларнинг азмларига қувват, руларига жон, иймонларига куч ва аяжон бергандир.

Ҳа, азм ва иймонлари, ишқ ва ниятлари ануз камолга етмаган бир қанча мусулмонлар, афсуски аччиқ бир умидсизлик ичида эдилар. Бундай бир зафарнинг тааққуқини хаёл ва маол кўрар эдилар. Фақат бутун файз ва нурини инсониятни танвир ва иршод учун Илоий бир қуёш олида Арши Аъзамнинг пурнур уфқларидан тушган Қуръони Каримдан олган нур нашриёти сокин кўлларни эслатган кўнгилларни дарёлар каби жўштирган, машаққат ва ижрон йилларининг умид ва орзуларга урган мудиш занжирларни синдиргандир. У нур қайноғидан жўшган у бошдан охиригача файз ва икматлар сочган асарлар исларнинг, фикрларнинг ва айниқса оловлар ичида ёнган ру ва виждонларнинг азалий ва абадий этиёжларига жавоб бергани каби, уларни орқама-орқа бўғувчи қоронғуликлар муитидан топ-тоза ва жуда порлоқ нур уфқларига чиқаргандир.

Йилларча давом этган узун бир сукут, чуқур бир ғафлат ва бўғувчи бир зулматдан сўнгра Ило ий бир қуёш олида порлаган бу қудсий зафар нур учун йўл қидираётган паришон башариятнинг яқин бир келажакда уйғонишини хушхабар бермоқдадир... Чунки дин этиёжи ёлғиз мусулмонларнинг эмас, умумий бўлиб инсонларнинг азалий ва абадий этиёжидир.

Бугун бадбахт инсоният дин неъматидан ма рум бўлишнинг давомли ижрон ва фалокатларини бағри ёниб чекмоқдадир. Бу аччиқ буроннинг қўрқинч натижасидирки, чорак аср мобайнида икки катта урушга кетган ва учинчисининг ам эшигини қоқмоқ умидини кўрсатмоқдадир.

— 730 —

Ортиқ бутун инсонларни қардош қилиб ям-яшил жаннатларнинг нурли уфқларидан эсган фаровонлик ва саодат, узур ва осойиш шамоли ила тўлқинлаган оламшумул бир байроқ остида тўплайдиган ягона қувват Исломдир. Зеро башариятнинг бу кунги оли ўхшаш Исломдан аввалги инсон жамиятларининг аянчли олидир. Шунинг учун инсониятни у кунги абадий фалокатдан қутқарган Ислом бу кун ам қутқара олар... Ҳа, миллионларнинг, миллиардларнинг қалбида асрлардан бери қонаётган у чуқур ярани ўрайдиган ягона мушфиқ қўл Исломдир. Ҳар нақадар уфқларда замон-замон баъзи уйдирма ишиқлар кўрилаётган бўлса ам, истиқбол бутун нур ва файзини қуёшлардан эмас, шахсан Раббул Оламийндан олган азалий ва абадий юлдузникидир. У юлдуз дунёлар турганча туражак ва уни сўндирмоқ истаганларни ердан ерга уражакдир.

Жа он-қиймат Устозим, маълуми фозилоналаридирки, сўнг кунларда муқаддас даъвога хизмат этган баъзи танвир ва иршод аракатлари чиққан, фақат афсуски еч бириси "Рисола-и Нур" куллиёти қилган муим ишни қилолмаган ва қўлга киритган Илоий зафарни қозонолмагандир. Зеро бу йўл Пайғамбарларнинг, валийларнинг, орифларнинг, солиларнинг ва айниқса жонини жононга сева-сева фидо этган ва саноғи миллионларга сиғмаган қарамон шаидларнинг муқаддас йўлидир. Ортиқ бу қийин йўлда юрмоқ истаганлар ар он қаршиларига қўйиладиган мудиш монеъларни доимо кўз ўнгида тутишлари лозимдир. Ҳа, бу йўлда юрадиганларнинг сиздаги тебраниш билмаган иймон ила, юксак ва Илоий ирфон ила ва айниқса ориқулода ихлос ва фароғат ила жиозланган бўлишлари керакдир. Чунки бу муим водийда Нур даъвоси таъқиб этган таблиғ, танвир ва иршод усули бошқача хусусиятлар ташимоқдадир. Ортиқ инсоннинг ис ва фикрига, ру ва виждонига бошқача уфқлар очадиган бу чуқур басни, дуо қилинг да, мустақил ва муфассал бир асарда азиз дин ва кўнгилдошларимизга арз этмоқ шарафига ноил бўлайим... Чунки бу нурли бас шу қадар чуқур ва шу даража муимдирки, бундай бир нечта саифалик мактуб ва мақолалар ила асло ифода қилиб бўлмас.

