Risale-i Nur

Aziz siddiq qardoshim Usmon Nuriy!

Modomiki Janobi Haq sizning muqaddas niyat va ixlosingizgyiqilirada eng muhim yosh Saidlarni atrofingizga toÀplabdi. Modomiki Anqarada mening boÀlishimni kerakli deyayotgan ekansiz. Men hozir nafaqam bilan tayorlagan nusxalarni, kichik Madrasa-I Nuriyamga oÀzimning oÀrnimga joÀnatyapman. Ularning sorishisSaidlar sizga qoÀshni boÀladilar. Har biri bir Said boÀlib, besh-oÀn Abdurrahmonlarning oÀrnida sadoqatda hozirgacha xizmatlari bilan fidokor farzanddan oÀrtiq Sungur, Jaylon, Tillolik Said, Solih, Andulloh, Ahmad, Ziyokinib yosh va harakatchan Saidlarni yoningizga ham vakilim, ham talabalaringiz boÀlib, kichik Madrasa-i Nuriyaga nazorat va bir nav darsxona sifatida ra'yingizga qoldiraman.

Avvalo: Xusravning imzosi bilan Jumhuriyat Raisiga joÀnatilgan telegraf (Anqarada kichik Xusravlar, Xusravning qalami bilan yozilgan Qur'onni fotograf vositasida chop qilish ehtiga toÀsimizga keldi) siz Isparta pocha boÀlimidan olib biling, nima haqida ekan? Menga ham ma'lumot bering. Qiziqdim.

Ikkinchidan: Konyadagi Rifat Filiz qardoshimizning maktubida ba'zi soÀfiylarning bizga yengil tanqidining umuman ayoÀq. ti yoq. Umuman xafa boÀlishmasin. Hech qanday javob bermasinlar. Hozir ahli iymonning, xususan tariqat ahlining, xususan shaxsimga oid tanqidlarini bir jihatdan nadlikkava iltifot deb qabul qilaman. Ulardan roziman. Hozir dinsizlarning bizga qattiq zarariga qarshi, qardoshlarimiz hisoblangan ahli iymonning oÀta yengil, shaxsimga qarshi tanqidlarini bir tomondan eslatma va bizn "Ya Ryot boÀlishga chaqirgan doÀstlik deb qabul qilaman.

Uchinchidan: Yaqinda Afyonda haftalik gazetalar, yashirin munofiqlarning kuchi bilan meni ham alozir h boÀlmagan bir narsaga munosabati bor deb koÀrsatishibdi. Bu yerdagi Nurchilar ham uni yolgÀonga chiqarishdi. Xavotirlanadigan narsa yoÀq. Madrasatu-z uxroviruknlarining gÀaroyib, ta'sirli va Islom olamiga manfaatli Nuriy xizmatlarini butun ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz. Umum qardosh va singillarimizga minglar salom aytib, duo qilaman va duolaringizni istayman.

اَzi chuِى هُوَ الْبَاقِى

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Muboraklar qishlogÀidan Ali bilan Hoji Sulaymon,hatli tomonidan Abdurrahmon va Himmat, yana avval kelgan ahamiyatli Nurchi hamshahri yonimga kelishdi. Janobi Haqqa koÀp shukrlar qilamanki, Muboraklar qishlogÀi Kuleonuda eskisi kabi Nui koÀr qattiq aloqalarini muhofaza qilishyapti. Ularning sadoqat va ixlosining bir karomati shuki: Menga tegishli oÀn majmua kitoblarimni kerakligi uchun Anqaraga joÀnatgan va jtalab amiyatli va uzoq joylardan mendan kitoblarni soÀrashgan vaqtda Kuleonu muboraklari oÀzlarining Nur majmualarini, joÀnatgan miqdorimcha Madrasatu-z Zahroning hadyasi sifatida menga olib kelishdi. Xususan icin yuzirinchi Abdurrahmon boÀlgan Katta Mustafoning oÀq qoÀlyozmasi boÀlgan toÀliq "Maktubot" va "Ilova"larni koÀrdim. Janobi Haq har biriga u kitoblarning harflari sanogÀicha ming rahmat ehson etsin. Omirin k Ikkinchidan: Qamoqda OÀn bir oy Xusravning ta'tiliga favqulotda xolis xizmat qilgan va mudofaa qilishda oÀta chiroyli javob bergan Nurning kichik qahramonlaridan Mustafo, kecha mening yonimgadhini , "Men akam Xusravning yoniga ziyoratga boraman." dedi. Javoban: "Ziyorat - ham sening, ham uning haqqi boÀlsada, bugun toÀrt talaba kelishdi. Ispartaga ketishdi, shuning uchun ehtiyoj qolmadi. Sen Risola-i Nur hisobiga muhim bir qishloqdri bil boÀlganing uchun, u xizmat Nurlarga menga qilgan xizmatingdan ham koÀproq foydali boÀlgani uchun, Xusravning ziyoratidan hozircha qiymatliroq. AboÀlolqishloqda Nur xizmati boÀlmaganida, Mustafo kabi xolis va vafodor xizmatkorga ehtiyojim boÀlardi. Shunday ekan, hozircha ziyoratni kechiktir.

Uchinchidan: Yonimga Konyalik Hoji Sabri qardoshimiz keldi. Men, Sodiq, Xiri usMustafo bor edi. Juda ahamiyatli suhbatimiz Hoji Sabriga muhim bir dars boÀldi. Xususan, Madrasatu-z Zahro ruknlarining, xususan Xusravning bu vatan va millat, Islom olamiga koÀp xy xizmatlari va buzgÀunchi dinsizlarning hiylalariga toÀsiq qoÀyishlari shunchalik buyuk hasanaki, minglar gunoh borligini faraz qilsak, afv etarni k.

Shunday ekan, boshda Xusrav va ruknlarning hech bir harakatlarini tanqid qilmaslik, kamoli ixlos va samimiyat bilan ularga birdamlik va toÀliq qardosh boÀlish kerak degan ma'noda ri va rs boÀldi. Inshaaloh Hoji Sabri ham HoÀja Sabri va Rushdu va ularga oÀxshaganlar kabi ruhu jon bilan aloqador va Xusrav bilan tom qardosh boÀladi. Tutgan yoÀlining ixtilofi boshqa ta'sir qrnimgai.

Aziz, siddiq qardoshlarim, Madrasatu-z Zahro ruknlari, Nur noshirlari!

Avvalo: Biz bir masalani munosib koÀrdik, sizga asl Nur haahlikaoÀz huquqi Madrasatu-z Zahro ruknlari ra'yiga havola qilish uchun qalbga quyidagi fikr keldi:

SoÀnggi kunlarda menga xizmat qilgan uch doÀstimizning vaqtincha bir necha boÀlaendan dars olishga ishtiyoqlariga binoan va eski davrda talabalarimga bergan qiymatli xotirani eslash ishtiyoqiga binoan, chop etilgan "Lama'at"dan har kun bir sahifa dars berayotgan edim.abul qen, ham ular juda hayrat va taqdir qilayotgan edik. Shunda bir fikr keldi: Ushbu chop etilgan risolaning boshqa chop etilgan risolalar kabi nusxalari qolmdim, qing sababi, bu asarning juda qiymatli ekanini bilgan dushmanlar yoyilishiga toÀsqinlik qilganiga, dosÀtlar esa qiymati uchun qoÀldan chiqarmaganiga xulosa qildik.

Yana koÀrdikki: "Lama'at" Risola-i Nurning muhim qismining uom milri, tuhumlari boÀlgan oÀta chiroyli vajizalarga va hech bir adib va mutafakkir muvaffaq boÀla olmagan oÀxshashi taqlid etilmaydigan buyuk ijtimoiy haqiqatlarni kichik hikamalarva nazm holida bir kitobni nasrda yozilgandek, nazmni eslatmay oson oÀqiladigan tarzda ekani, oÀttiz yetti yil avval Ramazon-i Sharifning yigirma kunida, har kun bir ikki soat yoztmosfeqilgan. Bu bir katta kitobchalik uzun masnaviy yozilishi va ichida yigirma joyda gÀaybiy xabar berganlarini oÀttiz-qirq yil avval oÀtib ma'nosi aytilgnidek yuzaga chiqqandek, qoÀlimizga kelgan nusxaga ishorat qohtirok

"Lama'at" Ridola-i Nirning xushxabarchisi, mundarijasi va unib chiqaradigan issiqxona namunasi ekaniga qanoat hosil qildik.

Ikkinchidan: "La yurtiing ishorat qilgan qismlari "OÀttizinchi SoÀz" nomli "SoÀzlar"ning oxiriga yozilishi, Nur qahramoni Xusrav va Madrasatu-z Zahro ruknlarining ra'yiga havola qilamiz. Umum qardosh vali fasillarimga salom aytamiz, duo qilib, duolarini istaymiz.

(Hoshiya): Agar qabul qilsangiz, mendagi "Lama'at" keyinroq yuboriladi.

Aziz, sa deb sodiq, muxlis va xolis qardoshlarim va singillarim!

Butun ruhu jonimiz bilan bayramlaringizni, ham bu yil hajga bemalol xolisona ketganlarning bayramlarini tabriklaymiz. Bu vatandagi istibdodning sinishi sababli bu millatning sha'riy ozolidamn erishishni boshlaganini va bu millatning ma'naviy bayramini tabriklaymiz. Islom olamining birgalikga uygÀonishining ma'naviy bayramlaxabar abriklaymiz. Risola-i Nurning Qur'oniy haqiqatlarga doir bergan xabarlarini davr tasdiqlayotgani va insonlarning eng keng doirasi ma'naviy Qur'on nurlariga ehtiyoj his etayotganini tabri "Raz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Sayyid Solihning Halab va atrofidagi juda ahamiyatli Ixvoni Muslimin jamiyati uchun sizdida iyragan Nur majmualaridan, berishingiz uchun oÀnta oÀzimnikidan joÀnatdim.

Ikkinchidan: Dengizli va Dengizlidagi Nur qardoshlarimiz bilan juda aloqadorman. Marhum Hasan Fayzining doÀstlari qanday holdalar? Eski doÀstimiz Yoqub Jidan uaxshimi, qay holda, qayerda ekanini qiziqayotgan paytim uning Dengizli Nurchilari nomidan goÀzal bayram tabrigi meni juda sevintirdi. Meni xayolan sor berg, ishtiyoq bilan Dengizlida aylantirdi, "Mashaalloh, Barakalloh!" dedim.

Uchinchidan: Yigirma yildan beri Nurchilarga azob bergan va qamatgan badbaxtlarning ba'zilari, har kuni bir oy boÀyicha bimunosaynagani qadar ma'naviy azob chekishyapti. Biz u zolimlarni Jahannamga havola qilib sabr etdik. Lekin iymoniy xizmat muqaddasligi u badbaxtlarga dunyoda ham Ilohiy adolatdan bir nav jahannamni istabdi. Ba'tan Bo bir yilda mutlaq istibdoddan olgan lazzatni yoÀqqa chiqarganini koÀrdik, davr koÀrsatdi. Demak Ilohiy adolat va inoyat himoyasi bizga kifoya qiladi!

ToÀrtinchidan: Ali Usmonning vafoti sababli ham qarindoshlarini, ham Madrasatu-z hujjava Nur doirasiga ta'ziya bildiraman. Uni esa tabriklayman, vazifasini toÀliq bajardi. Hozir Nur qahramoni Hofiz Ali va Hofiz Mustafolarning yonida duoimga kirgan. Umum qardoshlarimga minglar salom.

[Mahram. Hozircha Madrasatu-z Zahro ruknlariga maxsus.]

(Keksa ayollarga ahamiyatli xushxabar hamda turmushga chiqmagan va oila qurishn qonunmagan yosh qizlarga eslatma.)

Hadisi sharifda عَلَيْكُمْ بِدِينِ الْعَجَائِزِ soÀzi koÀrsatyaptiki, oxirzamonda kuchli iymon, keksa ayollarda boÀladi. Shuning uctarjimdisi sharifda, "Dindor keksa ayollarning diniga ergashing", deyilgan. Risola-i Nurning ham toÀrt asosidan biri shafqat boÀlib, ayollar shafqat qahramoni boÀlgani uchun, ha Ilerig qoÀrqogÀi ham bolasi uchun ruhini qahramonlarcha fido qiladi.

Bu davrda qiymatli volidalar va singillar, buyuk hodisa bilan qarsilashyapti. Ruhim qaytaram va ochish munosib boÀlmagan bir fitriy haqiqatini Nur shogirdlaridan yakka qolishni istagan yoki majbur boÀlgan qizlar qismiga bayon etish kerak deb eslatildi. Aytamanki:

Qizlarim, singillarim! Bu davr eski zu masarga oÀxshamaydi. Yarim asrga yaqin ijtimoiy hayotda Islomiy tarbiya oÀrniga madaniyat tarbiyasi joylashgani uchun, bir erkak bir ayolni abadiy rafiqa va dunyoviy hayot saodatiga sabab va oÀzini boshqa gti besrdan muhofaza qilish uchun olishi kerak. Lekin bechora zaifani doim bosim ostida, faqat dunyoviy vaqtincha yoshligida sevadi. Ba'zan unga bergan rohatidan oÀn marta koÀp qiyinchilik beurmatlAgar shar'an nazarga kufuvv deyilgan oÀzaro tenglik boÀlmasa, shar'iy huquqqa e'tibor berilmagani uchun, hayoti doim azob ichida oÀtadi. Hasad ham aralassiga

anada barbod qiladi. Turmush qurishga uch sabab bor:

1. Naslni davom ettirish uchun Ilohiy hikmatga muvofiq fitriy xizmatga bir mukofot sifatida fitriy mayl va istak bergan. Holbukiyosatgaqiqa lazzat bersa, agar shariat doirasida boÀlsa, erkak bir soat qiynalishi mumkin. Lekin ayol oÀn daqiqalik lazzat uchun bolaning oÀn oy oÀz vujudida qiyinchiligini tortadi. OÀn yi tuzaaning hayotiga yordam berib qiynaladi. Demak oÀn daqiqalik fitriy mayl uzun mashaqqatlarga olib kelgani uchun, ahamiyati qolmaydi. His va nafs turmush qurishga turtki boÀlmasligi kerak.

2. Ayol kishi fitratan zaif boÀlgani uchun, tiri Jalolk tomondan bir yordamchiga muhtoj. Bu ehtiyoj sababli hozirgi Islomiy tarbiyadan dars olmagan, yaramaslikka, bosim oÀtkazishga oÀrgangan kimsalardan kichik tirikchiligining hurmati uchun a vakiostiga kirib, xoÀjakoÀrsinga erining roziligini olish uchun dunyoviy va uxroviy hayotining asosi boÀlgan qulligini va axloqini buzish oÀrniga, qishloq ayollari kabi ta'minfaqasini oÀzi ishlab topishi oÀn marta osonroq.

Razzoqi Haqiqiy farzandlarining rizqini sut bilan berganidek, ularning ham rizqini Xoliqi Rahim beradi. Rizq uchun benamoz va axlulfunuyoÀqotgan er qidirish, xoÀjakoÀrsinga ishlab, bosim ostiga kirish, albatta Nur talabasining ishi emas.

3. Ayollar fitratida bola erkalash va sevish mayli bor. Bir farzandni dunr unganga xizmati va oxiratda shafoati, volidasi vafot etgandan soÀng hasanoti bilan yordam berishi, oÀsha fitriy maylni quvvatlab, turmush qurishga olib kelgan. Holbuki hozir Isloarningrbiya oÀrniga madaniyat tarbiyasi bilan oÀntadan bir-ikki haqiqiy avlod, oÀz volidasining shafqatiga javoban fidokorlik bilan xizmat qilyapti. soÀra boÀlib duolari bilan, hasanotlari bilan onasining amal daftariga hasanalar yozdirib, oxiratda solih boÀlsa volidasiga shafoat qilish ehtimoli boÀlgani uchun, oÀntadan sakkizi unday holatda emas. Demak, bu fitriy mayl va nafson qochavq bilan bechora zaifalar bunday ogÀir hayotga qat'iy majbur boÀlmay kirmasligi kerak. Biz ishorat qilgan haqiqatga binoan yolgÀiz qolishni xohlagan qiz Nur shogirdlariga aytamanki: ToÀliq muvofiq, dindor va axloqli zavj top) Ha, Àzlarini ochiq-sochiqlikka sotishmasin. Topilmasa, loyig va abadiy doÀst boÀladigan va Islomiy tarbiya olgan vijdonli sherik chiqishigacha Nurning bir qism fidokor shogirdlari kabi yakka qolishsin. Abadiy saodati, vahunisha dunyoviy kayf uchun buzilmasin va madaniyatning gunohlari ichida bugÀilmasin.

Hoshiya: Singillar va yosh qizlar "Tasatur Risolasi"ni oÀqishlari kerak.

Qamoqlarda, xususan Afyon qamboÀlgu eski zolim mustabidlar aldash uchun ora-sira afv mavzuini ichishar edi. Bechora mahkumlar mendan: "Afv beriladimi ajabo?" deb soÀrashmini y. Men javoban: "Bu zolimlar aldashyapti. Lekin Nur shogirdlari, modomiki mahkumlarga tasalli berish va yuzda toÀqsonini namoz oÀqitish

2

ti uchun uch marta qamalishdi. Rahmati Ilohiyadan qamalganlarning tom afv bilan chiqishiga bir belgi ekaniga qattiq umid qilaman va xushxabar beraman." der edim. KoÀp marta koÀp odamlarga bu tasallini berar edim. Janobi Haqqilan aiz shukr boÀlsinki, qahramon Demokratlar umid va xabarlarimni tasdiqlatib ba'zi qonunlarning oÀzboshimcha tarafgirona bahonasi va ba'zi gÀarazchi mansabdorlar tarafgirlik uchun bahonalar bilan ezilgan koÀp yil av mahkumlarni azobdan qutqarishga sabab boÀlishdi.

Millatning jur'atli qismini oÀziga va osoyishtalikka tarafdor etishdi. Shu sababli juda koÀp mahkumlar Nurlar va Nurchilarga jiddiy aloqador boÀasiga . Shu sabab hollari toÀliq tuzalib vatan va millatga nafaqat zararli, balki jamiyatning sogÀlom va foydali a'zosiga aylanishdi.

Juda sevgili Ustozimiz Afandimiz!

"Risola-i Nur yoÀq qilinmaydi", deb yozilgan haqiqatni B

Ikzir Adliya vaziriga uyi manziliga, yana boshqa vazirlarning ham rasmiy manzillariga joÀnatdik. KoÀrishgan deputatlarimizga beryapmiz. Hammasi ham bu xususda yooÀz naerishini aytyapti. Isparta deputati Senirkentli Tahsin ToÀla qattiq aloqador va "Hukumat hozir komunizm bilan kurashishni boshladi. Bu mujodala faqat zobitlar bilan boÀlmaydi. Nurchilar yigirma yildan beri kh narsb kelyapti. Hukumatga katta yordam qilishyapti. Bugun mamlakatdagi turli jarayonlarning eng xayrlisi va eng ta'sirlisi Nurchilardir." dedi.

Voiz va deputat Umar Bilgan boshqa deputat Hasan Fahmi UstaoÀgÀli va Faha yettÀponoÀgÀli ismli keksalar sizni qattiq hurmat qilishlarini va salomlarini aytishyapti. Har ikkalalari ham Risola-I Nurning ma'naviy shaxsi nomiga sevgili Ustozimizni bu asrning haqiqiarsus hidi deb, "Ularning himmatidan kutilmagan zafar qozonildi", deyishyapti. Siz sevgili Ustozimizdan koÀp jihatdan yordam koÀrganini aytgan bu muhtaram deputatlarni sizning duoingiz va Risola-i Nuritetidizmatiga ishonib kelajakka katta umid bilan qarayotganlarini va "Islomiyatning butun ehtishomi bilan insoniyat olami miqyosida porlashini Janobi Haqning rahmatidan kutyapmiz", deyishyapti. Kechagi chorshanba kuni abarlaputat vaqt topib Ustozimizni ziyorat qilishlarini kelishib olishibdi.

[Sizga bu safar Oliy Sudga joÀnatgan (advokatning Oliy Sudga yuborgan) murojaatnomaning nusxasi. Ushbu dahshat fidokornomaga qarshi xulosasi siz tomondan bu ma'noda, musodara qaroriga javoban dindor deputatlarga aytgansiz:]

Bunday musodara qay darajada qonungga qozf, Demokrat hukumatini tan olmaslik hamda Adliya vazirining buyrugÀini mensimaganini va e'tibor bermaganini koÀrsatadi. Adliya adolati xo vatan dahshatli gÀaraz hukm qilyapyi. Kitoblarimizning tortib olinganining hammasi minglar soÀzlardan bir-ikki soÀzni javobgarlik mavzui bahonasi Afyonqaytarishni istashmaganini va bu tarzda Nurlarning nashriga mone boÀlishni xohlaganini, aybdor qilib koÀrsatgan joylari biz tomonimizdan mudofaamizda ularning sakson bir xatosini toÀgÀrilash jadvalida isbot qilibb koÀrq gÀarazkorlik koÀrsatganlarini, hozir man etilmagan yuz minglar tafsirlarda yozilgan tasattur va irsiyat haqidagi ikki oyatning bir necha satrlik tafsiri sababli dunyoda hech qanday qonun ruxsat bermagan ajib zulm bilan toÀrt yuz sahifalmay, olfiqor" majmuasini musodara qilib bizga bermaslik surati bilan zulm qilishdi.

Afyonda ikki yil qoÀlida turgan butun Risola-i Nur qismlari avvaldan ham Dengizli, ham Anqara, ham Isparta mahkrishi ida oqlanib egalariga qaytarib berilganini, soÀng "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso"ni ruxsatsiz nashr qilindi degan bahona bilan Isparta hukumati musodara qilib toÀrt yil tutub, butun bir yuz yetmish majmuani bizga qalan bi berishganini va bizning eng muhim aybimiz Risola-i Nurning mahram qismlarida ellik yil avval bir hadisning sharhida, majburiy qonun bilan shapkani kiydirgan va Islom dinini bu muborak turk millatidan yoÀqotish uchun Lozanna kelishuvida soÀz , qat' va juda shiddatli va dahshatli hujumlarga qaramay hech bir haqiqiy musulmon turkni protestant qila olmagan va Islom millati uchun juda koÀp zararli ekanini ishlari bilan isbotlagan, hadisi sharif b berdbergan mudhish shaxs oÀzi ekanini hayot va oÀlimi bilan koÀrsatgan Mustafo Kamolga bir mahram asarda "Dinni agÀdaruvci Sufyon" deganimizni va "insonlar qalbidagi sevgini buzishga uringanimi bir myb deb qamalishimizga hukm qilinganini va Oliy Sudning Afyon mahkamasining haqsiz qarorini buzib yangidan koÀrib chiqishni boshlagan da'vo, afv qonuni chiqib, jildlari bilan va butun Nur asarlari bilan obroÀsizlanmenga uchun ost qavat omboriga tashlanganini, oxiri Adliya vazirligi qaroriga asosan Sungurning joÀnatgan telegrafida aytilganidek butun asarlarn bor krilishiga buyruq berganiga qaramay hech biri qaytarilmay, yangidan javobgarlikka tortish kerak boÀlganlarini ajratish, balki toÀligÀini javobgarlikka tortishni istashdi. Risola-i Nurning toÀliq ozodligiga toÀsiq boÀlishga urinisatlarii bildirgan va ush yildan beri bizni aldagan bunday shaxslarga, Nurning ishlarini berib qoÀymaslik uchun Bosh vazir va Adliya vazirining e'tiborlariga havola qilib, ushbu ma'noda adolatparsrda dmokratlarga murojaat yozilishi, vatan va millat manfaati uchun kerak.

Jalol Lafzi ustida I'jozi koÀz bilan koÀrilgan Qur'onimizni olosiy uhun murojaat qilib Diyonat Riyosatiga murojaat qilinganidek faqat gÀaraz va ajnabiy qoÀli bilan bizning zararimizga qilingan ishlardan va qiynoqlardan bizni va Islom olamini juda koÀp sevintirgan Demokratlarning diqqatmondon Nurchilarni qutqarishlarini, hurriyatparvar hukumatdan iltimos qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Butun ruhu jomin bilan oÀtgan Mavlud-i Nabaviyangizni tabriklaymiz.

Ikkinchidan: Sizning Nurningaa qilidagi muvaffaqiyatingizni Islom olami tabriklab olqishlaydi. Hozir belgilari koÀrinyapti. Jumladan bir namunasi:

Pokiston Maorif vaziri Nurlar uchunva Anqg yonimga keldi, Risola-i Nurning bir qismini oldi. "ToÀqson million Musulmonlar ichida nashr qilishga harakat qilaman." dedi. Olib, ketdi. Yana bizga qarshi munofiqlar harakat qilayotgan ekan, ham Orupoda, ham Osiyodabilan joylarga Risola-i Nurni olib borishgan. Berlinda olmonlar "Zulfiqor"ni olishgan vaqt bir gazetada olqishlab e'lon qilishgan. Ichkarida ahli iymon eng qattiq qarshilagÀulikoÀlgan eski bosh vazir va ichki ishlar vaziri "Asoy-i Muso" va "Zulfiqor"ning ta'qiqlaganiga qaramay kamoli shavq bilan oÀqishyapti. Anqarada oÀqiganlar juda koÀp.urkka qamoqxona mudirlari ikki-uch viloyatda: "Biz qamoqxonalarni Madrasa-i Nuriya qilishimiz kerak. Mahkumlar Dengizli, Afyon qamoqlari kabi Nurlar bilan isloh boÀlishsin." deb qaror qilishgan.

utun qchidan: Marhum Burhon Nurning ummiy va yashirin qahramoni edi. Uning ham qarindoshlari, ham Usparta, ham Madrasatu-z Zahro shogirdlariga ta'ziya bildiraman. Besh-olti kun avval xabar olgadaligi. Hozirgacha besh-olti kun ichida unga balki ming marta duo qildim. Chunki olti kunda virdlarimda toÀrt yuzga yaqin اَجِرْنَا مِنx9Oلنَّارِ deganimda uni hab, shut qilaman. Butun oÀqiganlarimni Burhonga hadya qilaman.

ToÀrtinchidan: Nurlar maktablarni toÀliq nurlantirishni boshladi. Maktab shogirdlarini madrasa talabalaridan koÀra koÀproq Nurlarga sri chonoshir va shogird ayladi. Inshaalloh madrasa ahli sekin-sekin haqiqiy mulklari va madrasa maxsuli hisoblangan Nurlarni yelkalariga olishadi. Hozir ham koÀp muftiylardan va koÀp ulamolardan Nurlarga qattiq ishtiyoq koÀrilyaptkshirustashyapti. Endi eng muhim takyalar ahli - ahli tariqatdir. Butun kuchlari bilan Nur Risolalarini nurlantirishlarini va yelkalariga olishlari kerak va shartdir. {(Hoshiya) Mana muhim bir namunasi: Saydishaharlik Hoji Abdullohning barcha at qillari, ham Kastamonuda, ham Ispartada, ham Eskishaharda Risola-i Nur doirasini oÀz tariqat doiralari deb bilganlarki, ulardan Nurlarga uchraganlar, taqdirkorona sohib chiqmoqdalar. Ularga ming barakalloh!} Bugungacha men fا النّymon haqiqatini maqsad qilib "Hozir tariqat davri emas, bid'atlar toÀsiq boÀlyapti", dedim. Lekin hozir PaygÀambariy sunnat doirasida, barcha oÀn ikki tariqatning xulosasi hisoblangan va yoÀllarning eng buyuk d tingl boÀlgan Risola-i Nur doirasi ichiga, har bir tariqat ahli oÀz yoÀli doirasi kabi koÀrib kirishi kerak va shart ekanini bu davr koÀrsatdi. Tariqat ahlining eng gunohkori ham dinsizlikka telan zaaydi, qalbi magÀlub boÀlmaydi. Shuning uchun ular metin, haqiqiy Nurchi boÀladilar. Faqat mumkin boÀlganicha bid'atlarga kirmaslik va taqvoni ketkazgan buyuk gunohlarni qilmaslik kerak boÀladi.

Beshinchidan: Hozirgi davrda eng kata taiz]

boÀlgan ateistlik, dinsizlik, anarxiya va moddaparastlikka qarshi faqat va faqat bitta chora bor: U ham Qur'onning haqiqatlarini mahkam tutishdir. YoÀqsa katta Xitoyni qisqa vaqtda komunistga aylav obran bashariy musibat, siyosiy, moddiy kuchlar bilan toÀxtamaydi. Uni toÀxtatadigan narsa, Qur'oniy haqiqatdir.

"Rahnamo" Risolasidagi Laylatu-l Qadr masalasi h vaziram Amerika, ham Ovrupoda belgilari koÀrinyapti. Shuning uchun hozirgi hukumatimizning haqiqiy quvvati Qur'on haqiqatlariga tayanish va xizmat qilishdan iborat. Ehtiyot kuchi bo esa, uch yuz ellik million Islomiy birodarlik bilan Islom birdamligi doirasida qardoshlarni qozonadi. Eski davrda Hristian davlatlari ushbu Islom birdamligiga tarahga hamas edi. Lekin hozir komunizm va anarxiya chiqqani uchun ham Amerika, ham Ovrupo davlatlari Qur'onga va Islom birdamligiga tarafdor boÀlishhaydi.bur boÀldi.

Oltinchidan: Yonimga deputat Nur talabasi kelib, menga:

"Men Adliya vazirligiga bordim. Afyonda Nurlarni musodara qilish qarorini aytdim. Adliya vaziri OÀzyoÀruq aytdiki: "Men Afyon mahkamasiga Nurlarnii"da aliq qaytarilishiga buyruq berdim. Hatto mendagi "Asoy-i Muso"ni ham muallifiga qaytarib beraman." dedi. Halil OÀzyoruqning bu gapi Demokratlarga z. Boslarga tarafdorligini koÀrsatadi.

Barchaga minglar salom.

اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ ron asْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا

Aziz, siddiq qardoshlarim va Nurning yosh qahramonlari!

Avvalo: Ruhu jonimiz bilan sizning Anqaradek joyda gÀaroyib tarzda Nur xizmatoqadi.i tabriklaymiz. Haqiqatdan umid qilganimizdan ham koÀproq ahli maorif va maktabliklar qismida juda ahamiyatli uygÀonishga sabab boÀldingiz. Bu yil Anqara kabi joyda xiun ochgiz oÀn yilda zoÀrgÀa qilinadi. Qisqa vaqtda iymoniy vazifangizni qilganingizga qanoat qilib ma'naviy kuchingiz ahamiyatsiz hodisalar se'tibo ketmasin. Balki yanada qattiqroq harakat qilishingizga vasila boÀlsin. Unday joylarda ichdan va tashqaridan kelgan yigirmatacha siyosiy va ijtimoiy jarayonlarnar ijodbinlarcha va gÀaraz bilan toÀqnashgan davrda Qur'on va iymonga xizmatingiz va Universitetliklarning Nurlarga taqdir bilan yelkalariga olishlari, butunalarinilarni sevintirganidek, kelajakda inshaalloh Islom olamini ham sevintiradi. Sizning oz xizmatingizda mukofot koÀp. Ba'zan askarlikda ogÀir sharoitda bir soat navbat, bir yil ibodat oÀrniga boÀlgani kabi, siz va Istanbul Universbr va agi Nurchilari ham qisqa vaqtda koÀp vazifani bajardingiz. Qilgan ishingizning samarasi oz boÀlsa ham, qanoat qiling. Urush frontida ba'zi zaif kishilarning ortga chenishi, jasurlarda yanada koÀproq qahramonlik hissini joÀshtirganidek. Nur fidgan pari vahimachilarning chekinishi bilan yanada koÀproq gÀayrat qilgani, sabot koÀrsatishi, balki shavq bilan yanada koÀproq xizmat qilishga sabab boÀlishi kerak. Ha, Risola-i Nurning muhim bir haqiqatidan siz fitratan darsaqarotgiz. Yana quyidagi haqiqatni e'tiborga olinglar:

Bizning vazifamiz ixlos bilan iymon va Qur'onga xizmat qilishdir. Lekin bizni muvaffaq qilish va odamlarga qabul qildirish, dushmanlarni qochirish Ilohiy vazifadizir ik bunga aralashmaymiz. MagÀlub boÀlsak ham, ma'naviy kuch va xizmatimizni nuqson keltirmaydi. Bu nuqtada qanoat qilish kerak. Masalan: Bir kuni Islomning buyuk qahramoni Jaloliddin Xorazmshohga: "Chigizhatli qarsi kurashib muzaffar boÀlasiz", deyishadi. U zot javoban: "Bizning vazifamiz jihod qilishdir. Bizni gÀolib qilish vazifa-i Ilohiyadir. Unga aralashmayman." deydi. Siz hozirgacha qaytmay xolis xizmatingizning dalolati bilan, siz ham bu qaorlar ga iqtido qilgansiz. Mingdan bir-ikki kishi sizdan qabul qilsa ham, qaytmaslik kerak. Ba'zan bir-ikki odam mingga teng boÀladi.

Ikkinchidan: Anqarada soÀnggi kunlarda insonlar nazari dunyoga qattiqirodaran. Boshqaruvdagilar esa toÀliq dasturini qabul qilishga vaqt topa olishmagan. KoÀp partiyalar oÀziga tarafdor topish uchun yoki ayblarini yopish uchun albatta koÀp urinishyapt sifatomiyat va Qur'onga qarshi xorijdagi jarayonlar albatta ichkarida ba'zi kishilarni topgan. Ular Qur'on foydasi uchun jiddan harakat qilayotganlarni ketkazish, qochirish, vahima qilib qoÀrqitish kabi targÀibotlar bilan haqiqiy fidokor boÀlmai boÀlki dunyo bilan va koÀp doÀstlar bilan aloqador boÀlganlarni vahimalantirishyapti. Nurchilarning ma'naviy kuchini ketkazishga urinishyapti.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Men sizga bugun maktub yozmoqchi axsim,KoÀp bezovtaligim sababli qiynalib turgan paytimda Mustafo Gul va Ibrohim Gul kelishdi. Ham menga dori ham tasalli ham katta sevinchga sabab boÀlishgani uchun bu ikki muborak qardoshimni vakillarim va bir maktub sifatida tiha oyuboryapman. Ular sizni Said sifatida mening oÀrnimga ziyorat qilib, tabriklashadi. Boshqa narsalarimni ham sizga aytishsin.

[Ustozimizning tabrik telegrafiga Jumhuriyat Raisima'sum Bayarning telegraf orqali bergan javobi.]

Samimiy tabriklaringizdan favqulotda ta'sirlanib tashakkurlar aytaman.

Jalol Bayar

Aziz, unohla va muborak qardoshlarim!

Avvalo: Nurdan menga juda kerakli Madrasatu-z Zahroning futuhotchi mahsulotini va qahramon Tohiriyning marhuma oilasi bilan va marhuma ikki qizi nomidan joÀnatgan majmualarni va ikki hafta avval marhviy adiz Alining xayrli xalafi Mustafoning butun "Maktubot"ni tom vaqtida va Nurning metin qoÀmondoni Ra'fat Beyning oÀz qalami bilan yozgan muborak majmuasi man uda chiroyli va ma'noli tushi yozilgan maktubini oldim va juda sevindim. Ularning har bir harfiga Janobi Arhamur Rohimiyn har biringizga ming hasanshbu jn qilsin. Marhuma Hadicha va marhuma Hijratning va marhuma Oyshaning ruhlariga va qabrlariga minglar rahmat aylasin, omin.

Ikkinchidan: Ikkinchi Xusrav hisoblangan Mustafo Usmonning maktubida Sab bermali qardoshimizning xizmatimni qilishga yonimga kelishini istagani meni juda xursand qildi. U kelib, bir necha oy xizmat qilgandek qabul qilaman. Lekin hozir mening xizmatimga tashqaridan kelishga ehtiyoj qolmadi. Qachon ehtiyoj boÀlsmiy tahanda xabardor qilaman. Haqiqatdan Afloniy atrofida, Isparta qahramonlari mohiyatida kichik qahramonlar yetishishni boshlabdi.

Uchinchidan: Nurning eski kotibi va da tikdi Kotib Usmonning Risola-i Nur bogÀidan joÀnatgan yangi uzum tabarrukini va Madrasatu-z Zahroning juda ahamiyatli shoÀ'basi va markazi boÀlganob berng oÀta muborak tabarruklarini qoidamga xilof qilib ularning hurmati uchun qabul qildim. Kimga yedirsam, ularning ehsoni sifatida yediraman.

ToÀrtinchidan: Nur qahramoni Xusravning men AmirtogÀjoyinimda yozgan barcha maktublaridan muhim qismlarni, xususan men yozgan maktublarning xulosalari kiritilgan qismlarni bir daftarga yozgan edim. Lekin qamoqtiradimda bir kishiga yoqib, olibdi. Shu bilan yoÀqoldi. Hozir eski maktublaridan qirqtacha bor. Ularni inshaalloh ishoratlab beraman; bu yerda yozdirmasam sizga joÀnataman. Bir daftarda toÀplanib, balki ahamiyatiga koÀra koÀpayt hamd .

Beshinchidan: "SoÀzlar" majmuasidan oÀn besh donasini Anqaraga joÀnatdim. KoÀp foyda beribdi. U yerdagi Nurchilar qahramonlarcha ehtiyot pardasi ostida xizmat qilishyapti.

Oltini Nurg: Sizda boÀlmagan va Xusrav soÀragan "Maktubot"ni tahrir qildim. Bir kishi orqali joÀnataman. Bu safar "Yigirma ToÀrtinchi Maktub"ni juda qiymatli, juda nozik, judarning r ayni haqiqat ekanini koÀrdim.

Umumga minglar salom.

Aziz, siddiq va muborak qardoshlarim!

