Menga hujum qilgan gʻarazchilarning eng asosli sababi - Mustafo Kamolning doʻstligi va tarafgirligi uchun azob berishyapti. Men u gʻarazkorlarga: Oʻlib ketgan, dunyo va hukumatdan aloqasi uzilgan odam haqida oʻttiz yil avval bir hadisi sharifning xabari bilan, Qur'onga zararli shunday odam chiqadi, deganimni va vaqt oʻtib Mustafo Kamol oʻsha odam ekianini vaqt koʻrsatdi.
Men ham besh yuz yildan beri qahramonligi va haqparastligi bilan dunyo bilan urushaman degan qahramon qoʻshinning sharafini va zafarini, haqiqatga xilof qilib M. Kamolga bermaganim uchun, gʻarazchi doʻstlari yigirma yildan beri menga bahonalar bilan azob berishyapti.
Ha, (mahkamada isbotlaganim kabi) "Sharaflar, musbat xayrlar, moddiy-ma'naviy gʻanimatlar qoʻshinga, jamoatga berilib, topshirilib, kamchiliklar, manfiy ijrootlar boshga, raisga beriladi", deb haqiqat boʻlgan qoidaga, qahramon qoʻshinning va amaliy askar va askar boshida ishlagan jasur zobitlarning zafarlari va sharaflari Mustafo Kamolga berilmaydi. Balki kamchiliklar, xatolar faqat unga beriladi, deb meni uni xushlamaslikda ayblaganlarni, qahramon qoʻshinni yomon koʻrishda va sharaflarini ketkazish bilan ayblab ularga millat xoini nazari bilan qarayman.
Bu haqiqatni mahkamada isbot qilganimdek, uning qaysar doʻstlariga ham isbot etishga tayyorman. Men bu muborak millatning bahodir qoʻshinining millionlar a'zolari va zobitlarini yaxshi koʻraman. Hurmatlarini, fazilatlarini qoʻlimdan kelganicha muhofaza qilaman. Qarshimdagi gʻarazli dushmanlarim, bitta odamni sevish yoʻlida, millionlar a'zolarga ma'nan xiyonat, balki adovat qilishadi. Ha, koʻp belgilar bilan bildikki, menga hujum qilganlarni qoʻllagan, Mustafo Kamolga e'tirozim va unga doʻst bo'lmaganimdir. Boshqa sabablar bahonadir.
Shuning uchun dushmanlarimga aytishga majbur boʻldim: U menga lutf qilish va butun sharqiy viloyatga umumiy voiz qilish uchun Anqaraga chaqirtirdi. Men u yerga bordim. Quyidagi uch modda meni unga doʻst boʻlishdan voz kehirdi. Yigirma yil yakka holda azob chekdim, ularning dunyosiga aralashmadim.
Birinchi modda: Bir hadisi sharifning, oxirzamonda Islomiy an'anaga zarar qilishga urinadi deb xabar bergan odam, bu ekanini harakatlari bilan koʻrsatishidir. Men oʻttiz olti yil avval bu hadisni tafsir qilgan edim. Ma'nosi bu odamga tegishli boʻlib chiqdi. Mahkamadagi mudofaamning "Uchinchi asosi"da izohi bor.
Ikkinchi modda: Bir narsaning vujudi, ta'miri va hayoti unga oid butun ruknlar va sharoit boʻlishi va oʻsha narsaning yoʻqligi, buzilishi va oʻlishi bitta shartning buzilishi bilan boʻlishi bir haqiqat qoidasidir. Barchaning tilida "Buzish, ta'mirlashdan juda oson", degan soʻz zarbul masal boʻlgan. Ushbu qat'iy qoidaga binoan, oʻrtada koʻringan muhim kamchiliklar va buzgʻunchiliklar u qoʻmondon xatosidan chiqadi. Muhim sharaflar va zafarlar esa qoʻshin qoʻmondonligidan kelgani uchun, yomonliklarni unga, yaxshiliklarni qoʻshinga berish kerak edi. Lekin buning batamom aksiga jamoatning yaxshiliklarini boshdagi bir kishiga va u odamning yomonliklarini jamoatga berish, dahshatli haqsizlik boʻladi.
Uchinchi modda: Jamoatning yaxshiligini va qoʻshinning zafarini boshdagi odamga berish va uning kamchiligini jamoatga isnod qilish, minglar xayrlarni bir dona xayrga tushirish va bitta kamchilikni minglar qusur qilish hisoblanadi. Chunki bir boʻlinma bir dahshatli dushmanni oʻldirsa, har bir nafari gʻoziylik rutbasini oladi va faqat mingboshisiga berilsa, mingdan birga tushadi, bir dona gʻoziy boʻladi. Mingboshining xatosi bilan zolimona bir qatl qilinsa va unga berilmay boʻlinmaga berilsa, bitta qatl ming jinoyat oʻrniga oʻtib, ming xodimni javobgar qiladi va jazolaydi.
Xuddi shuning kabi: Yuzada koʻringan ahamiyatli kamchiliklar ularni qilgan, oʻlgan odamga berilmasa, besh yuz, balki ming yildan beri gʻoziyligini va haqparastligini dunyoga koʻrsatgan, sharaf farmonini va Qur'on bayroqdorligini qilichlari va qonlari bilan imzolagan qoʻshinga havola qilinsa, kamchiliklar minglar darajaga chiqib, ruknlari sanogʻicha koʻpayadi. Qoʻshinning juda porloq moziyini qattiq qoraytiradi va bu asrning qoʻshinini, oʻtgan asrlarning ayni qoʻshinlari oldida uyatda qoldirib, javobgar qiladi. Mavjud sharaflar, zafarlar bir kishiga berilsa, minglar daraja kichrayadi, ruknlar va a'zolar sanogʻicha gʻoziylik va xayrlar bitta xayrga aylanadi, soʻnadi, keyin esa kamchiliklarga qarshi kafforatu-z zunub boʻlmaydi. Ushbu sirga asosan, men uning doʻstligini tashlab, oʻrniga, ahamiyatli davrda boʻlganim va men ta'sirli xizmat qilgan qoʻshinning doʻstligini oldim va minglar daraja ahamiyatliroq sharafini muhofaza qilishga Risola-i Nur bilan harakat qildim.
Yigirma yilda necha viloyatning zobitlari kiyinishimga aralashmadi. Faqat yigirma besh yil avval Anqara hokimi Navzod Bey majburan kiyinishimga teginishni xohladi. Lekin muvaffaq boʻla olmadi. Ham oʻzini oʻzi oʻldirib, ta'zirini yedi.
Yana Afyon hokimining katta mansabdori majburan kiyinishimga buyruq berishi evaziga, Amirtogʻning kichik bir adliya xodimi unga javoban "Qonun xorijida hech narsa qila olmaymiz", deb qonunga itoatini koʻrsatibdi. Bu yerning hokimi ham vahima orqali menga zulm qilmagani uchun u vijdonli kishining joyini oʻzgartirishga urinishdi. Yana jumaga jome'ga borishga meni man qilgan mardumgirizlik xastaligi bilan birga bir necha moddiy kasallik tufayli bir hafta izn hujjati berib meni tergovga chaqirmaslik uchun doktorlik qonuni bilan amal qilganim uchun, Afyondan ikki doktor joʻnatib uning hujjatini buzib, uni ham mahkamaga berish darajasida oʻzboshimcha qonunlarga uchradik.