Иймон ва Қуръон нури ила топ-тоза кўнглини фат этганингиз ёшлар, Илоий зафарингизнинг энг порлоқ далилини ташкил этган энг муим борлиқ ва энг қийматли жавардир... "Нурдан Овозлар"нинг амон ар мисрасида олийжаноб ва идрокли руига хитоб этганим топ-тоза ёшлар мана бу ақ ва ақиқатнинг бағри ёниқ ошиғи бўлган ёшлардир. Нурли даъво қозонган бу сўнг зафар берган бутун важд ила тўла бир илом ила ёзганим шу манзумани

{(*) "Кўнгиллар Фоти и Буюк Устозга" сарлавали бўлган бу манзума Мактуботнинг ва Ихлос Рисоласининг охиридадир.}

тақдим этаман. Қабулини илтимос ва исти ром қиламан.

Такрор-такрор қўлларингиздан ўпаман, қийматли дуоларингизни кутаман, жуда му тарам Устозимиз Ҳазратлари.

Маънавий Авлодларингиздан

Али Улвий

— 731 —
Рисола-и Нурдан Ёшларга Ра намонинг Истанбул Ма камасида бароати муносабати ила Боғдотдан келган табрик телеграммаси

Сабилуррашод Мажмуасига,

Истанбул.

Буюк Ислом олими Бадиуззамон Ҳазратларининг бароат қарори бизларни сўнгсиз бир севинч ичида қолдирди. Бу севинчимизга васила бўлган бу одил укмга таянган олда, Турк Макамасига ва ихтиёрий адвокатларига ташаккурларимизни, Устоз ва қардошларимизга табрикларимизни мажмуангиз воситаси ила билдирамиз.

Ироқ

АМЖАД ЗУҲАВИ

Покистондаги Нур талабаларининг Устоз Саид Нурсийдан истаганлари хабар муносабати ила Ироқдаги бир Нур талабасининг юборган мактуби

Бундан бир неча кун аввал Покистонда талабалар конференцияси бор эди. Ҳазрати Устоздан бир хабар истаган эдилар ва бунинг тарихий бир таъсири бўлар эди. Хабар олдикки, Соли Нур Талабалари номига бир хабар юборган. Сизларга ам ёзганларки, тезда Ҳазрати Устозга билдирарсиз... Конференцияда Ҳазрати Устоз ва Нурлар кўп мад этилган. Комунистлар тарафидан эътирозлар қилинган. Фақат раис аммасини рад этгандир. Ҳазрати Устознинг расмлари намоён этилган. Яқинда Нур ва Нурга оид узун ва расмли бир ёзув ила бир мажмуа чиқарар эканлар. Сўнгсиз салом ва дуолар.

АҲМАД РАМАЗОН

Боғдодда чиққан "Эддифа" газетасининг му аррири Исо Абдулқодирнинг Арабий мақоласининг таржимаси

Боғдодда чиққан "Эддифа" газетаси Рисола-и Нур Талабаларидан ба с ила дейдики:

Туркиядаги Нур талабаларининг Ихвони Муслимийн жамияти ила алоқалари недир, не муносабати бор? Ҳам фарқлари недир? Туркиядаги Нур Талабалари Мисрда ва Араб ўлкаларида Ихвони Муслимийн номли итти оди Исломга аракат қилган жамиятлар каби мустақил жамиятмидирлар? Ва улар ам уларданмидир? Мен ам жавоб бераманки :

Нур Талабаларининг ва Ихвони Муслимийн жамиятининг гарчи мақсадлари ақоиқи Қуръония ва иймонияга хизмат ва иттиоди Ислом доирасида Мусулмонларнинг дунёвий ва ухровий саодатларига хизмат этмоқдир. Фақат Нур Талабаларининг беш-олти жиат ила фарқлари бор.