Avvalo: Qardoshimiz Inebolu Xusravi Nazif Chalabiy menga yozyaptiki: "Hizbi Nuriya" va ib berot"ni nashr qilish tugagandan soÀng qaysi asar munosib boÀlsa, nashr qilaman", deb soÀrayapti. Menimcha siz qaysini munosib koÀrsangiz "Xastalar" va "Keksalar" YogÀdulari va "OÀn Yettinchi Maktub" boÀlgan qisqa bola ta'ziyanomasi va "Yigirma r Zubahi Maktub" (Keksalarga xizmat haqidagi qisqa maktubni) nashr qilish munosib. Madrasatu-z Zahroning ruknlari qaysi jumla va qaysi fikr munosib koÀrishsa oÀchirib tashlashsin va toÀgÀrilashsin. Yana boshqa qisqa ra ham ar boÀlsa qoÀshishlari mumkin." Shu ma'noda qahramon Nazifga tez javob joÀnatinglar. Haqiqatdan u qardoshimizning "Javshanu-l Kabir" va "Hizbu Nuriya"ni "Salovot" bilan birلْقُرْhr qilishi, Nurchilarga va ahl-i iymonga buyuk xizmat boÀladi. Janobi Haq har bir harfi evaziga unga va yordam berganlarga ming savob ehson etsin, omin.

Ikkinchidanالآن i hukumatdagilar kuch Qur'ondaligini va Islomiyat birodarligi bilan va iymon haqiqatlari bilan buzgÀunchi dushmanlarga qarshi tura olishlarini sekin-sekin tushunyapti. Ha, bir buzgÀunchi yigirma ta'mirchini xavotirlantirishi va ba'zan magÀlubunyonihi mumkin. Katta Xitoyni oÀziga tobe qilgan kuchni bu yerdagi yigirma million Musulmonga qarshi xuddiki magÀlub vaziyatda tajovuzdan toÀxtatgan, moddiy kuchlar, arakat-ichki tayyorgarliklar, ittifoqlar emas, balki faqat Qur'on va iymon haqiqatlari, ularning eng buyuk kuchi hisoblangan qalb ma'naviyatini buzishiga qarshi toÀsiq qoÀ bugunva ma'naviy yaralarini davolashi hisoblanadi.

Yangi hukumatning Maorif Vaziri bu haqiqatni his etibdiki, avvalgilariga qarshi iymon haqiqatlarining nashriga, din darsh qand qattiq ahamiyat beryapti. Hatto hozir katta ahamiyat bilan Sharq Dorilfununi (ularning tilida Sharq Universiteti) uchun ming lira ajratganini gazetalar yozyapti.

Mazkuriliginatni ham Anqara, ham Istanbul Universitetlari dahshatli buzgunchi kuchga qarshi ham vatanni, ham yoshlarni qutqaradigan Qur'oniy va iymoniy haqiqatlar ekanini qat'iyyan bilishdi. Anqaradagi Univerirlashtalabalari bir ming yetti yuz imzo bilan Maorif Vazirining din darslarini maktablarga majburan qoÀygani uchun tabriklashgan. Istanbul Univematim ida yangi hukumatning eng muhim bir mansabdoriga aytishibdiki:

OnadoÀluda din foydasi uchun kuchli jarayon bor.. Ularga ham chap tomondagilar kabi bi Harbija yoÀl qoÀymaymiz, deyishiga javoban, universitet vakili dinni nashr qilganlarga qarshi boÀlsada, u mansabdorga aytibdiki:

- Agar aytganingizdek oÀsh

Huyon Risola-i Nur boÀlsa, na siz, na Ovrupa uni magÀlub qila olmaysizlar.

Bu masala munosabati bilan yoÀlim va yoÀnalishimga qarshi Eski Saidning boshini bir-ikki daqiqa boshimga olib aytamanki:

Kufr bilan iyolni dg oÀrtasi yoÀq. Bu yurtda Islomiyatga qarshi komunist kurashining oÀrtasi boÀlmaydi. OÀng, chap va oÀrtasi uch yoÀl boÀladi. Fransuz deyishsa, haqqi bor. OÀng Islomiyat, chap komunistlik, oÀrtasi Nasroniyat deyish mumkin. Lekin hdi. Aanda mutlaq kufrga qarshi iymon va Islomiyatdan boshqa bir din, mazhab boÀlishi mumkin emas. BoÀlsa ham, dinni tashlab komunistlikka kirishdir. Chunki haqiqiy bir Musulmon hech qachon Yahudiy vaazzam niy boÀla olmaydi. BoÀlsa ham, dinsiz boÀlib, tom anarxist boÀladi.

Inshaalloh, Maorif va Adliya vazirlari kabi boshqa mansabdorlar ham ushbu ahamiyatli haqiqatni toÀliq tushunadi. OÀng-chap deyisha xilohaq va haqiqat, Qur'on va iymon kuchiga tayanib, bu vatanni mutlaq kufrdan, anarxistlikdan, ateistlikdan va ularning dahshatli buzgÀunchiliklaridan qutqarishga harakat qilayo insofi rahmat-i Ilohiyadan butun ruhu jonimiz bilan niyoz va iltimos qilamiz.

...Bir ikki hafta avval Misrning Jome'u-l Azharning bir katta mudarrisi Ali Rizo bu yerga bir kishini maxsus joÀnafdor ekki kun avval asli Buxorolik va Madina-i Munavvarada muhojir va Misrda buyuk olimlar bilan, xususan eski Shayxu-l Islomimiz va Doru-l Hikmatda mening doÀstim Mustafo Sabri Afandiga aloqador bu tomong kishishiga doir ular bilan gaplashgan va bir daraja ularning nomidan yonimga muhim bir olim keldi.

Men hadya-i vaqfiyam sifatida 11 dona xususiy majmualarimni u kishi vositasida Islom olamini.

Euk madrasasi boÀlgan va u olimning xabariga koÀra hozir yigirma yetti ming talabasi boÀlgan Jome'u-l Azharga hadya sifatida u kishiga berdik. Yana aytdikki: "Boshda Mustafo Sabri, Ali Rizo va Mahmud Zohid Kavsariylar Nur majmualariga q 6666 oÀrnimga sohib, homiy va voris boÀlishsin. Arab tiliga tarjima qilishga harakat qilishsin." dedik. Maktub ham yozdik. U kishi olib ketdi.

Umum qardoshlarimga va singillarimga salom aytaman, duolarini istayman.

اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِىda saod Nursiy

Avvalo: Hadsiz shukr boÀlsinki, hozir Anqara ichida kichik bir Madrasa-i Nuriya ma'nosida kichik Saidlar va Nurning fidokorlari har kecha biri bir majmuani oÀqishi, boshqalari dars oloqasi ndek tinglashyapti. Ba'zan konferensiya vaqti ba'zi muhim shaxslar ham ishtirok etishyapti. Bu safar Afyon gazeta muxbirining tuhmati munosabati bilan Senator, Ichki Ishlar Vazirligi va Nur Talabalariga ba'zi deputatlar aytishibdi qilgan Mandaras bilan Ichki Ishlar Vaziri juda doÀstona javob berib: "Umuman xavotir olmasin va umidsiz boÀlmasin." deb, xabar joÀnatishibdi. Afyondagi gazeta muxbiri: "Men Amirtoqqaa hayoan va Ustozdan ikkita tilagim bor. Ularni iltimos qilaman va uzr soÀrayman." debdi. Bizga qarshi nashr qilingan gazetalarning bir yuz oltmishtasini talabalarim olib yoÀq qilishgan.

Yana koÀproq yozar edim. Bezolsa, him tufayli yoza olmadim. Vaqt ham tigÀiz boÀlgani uchun qisqa qilyapman. Umumingizga salom.

Haqiqatdan Afloniy va Safranbolu aynan Ispartaffaqiymonlari kabi tinmay Nurlarga xizmat qilyapti. Hatto bu safar "Rahnamo"larning bir qismida "Munojot" yoÀq edi. Afloniy qisqa vaqtda eski harf bilan yetmish adad "Munojot"ni yozib bizga joÀnatdi. Biz hRisolaMunojot"larni "Rahnamo"larning orqasiga ilova qildik. Inshaalloh u yerda ham koÀp Sungurlar chiqyapti va chiqadi.

Quyidagi ma'noda adolatparvar Demokratlarga murojaati oÀzig. Men xastaman. Siz qanday munosib koÀrsangiz, shunday qiling.

Advokatimizdan bir kun avval olgan maktubimizda, kitoblarimizning aybdor deb topilganla iymontopilmaganlari, hech qanday qonun doirasida boÀlmagan minglar soÀz ichida bir risolada bitta soÀzni bahona qilib aybdor qilish, oÀsha risolani bermay, Nurlarning yoyili Yana gÀaraz bilan mone boÀlish maqsadida ham hukmini Oliy Sud buzgan qarorda aybdor sifatida koÀrsatgan bizga qarshi boÀlmasada va prokurorning aybloviga qarshi xatolarni togÀrilash jadvali Ustozson bir xatosini va gÀarazkorligini qat'iy isbotlasakda, yana oÀsha gÀarazi bilan va toÀrt yuz sahifalik "Zulfiqor Risolasi"ni bir necha satr tasattur-yopinish va irsiyat haqidagi yuz ming tafsirlar ay tushunoni aytganiga binoan, oÀttiz qirq yil avval yozilgan jumlalarni ayblov mavzui qilib, u majmuani musodara qilib bizga qaytarmaslik dunyoda qaysi qonun doirasiga toÀgÀri keladi?

Afyon mahkamasidagi asarlar ("Takrorot-i Qur'oniya" va "Fi.}

#2alar Haqida"gi ikki qism mustasno) butun asarlar ikki yil ham Dengizli ham Anqara OgÀir jazo mahkamasi oqlashiga hukm chiqarib, ichida aybdorlik mavzui topa olmaganini va bizga qaytarib berishga qaror qilganini va ayni asarlar Isparta hetilgaining eski vaqt musodara qilib tamoman olib qoÀygan boÀlsada, egalariga toÀliq qaytarib berishgan, soÀng "Zulfiqor" bilan "Asoy-i Muso"ni qaragtsiz, eski yozuv bilan nashr qilingan degan bahona bilan, toÀrt yil musodara qilingan va kamchiliksiz 170 adad qaytarib berilgan majmuada hech qanday aybdorlik belgisi topa olishmagani uchun bizga toÀliq qn siyob berishgan va bizning eng muhim aybimiz sifatida koÀrsatishgan - eski partiyaning bir qism boshliqlariga haqiqat nomidan e'tiroz bildirganimizdan, yuz marta ogÀirroq shaklda hozirgi diniy majmualar, rasmiy jaridalar oÀsha e'tirozniifoya at bilan urishayotgan boÀlsada, Risola-i Nurning bir mahram boÀlimi, hozirgi davrni toÀliq aniqlagan bir haqiqatni sharhida isbotlaganki "oÀlib ketgan bir boshliq", degan.

Haqiqat bu ekan, Asharifahkamasi adolat nomiga emas, balki oÀlib ketgan odamga mutaassib muhabbat bilan, eski harf bilan nashr qilingan hukmning oxirida, bizni qamash uchun eng muhim sabab prokurÀlsada gÀarazi sababli mahkama hay'ati aytishganki:

"Said va uning doÀstlari Mustafo kamolni dinni yoÀqotuvchi, sufyon deyishgan. Insonlar qalbidagi sevgini buziyoda uringan. Shuning uchun aybdor deb topilsin." Ajabo, oÀlib ketgan odamning shaxsiga qarshi ming marta bunday e'tiroz boÀlsada, umumiy da'vo boÀladi. Adolat mahkamasi bunga doir bunday hukm chiqamalardan tushunish mumkinki, bu ishning ichida albatta juda ajib ma'no bor.

Bundaylarning qoÀlidagi toÀrt marta Nur asarlari oqlangani va hozir Ichki Ishlar vaziri, avvalroq adliya vaziri uch marda judanishiga va ayblashga sabab yoÀqligiga va bizni aybdor deb topgan Afyon hukmini buzib, ayb yoÀqligiga hukm qilgan boÀlsada, hozir butun xalq aob ber shafqat va diyonatga xizmat kutayotgan Demokrat hukumati davrida eski mustabidlarning daxshatli rejalari bilan Risola-i Nurga qarshi gÀarazi boÀlganlarning qosh-qovogÀiga qoÀya, oÀsish, Demokrat hukumatiga qarshi buyuk xiyonatdir. Va millatning tasalli topish umidini ketkazishdir.

Mening Anqarada bir vakilim Mustafo Sungurdir. U 11.11.1950 yil joÀnatgan telegrafda, umum risolalarning bizgailish rib berilishiga qaror qilingani xushxabarini berdi. Odil adliya vaziri uch marta oqlagan va hozir ham Sungurning maktubiga koÀra ham qaytarilishiga buyruq berilgani va hozir telefonda xabar beramantdi. Iytishganiga qaramay,

oÀn olti yildan beri bizga qarshi boÀlgan tuhmatlar va yashirin boÀhtonlar sababli,

ham Eskishahar, ham Dengizli mahkamasida butun jtinchini Afyon mahkamasi toÀplab,

avf qonunining chiqishi,

mahkamalarning oqlashi sababli muborak asarlarni, jildlar ichiga aralashtirii sehritish uchun yerosti omboriga tashlash,

uch yildan beri bizni aldagan ba'zi kimsalarga Nurlar bilan oÀralashishni tashlattirish kerak boÀlyapti.

Bosh vazir, Maorif vaziri va Ichki Ishlar vazopgan.hbu oÀta muhim masalani e'tiborlariga havola qilaman.

Hazrat!

"Zulfiqor" nomli goÀzal qoÀlyozma asaringiz Istanbuldagi Papalik vakolat idorasi vositasida Papa Hazratlariga taqdim etildi. Ushbu nozik hurmatingiz bois oÀta ta'sirlanganini bildirib, sizga Janqarshiqning lutflarini tilaganini yetkazishga beni tayinlaganini bildiraman. Ushbu vasila orqali hurmatlarimni bildiraman afandim.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Anat-i Butun ruhu jonimi bilan Rajab-i Sharifingiz va uch oylaringizni tabriklab Janobi Arhamur rohimiyndan sizu-bizga sakson yillik ma'naviy boqiy umr qozontirishiga ushbu uch oylarni vasila ayى هُوَi niyoz qilamiz, omin.

Ikkinchidan: OÀttiz-qirq kundan beri haqiqiy iymon ahliga bir nav hujum ichida uch dindor deputatning Islomiyat shiouponini bir daraja ta'mirlashga yoÀl qoÀyilmasligi uchun zarba berildi. Iymoniy xizmat ichida eng katta kuchni Nurchilarda topishdi. Bahonalar bilan ularni bezdirish, shavqini ketkazish uchun koÀp hiylalar qilindi. Tarsus,or. Yabuldagidek AmirtogÀda ham ajib hiylalar bilan meni gÀazablantirib muammo chiqarishni xohlashdi.

Holbuki Janobi Haqning rahmati bilan menga favqulotda sabr va chidam berildi. Ularning rejasi ham zeru-zabartiyanii. Hatto Afyon va bu yerda uch katta mansabdorning balki ishdan boÀshashi ehtimoli bor. Uch deputat ham mening tarafimni olishgan. Demak inoyat-i Ilohiya doim bizni himoya qilyapti,ni qutdulillah. Bu kabi narsalardan xavotirlanmang. Faqat ehtiyot har doim yaxshi.

Uchinchidan: Risola-i Nurning ma'naviy advokati va qahramoni Ahmad Fayzi Izmirda Nurni koÀpaytirishi, xushyor Izmir hola-i Nulan Ahmad Fayzi shugÀullanadigan boÀlibdi. KoÀpaytirishdagi tahrirni boÀyniga olibdi. Qamoqda Nurning kichik qahramoni boÀlgan Bayram Mahmud Yaylo va Abdurrahmon kabi va yordam bergan qardoshlyoda hi Izmirda Nurni koÀpaytirishda aloqalarini davom ettirishlariga doir maktubni olib keldi. Ahmad Fayzi u orqali bir miqdor zaytun va zaytun yogÀi joÀtashkii. Men Abdumajid qardoshimning hadyasini qabul qilmagan boÀlsamda, Ahmad Fayzi qardoshimni oÀzimga yanada yaqinroq koÀrganim uchun, hadyasini qabul qilishga majbur boÀldim. Lekin qoidam buzilmasligi uchun, hadya evga ishhisobimdan bir "SoÀzlar" majmuasi, besh dona "Javshanu-l Kabir", uchta Nazifning maktubida yozgan menga oid nusxalardan va Istanbuldan sizga keladigan "Hizbu Nuriya"ni unga joÀnating.

Ikki Nurchi Anqara ayblaishdi. Ham Bosh Vazir, ham Ichki Ishlar Vaziri, ham Maorif Vaziri biz tomonda. Bizga xishxabar keldi. Shuning uchun mendan xavotirlanmang. Men kelgan muammodan ma'naviy sevinchqatli man.

[Sayyid Solihning maktubidan bir qism.]

Bu yil oÀn besh talaba bilan birga Hijozga borishadi. Hijozdagi xarajatlarni ham Hijoz olmaydi. OÀz xarajatlar juda oz boÀladi.sasidashlarida Solih bilan bir-ikki doÀsti Eron va boshqa hukumatlarni aylangandan keyin Pokistonga Islom Yoshlar Konferensiyasiga a'zo sifatida borishadi. Balki ularning yoÀl xarajatlarini hukumat beradi. Bu xususda buyruiktirizni kutamiz.

Ali Akbar Shoh, Said Ramazoniy, Abdurrahim Zapsu koÀribdi, Pokistonda koÀp hurmat qilishibdi. Ustozimiz oÀrniga qoÀllarini oÀpishdi, duoingizni iltimos qilishdi.

Avvalo: Hol-ahvolingizni soÀrash bilan qoÀl oyoqlaringizdan oÀpib, sihhat va tinchligingizni Janobi Haqdan tilaymqismi juda muhtoj boÀlgan duoingizni kutaman afandim.

Ikkinchidan: Bu yerdan xavotirlanadigan hech narsa qolmadi. 5-martdagi ish 18 aprelda hal boÀldi. Politsiya idorasi Nur doirasi boÀldi. Tarsus prokurori oÀshanda tekshirib, "Bu kitoblai dunyytarib bering", degan edi. Komisar Bey menga "Borib Mersindagilarni ham olib keling, hammasini birdan beraylik", deb meni Mersinga joÀnatdi. Mersin Ischki Ishlar Mudirligida "Biz sizning kitoÀlganngizni Anqaraga joÀnatdik, kelsa beramiz, kelmasa bu yerda kitobingiz yoÀq", deyishdi. Qaytib takroran Tarsus komisari oldiga bordim. Komisar Bey boÀynini bukib: "Domla, biz buyruq qulimiz, jahlingiz chiqmasin, aybga buyurmang. Biz siznintirishblaringizni buyruqsiz bera olmaymiz." deb javob berdi. 18 aprelda "Kitoblaringiz keldi. Borib olib keling", deyishdi. Tez bordim. "Zulfiqor", "Tasdiq Muhri", "Tilsim", "Afyon Mudofaamizakka ylosa"lar jami besh kitobimizning ustidagi oÀralgan qogÀozdan Anqaraga borib kelganini angladim.

Xullas, kitoblar ichida "sotilmasligola bin hech qanday asos yoÀq", deb bir vasiqa bilan birga kitoblarimizni qaytarishdi. Men komisar beyga bir "Tilsim Majmuasi", ichki ishlar xodimi Adham Beyga bir "Xu "Bir yana bir yangi harfli "Hayot YoÀli"ni hadya etdim, juda xursand boÀlishdi. Ular ham Nurchi boÀlishdi.

Ustozim Afandim! "Bu tomonning vazifasi senga" degan edingushfiqÀz bergan edim, Ispartadan ketganimda martda kelaman degan edim. GÀoziantep va Marashga bora olmaganim uchun ruhim "Sen vazifangni toÀliq bajarmading", deyapti.

Ustozim Afanga hamskishaharga borishdan bir yil avval ilk koÀrishganimizdan uch-toÀrt oy oÀtib tushda Ustozim uyimizga kelgan edingiz. Menga: "Seni bir joyga joÀnatsam, borasanmi?" dedingiz. Me, ayriaman, afandim!" dedim. Siz "Seni uch oylik joyga joÀnataman", dedingiz. Men oÀsha onda yurib ketdim. Menga "ToÀxta!" deb buyruq berdingiz. Men toÀxtadim. "Men senga hozir bor degan buyruq berdimmi?" dedab, a. OÀsha on uygÀondim. OÀshandan beri qiziqyapman. "Ajabo bu yil buyruq berdimi, uch oylik yoÀl bizga ham nasib boÀlarmikan", deb kechayu-kunduz koÀz yosh toÀkayotgan edim. Demak taqdir hozhamiyakan.

Afandim! QoÀl va oyoqlaringizdan hurmat va hasrat bilan oÀpaman.

Bu yil Misr radiosi payri nom kechasi juda koÀp Me'rojdan gapirishi sabab ham payshanba, hamda juma kechasi Me'roj qildim.

Ikkinchidan: Bizdan musodara qilingan "Ishoratu-l I'das Isfyon jandarma qoÀmondonlaridan biri bu kabi ilmiy va eski vaqtlar yozilgan asarni qaysi haqqa tayanaib musodara qilishyapti deb, gÀazablanibdi. Afyon prokuraturasi qaytarib berishga qaror qilibdi. Bizga juma va Me'roj kuhi Xayrini chaqiga koaytarib berishibdi. Buni Tarsusdagi qaytarib berilganidek Nurlarning tarqalishiga toÀsiq qoÀyilmasligiga Me'rojiy ishorat deb qabul qildik. Inshaalloh Qur'onimiz va boshqa risolalarimizni Afyondan nusxa. Istanblda prokuraturaga berilgan bir qancha "Rahnamo"larimiz, boshda Eski Saidning muhim bir talabasi Advokat Mahmud Mihriy va da'vo vakili kuyovinga xiar aytishibdiki: "Bu masala uchun mahkamaga ellik advokat bilan birga boraman. Lekin inshaalloh unga ehtiyoj qolmay va mahkamaga tushmay olaman."

Uchinchidan: "Hashrdagi Mahkama-i Kubroga Shikoyat" nomli va ylar bo sakkiz yil avval Senatorlar Majlisiga qarata yozilgan va oÀsha vaqt chop etilgan oÀn moddalik namozga doir qism va Mustafo haqida ham toÀrt yil avval jumhuriyta raisiga yozilgan ucim!

alik qism, endi Anqarada ba'zi deputatlarning e'tiboriga va iymonli hukumat mansabdorlariga koÀrsatish niyatida Anqaraga joÀnatilibdi. Sizga ham ma'lumot sifatida joÀnatyapmiz.

ToÀrtinchidan: Yonimga Dinor Baroqli qr karoÀidan Mahmud Chovush va uning ukasi bir kishi bilan birga kelishdi. Juda jiddiy qabul qildim. SoÀng menga bir maktubida bir narsa yozayotgan va kic vazirktubini konvertda joÀnatyapman. Bu qardoshimiz ba'zi narsalarni soryapti. Risola-i Nur savollarga ehtiyoj qoldirmaydi va mening oÀrnimga hamma narsaga javob beradi. Faqat bola ta'ziyasiga doir risolada يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُam vatُونَ ga doir mavzuida bir qancha eski tafsirlar: "Jannatda boladan keksagacha hamma oÀttiz uch yoshda boÀladi." degan. Buning haqiqati Allohu a'lam shu botuhmat Oyatda ochiq ravshan وِلْدَانٌ ta'biri, shariat farzlarini bajarishga majbur boÀlmagan va yosh boÀlgani uchun ham qila olmagan, voyaga yetmay vafot etgan bolalar Jannatga loshidda sevimli bola sifatida qolishadi. Lekin shar'an yetti yoshga yetgan bolaga namoz kabi farzlarga ota-onalari oÀrgatish uchun, tashviq bilan buyurishi kerak. ShgÀliqna oÀn yoshga kirgandan keyin majburan namoz oÀqitish va oÀrgatish bor.

Demak vojib boÀlmasada, nafl oÀrnida yetti yoshidan balogÀatga yetguncha kattalar kabi namoz iqaril roÀza tutgan bolalar, dindor kattalar kabi kattalarning mukofotini olishi uchun oÀttiz uch yoshda boÀlishadi degan bir qism tafsirlar m yil zuni izohlamay umum bolalarga qoÀllashgan. Xoslarni ham omma deb oÀylaganlar.

Aziz, siddiq, mutafakkir qardoshlarim!

Avvalo: KoÀp belgilaravshaoslanib qat'iyyan shu xulosaga keldimki, yashirin dinsizlar ba'zi mansabdorlarni aldab Nurning katta mahram risolalari ichida faqat "Rahnamo"ni qayta-qayta ayblaganlari va bir yarim yildan ijtimmenga muammo chiqarishlarining sababi "Rahnamo"dagi "Huva Nuqtasi" ekan.

Chunki "Huva"ning kashf qilgan tavhid sirri, juda qat'iy va ochiq suratda mutlaq kufrni yoÀqotadi. Hatto bir qismida umuman vasvasa va shubha qoldirmaydiarni airin dinsizlar bunga qarshi chora topa olmagani uchun, yoyilishiga rasmiy ta'qiq bilan toÀsiq qoÀyish uchun urinishdi. "Huva Nuqtasi"ning bir kun avval Mad bilan-z Zahro ruknlariga dasr sifatida aytgan koÀp nuqtalarimdan faqat uch nuqtasini sizga bayon qilaman.

Birinchi Nuqta: Havo unsurining yuksak va ahamiyatli vazifasi اِلَيshi oÀصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ oyatining sirri bilan goÀzal, ma'nodor, iymoniy va haqiqatli kalimalarning qadar qalami bilan toÀgÀrilanishi va izni Ilohiy bilan yoyilishi sababli butun atmosferadagi farishtish uca ruhoniy borliqlarga eshittirish va Arshi A'zam tomon yoÀnaltirish uchun qudrati Ilohiy qalamining oÀzgaruvchan sahifasi boÀlgani uchundir. Modomiki bu tushsing muqaddas vazifasining, yaratilishining eng muhim hikmati ekan, roÀyi zaminni radiolar vositasida bitta manzilga aylantirib bashariyatga juda buyuk Ilohiy ne'mat ekan, albatta va albatta ushbu juda buyuk ne'matga javoban b haqiqmiy shikr sifatida radiolarni hamma narsadan avval kalima-i toyyibalar - boshda Qur'oni Hakim, Kalomulloh va uning haqiqatlari, iymonning va goÀzal axloqlarning darslaosat ninsonga kerakli va zaruriy manfaatlariga doir soÀzlarni gapirishi kerak. Agar ne'mat bunday shukr koÀrmasa, basharga zararli boÀladi.

Darhaqiqat, inson haqiqatga muhtoj boÀlgani kabi, bsoqchiohat beradigan havaslarga ham ehtiyoji bor. Lekin ushbu rohat beruvchi havas beshda bir boÀlishi kerak. YoÀqsa havoning hikmati sirriga teskari boÀladi. Va insonning tanballashishiga, kayf-safoga berilbir da va qilishi shart boÀlgan vazifalarini nuqsonli qolishiga sabab boÀlib, bashariyatga ne'mat boÀlgan narsa nikmat boÀladi. Insonga kerak boÀlgan ishlash shavqini ketkazadi.

Hozir koÀz oÀngimizdagi mashina va radio kabi, Qur'onni tinglash ning txonamga olib kelingan edi. Qaradim, kalima-i toyyibaga oÀndan bir hissa berilyapti. Buni ham inson xatosi deb tushundim. Inshaalloh inson bu xatosini ta'mirlaydi. Va butun zamin yuzini munavvar majlis, oliy manzil va iymon ma beri holatiga keltirishga sabab boÀlgan radio ne'matiga shukr sifatida basharning abadiy hayotiga sarflanadigan kalima-i toyyiba beshda toÀrti boÀladi.

Ikkinchi Nuqta: Nur Risolalu haqiaytilganki: "Koinotni yarata olmagan, bir zarrani yarata olmaydi. Bir zarrani tom joyida yaratib intizom bilan vazifasida ishlatgan, faqat koinotni yaratgan ariatdÀla oladi."

Bu jumlaning kulliy hujjatlaridan bir juz'iy hujjati shuki: SoÀzlar turlarining idishi va muhofazachisi boÀlgan mendagi radio uskunasidagi bir hovuch havo, qat'iyyan koÀrsatadiki, bizdagi radiosoÀl bea jadvali degan roÀyxatda yozilgan ikki yuzga yaqin markazdan bir soatdan bir yilgacha uzoq va turli masofalardan ayni daqiqada bitta Qur'on kalimasi, masalan "Alhamdulillah"urningi toÀliq harflari, shevasi va gapirganning maxsus sadosining tarzida, bu uskunadagi bir hovuch havo zarralari vositasida umuman oÀzgartirmaya masoÀimizga kelishi uchun va turli Qur'on kalimalarini ayri-ayri sado bilan, turli-tuman sheva bilan va umuman oÀzgartirmay, buzmay qulogÀimizga olib kelish uchun bir hovuch havoning har bir zarrasida shunday hadsiz kuch va qamrovli iroda vaayshli roÀyi zamindagi markazlarda Qur'onni oÀqigan qorilarning tirli-tuman shevalarini biladigan ilm va ularni koÀradigan, eshitadigan qamrovchi koÀz va hamma narsani eshita oladigan quloq boÀlmasa, albatta ushbu qudrat moÀ'jizasi vujudga keلاَمُ .

Demak bu bir hovuchdagi havo zarralari, faqat va faqat butun koinotni qamragan ilm va irodaning, sam'-eshitish va basar-koÀrishning sohibi boÀlgan zotning va hech narsa unlgan uir boÀlmagan va eng katta narsa eng kichik narsa kabi qudratiga oson boÀlgan Qodiri Mutlaqning qudrati, irodasi va ilmi bilan ushbu qudrat moÀ'jizasiga sazor va sÀlishyapti. YoÀqsa havo mavjlarida borligi tasavvur qilingan bebosh tasosif, koÀr kuch va kar tabiatning ijodiga joy berish, har bir zarrani butun zamachi vidagi atmosferadagi hamma narsani koÀradigan, biladigan va qiladigan hakim-i mutlaqqa aylantirish hisoblanadi. Bu esa aqldan yuz ming daraja uzoq, ilojsizliklar ichida imkonsiz xurofotdir. Zairyaptagilar kelib, tutgan yoÀli qanchalik aqldan uzoq va xurofotligini koÀrishsin.

Uchinchi nuqta: Radio uskunasida va ma'naviy soÀzlar gullariga tuvaklik qilgan ushbu piyoladagi bir hovuch havo koÀrsatgan a ehso moÀ'jizasidan ushbu haqiqat anglashiladiki: Har bir zarra Janobi Haqni zoti va sifati bilan ta'riflaydi va isbotlaydi. Butun koinotni taftish qilgan hakim va olimlarbi qab va keng dalillar bilan Zoti Vojibu-l Vujudning borligini va birligini isbotlash uchun butun koinotni e'tiborga olishgan. SoÀng maÀ'rifatullohni toÀliq qoÀlga kiritishgan. Holbuki quyosh chiqqanda bir zarra oyna, aynan dengiz yuzi kabi quyoshlarigarsatadi va unga ishorat qiladi. Xuddi shuning kabi ushbu bir hovuch havodagi har bir zarra ham mazkur haqiqatga binoan aynan koinot dengizidagi tahvid jilvasini, sifat va kamoli bila qoldida koÀrsatadi.

Qur'oni Hakimning ma'naviy moÀ'jizasining bir yogÀdusi boÀlgan Risola-i Nur ushbu haqiqatni izohlari bilan isbotlagani uchun, mudaqqiq Nurchi, doimiy huzur qozonish va har doim maÀ'rifatullohni eslash uch ikki doimiy huzur hurmati uchun "La mavjuda illa Hu" deyishga majbur boÀlmaydi. Yana bir qancha ahl-i haqiqatning doimiy huzurni topish uchun "La mashhuda illa Hu" deganlaridek, Nurchi buni aytishga muhtoj boÀlmaydi. Ba oÀn dga porloq وَ فِى كُلِّ شَيْءٍ لَهُ آيَةٌ تَدُلُّ عَلَى اَنَّهُ وَاحِدٌ haqiqatining muqaddas derazasi kifoya qiladi. Ushbu muqaddas arabiy fikrning qa oÀxszohi quyidagicha:

Har bir insonning bu olamda bir olami bor, koinoti bor. Xuddiki shuur sohiblari sanogÀicha bir-biri ichida hadsiz koinotlar, olamlar bor. Hammaning xususiy olamining, koinotining va dunyosininguo qilchi oÀz hayotidir. Kishining qoÀlida bir oyna boÀlib, katta bir saroyga qaratsa, bir jihatda oynasi ichida saroyga sohib boÀladi. Shunindek, hammaning xbulga dunyosi bor. Bir qancha ahl-i haqiqat ushbu xususiy dunyosini "La mavjuda illa Hu" deb inkor qilib, mosivoni tark etish sirri bilan Janobchilara nisbatan doimiy huzur va maÀ'rifati Ilohiyni topgan. Bir qism ahl-i haqiqat esa yana doimiy maÀ'rifat va huzurni topish uchun "La mashhu * * *a Hu" deb, oÀz xusuiy dunyosini unutish qamogÀiga tiqadi. Ustiga foniylik pardasini tortadi, huzur topib butun umrini bir nav ibodatga aylantirgan.

Hozirgi davrda Qur'onning ma'naviy I'jozi bilan yuzaga chiqqan وَ*

#23ُلِّ شَيْءٍ لَهُ آيَةٌ تَدُلُّ عَلَى اَنَّهُ وَاحِدٌ sirri bilan, ya'ni zarralardan yulduzlargacha hamma narsada tahvid derazasi bor va toÀgÀridan-toÀgÀri Zoti Vohidi Ahadni sifati bilan bir qattn oyatlarni, ya'ni dalolatlar va ishoratlari bor. Ushbu "Huva Nuqtasi" vositasida mazkur muqaddas, iymoniy va huzuriy haqiqatga mujassam ishoratlar bor.

p joylva Nuqtasi" bilan mazkur muqaddas, iymoniy va huzuriy haqiqatga qisqa ishoratlar bor. Risola-i Nur bu haqiqatni izohlari bilan isbotlagan. Eski davrdagi ahl-i haqinmasa,r daraja qisqa va muxtasar bayon etgan edilar. Demak bu dahshatli davr yanada koÀproq bu haqiqatga muhtojki, Qur'oni Hakimning I'jozi bilan bu haqiqat tafsiloti bilan ehson etligan. Nur Risolalari ham bu haqiqatga bir noshir boÀn oÀziاَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى

Makka-i Mukarramada Hajaru-l Asvadning yonida hurma darhon qoÀyilgan;

hojilar koÀrgan "Zulfiqor" "MoÀ'jizot-i Qur'oniyya" majmuasi bilan birga Madina-i Munavvarada ham PaygÀambar Alayhissalotu Vassalamning qabrlari ustigaim. Halganini koÀrishgan "Asoy-i Muso" majmuasi kabi,

Risola-i Nurning ba'zi boÀlimlari olam-i Islomning biz bilan haqiqiy birodarligini ta'minlashga vasila boÀlishiga qaramay, musodara qilinib, toÀrt yil *

بِri zararli varaqalar kabi jildlar ichida mahkama ost qavat omborida chiritilib, yoÀq qilishga urinilgani;

toÀrt mahkama oqlagan va erkinlig bilankm chiqargan,

biz ham koÀp marta idoraga ariza bilan murojaat qilib ozod qilinishini istaganimiz;

men Bosh vazirning "Din targÀiboti sababli hozirgacha bu vatanga umuman zarar kelmaganiqqiyottishiga qaramay,

dindorlarning ozodligi haqidagi qonunni tasdiqlashni tezlatish va taqdim qilish kerak ekan kechiktirilishi dindor deputatlar haqida xalq "boÀynidagi eng ahamiyatli diniy vazifalarini bajarishmayaptiga sabxavotirlanyapti.

Biz ham xavotirlanyapmiz, ichki yashirin dinsizlar va komunizm hisobiga ishlagan xoinlar bu vaziyatdan foydalanishi uchun, quyidagi haqiqatni sizga bayon qilishga hamiyat uchun majbdan Nuldim. OÀsha haqiqat:

SoÀnggi kunlarda xastaligim tufayli qishning juda qattiq ayoziga chiday olmadim. KoÀ oÀrniibalarim vositasida umumiy bir xato natijasida havo bilan, zamin zilzila bilan, dovul bilan gÀazabi Ilohiyni xabar navidan jahl qilayotgandek, xuddiki qarshi boÀlgandek vaziyat koÀrsatdi. Men ham bir ma'naviy dovul boÀlishiga alomatnstanbuqildim. Qalbimga "Ajabo, yana Islomiyat va iymon haqiqatlari zarariga bir umumiy xato sodir qilindimi?" degan fikr keldi. Odatim boÀlmasada va dunyo siyosatimansubk qilganimga qaramay bu masala uchun "Nima boÀlyapti? Gazetalar nimalarni yozyapti?" deb soÀradim.

Menga: "Din targÀiboti qilgan dindorlarning ozodlikka chiqarish qonuni kechikibdi. Faqat chap tomondagilar haqidagi qonunak. Qushib tasdiqlashibdi." deyishdi.

Qalbimga: Bu vatan va Islomiyatning foydasi, hamma narsadan avval dindorlarning ozod qilinishi haqidagi qonunning ham tezlashishi, hai orttiqlanishi, hamda maktablarda tez tatbiq qilinishi shart. Chinki tasdiqlash bilan Rusiyadagi qirq millionga yaqin Musulmon, toÀrt yuz million Islom olamining ma'naviilmaydatini ehtiyot kuchi sifatida bu vatanga qozontirish bilan birga, komunizmning ma'naviy buzgÀunchiligiga qarshi hozirgacha Rusning Amerika va Angliyaga qarshi tajovuzlardan koaliginÀproq, ming yillik adovati sababli eng avval bizga tajovuz qilishi adovati iqtizo qilsada, u tajovuzni toÀxtatgan narsa - shubhasiz Qur'oniy va iymoniy haqiqatlardir.