— 732 —

Биринчи Фарқ: Нур Талабалари сиёсат ила машғул бўлмаслар, сиёсатдан қочадилар. Агар сиёсатга мажбур бўлсалар, сиёсатни динга қурол қиладилар, токи сиёсатни динсизликка қурол этганларга қарши диннинг қудсиятини кўрсатсинлар. Сиёсий бир жамиятлари асло мавжуд эмас.

Ихвони Муслимийн эса: Мамлакат ва вазият сабаби ила сиёсат ила дин фойдасига машғул бўладилар ва сиёсий жамият ам ташкил этадилар.

Иккинчи Фарқ: Нурчилар Устозлари ила тўпланмайдилар ва этишга ам мажбур эмаслар. Ўзларини Устозлари ила тўпланишга мажбурият ис этмайдилар, дарс олмоқ учун баробар бўлишни лузум кўрмайдилар. Балки катта бир мамлакат бир дарсхона укмида, Рисола-и Нур китоблари уларнинг қўлига ўтмоқ ила устоз ўрнига уларга бир дарс берар. Ҳар бир рисола бир Саид укмига ўтар.

Ҳам қўлларидан келгани қадар бепул қўл билан ёзиб кўпайтирадилар. Му тожларга муқобаласиз берадиларки, ўқисинлар ва тингласинлар. Бу сурат ила катта бир мамлакат катта бир дарсхона укмида бўлади.

Ихвони Муслимийн эса: Умумий марказларда муршид ва раислари ила кўришмоқ ва амрлар ва дарслар олмоқ учун зиёратига кетарлар. Ва у уммий жамиятнинг шўъбаларида ам у буюк устоз ила ва ноиблари ила ва вакиллари укмидаги зотлар ила яна кўришарлар, дарс оларлар, амр оларлар.

Ҳам умумий марказларда чиққан газета ва китобларнинг пулини бериб, олиб, улардан дарс оладилар.

Учинчи Фарқ: Нур Талабалари айнан олий бир мадрасанинг ва бир университет дорулфунунининг талабалари каби, илмий мухобара воситаси ила дарс оладилар. Катта бир вилоят бир мадраса укмига ўтар. Бир-бирини кўрмаганлари, танимаганлари ва узоқ бўлганлари олда, бир-бирига дарс берадилар ва баробар дарс ўқийдилар.

Аммо Ихвони Муслимийн эса: Мамлакатлари ва вазиятлари тақозоси ила журналларни ва китобларни чиқарадилар, дунёнинг ар тарафига нашр этадилар. Унинг ила бир-бирини таниб дарс оладилар.

Тўртинчи Фарқ: Нур Талабалари бу замонда ва бу кунда аксар Ислом ўлкаларида интишор этганлар ва кўплик ила бордирлар. Бу интишорларида бошқа-бошқа укуматларда бўлганликлари олда, укуматлардан изн олишга мутож бўлмайдиларки бирикиб тўплансинлар ва дарс қилсинлар. Чунки маслаклари сиёсат ва жамият бўлмаганидан укуматлардан изн олишга ўзларини мажбур билмайдилар.

Аммо Ихвони Муслимийн эса: Вазиятлари эътибори ила сиёсатга алоқадор бўлишга ва жамият ташкилига ва шўъбалар ва марказлар очишга му тож бўлганликларидан, бўлган ерларидаги укуматдан ижозат ва рухсат олишга мутождирлар ва Нурчилар каби билинмайдилар эмаслар. Ва бу асосга биноан, ўзларига умумий марказлари бўлган Мисрда, Сурияда, Ливанда, Фаластинда, Иорданияда, Суданда, Мағрибда ва Боғдодда кўп шўъбалар очганлар.