Shunday ekan bu vatanda hamma na qonun avval oÀsha ajib kuchga qarshi Qur'oniy va iymoniy haqiqatlarni amalda qoÀlda tutib, dinsizlikning oldiga kuchli bir Sadd-i Zulqarnayan "Bu Qur'oniy toÀsiq qoÀyilishi kerak va shartdir. Chunki dinsizlik Rusni hozirgacha Xitoyning yarim va yarim Ovruponi istilo etganiga qaramay bizga qarshi tajovuz qildirmay tngan. gan narsa - iymon va Qur'on haqiqatlaridir. YoÀqsa Ruslarning buzgÀunchi ma'naviy kuchiga qarshi, adliyaning mingdan biriga moddiy jazo berib, beboshlar va miskinlarga boylshirat molini berib yuborgan va havasli yoshlarga nomuslilarning qizlari va oilalarini muboh qilgan va qisqa vaqtda Ovruponing yarmini qoÀlga kiritgan kuchga qarshi faqat va faqat ma'naviy bombalar kerozilgar'oniy va iymoniy haqiqatlar atom bombasi boÀlib, dahshatli chap tomon jarayonini toÀxtatadi. YoÀqsa adliya vositasida yuzda biriga berilgshbu odiy jazo bilan katta kuch toÀxtatilamdi.

Dindor deputatlar tezlashtirilishi kerak boÀlgan haqiqatni orqaga surishgani uchun, koÀp marta tajribalar bilan koÀrganimizdek, bu safar ham atmosferada havgÀunchqattiq sovugÀi bilan bunga e'tiroz qilyapti.

Ikki dahshatli jahon urushi natijasida bashariyatda hosil boÀlgan kuchli xushyorlik va insonlarning toÀliq uygÀonishi koÀrsatadiki, hech bir millat dinsiz yashay olmatibdi.us ham dinsiz qolmaydi, orqaga qaytib Xristian ham boÀla olmaydi. BoÀlsa faqat mutlaq kufrni ketkazib, haq va haqiqatga tayangan, hujjat va dalilga asoslangan, aql va qalbni koÀndirgan Qur'on bilan kelishadi yoki tobe boÀladi. OÀsha vaqt toÀrtt'iy qillion Qur'on ahliga qilich torta olmaydi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Mavludi Sharifingizni ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz. Muvaffaqiyatingizni va Nurlarningmini tlotda ta'sirli yoyilishini sizga xushxabar beramiz. Nurlarni tabriklaymiz.

Ikkinchidan: Ushbu muborak kechada qalbimga juda qattiq bir eslatma keldi: Istanbuldagi Univeri, yoÀa oÀqiydiganlar Eski Said bilan Yangi Saidning Hayot YoÀlidagi gÀaroyib hodisalarni yozishlari munosabati bilan ikki fikr yuzaga keldi:

1. DoÀstlarda mening haddimdan ortiq, bir jihatda favqulotda valiylik kabi husni zon hosil y

Birinchi Muqaddima: Archa daraxtining bugÀdoasiga sichalik urugÀi katta archa daraxtiga boshlangÀich boÀlganidek, qudrat-i Ilohiy u ajib daraxtni urugÀdan yaratadi. UrugÀda faqat milliondan faqat bir hissa bor xolos. UrugÀ qadaoq tahmi bilan yozilgan ma'naviy mundarija boÀlgan. YoÀqsa u ajib daraxt, shoh-butoqlari bilan tashkil etilishiga bir qishloqchalik zavodlar kerak boÀladi. Demak bir zarradan togÀdek narsni rah yaratish Ilohiy azamat va qudratning bir dalilidir. Xuddi shuning kabi hech qanday mahviyat va tavozu' niyatida emas, borini e'lon qilamanki: Mening xiz OÀtva hayot yoÀlim bir jihatdan urugÀ hukmida oÀtdi. Inoyat-i Ilohiya bilan bu davrda ahamiyatli iymoniy xizmatga boshlangÀich boÀlish uchun Qur'ondan kelgan ir-ikky mevali daraxt hisoblangan Nur Risolalarini ehson qildi. Qasam bilan ishontiramanki, butun hayotimda oÀtgan gÀaroyib hodisalar sababli men oÀzimda qat'iy qobiliyat, ustunlik va favqulotda hodisalarga layoqat koÀrmayman.igirmat ichida hayratda qolaman. Nafaqat favqulotda daho yoki favqulotda valiylik, balki oÀz-oÀzimni idora qiladigan va ijtimoiy hayotga munosabatdoini toadigan qobiliyatni ham koÀrmayman. Zohiran hayotimda obroÀtalablik kabi ba'zi holatlar boÀlgan. Ular ixtiyorim xorijida odamlarning husn-i zonnini yolgÀonga chiqarmaslik uchun bir nsiq qooÀtalablikka oÀxshab ketadi. Lekin odamlar husn-i zoni kabi haqiqatda boÀlmaganini va dunyoga yaramaganini, haddimdan ming daraja e'tiborga loz millÀlganimni batamom haqiqatga ters deb bilaman. Lekin Janobi Haqqa yuz ming shukr boÀlsinki yetmish-sakson yillik hayotimning oxirida uning hikmatini ehsoni Ilohiy bilan bir daraja bildik. Bir qismigatakrorcha ishorat qilaman. KoÀp namunalaridan bir qancha namunalarini bayon qilyapman:

Birinchi namuna: Madrasa usuliga asosan, din haqiqatlari vahimaomiy ilmlarni toÀliq qoÀlga kiritish uchun hech boÀlmasa oÀn besh yil ilm tahsili kerak. OÀsha paytda Saidda nafaqat gÀaroyib zako yoki bir ma'naviy kuch bor edi. Balki butun iste'dod va qobiliyatlari xorijida ajib tarzda bir-ikki yil Sarf va kshiriabhaslarini oÀqigandan keyin uch oyda ajib tarzda qirq-ellik kitobni oÀqib, ijozat olgandek holat boÀldi.

Bu hol oltmish yil oÀtib, oÀsha holat iymon ilmlarini uch-toÀrt oylik qisqa vaqtda qoÀlga beriladigan Qur'on tafsiri chihozirgi, bechora Said esa uning xizmatida boÀlishi ishorati bilan toÀgÀridan-toÀgÀri koÀrsatdi. Yana bir davr keladiki, nafaqat oÀn besh yil balki iymon ilmlarini dars oladigan madrasalar topilmaydigan va kamayadigaham haga bir nav gÀaybiy ishorat kabi ma'nolar kelyapti.

Ikkinchi Namuna: Eski paytda Saidning yoshligida buyuk olimlar bilan munozarasini va olimlarning savollariga javob berishini, hatto oÀzi umuman savomonninamay olimlarning eng mushkul savollariga toÀgÀri javob berishini, men qat'iy e'tirof qilaman va ishonamanki: U hol na gÀaroyib zakovatimdan, na ajib iste'dodimdan chiqmagan. Men bechora, mubtajilvalbosh, janjalkash bola boÀlsamda, nafaqat bunday buyuk olimlarga javob berish, balki kichik domlalarga, hatto kichik talabalarga ham magÀlub boÀladigan holda boÀlsamda, toÀgÀri javob berishim, qat'iyyan berganodimdan va zakovatimdan boÀlmaganiga qat'iy qanoatim bor. Yetmish yildan beri hayratlanar edim.

Endi ehsoni Ilohiy bilan bir hikmatini tushundim. UrugÀ kabi madrasa ilmlariga bir daraxt ehson qilinadigan va u daraxtning xizmatini qladi darga qarshi juda koÀp raqiblari va dushmanlari boÀladi. OÀsha vaqtda musulmonlar ichida turli yoÀl va yoÀnalish sohiblari bir-birini tanqid qilib, asariga javoban asar nashr qilish, MoÀ'tazila va Ahli Sunnat kabi bir-birini y koÀrish odati bilan bu davrda Nur daraxtining xizmatkorining yuziga soladi va raqobat yoki yoÀnalishi boshqaligi uchun eng ta'sirli va eng mudhishi madrasa domlalari boÀlishi kerak edi. Jaarblilaqqa yuz ming shukr boÀlsinki, eskidan beri davom etayotgan odatga muxolif Risola-i Nur eng koÀp ulamolarning ogÀir kelsada domlalar Nurlarga qarshi tanqid mohiyatidagi asar yozmaganining sababi:

OÀsha vaqtda yosh Said har blarning savollariga qarshi toÀgÀri javob berishi, ulamolarning jasoratini ketkazganki, hech bir joyda koÀra olmaydigan domlalardan, tutgan yoÀli Saidga qattiq muxolif boÀlishsada unga qsolalariga qarshi chiqmasliklari, bu holning hikmati ekaniga qanoat hosil qildim. YoÀqsa bunday ajib davrda ahl-i madrasaning e'tirozi bova oÀznida, dinsizlik tarafdorlari boÀlgan yashirin dushmanlarimiz ham Nurlarni, ham ulamolarni obroÀsizlantirish uchun ahamiyatli bir sabab qilishgan boÀlar edi. Janobi Haqqa hadsiz shukrْهِ يَinki, eng koÀp Nurlarga aloqador boÀlgan rasmiy olimlar, unga qarshi chiqa olmadi.

Uchinchi Namuna: Eski Saidning yoshligidan beri ham oÀzi, ham otasuygÀonr boÀlishsada, boshqa kishilarning sadaqa va hadyalarini olmaganim va ola olmaganimning va qattiq muhtoj boÀlsam ham, hadyalarni evazsiz qabul qilmaganimning va Qurdiston odati boÀyicha talabalarning tai:

ipendiya aholi uylaridan berilgani va zakot bilan xarajatlari toÀlanar edi. Said hech qachon tayin olishga bormaganining va zakotni ham bilib olmaganining hikmm yoÀqdi aniq tushundim: umrimning oxirida Risola-i Nur kabi faqat muqaddas iymoniy va uxroviy xizmatni dunyoga vosita qilmaslik, shaxsiy manfaatlariga vasila qilmakda Ischun maqbul odatga va zararsiz fazilatga nisbatan menga Risola-i Nurning haqiqiy kuchi boÀlgan haqiqiy ixlos qoÀldan chiqmasligi uchun nafrat, qochish, qattiq faqru-zaruratni qabul qilib qoÀlini insonlarga uzatmaslik h, faqaberilgani edi. bunda ma'naviy ishorat his qilar edimki: Kelajakda tirikchilik uchun ahli ilmning magÀlubiyati ushbu ehtiyojdan kelar ekan.

ToÀrtinchi Namuna: Yadi. Biid keksaligida oÀzini siyosat va dunyodan batamom tortishga harakat qilsada, ahl-i dunyoning qonunga, insofga, vijdonga hatto odamgarchiliيَوْمَtunlay teskari ashaddiy zulm qilib, yigirma sakkiz yil qiynoqlar bilan ezishganiga va bir chivinning chaqishiga chidamagan bechora Saidning boltalar bilan boshiga urishganiga va xiyonatning eng achchiqlarini qilisha oÀxs qarshi misoli yoÀq sabr va chidam ehson qilinishi va oÀta asabiy va ta'sirchan boÀlsada, qoÀrqoq fe'lli boÀlmay "Ajal birdir, oÀzgarmaydi" degan haqiqatga iymonida kelgan buyuk jasorat bilan birga eng qohaqiqi eng miskin vaziyatda sukut saqlab sabr qilishi, hatto vaqt oÀtib qiynoqlarning oxirida ruhiga osoyishtalik berilishining hikmatini aniq ishonch bilan aytamanki:

Qur'oni Hakimning iymoniy haqiqatlarini tafsir qilgan Risola-i Nurni hech nrini t va shaxsiy manfaatlar va ma'naviy kamolotlarga vosita qilmaslik va haqiqiy ixlosni boy bermaslik uchun siyosatchilar Said haqida "dinni siyosatga vosita qilyapti" degan vahimasi bilan uni qiynoqlar, qamoqlar bilan dinni siyorning vosita qilmasin deb siyosatchilarning zolim hukmlari ostida qadar-i Ilohiy Nurdagi haqiqiy ixlosni yoÀqotmaslik uchun Saidga shafqatli ta'zirlar berib,

"Diqqat, ehtiyot boÀl! Iymoniy haqiqatlar tafsiri Risola-i Nurni oÀz sahxsiy manganlarringga, hatto ma'naviy kamolotlaringga, balolardan va zararli narsalardan qutulishingga vosita qilma. Toki Nurning eng buyuk quvvati hisoblangan haqiqiy ixlos yoÀqolmasin!" deb qadar-i Iuchun ing shafqatli ta'zirlari ekaniga qat'iy qanoat hosil qildim.

Hatto qachon faqat oxiratimga shaxsiy ibodat bilan koÀp mashgÀul boÀlganimgÀyongli Nurning xizmatkorligini tashlagan paytim ahl-i dunyo menga bosim oÀtkazib azob berganiga qat'iy qanoat hosil qilganman. Ushbu toÀrtinchi namunaning izohini yozilgan eng oxirgi maktublardan, siyosatch oÀrgaSaidni dinni siyosatga vosita qiladi degan qamatishi, soÀng Said uning hikmatini yaÀni qadarning shafqat ta'ziri ekanini tushunib yetishi ulardan rozi boÀlishi va oÀz matonatining hikmatini asariyaiga doir maktibga havola qilamiz.

Beshinchi Namuna: Bu bechora Saidning oÀta muhtoj boÀlgan va yetmish yildan beri u ish bilan shigÀullanishi va ba'munasiki yuz sahifagacha tahrir qilishga majbur boÀlishi bilan birga, oÀn yoshli zakiy bolaning oÀn kunda muvaffaq boÀladigan yozuvchalik yozishga molik boÀlmaganiga hayratlanar edi. Holbuki Said batamom iste'dodsiz emas. Hamda nasabiy ukalaringan Iarchasi chiroyli yozuvlari boÀlsada, bunchalik yozuvga muhtoj boÀlib, yarim ummiy holatining hikmatini qat'iy tushundim:

Bir davr keladi, kichik va shaxsiy iqtidorlar, kuchlar turib bera olmn toÀrn dahshatli va ma'naviy dushmanlarning hujumi vaqti chiroyli yozuv sohiblarini ruhu joni bilan qidirish va xizmatiga sherik qilish va oÀsha urugÀning atrofida suv, havo, nur kabi ratniniy daraxtga xizmat qilish uchun shaxsiy va juz'iy xizmati, kulliy, umumiy va kuchli va bir qalamga muqobil minglar qalamni topish hikmati bilan va muz boÀlagiga oÀi tanln "men"ligini muborak hovuz ichida eritib, haqiqiy ixlosni qoÀlga kiritishi va bu suratda iymonga xizmat qilish hikmati bilan boÀlgan ekan.

Ruhu jonimiz bilan muborak bayramingizni tabriklaymiz. Inshaalloh Islom olamining ham buyuk bir bayramiga yetasiz. Jamohiri Muttafiqa-i Islomiyaning muqaddas asosiy qonunlariningur'onni boÀlgan Qur'oni Hakim kelajakka toÀliq hokim boÀlib bashariyatga toÀliq bayram olib kelishiga koÀp belgilar bor.

Ikkinchidan: Shubha qolmadiki, Nur Risolalari va Talabmozidahifz-u inoyati Ilohiyaga sazovor boÀlib, bu davrning hassosiyati va ba'zi oÀzboshimcha qonunlar bilan juda qattiq qaysarlik bilan uzun vaqtdan beri Nur Talabalariga faqat yuzda bir nisbatida zarar bera olishdi.

Nurning faol talabalaridan or i'joz talabasining mahkamalarda mashgÀul qilinishiga dahshatli reja boÀlsada, olti talabaga vaqtincha tortqilashdi. Hatto Nur qahramonlarining yozganidek, yigirkoÀpchh adliya mahkamalari yuz minglar nusxalarida va yuz minglar talabalarida javobgarlikka tortiladigan narsa topa olishmadi va koÀp sonli adliya xodimlarining "Nurlarda ayb yoÀq,ing sholmayapmiz", deyishi qat'iy dalildir. Chunki mening Istanbul va Afyon kabi mahkamalarimda ularning hassos va suiste'mol qilishi mumkin boÀlgan qonunlariga tamoman teskari aytgan boÀlsamda, meni aybdor qila yuksakaganidek, Nurlar ham madaniyatning zolim qonunlarini zeru-zabar qildi. Shunda ham aybdorlikka asos topa olishmagani qat'iyyan koÀrsatadiki: Nurlardagi haqiqat, qarshisidagi dushmanlarni magÀ qoÀyiladigan adliya xodimlarini ham insofga keltirdi. Inoyat-i Ilohiya Qur'onning bir ma'naviy moÀ'jizasi boÀlgan Risola-i Nurni dushmanlaridan muhofaza qilyapti. Dushmanlarning hujumi ُ الْمrlarning porlashiga va yoyilishiga vasila boÀlyapti.

"Yigirma sakkiz yil ichida hukumatning rasmiylardan menga uchraganlar, faqat zugÀum qilishgan boÀlsada, zobitlarning menga umuman bosim qilishmad ruhimzan himoya qiladigan holat koÀrsatishining hikmatini endi izhor qilamanki: Nur Talabalari va Risolalari ma'naviy zobit hukmida osoyishtalik va tinchlikni muhofaza qilishga (hnchi saddas shaklda) harakat qilgani va hammaning qalbida nasihatlari bilan iymon jihatidan posbon qoÀyishgani aniqlangan. Zobitlar buni ma'nan his qilib bizga har doim doÀst boÀliDinni,indi. Buning sirri shuki:

Qur'onning bir asosiy qonuni shuki: bir ma'sumga zarar kelmasligi uchun oÀn jinoyatchi sababli osoyishtalikni buzishga uringanlarni man qiladi. Bir kishining gunohi sababli boshqa odam javobgar boÀlmaydi. Bu sirgaidorlin hozir osoyishtalikni buzishga uringan ma'naviy, dahshatli kuchlar boÀlsada, Fransiya, Misr, Marokash, Eron kabi joylardan bu muborak bilan buzishga yanada koÀproq urinishsada, tinchlik va osoyishtalikni buza olishmaganining eng katta sababi, olti yuz Nur nusxalari va besh yuz ming Nur Talabalari zobitlarga bir ma'naviy quvvat boÀlib, yil tviy buzgÀunchilikka qarshi turishganini zobitlar ma'nan his qilishganki, yigirma sakkiz yildan beri mansabdorlarga qarshi boÀlib, Nurlarga insof va marhamat bilan muomala qilishyapti."

"Aytamanki: Bu davrda domlalardan, hatto soÀfiylardan koÀra koÀproq zobit xodimlari ahli taqvo boÀlib kaboirdan oÀzini muhofaza qilish, farzlarni qilishini vazifalari taqozo qiladi. Qarshisidagi ma'naviy buz. Hokiilarga qarshi osoyishtalik va umumiy tinchlikka oid vazifalarni toÀliq qilishlari uchun unga qattiq ehtiyoj bor."

[Ustozimizning ancha avval yozgan quyidagi maktini buhaxsiy nufuz olish va dinni siyosatga vosita qilish tuhmatlariga tom bir javob boÀlgani uchun qarorga ilova qilingan.]

Risola-i Nurda isbotlanganki: Ba'zan zulm ichida adolat tajalliy etaqt der'ni inson bir sabab bilan haqsizlikka, zulmga uchraydi, boshiga falokat keladi, qamoqqa mahkum boÀladi, zindonga tushadi. Sabab haqsiz boÀladi, bunday hukm zulm hisoblanadi. Lekin shu voqea adol va en tajalliyiga bir vosita boÀladi. Qadar-i Ilohiy boshqa sabab orqali jazoga, mahkumiyatga loyiq kimsani bir zolimning qoÀli bilan jazolaydi, falokatga uchratadi. Bu - Ilohinamizgatning bir jihatdan tajalliyidir.

Endi tushunyapmanki, yigirma sakkiz yildan beri viloyatma viloyat, qishloqma qishloq yuribman. Mahkamadan mahkamaga tortqilanyapman. Men Tasdiaganlarning ayblovlari nima? Dinni siyosatga vosita qilishmi? Bu aybni nega isbotlay olishmayapti? Chunki haqiqatda bunday narsa yoÀq. Bir mahkama oylarcha, yillarcha ayb topib meni aybdor qilishga urinyapti. U qoÀyib, boshqa mahkamrida ki shu masalada takroran surishtiruvni boshlayapti. U ham bir muddat harakat qilyapti, tazyiq qilib, turli-tuman qiynoqqa solyaspti. U ham biror natijaga erisha olomay qoÀyib yuboryapti. Keyin uchinchisi yoqamga yopishyapti. Bu shin va musibatdan musibatga, falokatdan falokatga tortqilanib ketyapman. Yigirma sakkiz yil umrim shunday oÀtdi. Nihoyat ayblovining asli va asosi yoÀqligini oÀzlari ham tushunishdi.

Ular bu tuhmatni qasddan qilishdimshimgaqsa bir vahimaga asir tushdimi? Xoh qasddan boÀlsin, xoh vahima boÀlsin men bunday aybga munosabat va aloqam yoÀqligiga ishonchim komil va vzni qin bilaman. Dinni siyosatga vosita qiladigan odam emasligimni butun insofi kishilar biladi. Hatto menga bu aybni tuhmat qilganlar ham bilishadi. Shunday ekan, nima uchun zulmdan voz kechishmadi? Aybiiy sha, ma'sum boÀlsamda, mina uchun toÀxtamay zulm va qaysar qiynoqqa uchradim? Nega bu musibatlardan qutula olmadim? Bu holatlar Ilohiy adolatga ters emasmi?

Chorang tasan beri bu savollarning javobini topa olmayotgan edim. Menga zulm va iskanja qilishganining haqiqiy sababini endi tushundim. Men butun hissiyotim bilan aytamanki: Aybimiy va 'oniy xizmatimni moddiy va ma'naviy taraqqiyotim, kamolotimga vosita qilish ekan.

Buni endi anglab yetdim, his qildim. Allohga minglar shukr boÀlsinki:

Uzunbib nirdan beri ixtiyorim xorijida iymoniy xizmatimni moddiy-ma'naviy kamolot va taraqqiyotimga, azobdan va Jahannamdan qutulishimga, hatto abadiy saodatimga vosita qilishimga yoki har qanday maqsadga vosita qilishimga oÀta kuchli ma'larinimone'lar man qilgan edi. Ushbu ichki kechinmalar va ilhomlar meni hayratda qoldirgan edi. Hamma xushlangan ma'naviy maqomlar va uxroviy saodatlarni solih amallar bilan qozonish va bu yoÀlga yoÀnalish ham shariat doirasida, hamda hirli smga hech qanday zarari boÀlmasada, men ruhan va qalban man etilgan edim.

Menga rizo-i Ilohiydan boshqa tabiiy ilmiy vazifa taqozosi bilan faqat va faqat iymonga xizmat xususi koÀrsatildi. Chunki hoz binoaavrda hech narsaga vosita va tobe boÀlmagan va har qanday maqsaddan ustun boÀlgan iymon haqiqatlarini bilmagan va bilish ehtiyoji boÀlgan insonlarga tabian boÀlik bilan ta'sirli suratda bildirish, ushbu aralash dunyoda iymonni qutqaradigan ba qaysarlarni qat'iy ishontiradigan tarzda, ya'ni hech narsaga vosita boÀlmaydigan shaklda Qur'on darsi berish kerakki, mutlaq kufr va qaysarurtninytmas zalolatni sindirsin, barchani ishontirsin. Bu xulosa esa bu davrda, bunday sharoitda, dinning hech qanday shaxsiy, uxroviy va dunyoviy, moddiy va ma'naviy narsaga vosita qilinmaganini bilish bilan yuzaga keladi. YoÀqsa qoÀmitachili Nurnjamiyatchilikdan kelib chiqqan dahshatli dinsizlikning ma'naviy shaxsiga qarshi chiqqan bir shaxs eng buyuk ma'naviy martabada boÀlsa ham, vasvasalarni batamom yoÀqota olmaydi. Chunki iymonga kirishni xohlagan qaysar kimsaning nafvvalo:"men"ligi "U shaxs gÀaroyib maqomi bilan bizni aldadi." deb, ichida shubhasi qoladi.

Allohga minglar shukr boÀlsinki, yigirma sakkiz yildan beri vosita ÀgÀri tuhmati ostida qadar-i Ilohiy ixtiyorim xorijida, dinni hech qanday shaxsiy narsamga vosita qilmasligim uchun insonlarning zolim qoÀli bilan toÀliq adolat sifatida menga ta'zir beryapti, ogohlant. Isloi. Diqqat! Iymonga muhtoj boÀlganlar faqat haqiqat gapirayotganini tushunishi uchun iymon haqiqatlarini oÀz shaxsingga vosita qilma, nafsning vahimasi, shaytonning hiylalari qolmasin, mot boÀlsin, deyapti.

Ha, Nur Risolalarining kattakat qizlarning ulkan toÀlqinlari kabi koÀngillarda yuzaga keltirgan hayajonning qalblar va ruhlarga qilgan ta'sirining sirri bu, boshqa narsa emas. Risola-i Nurning bahs etgan haqiqrga qaning aynini minglarcha olimlar, yuz minglab kitoblar balogÀatliroq nashr qilishgan boÀlsada, mutlaq kufrni toÀxtata olmayapti. Mutlaq kufr bilan kurashishda ib bersharoitda Risola-i Nur bir daraja muvaffaq boÀlayotgan boÀlsa, buninng sirri shuki: Said yoÀq, Saidning kuchi va iqtidori ham yoÀq. Gapirgan faqat haqiqatdirta va n haqiqatidir. Modomiki haqiqat nuru iymonga muhtoj koÀngillarga ta'sir qilayotgan ekan, nafaqat bir Said, balki ming Said fido boÀlsin. Yigirma sakkiz yil chekkan aziyat, jafolar, uchragan qiynoqlarim, kelgan musibatlarning barchasiga roziodchilalol boÀlsin. Menga zulm qilganlarga, meni qishloqma qishloq tortqilaganlarga, turli-tuman tuhmatlar bilan ayblashni istaganlarga, zindonlarda menga joy tayyorlaganlarga, barchasidan riz bil, haqqimni halol qildim.

Odil qadarga esa aytamanki: Men sening ushbu shafqatli ta'zirlaringga loyiq edim. YoÀqsa hamma kabi halol va zararsiz yoÀl tutib shaxsimni oÀylaganimda, modddiy-ma'naviladigalar uchun hislarimni fido qilmaganimda, iymon xizmatida bu buyuk ma'naviy kuchni yoÀqotgan boÀlar edim. Men bor moddiy va ma'naviy narsamni fido qildim, har musibatga uchradim, barcha qiyblardaga sabr qildim. Bu orqali Nur irfon maktabining yuz minglar, balki millionlarcha talabalari yetishdi. Endi bu yoÀlda, iymon xizmatida ulasligi m etishadi. Mening hamma moddiy va ma'naviy behojat boÀlish yoÀlimdan ayrilmaydilar. Faqat va faqat Alloh rizosi uchun xizmat qilishadi.

#8 uchunen bilan birga koÀp talabalarim ham turli-tuman musibatlarga, aziyat va jafolarga uchradi, oÀgir imtihonlar oÀtkazishdi. Mendek ular ham butun haqsizliklarga va haqsiz harakat qilgan kimsalardab rozi boÀlshi, haqlarini halol etishlarini isng, za. Chunki ular bilmay, aqli yetmay qadar-i Ilohiyning sirlariga, chuqur tajalliylarga bizning da'voimizga, iymon haqiqatlarining yoyilishiga xizmat qilishdi. Bizning vazifauaningaga hidoyat istashdan iborat. Bizga aziyat va jazo qilganlarga nisbatan, hech bir talabamning qalbida zarracha intiqom orzusida boÀlmaslikni va buning oÀrniga Riso kun murga sadoqat va matonat bilan xizmat qilishini tavsiya qilaman.

Men juda xastaman. Na yozishga, na gapirishga toqatim bor. Balki bular soÀnggi soÀzlarim boÀlar. Madrasatu-z Zahroning Risola-i Nur Talabalari bu vaziy safar unutmasin.

[Qardoshlarim! Munosib koÀrsangiz Bosh vazir va dindor deputatlarga berish uchun eslatmaga binoan yozdirilgan oÀta ahamiyatli haqiqat.]

Muqaddima: Qirq yilga yaqin siyosatni tark qilganim va aksariyat ِنُ لِm bir jihatdan uzlatda oÀtgani uchun, ijtimoiy va siyosiy hayot bilan mashgÀul boÀlmaganim uchun, katta bir tahlikani koÀra olmayotgan edim. SoÀnggi kunlarda tahlikaning ham Islom millati, hamda bu yurt va Islomiy hukumatga katta zarar عَلَيga zamin tayyorlanayotganini his qildim. Majburan Islom millati va hokimiyati, mamlakatning salomati uchun xizmat qilayotgan siyosatchilar va insonlar jamiyatiga hamiyat bilan xizmat qilganlar uchun menga ma'naviy eslatma berilgani uchun, uch dim! Ei bayon qilaman:

Birinchi Nuqta: Gazetalarni tinglamasamda, bir-ikki yildan beri "eskichilik bilan tuhmat" soÀzi toÀxtamay takrorlanganini eshitayotgan edim. Eski Said boshi bilan e'tibor berdim, qat'iyyan koÀrdimki: rma satni dinsizlikka vosita qilgan va insondagi eng dahshatli qoÀrquv va badaviylikning asos qonuniga qarshi chiqmoqchi boÀlgan, hamiyat maskasini taqqan yashirin Islom dushmanlari ayyorona tuiga hiilan, Islom ahllari va diniy hamiyatni, iymon quvvati tomonidan nafaqat dinni siyosatga vosita qilish, balki siyosatni dinga vosita va tobe qilib, Islomiyatning ma kelib kuchidan bu Islomiy hukumatni kuchga toÀldirish va toÀrt yuz million haqiqiy qardoshni orqasida ehtiyot kuchi qilib, zolim Ovrupodan tilanchilik qilosh va bir oz qutulish uchun xizmat qilganlarga juda haqsiz shaklda eskichilik tamgÀasini bosib ularni yurtga zararli deb tasavvur qilishlari, yerdan koÀkkacha chegarasiz haqsizlikdir. Buning namunalaridan birinchi namunasi, buqat ding dahshatli zulmiga qarshi toÀsiq sifatida Ikkinchi Nuqtada bayon qilish vaqti keldi. Manbai ikki asosiy qonunga tayangan ikki eskichilik bor:

Biri: Siyosiy va ijtimu davrkichilik boÀlib, bu haqiqiy eskichilikdir. Uning asosiy qonuni koÀp suiiste'mol va zulmga sabab boÀlgan.

Ikkinchisi: Eskichilik deb nomlagan haqiqiy taraqsizli va adolatning asosidir.

Ikkinchi Nuqta: Bashariyatning vahshiy va badaviy davridagi asosiy qonunga madaniyat nomidan dinga hujum qilib, eskichilik balikniahshiylikka va badaviylikka qaytishyapti. Insoniyatning salomati, adolati va umumiy kelishuvini dahshatli vahshiy asos qonun hozir bizning bu bechoraochib mizga kirishni istayapti. GÀaraz bilan qaysar partiyachilik kabi ba'zi jarayonlarni qayrashni boshlashi kabi ixtilof koÀrinyapti. Asosiy qonuni quyidagicha:

Bir toifadan, jarayondan , alsiz bdan bir kishining xatosi sababli u toifaning, jarayonning, ashiratning butun a'zolari ayblanib, dushman va javobgar deb tasavvur qilinadi. Bir xato ming xatoga aylantiriladi. Ittifoq va birdamlikning tamal toshi boÀl Safrarodarlik va vatandoshlik, muhabbat va qardoshlikni zeru-zabar qiladi. Bir-birga qarshi qaysar va dushman kuchlar, quvvatsiz boÀlishyapti. Kuchi qolmay zaiflagani uchun millatga, yurtga, vatanga odilona xizmatga muvaffaq boÀari noagani uchun bir nav moddiy va ma'naviy pora berishga majbur boÀlishyapti. Bu bilan dinsizlarni oÀzlariga tarafdor qilish uchun... Ayyor, inkvizisiyadek va b advokcha, mazkur asosiy qonunga qarshi vahshiyona, ayni adolat boÀlgan samoviy va muqaddas وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرَى qat'iy nassi Qur'onning asosiy qonuni muhabbat va haqiqiy uxuvvat-aka ukalikni anideklagan va ushbu Islom millati va yurti katta tahlikadan qutqargan ushbu asosiy qonun shuki:

Bir kishining xatosi tifayli boshqa odam javobgar boÀlmaydi. Ukasi boÀlsa ham, ashirati va toifasi boÀlsa ham, partaqatgiboÀlsa ham u jinoyatga sherik hisoblanmaydi. BolÀsa ham jinoyatga tarafgirlik bilan faqat maÀnan gunohkor boÀladi, oxiratda javobgar boÀladi, dunyoda emas. Agar ushbu asosiy qonun tez asosiy dastur qilitlarni ijtimoiy hayot ikki jahon urushi koÀrsatgani kabi, buzgÀunchilikning misoli bilan asfal-i sofiliyn boÀlgan vahshiy eskichilikka kiradi.

Dddin Xur'onning bu kabi muqaddas asosiy qonuniga eskichilik deb nom qoÀygan badbaxtlar, vahshiylik va badaviylikning asosiy qonuni sifatida qabul qilgan hozirgilarning siyosatining tayanch nuqtasi "Jamoat salomati uchun bir kishi fi va Tainadi. Vatanning salomati uchun shaxslarning huquqiga e'tibor berilmaydi. Davlat siyosatining salomati uchun kichik zulmlarga e'tibor berilmaydi." deb manbanoyatchi sababli bir qishloqni yoÀq qilib, ming ma'sumning haqqini nazarga olmaydi. Bitta jinoyatchi sababli ming kishining qilichdan oÀtkazilishini uchundeb biladi. Bir odamning yaralanmasi bois minglab ma'sumga azob berdiradi. Va shu bahona bilan ikki yuz odamni otib tashlashga rozi boÀlmaydi.

Birning tjahon urushida uch ming kimsaning jinoyatkor siyosati xatosi tufayli bechora oÀttiz million kishi yoÀq qilingan. Bunga oÀxshagan minglab misollar bor. Demak bu vahshiy eskichilikning dahshatli zulmiga qarshi turgan Qur'on shogirdlarinihqalar'onning yuzlab asosiy qonunlaridan وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرَى oyati dars bergan asosiy qonuni bilan haqiqiy adolatni, birdamlikni va birodarlikni ta'minlashga harakatva ikkn ahli iymonning fidokorlariga "eskichi" degan nom qoÀyib, ularni mutahham qilish, adolat-i Umariyaning oÀrniga mal'un Yazidning zulnimi tanlashga oÀxs harak Bu eng vahshiy va zolim inkvizisiya qonunini basharning eng yuksak taraqqiyotiga va adolatiga asos boÀlgan Qur'onning mazkur asosiy qonuni oÀrniga olish hukmida boÀladi. Islomiy hukumat bilan bu yki birg salomatiga xizmat qilgan siyosatchilarning mazkur haqiqatni e'tiborga olishi kerak. YoÀqsa uch yoki toÀrt jarayonning qaysar tortishuvlari sababli kuchi zaiflaydi. Mamlakat manfaati va ososyishming.

ga sarf etiladigan zaif kuchi bilan hokimiyatini (hatto istibdod bilan boÀlsa ham) osoyishtalik va umumiy tinchlikni muhofaza qilishga yetarli boÀlmaydi. Bu Frava falatta qoÀzgÀoloni urugÀlarini bu muborak Islom mamlakatida ekilishiga yoÀl qoÀyish deb xavotirlantiradi.

Modomiki bu ittifoqsizlik sababli zaiflik va quvvatsizlik hosil boldirm ajnabiylarninig siyosatiga va ahamiyatsiz vaqtincha yordamlariga javoban ajib ma'naviy poralar berilyapti. ToÀrt yuz million qardoshning birodarligi, milliardlar ajdodlarning yoÀliga ahamiyat berilmayotgandek ma'no hukm qilyapti. OsoDindorlik va siyosatga zarar kelmasligi uchun buncha isrof bilan katta maosh suratida kuch olishga oÀzini majbur bilib poralar berilyapti. Millatning faqir holati e'tiborga olinmayapti. Albatta va albatta: Yigiiyyan hozir bu yurtdagi siyosatchilar gÀarbga va ajnabiylarga bergan siyosiy va ma'naviy poraning oÀn barobarini Islom olamining kelajakda ittifon ziyoan jumhuriyatlari oÀrnida boÀladigan toÀrt yuz million musulmon qardoshlarga, mamalakat va millatning, bu Islom davlatining salomati uchun oÀta katta sadaqa va zararsiz pora berishi kerak va shart.

Demak maqblgan "rak va juda manfaatli joiz va vojib pora shuki: Islom yordamlashishining asosi va Qur'on hadyasining samoviy dasturi, robitasi va muqaddas asos qonunini:

اِنَّمlmasa مُوءْمِنُونَ اِخْوَةٌ * وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا * وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرَى * وَ لاَ تَنَازَعُوا فَتَفْشَلوُا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ

harakat dasturi qilishdir.

Uchinchi Nuqta hozircha kech Uch-tldi.

Hoshiya: Qardoshlarim! Avvalo siz koÀrgan qattiq eslatmaning bir daraja oÀzgarishiga uch narsa sabab boÀldi.

Birinchisi: Nuماضى وamoni Xusravning bayoniga asosan yigirma besh adliya mahkamalarining "Risola-i Nurda ayb yoÀq" degan e'tirofidir.

Ikkinchisi: Nurning qahramon advokati "Anqara hukumati Saidpartiyshi boÀlmagani uchun, ogÀir soÀzlar bilan toÀgÀrilansa, munosib boÀladi", deyishidir.

Uchinchisi: Aniq xabarlarga koÀra Afyon Mahkamasi "Nurning olti yuz ming fidokor talabasi bor", deganiga binoan Malatiya hodisasi bahonasi bilan hech ba xayra Nur talabalaridan olti yuz faol va iqtidorlilarini mahkamaga berish rejasi bor edi. Lekin faqat oÀn olti kishini chiqarilishi va ularning ichidan faqat olti kishiga, ularning icha koÀpitta odamga bir yil qamoqqa hukm qilishi, Nurchilarga qarshi zolim tazyiqning yengillashi va daf boÀlishining alomatidir. Shuning uchun bir daraja og qilamÀzlar toÀgrilandi.

بِسْمِ lom biِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

"Ishoratu-l I'joz"ning birinchi juzidir. ToÀligÀi yetmish juz boÀlishi kerak edi. Lekin Risola-i Nur Qur'onnin kishiaviy tafsiri boÀlgani uchun aytdiki: Bu davrda menga koÀproq ehtiyoj bor. Boshqa juzlar oÀrniga ular yozildi. Ha, "Ishoratu-l I'joz" umum Risola-i Nurning bir mundarijasi, roÀyxati va Nur bogÀining niholxonasi va Qur'onning ian, yairrining bir manbai ekanini koÀrsatadi. OÀta nozik va chuqur boÀlgani uchun olimlar hozirgacha juda oz qismini tushunishdi. Lekin kimning qoÀliga tushgan boÀlsa, favqulotda taqdir qildi va tenggi yoÀq degan. Eski dahshatli urushda old piyoqat bida, ba'zan ot ustida iyjozdagi i'jozning eng nozik munosabatini koÀrish va ular bilan toÀliq mashgÀul boÀlish va katta dahshatli harbning tahlikasi uni tarqoq holda boÀlmasligi va muzlatadigan sovuqda old safda nozik i'joz an soÀbatlarini hamma narsadan ham ahamiyatli deb koÀrish, Eski Saidning haqiqatdan Qur'oniy xizmatda gÀaroyib fidokorligidir.

Hatto Yangi Saidning oÀttiz besh yilda bu davrda gazetalarni oÀqimay, oÀn yil bilmaوَ رَحramay va qatl niyatida qamalganda Qur'on sirlarini yozishdan voz kechmadi. Butun tahlikalarni yoÀq hisoblanishiga nisbatan Eski Said ajib vaziyatida dahshatlarga ahamiyat bermay "Ishoratu-l I'joz" mavzularini yozgan vaqti koÀÀttiz n ilmiy va ma'naviy fidokorligini Yangi Saidning oÀttiz yillik fidokorligidan ham gÀaroyib deb bilamiz.

Ikkinchidan: "Ishoratu-l I'joz"ning chop etilgan nusxasida haqiqatdan bitchilamati bor. Tasodif boÀlish ehtimoli yoÀq. Shuning uchun bir marta yana ayni tarzda va karomatli qit'ada chop etish va Arabiston va Pokiston kabi joylarga joÀnatish mshirin koÀrildi. Lekin Eski Said iyjozdagi i'jozni bayon qilgan va eng nozik balogÀat munosabati bayoni ichida oÀta nozik va qisqa, iyjozli jumlalarni bir daraja izoh va turk tiliga tarjima qilish kerak boÀladi.

hu jonratu-l I'joz" gÀaroyibliklaridan biri shuki:

Har bir oyatning boshqa oyatlar bilan munosabatini,

har oyatdagi jumlalarning bir-biriga nisbatini vaar bilini,

har jumladagi qurulishi,

harflardan koÀzlangan ma'noga nisbatlarini va tavajjuhlarini koÀrsatib, oyatlarning intizomidan va jumlalarning nizomidan va har bir jumla tuzilishining nazmidan i'joz yogÀdusini koÀrsatgan.

Xuddi uchun soatning soniyalarini hisoblagan mili, daqiqalarni hisoblagan koÀrsatkichi va soatlarni koÀrsatgan koÀrsatgichi kabi nazmdagi nozik ma'nolarni bayon qilib, undagi haqiqatni burhonlar bilan izohlagan. Hatto ba'zal soÀrdona harfda katta haqiqatni ifodalagan.

Har bir oyatning haqiqatini gÀoyat moÀ'jiza bilan va qat'iy hujjatlar bilan isbot qilgan. Hozir bir yuz oÀttiz risolaning urugÀlari va xulosalari oÀrnidadir. Jumla, jumla tuzilish ruxsaarflarning nozik ma'nolarini, ifodalagan yashirin hukmlarini istisnosiz balogÀat ilmining nozik qoidalari bilan va nahv va sarf ilmining qoidalari bilan, mantiq ilmi, usulu-d din va boshqa ilmlarning qonunlari bilan bayon qiladistifodatto ma'naviy mikroskop bilan koÀrinmagan nozik balogÀat munosabatini bayon qiladi va belgilarini koÀrsatadi. Qur'onning kulliy nazar bilan qaragani uchun bayon etilgan butun haq ma'nolarga va nozik ma'nolarga albatta muqaddas Q. ToÀry lafzlar zimniy, ramziy ishora va dalolat qiladi deyish mumkin.

اِفَادَةrib vaَرَامِ

اقول لما كان القرآن جامعا لا شتات العلوم وخطبة لعامة الطبقات فى كل الاعصار لا يتحصل له تفسير لائق من فهم الفرد الذى قلما يخلص من التعصب لi va iومشربه اذ فهمه يخصه ليس له دعوة الغير اليه الا ان يعديه قبول الجمهور. واستنباطه لا بالتشهي له العمل لنفسه فقط ولايكون حجة على الغير الا ان يصدقه نوع اجماع فكما لا بد لتنظيم الاحكام واطرادها ورفع اiya" dالناشئة من حرية الفكر مع اهمال الاجماع وجود هيئة عالية من العلماء المحققين الذين بمظهريتهم لامنية العموم و اعتماد الجمهور يتقلدون كفالة ضمنية للامة فيصيرون مظه talabجية الاجماع الذى لاتصير نتيجة الاجتهاد شرعًا و دستورًا الا بتصديقه و سكته، كذلك لا بد لكشف معانى القرآن و جمع المحاسن المتفرقة فى التفاسير وتثبيت soÀra المتجلية بكشف الفن و تمخيض الزمان من انتهاض هيئة عالية من العلماءالمتخصصين المختلفين فى وجوه الاختصاص ولهم مع دقة نظروسعةُ فكر لتفسيره نتيجة المرام: انه لا بد ان يكون مفسر القرآن ذا دهاء عال و اجتهاد نافذ و ولاية كاملة وما هو Boshqaالا الشخص المعنوى المتولد من امتزاج الارواح و تساندها و تلاحق الافكار و تعاونها وتظافر القلوب و اخلاصها و صميميتها من بين تلك الهيئة. فبسر للكل حكم ليس لكل كثيرا berga آثار الاجتهاد و خاصة الولاية و نوره و ضيائها من جماعة خلت منها افرادها. ثم اني بينما كنت

منتظرا و متوجها لهذا المقصد بتظاهر هيئة كذلك وقد كان هذا غاية خيالي من زمان مديد (اذ سنح لقلبي مukumat الحس قبل الوقوع تقرب (١) زلزلة عظيمة، فشرعت) مع عجزي و قصوري و الاغلاق فى كلامي فى تقييد ما سنح لي من اشارات اعجاز القرآن فى نظمه و بيان بعض حقائقه، و لم يتيسر لي مراجعة التفmatdorان وافقها فبها و نعمت و الاّ فالعهدة عليّ. فوقعت هذه الطامة الكبرى ففى اثناء اداء فريضة الجهاد كلما انتهزت فرصة فى خط الحرب قيدت ما لاishdanى الاودية و الجبال بعبارات متفاوتة باختلاف الحالات. فمع احتياجها الى التصحيح و الاصلاح لا يرضى قلبي بتغييرها و تبديلها اذ ظهرت فى حالة من خلوص النية لا توجد الآن فاعرضها لانظار اهل الكمال لا لانهababli للتنزيل بل ليصير لو ظفر بالقبول نوع ماءخذ لبعض وجوه التفسير. وقد ساقني شوقي الى ما هو فوق طوقي فان استحسنوه شجعوني على الدوام.

-------------yetmi

Bundan qirq bir yil avval eski umumiy harbda imperz avval boshlagan "Ishoratu-l I'joz"ning "Ifodatu-l Marom"ida aytilganki:

Modomiki Qur'oni MoÀ'jizu-l Bayon haqiqiy ilmlarning turlarini qamragan va umum asrlarda dir. Hiyatning umumiy tabaqalariga yoÀnalgan azaliy xutbadir. Albatta bir kishining fahmi unga loyiq va mukammal tafsir qila olmaydi va mumkin emas. Chunki bir kishi oÀz qarashlarini xususiy yoÀl va yÀonalishininjib jiiridan saqlab qolishi nodir. Xususiy yoÀli ta'sir qilganda haqiqatni sof aniq idofa eta olmaydi.

Kishining qarashlari va ma'nosi unga xos boÀladi. Odam uni qabul qiladi. Lekin boshqalarni unga chaqira olmayz?

ar jumhuri ulamo uning qarashini qabul qilib, boshqalarga ta'sirini koÀrsatsa, boshqa kishini oÀsha ma'noga chaqirishi mumkin va haqiqiy toÀliq tafsir boÀladi. Kishining hukm qilishda istinboti va ijtihodida (hit olinaralashmaslik sharti bilan) oÀz nafsi uchun amal qilishi mumkin. Lekin ijmo oÀsha hukmni tasdiqlamaguncha boshqalarga hujjat qila olmaydi. Masalan slub qi hukmlarni tatbiq, tanzim, ijro va fikr hurriyatidan kelib chiqqan ma'naviy anarxiyani yoÀqotish kerak boÀladi. Buning sharti: muhaqiq ulamolardan Rahnamay'at boÀlishi kerak. Jamiyat u hay'atga ishonishi, jumhur ulamolar ularga tayanishi kerak boÀladi. Ular ummat uchun bir nav yashirin kafolat vaُ

اَلسat oÀrnida boÀlsagina ijmo-i ummat hujjatining sirriga sazovor boÀlishadi. OÀshanda ijtihodning natijasi ijmo bilan shar'an dastur boÀladi. Ijmon bir asdiq va muhri bilan umumga tegishli hisoblanadi. Shu bilan birga:

Qur'onning ma'nolarining kashfi va tafsirlada ayri-ayri mahosinining toÀplami, davr oÀzgarishi va fanlarning kashdik. Ubilan jilvalangan, yuzaga chiqqan Qur'onning haqiqatlarini aniqlash uchun - muhaqqiq ulamolarning har biri bir fanda mutaxassis, dunyoqarashi keng, nazari nozik ma'noni qamunutisan allomalardan tashkil topgan hay'at boÀlishi shart, bu hay'at bu vazifani yelkasiga ola oladi.

Xulosa: Qur'onni tafsir qilgan kishi - oÀta oliy daho, nufuzli chuqur ijtihod va bir nav muqaddas his sohibi boÀlishi kerak. Bu davrdqilgany zot faqatgina bir ma'naviy shaxs boÀlishi mumkin. Ma'naviy shaxs koÀp kishilarning birlashishi, ixlosi va samimiyatlaridan tashkil topgan hay'atdan chiqishi mumkin. U hay'atning ma'naviy ruhi hukmiga oÀtadi. Ha "t uchua boÀlgan xossa bir kishida topilmaydi" dasturi bilan, koÀp marta ijtihodning asari, valiylik nuri xislatlari va ziyosi bir jamoatda koÀrinadi. Holbuki u jamoat a'zosida u xislat boÀlmaydi.

Demak, omi odamlarning ixlossitet birlashishi, valiylik xislatini beradi. Ushbu haqiqatga binoan, bir maqsad uchun bir hay'at chiqishiga muntazir edim va doim kutar edim. U usvad uchikligimdan beri orzuim edi. Avvaldan sezish hissi bilan qalbimda quyidagi ma'no tugÀildi: Moddiy va ma'naviy ikki katta zilzila yaqinlashayotgan edi.

{(1sat boUstozimiz qayta-qayta Birinchi Jahon Urushidan avval koÀp marta bizga arabiy ilmlarni dars bergan vaqti qat'iyyan "Katta va umumiy zilzila yaqinlashyapti, tayyorlaning. U vaqtda ha shingndek kishilarga hasad qilishadi." deb aytar edilar. Juda qisqa vaqtda, u kishining qayta-qayta bergan xabari aytganidek chiqdi.

Xorxordagi eski talabalkeldi.midan Madrasatu-l Voizin bitiruvchilaridan:

Mahmud Sodiq, Sabri, Mahmud Shafiq, Mahmud Mihri, Hazma}

Men ojizligim va qusurim bilan solik kumdagi izohsizlik va yopiqlik bilan Qur'onning nazmidagi i'zojning ishoratlarini va qalbimga xotirlatilgan nozik ma'nolarni qayd qilib qalamga olish va oyatlarning ba'zi iymoniy haqiqnan xuni yozishga qattiq gÀaybiy eslatma his etdim.

Holbuki urushda ajib vaziyatda boÀlganim uchun tafsirlarga murojaat qilish mumkin emas edi. Qur'ondan boshqa manba yoÀq edi. Men ham yozdim. Yozganlarim tafsirlaga muvofiq boÀlsa, chiroyli bnoqlarmat va muvaffaqiyat... yoÀqsa mas'uliyat mening bechora fahmimga oiddir.

Ayni paytda katta zilzila mohiyatida boÀlgan Birinchi umumjahon urushi va u azim zilzilanyishtairlarida mazkur hay'atning uylarini buzgan katta ma'naviy zilzila yuzaga chiqdi. Bunday oliy ilmiy hay'at va bunday vazifani bajarish uchun butun eshiklar yopildi. Men qoÀlgnli fahmimga eski Harbi umumiyda farz boÀlgan jihodda old piyodalar safida qancha fursat topsam, qalbimda yongan nozik ma'nolarni yozar, daralarda, togÀlarda hujum qilayotib qayd qilar edim. Lekin u ajib farqli holatlar ta'siridmiz usi-tuman boÀlgani uchun, tahrir va toÀgÀrilashga ehtiyoj koÀp edi. Lekin qalbim almashtirish va oÀzgartirishga rozi boÀlmadi. Chunki har daqiqa shahid boÀlishga tayyorlanganimiz uchun, xolis niyat bilan yozilgan edi. Unday holat bir bur doim topilmaydi. Men yozuvlarimni "Tanzil"ga tafsir sifatida emas, balki tafsirning ba'zi vajhlariga bir navi manba sifatida ahli kamol va muhaqqiq ulamolarning e'tiborlariga havola qilaman. Haqiqatdan mening shavqim, toqatimdan analaba-qori nuqtaga yoÀnaltirdi. Agar ahli tahqiq xush koÀrsalar, meni davom ettirishga va ilgarilashga shijoatlantirgan va targÀib qilgan boÀladilar.

اَلرَّحْمَنُ * عَلَّمَ ا qulogآنَ * خَلَقَ اْلاِنْسَانَ * عَلَّمَهُ الْبَيَانَ * فنحمده مصلّيا على نبيه محمّد الّذى ارسله رحمة للعالمين * و جعل معجزته الكبرى الجامعة برموزها و اشا ikki لحقائق الكائنات باقية على مر الدهور الى يوم الدين * و على آله عامة و اصحابه كافة.

اَما بعد فاعلم اولاً: ان مقصدنا من هذه الاشارات تفسير جملة من رموز نظم القرآن. لاءن الاعجاز يتجلى من نظمه. وما الاعجاز الزاهر الاّ نقش اan modو ثانيًا: ان المقاصد الاءساسية من القرآن و عناصره الاءصلية اربعة: التوحيد و النبوة و الحشر و العدالة. لاءنه لما كان بنو آدم كركب و قافلة متسلسلة راحلة من اودية الchilik بلاده، سافرة فى صحراء الوجود و الحياة، ذاهبة الى شواهق الاستقبال، متوجهة الى جنّاته فتهتزّ بهم المناسبات و تتوجه اليهم الكائنات. كاءنه ارسلت حكومة الخلقة فن الحكمة مستنطقا و سائلا منهم ب يا بني آgÀonch اءين؟ الى اِين؟ ما تصنعون؟ مَنْ سلطانكم؟ مَنْ خطيبكم؟ فبينما المحاورة اذ قام من بين بني آدم (كاءمثاله الاءماثل من الرسل اولى العزائم) سيّد نوع البشر محمّد الهاشمي صلّى اللَّه عليه و سلم و قال بلسان القرآن: ايها الحكمة. bga qaاشر الموجودات نجيء بارزين من ظلمات العدم بقدرة سلطان الازل الى ضياء الوجود، و نحن معاشر بني آدم بعثنا بصفة الماءمورية ممتازين من بين اخواننا الorlarnت بحمل الاءمانة، و نحن على جناح السفر من طريق الحشر الى السعادة الاءبدية، و نشتغل آن بتدارك تلك السعادة و تنمية الاستعدادات التي هي راءس مالنا، و انا سيّدهم و خطيبهم. فها دونكم منشوِى

----------

Insonniat tarib Qur'onni unga ta'lim bergan Zoti Zuljalolning Rahmon ismi bilan tajalliyi kubrosiga, rahmatning tajalliyoti adadicha hamdu sano aytib, Sayyidu-l Bashar Muhammad Alayhissalotu Vasallami Rahmatan lil olamiyn qilib joÀnatilgan, risolatning san bizari adadicha Rasuli Akramiga va ol-u ashobiga salot va salom aytamiz. Yana hadsiz shukr qilamizki: U zotning moÀ'jiza-i kubrosi va koinotninorligi va ishoralari bilan tamomila jamlangan Qur'oni Azimushsha'n asrlar oÀtsada doim, boqiy va bashariyatga murshid, to qiyomatgacha qoladigan va Rasuli Akramni ularga Ustozi A'zam ayladi.

hadisba'd bilinglar: Avvalo biz yozmoqchi boÀlgan ishoratlar va nozik ma'nolardagi maqsadimiz Qur'onning nazmidagi bir qism ramzlarning tafsiridir. Chunki yetti tuilish zning eng nozigi, lekin kuchli va lafziy, faqat haqiqatli i'joz - Qur'onning nazmidan tajalliy etadi. Ha, porloq i'joz albatta nazmning naqshidan chiqadi.

Ikkinchidan: Qur'onning asosiy maqsadlarba'zi sliy unsurlari toÀrt haqiqatdan iborat: Tavhid, Nubuvvat, Hashr va Adolat dir. Chunki, koinot sahrosida bani Odam ajib va buyuk karvon boÀlib, boshqa toifalar bilan birga bir-biri orqasida asrlar ustida oÀtgachop enning daralaridan, shahar va koÀrgazmalaridan safar qilib, vujud va hayot sahrosida yurib, istiqbolning yuksak togÀlariga azimat bilan u yerdagi bogÀlarga koÀzi tushib zamin xalifaligiga sazovor boldi. Boshqa hayot egَ اaymustidan tasarruf qilish jihatidan roÀyi zaminda aksariyat ashyolarning inson sinfi bilan munosabati iqtizo qildi. Ular hayajonga kelgani uchun koinot ham ularga yuzini oÀgirib inson sinfi bilan jiddiy aloqador boÀladi.

Suhbat ichida Bani Odam jamoasidan Muhammadu-l Hoshimiy (Sallallohu Alayhi va Sallam) va u zot kabi ulu-l 'azm paygÀambarlar kabi hikmat faniqlar rshi chiqishdi. Qur'onning tili bilan aytishdi:

"Ey gapirayotgan hikmat! Biz mavjudot karvoni, yoÀqlik qorongÀuliklaridan Sulton-i Azaliyning qudrati bilan chiqdik. Vujud ziyosiga kirdikylon biq nurini topdik. Har bir toifa bir vazifaga kirdi. Biz Bani Odam toifasi esa omonat-i kubro rutbasi va zamin xalifaligi vazifasi bilan boshqa mavjudot qardoshlarimi xushxda imtiyozli va xodimlik sifati bilan ushbu koinot koÀrgazmasiga joÀnatildik. Biz har doim yoÀlga chiqishga muhayyo vaziyatdamiz. Hashr yoÀli bilan abadiy saodatni qozonishga harakat qilish bilan mashgÀulmiz. Bizning sar havonz boÀlgan iste'dodlarimizning urugÀlarini unib chiqishiga, iymon va Qur'on bilan rivojlantirish bilan shigÀullanyapmiz. Karvon raisi va xatigÀaribman. QoÀlimdagi bu farmonni moddiy-ma'naviy havo, bitta til kabi butun koinotga u farmonning har bir soÀzini bir onda milliardlarga aylantirib eshitshga mti. OÀsha yoyilgan farmon Azal va Abad Sultonining kalomidir. Amrlari va xitoblari ekaniga qat'iy dalil - ustida porlagan shohona muhri va sarmadiy tamgÀasiaidlara, koÀr, bor, ayt!"

r. DoÀst boÀlsa, Risola-i Nurning yuz minglar nusxasi mening oÀrnimga toÀliq gapiryapti. Menga qat'iyyan ehtiyoj qoldirmaydi. KoÀrishishni istagan darq vi boÀlsa, oÀttiz yil ichida juda koÀp mahkamalar va ekspertlar tekshirishsada, na Nur Risolalarida va na Nur Talabalarida hech qanday ayb topa olishmadi. Yigirma toÀrt mahkama "Risola-i Nurda ayb topa olmayapmiz", deb xulosa berganishigat mahkama esa umum Nur Risolalariga qat'iyyan oqlab rad etilmaydigan darajasidagi hukmi butun kitoblarni, maktublarni egalariga qaytarib berishi, menin oÀrnimga dushmanlarga toÀliq javob beradi. Menga ir kunj qoldirmaydi. Agar shaxsiy koÀrishish xohlansa, butun Nur Talabalari bir jihatda bu bechora Saidning advokatlari boÀlgani kabi, Istanbul va Anqarada advokati boÀlgani uchun, xohlaganlar ular bilan koÀrishishi mumkin."

fatidaiq xastaligi va juda keksaligi uchun zaruriy ishlarini qilgan xizmatkorlari.

Ha eng qiyin, eng umumiy va butun mavjudotdan soÀralgan ushbu oÀta ajib uch-toÀrt savolga eng toÀgÀri va mukammal javob beruvchi faqat va faqat Qur'oni MoÀ'jizu-l Bayondir. U buni boshda ذَلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبdagichِ farmoni bilan e'lon qilgan.

Modomiki boshdan shu yergacha bir haqiqatni tushungan ekansan, albatta bu haqiqatdan anglashiladiki, Qur'onning asuchga nsurlari aytilgan toÀrt haqiqatdir. Ya'ni tavhid, nubuvvat, hashr va adolat. Ushu toÀrt haqiqat butun Qur'onda toÀrt rukn hisoblanadi. Shunday ekan, bu toÀrt maqsad koÀp suralarningqishdairida mavjud. Har bir sura kichik Qur'on boÀladi. Balki koÀp jumlalarning ichida ham bu toÀrt maqsadga talmeh bilan ishora qilingan.

Balki ba'zan bitta soga zaroÀrt asosga ramzlar bor. Chunki Qur'onning juzlari, kalima va oyatlari, tamomiga nisbatan bir-bir oyna oÀrniga oÀtadi, bir-biridan ask oladi. GoÀyo Qur'on silsila holida oyat, jumla va kalimalariga bu maqsadlarning nurini sochadi. Oynada quyosdek yo ba'zan bir soÀz, bir jumla kichik bir Qur'onni koÀrsatadi. Demak ushbu Qur'onga maxsus nozik ma'no, ya'ni qism, butun kabi ayni maqsadni koÀrsatishi uchun, mantiq ilmida Qur'on bir butun a'zo boÀlsada, koÀp a'zolari boÀlatlarnr butun deb ta'rif etiladi.

Demak Qur'onda ming Qur'onlar boÀlib, butun shaxs boÀlgan. Shunday boÀlishi ham kerak. Chunki hadsiz va oÀta muxtalif toifalarga dars boÀlgani uchun, ayni darsda hadsiz toifalar sanogÀicha darshiyadaÀlishi kerak boÀladi.

Savol: Agar "Bu toÀrt asl maqsadni bizga Bismillah va Alhamdulillah jumlasida koÀrsating", deyilsa.

Javob: Aytamizki: Modomiki Bismillah Allohning qullariga dars sifatida nozil boÀlgan ekan, Biklaymihning ichida albatta gapirish ma'nosida boÀlgan قُلْ kalimasi mavjud. Bu sarf ilmida "muqaddar" deyiladi. Demak Bismillahdagi قُلْ taqdiri, butun Qur'ondagi قrlaga لْ (ayt, ayt) lafzlarining asosi ve onasi - ushbu Bismillahdagi قُلْ boÀladi. Bunga binoan قُلْ kalimasida risolatga ishorat mavjud. Bismillahda ham uluhiyatga ramz bor va بِسْمِ dagi با ning kelishi, قُلْ ning Basmalaning oxirida muqaddarlianimizr va faqat ma'nosini ifodalagani uchun tavhidga ishorat qiladi. Ya'ni faqat Uning ismi bilan boshla va madad ol.

Rahmon ismida adolatning nizomiga va rahmatning ya'ni ariga ishorat bor. Chunki muxtalif, aralash mavjudor intizomi bilan goÀzallashgan. Rahmatning jilvalariga sazovor boÀladi.

Rahimda hashrga ishorat bor. Chunki ma'nosida ham afv etish, ham rahmat va shafqat qilish va bu fozirgiunyoda toÀrt ma'noning haqiqati bilan umumiy suratda koÀrmagani uchun, u ma'nolar albatta bir boshqa diyorda toÀliq yuzaga chiqadi. Ham rahmat va shafqatning haqiqati, tirilmaydigan boÀlib oÀlish toÀgÀri emas. Demak Rahimdagi shafyoÀlidarmogÀini Jannatga uzatgan, koÀrsatyapti.

Endi اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ * الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ga qarang. "Alhamdulillah"da uluhiyatning ochiq-oydinsmillaati bor. Chunki butun hamdlar Allohga maxsusdir. Uluhiyati uluhiyatni koÀrsatganidek, tavhidni ham koÀrsatadi. Ha, "lillah"dagi "lom" sarf ilmida bir ma'nosi - ihtisos va istihqoqdir. "Alhamdu"dagi "alif lom"ning bir ma'nos'iy sugÀroqdir. Demak, butun hamdlar Allohga maxsusdir. Demak, tavhidni qat'iy ifodalayapti. "Robbu-l Olamin" lafzida ham adolatga, ham nubuvvatga ishorat mavjud. Chunki oi siyokiz ming olamning zarradan va zarralardan, pashshalardan to yerdan ming marta katta sayyoralar va yulduzlargacha oÀta mukammal muvozanat, intizom, mukammal tarbiya, oÀta mukammal adolat-i kubroni koÀrsatadi.

Nubuvvatga ishoratiga kan koÀ Modomiki bashariyatning tabiiy hislari boshqa hayvonlardek chegaralanmagan. Shuning uchun tajovuzlar chiqqan. Inson moddiy boÀlgani kabi, ma'niq yur jihatida ham butun koinotga aloqador. Shuning uchun koinot yaratilishidagi insoniy oliy hikmat, "Robbul Olamiyn"dagi "Olamiyn" ichidagi yuksak maqom U kimpishi va xalifa-i zamin boÀlib farishtalardan ustunligini koÀrsatishi uchun nizom va intizom ostidagi urugÀ hukmida boÀlgan iste'dodlarni rivojlantirib omonat-i kubro vazifasini bajarish uchun nubuvvat zaruriydir.

"Maliki yavmi-dtaymanjumlasi, hashrni koÀrsatyapti. Chunki "Yavmiddin" ya'ni, din kuni, jazo kuni va ma'naviyat kuni demakdir. Dunyo moddiyat va moddiy harakatning va amallarining kuni boÀlgani kabi, albatta oÀsha harakatning natijalarini va xizmatlarinng mukoa'sumnini va ma'naviyatning samaralarini, balki foniy va zoye narsalarning boqiy va doimiy natijalarini va misol olami sinemasi va fotografi bilan olingan barcha foniy va zoye ketgan narsalan ma' amal sahifalarini koÀrsatadi va nashr qiladigan kun keladi deb ifoda qilyapti.

Bismillah, Alhamdulillah jumlalari kabi Qur'onning aksar joylarida bu toÀrt asosiy unsur mavjud. Masalan: اِنَّا اَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثi boÀlng ichida sadaf kabi toÀrt javohir bor. E'tibor bersang, koÀrasan. "Biz senga Kavsarni berdik." Ya'ni Zot-i Zuljaloling seni nubuvvat bilan va moddiy-ma'naalardaolat bilan ta'minlagani kabi, Jannatda Kavsarni ehson qilyapti.

Ey soÀrovchi! Juda uzun haqiqatni qisqa qilib ushbu uch misolni dastgoh uskuna qoÀllari qil, ustidagi munosabat va ishoratnyuz miishni boshla. Biz ham hozir Bismillah bilan boshlaymiz. Izohi, tafsiloti Risola-i Nur, "Birinchi SoÀz", "Basmala YogÀdusi" va boshqa Risola-i Nurdagi Bismillahning haqiqatlariga doir hujjatlarga havola qilib,.

2 nazm e'tibori bilan kichik bir imo qilamiz. Quyidagicha:

Bismillah quyosh kabidir. Boshqalarni nurlantirganidek, oÀzini ham koÀrsatadi. Har nhiroyla har daqiqa ruhlar unga havo va suvdek muhtoj boÀlgani uchun, hammaning ruhi uning haqiqatini his qiladi. Qalb va xayol bilmasada, ahamiyati yoÀq. ShuningoÀrsat bayon va ta'rifdan behojat.

Harflar va juzlaridan avvalo بَا ning sarf fanidagi bir ma'nosi isti'onadir. Urfdagi bir ma'nosi tabarruk boÀlgani uchun ushbu بَا ning marji'i m Shu qliqi oÀz ma'nosidan chiqqan اَسْتَعِينُ va اَتَيَمَّنُ fe'llariga bogÀlanadi. Yoki Bismillahdagi pardasida قُلْ (ayt)dan chiqqan اِقْرَاْ (oÀqi) fe'liga ta'alluqli. Ya'ni: "Yo Robbi, men sening ismingninglashdami va uning barakati bilan oÀqiyman. Hamma narsa sening qudrating, ijoding va tavfiqing bilan boÀlganidek, faqat va faqat sening isming bilan boshlayman."

Demak Bisdin dudan keyin اِقْرَاْ oÀqish lafzi, oxirida muqaddar boÀlgani uchun ham ixlos, ham tavhidni ifodalaydi. Lekin اِسْم kalimasi: Bilinglarki, Zoti Vojibu-l Vujudning ming bir asmosidan bir qismiga "Asmo-i Zotiya" deyiladArhamur har jihatda Zoti Aqdasni koÀrsatadi. Uning oti va uning unvonidir. "Alloh, Ahad, Samad, Vojibu-l Vijid" kabi koÀp asmo bor. Bir qismini "Asmo-i Fe'liq zareb ta'bir etiladi. Ularning koÀp navlari bor. Maslan: "GÀaffor, Razzoq, Muhyi, Mumit, Mun'im, Muhsin."

اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اesa Nu وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Ham oÀtgan, ham keladigan, ham moddiy, ham ma'naviy bayramlaringizni va muborak kechalaringizni butun ruhu-jonim bilan tabriklayman. Qilgan ibodat va olim jning maqbuliyatini rahmati Ilohiyadan butun ruhu-jonimiz bilan niyoz qilib, istab, muborak duolarga omin deymiz.

Ikkinchidan: KoÀp marta ma'naviy, koÀp jihatlardan ahamiyatli ikki savollariga mahram javob berishga majbur boÀldim.

Biri, ochiavol: Nima uchun eski vaqtda hurriyat boshida siyosatga harorat bilan mashgÀul edingiz? Endi esa qirq yilga yaqin batamom tark etdingil oÀtiJavob: Bashariy siyosatning eng tamal qonuni asosiysi: "Millat salomatligi uchun yakka kishilar fido qilinadi. Jamoat salomati uchun shaxslar qurbon qilinadi. Vatan uchun hamma narsa fido qilinadi." deb, insoniy vositixidagi butun dahsxhatli jinoyatlar bu qonunning suiiste'molidan kelib chiqqanini qat'iy angladim. Bu bashariyatning asosiy qonunining aniq chegarasi boÀlmagani uchun koÀp suiiste'mollarga yoÀl ochgan. Ikki jahon urushi bu ayyor qonunning suiildlarolidan chiqib, ming yillik bashar taraqqiyotini zeru-zabar qildi. OÀnta jinoyatchi sababli toÀqson ma'sumni oÀldirishga fatvo berdi. Umumiy manfaat pardasi ostida da "Yoy gÀarazlar, ming jinoyatchi sababli bir qishloqni xarob etdi. Risola-i Nur bu haqiqatni ba'zi majmua va mudofaalarda isbotlagani uchun, ularga havola qilaman.

Mana bashariyat siyosatlarining bu ayyor as, nimauniga qarshi Arshi A'zamdan kelgan Qur'oni MoÀ'jizu-l Bayonda kelgan qonuni asosiyni topdim. Bu qonunni shu oyat ifoda qilyapti:

مَنْ قَتَلَ bir Hoا بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى اْلاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا

Ya'ni, bu ikki oyat, quyidagi asosni dars beryapti: "Bir odamning jinoyati uchun boshqaاسير فlar javobgar hisoblanmaydi. Bir ma'sum kishi rozi boÀlmasa, butun jamoaga fido qilinmaydi. OÀz roziligi bilan oÀzini fido qilsa, fidokorligi shahidlik hisoblanadi. Bu esa boshqa masala." deb, haqiqiy insoniy adohbatdata'sis etyapti. Buning tafsilotini ham risola-i Nurga havola qilmaan.

Ikkinchi savol: Siz eski vaqtlar sharqdagi badaviy ashiratlar ichida sayohat qilgan vaqtingiz, ularni madan xonava taraqqiyotga koÀp tashviq qilar edingiz. Nima uchun qirq yilga yaqinki, hozirgi madaniyatni "mim"siz deb, ijtimoiy hayotdan chekindingiz, yakka yashashni boshladingiz?

Javob: Hozirgi gÀarb madaniyati samoviy asos qonunlarga qarshi h"men"l qilgani uchun, yomonliklari yaxshiliklaridan, xato, zararlari foydalaridan ortdi. Madaniyatdagi haqiqiy maqsad boÀlgan umumiy osoyishtalik va baxtli dunyoviy hayot buzildi. Tejamkorlik, qanoat oÀrniga isrof va kayf-su va ya'y va xizmat oÀrniga tanballik va istirohat istagi gÀalaba qilgani uchun, bechora insonni ham oÀta faqir, ham oÀta tanbal qildi. Samoviy Qur'onning asos qonib birيْسَ لْلاِنْسَانِ اِلاَّ مَا سَعَى * كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لاَ تُسْرِفُوا

farmoni asosiy bilan: "Insonning baxtli hayoti - tejamkorlik va sa'yu-gÀayratda ekanini va u bilan insonning avom va xos tabaqasi bir-biri bilan kelishaoÀn beisola-i Nur bu asosni izohlagani uchun, bir-ikki qisqa ma'nosini aytaman:

Birinchisi: GÀarb madaniyati kelishidan avval inson uch-toÀrt narsaga muhtoj edi.a shidoÀrt ehtiyojini ta'minlamaydiganlar oÀndan faqat bir-ikki kishi boÀlar edi. Hozirgi gÀarb zolim madaniyati suiiste'mollar, isroflar va hislarni joÀshtirgani uchun zaruriy boÀa, bu ehtiyojlarni zaruriy darajasiga chiqardi. XoÀjakoÀrsin va yomon odatlarga qaramlik hozirgi madaniy insonning toÀrtta asosiy hojati oÀrniga bu davrda yigirma narsaga muhtoj boÀlyapti. Yigirma ehtiyojni halol shaud-i Za'minlashga esa yigirmadan faqat ikki kishi muvaffaq boÀlyapti. OÀn sakkiz kishi muhtoj boÀlib qolyapti. Demak hozirgi madaniyat insonni juda faqir qilyapti. Ehtiyoj uchun insonni zulmga va harom topishga yoÀnaltirgan. Bechora avom va sitetdbaqasini doim bir-biriga qarshi chiqishga tashviq qilgan. Qur'onning asos "zakotning shart ekani va sudxoÀrlikning haromligi" qonuni vositasida avomning xo SoÀn itoatini va xoslarning avomga shafqatini ta'minlaydi. Bu muqaddas qonunni tashlab burjualarni zulmga, faqirlarni isyon chiqarishga majbir qilgan. Xalq osoyisht koÀrsi zeru zabar etdi!

Ikkinchi ma'no: Hozirgi madaniyat yutuqlari, insonga Rabboniy ne'mat boÀlgani uchun, haqiqiy shukr istaydi. Ular inson manfaati uchun qoÀllanishi kerak. Lekin, ahamiladig bir qism insonlarni tanballikka va kayfu-safoga mubtalo qilib, sa'y-gÀayratni tashlab rohat ichida hislarining istagini bajarish maylini uygÀotgani uchun, harakat qilish xogashibi yoÀqotgani kuzatilyapti.

Qanoatsizlik va tejamaslik yoÀli bilan kayf-safoga, isrofga, zulmga, haromga yoÀnaltiryapti. Masalan: Risola-i Nurdagi "Nur Kalitlishdiytilganidek: "Buyuk ne'mat boÀlgan radio, inson manfaatiga sarflansa, ma'naviy shukr qilingan boÀladi. Lekin beshdan toÀrt qismi hoyu-havasga, keraksiz moloya'ni narsalarga sovurilgani uchun, tanballikka, radioishlogashga yoÀnaltirib, ishlash istagini ketkazyapti. Haqiqiy vazifasini bajarmayapti. Hatto juda manfaatli qismi boÀlgan gÀaroyib vositalar, sa'y, amal va inson manfaatinin oÀqimqiy ehtiyojlariga ishlatilishi kerak. Lekin oÀndan bir-ikki zaruriy ehtiyojlarga sarf qilish oÀrniga oÀndan sakkiz qismi kayf-safo, havas, keraksiz sayohat, tanballikka majbur qilayotganini oÀzim koÀrdim. Ushbu Men kichik masalaga minglab misollar bor.

Xulosa: Hozirgi gÀarb madaniyati, samoviy dinlarga toÀliq quloq solmagani uchun, insonni faqirlashtirib, ehtiyojlarini koÀpaytirgan. Tejamkorlik va qanoat asosinida kam, isrof, hirs va tama'larni orttirishga, zulm va haromga yoÀl ochgan. Insonni kayf-safo vositalariga tashviq qilib, bechora muhtoj basharni toÀliq tanbal qildi. Harakat va amal q Faqatistagini ketkazdi. Hoy-havas, kayf-safoga yoÀnaltirib umrini foydasiz zoye qilyapti.