Бешинчи Фарқ: Нур Талабалари ичида кўп мухталиф табақалар бор. Етти-саккиз ёшли масжидларда Қуръон ўқимоқ учун алифбони дарс олаётган болалардан тут, то саксон-тўқсон ёшдаги кексаларга боргунча қадар хотин-эркак, ам бир қишлоқли аммол одамдан тут то катта бир депутатга қадар, ва бир аскардан катта бир қўмондонга қадар тоифалар Нурчиларда бор. Бутун Нурчиларнинг бу кўп тоифаларининг умуман бутун мақсадлари Қуръони Мажиднинг идоятидан ва ақоиқи иймония ила нурланмоқдан иборатдир. Бутун ғайратлари илм ва ирфон ва ақоиқи иймонияни нашр этмоқдир. Бундан бошқа бир нарса ила машғул бўлганликлари билинмайди. Йигирма саккиз санадан бери дашатли макамалар, дассос ва асадчи муоризлар бу қудсий хизматдан бошқа уларда бир мақсад тополмаганлари учун, уларни макум этолмайдилар ва тарқатолмайдилар. Ва Нурчилар харидорларни ва ўзларига тарафдорларни қидиришга ўзларини мажбур билмайдилар... "Вазифамиз хизматдир, харидорларни қидирмаймиз, улар келсинлар, бизни қидирсинлар, топсинлар" дейдилар. Каммиятга аамият бермайдилар. Ҳақиқий ихлосни тошиган бир одамни юз одамдан устун қўядилар.

Аммо Ихвони Муслимийн эса: Гарчи улар ам Нурчилар каби улуми Исломия ва маърифати Исломия ва ақоиқи иймонияга боғланмоқ учун инсонларни ташвиқ ва чорлайдилар. Фақат вазият мамлакат ва сиёсатга алоқадорлик тақозоси ила, зиёдалашишга ва каммиятга аамият берадилар, тарафдорларни қидирадилар.

— 733 —

Олтинчи Фарқ: Ҳақиқий ихлосли Нурчилар моддий манфаатга а амият бермаганлари каби, бир қисми аъзамий иқтисод ва қаноат ила ва фақир-ул ол бўлишлари ила баробар, сабр ва инсонлардан истиғно ила ва хизмати Қуръонияда ақиқий бир ихлос ва фидокорлик ила ва жуда касратли ва шиддатли залолат алига қарши мағлуб бўлмаслик учун ва мутожларни ақиқатга ва ихлосга даъват этишда бир шуба қолдирмаслик учун ва ризо-и Илоийдан бошқа у муқаддас хизматни еч бир нарсага қурол этмаслик учун бир жиатда ижтимоий аёт фойдаларидан чекинадилар.

Аммо Ихвони Муслимийн эса: Улар ам ақиқатан мақсад эътибори ила айни моиятда бўлганлари олда, макон ва мавзу ва баъзи сабаблар сабали Нур Талабалари каби дунёни тарк этолмайдилар. Аъзамий фидокорликка ўзларини мажбур билмайдилар.

Исо Абдулқодир

Боғдодда чиққан, а амиятли, сиёсий бир газета бўлган "Эддифа" газетасининг муаррири Исо Абдулқодир дейдики:

Нур Талабаларининг муршиди бўлган Бадиуззамон Нурсий ақида "Эддифа" газетасини ўқиганлар мендан сўрайдилар: "Туркиядаги Нур Талабаларидан ва Устозлари бўлган Саид Нурсийдан бизга маълумот бер" дейдилар. Мен ам булар ақида қисқа бир жавоб бераман. Чунки Устознинг, Нурнинг ва Нур Талабаларининг Арабларда аққи бўлгани учун, Араблар улардан жиддий бас этсинлар. Зеро: Исломиятнинг асос моддаси бўлган Араблар Рисола-и Нурдан зиёдаси ила фойда кўришни бошлаганлар.

Бу Нур Талабалари Рисола-и Нур ила ам Туркияда, ам Араб ўлкаларида комунистликка қарши қувватли бир тўсиқ таъсис этадилар.

................................................

Бу ёзув Демократлар чиқмасдан аввалги замонга боқар, шунинг учун Нур Талабаларининг адади ақида прокурорнинг айтгани каби, ёлғиз беш юз минг эмас, балки озир Туркияда миллионларни ошгандир.. ва ар кун ам зиёдалашмоқда.

................................................

Рисола-и Нур эса шундай кенг бир миқёс ила интишор этмоқдаки, ёлғиз Туркияда ва Ислом ўлкаларида эмас, атто ажнабийларда ам иштиёқ ила истанилмоқда. Ва Нурнинг Талабаларининг шавқларини еч бир нарса синдиролмайди. Хуллас, Нур Талабалари ила, Нур Рисолалари ила ва уларнинг бу буюк хизмати Қуръониялари Демократ Ҳукуматининг бир буюк асанасидирки, муборак Ислом оламидаги Ислом аракати бу демократия укуматини тақдир ва тасин ила қаршилайди. Бутун Ироқ Мусулмон халқики, Араб, Турк, Курд, Эрон бу Исломий хизматни ва қудсий мужоадани камоли фаро ила қаршиламоқдалар. Ва Туркаядаги Турк қардошларимиз ғарбнинг хато таъсирларига қарши булар ила муқовамат кўрсатмоқдлар қаноатидадирлар.

Исо Абдулқодир

— 734 —
Ёшларга Ра намонинг бароати муносабати ила Жомеъ-ул Азар Университети Турк талабаларининг табрик мактуби

Мактуб: Қо ирадан 13/4/1952

Му тарам Устозимиз Бадиуззамон Саид Нурсий Ҳазратларига

Қалблардаги иймонни нурлантирган ва умумий низомнинг тиргаги, охират йўлининг ақиқий компаси бўлган ва иломини Қуръони Каримдан олган асарларингиздан "Ёшларга Ранамо" номли рисолангиз айб ташкил этгани даъвоси ила давом этган макамангизнинг бароат қарорини ўлчанмас севинчларимиз ила билиб олдик. Сиз муборак Устозимизни ва Демократ Турк адлиясининг одил акамларини жондан табрик этамиз.

Ҳаётини Исломиятнинг си ати учун вақф этган, Турк Миллатига хизмат этишни шараф деб билган, асримизда тенгига тасодиф этилмаган бир дин мужоиди бўлган Устозимиз! Сизга Ислом Олами ва инсоният муташаккирдир. Бизлар кичкина бир заррасини ифода учун урматларимизни, ташаккурларимизни билдирамиз, муборак дуоларингизни талаб этамиз. Алло сиздан ва сизни севганлардан рози бўлсин.

Жомеъ-ул Аз ар Университети Турк

талабалари номига

ҲОЖИ АЛИ КИЛИНЖАЛП

Эронли бир Нур Талабасининг Устоз Бадиуззамон Ҳазратларига бир мактуби

(Туркия Жум уриятига тобе Испартанинг Барла туманида муқим жуда мутарам, фазилатмаоб Бадиуззамон Ҳазратларига тақдим қилинар)

Жуда му тарам фазилатмаоб Устози Мутарам Бадиуззамон Ҳазратларига

Ҳар нарсадан аввал салом ва урмати махсусимни тақдим, сиат ва саломатликда давомингизни Жаноби Қодири Мутлақ Ҳазратларидан таманни ва ниёз айларим. Илтимос, аволи ожизонам сўралса, лауламд валминна, вужуди фонийим боқий Эронда, Ризоия вилоятига тобе Маргивар ерида Дизе қишлоғида аёт сураётган бўлганимни арз айларим.

Бу ўтган қирқ йил мобайнидаги инқилоби замон сабабли шўнғиб узоқларга тушган бўлганим эътибори ила, си ат ва саломатингиздан бехабар қолган доимо вужуди мутарамингизни сўроқлаш биринчи истак ва орзуларимдан эди. Жаноби Ҳақ Ҳазратларига кўп шукр, бу кунларда мутарам қардошимиз Зобит Таййиб Эронли воситаси ила сиат хабарларингизни олганимдан сўнг даража мамнун ва таъсирланган бўлдим. Қодийри Зулжалол Дини Мубини Исломнинг хизмат ва саодати учун сизни жуда кўп вақт лутф ва имоясида қўриқласин ва муофаза буюрсин. Омин.

— 735 —

Қийматдор таълифотингиздан "Нурнинг Илк Эшиги", "Асойи Мусо", "Ёшларга Ра намо" ва бошқа китобларингизнинг кўпгинаси мутарам қардошимиз воситаси ила қўлимга ўтди ва сўнг даража мамнун бўлдим. Иншаалло, булардан бараёб бўламиз. Бу илк мактубим бўлишидан ортиқ роатсиз қилишдан сақланиб хотима бераман, сиат ва саломатингизга мубашшар, сиат ва вужуди мутарамингизнинг давомини Холиқи Мутлақдан ниёз айларим.

Лутфномангизни олишимга умидвор, азратларидан таманни ва ниёз айларим афандим.