Yana muhtoj va tanballashgan insonni xasta qilgan. Suiiste'mol va isroflar bilan yuz turdagi xastalikning yuqisri mentarqalishiga sabab boÀldi.

Uch qattiq ehtiyoj, kayf-safo istagi va har doim oÀlimni esga solgan koÀp xastaliklar, madaniyatning ichida dinsizlik jarayonlari yoyilgani uchun, uygÀongan insonning koÀzelsak:da oÀlimni abadiy qatl suratida koÀrsatib, har doim tahdid qilyapti. Bir nav jahannam azobi beryapti.

Demak, ushbu dahshatli bashariy musibatga qarshi Qur'oni Hakimning toÀrt yuz million talabasiat foyygÀonishi va ichida samoviy, muqaddas asos qonuni bilan bir ming uch yuz yil avval koÀrsatganidek, yana bu toÀrt yuz million kishining oÀz asosiy muqaddas qonunlari bilan uch dahshatli yarasini davolashi kerli oÀlar yaqinda qiyomat qoÀpmasa, insonning ham baxtli dunyoviy hayotini, ham uxroviy saodatli hayotini qozontirishini va oÀlimni abadiy qatldan chiqarib, nur olamiga joÀnatilish hujjatini koÀrsiqishini va undan kelib chiqqan madaniyatning yaxshiliklarini yomonliklari ustidan gÀalaba qozonishini va hozirgacha boÀlganidek, dinning bir qismini, madaniyatning bir qismini qozonish uchun nafaqat pora sifatida beriy shidlki madaniyatni unga, u samoviy qonunlarga bir xizmatkor, yordamchi qilishini Qur'oni MoÀ'jizu-l Bayonning ishorat va ramzlaridan anglashilgani kabi, hozirgi uygÀongan bashar rahmat-i Ilohiyadan kutyapti, qidiryapti!

اَلْبَاقِng bir الْبَاقِى

اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُdatiylَدًا دَائِمًا

Aziz, siddiq, fidokor qardoshlarim!

KoÀp joylardan telegraf va maktublar bilan bayram tabriklari oldim. Juda xasta boÀlganim uchun, voriz. Kel boÀlgan Madrasatu-z Zahro ruknlari mening oÀrnimga ham oÀzlarini, ham xos qardoshlarimizning bayramlarini tabrikl٥ئan.

Olam-i Islomning buyur eshiamining arafasi boÀlgan va hozircha Osiyo va Afrikada tarqalishni boshlagan va toÀrt yuz million Musulmonlarni bir-biriga qardosh, moddiy-ma'naviy yordamchi qilgan Ittihod-i Islomning yangi tashkil topgan Islom davlatlarida ta'sisaganinhni boshlashini va Qur'oni Hakimning muqqaddas qonunlarining yangi Islomiy davlatlarda asosiy qonun boÀlgani uchun katta Islomiy bayramni tabriklaymiz.

Dinlar icshiga utun hukmlar va haqiqatlarni aqlga va hujjatlarga asoslangan Qur'oni Hakimning, yuzaga chiqqan kufr-i mutlaqni yakka oÀzi yoÀqotishiga koÀp belgilar koÀrindi. Inson kelajagining ham ushbu bayra Ilohiabriklash bilan birga, Madrasatu-z Zahroning va butun Nur Talabalarining ham ichkarida, ham tashqarida Nurlarning ham arabcha, ham turkcha nashlif qishga harakatlari, dindor Dekmokratlarning muhim qismi Nurlarning erkinligiga tarafdor chiqishlarini butun ruhu-jonimiz bilan tabriklaymiz...yiq va yil hojilarning ozligiga koÀp sabab bor ekan, bir yuz sakson mingdan koÀproq hojilarning muqaddas farzni va dini Islomning muqaddas va samoviy kongresi hisoblangan hajj-i akbarni buyuk bir bayram arafasi sifatida buqilinmhu-jonimiz bilan tabriklaymiz.

Besh yildan beri toza havo olishga AmirtogÀ atrofi keraktunda aylangan vaqtim, gÀarib tarzda, bir yoshdan yetti yoshgacha kichik bolalar ota-onalariga koÀrsatgan aloqadan koÀra koÀproq istiyoq bilan foytunimga yugurib kelib qoÀlimni oÀpishga yopishishdi. Hatto bir-ikki marta foytun ostiga slargab gÀaroyib tarzda zarar koÀrmay qutulishdi.

Hatto meni koÀrmagan, bilmagan bir, ikki, uch yoshida bolalar yalang oyoq bilan, tikanlar ichida yugura-yugura foytunga yetishdi. Katta odamlar kabi iltimos bilan qoÀlingizni oÀpaylik ning yilar. Bu holga ham men, ham qardoshlarim va koÀrganlar hayratlandik. Bu hol bir mahallaga maxsus emas, har tomonda, hatto qishloqlarda ayni hol davom etdi.

Meni aldamagliginiiqat boÀlgan xotira bilan men va doÀstlarimning qanoatimiz keldiki, ma'sum toifaning pokligi jjihatidan, tabiiy yoÀnaltirish deyilgan avvaldan sezish hisib hayan Risola-i Nurning bu yurtda ma'sum bolalarga va oÀzlariga juda manfaati boÀlishini aql va fikrlari anglab yetmasada, ma'sum his bilan Risola-i Nurning ma'nosi dingizri bilan tarjimoniga, onasiga yolvorishidan ham koÀproq ishtiyoq bilan yugurishgan edi.

Biz ham avvaldan sezish hissi bilan kelajakda bu kichik ma'sum maxluqlardan buyuk Nurchilar chiqishini his qilyapmiatlarnajakda Nurning xos shogirdlari boÀlish holatini koÀrsatishyapti.

Men bunday kichik ma'sumlarni farzandim boÀlmagani uchun ma'naviy avlodim sifatida barchasini duolarimga kiritdim. Har tong duolarimda ularni Nur talabalaini oqan birga yod etaman.

Qirq yoshdagi loqayd odam oÀrniga ulardan bir yoshli ma'sumni tanlashimga sabab, gunohsiz va samimiy aloqa koÀrsatishgani uchun, albatta ularni yoÀnaltirgan bir haqiqat bor. Men oÀsha jihatdan kattalarga salomjildidnimdek, ularning salomlariga ham jiddiy javob beraman.

Ham ma'sumliklari, ham kelajakda Nurchi boÀlishlariga binoan, menga qilgan duolarini maqbutlargaadi deb ularga aytdim: "Modomiki siz mening ma'naviy avlodim boÀlgan ekansiz, men ham sizga duo qilaman. Siz ham gunohingiz yoÀqligi uchun, menga qilgan duoingiz insha bergamaqbuldir. Menga duo qiling. Chunki juda xastaman." dedim.

Men va yonimdagi doÀstlarimning kuchli ehtimol bilan xulosa qildik, masonlar va ateistlarning rejasi asosida yoshlarni bolshevfizm tarzida hish halash uchun vaqtida ba'zi maktablar ochilgan edi. Keyin oÀzgargan maktablar vositasida yoshlarni buzishga urinishganiga javoban Islomiyatning qahramon bayroqdori boÀlgan turk millatining kichik ma'sum bolalari, nuroniy gÀolliish va avvaldan sezish hissi bilan Nurlardan dars olishlari, yoshlarning boshiga kelgan baloga javob boÀladi. Inshaalloh bolalarning ha yaralari, ham yoshlar mason va ateistlarning yomonliklaridan qutulishiga bir ishorat boÀlgani uchun, bu holatni koÀrsatishyapti.

بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلafo, sسَبِّحُ بِحَمْدِهِ

Aziz, siddiq qardoshlarim va ma'naviy Madrasatu-z Zahroning Nur shogirdlari.

Men Ispartaga kelgalgan, im bu yerda Imom-Xatib va Voizlar Maktabining ochirish xabarini oldim. U maktabga yoziladigan talabalarning aksariyati Nurchi boÀlishlar Amma sabati bilan, maktab atrofida gÀayrirasmiy suratda bir Nur Madrasasi ochilib, u maktabni bir jihatdan Madrasa-i Nuriya qilish fikri bilaZahro imga bir xotira keldi.

Bir-ikki kun oÀtib goÀyo bir dars beraman deb atrofda gap tarqalgani uchun, darsimni tinglash uchun atrofdan erkak-ayol guruhlari kelishdi. Agar yarim rasmiy va umumiy Madrasa-i Nuriya ochilsai ehtidarajada koÀpchilik boÀladi. Unga hujumlar boshlanadi. Shunga binoan, ochish mumkin emasligi anglashildi. Afyonda mahkamaga borgan paytimizdagig uchuuda koÀp keraksiz yigÀilishlar boÀlish ehtimoli boÀlgani uchun, u niyat tark etildi. Quyidagi ikkinchi haqiqat:

"Har bir kishi agar uyida toÀrt-besh bola chaqasi boÀlsa, oÀz uyini kichik Madrasa-i Nuriyaga aylantirsin. Agringizlmasa, yolgÀiz boÀlsa, aloqador qoÀshnilardan uch-toÀrt kishi bilan birlashsin. Bu hay'at boÀlgan uyni kichik Madrasa-i Nuriya deb bilishsin. Hech boÀlmasa, ishlari n boÀlifalari yoÀq vaqtda bech-oÀn daqiqa boÀlsa ham, Risola-i Nurni oÀqish, tinglash yoki yozish bilan mashgÀul boÀlishsa, haqiqiy talaba-i ulumning savoblariga va sha------iga sazovor boÀlishadi. "Ixlos Risolasi"da yozilgan besh turdagi ibodatga ham erishishadi. Haqiqiy ilm talabalari kabi ularning tirikchiligini ta'minlash xususidagi oddiy muomalalari ham bga oÀt ibodat oÀrniga oÀtadi", deb qalbga eslatildi. Men esam qardoshlarimga bayon qilyapman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalan: Butun ruhu jonim bilan Qur'on va iymon xizmatingizlib tariklayman. Bu maktubda bir nozik masalani mashvarat qilib fikringizni bilish uchun joÀnatdik. Munosib boÀladimi? YoÀqsa toÀgrilaysiz.

Ikkinchidan: Ry olgai Nurda isbotlaganmizki, insonlarning qilgan zulmlarining ichida qadar-i Ilohiy adolat qiladi. Ya'ni insonlar ba'zi sabablar bilan haqsiz zulm qilishadi, birovni qamaydi. Lekin qadar-i Ilohiy oÀsha qjjatla haqiqiy aybiga binoan boshqa sababga binoan hukm oÀqib, adolat qiladi. Hozir bu haqiqatni koÀrsatgan, boshimga kelgan ajib bir misol shukii:

rma sakkiz yildan beri koÀp viloyat va mahkamalarda meni ayblash, jazolash va qamalishim kabi zolimona qiynoq va jazolarga koÀrsatgan sabablar, hech qanday belgisini topa olishmagan mavhum bir aybim shu. Aytishadiki:

"Said dinnkattarsatga vosita qilishni xohlayapti va qilyapti." Holbuki ularning da'vosiga oÀttiz yillik musibatli yangi hayotimda va oÀttiz buyuk majmualarimda bu aybni isbotlaydigan dalil topa olishmadi. Holbuki bunday masalalni, Yair mahkama topa olmagan va aybdor demagan ekan, boshqa mahkamalar bu masalani qayta-qayta asos olishlari, qonunga va aqlga tamoman zid va odatga muxolif holatdir.

Balki siyosatni Hayimzlikka vosita qilganlar qismi oÀzlarini bu parda bilan yopib, bizga ushbu tuhmatni qilishyapti. Shu bilan birga, dinga xizmat e'tibori bilan, men aralashgan siyosatni رَحْمoni va butun ijtimoiy jarayonlarni dinga xizmatkor, vosita va tobe qilish dasturi bilan harakat qilganimga eski oltmish yillik ilmiy hayotim qat'iy hujjat va aniq dalil boÀladi.

MahkamAzoni ham da'vo, ham isbot qilganmanki, nafaqat dinni siyosatga vosita qilish, balki bitta iymoniy haqiqatni dunyo saltanatiga almashmaganimni qat'iy dalmatni bilan isbotlaganman. Shunga qaramay yigirma tomondan haqiqatga qarshi va devonacha katta mansabingizni egallagan bir qancha adliya xodimlari va siyosatchilar bu ajib xurofot kabrini blani haqiqat deb, yigirma sakkiz yil menga zulm qilishganining haqiqiy sababini endi angladim. Sababi quyidagicha:

Ushbu "men"lik davridagi iymon xizmatida eng katta tahlikam va eng buyuk ma'naviy aybim va jinoyatim - b", "Xuda Qur'oniy xizmatimni shaxsimga oid moddiy-ma'naviy yuksalishga va kamolotga vosita qilish ekan. Janobi Haqqa hadsiz shukr qilamanki, bu uzun zamonda ixtiyorim xorijirmadimoniy xizmatimni, nafaqat moddiy-ma'naviy taraqqiyot va kamolotimga, azobdan va Jahannamdan qutulishimga, hatto abadiy saodatimga vasila qilishimga, balki hecnuqtanay maqsadga qat'iyyan vosita qilmasligim uchun oÀta kuchli, ma'naviy toÀsiq koÀrar edim. Hayrat ichida hayratlanar edim.

Ajabo, hamma xushlangan ma'naviy maqom va e'tiqy saodatlarni solih amal bilan qozonish va ularga yuzlanish, ham shariatga uygÀun, ham hech qanday zararli tomoni boÀlmasada, nima uchun ruham man etilyapman. Rizo-i Ilohiydan boshqa tabiiy ilmiy vazifa yoÀllashi bilan faqat va faqat iymonadi.

matning oÀzi ayni mukofot sifatida koÀrsatilgan ekan.

Chunki hozirgi dahshatli davrda hech narsaga vosita va tobe boÀlmagan, har qanday maqsaddan ustun boÀlgan iymon haqiqatlarini fitriy qullik bilan muhtojlarga ta'sdchalauratda bildirishning yagona chorasi va iymonni qutqaradigan va qat'iy qanoat hosil qiladigan tarzda, ya'ni hech narsaga vosita boÀlmagan Qur'oniy dars kerakki, mutlaq kufrni va qaysar, mutakabbir zalolatni yoÀqots Yigihammada qat'iy qanoat hosil qildirsin.

Bu davrda bunday darsga bu sharoitda hech qanday shaxsiy, uxroviy, dunyoviy va moddiy-ma'naviy narsaga vosita qilinmaganini bilib qa qilisanoat hosil qiladi. YoÀqsa qoÀmitachilikdan va jamiyatchilikdan tugÀilgan dahshatli dinsizlikning ma'naviy shaxsiyatiga qarshi chiqqan bir shaxsning eng buyuk ma'naviy martabasi blari bham, vasvasalarni toÀliq yoÀqota olmaydi. Chunki iymonga kirishni istagan qaysar kimsaning nafsi va "men"ligi: "Bu muqaddas shaxs dahosi va gÀaroyib maqomi bil Nurchni aldadi" degan shubhasi qoladi.

Janobi Haqqa shukrki, yigirma sakkiz yil dinni siyosatga vosita qilish tuhmati ostida qadari Ilohiy mening ruhimni ixtiyorim xorijida dinni hech qanday OÀny narsa uchun vosita qilmaslikka insonlarning zolim qoÀli bilan ayni adolat qilib ta'zir beryapti. Ya'ni qara, diqqat qil, deb eslatyapti. Iymonga muhtoj boÀfsiri r faqatgina haqiqat gapirayotganini tushunishi uchun iymon haqiqatlarini oÀz shaxsingga vosita qilma, deyapti. Nafsning vahimalari, shaytonning hiylalari qolmasin, ovozi oÀchsin.

َازِرَatdan Risola-i Nur bahs qilgan haqiqatlarning ayni ma'nosida millionlar kitoblar balogÀat bilan nashr qilishsada va munglar haqiqiy olimlar dars berib bu yurtda dahshagan zotlaq kufrni toÀliq toÀxtata olishmadi. Nurlar mazkur sirga binoan, bir jihatda gÀalaba qilganini dushmanlar ham tasdiqlashadi.

Ha, mutlaq kufrga qarshi ushbu لنَّفْsharoit ichida Nurlar bu ishni bajardi, maydonda turibdi. Demak Nurlarning quvvati bu azim sirdan kelib chiqyapti. Men ham butun ruhu jonim bilan yigirma sakkiz yil iskanjali musibatlarimga ralomlaÀldim. Haqqimni halol etdim. Odil qadarga aytdim: Sening bu shafqatli ta'zirlaringga loyiq edim... YoÀqsa shariat doirasida, zararsiz, hammaning Alloh uchun ergashgan yoi Nur irganimda, ya'ni moddiy-ma'naviy hislarimni toÀliq fido qilmaganimda, iymoniy xizmatda bu ajib ma'naviy quvvatni yoÀqotar edim.

Bu quvvatning ajib namunasi shuki, bir kishi men eng kichik talabasi boÀladigan ba'zi kishilarning iymoniy haqgan,

rga doir bir kitobini oÀqibdi. Risola-i Nurning ham bir sahifasini oÀqibdi. Risola-i Nurning bir sahifasi bilan iymonini koÀproq qutqarganiga iqror boÀlgan.

Ustozimiz aytyaptilar: Mahkamalarning kechiktirilishida xayr bor. Hozirgacha Nurga va Nurchilarga berilgan zahmatlar rahmatlarga aylanishi koÀrsatadikiinglabu kechiktirishda ham xayrlar borki, biri shu boÀlish ehtimoli bor:

Xorijdagi Islom olamida Nur ahamiyatli ta'sirni boshlashi, rivojlanishi, tarqalishi va bu yerning siyosiylari Ovrupoga pora sifatida bir, ushba Ovrupolashishga moyilligi, mahkamalar xorijda deb oÀylagan Nurning toÀliq erkinligi uchun hukm chiqarganida, tashqi Islom olamida Nurlarning haqiqiy ixlosiga shubha kelar edi.pti. Tada yo Nurchilar riyokorlikka majbur boÀlishdi yoki madaniylashish fikrida boÀlgan kishilarga aralashmayapti, zaiflik qilishyapti deb Nurning qiymatiga katta zarar boÀlaralarigShuning uchun, kechiktirish vahimalarini yoÀqotadi. Bu esa oÀttiz yildan beri Islomiyatning shioriga muxolif narsalarga bosh egishmaganini isbotlaydi.

بِاسْمِهِatningَانَهُ

Ustozimiz eslatma tarzida aytdilar, biz esak qalamga oldik.

Bu yil ikki mahkamaning mohiyatini bayon qilish kerak boÀldi. Bu yerdagtozimiama:

Ellik yil avval Sufyon va shapka haqidagi bir hadisni sharhlagan edim. SoÀng mahkamalar buni bir qoÀmondonga tajovuz deb mavzu qilisiste'mfyon mahkamasi menga qattiq jazo berishga sabab shu tajovuzga oÀsha sharhni asos qilib koÀrsatgan. Holbuki faraz qilaylik endi yozdim, qoÀmondon esa sogÀ boÀlsin. Dini va rejimida mutaassib Angliyaning hukmi ostida yuim. Koion musulmon yuz yilda Angliyaning ham rejimini, ham dinini inkor qilishgan ekan, qonunan adliyasi ularni javobgar deb bilmagan ekan... giningzir eski partiya boshliqlari farazan oÀsha qoÀmondonning uchdan biricha boÀlishsa (balki u kabi qoÀmondon edilar) mening oÀsha qoÀmondonga hadis bilan tushirgan kaltakning yigirma hayotii hozirgi gazetalar yanada shiddatli tarzda oÀsha boshli, eski qoÀmondonlarga tushirishyapti. Buni esa javobgar deb bilishmayapti, ozod yurishibdi.

Holbuki ellik yil avval bir hadisning toshini otgan edim, yigirma yil oÀtmi Cho qoÀmondon unga boshini tutdi, boshi yorildi. OÀlib ketdi, hukumat va dunyodan aloqasi uzildi. Eski partiyaning boshliqlari deputat yoki mansabdaligida hukumat bilan aloz bilboÀlsada, ularga kelgan tajovuz, Risola-i Nur tushirgan kaltakdan oÀn, balki yuz daraja koÀp ekan, erkin tarzda gazetalar tarqalmoqda.

Kitoblar haqida musodara qib boÀlng mohiyati shuki: U ta'zir haqida Risola-i Nurning bir yuz oÀttiz uch kitobidan bitta kitobning bir-ikki sahifasida yozilgan. Shu sabab bir yuz oÀttiz uch kitobni musodara qilish bir kishining xatosi bilan bir yuz oÀttiz odamni sahifsh kabi ajib hiylali zulm ekani va hozir kutubxonalarda, kitobchilarda va qoÀlda yurgan, xususan vatan va dinga qarshi boÀlgan dinsizlarning, mulhidlarning, ateistirgi dg, komunistlarning kitoblari, hatto boshidan oxirigacha Islomiyatga qarshi Doktor Duzining kitobi ba'zi qoÀllarda yurishi koÀrsatadiki: Risola-i Nurni musodara qilish, yerdan osmongacha haqsiz zulm va hiyladir.

Chunkslomiyla-i Nur aksar Islom olamining muhim markazlarida soÀnggi yiigirma sakkiz yilda bu vatanda ulamolarning qoÀlida yuribdi. Hech bir olim, faylasuf e'tiroz etmadi. Mahkamalar va siyosiylar faqat bit tasattur-oÀranishgursiy>hqasi esa oxirzamonda bir qoÀmondon boshiga shapka qoÀyadi va majburan kiydiradi, degan ikki masalani ushlab olishdi. SoÀng bu masalalar uchun toÀrt-besh mahkama mazkur masalalar dohil va oqlangan boÀlsada, bir-ikki sahifdi.

Bir kishining boshqa odamga haqsiz emas, balki haqli hujumgan Bohi sababli (boshqalar ham uni javobgar deb topmagan va besh mahkama ham jinoyat hisoblamagan boÀlsada) mavhum ayb bilan yigirma ming odamni aybdor Àladi kabi, yigirma ming Nur sahifalarini bir-ikki sahifa sababli musodara qilish va toÀrt yarim yil Afyonda qamab qoÀyish, oÀsha hujumdan yuz marta emak, oq xatodir, jinoyatdir va bu vatanga ham suiqasddir.

Aziz, siddiq لْبَاقhlarim!

Avvalo: Janobi Haqqa yuz ming shukr qilamizki, ellik besh yillik orzuim va hayotimning natijasi boÀlgan Madrasatu-z Zahroning ma'naviy haqiqatini siz Madrasatu-z Zahro ruknlari toÀliq koÀrsatyapsiz.

Ikkinchidan: Qattlashistalik va boshqa sabablarning ta'sirida men Nurchi qardoshlarim bilan gaplasha olmaganim uchun va hisoblashdan mahrum boÀlganim uchun, mening oÀa taso sizlar va Risola-i Nurning Qur'on madrasasida Yangi Said bergan dars va Eski Saidning "Xutba-i Shomiya" va uning ilovalari kabi ijtimoiy hayot madrasasida olgan darslari va nutqlari bu bechora qardoshingiz oÀrniga istiying ki qardoshlarim bilan gaplashishingizga vakil qilaman.

Uchinchidan: Bir kichik madrasa-i Nuriyani oÀz uyida ta'sis etib qahramon Tohiriy kabi xos, xolis Nur noshirini Nur doirasigani Xaln Tohiriyning marhum otasining vafotini eshitib ham uning qarindoshlarini, ham Ispartani, ham Nur doirasiga ta'ziya bildiraman. Janobi Haq Nurning harflari adadicha ruhiga rahmat aylasin, omin.

ToÀrtinchidan: Inebolu "Zuhratu-n Nur"nikki yu yuz donasi mening hisobimga yozilibdi. Men javoban: Bir yuz elligi Ispartaga va bir yuz elligi menga joÀnatilsin. Menga keldi. Sizga borgani, keyinchalofazamga beradigan "Maktubot" majmuasi evaziga va sizga qarzim boÀlsa unga hisoblaysiz.

Beshinchidan: Iroq tomonda, xususan BagÀdoddagi Ustozi A'zamning maqbara xodimiga va qardoshlarimga salomimni yetkazing. Hayot boÀl dalilutun ruhu jonim bilan u atrofga borishni istayotganimni bildiring.

Aziz qardoshlarim!

Eski Saidning chJumhurlgan eski asarlaridan biri qoÀlimga tushdi. Qiziqib, diqqat bilan oÀqidim. Qalbga shunday fikr keldi. Munosib boÀlsa, oxiriga yozilsin.

Avvalo: Hurriyaan vaquchinchi yili ashiratlar orasida qonuniy mashrutiytni toÀliq tushuntirish va qabul qildirish uchun Ertush ashirati ichida, xususan Qudan va Mamhu Bungahiratlariga bergan dars va 1329 yili Abu-z Ziyo matbaasida qirq bir yil avval chop etilgan, lekin afsuski yigirma-oÀttiz yildan beri qidirib, topa olmayotgan edim. Bu sasigÀadr kishi bir nusxasini topib menga joÀnatibdi. Men Eski Said aqlini olib Yangi Said dunyoqarashi bilan diqqat bilan mutolaa qildim.

Eski Said ajib tarzda avvaldan sezish hissi bilan oÀttiz-qirq yil jada ohozirgi yuzaga kelgan moddiy-ma'naviy hodisalarni his qilgan ekan. Badaviy Qurdlar ashiratlari pardasi orqasida bu davrning madaniy pardasini oÀzlariga maska qilgan va vatanparvarlik pardasi orqasida dinsiz va haqiqiy badaviy vagan biiy eskichi, ya'ni bu millatni Islomiyatdan avvalgi odatlariga yoÀnaltirgan xoinlarni koÀrgandek gaplashib boshiga uryapti.

Ikkinchidan: Chop etilgan asarning bir yuz beshinchidan bir yuz toÀqqizinchi sahifasigach ma'nagan qismiga diqqat qildim. OÀsha vaqtda ashiratlarga bergan darsim, savol-javoblar vaqtida ichlarida muhim bir valiy boÀlgan ekan. Mening xabarim yoÀq edi. U maqomda qattiq e'tirg ta'sdirdi. Aytdiki:

"Sen haddan oshyapsan, xayolni haqiqat deyapsan. Bizni esa tahqir qilyapsan. Hozir oxirzamon, tobora yomonlashib boradi." OÀshanda unga chop etilgan kitobda shunday javob bergan ekan:

"Barcha uchun dunyo taraqqiy etyapomiy uqat biz uchun tubanlashadimi?! Shundaymi?! Men siz bilan gaplashmayman, shu tomonga qarab, istiqboldagi insonlar bilan gaplashaman.

Ey yuzdan uch yuz yilgacha keladigan yuksak asrning orqasida yashirin, meni jim tinglayotgan va bir yashiriaytaribiy nazar bilan meni tomosha qilgan (Said, Hamza, Umar, Usmon, Yusuf, Ahmad va b.) sizga xitob qilyapman.

Tarix deyilgan moziy daralaridan sizning yuksakillar bolingizga uzangan simsiz telegraf bilan siz bilan gaplashyapman. Nima qilayin, shoshdim, qishda keldim. Siz inshaalloh jannatdek bir bahorda kelasiz. Hozir ekilgan urugÀlar zaminingizda gul ochadi. Sizdan iltimos qilaman, moziy qit'ajbur oÀtish uchun borganingizda qabrimga kelib keting. OÀsha gullardan bir nechasini mozor toshi deyilgan, suyaklarimni musofir qilgan tuproham sionining boshiga taqing. (Ya'ni "Keksalar Risolasi"ning OÀn uchinchi Rijosida bayon qilinganidek, Madarasatu-z Zahroning boshlangÀich maktabi va Van yakka toshi boÀlgan qal'asining ostidagi XoÀrxoÀr Madrasamningka yas etishi va OnadoÀluda barcha madrasalarning yopilishi bilan vafot etishlariga ishorat qilib, umumining mozor-i akbari hukmida boÀlishiga alomat sifatida, oÀsha azamatli qabrga Van qal'asi mozor toshi boÀlgtan. Ey yuz yil oÀtib kelganlar!dunyoval'aning boshida bir Madrasa-i Nuriya gulini eking. Jisman tirilmagan, lekin ruhan boqiy va keng hay'atda yashagan Madrasatu-z Zahroni jismoniy suratda bino eting, demakdir.)

Zotan Eski Saidaklda hayoti oÀsha madrasaning orzusida oÀtdi. Chop etilgan risolaning bir yuz qirq yettinchidan bir yuz ellik yettinchi sahifasigacha Madrasatu-z Zahroning ta'sisiga va foydalariga doir ahamiyatli haqiqatlarni yozgan ekan.

Bu yigirma bNur Rillik dahshatli va madrasalarni oÀldirgan istibdodning sinishi bilan Maorif vaziri Tavfiq, Vanda Sharq universiteti nomli Madrasatu-z Zahroni insho etilishiga ishdanqilishi va umid qilinmagan tarzda Jalol rais ham muhim masalalar ichida Tavfiqning fikriga qoÀshilishi, Eski Saidning qirq yil avvalgi gapi va iltimosi toÀgÀri chiqishini kilan tgan yaxshi alomatdir.

Endi qirq besh yil avvalgi javobning izohida uch haqiqat bayon qilinadi.

Birinchisi: Eski Said avvaldan sezish hissi bilan qt avvjib hodisani his qilgan. Lekin sodiq tush kabi ta'birga muhtoj ekan. Qizil parda bilan oq yoki qora narsaga qaralganda, qizil boÀlib koÀringanidek, u Islom siyosati pardasi bilan haqiqatga qaramol ydi. Haqiqatning surati bir daraja shaklini oÀzgartirgan ekan. Hozirgi buyuk valiy ham oÀsha yanglishni koÀrib oÀsha tomondan qattiq e'tiroz bildirgan edi. U haqiqat ikki qism:

1. Bu Usmon ToÀrtkasida katta bir nur chiqadi, hatto hurriyatdan avval juda koÀp marta talabalarga tasalli berish uchun "Bir nur chiqadi, koÀrgan butun yomonliklaringizga qarshi bu vatanga baxt olib keladi", der edi. Demak qirq yixasta,b Risola-i Nur oÀsha haqiatni koÀr koÀzga ham koÀrsatdi.

Nurning zohiran, son jihatidan kam ekaniga qaramay haqiqiy sifat jihatida keng va favqulotda manfaatini his etib, hamda siyosat tomonlama butun Usmonli mamalakatida boÀat ta'eb aytgan edi. Buyuk valiy uning tor doirani keng tasavvur qilganiga e'tiroz bildirgan. Ham u zot haqli, ham Eski Said bir daraja haqlidir. Chunki Risola-i Nur iymonni qutqarishi jihatida tor doirasi boqiy va abadiy hayotni iymfsiz dan qutqaradi. Bir million talabasi bir milliard oÀrnidadir. Ya'ni bir million emas, balki ming insonning abadiy hayotini ta'minlashga urinish, bir milliard insonning foniy dunyo hayotiga va madaniyatiga xizmatdan ham qiyMoÀ'ji va ma'nan keng hisoblanadi.

Eski Saidning sodiq tushga oÀxshagan avvaldan sezish hissi bilan tor doirani butun Usmonli mamlakatini qamrashini koÀrgan ekan. Balki inshaalloh u qarash, yuz yil oÀtib Nurlarning higa, urugÀlarining unishi bilan aynan u keng doira Nur doirasi boÀladi, uning yanglish ta'birini toÀgÀri koÀrsatadi.

Ikkinchi haqiqat: Qirq yil avval Eski Said ushbu chop etilgan kitoblarida "Ishoratu-l I'joz"ning boshidalan bida-i maromda va boshqa asarlarida talabalariga qayta-qayta ta'kidlar ediki: Ham moddiy, ham ma'naviy buyuk ijtimoiy zilzila boÀladi. Mening dunyoni tark etishim bilan ygÀa boashashimni, boÀydoq qolishimga hasad qilishadi, der edi. Hatto hurriyatning birinchi yili Istanbulda Jome'u-l Azharning Ulamolar Raisi Shayx Bohid Hazratlari (R.H.) Istanbulda Eski Saiddan soÀrRaziyaَا تَقُولُ فِى حَقِّ هذِهِ الْحُرِّيَّةِ الْعُثْمَانِيَّةِ وَ الْمَدَنِيَّةِ اْلاَوْرُوبَائِيَّةِ

Said javoban:

Ya'ni: Usmonli hukumatidagi hurriyat haqida fikring qanday va Ovrupo haqida nima deb oÀylaysan? OÀshanda Edi degid: Usmonli hukumati Ovrupoga homila, Ovrupodek hukumatni tugÀadi. Ovrupo esa Islomiyatga homila, u ham bir kun Islom davlati tugÀadi, deb javob bergan edi. Alloma, "Men ham tasdiqlayman", degan. Yonidagi domlalarga: Men bu bilan m qardoa qilib gÀalaba qila olmayman, degan.

Birinchi tavalludni koÀzimiz bilan koÀrdik. Chorak asrdan beri Ovrupodan ham dindan uzoq.lib, ukinchi tavallud esa inshaalloh yigirma-oÀttiz yil oÀtib chiqadi. Ovrupo ichida koÀp belgilar bilan ham sharqda, ham gÀarbda Islom davlati chiqadi.

Uchinchi haqiqat: Ham sa zotaid, ham Yangi Said Usmonli mamalakatida katta moddiy-ma'naviy hodisa - dahshatli, buzgÀunchi bashariy zilzila boÀladi deb avvaldan sezish hissi bilan takror bani ama xabar bergan edi. Holbuki u his bilan nur masalasining aksi bilan oÀta keng doirani tor koÀrgan edi. Davr uni ikkinchi jahon urushi bilan toÀliq tasdiqladi. Uning juda keng doirani Usmonli mamlakatida koÀrganini shundر سر حbir qilyapti:

Ikkinchi jahon urushi insoniyatga yetkazgan katta buzgÀunchiligi juda keng boÀlsada, dunyoviy hayot va oÀtkinchi madaniyatga qaragan Usmonli yurtidagi buzgÀunchilikka nisbatan tor.

Usmonli tuprogÀidagi ma'naviy zilzila abaqiqatdyot va boqiy saodatga zarar keltiradigan buzgÀunchilik va Islomiy ma'naviy zilzila ma'nan ikkinchi jahon urushidan ham dahshatli boÀlgani uchun, Eski Saidning xatosini toÀgrilaydi va sodiq tushini toÀliq ta'bitun kudi va avvaldan sezish hissining sodir boÀlishini koÀzga koÀrsatadi. E'tiroz bildirgan valiyni zohiran haqli, lekin haqiqatda Eski Saidn tutisvaldan sezish hissi haqliroq ekanini isbotlab, valiy zotning e'tirozini toÀliq rad qiladi.

اَلngi Saمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا

Aziz, siddiq, muborak qardoshlarim!

Avvalo: Madrasatu-z Zahro ruknlarininig xohishi bilan berilgan da qaygÀ xilosasini sizga ham aytishni munosib deb bildik. Mavzusi: Umum koinot mavjudoti hisobidan Me'roj kechasi Fahr-i Koinot va olam yaratilishining natijasi PaygÀambar Alayhissalotu Vassalam, huzur-i Ilohiyda bashariyatni va bulki umum hayotdorlar, balki umum maxluqlat nomidan salom oÀrnida اَلتَّحِيَّاتُ اَلْمُبَارَكَاتُ اَلصَّلَوَاتُ اَلطَّيِّبَاتُ لِلَّهِ deyishi va uning ichida bir butun ma'no boÀlgani uchun butun ummat har kuni koÀp marta naing mu zikr qilib, iymon ahli ichida har bir martaba sohibining hissasi borligi, bundan avval "Huva Nuqtasi"ning hoshiyasida radio vositasida havo unsurining qildi,ib qudrat moÀ'jizasini koÀrsatganiga oid qalbga eslatildiki:

Bir iymonli kishi abadiy saodatda dunyochalik boqiy mulkni natija beradigan ushbu qisqa dunyovr Kalida qilgan ibodatida bir butun ibodat, xuddiki oÀz xususiy dunyosi bilan birga ibodat qilgandek boÀladi. Shunga yarasha mukofot olishini Qur'onmizninatlaridan anglashiladi deb "Hujjatu-z Zahro"ning Ikkinhci Maqomida Ilmi Ilohiy mavzuida اَلتَّحِيَّاتُ اَلْمُبَارَكَاتُ toÀligÀi ruhimga kulliy ma'nolarni keltirib, tashahhudda اَلتَّحِيَّاتُ deganda, birdan xayolimga hususiy dun u kisng toÀrt unsuri boÀlgan tuproq, suv, havo, nur unsurlari, toÀrt kulliy tilga aylandi. Har bir til milliardlar, hatto trillionlar, katrionlar adadicha xayolan اَلتَّحِيَّاتُ اَلْمُبَارَكَاتُ اَلصَّلَوَاتُ اَلطَّيِّبَاتُ لِلَّهِ kalimalariotirla tili bilan aytayotganini koÀrdim.

Bulardan tuproq unsuri bir til boÀlib butun hayotdorlarning har biri bir tirik kalima boÀlib اَلتَّحِيَّاتُ deyishadi. Chunki har bir hovuch tuproq aklmaydit nabototga tuvaklik qiladi va manba boÀladigan vaziyatda. Demak har bir hovuch tuproqda yo butun insoniyatning yuzaga keltirgan zavodlari sonicha kichik miqyosli ma'naviy zavodlar (har bir hovuch tuproqda) boÀlishi kerak, bu esa nashriz darajada imkonsiz... yoki bir Qodir-i Mutlaqning hadsiz qudrati, nihoyasiz ilmi va irodasi bilan boÀladi. Demak tuproq unsuri butun qismlari, zarralari bii

zovor boÀlgani uchun cheksiz اَلتَّحِيَّاتُ لِلَّهِ deydi. Ya'ni: Azaldan abadgacha butun hayotdorlarning hayot hadyalari Zot-i Vojibu-l Vujudga xosdir.

SoÀng barchaning xususiy dunyosida boÀlganig xuloening ham dunyoimning ikkinchi suv unsuri ham, kulliy til boÀlib butun zarralari bilan, xususan hayot egalarining manbalariga va yashaytaribxizmat qilgani uchun, trillionlar, katrionlar adadicha muborakاَلْمُبَارَكَاتُ kalimasini koinotga hol tili bilan tarqatyapti.

Chunki suv qatralarining baj xatosvazifalari, xususan nutfalar, urugÀlarning va tuxumlarning uygÀonishida va fitriy vazifasini bajarish uchun oÀta ajib, chiroyli va gÀaroyib kichik va yligi bugÀilgan maxluqlarning katta, oÀta intizomli va mukammal vazifalarni bajarishga kirishishini butun shuur egalariga tabrik bilan barakalloh dedirgan va hadsiz barakalloh, mashaalloh dedirga ea vasila boÀlishga loyiq boÀlgan muboraklar holatlari, suv unsurining har bir zarrasi minglar Aflotunchalik ilmi va minglar Luqmoni Hakim qadar hikmati va a yoÀli boÀlishi kerak. Bu esa suvning zarralari adadicha imkonsizdir.

Shunday ekan, bir Qodir-i Zuljalolning va bir Rahmon-i Rahimning hadsiz qudrat, rahmat, hikmat va irodasi bilan mar oÀzlarning hadsiz moÀ'jizalarga sazovor boÀlgani uchun butun muboraklar sanogÀichaاَلْمُبَارَكَاتُ لِلَّهِ kalimasini kulliyati bilan aytishgani uchun, MeÀroj kechasi butun maxluqot nomidan, olamning yaratilishining natijasi brdan o PaygÀambarimiz Alayhissalotu Vassalamاَلْمُبَارَكَاتُ لِلَّهِ deganlar. Ya'ni: Butun tabriklab, mashaalloh, barakalloh deyishga asos boÀlgan holatlainniy an'atlar Zot-i Zuljalolning qudratiga xos boÀlgani uchun, butun hadsiz اَلْمُبَارَكَاتُ لِلَّهِ larni Janobi Haqqa, huzuri bilan hadya qilyapti.

SoÀng, hammaning xususiy dunyosidagi havo unsuri ham bir "huva"chalik har bir hovuch havodaiatni bir zarra, stansiyalikka sazovor boÀlishgani uchun, olish va tashish vazifalari ichida butun duolar, salovotlar, iltimosu ibodatlarni ifoda qil Hayصَّلَوَاتُ لِلَّهِ jumlasini hol tillari bilan aytishgani uchun, havo unsuri kulliy tilga aylanib hadsiz kalimalarni katrionlar, balki kentrionlar adadicha aytib Sone'lariga, XoliqkoÀris taqdim etishyapti. Ularning nomidan kulliy ma'no bilan Rasul-i Akram Alayhissalotu Vassalam Janobi Haqqa اَلصَّلَوَاتُ لِلَّهِ deb taqdim qilganlar. Ya'رَ اُخutun duolar va ehtiyojlardan kelgan iltimoslar va ne'matlardan chiqqan shukrlar, ibodatlar va namozlar Xoliq-i Kulli Shayga maxsus."

Chunki "]

uqtasi"ning hoshiyasida aytilganidek:

Yo "huva"chalik bir hovuch havoning har bir zarrasi umum tillarni bilishi,

gapirganlarning ga mah koÀrishi,

yaqin-uzoq hamma narsani eshitishi,

har bir sheva va har harfning tarzini toÀliq bilishi,

koÀp ishlarni birga, adashtirmay qilishi uchun -

bir mutlaq qudrat va tom irodaga ega boÀlishi kerak boÀladi.

Bu esa havoning zbinoanri adadicha imkonsiz boÀlgani uchun, albatta va albatta shubhasiz va qat'iy zarurat bilan zarralarning har biri Sone'i Hakimni butun sifati bilan, xuddiki kichik miqyosda odik.

g katta shahodati qadar guvohliklari bordek koÀrsatib shahodat qiladi.

Demak, havo zarralari adadicha salovotlarni ifodalagan (Me'roj-i Ahmadiyda Alayhissalotu Vassalam) اَلصَّلَوَاتُ لِلَّهِ deyilgan.

nechagاَلطَّيِّبَاتُ kalima-i toyyibani aytganda, "nor" bilan "nur" unsurini ya'ni, haroratli va haroratsiz moddiy-ma'naviy nur unsuri bir kulliy til boÀlib hadsiz va nihoyatsiz suratda hol tili va hadsiz tillar bilan اَلطَّubi, sتُ لِلَّهِ deydi. Ya'ni: "Butun goÀzal soÀzlar, chiroyli ma'nolar, gÀaroyib chiroydagi jamollar va butun koinot yuzida husni koÀringan azaliy asmo-i husnaning jilvalari va boshda anbiyolar, avliyolar, asfiyolar butun ahli iymonning iymHaqqa dan chiqqan goÀzal soÀzlar, hamdlar, shukrlar, tavhidlar, tahlillar, tasbehlar, tabriklar اِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ sirri bilan arsh-i a'zam tomon ketgan kalima-i toyyibalarni va dam oÀzng uch yuzidan oÀta chiroyli boÀlgan asmo-i Ilohiyaga oynalik qilgan birinchi yuzidagi hadsiz goÀzalliklar, toyyibalar va dunyoning oxirat ekinzori hisoblangan ikkinchi ying xui sanoqsiz hasanalar, xayrlar va ma'naviy mevalar va goÀzalliklarning barchasi azal-abad sultoni Qodir-i Zuljalolga maxsus." deb olov va nur unsurining ushbu kulliy tili bilan ushbu kulliy qullikni Ma'b dindouljalolga taqdim etish ma'nosida Faxr-i Koinot Alahissalotu Vassalam umum maxluqot hisobidan اَلطَّيِّبَاتُ لِلَّهِ deganlar. Chunki moddiy-ma'naviy nung tutri bajargan vazifalarining umumi ham birga, ham ayri ayri Zot-i Vojibu-l Vujudga ishorat va shahodat etishgan milliardlar namunalar bor.

Ha, nur va olov unsuri tuproq, havo va suv unsurlari kabi oÀta qat'iy, badihrda Quzaruriy suratda namunalar bilan koÀrsatadiki: Butun sabablar faqat bir parda hisoblanadi. Butun ijod va ta'sirlar Zot-i Qodir-i Zuljalolga tegishli. Chunki nur, aynan vujud va hayot kabi Ilohiy qudratning pardasiz shaxsan qilishga loy koÀrslgani uchun, zohiriy sabablar hech bir jihatda parda boÀlmagani uchun, vohidiyat ichida ahadiyatni koÀrsatadi. OÀta juz'iy va kichik vazifada kulliy va keng ahadiyat daliliga ishorat qiladi. Buni "Huva Nuqtasi" hosonga xri bilan oÀta qisqa isbotlagan. Milliardlar namunalaridan ikki kichik namunasi quyida:

Biri: Ma'naviy nurning (ilm suratida) inson boshidagi jilvasining bir juz'i tirnoqchalik xotiraga ega odamning boshida toÀqson kitobning soÀzlari yozilgan. Uch oyda har kuni uch soat mashgÀul boÀlsa, xotira sahifasining faqat oÀsha qismini zoÀrgÀa toÀldiradi. Shu odam sakson yillik umrida koÀrgan, eshitgan, qiziqqan va xushn biron ma'nolar, soÀzlar, suratlar, ovozlarni tirnoqdek xotirasining sahifasidan istagan vaqti murojaat qilib katta kutubxonadek, esida saqlangan hamma narsaning aynisini mavjud va muntazam yozilgan va tizilganini koÀradi.

Ushbu ladi.

dek xotiraning bahri ummon kabi kengligi, quyoshdek qamrovli nuri, ma'naviy ziyosi va zamin yuzichalik keng sahifalari boÀlmasa bu hol yuzaga kelmaydi. Bu esa yuz minglar daraja imkonsizlik ichida ilojsiz boÀlgani uchun, albattan, malbatta ushbu kichik tirnoqdek xotira, Lavh-i Mahfuz, qadar va qudrat sahifasi boÀlgan Aliym-i Mutlaqning ilmi, hikmati va qudrati bilan Lavh-i Mahfuzning bir namunasini insonning boshida yaratishiga muqaddas shahodat un, sh.

Ikkinchi juz'iy va kichik namunasi: Elektr hisoblanadi. Bir kishi elektr chirogÀining ajib vaziyatini tekshiribdi. Qarasa, yuzlab tugmalardagi, markazlardagi, temir va simli iplardagi zarralar va moddalaan keliq, shuursiz, harakatsiz boÀlsada, juda kichik tegish natijasida oÀn kilometr joyga ketgan qorongÀulik darhol ketadi, oÀrnini yarim soniyada toÀldirgan nur yuzaga keladi.

KoÀz bilan koÀringan qoronha sadning birdan yoÀqolishi va yana koÀz bilan koÀrilgan zulmat qadar nurning yuzaga kelishi, albatta xayol emas. Yo tegingan qattiq, shuursiz zarralar, hadsiz kuch va nurni ustida tashish bilan birgama besonda yuz kilometrgacha qoÀlini uzatib, qorongÀulikni supirib tozalab nurlarni toÀldiradi. Bu esa butun shaytonlar, dinsizlar va moddaparastlar toÀplansa ham, bir sofistga qabul qildira olishmaydi. {(Hoshiya) Faqat aldash uchun ba'لفوضى qur va muhim haqiqatlarga nom berib, goÀyo haqiqat anglashgandek oddiylashtirishadi. Masalan: Elektr kuchi deb, nozik va chuqur haqiqatni ahamiyatsiz qilib past koÀrsatishadi. Holbuki qudrat moÀ'jizasining hikmatlari ikkilar - a bilan zoÀrgÀa ifoda qilinsada, bitta ism berib u haqiqatni va kulliy hikmatni yashirib, oÀta kichik va oddiy bir pardasini joyiga qoÀyib, u moÀ'jizali asatlarioÀr kuchga, yaramas tasodifga va mavhum tabiatdan deb tasavvur qilib, Abu Jahldan ham johilroq darajaga tushishadi. Demak Ilohiy irodaning nomuslarining unvonlari boÀlgan Allohning koinotga oÀrnatgan qonunlarining birigaan milnning ojizligidan mohiyatini anglay olmagan qonunning mohiyatiga elektr deb nomlab, nurlatishdagi gÀaroyib qudrat moÀ'jizasini tubanlashtirib, ma'lum narsa emish kabi elektr kuchi deb nomlab, bungr tarahagan gÀayritabiiy Ilohiy qudrat moÀ'jizalarini johilona tubanlashtirishadi.} Yoki butun koinotga hukmi oÀtgan va barcha nurlar, Uning Nur ismidan fayz olgan va Nuru-n Nur va Xoliqu-n Nur vaiqatlabiru-n Nur boÀlgan Qodiri Zuljalol va Allamu-l GÀuyubning va Aliym-i Mutlaqning qudrati va hikmati bilan boÀladi. Ushbu ikki namunaga qiyosan sanoqsiz namunalar bor.

Demakاَلطَّيِّبَاتُ لِلَّهِ butun koinotdagi nurlar, goÀza din" r, toyyibalar va kalmia-i toyyibalarni, xayrlar va kamolotlarni koinot Zot-i Zuljalolga nur unsuri tili bilan taqdim qilganidek, koinot yaratilishining natijasi boÀlgan Muhammad Alayhissalotu Vassalam ham (ularning nomidan) vakilbalarib, koinotdagi butun mavjudot hisobiga Me'roj kechasida kulliy ma'no bilan اَلطَّيِّبَاتُ لِلَّهِ deganlar.

Rasul-i Akram (Alayhissalotu Vassalam bi'adadi zarroti-l anam) bu toÀrt goÀzal soÀzni sÀli biÀrnida aytgandan soÀng (Risola-i Nurda izohlanganidek) Janob-i Haq اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِىُّ deb, butun ummati ham shunday deyishiga ishorat qilib, ddas niy amru farmon va qabul oÀrnida javob bergan. PayÀgambar اَلسَّلاَمُ عَلَيْنَا وَ عَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ deb, muqaddas salomi ham oÀziga, ham oÀzlaridan avvalgَرَ nin paygÀambarlarni toÀldirib, kulliy va umumiy salom suratida koÀrsatib, butun maxluqlarning vakili boÀlishi nuqtasida ularni ham salomi ichiga olgan.

Ummati esa har namozda اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ اَيُّهَ butunَبِىُّ deyishlari, salom-i Ilohiydagi amru farmonga ergashish hisoblanadi. Yana u zotga bay'at berish va har kuni bay'atini, ya'ni amrga boÀysatga hni qabul qilib, olib kelgan farmonlarga itoatini yangilash va almashtirish hisoblanadi. Ham risolatini tabriklashdir. Ham umum Islom olami har kuni bu kalima Ikki u zot keltirgan abadiy saodat xushxabariga bir tashakkurdir.

Ha, har bir inson oÀz vujudining yoÀq boÀlishi bilan azob chekkanidek, u pastk xarob boÀlishi bilan ham azob chekadi. Vatani buzilsa qattiq xafa boÀladi. DoÀstlarining firoq va vafotidan qalbining tubi achiydi. Dunyo qadar katta xos va xususiy dunyosining zavol topishiatga vlishi va oxiri tamoman yoÀqolishini oÀylashi ma'naviy jahannam kabi ruhi va vijdonini yondiradi.

Demak, aqli joyida boÀlgan har bir kishi ruhsiz, qalbsiz, aqon oxioÀlmaslik sharti bilan bilsinki: Muhammad-i Arabiy Alayhissalotu Vassalam Me'roj kechasi koÀzi bilan koÀrgan abadiy saodatning xushxabarini va ahli iymonning jannatdagi boqiy hayotining bashoratini va inson aloqador boan edisevgan kishilarining yoÀq boÀlmaganini va ularning ketishidan soÀng yana koÀrishish aniq ekanini oÀta shuurli ma'naviy hadyasiga javoban umum Islom olami har kuni koÀp marta اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِىُّ deganidek, u kishi oli mutlaan ma'naviy hadyasi bilan ham koinot sahifalari va tabaqalari Samadoniy maktublar ekani, ham maxluqotning haqiqiy qiymati va kamoloti u zotning risolati bilan yuzaga chiqishiga javoban butun maxluqot ma'nan ahamiytning tili bilan اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِىُّ mazkur deyishadi. Ummat oÀrtasida Islomiy sha'oirdan boÀlgan اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ ni bir-birlariga ayta qabuunnatligi, bu buyuk haqiqatning shu'lasi ekanidandir.

اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَua parَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Birinchidan: Sakson yillik ma'naviy boqiy umrni qozontirgan uch oylaringizni, mubo komunqaddas kechalaringizni, laylatu-r ragÀoibingizni, laylatu-l me'rojingizni, laylatu-l baro'atingizni va laylatu-l qadringizni ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz. Har bir Nurchining mk etgay daromadlari va rahmat-i Ilohiyadan umum qardoshlariga qilgan duolari maqbuliyatini iltimos qilib, Nuriy xizmatda muvaffaqiyatingizni tabriklaymiz.

Ikkinchidan: Zaharlanish sababli mutlaqo aptilah xastaligi musibati menga bir ne'mat, marhamat hukmida boÀlib, ba'zi haqiqatlarni kashf qilishga kalit boÀlganini menga achinmasligingiz uchun xabar beryapman. Lekin yana duoingizni rumenga im bilan iltimos qilaman.

Ha, hozir "Siroju-n Nur"ning boshidagi munojotni oÀqidim. OÀrganib qolish, odatlanish va bir xillik pardalari ostida gÀaroyib haqiqatlar yashiringanini koÀrdim. Xususan gÀaflatdagilar, tabiatparast oÀlmassafaning dinsiz qismi, Allohning koinotga oÀrnatgan qonunlarining pardasi ostida koÀp Ilohiy qudrat moÀ'jizasini koÀrmay, togÀdek haqiqatni zarratariqast sabablardan deb biladi, yuklaydi. Qodir-i Mutlaqning hamma narsadagi ma'rifat yoÀlini toÀsadi. Undagi ne'matlarni koÀr boÀlib koÀrmay, shukr va hamd eshigini yopa holat Masalan: Bir soÀzni ayni onda million, balki milliard kalima sifatida qudrat jilvasi havo sahifasida yozib koÀpaytiradi. Shuningdek اِلَيْهِ يَصْعbirdanْكَلِمُ الطَّيِّبُ oyatining ramzi bilan har bir kalima-i toyyiba butun atmosferada birdan, xuddiki zamonsiz, qudrat qalami bilan yozib koÀpaytirilganidek, ma'naviy va mauyuk aaqiqatlarning yozar-oÀchirar taxtasiga oÀxshagan atmosferada qudratning ajib moÀ'jizasining zamon-i Odamdan beri oÀrganib qolish pardasi ostida gÀafalatdagilar nazarida yashirinadi. Bu kabi hozir radioning ichida saam sha ilm, hikmat va iroda boÀlgan bitmas-tuganmas azaliy qudratning jilvasi, har bir havo zarrasida hozir-nozir boÀlib, turli-tuman hadsiz har bir havo zarrasining kichik qulogÀiga kirib, nozik tilidaarishlqani holda aralashib ketmaydi, buzilmaydi, adashmaydi.

Demak butun sabablar toÀplansa, bitta zarraning ushbu fitriy vazifasidagi muqaddas qudrat jilvasini hech bir jihatda qila olmaydiaqat ibir zarraning hadsiz nozik kichik qulogÀi va tilida oÀta gÀaroyib san'atga hech bir jihatda hech qanday qoÀl aralashmagani uchun zalolatdagilar va ggan bidagilar oÀrganib, odatlanib qolgan, tabiiy qonun degan, bir xillik pardasi bilan yashirib, past nom qoÀyib, oÀzlarini vaqtincha aldashadi.

Masalan: "OÀn ng uchchi SoÀz"ninf Zaylining hoshiyasida aytilganidek: OÀta koÀp moÀ'jizalarga ega usta bir tirnoqchalik oÀtindan turli-tuman yuz oÀqqalik taomlarni, yuz ayhi-s har xil matolarni yasasa, bir kishi oÀtin boÀlagini koÀrsatib "Bu ishlar tabiiy va tasodifan shundan yuzaga keldi", desa, u ustaning gÀaroyib san'atlarini, mahoratlarini yoÀqqa chiqarsa, qay darajada ahmoq va zalolatda xurofot va telbga majisoblanadi. Aynan shunga oÀxshab:

Archa va anjir daraxti kabi minglar gÀaroyib san'atlarni ichiga olgan bir qudrat moÀ'jizasini noÀxatdek ikki urugÀni kolantirb, "Bular shundan kelib chiqdi", deyish

yoki atmosferani konferensiya maydoni,

zamin yuzini bir darsxona va irfon maktabiga aylantirgan,

hadsiz ne'matlarni ichiga olgan,ga xizeksiz shukrlar bilan javob berish kerak boÀlgan,

insonning abadiy saodatida Ilohiy ehsonlarning hozir {(Hoshiya) Bu soÀzda katta haqiqat xazinasining kalitiga ishorat bor.} namunasi,

hech qanday shubhatublarrmagan,

toÀgÀridan toÀgÀri rahmat xazinasidan ehson etilgan Rahmoniy hadyani - radio deb nomlab,

elektr va havoning mavjlari degan ot qoÀyib,

yuz ming ne'matlarga kufron parda qandaortish (aynan oÀsha misol kabi) moddaparastlar va zalolatdagilarning hadsiz telbaligi boÀlib, cheksiz jinoyat hisoblanadi, ularni cheksiz ato Sholoyiq qiladi.

Qardoshlarim, bugun haqiqatdan "Siroju-n Nur"ning boshidagi munojotni tahrir qilish niyatida oÀqidim. Xotiram yomonlashgani uchun, birdan u munojotning haqiqatlariga nisbatan (goÀyo sakson yoshda endi dunyoga kelga, uch birdan oÀrganib qolish va odatiy narsalarni bilmagan kishidek ma'lum odatlanib qolishlar parda boÀlmadi.

Kamoli shavq bilan toÀliq istifoda qilib oÀqidim. Juda gÀaroyibligini mahkamm va tushundimki: yashirin dushmanlarimiz bir qancha mansabdorlarni aldab "Siroju-n Nur"ning oxirini bahona qilib musodara qildirishga, ya'ni boshidagi munojotning ishinimasligiga uringaniga qanoat hosil qildim. "Rahnamo"dagi "Huva Nuqtasi" kabi bu munojot ham "Siroju-n Nur"ga dinsizlar tomonidan hujum qilinishining bir sababidir.

Uchinchidan: Sizga butun ruhu jonimni, haan xushxabar beramizki, Nurchilardagi tom ixlos, haqiqiy saodat va metin birdamlik vasilada boshimizga kelgan butun musibatlar, iymoniy xizmatimiz nuqtasida buyuk ne'matlarga ayl ham kParda ostida Nurning aqlu xayolga kelmagan futuhotlari boÀlyapti.

Masalan, Ispartadan bu yerga, ya'ni Istanbulga mahkamaga kelishim uchun avtomobilga majburan yuz banknot berildi. Ishontirib aytamankiTortint bu masala va faqat "Rahnamo"ga oid va faqat mening shaxsimga oid yuzaga kelgan va chiqishni boshlagan xizmat natijasiga ikki ming banknot berganimda, yana arzon degan bl boÀledim. Umumga oid natijalarni ham bunga qiyos qilinsin.

Ushbu Nusi biltining radio mavzuiga doir, ikki universitetli yigit bilan bir kun avtomobilda ketayotgan edik. Undagi radiodan mavlid-i sharif tinglayotib, ikki Nurchi universitetli yigitga aytdim:

Nurda ham hayot, vujud kabi toÀgÀridan toÀgÀri Ilohiy qud Bungag pardasiz tajalliyi ochiq oydin koÀringaniga bir dalil shuki: Ushbu mashinadagi tirnoqdek havo ozgina ma'naviy nur, faqat bu mavluddan kelgan soÀzlarni olib uzatish emas, balki minglar, millionlar soÀzlarni ayni onrat vaglaydi, gapiradi. Bu esa minglab stansiyalardagi ayri-ayri soÀzlarni hozirgi biz eshitgan soÀzlarimiz kabi eshitadi va eshittiradi. Bizga gapiradi. Demak, eng juz'iy narsa kulliy boÀladi.

Ham u kichik boÀlak havo atmosferachalik vazia Qur'ajaradi. Eng kichik narsa eng katta atmosfera qadar kattalashadi.

Agar azaliy qudrat jilvasidan deb qabul qininmasa, ajib xurofotga toÀla aksilik boÀladiki, hech qni tabaqlga sigÀmaydi. Bir narsaning aksiga aylanishi inmkonsiz boÀlgani uchun, minglar daraja eng juz'iyning eng kulliy boÀlishi... eng kichikning eng katta boÀlishi... eng qattiq, johil, shuurtoÀqsojizning eng qodir, irodali va shuurli boÀlishi kerak boÀladi. Bu esa aks, imkonsiz va xurofotlar ichida tenggi topilmaydigan xurofotdir.

Demak, ochiq oydin qudrat-i azaliyaning bir jilvasidir. U jilvaning butun aar doirada koÀrsatgan quyidagi hadisi sharifning ma'nosi koÀrsatadi:

Bir farishta bor, qirq ming boshi bor. Har boshida qirq ming til bor. Har tilda qirq ming tasbehot aytadi. Oltmish toÀrt trillion tasbehotni ayni onda soÀhik ma. Demak, atmosfera ushbu farishta kabidir. Ya'ni, bu farishtaning tasbehoti sanogÀicha har kalima-i toyyiba havo sahifasida yoziladi.

Atmosfera aytadiki: "Bu yerda mendan yoki meni nazorat qilayotgan malakdan xabar beryapti. Chunki insondagi butun suhbatlar va boshqa butun son-sanoqsiz ovozlar qorishmasi ic Nasroralashtirmay toÀliq harflari bilan va gapirganlarning shevalari bilan, unga xos xususiyatdagi saslari bilan gapirilishi koÀrsatadiki, kulliy shuur bilan qilingan bu ish, faqat tek bir zarraning vazifasi, na losi d(yoki atmosferaga) na butun sabablardan tasavvur qilishning hech bir jihatda imkoni yoÀq. Demak, har joyda hozir-nozir ahadiyat jilvasi bilan va ichida ihotali iroda, keng ilm boÀlgan bir azaliy qudratning jilvasidir.rakli millionlar guvohlardan biri - radiodir."

"OÀninchi SoÀz"da Qur'on hikmati bilan falsafa hikmati solishtirilgan mavzuda aytilgan masalaning ma'nosi quyidagicha: Inson falsafasi oÀta gÀaroyibo boÀly qudrat moÀ'jizasining rahmat moÀ'jizasi ustiga oddiylik pardasini tortadi. Oddiylik pardasi ostidagi vahdoniyat dalillarini va gÀaroyib ne'matlarini koÀrmaydi, koÀrsatmaydi. Lekin ozilariikdan ajrab chiqqan ba'zi xususiy juz'iyotni koÀradi, ahamiyat beradi.

Masalan: Insonning yaratilishidagi qudrat moÀ'jizalarini koÀrmaydi, ahamiyat bermaydi. Lekin qoidadan chiqqan ikki boshli, uch oyoqli insonni koÀrib, oÀzini yoÀqotَ فِيهratdan oÀzini tuta olmay e'tiborni jalb qiladi. Kulliy, umumiy moÀ'jizalarni odatiylik pardasi orqasiga yashiradi. Juz'iy va qonundan chiqqan va toifasidan ayrilgan moddalarni ibratga sabab qiladi.

ush kobir misol: (Hayvondan, insondan) bolalarining juda gÀaroyib, oÀta moÀ'jizali oziqlanishlarini oddiylashtirib ahamiyat bermaydi. Amerikada bir holata yozishicha, toifasidan chiqqan, millatidan ayrilgan, dengiz tubiga tushgan bir qoÀngÀizning ogÀziga rizq sifatida bir yashil bargning berilganini koÀrgan baliqchilar yigÀlab, olamga doston qili Haqd.

Holbuki eng kichik bir bolaga berilayotgan obi kavsar kabi rizqida, u kabi minglar rahmat moÀ'jizasi va ehson bor. Bashar falsafasi Rahmonozimaniymni tanib, shukr bilan javob berishi uchun buni koÀrmaydi.

Qur'oyniy hikmat esa oddiylashtirish pardasini yirtadi. Kulliy, umumiy gÀaroyib moÀ'jizalarni va favqulotda ne'matlarni insonga dars beradi, Allohni tanitadi. Kulliy agan enomidan qullikka chaqiradi.

Inson falsafasining eng ajib, eng antiqa xatolaridan biri shuki: Juz'iy ixtiyori va irodasi eng zohiriy va kichik ishi hisoblangan gapirishga yma'atni, ijod qila olmaydi. Faqat havoni xarflar maxrajiga soladi. Bu kichik kasb bilan Janobi Haq uning ishiga binoan soÀzni yaratadi. Havoga ham minglar nusxa yozadi. Bu qada'nosiddan insonning qoÀli qisqa boÀlib, butun koinot sabablari ojiz qolgan gÀaroyib kulliy qudrat moÀ'jizasiga, inson ijodi degan nom berish naqadar katta xato ekanini zarracha shuuri boÀlgan kishi tuone boi.

Buni bir misoli yuz ming gÀaroyibliklarga ega Ilohiy qonundan inson foydalanishiga vasila boÀlishi uchun ixtiro qilinadi. Ya'ni insonning fe'liy duolari bir jihatdan qabul qilinadi. Ilohi ilhomi Ilohiy bilan kashf qilingan radio misoldir. Unga sabab boÀlgan bechora mutlaq ojiz insonga, "Mana!... Radioni falonchi ixtirochi ijod qildi va elektr kuchini topdi deyish qanchalik ahmoqlik?!. Ba'zi ixtirochilar ham insonning aqlini oÀgirma chun modda ijod qilishga urinishyapti."

Janobi Haq (bu koinot ichida insonga kerak va loyiq hamma narsani yaratgan musofirxona boÀlib) ziyofatlar turidan ba'zi yillar va asrlarda yashirin qolgan ne'matlarni fe'liy duo هُ اَبbilim va tajriba natijasida sa'y-gÀayrati uchun ehson qiladi. Bunga javoban shukr qilish kerak boÀladi. Kufron-i ne'mat deyilgan noshukrlik qilib oddiylashtirib, ojiz insgaryapdi, hunari deb tasavvur qilib, kulliy shuur, ilm, iroda, rahmat va ehsonning natijasi boÀlgan gÀaroyibliklarni unuttirib, faqat nozik pardasini koÀrsatir daraursiz tasodifga va qattiq moddalardan deb tasavvur qilish, ahsan-i taqvimda boÀlgan insonning mohiyatiga zid jahl-i mutlaq eshigini ocnki, Risoblanadi. Shunday ekan وَ فِى كُلِّ شَيْءٍ لَهُ آيَةٌ تَدُلُّ عَلَى اَنَّهُ وَاحِدٌ dasturiga asosan maxluqotga ma'noy-i harfiy bilan qarash shartki inson, inson chiqsin.

اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَgi hasَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: SoÀnggi kunlarda Ankabut surasida

oyatini oÀqir ekanman, birdan qattiq vahima keldi. "Eng zaif uy oÀrgimchak uari bi Allohga sherik qoÀshganlar farazan bilishsa, ya'ni iymon keltirmagan Quraysh raislari agar bilsalar..." ma'nosidagi bu oyatning balogÀatiga munosib bir holat koÀrinmadi.

Ayni paytda "Zulfiqor" "MoÀ'jizot-i Ahmadiya"ni tahrir qilish uchdagi

dim. Birdan ushbu satrlar diqqatimni tortdi: "Birinchi Hodisa: Ma'naviy tavotur darajasida bir shuhrat bilan Rasuli Akram Alayhissalotu Vassalam Abu Bakri Siddiq bilan kufforning tazyiqidan qy donah uchun saqlangan Hiro goÀrining eshigida ikki navbatchi kabi ikki kabutar kelib navbat turishi va oÀrgimchak ham pardador kabi gÀaroyib tarzda qalin ogÀ bilan gÀor eshigyin-stpishi hisoblanadi.

Hatto Quraysh raislaridan Rasuli Akram Alayhissalotu Vassalamning qoÀli bilan Badr gÀazotida oÀldirilgan Ubay Ib Laylaaf gÀor ichiga qaragan. Yonidagilar: GÀorga kiraylik, deyishganda u, "Qanday kiramiz? Bu yerda bir ogÀ koÀryapman, u Muhammad (A.S.M.) tavallud qilishidan avval yasalgandek." degan.

Bu oyati karimaningammadiharfida ya'ni لَوْ harflarida bir moÀ'jiza koÀrdim. U mening vahimam oÀrnini yuksak bir i'joz yogÀdusi oldi:

Ankabut surasi Makkada nozil boÀlgani uchun Qurrligimlarning iymonga kelmagan raislari PaygÀambar (A.S.M.)ga suiqasd qilishlarini va suiqasd ichida eng zaif va eng kichik hayvon boÀlgan oÀrgimchak ularning shiddatli hujumlariga qarshi javob sifatida gÀalabdi.

di.

Ya'ni oÀrgimchakning ogÀi eng zaif parda kuchli raislarni magÀlub qilishini koÀrsatib, oyat aytadiki: "Eng zaif hayvonga magÀlub boÀlishlarini farazan bilishsa edi, bu jinoyhissala suiqasdga tashabbus qilishmas edi." Demak اَلْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ oyatida bir soÀz bilan tarixiy moÀ'jizani koÀrsatganidek,

{(Hoshiya) MoÀ'jizot-i Qur'oniyada اَلْasbing نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ oyatida gÀarq boÀlgan Fir'avnga aytadiki: "Bugun gÀarq boÀlgan jasadingga najot beraman, deb umum Fir'avnlarning tanosuh-ruhning jasaddan jasadga koÀchishi tushunchasiga asosalanib mayy" dedini mumlab moziydan istiqbolga kelajak avlodning koÀrgazmasiga joÀnatilgan mavtolud, ibratnamo hayot dasturini ifodalagan. SoÀnggi asrda gÀarq boÀtto enir'avnning oÀz jasadi sifatida kashf etilgan bir jasad, gÀarq boÀlgan dengizdan sohilga otilgani kabi, davr dengizidan asrlarning mavjlari ustida ushbu asr sohiliga otilishi moÀ'jizona bir gÀaybiy ishoratni ifoda qitashqi Hoshiyaning xoshiyasi: Bu asrda ajnabiylar Fir'avnning ayni jasadini topishgan. Muzeyga olib ketib, gazetalarda nashr qilishgan }

Makkada nozil boÀlgan bu suraning ham لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ oyatida koÀringan ramz bilan Hiro gÀor yeya sasida gÀaroyib bir Ilohiy hifzga va gÀaybiy xabar turidan bir Nabaviy moÀ'jizaga ishorat bilan i'joz yogÀdusini koÀrsatib u surani Ankabut deb nomlash va uning ahamiyatsiz ogÀiga ahamiyat berish tom joyida boÀlib, bu oyatda kelgabu vatha va vahimalarini asosidan rad qilganini koÀrdim. Qur'on suralari va oyatlarida, hatto jumlalari va soÀzlarida ham i'joz yogÀdulari boÀlganidek, harflarida ham borligini bilganim uchun Janobi Haqqa hhishinshukr qildim.

Aziz, siddiq, metin, sobit, fidokor qardsohlaril bol Avvalo: وَ الْفَجْرِ وَ لَيَالٍ عَشْرٍ sanosiga sazovor kechalaringizni va bayramingizni ruhu jonim bilan tabriklayman. Shu bilan birga qattiq xastaligimning shifosi uchun duolaringizni istayman.

Ikkinchidan: Nurlarniy borrloq futuhotiga bir daraja mone boÀlish fikri bilan yashirin dinsizlar bir qancha mansabdorlar vositasida oÀzboshimcha qonunlarni qoÀllanyaptilar. Va xos Nur ulamoning oz qismi xizmatiga putur yetkazishga urinishyapti. Jumladan bu muborak kunlarda menga Istanbuldan "Rahnamo" haqida dinsizlik tushunchasida yning xn {(Hoshiya1) Sizga ma'lumot sifatida joÀnatiladi.} ekspertlar xulosasini joÀnatishdi. Men ogÀir va zaharli xastaligim uchun ularga javob berishni sizga havola qilaman.

barch ikki yil avval yozilgan,

avf etilgan,

oqlangan,

besh mahkama qoÀliga tushib tegilmay qaytarib berilgan,

oÀn ming kishiga, xususan yoshlarga zarar tegish emas, manfaat bergan,

zayllari bilan birga kattaslari aalarimda bu vatanga buyuk foydasi borligi isbotlangan ushbu asar haqida Madrasatu-z Zahro va uning shoÀ'balari ekspertlarni mot qilish,

qonun nomidan butunlay qonunsiz harakatlari,

adliyada adolat hisobiga dahshatli zulm qilishgani,

ilishihnamo" haqida dinni siyosatga vosita qilyapti deyishlariga javoban, kaltabin ekspertlar siyosat va adliya vazifalarini dinsizlikka vosita qilishni istaganini dalillsini tan koÀrsatish vazifasini Nurchi qardoshlarga havola qilaman.

Meni dinni siyosatga vosita qilayotganim haqidagi tuhmatlariga aytamizki:

Butun hayotimni va meni taniganlarni guvoh qilamanki, nafaam muqnni siyosatga vosita qilish, balki siyosat bilan shugÀullangan paytimda ham butun kuchim bilan siyosatlarni dinga vosita va tobe qilishga harakat qilganimni butun hayot tarixim va doÀstlarim shahodat qilishadi. Hurriyatning boshida shari va aistagan kishilarni osishgan davrda Harakat qoÀshinining dahshatli OÀrfiy harbiy devonida bir kunda oÀn besh odam osilgan davrda OÀrfiy harbiy devoni raisi va a'zolari aytishdi: "Sen eskichirsadanhariat istayapsan", degan gapiga javoban: "Shariatning bitta masalasiga ruhimni fido qilishga tayyorman. Agar Mashrutiyat bir firqaning istibdodidan iborni qa Shariatga xilof boÀlsa, butun dunyo shohid boÀlsinki men eskichiman", degan odam, qatl qilinishni bir tiyinga ham olmagan va dunyosini, hamma narsasini Shariatga fido qilgan zot hech mumkinmiki: kelga shariatni bir narsaga, bir siyosatga vosita qilsin. Bunga ehtimol bergan kishi sofist emas.

Bu vatanda bir ma'sumning uchun oÀn zolim ayyorlarga siyosat yoÀli bilan aralashish katta xato hisoblanadi. U kishini oÀn zosim vinoyatchilar qiynaganiga javob bermagan, hatto badduo qilmagan, osoyishtalikka aralashmaslikni hayot dasturi qilgan kishini, dinni siyosatga va osoyishtalikka xavf soladi deb tuhmat qilish albatta dahshatli gÀaraz hisoblanadi. Yigirma sakkizshbu fenggi yoÀq xiyonatlar, qiynoqlar, azoblar berilsada, mahkamalarning tekshirishi natijasida yuz minglar fidokor doÀstlari boÀlsada, olti viloyat va olti mahkamaning ted Fayzv xulosasi shuki - hech bir talabada hech qanday hodisa koÀrilmagan. Bu kishini osoyishtalikka yoki vatanga, siyosatga zarari bor degan odam albatta yerdan kodan kea haqsizdir.

Men bu zolim tuhmatlarga javobim oÀzimni javobgarlidan yoki qamalishdan qutqarish uchun deb oÀylmasinlar. Sizga ishontirib aytamanki: Meni yaxshi bilbir daÀstlarim ham tasdiqlaydiki, yigirma sakkiz yil, menga oÀlim hayotdan ham foydali, qabr esa qamoqdan oÀn marta yaxshi ekani, qamoq esa tinchligim uchun bunday ozodlikdan oÀn marta foydali ekaniga qat'iy smoniy hosil qilganman. Agar ba'zi doÀstlarim xafa boÀlmaganida, men doimiy qamoqda qolar edim.