Мар ум Саййид Абдулқодирзода, муиббингиз

САЙЙИД АБДУЛЛОҲ

Суриялик кичик бир Нур Талабасининг Устоз Бадиуззамон Ҳазратларига юборган мактуби

22 Шаввол 1373

Фа р-ул Ислом Устози Аъзам Бадиуззамон Ҳазратларига

Камоли э тиром ила хоки пойи зоти олийларингизга юзимни ва кўзимни суриб ўпаман. Олти ёшдаман. Рамазони Шарифнинг йигирма олтинчи кунида Қуръони Каримни хатм этдим. Сурияда энг кичик бир Нур Талабасиман. Дўстларимдан ўн бир талаба яна Қуръони Каримни хатм этдилар. Ҳаммамиз намоз ўқиймиз. Бу мактуб ила расмимни Урфа Нур Талабалари воситаси ила зоти маали сифати олийларингизга юбормоқдаман. Кўп илтимос қиламан, муборак хати шарифингиз ила расмнинг орқа тарафига менга бир-икки жумла дуо ёзингиз, такрор расмимни қайтаришингизни илтимос қиламан. Падарим Абдулоди, хоки пойи олийларингиздан ўпаман, дуоларингизни талаб этаман.

Сурия Дарбасия Туманига Тобе

Олия Қишлоғида Нур Талабаларидан

ҲУСАН АБДУЛҲАДИ

— 736 —

Рисола-и Нур Ислом Оламида бўлгани каби, Оврупада ам усни қабулга маз\ар бўлгандир. Рисола-и Нурнинг \усни қабулга маз\ариятига намуна бўлиб Финландиядаги "Темпереен Мусулмонлар ма\алласи Имоми" Ҳабибурра\мон Шокирнинг икки Мактубини Киргизамиз:

Имом Ҳабибур Ра мон Шокир

(Темпереен Мусулмонлар ма алласи Имоми)

Адрес: Тампере. Финляндия

Велламонкату 21

Жуда му тарам қардошим

وَ عَلَيْكُمُ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

Ҳадя сифатида юборганингиз жуда қийматли асар, яъни "Ал-Маснавийюл Арабий Мин Рисолат-ин Нур" номли китобни олдим. Бу муносабат ила томонингизга ташаккурларимни билдираман. Алло и Карим ар тилагингизни ато айласин дея дуо этаман.

Мен учун бу қийматли адянгиз жуда фойдали бўлажак ва менинг таблиғ ишларимда кўпроқ ёрдам этажакдир, иншаалло. Сизга ам доимо ажр ва савоби эришиб туришида, садақа-и жория қобилидан бўлишида албатта шуба йўқдир.

Китобнинг муаллифи Саид Нурсий Ҳазратларини ам бизга танитишингизни илтимос қиламан. Ҳурмат ва саломлар ила...

ҲАБИБУРРАҲМОН ШОКИР

Рисола-и Нурнинг Оврупадаги интишори ва усни қабулга маз ариятига намуна сифатида Финландиядаги Нур Талабаси Ҳабибурра\мон Шокирдан келган бошқа бир мактуб

Велламонкату 21 12/2/1958

Жуда Му тарам Қардошларим

وَ عَلَيْكُمُ السَّلَامُ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

Юборган иноятномангизни ва тўрт дона рисола "Ихлос", "Зайлул Ҳубоб", "Рисола-и Нур ақида муаллифига юборилган бир мактуб", "Рисола-и Нур ақида берилган конференция"ларни олдим. Ташаккурларимни тақдим этаман афандим.

Ҳа, Буюк Устоз Саид Нурсий Ҳазратлари замонимизнинг буюк до ийларидан ва Аллонинг энг буюк севгили бандаларидан бўлганига асло шубамиз йўқдир. Балки бу зотга 14 асрнинг мужаддидларидан деб эътиқод этсак ам муболаға этган бўлмаймиз. Ҳамдлар бўлсин Алло Ҳазратларигаки, Турк Миллати хазиналаридан зуур этган бу жаварни инқилоб дахлизларида ғарқ бўлиб зое бўлишидан замонимизга қадар сақлади. Асримизни бу зотнинг вужуди ила зийнатлади. Мусо Пайғамбарни Фиръавннинг этагида парвариш қилгани каби, бу зоти муборакни ам динсиз золимлар орасида жафолар ичида парваришлади. Келажакларда ам саломатлик ила узун саналар яшашини бир Аллодан таманни этамиз. Устоз Бадиуззамон ақида бизнинг ақидамиз будир.

Мумкин бўлса, биз тарафимиздан узурларига арзи ихлосимизни, ғойибона муаббатимизни билдирсангиз ва ўзларидан бизлар учун хайр дуоларини ваколатан сўрасангиз дея илтимосда қоламиз. Ҳурмат ва саломлар ила.

Мухлис Дини, Миллий Қардошингиз

ҲАБИБУРРАҲМОН ШОКИР

— 737 —

Сорбон Университети Ислом ва Рим Таққослаш Ҳуқуқ Факультети профессори ва Париж Ислом Маданият Маркази Фахрий Раисининг Устоз Бадиуззамон Ҳазратларига ёзган мактуби

21/Жумад-ул Охир/1377

ИСТАНБУЛ

Алло йўлида мужоид мутарам Ҳазрати Устоз

Алло сизга узун умр эсон айласин. Юборганингиз қийматли адянгиз бўлган китобингизни ва саломингизни олиб ташаккур этдим. Алло сизга саломат берсин. Қийматли юксак асарларингиздан истифодага муваффақ қилсин.

Эскидан бери сизнинг юксак васфларингизни ва буюк мужо адангизни эшитар эдим ва доимо ам эшитмоқдаман. Алло бир-биридан узоқ бўлганларни қовуштирувчидир. Бизларни севги ва ризосини қозонишда муваффақ қилсин. Бу фақир ва залил қул юксак ва азиз бўлган сиз Қуръон ходимига ташаккурларини арз этар.

Др. Му аммад Ҳамидулло

Вашингтондаги Ислом Жамиятининг ва Ислом Маданият Марказининг Бош Секретари Др. Му аммад Ҳабибулло дан Ироқдаги Нур Талабаси А\мад Рамазонга келган мактуб

Вашингтон Ислом Маданият Марказига адя этмоқ лутфида бўлганингиз Бадиуззамон Саид Нурсийнинг "Хутба-и Шомия" ва "Рисола-и Нур Меъзонлари" номли китобларга муқобил холис ташаккурларимнинг қабулини илтимос қиламан.

Такрор-такрор ташаккурларимни арз этаман, яхши ва саодатли кунлар тилайман.

Ислом Маданият Маркази Бош Секретари

Ал-Мухлис

Др. МУҲАММАД ҲАБИБУЛЛОҲ

Юнонистонда Рисола-и Нурнинг нашриётини қилган ва юзларча Нур Талабаси етиштирган бир зотнинг Туркиядаги Нурчи қардошларига ёзган мактуби

Дин ва Иймонга Ходим (хизмат этувчи), Ширк ва Куфрни Ҳадим (йиқитувчи) жуда азиз қардошларим

(Абдулло , Ҳусну, Абдулқодир, Мамад ва Сулаймон Нурдошларим)

Биринчидан: Жуда самимий ва холисона ёзилган мактубингизни олиб даражасиз мамнун бўлдим. Мухлис баёнларингиз ва ичдан табрикларингиз фақат жўшқин диний ишқингиздан ва хос нурга мустағрақ ру ингиздан туғилган бўлганидан, у Нурнинг электраниши ила мунаввар қалбларни жўшқинлантирмаслик ва тўлқинлантирмаслик мумкин эмасдир. Шунинг учун, салом ва муаббатингизга муқобил салом ва муаббатларимиз бепоён бўлгани каби, бу робита ва иштиёқ ила ам сизларни қучоқлар ва Исломий асрат ва холислик ила кўзларингиздан ўпаман.

Иккинчидан: Юборилишига лутф этганингиз "Хутба-и Шомия", "Шикоят" ва бошқа ма кама қарори ила мактуб ёзувларини олиб фавқулодда мамнун бўлдим. Бунинг жавобини бермоқ ниятида экан, Каркутдан Амад Рамазон қардошимиздан юборилган "Сўзлар Мажмуаси"ни олдим. Унинг учун ам бениоя таассуслар ила хурсанд бўлдим. Унга ам озир сиз ила баробар ташаккур бобида мактуб ёзмоқдаман. Бу мамнуният ва ташаккурларга ам жамоатимизнинг бутун фардлари иштирок этиб аммангизни саломлар ва азиз Нурдошлари ила қардошланарлар.