Agar shar'an oÀz joniga qasd qilish joiz boÀlganida, albatta Rusning Bosh qoÀmondonining va Istanbulni ishgÀol qilgan dushmanlar Bosh qoÀOvrupoi qatl qilishi mumkin boÀlgani va Riyosat devonida ellik deputat huzurida ilk Jumhuriyat Raisining qattiq gÀazabiga qarshi xorlik darajasiga tubanlashmagan odam, albatta juda koÀp marta past jandarma, yoviy lar va oddiy xodimning tahqirli xiyonatlari, tuhmatlari, azoblari va ogÀir jazolarini koÀrgan odamga, albatta hayotdan koÀra oÀlim yuz marta koÀproq xush keladi.

Modomiki "Rahnamo"ni bahona qilib millat xayolga kelmaydigan vahima bilan tuhmat qilinayotgan ekanman, men va qardoshlarim "Rahnamo"ning haqiqati bilan ham iymonimizni, ham axloqimizni tahlikadan qutqarganimiz uchun aytarga ti "Rahnamo" oÀn besh yil avval ta'lif etilgan, uch marta chop etilish bilan birga minglar nusxasi va qoÀlyozmasi bilan oÀn minglar nusxasi bu vatanda ishtiyoq bilan oÀqigan dirqalgan. OÀqigan oÀn minglar odamdan hech kimdan qonunga ergashgan, muxolif, dindor, dinsizdan hech biri "undan zarar koÀrdik" yoki "vatan va millatga zararli", deganini eshitmadik. Aushmanrari boÀlsa edi, ahamiyatli bir masala boÀlgani uchun tarqalar edi. Holbuki bundan yuz mingga yaqin guvoh koÀrsatamiz. Biz undan iymonimizni qutqardik. Milliy gÀururimizni u orqalsalanitdik, foydalandik, deb kerak boÀlsa bu da'voimizga yuz ming shohid koÀrsatamiz.

Ajabo, bir kishining oÀn yaxshili boÀlib, bir kichik yanglishi e'tiborga olinmay, yuz ming hasana va foyda sohibi boÀlgan asarning uydirma, asli yoÀq kamchilik uchun qilinib javobgarlikka tortiladimi? Dunyoda ijtimoiy hayotga tegishli hech qanday qonun bu holatga ayb deya oladimi?

U asarni tekshirgan Islomiy va diniy bilimga ega boÀlmagan ekspertlarning ayblov deb olyapatgan narsasi:

Birinchisi: "Dunyoviylikka qarshi, dinni siyosatga vosita qilyapti."

Holbuki muallifi oÀttiz besh yildan beri siyosatni tark etib, biror gazetani oÀqimagan va shogafas viga ham doim "siyosat bilan mashgÀul boÀlmang", deb aytishi bu ayblovni toÀliq yoÀqqa chiqaradi.

Ikkinchisi: "Diniy dars berishga tarafdor boÀlish." degan ayblov koÀrsatilgan.

Bunga qarshi aytamiz: Dunyoda bungan.

degan hech qanday iymonli kishi topilmaydi. Xususan qamoqdagi kishilar ichidagi bechoralarga tasalli berish uchun dars bergan. Darsga tarafdora turl oÀsha vaqtda aytgan edi. Bu esa u jumlani ham batamom ma'nosiz ekanini koÀrsatadi. Hatto qamoqdagi uch yuz kishining qisqa vaqtda Risola-i Nur vositasida tuzalishi, jinoyatidan tavba qilib, barchasi namoz oÀqishni boshlashi xodimlarnmislintiborini jalb qilgan. Biq qancha xodimlar: "OÀn besh hafta ichida Risola-i Nur oÀn besh yil qamoqda oÀtirishining foydasidek foyda berdi", deyishgan. Buni qamoqdagi "Rahnamo"ni yozganlarga aytgan. Muallifi javoban:qamoqxyuz oÀttiz kitobdan iborat Risola-i Nur va uning kichik boÀlimi boÀlgan "Rahnamo"ni toÀliq boÀlmasada oÀqigan kishi, albatta oÀn besh yil qamoqdagi jazodan, mviy sada dars olishchalik istifoda etadi, tuzaladi, yomonliklardan tavba qiladi. Ajabo, bunday istak, tashviq va meni qamatganlar ham tasdiqlaganiga qaramay ayb hamoqdanadimi?

Uchinchisi: "Tasattur-yopinish va Islomiy tarbiya tarafdori", degan ayblov koÀrsatilgan.

Bu esa ham Eskishahar, ham Dengizli,latni fyonda va Afyon mahkamasining hukmida nashr qilingani kabi, oÀn besh yil avval Eskishaharda tasatturga tarafdorligim uchun sud kavlagan edi. Men mahkamaga va Oliy Sudga ushbu javobni bergan edim:

Bir ming uchlan yiil ichida har asrda uch yuz ellik million musulmonlarning muqaddas ijtimoiy hayoti dasturi va uch yuz ellik ming tafsir ma'nolarining ittifoqiga eromi os va bir ming uch yuz ellik yilda oÀtgan ajdodlarimizning e'tiqodiga tobe boÀlib tasattur-oÀranish haqidagi bir oyati karimani tafsir qilgan kishiga tuhmat qilgan mahkama, albatta zamin yuzida adolat boÀlsa, bu tuhir. Buqattiq rad qiladi va unga asoslanib hukm qilinsa, uni buzishi va rad qilishi kerak.

Bu oyati karimaning tasattur amri ayollarga buyuk bir marhamat ekanini va ularni abgor boÀlishdan qutqarganini Risola-i Nur qat'iy isbot qilgani kabi, SabiloÀtib odning 115-sonidagi: "Ahli iymon boÀlgan oxiratlik singillarimga" sarlavhali maqolam isbot qiladi.

ToÀrtinchisi: "Shaxsiy nufuz ta'minlash", degan ayblov koÀrlganlaan. Sababi "Risola-i Nurning ma'naviy shaxsi nomidan gapiryapman", degani va "qalbga eslatildi", "esimga keldi", "qalbimga keldi", "Risola-i Nur ham maktab, ham madrasa, ham (tariqat) takkasi foydasini beryapti." Ekspertlar bu jumlalbu mavyblovga asos olishgan.

Javoban aytamizki: U kishi shunday odamki: qabr eshigida sakson yoshdan oÀtgan, qirq yildan beri oÀzini inzivoga oÀrgatgan, yigirma sakkiz yildan beri yakka yashab va qamoqda, ajratib qoÀyilifasi iyodan batamom nafratlangan, oÀttiz besh yildan beri gazeta oÀqimagan, xabarlarni tinglamagan, umri boÀyicha evazsiz hadya qabul qilmagan, hurmatdan, omma e'tiboridan qochish uchun odamlar bilan zarurat boÀlmasa,atningshmaslikni oÀziga dastur qilgan. Butun doÀstlarining maqtovlarini oÀz shaxsiga olmay, yo Nurchilar hay'atiga, yo Risola-i Nurning ma'naviy shaxsiga havola qilgan. "Men loyiq emasman. Haddim yetmaydi. Men bir xizmattarbiy, urugÀ kabi chirib ketdim. Risola-i Nur esa Qur'oni Hakimning tafsiri, ma'nosidir." degan.

Hamma aytganidek esimga keldi yoki fikrimga keldi, yoki fikrimga eslatildi, degan ta'birla"Yoshlrcha iste'mol qiladi. Men bunday gapirishimdan maqsadim shuki: "Mening mahoratim, mening zakovatim emas. Shunuhot qabilidan demakdir. Bu ham har kim aytgan soÀzdir. Agar bilimsiz ekspertlar bergan ma'no ilhom boÀlsa ham, hayvonlardaÀzlar"shtalargacha, insonlargacha va hamma bir jihatdan ilhom va sunuhotga sazovor boÀladi. Bunga fan olimlari va ahli ilm ittifoq qilgan. Bunga ayb degan odam ilm va bilimni inkor qilishi kerak boÀladi.

Ma'lhinchisi:>Muallif jozibador fitnaning asiri boÀlish ehtimoli boÀlgan naslni Risola-i Nurdan madad kutganlarga bergan javoblari bilan qutqarishga ishonchi komil. Ekspertlar bu jumlani ham ayblovga asos qilishgan. shiddming guvoh bilan isbot qilingan va yuzaga kelgan zohiriy haqiqatga qanoat qildim", degan gapini ayblovga asos qilish qay darajada ma'nosiz ekanini diqqat qilgan kishi anglaydi.

Oltinchisi: "Siyosatchilar, ijtimoiyotchilaoan qooqchilarning qulogÀi jaranglasin!" deyishini ayblovga asos qilib koÀrsatishgan. Holbuki yoshlarni tahlikalardan qutqarish uchun qisqa va tinch chorani kashf qilganini siyosatchilar, ijtimoiy faqatar, axloqchilar ham rivojlantirishi maqsadida "Quloqlari jaranglasin!" degan. Buni ayb degan kishi odamgarchilik tomonidan qattiq aybdor hisoblanishi kerak.

Yettinchisi: Fitnani olovlantirgan va oÀrgay quvvsyonchilar ma'naviy shaxsning mavjudligini va bu ma'naviy shaxsning hayoliga koÀringanini aytishyapti. Lekin kim ekanini bildirshmayapti. Holbuki ekspertlar buni sayr-ga asos qilishgan. Ajabo, dunyoda insiy va jinniy shaytonlar hech boÀsh turishadimi? Ular doim yomonlik qilish va qildirish bilan mashgÀul boÀlishadi. Ushbu bilimi yoÀq ekspertlar umuman xabari yoÀqmiki, ma'noddaniralashishyapti? Modomiki ma'naviy degan ekan, modomiki kim ekanini bildirmagan ekan, dunyoda hech bir mahkama bunday ma'naviy odamga, ya'ni shaytonga haqorat qilding deb,itlari mahkamaga beramiz degan odam, albatta soÀziga zarrachalik ahamiyat berilmaydigan uydirma hukmida boÀladi.

Sakkizinchi: ToÀgÀridan toÀgÀri Qur'oni n yigizul Bayonning ma'naviy i'jozidan suzilib chiqqan va tavallud etgan Risola-i Nur asoslariga tayangan muallif tomonidan takror-takror urgÀu berib bayon etgan, iddio qilinayotgan va bu targÀibot diniy dalillarga, sharhlargaech kiganini aytib, ayb unsuri sifatida koÀrsatilyapti.

Buni butun Risola-i Nurni oÀqigan kishilarning tasdigÀi bilan, xususan mashhur Misr, Shom, BagÀdod, Pokiston va Diyonat Riyosati boshqarmasining tasdigÀi bilan Risola-an oÀztoÀgÀridan toÀgÀri haqiqiy Qur'on tafsiridir va Qur'onning mulki va yogÀdularidir, deyishlariga qaramay, bu gapni ayblov asosi qilganlardan bu xatosining sababi hashr mahkama-i kubrosida soÀraladi.

Birinchi OgÀir jazo Mahkama. Yash Risola-i Nur boÀlimlaridan "Yoshlarga Rahnamo"ning chop etilib, tarqalishi munosabati bilan muallifi Badiuzzamon Said Nursiyning mahkamaga berilganini va "Yoshlarga Rahnamo"ning mohiyatini tekshirish uchun olim oÀrnida haqiqatlarni tamomButun gartirib dinsiz va Islomiyat dushmanlari mohiyatida mutolaa qilib ayblov asosi chiqargan ekspertlarning xulosasini oÀqidik.

130 qismdan iborat boÀlgan iymon, ilm va fazilar xazinasi boÀlgan Risola-i N qoÀshliyotidan "Yoshlarga Rahnamo" bir qismi boÀlgani va Risola-i Nurdagi yuksak haqiqatlarga ruhu joni bilan bogÀlangan asarlar xazinasini bu millatning moddiy-ma'naviy hayotiga saodat rahbari ekanini isbot qilib bilganimiz uchun "Rahnamo"ga qar tayansha bilimli odamning isnodlarini rad qilamiz. Ekspertlarning bilimsizligini butun kuchimiz bilan yuzlariga urib e'lon qilib, isbotlaymiz.

Mahkama hay'atiga arz qilamizki:

ChÀn kungan ekspertlar xulosasi vatan va millatning hayotiga, tarixiga, an'anasiga, muqaddas narsalariga, qonunlariga batamom begona, holi hozirdagi qonunlarga tuhmat qilgan, hukumatni tahqirlagan, bu millatning ming yillik tarixini za hozirtirish orqali butun millat ajdodini tahqir qilgan va bugun bu vatanda yashagan yigirma million qardoshlarimizning ma'naviyatiga hujum qilgan bu suiqasdning oÀrnagi hisoblanadi. Adolat mahkamasi bunihaqiqaorga olishi mumkin emas.

Mana biz, bilimli kishi nomidan bu suiqasd hujjatini imzolaganlarga aytamizki: Bu millat, Xudo saqlasin, dinsizmi? Bu millat yuz yillar davomida din va ining un, Xudo saqlasin, maxrum qolgan safih millatmi? Bu millat va uning porloq tarixini oltin bilan ziynatlagan ajdod, butun hayotida dunyoga safohat va zalolat tarqatgan kufr u orqaan yurganmi?

Istanbulni fath qilib dunyo hayotida yangi davr ochgan, sharqu gÀarbga Qur'onning bayroqdorligi vazifasida nuri hidoyat, ilm va fazilat sochgan, Ovrupoga haqiqiy madaniyatni dadi. Ixgan va Islomiy madaniyatning ziyosi bilan bashariyatni oydinlatgan va kap-katta tarix, ularning qahramonligiga toÀla boÀlgan Yidirimlar, Fotihlar, Salimlar va Sulaymonlar va ular mansub boÀlgan millat, yozganining butunlay aksiga, ma'nli qari soÀngan, dindan xabari yoÀq, Islomiyatni nashr qilgan boshqa millat, qoÀmondonlar boshqa millat tarixida, tarix yolgÀon gapiryapti, turklar Islomiyatning qahramoni sifatida Qur'onning bayroqdorligjamoadtun millatlar ustida sharaf toji sifatida tashigani yolgÀon, shundaymi?!

Yoki bu millat Islomiy haqiqatlardan olgan dars bilan ayol va qizlarnberi boniy odob ziynati bilan ziynatlab, ayollikning qiymat va sharafini muhofaza qilib, ularning past va qiymatsiz boÀlishiga mone boÀlgani, yolgÀon! Uzoq asrlar davomida Islom-turk qahramonlari nomi bar boÀanilgan, biz axloq va nomusning, qiymat va sharafning kamoliga yetgan deb bilgan va iftixor qilgan ajdodimiz, onalarimiz, iftixorimiz aksiga Qur'on amriga ergashmagan, goÀzallikning haqiqatini Islomiy ta e'tibdoirasida Qur'oniy odob ziynati bilan ziynatlanish emas, vujudlarini yalangÀoch qilib koÀz-koÀz qilishda deb bilishgan, shundaymi?!

Ey insoflilar, ey tarixi, muqaddas narsalari, qahramon va muborak ajdodi {(*) 2iftixor qilgan hozirgi nasl! Keling, koÀring.

Tarixingizni va Islomiyatingizni haqoratlagan suiqasd hujjatini yozgan, imzolagan kimsalarga:

hayotingizning hayoti, ruhingizning ruhi deb bilgan Islomiyatingizm markan,

koinotni oÀn toÀrt asr ziyolantirgan,

muqaddas va Ilohiy dasturlari bilan ming yildan beri millionlab ajdodingizni nurlantirgan,

abadiy saodatga yonaltirgan Qur'oningiz nomidan,

Qur'on dasturiga ergashgan soÀz llionlab ajdodingiz nomidan,

axloqi hasana va nomus muhofazasi yoÀlida Islomiy tarbiyaning ziyosi bilan nurlangan va tarbiya olgan,

ayollikning haqiqiy ma'nosini, haqiqiy goÀzalligini hayoti, kiyinishi, yasshigi arzi bilan koÀrsatgan onalarimiz, momolarimiz va singillarimizning nomidan oÀsha tuhmatchilarga, zaiflatgan va haqorat qilganlarga noroziligingizni, koyishingizni va rad qilishingizni bildiring.

osh, schilar, yoshi saksonga yetgan, zaharlangan ogÀir xasta, diniy xizmati tufayli umri qamoqxonalarda sovrulgan Islom qahramonimiz, butun ulamolar va koÀp adiblar va murabbiylarning, vatan va millatparvarlar shikoyat qilgan axloqsizlik va fahsh tikka xsidan muhofaza qilish uchun yoshlarga yaxshi axloq, yuksak nomus, iymon va fazilat darsi bergan, vatanga-millatga foydali a'zo holiga kelishlarini ta'minlagan, adolat va osoyishtalik uchun fng yor ilk kuch sifatida yurt va millatning saodatiga xizmat qilgan "Yoshlarga Rahnamo" nomli asarni musodara qilish va muhtaram muallifini qamashga sabab sifatida koÀrsatishyaptiki:

#1agan rBadiuzzamon tasattur-yopinish tarafdoridir. Ayollarning yarim yalangÀoch, ochiq-sochiq yurishlariga, Islomiyatga qarshi urushlarda shayton buyrugÀi ostidagi boÀlinmalar sifatida tasvirlab, ayollarning bugungi ijtimoiy hayotda oyoqlarini ilishlyurishi va yarim yalangÀoch kiyinishini gunoh deyapti.

Badiuzzamon hozirgi ochiq, yarim-yalangÀoch kiyinishlarni turmush qurishga mone boÀlib, fahshga tashviq qiladigan mohiyatda deb biladi. Yana Badiuga nas fikrisha, ayolni goÀzallashtirgan narsa va ayolning haqiqiy va doimiy goÀzalligi ijtimoiy hayotda joy olgan ziynatlanish, vujudini koÀz-koÀz qilish emas, Islomiy tashqia doirasida Qur'oniy odob ziynatidir.

Badiuzzamon diniy ta'lim tarafdoridir. Risola-i Nur nomli diniy ta'lim ta'sirida mahkumlarning oÀn besh haftada tuzalishini (Dengizli va Afyon raydigonalari, adliyaning soqchi va mudirlari guvohligi bilan tasdiqlangan) aytyapti.

Badiuzzamon, jozibador fitnaga asir boÀlgan yoshlarni din haqiqati va Nurning iymoniy darslari bilan qutulishiga ishonadi.

Buhu fikrlari uchun aybdor. Qonunan mahkum qilinishi kerak deyishyapti. Bular goÀyo ekspertlar nomi bilan mamlakat yoshlariga adolat, haq va afforoat darsini beradigan professor yoki huquq dotsentlaridir.

Ey haqiqiy adolat vakillari boÀlgan umumiy huquq va milliy gÀururni muhofaza qilgan sudyalar! "Yoshlarga Rahnamo"ning iymoniy darslari va axloqiy darslari, ekspertlar xuloam, migidek ayblov mavzui sifatida qabul qilinsa va muallifi bu buyuk xizmati tufayli aybdor deb topilsa, agar shunday boÀlsa, yuqorida aytgnki andek, bu millatga, ming yillik tarixiga, an'anasiga, boshqaruv va urf-odati qonunlariga, bu millatning abadiy iftixoriga asos boÀlgan muqaddas diniga, muqaddas Islyonat haqiqatlariga, qudsiy Qur'on darslariga va muqaddas haqiqatlarini mahkam tutib Islomiy madaniyatni kamoli koÀrkamligi bilan dunyoga e'lon qilgan aziz ajdodlarga, ularning gÀururiga, huquqiga, ma'naviyatiga qilingan tahqir, mensilmagajdon vlgan zarbalarni va aytilgan yomon iflos tuhmatlarni qabul qilishingiz kerak. Bu buyuk ma'naviy jinoyatlardan xushlanib qabul qilinsagina, nomi ekspert boÀlganlari doÀsgan "Yoshlarga Rahnamo" aydor boÀladi. Va faqat shu jihatda muallifini qamash va "Rahnamo"ni nashr qilgan talabalarni jazolash mumkin. YoÀqsa qonun adolati, fikr hurriyati, vito Istasturi bilan qamalishi va jazolanishi mumkin emas. Fikr hurriyati va vijdon erkinligi dasturini eng keng ma'nosida tatbiq qilgan Jumhiria Ustoshqaruvining demokratik qonunlariga aslo uygÀun kelmaydi.

Agar "Yoshlarga Rahnamo"ning yoyilishi orqali diniy tarbiyani ta'lim beryapti, bu dunyoviylikka ters deb ayblansa, dunyoviylikning ma'n qilisma? Biz ham soÀraylik. Dunyoviylik Islomiyatga dushmanlikmi?! Dunyoviylik dinsizlikmi?! Dunyoviylik dinsizlikni din deb topinganlarning dinga hujum qilish erkinligimi?! Dunyoviylik din dhaqiqatlarini bayon qilganlarning, iymon darslariuhungahr qilganlarning ogÀziga qulf, qoÀliga kishan taqqan mutlaq istibdod dasturimi?!

Dunyoviylik vijdon va fikr hurriyati boÀlganiga asoslanib, dinsizlar va din dushmanlari Isloshdir.a qarshi har qanday hujum, bosqinlarni qilishi, anarxist fikrlarini vijdon va fikr erkinligi bahonasi bilan nashr qilishi mumkin. Ammo bir Islom olimi fikr erkinligi dasturiga tayanib ming yildan beri Islomiyatning sardori boÀlgd "Rahlat ichida va ming yillik an'anasiga, qonunlariga asoslanib, yana u millatning saodati uchun, axloq va nomusning muhofazasi yoÀlida diniy dars bayon q14

dunyoviylikka ters deb, aybdor qilish, davlatning nizomlarini diniy e'tiqodga boÀysundirishni istayapti deb mensilmagan holga koÀrsatilauchun z bunday imkonsiz ishning qilinishiga ehtimol bermaymiz. Adolatning bunga yoÀl qoÀymasligini shubhasiz bilamiz.

Haqiqatda oÀtgan mahkamalarning oqlab, toÀliq qaytarib bergan Risola-i Nurning 1ninig midan biri boÀlgan "Yoshlarga Rahnamo", vatan va millat saodatida eng birinchi sabablardan biridir. Bu asarlarni oÀqib, ularning darsi Kamol kayf-safo va zalolat girdoblaridan qutulganini mahkamalarda aytgan yuzlab Nur talabalari va hozirgi shaxsan bu asarlar vositasida vatan va millatga foydali a'zo holiga kelishganini hayot va xizmatlari bilan isbotlagan m qahra turk yoshlari boÀlgan bizlar, ushbu asli yoÀq isnodlarni, tuhmatchilarning yuziga solamiz.

Haqiqatdan naqadar achinarli hol. Osoyishtalikni saqlashga sabah obrogan, adliya va zobitlarga minglar foydasi tekkan asar, bugun haqiqatga tamoman zid holda aybdor deb koÀrsatilib zararli deb vahima qilinish istanilyapti. Endi buncha ochiq oydin zhash tt qarshisida insof va vijdon egalarining vijdonlariga va insofiga havola qilib, ustozimiz haqida ekspertlarning, dinni siyosatga vosita qily tezlaegan gapiga javoban aytamizki: Ekspertlar adliyani dinsizlikka vosita qilyapti.

Mutaxassis xulosasida yana bir ayb koÀrsatilgan. Muallif Risola-i Nur ma'naviy shaxsi nomidan gapiryapti. Qalbga eslati Uchinaylatu-l Qadrda qalbga kelgan muhim masala kabi, degan ba'zi jumlalarni olib bu orqali shaxsiy nufuz orttirish maqsadining muallifda bhar'iydir.

Buncha asli yoÀq va ma'nosiz isnod qarshisida inson, mutaxassis nomiga ega kimsalar ixtisoslikda batamom uzoqligiga xulosa qilib, jaholatlari va bilimsizligi qarshisida hayratda qoladi. Hech boÀanday ekspertlar, hurmatan bu jihatni diqqat bilan oÀqishsa, oÀzlari bu daraja jaholat darasiga otilishdan balki bir daraja qutular edi.

Bu aslsiz isnodga qarshi avvalo: Butun mening-i Nur asarlari, maktublari va ustozimizning butun hayoti eng qat'iy dalildir. U aziz zot butun gÀayratini, butun xizmatini haq yoÀlida va fa Qattq uchun qilgan va faqat Haqning xotiri uchun gapirgan. Ekspert suratidagilar Risola-i Nurning faqat kichik bir qismini oÀqib, dinsizlikda mutaassibligini bisiz, o faqatgina aybdor qilish uchun bu tuhmatni qilishgan. Holbuki u aziz zot Risola-i Nur darsini izohlar ekan, "Eng katta darsimiz, ojizlik, faqirlik, shafqat va tafakkurdir", deydilar.

Haqiqatda u aziz zot, buyuk va kulliy xizmatlur Kullan, eng jinoyatkor qiynoqlarga sabr va matonat bilan ma'naviy kurashida davom etib, kufr va zalolatning beomon hujumlarini, moddaparast va tabiatparastlarning kufr yoÀllarini Qur'on-i Hakimning iymoniy haqiqatlaridan olgan Niga doiqatlari bilan parchalaganlar. Nurning 130 risolasining yuz minglab ishtiyoqmand talabalari bilan har tomonga yoygan... dinsizlikning, xususan komunistlikning bu vatandagi hujumiga mone boÀlgan i, bir aqiqatlarini eng qat'iy dalil va burhonlar bilan isbotlab kufr va zalolatning botil yoÀllarini Qur'onning olmos qilichi hukmidagi iymoni billoh va vahdoniyat-i Ilohiya hujjatlari bilan parcha-parcha qilgan va utulisarlari hozir Islom olamining katta markazlarida kamoli taqdir va xush qabul bilan nashr qilingan va oÀtgan yil Turkiyani ziyorat qilishga kelgan Pokistonlik bir deputat qiz-qirlik universitet talabasiga:

"Qardoshlarim, men Islom olamida qidirganimni Turkiyada topdim. Badiuzzamon faqat sizning emas, butun Islom olaminikidlohiy yaqinda butun Islom olami uni anglaydi. Siz Nur asarlariga diqqat bilan qarang. Men bu asarlarni toÀqson million musulmon ichida nashr qilaman. Mening Islom olami haqida juda aqat iavotirlarim va Ustozga juda koÀp savollarim bor edi. Yonida bir soatcha tinglab butun xavotirlarim ketdi. Butun savollarimga javob olgandan soÀng, Pokistonga Islom olami kelajagi haqida buyuk xushxabarlar bilan ketyapman.

Men turk vagan hm tarixini tadqiq etdim. Juda koÀp qahramonlar, koÀp Islom fidoiylari va koÀp vatanparvarlar kelgan ekan. Barchasi buyuk fidokorlik va qahramonlik bilan millatga, vatanga xizma mudofshgan ekan. Xizmati natijasida loyiq boÀlgan mukofot berilgan. Har biri bittadan mukofotga loyiq boÀlgan. Lekin bugun Ustoz, yigirma yildan oshdiki bu millatning dunyoviy-uxroviy saodْمِهِ hun ta'riflab boÀlmaydigan zulm va qiynoqlar ichida bu asarlarni ta'lif va nashr qilib millat ichida dinga qarshi jarayonlarning tarqalishiga mone boÀlayotgan Badiuzzamonning uyida hatto chirogÀi ilan tU zot hamma narsani tark etib, faqat va faqat dinga xizmat uchun harakatda. Albatta Islom olami yaqinda bunday bir zotni asarlari bilan taniydi." deb Ali Akbar Shohdek Islom olimi va mutafakkirining taqdir nga jusiniga sazovor boÀlgan.

Hozir Demokratlar deputatlarining ba'zilari: "Badiuzzamonning Nur Risolalarini oÀqigan, dars olgan va ularni nashr qilgan Nur Talabalari bu xizmati bilan mamlakatda komunistlikr qilioyilishiga toÀsiq boÀlishdi. Modomiki hukumatimiz komunizmga qarshi ekan, Nurchilarga xizmatlari sababli minnatdordir." deb deputatlar ham xizmatni taqdir qilgan.

Risola-i Nur boÀlimlari boshdan oyoq har bir nusxasi, minglarehtiyova jumlalari bilan u zotning mohiyatiga, xizmatiga, yigirma besh yillik faoliyatiga va nashriyotining kulliy foydalariga shahodat va ishorat qilingan zot.arning u kishi ojizlik va faqirlik darsini oÀziga asos qilib, talabalariga dars bergan zot, haqiqatda yuqorida bir daraja aytganimizdek kulliy xizmatlari natijasida talabalarining va butun ahl-i iymonning enhaallok madhu sanosiga, hurmat va muhabbatiga eng loyiq, eng munosib va qabul qilinishi kerak ekan, buning aksiga u aziz zot ziyoratga kelganlarga alhamsola-i Nur asarlarini oÀqib ularni ilm va iymon haqiqatlari darsida, asrning butun ilm va isbotlari ustida koÀrib mahliyo boÀlganlarning eng samimiy hurmat va sanolaridan davomli qochgan va koÀp marta maktublarida: "Men muhibbzning Qur'oniy darsingizda darsdoshingizman. Eng koÀp men muhtoj va faqir boÀlganim uchun, bu muqaddas haqiqatlar eng avval menga ehson qilingan. Men maqom sohibi emasman. Men oÀz oldinxushlanmayman. Shaxsimni yaxshi koÀrganlarni ham xush koÀrmayman. Qardoshlarim, sizni batamom qochirmaslik uchun nafsimning juda koÀp yashirin kamchiliklarini aytmayman." deb, oÀzlariga qilingan madh va hurmatlarni rad qilganla nizomHayotdagi maqsadi faqat iymon haqiqatlarini tarqatish xizmatida deb bilgan. Butun dunyoviy manfaatlarni, shu xizmati uchun fido qilganlar. Butun hayoti istisnosiz dunyoga qoÀl silta Qur'obu haqiqatga guvohlik qilgan kishiga, eng haqsizlar ham qila olmaydigan isnodni ekspert nomidagi kimsalar qilishdi. Hatto "Rahnamo"da "Laylatu-l Qadrda Eslatilgan Muhim Masala" degan juda muhim haqiqatga nazar solmay, "eslatma" soÀzidan hcha yuxsiy nufuz olishga harakat qilganiga dalil deb koÀrsatishgan.

Holbuki "eslatma" soÀzi yuksak haqiatlarning ahamiyatiga shunday qamrovi borki, u haqiqatni oÀqish kerak boÀladi. U boÀlim ikkinchi jahon urushi oxirida bashariyatning dgiz. Mli zulmlari va buzgÀunchiliklari natijasidagi dahshatli umidsizlik bilan vijdon azoblari va dunyo hayotining batamom foniy va oÀtkinchi ekani, madaniyat havaslarining uxlatuvchiapman.dovchi ekanini hammaga koÀringani sababli inson tabiatidagi yuksak iste'dodlarning qattiq yaralanishini va Qur'onning olmos qilichi ostida gÀaflat va zarga shing parchalanganini va bu sabab bilan dunyo hayotining oÀtkinchi va vaqtincha boÀlgani uchun bashariyat boqiy hayotni qidirishini va abadiy hayotni va doimiy saodatni faqat Qur'ondagi tabar berganini isbotlab oÀta porloq izohdan keyin aytadilar: "Albatta insoniyat aqlini batamom yoÀqotmasa, boshiga moddiy-ma'naviy qiyomat qoÀpmasa, Shvetsiya, Norvegiya, Finlandiya va Angliyaning Qur'oinni qabul qilishga harakaa muaman xatiblari va Amerikaning haq dinni qidirgan muhim jamiyati kabi roÀyi zaminning katta qit'alari va buyuk hukumatlari Qur'oni MoÀ'jizu-l Bayonni qidirishadi va haqiqatlarini tsalotundan soÀng butun ruhu jonlari bilan mahkam tutishadi. Chunki bu haqiqat nuqtasida qat'iyyan Qur'onning misli yoÀq va boÀla olmaydi va hecing boa bu buyuk moÀ'jizaning joyini ola olmaydi.

Ey muhtaram sudyalar! Faqat soÀnggi jumlasini namuna qilib sizga aytgan bu ahamiyatli fikrnhsa, yshida yozilgan "eslatma" soÀzi biror aybga manba boÀla oladimi?! Bu yozuv shaxsiy nufuz olish uchun yozilganmi? YoÀqsa insoniyatning Qur'on haqiqatlarini qidirishnrshin laganini bayon qilib kelajakda Qur'onning bashariyatga hokim boÀlishini xabar berib, isbot qilyaptimi?! Bu xususni yuksak taqdirlashingizga havola qilamiz.

Ha Risola-i Nur muallifi, Qur'onning darskormanlgan va ayni haqiqat boÀlgan ushbu "eslatma"larni bayon qilishi, aytib, isbotlagan darslarning va mavzularning haqqoniyatiga hujjat uchundir.

Ha, ayni l hadi haqiqat ekanini diqqat bilan qaraganlar koÀradi. Bir iymon daryosi, tavhid xazinasi va hikmat ummoni holida joÀshgan gÀaroyiblikning, kelajakning nasllariga va millionlar qalb va koÀngillarda kamoli ihtishomi buchun ashashini va olqishlanishini his qiladilar. Turk millatining ming yillik muqaddas milliy iftixorini koÀrsatgan narsa yana turk millatining dunyoga oÀrnak qahramon ajdodi oÀrnsroniylomiyat haqiqatlarini mahkam tutib yana Qur'onning bayroqdorligi vazifasi bilan istiqbolning qit'alarida hakimi ma'naviy boÀlishini his qilishadi.

Bu oÀta yuksak va juda ahamiyatli haqiqqiqatni toÀliq tushunish uchun Badiuzzamonning bundan qirq yil avval 1327 yil Shomda Ummaviy Jome'ida ichida yuz ahli ilm boÀlgan oÀn ming kishilik jamoatga xitoban aytgan "Xutba-i Shomiya" r qilii oqish kerak. Hozir oÀsha asarning tarjimasini qilishni lutf qilgan u aziz zot, oÀsha vaqtda abgor va asoratda boÀlgan Islom olamiga juda azim xushxabarlar bilan madaniyatning yomonligi yaxshiligi ustidan gÀolib boÀlgani evaziga kelajaboÀladlomiyatning quvvati bilan madaniyatning yaxshiliklari gÀalab qozonib Islomiyat Quyoshining buyuk millatlar va qit'alarga hokim boÀlishini bayon va isbot qilib xabar bergan.

Modomiki ekspert nomin Zamnlar "qalbga eslatilgan bir masala" jumlasida haqiqatni tushunmay yanglish ma'no chiqargan ekan, 1327 - 1371 yillardan keyingi Islom olamining kelajagiga nazar labada "Xutba-i Shomiya"dagi haqiqatlar ham (mutaxassislarning yanglish tushungan yoki yanglish ma'no bergan) ushbu "eslatildi" soÀzining haqiqatini va keng ma'nosini juda yuksak haqiqat holidbizga satilgani uchun "Xutba-i Shomiya" asarining tarjimasini mahkamaga taqdim qilamiz. Va faqat bu yerda asarda isbotlangan masalalarning oxirida zikr qilingan birrif va jumlani yozib taqdim qilamiz:

"Ha, men oÀzim olgan darsimga binoan ey Islom jamoati! Xushxabar beramanki: Hozirgi olam-i Islomning dunyoviy saodati, boxusus Usmoniylarning saodati va xususan musulmonla160

بِqqiyoti, uygÀonishi va xushyor turishi bilan arablar saodatining fajri sodiqining belgilari chiqishni boshlyapti va baxt quyoshining ham chiqishi an birashdi. Men dunyoga eshittiradigan darajada qat'iy ishonch bilan aytaman: Istiqbol faqat va faqat Islomiyatniki boÀladi. Sudya - Qur'oniy va iymoniy haqiqatlar boÀladi. Shunday ekan, hga qar Ilohiy taqdir va qismatimizga rozi boÀlishimiz kerak. Bizga porloq kelajak, ajnabiylar hisobiga qorishiq moziy tushgan."

"Agar biz Islomiy axlli boÀiymoniy haqiqatlarning kamolotini ishlarimiz bilan koÀrsatsak, boshqa dinlarning tobelari albatta jamoat-jamoat boÀlib Islomiyatga kirishadi. Balki yer yuzining ba'zi qit'alari va davlatlari hamimningiyatga daholat qiladilar."

"Ey bu Ummaviy Jome'idagi qardoshlarim kabi Islom olamining jome'i kabiridagi qardoshlarim! Siz ham ibrat oling. Ushbu qirq besh yilda boÀlgan hodisalardan ibramoyamiglar. Aqlingiz toÀliq joyiga kelsin.

Ey mutafakkir, aql egasi va oÀzini bilimli deb bilganlar! Hosili kalom: Biz Qur'on shogirdlari boÀlgan Musulmonlar burhonga ergashamiz, aql, fikr va qalbimiz bilan iymon haqiqatlariga kiramiik bilhqa dinlarning tobelari kabi rohiblarni taqlid qilish uchun burhonni tashlamaymiz. Shuning uchun aql, ilm va fan hukm qiladigan kelajak qahrabatta aqliy burhonga tayangan va barcha hukmlarini aql bilan tekshirtirgan Qur'on hukm qiladi."

"Hozir boÀlmasa ham, oÀttiz-qirq yil oÀtib fan va haqiqiy ma'rifat va madaniyatning goÀzalliklari uch quvvatni toÀliq jihozlab, jihozlari bqat daoÀqqiz moneni magÀlub qiladi. Uni tarqatish uchun haqiqatni qidirish istagi, insof va insonparvarlik toÀqqiz dushman toifaga qarshi frontga joÀnatgan. Inshaalloh yarim asr oÀtib ularni yer bilan yakson qiladi."

"Amerika va Natij ekinzorlari bunday dohiy muhaqqiqlarni (Mister Karlayl va Bismakr kabi) mahsulot berganiga tayanib men toÀliq ishonchim bilan aytaman: Ovrupo va Amerika Islomiyatga homila. Bir kun kelib Islomiy davlat tugÀadi."