— 738 —
Керак бўлса мен ва керак бўлса бутун қардошларимиз Устоз Ҳазратларига боғлиқликни шундай деб қабул қиламиз: Офоқ ва анфусдан мустадлал ни оясиз оятларни энг яхши тафсир этажак бир инсони комилга ар аср мутождир. Асримизда Шарқ ва Ғарбда фозил ва муқтадир кўп олимлар йўқ эмасдир, фақат фоний манфаатлардан мутажаррид, ёлғиз Нури боқий ила мутанаввир ва муталаззиз ғавси фарид мақомида энг зиёда бир мутамадга этиёж бордир. Бу баси ўтган васфлар ила Устози Кабир васфланган бўлганидан замонимизнинг қутби даражасидадир. Унга тобе бўлмоқ, тўлиқ эргашишга лойиқ бир муқтадабига иқтидо маъносидадир. Замоннинг мужаддиди, имоми куброси фатратга дучор бўлганига кўра, бундай бир муршиди аъзамга боғлиқлик вожиб даражасига боргандир. Хуллас, бу саиқа бизни ва уларни ўйлашга ам чорламасдан Устози Кабирга боғламоқда. Буни қилган улардаги иймон боғининг, ўзида мавжуд бўлган нури аслийнинг, нур қайноғининг марказ оғирлигидаги жозиба қувватига инжизоб ва инжилобидир. Булар бу асарларни озир мутолаа ва музокара этмоқ ила, тасиллари оз замонда баъзисининг дарол майдонга келиши ила ўзгармоқдадир... Яъни, дарол Нур мавзусини идрок қобилияти ила файзланган бўлмоқдалар. هذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى هذَا رَحْمَةٌ مِنْ رَبِّى Шунинг учун фазл ва раматига қарши нақадар амду сано этилса оздир.

Бу хизматда муваффақ бўлмоқ учун сизнинг минг бир мушкулот ила танбе кор ва иршодкор аракатларингиз каби йиқилмас ва тебранмас азм ва матонатлар лозимдир. Иншаалло, ар уфқда, ар миқёсда бундай хизмат қилиниши Исломиятнинг халоси умумийсини мужиб ва мунжит бўлажакдир.

ҲОФИЗ АЛИ

— 739 —
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ
يَا اَللّٰهُ يَا رَحْمٰنُ يَارَح۪يمُ يَا فَرْدُ يَا حَىُّ يَا قَيُّومُ يَا حَكَمُ يَا عَدْلُ يَا قُدُّوسُ

Исми Аъзамнинг аққига ва Қуръони Мўъжиз-ул Баённинг урматига ва Расули Акрам Алайиссалоту Вассаламнинг шарафига бу мажмуани бостирганларни ва муборак ёрдамчиларини ва Рисола-и Нур талабаларини Жаннат-ул Фирдавсда абадий саодатга мазар айла. Омин... Ва иймон ва Қуръон хизматида доимо муваффақ айла. Омин... Ва дафтари асанотларига бу мажмуанинг ар бир арфига муқобил минг асана ёздир. Омин... Ва Нурларнинг нашрида сабот ва давом ва ихлос эсон айла. Омин!

Ё Ар амурроимийн! Умум Рисола-и Нур Шогирдларини икки жаонда масъуд айла. Омин... Инсий ва жинний шайтонларнинг шаррларидан муофаза айла. Омин... Ва бу ожиз ва бечора Саиднинг қусурларини афв айла. Омин!...

Умум Нур Шогирдлари

номига

Саид Нурсий

— 740 —

ИЧИДАГИЛАР

ЎНГ СЎЗ

КИРИШ

ИЛК ҲАЁТИ

БАРЛА ҲАЁТИ

ЭСКИШАҲАР ҲАЁТИ

ҚАСТАМЎНУ ҲАЁТИ

ДЕНГИЗЛИ ҲАЁТИ

АМИРТОҒ ҲАЁТИ

АФЁН ҲАЁТИ

ИСПАРТА ҲАЁТИ

БАДИУЗЗАМОН ва РИСОЛА-И НУР

РИСОЛА-И НУР ва ХОРИЖ МАМЛАКАТЛАР