"Hamda Islomiyat quyoshinizgÀunculishiga (kusufiga) va insonni nurlantirishiga mone boÀlgan pardalar ochilishni boshladi. Mone boÀlganlar chekinishni boshlyapti. Qirq besh yil avval oÀsha faarida belgisi koÀrindi. 71-yil fajri sodiqi boshladi yoki boshlaydi."

"Ey Ummaviy Jome'idagi qardoshlarim! Va yarim asr keyingi Islom olami Jome'idagi aka-ukalarim! Boshdan bu yergacha boÀlgan muqaddimalar, kelajak qit'aa koÀr haqiqiy, ma'naviy hakam, insoniy, dunyoviy-uxroviy saodatga olib boradigan narsa faqat Islomdir. Islomiyatga aylangan va oÀzgartirishlar va xurofotdan qutulib Isaviylarning haqiqiy dini Qur'onga tobe boÀladi, ittifoq etishini natija beg kitotimi?!"

Muhtaram hakamlar hay'ati! Risola-i Nur muallifiga qarshi butun tuhmat va isnodlarga qarshi eng aniq huquqiy javob shuki, uch mahkama va uch ekspertlar tekshiruvidan oÀtgan asarlarni qaytarib berilishi boÀladi.

kin siUstozimizning yigirma yetti yillik hayoti va bir yuz oÀttiz boÀlimdan iborat kitob va maktublarni, uch mahkama va hukumat xodimlari tomonidan toÀliq tesiddiqlib, unga qarshi zolim, murtad va munofiqlarga qarshi majbur boÀlgan, hatto oÀldirishga yashirin buyruq berilganiga qaramay dinni siyosatga vosita qilganiga doir eng kichik belgi ham topa olioÀnatmni qat'iy isbot qiladi. Hayotini yaqindan tanigan biz Nur shogirdlari ushbu favqulotda holga qarshi hayron qolib, Risola-i Nur doirasidagi haqiqiy ixlosga dalil deb hisoblayapmiz.

Bu e'tibor bilan u kishini ba'zi tuhmatlar bilan ob kabi lantirishni istagan vatan va millatning saodatiga foydali xizmatlariga qarshi yashirin, zolim dushmanlarning rejalarini odilona hukmingiz bilan yoÀqotishingizni va tasarinhilarning yanglish isnodlarini yuziga urishingizni adolat va vijdoningizdan kutib, hurmatlarimizni bildiramiz.

OÀn besh yil avval "Rahnamo"ning boshida yozilganidek, ba'zi yoshlar oÀzlarining diniy va uxroviy hayotini muhofaza qilish uchun yonimga kelishdi. Men ularga Alloh uchun "Rahnamo"dagi darsni berdim.

U Risham hor-ikki hoshiya mustasno

ham Isparta Hukumati

ham Dengizli mahkamasida

ham Anqaraning OgÀir Jazo va Oliy Sudlarining ikki yil qoÀlida qolishi natijasida oqlanishi rim!

"Rahbar" ham ichida Risola-i Nur Kulliyotining hammasini qaytarib berilishi va

bir nusxasi Anqara Ichki Ishlar Mudirining qoÀliga tushishi ("Rahnamo"ngashigshida yozilganidek) bitta soÀzini kavlashtirishi oqibatida oxirida kelgan jumlani oÀqib tushunishi va yoyilishiga mone boÀlmasligi,

Yana minglab nusxa yoyilayotgan boÀlsada hech bir joyda zarar, e'tiroz koÀrilmasligi, hatto Mersinning Tosi niqishlogÀida bir necha Nur kitoblarini musodara qilib "Yoshlarga Rahnamo" ham ichida dohil, Anqaraga joÀnatilib, tekshirilgandan keyin, viloyatning buyrugÀi bilan toÀliq ozod deb, rasmiyiy va t berishlari va Istanbulda chop qilingan vaqtda qonunan bech-olti idoraga joÀnatilib, qoÀllarda besh-olti oy qolsada, hech kim kavlashtirmagani, "Rahnamo"ning ahamiyatini va qonunan erkinligini isbot qiladi.

SoÀng mingdan koÀproq yoshlarrsninga va boshqa viloyatlarning maktablarida undan vatan, millat, ahloq jihatida foydalangan va hech kim zarar koÀrmagan boÀlsada, birdan hech qanday aybi yoÀq bir-ikki soÀzga yanglish ma'no bimdek, masalan "Yoshlarga Rahnamo" deb nomlab ayblov mavzui qilishgan.

Bittasi muallifi chop qilmagan, oÀzi bechora xasta yotogÀida boÀlib, yoshlar chop qilgan boÀlsada, shaxsiy obroÀ olish uchun yozilgan degi xizlov mavzui qilib, chop qilganga emas, muallifiga ogÀir jazo berishdi, majburan u yerga chaqirishdi. Holbuki oÀn besh yil aval yozilgan va avf qonuni c fanini va vaqt oÀtishi bilan oqlangan. Shunday ekan batamom qonuunsiz gÀarazga binoan muallifini tinmay kavlashtirishyapti.

Javoban aytamanki: OÀn toasosiy qonunsiz, tinmasdan, xastaligim vaqtida meni iqtidorim xorijida mahkamaga berishning sababi - "Rahnamo"ning vatan, millat, osoyishtalikka juda kata foydasttizgagani uchun, anarxistlik va dinsizlik hisobiga kavlashyapti degan ehtimol bor.

Qonun nomidan gÀarazli qonunusizlik hisobiga meni majburan, zoÀrlilishadn Istanbulda mahkamaga yoÀllash, mening juda keksaligim, zaifligim va zaharli qattiq xastaligim qat'iyyan tibbiyot, fan nuqtai nazaridan qat'iy uzrim boÀlib, toÀrt marta buninvor bosasini olib ularga joÀnatgan boÀlsada, qayta-qayta meni majburlashgani ruhimga qattiq bordi. Mening boshqa mahkama va boshqaruv huzurida gapirish iqtidorim xz qiliadir. Gapirsam ham vatan, millat va osoyishtalikka zarar berish maqsadida harakatlangan va meni qonunga qarshi muhokama qilganlarning yuziga solishga majbur boÀlaman. miyatg zulmni koÀtara olmayman. Bu esa boshqa ahamiyatli xastalikdir. Vatanga ham ushbu ma'naviy xastalik zarar berish ehtimoli bor.

SogÀliqni Saqlash Hay'atidan iltimosim shuki, meni taniganlar va men bilan yaqindan aloqador boÀl bilan bilishadiki, yashirin dushmanlarim meni koÀp marta zaharlashdi. Ovqat yeya olmayman. Hatto xizmatchim bilan besh daqiqadan koÀp gapira olmayman.

Yana boshimda qattiq va davomli shamollash bor. Bir koÀzim bu shamollashdan ogÀrib, yosh moli e Xronik qulunch bezgagi bilan xastalanganman.

Yigirma sakkiz yil gÀurbatda qolganim va boshqalarning yordamini qabul qilmaganimdan, qattp tajruratda yashaganim uchun juda zaifman. Hatto zinapoyadan qiynalib chiqaman. Qat'iy zarurat boÀlmasa, besh daqiqa gapira olmayman, charchayman.

Men eski mahkamalarda ham Risola-i Nur, ham Risola-i Nur talabalari uchun chidar edian "me haqiqatni izhor qilmas edim. Zulmlarini bir daraja koÀtarib, ma'sumlarga, osoyishtalikka zarar kelmasin deb sabr qilar va har qanday zulm va qiynoqlarni koÀtarib, haqoÀlib,larini yuzlariga solmas edim.

Endi esa Risola-i Nurni Islom olami yelkasiga oldi. Nur Talabalari esa mening bagÀrikengligim va dushmanlarim bilan ovora boÀlmaganim va zulmlariga sukut qiliiga oÀ ehtiyoji qolmadi. Shuning uchun menga ogÀir botganda, iroda va ihityorim xorijida qarshimga chiqqan yashirin dushmanlarim menga zarar yidir.iga sabab boÀlgan, meni jazolashga uringanlarga haqiqatni ochiq-oydin gapiraman. Sukut endi... Izhor qilinmaydi.

Modomiki haqiqat bu ekan, So bizgai Saqlash Hay'ati mening

ham moddiy-ma'naviy, ham asab, yurak, shamollagan bosh xastaliklarim

ham qulunch va bezgak,

mahkamalarda gapirishga iqtidorim yoÀqligi

ham vakilْبَاقِva chop qilganlar rasman u yerda ekan, vakillar vositasida koÀrsatma olinishi uchun tibbiy va tahlikali xastaligi bor degan xulosa berilishini iltimos qilaman.

#147oÀlar iz va muborak, mushfiq Ustozim!

Bu arizamni Nurga aloqali va haj doÀstlarimdan Qoraqochonli Hoji Sabri qardoshim bilan taqdim qilaman.

Avvalo: Muborak qoÀllaringizni kamoli ehtirom bilan oÀpib, bu ojiz va aybi koÀp qardoshingiz va taasininizni mustajob va muborak duoingizga dohil qilishingizni iltimos qilaman.

Ikkinchidan: Hoji Sabri qardoshingizni va boshqa yangi aloqador kishilarni duolaringizga kiritishingizni iltimos qilaman.

Uchinchidan: Ukam Xusrav kerak boÀlos qoni oliylarining, kerak boÀlsa boshqa qardoshlarning maktublarini amrlaringizga boÀysunib joÀnatishda davom etayotgani uchun, lillahilhamd vaziyatlardan xabardor boÀlyapmiz.

ToÀrtiarishtn: Kerak boÀlsa Xusrav qardoshimning va kerak boÀlsa Jaylonning joÀnatgan asarlarni qardoshlarga berdim va pulini ularga joÀnatdim. Urfadan yana biroz istadim. Kelsa, inshaalloh ularni ham talabalarga beramani. Leklardan bir toÀplamini Sabri olibdi.

Beshinchidan: Jumhuriyat raisi nutqidan kelgan xushxabar xulosasining amalga oshishini Ilohiy lutfdan niyoz qilamiz.

OltinchiMen haurning nashri va futuhoti uchun Rahim va Karim Robbimiz muvaffaq qilgan nisbatida istihdomimiz lillahilhamd davom etyapti.

Kechqurunlari Nurli jamoatdan tahskil topgan faqirxoga bata kelgan jamoatga Nurdan dars berishda davom etilyapti.

Malatiya sayohatida u yerdagi aloqador kishilarning ishlash tarzlarini aytdim. Buyuk Sharqchilarning bu faqirni oÀz jamoatiga kiritish xususidagi tak Muhamiga: "Katta Sharqchilik siyosiy toÀplam emasmi?" deb soÀradim. "Ha" deyishgani uchun, "Sizning faqat iymoniy va Qur'oniy masalalardagi tushunmagan va izohini istagan nuqtalaringizni Risola-i Nurning yordami bilan hal qilishga harakat qilamuchun 48

Mening yoÀlim, ixtiyor va shuurim taalluqli boÀlmay Risola-i Nur doirasida istihdom-Alloh tomonidan bu ishni qildirishdan iboratdir. Iymon va Qur'on masalalaringizga hamfikrman. Lea umumyosat bilan shugÀullana olmayman." ma'nosida javob berdim. Lekin bu jamoatdan Nurlarga aloqador boÀlganlar bor. Ularning qoÀlini qoÀliga berib ham asarlarni oÀqishlarini zgan ehunmagan joylarini soÀrashlsarini, Qur'oniy xatni oÀrganishga gÀayrat qilishlarini iltimos qildim. Malatiya, Urfa, Ayntebdagilarni asarlarni singdirishga va aloqalarin va zairishga ojizona yozuvlarim bilan tashviq qilyapman. Hozircha Nuriy ishim bundan iborat.

Janobi Haqqa nihoyatsiz hamd va shukr boÀlsinki, hisobsiz kamchiliklarim bilan birga, Qur'oniy va iymoniy xizmatda istihdomga loyiq koÀribdi. Albb, sakuborak va mushfiq Ustozimning duolari barakoti bilan Nuriy jamoatning ojiz a'zosi boÀlishda davom etib Livau-l Hamd Alayhissaslotu Vassalaom taxtida toÀplanganlardan boÀlaman.

Takror bni tusr muborak qoÀllaringizni kamoli ta'zim bilan oÀpib, aloqador qardoshlarimning ham salom, duo va ehtiromlarini arz qilaman. U yerdagi moddiy-ma'naviy yaqin boÀlgan butun doÀstlarga arz va ehtirom qilaman. qtinchr-r Rohimiyn boÀlgan Robbimizdan doimiy niyozim - aziz, muhtaram va mushfiq Ustozimdan abadiyyan rozi boÀlsin va butun maqsadlarini hosil aylasin. Omin.

Juda sevgili, mushfiq Ustozim Afandim Hazratlari!

Avvalo: Ham muborak oÀn kechangizni ham muqaddas qbul hingizni ruhu jonim bilan tabriklab, hurmatlarimni aytib, Nur tarqatgan qoÀllaringizdan oÀpib, kamchiligimning avfini iltimos qilaman.

Ikkinchidan: Bu gunohk - Qurdiy, ojiz, kamchilikli, layoqatsiz, miskin, tanbal talabangizni Risola-i Nurning muqaddas iymon va Qur'oniy haqiqatlariga va sevgili Ustozning ma'naviy-moddiy tarbiyalariga sazovor qilgan Janobi Arhamu-r Rohimiynga hadsiz shukr qqida s. (Alhamdulillahi haza min fazli Robbi.)

Sevgili Ustozim! Ma'naviy tarbiyangizning belgisini har doim bizga his ettirgan Rabbi Rahimimga naqadar shukr qilsam, yana oz. Tahdisi ne'mat boÀlishi uchun shuni ham arz etishni iba boÀn: Xastaligimdan shikoyatchi emasman. Chunki lillahil hamd koÀz nurim, ruhimning sururi va qalb ozuqam boÀlgan Risola-i Nurning haqiqatlarini amalda va tajriba bilan dars olishimga sabab boÀldi.

Ha birinan umrining qirqinchi yilida

mudhish moddiy va ma'naviy xastaliklarimga har bir "umid"ida ruh va qalbga minglar nuru tavhidni va tasalli ziyosini sepgan "Keksalar Risolasi",

bir davosida nihoyatsiz ma'naviy shifosi boÀga, buXastalar Risolasi",

oÀn bir tavhid kalimasining juda gÀaroyib va oÀxshashi yoÀq tarzda tilsimlarini kashf qilgan,

har bir jumlasidan nuri tavhid otilib chiqqan "Yigirmanchi Maktub",

iymon haqiqatlarining eng oxirgi, eyoj qoin, eng chuqur va butun faylasuflarni, hatto Islom hakimlarini ham hayratda qoldirgan juda muhim tilsimlarni ochgan "Yigirma ToÀrtinchi Maktub",

qalbning butun ma'naviy yaralariga muqaddas davvrda "gan "OÀn Yettinchi SoÀz" va unga oÀxshagan risolalar juda gÀaroyib tarzda yordamga keldi va davolashni boshladi.

Men qat'iy qanoat hosil qildimki: GoÀyo Risola-i Nur, jumladan mazkur risolalarni ham an Yaham xastalik munosabati bilan yonimga kelganlar dars olishsin deb rahmati Ilohiya tomonidan xastalantirilibman.

Ha, xuddiki sevgili, m yoshd Ustozimiz "Keksalar Risolasi"ni yoshlarga, "Xastalar Risolasi"ni sogÀl٨ْۙkishilasrga yozganlar.

Uchinchidan: U yerdagi va sevgili Uslozimizning qiymatliunosibtidagi muhtaram doÀstlarimizga, ham bir-bir salom aytaman, ham bayramlarini tabriklayman. Sevgili Ustozimizning qoÀllaridan, qardoshlarimizning koÀzlaridan oÀpaman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Bir kishi mengarim si harf bilan uzun maktub yozibdi, oÀzining kim ekanini bildirmabdi. Uch nuqtada shubha qilib e'tiroz bildirgandek yanglish ma'no bergani uchun goÀyo bizni ogohlantiribdi. YoÀlimiz munoqasha va munozara boÀlmagani va kamchiligimizni haqiqiy kt qilgganlardan xursand boÀlganimiz uchun, ushbu majhul kishining maktubida uch asosning haqiqatini koÀrsatib yanglishini toÀgÀrilashni istadim:

Birinchi asos: Risola-i Nurning ustozi va mda yom Saidning ham koÀp vaqtdan beri bir virdi boÀlgan ba'zi oyatlar, bir hizbi Qur'oniy suratida bir qism talabalarning istagi bilany qalamga olindi. SoÀng chop etildi. ToÀrt-besh mahkamaning ham koÀrsatgan ekspert olimlar, hatto Diyoi va Ryosati doirasi va Istanbulning fatvo doirasidagi diniy kitoblar tadqiqi hay'atidan hech bir olim va ekspert olimlar e'tiroz bildirishmadi. Balki taqdir qilib tahyan esishdi. Chunki boshda sahobalar va chop qilingan "Majmuatu-l Ahzob"dagi Hazrati Usoma Raziyallohu Anhuning hizbi Qur'oniyini har kuni bir qismini oqish uchun taqsimlangan. Ayni kitobda va "Majmuatu-l Ahzob"ning oÀsha iflasha Imom GÀazzoliyning Raziyallohu Anhu bir hizbi Qur'oniyi va juda koÀp valiylarning oÀz yoÀliga muvofiq ba'zi suralar va oyatlarni maxsus hizbi Qur'oniy qilishgan.

OÀn latigaval shahid boÀlib vafot etgan marhum Hofiz Ali kabi Nurning qahramonlaridan, mening xususiy virdimni va Risola-i Nurning ustozlari va manbalari boÀlgan muhim oyatlarni jamlashni istashdi. Slolatdlarga joÀnatdim. Ular chop etishdi. Chunki hamma butun Qur'onni oÀqishga vaqt topa olmaydi. Lekin bunday hizbi Qur'oniy qoÀliga tushsa, halar vm istifoda qiladi degan maqsadda, ham savoblari juda koÀp boÀlgan oyatlar va suralar, ichida yozilgan. Zotan Qur'oni Hakimning bir moÀ'jizasi? Javi, ahl-i haqiqat va kamolotdan har bir yoÀl sohibi, yoÀliga muvofiq, Qur'onda bir Qur'onini, maxsus hizbini, ustozini topadi. GoÀyo bitta Qur'onda minglar Qur'on bor.

Bu moÀ'jizaning sirri shuki: Qur'oni Hakimning oyatlarining va k Inshrining munosabatlari faqat birga boÀlganlarga emas, balki juda koÀp oyatlarga, kalomlarga va kalimalarga munosabati bor, qaraydi. Nuriy "Ishoratu-l I'joz" tafsirida bu sir bir daraja koÀrsatilgan. Demak boshqa kalomlarga oÀxshaevinch Har bir oyat, minglar oyatlarga qaragan bir-bir yuzi va koÀzi bor. Bu Qur'oniy vaziyat koÀp haqiqatlarga asosdir. Ahl-i tariqat va ahl-i haqiqatning har bir qismi oÀz yoÀliga koÀra, kulliy Qur'on ichida maxsus hibilan bor.

Rısola-i Nurning "Hizb-i Qur'oniy"i ham oÀsha turdan. Buni bunday nashr qilish uchun avliyolardan boÀlgan marhum Hofiz Ali buni tez chop etishni istadi. Chunki butun Qur'onning Risolyashayrning kashfi bilan xatida bir nav tavofuq moÀ'jizasi borligidan uni chop etib chiqarish uchun ushbu hizb-i Qur'oniyning bir muqaddimasi, xushxabarchisi sifata Islosib chiqarishdi. Hozirgi Xusravning qalami bilan yozilgan, juda gÀaroyib va tavofuq jihatida moÀjizotli Qur'onimizning oÀn besh yildan beri chop etilishga harakat qilyapmiz. Lekin aksar Nurchilar faqir boÀlishgani va fotograf bilan okorlatish kerak boÀlgani uchun, yigirma besh ming banknot xarajat kerak boÀlgani uchun, Hizb-i Qur'onimiz muqaddima sifatida avvalroq, moÀ'jizali Qur'onimizning xushxabarchisi sifatida chop etildi. Bu moÀ'jizali Qur'onimizni ham Diyonasiga ksati tekshiribdi, juda yoqibdi. Istanbuldagi fatvo doirasidagi musxaflar tadqiqi ulamolari oÀta chiroyli deyishgan. OÀta goÀzal tadqiqotgan tahrir qilingan holda qaytarib berishdi. Inshaalloh yaqinda ushbu Qur'onimiz bosilib, Nuriy hadya sifatida Islom olamiga nashr qilinadi.

OÀzini bildirmagan kishi shubhalangan:

Ikkinchi Masala: Juda koÀp Nurchilarning haddimdan yn fatiaja ortiq husn-i zonlari bilan mendan deb bilishgan fahrlanadigan sifatlarni yuz marta ularning yuzi-koÀzi demay rad etganman. Lekin yigirma sakkiz yil siyosatchilar, Risola-i Nurning f27

ymoniy va uxroviy yoÀlini madaniylashish fikriga toÀgÀri kelmagani uchun qamoqlar, mahkamalar, bosimlar, aslsiz boÀhtonlar bilan Nurchilarni koÀrqitib, meni obroÀsizlantirish maqoÀsha Risola-i Nurni nashr ettirmaslik uchun, tenggi yoÀq vaziyatga solishdi.

Yarim ummiy, tuhmat ostida va Nur shogirdlarini batamom qochirmaslik uchun menga maasi enshaxsimdan rad qilaman. Ular Nurlarga oid. Siz koÀrgan ustunliklar meniki emas, Risola-i Nurnikidir. U esa Qur'oni Hakimning bir haqiqatining tafsiridir. Har anur asinga va iymonga toÀliq xizmat qilgan mujaddidlar kelishgani kabi, bu ajib va qoÀmitachilik va zalolatning ma'naviy shaxsining tajovuzi vaqtida bir ma'naviy shaxs muj HaqiqboÀlishi kerak. Eski davrga oÀxshamaydi. Shaxs qanchalik gÀaroyib boÀlsa ham, ma'naviy shaxsga qarshi magÀlub boÀlishi mumkin. Risola-i Nurning bu jiyiningbir nav mujaddid boÀlishi kuchli ehtimoli boÀlgani uchun, u sifatlar, xosho-Xudo saqlasin, mening haddim emas. Balki koÀp marta yozganimdek, mening hayotim Risola-qilamaa bir jihatdan urugÀ boÀlishi mumkin. Qur'onning fayzi bilan, Janobi Haqning ehsoni bilan shu urugÀdan Ilohiy ijod bilan Risola-i Nurning mevali, qiymatli daraxt hukmiga oÀtishidir. Men bir urugÀ edim, chiridirm ketdim. a jaraqiymat Qur'oni Hakimning ma'nosi va haqiqatli tafsiri boÀlgan Risola-i Nurga oiddir.

OÀzini bildirmagan kishining uchinchi shubhasi: Katta Jihodning va Sabilu-r Rashodning nashr etganidek men e'lon qilibman: dinga, iyimrmayapizmatni va Risola-i Nurni emas dunyo siyosatiga, balki ma'naviy kamolot va oliy maqomlarga vosita qilmaganim kabi... hamma qabul qilgan uxroviy saodi qiynJahannamdan qutulishga vasila qilmaslik va faqat Ilohiy amr va rizo-i Ilohiydan boshqa hech narsaga vosita qilmaslik, bu davrda Nurning haqiqiy kuchi hisoblangan haqiqiy ixlosi butuofaza qilishga meni majbur qilganki: Siddiqi Akbar (R.A.) "MoÀ'minlar Jahannamga tushmasligi uchun, ularning oÀrniga azob chekish uchun Allohdan vujudimni Jahhamda kattalashtirshini istayman", deb aytgan muqaddas fidokorlii toÀq bir zarrasini oÀzimga qozontirish uchun, iymon bilan Jahannamdan bir necha kishining qutulishi uchun Jahannamga kirishni qabul qilaman deganman. Zotan ibodat, Jannatga kirish va Jahannamdan qutulish uchun tozimiaydi, buziladi. Balki rizo-i Ilohiy va amr-i Rabboniy uchun bajariladi.

Yana Hizb-i Qur'onimizning mavzuiga qaytamiz:

Rasuli Akram Alayhisrk oÀr Vassalamning buyuk qoÀmondoni Hazrati Usoma Raziyallohu Anhu bir kun "hamd"ga oid, bir kun "istigÀfor"ga oid oyatlar, bir kun "tasbeh"ga oid, bir kun "tavakkul"ga, bir kun "salom" lafziga, bir kun "tavhid" va "La ilaha illa hu"ga oid, bning N "Rab" kalimasiga tegishli butun Qur'onning turli suralaridan hizbi Qur'oniy chiqarib, oÀziga vird qilganlar. Demak bunday hizblarga PaygÀambariy izn (Alayhissalotu Vassalam) bor.

Bizning hizb-ijrningnimiz iymon haqiqatlariga doir oyatlarni, xususan suralarning boshidagi oyatlarni jamlagani uchun boshda بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ yozilgan. Bu hizb, toÀliq Qur'onni oÀqishga katta shavq beradi. Nuqson keltirmaydi. Yigirma kunda atakroshi istalgan ba'zi iymoniy oyatlarni ushbu hizbda bir-ikki kunda oÀqilgani uchun, vaqti kelib butun suralarning boshida bir qancha oyatnaviy ilan birga Risola-i Nurning asoslari boÀlgan ba'zi iymoniy oyatlarni oÀzimga vird qilgan edim. SoÀng bir hizb suratiga kirdi.

Majhul kishi, ilmiy izzatni fir'avnchalarga qarshi muhslik uni xudbinlik deb tasavvur qilibdi. Nur talabalari haqida husn-i zonlarini batamom rad qilmaganimni "men"lik deb xayol qilibdi. Iymon haqiqatam but doir bayonlarimga talabalarning toÀliq ishonishi va qanoat hosil qilishi uchun valiylar va ba'zi oyatlardan olgan mingga yaqin belgi va ishoratlarni izhasangiishga majbur boÀlganim uchun, bir qanchasini xos qardoshlarimga bayon qilishimni bir nav obroÀtalablik deb oÀylabdi.

Bu davrda dinsizlik hisobiga, va yoik fir'avnlashgan darajada, iymon va Risola-i Nurga hujumlari davrida ularni yoÀqotishga harakat qilgan holatimda tavozu' va kamtarlik qilish katta jstiga va xiyonatdir. Tavozu', kamtarlik oÀrnida yomon axloq boÀladi. Ularga qarshi diniy izzatni va ilmiy sharofatni muhofaza qilish uchun qahramonlarcha matonat bilan ma'naviy quvvat koÀrsatilsa, hecrimga Àtalablik boÀladimi?! U kishi tasavvur qilganidek, shuhratparastlik va xudbinlik boÀladimi?!

Risola-i Nurga muhtoj, iymonini quvvatlxshaga qutqarish uchun Nurlarni qidirgan kishilarga, oÀntadan uch yoki toÀrt kishi shaxsimga qaramay Nurdagi qat'iy hujjatlar bilan kifoyalangani kabi, besh-olti dona hu kelgarning qiymatini bilmagani uchun, mening shaxsimga qaraydi. "Bizni aldadimi ajabo, yoÀqsa haqiqat gapiryaptimi?" deb, sahxsimga husn-i zoan koÀi rad etmaslikka majbur boÀlganim uchun, shaxsimning yashirin yomonliklariga parda tortish xudbinlik boÀladimi?!

oyati karimasining sirri bilan, nafs-i ammoramga ishonmayman.

Nafs kamchiliksiz boÀlmaydilar bin hozirgi davrda ajdarholar, ifritlar hukmida dinsizlik qoÀmitalarining hujumlari va buzgÀunchiliklari paytida mudofaamda, menda koÀrilgan pashsha qanotichalik kamchiliklarni aytish, hujum qilganlarglamninam berish hisoblanadi. OÀnta muhtoj kishidan besh-olti bechorani Nurning dorilaridan mahrum qilishdir. Bu nuqta uchun men oÀz kuchimga, ustunligimga umuman ishonmay, faqat Qur'oniy haqiqat va uning tafsiri boÀlgan iymon haqiqatlaridagi k"ni aytayanib, dunyoga e'lon qilamanki: Butun dinsizlar toÀplansa, men ularga qarshi chekinmay kurash e'lon qilaman. Boshimni egmayman va ilmiy izzatni ketkazmayman. Agar bu bir "men"lik boÀlsa, u hech bir jihatda lardanoid emas va xudbinlik boÀlmaydi. Iymoniy salobat boÀladi. Zotan men tabiatni ijod tomonidan inkor etaman va Risola-i Nur buni qat'iy isbotlagan. Shuning kabi, insonni gÀururga, xudbinlikka, fir'avnlikka uchunborgan iqtidorni ham tabiat kabi inkor qilaman.

Lekin insonning duosi, fe'liy duo turidan samimiy ehtiyoj bilan juz'iy kasbi, maqbul duo hukminga uladi. Uni ham Janobi Haq qabul qiladi, kashf deb nomlangan insonga kerakli gÀaroyibliklarni ehson qiladi deb qat'iy dalillar bilan usulu-d din ilmi ulamolari, qadar va juz'iy ixtiyor mavzuida isbotlagani kabi... men n shubna-l yaqin darajasida qat'iy xulosam bilan, Qur'oniy fayz bilan Risola-i Nurning hujjatlari bilan avvalo oÀz nafsimda, soÀng har kimda boÀlg

chn"lik va iqtidorning, ijod, ehson va tavfiqi Ilohiyning faqat bir pardasi ekanini qat'iy bilganim uchun, Nurlar va qardoshlarimga e'lon qilganmanki: Men urugÀ edim, chiridim. Ojizlik, ehtiyoj, samimiy istash va fe'liy d kelsaganim natijasida Janobi Arhamu-r Rohimiyn Risola-i Nurni shu urugÀdan yaratib ehson etdi.

Nurning maktublaridagi butun maqtovli fikrlar oÀsha nuroniy daraxtga oiddir. Mening hissam qat'iyyan hech bir jihatda fahr menikmaydi. Balki faqat va faqat shukr boÀladi. Shunday ekan, koinot sanogÀicha "Ash-shukru lillah, Alhamdulillah"...

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: KoÀp belgilar va ba'zi hodisalar bilan qat'iyyan yuzaga chiqqanki, losa",g xos talabalaridan ba'zilarining zaif tomonini topib Nuriy xizmatdan voz kechirish yoki zaiflashtirish uchun Nurning va Nur talabalarining dushmanlarining koÀp rejalari bor. Ibrat olinadiga bir-ikki namunani bayon qilamiz.

Birinchi Namunaradi. rlarga qattiq aloqasi boÀlgan bir necha xos qardoshimizning e'tiborini, fikrini boshqa tomonga yoki zavqli va ruhoniy yoÀl bilan mashgÀul qilishyapti. Iymon xizmatini zaiflatish uchun ba'zi shaxslar jodu deyilgan oÀliklar bilan gaplashish ni, shatida jinlar bilan xabarlashish, hatto ba'zi buyuk avliyolar bilan, hatto paygÀambarlar bilan goÀyo gaplashyapmiz deb, eski davrda kohinlik deyilgan, hozir ruhlar bilan gaplashish deyilgan bu maVanda,ilan ba'zi qardoshlarimizni mashgÀul qilishyapti. Holbuki:

Bu masala, falsafadan va ajnabiylardan kelgani uchun, ahl-i iymonga koÀp zarari bor va koÀp suiiste'mollarga man kelmalish bilan birga, ichida bir toÀgrisi boÀlsa, oÀn yolgÀon aralashadi. Chunki toÀgÀri bilan yolgÀonni ajratadigan oÀlchov, miqyos boÀlmagani uchun, habis ruhlar va shaytonga yordam bergan jinlarning bu vasishlar an ham u bilan mashgÀul boÀlgan qalbiga, hamda Islomiyatga zarar berish ehimoli bor. Chunki ma'naviyat nomiga Islomiyat haqiqatlariga va omma aqidasiga muxolif xَ رَحْr boÀladi. Habis ruhlar boÀlsada, oÀzini toyyib ruhlardan deb koÀrsatib, balki oÀzlariga ba'zi buyuk valiylar nomini berib, Islomiyatning asoslariga muxolif soÀzlar bi meninrar berishga urinadi. Haqiqatni oÀzgartirib, sofdil kishilarni toÀliq alday olishadi.

Masalan: Quyosh kichik oyna parchasida ziyosi, harorati, shakli bilan koÀrinadi. Lekin kichik oyna ichidagi quyoshning kichik tusan n agar oÀz nomidan gapirib, "Mening ziyoim dunyoni istilo qılyapti, haroratim hamma narsani isityapti va yer yuzidan bir million martadan ham kattaroqman", desa, qay daraja xilofi haqiqat ekani anglashiladi.

Aynan bu mdir vaabi: Bir paygÀambar quyosh kabi haqiqiy maqomida boÀlib, jodu yoki sehrning oyna parchasi kabi iste'dodiga koÀra bir jilvasining yuzaga chiqqani uchun haqiqat nomidan gapira olmaydi. Agar gapirsa, yuz daraja muxolif boÀladi. Jodu yokhozir ning qisman jilvasi, vahiyga sazovor boÀlgan ma'naviy quyoshning muqaddas mohiyatiga hech bir jihat bilan qiyos qilinmaydi. Chunki asfal-i sofilindagi oyna parmarj h ma'nan a'lo-i illiynda boÀlgan ma'naviy quyoshning haqiqatining yoniga keltira olmaydi. Keltirishga urinish hurmatsizlikdan boshqa narsa emas. Faqat uning maqomiga yaqinlashish uchun Jaloliddin Suyutiy va bir qancha avliyolar kabiIDA HAu suluk bilan taraqqiy etib, ma'naviy quyoshning suhbatiga sazovor boÀlinadi. Lekin bunday taraqqiy Risola-i Nurning isbotlaganidek PaygÀambarning valiyligi bilan bir navÀ suhbat oÀ joylajasiga koÀra va oÀz iste'dodlari darajasida boÀladi.

Lekin nubuvvat haqiqati valilikdan qay daraja yuksak boÀlsa, jodu vositasida yoki ruhiy taraqqiyot jihati bilan sazovor boÀlingan suhbat va xabarlashish ham, hech bir jihatda haanbai,PaygÀambar bilan xabarlashishga yetisha olmagani uchun, shariatning yangi hukmlariga sabab boÀlgan hukm boÀla olmaydi.

Dindan kelib chiqmagan, balki falsafaning xossalaridan kelgan ruhlarni chaqilish ham xilofi gi huzt, ham xilofi odob harakatdir. Chunki a'lo-i illiynda va muqaddas maqomlarda boÀlgan zotlarni asfal-i sofiliyn hukmidagi xonasiga va yolgÀonlar joyi hisoblangan oÀyinchoshvaztasiga keltirish, tom xiyonat va hurmatsizlikdir. Xuddiki bir podishohni, kulbachasiga chaqiirib olib kelishga oÀxshaydi.

Balki ayn-i haqiqat, adab, hurmat va iti. Ana shuki - Jaloliddin Suyutiy, Jaloliddin Rumiy va Imom Rabboniy kabi zotlarning sayr-u suluki ruhoniylari kabi sayr-u suluk bilan yuksalib u muqaddas zotlarga ergashish va istifoda qilish hidoblanadi.

Sodiq tuaqiqatabis ruhlar va shayton, paygÀambar suratida tamassul qila olmaydi. Lekin ruhlarni chaqirishda, habis ruhlar, balki paygÀambarlarning lisonan ismini taqib, sunÀn saksaniyya va shar'iy ahkomlarga muxolif gapirishi mumkin. Agar bu gapirishi shariatning hukmlari va sunnat-i saniyyaga muxolif boÀlsa, toÀg qoÀllildirki, papirgan toyyib ruh emas, moÀ'min va musulmon jin ham emas, habis ruhdir. Bu koÀrinishda taqlid qiladi.

Ikkinchidan: Hozir Nur talabaishda unday masalalarda darsga muhtoj emas. Risola-i Nur hamma narsaning haqiqatini bayon qilgan. Boshqa izohlarga ehtiyoj qoldirmagan. Risola-i Nur ularga kalq, Dqiladi. Lekin Nur talabasi boÀlmaganlar ayni xabarlashuvda shariat ahkomi va sunnat-i saniya asoslariga muxolif talqinlarni tinglamasliklari kerak va shartdir. YoÀqsa katta xato boÀladi.

Bir Eslatmalarigaaktubdagi ruhlar bilan gaplashish masalasiga qarshi qilingan qattiq tanqid, ajnabiylarning fan va falsafadan, sehr va jodudan kelib chiqqan va ma'naviy shaganigagan yoÀnalishga qarshidir. YoÀqsa Islomiyat, tasavvuf, ahl-i tariqatdan kelib chiqqan va bir daraja ruhlar bilan xabarlashishga oÀxshagan va noahl kishilaring oxirishi bir daraja suiiste'mol etilgan va juda oz soÀfiylarning soÀfiyligiga qarshi emas.

Garchi ularda ham bir jihatda ba'zilar uchun zarar boÀladi. Lekin narigisidek hech bir jihatda aldaydigan emas va Islohmat ba hech bir jihatda zarari yoÀq. Ajnabiylardan kelgan yoÀnalish esa ham tariqat, ham Islomiyatga qarshi boÀlgani uchun, sofiylarning yoÀlini ham buzishga favqupti va tubanlashtiryapti. Ahl-i tasavvufning zaif va toÀliq sunnatini bajarmagan qismi e'tiborli boÀlishsin, oÀzlarini ularga oÀxshatishmasin.

Juda uzun va mazlum hayot mojarolarimga doir quyida oÀta qisqa ifodamni tinglashingizni iltimos qilaman. Yigirma sakkiz yil mislsiz xiyonatlarning, bosimlarninsala boqlarning koÀrsatgan sabablaridan

Birtinchisi: Meni rejimga qarshi, deb ayblashdi. Bunga javoban aytamizki:

Har bir hukumatda muxoliflar boÀladi. Osoyishtalikka xavf solmaslik sharti bilan, har kim vijdoni, qalbi bilan qabuln sizgn usuli, fikri bilan javobgar boÀlmaydi. Chunki dinida eng mutaassib va zolim hukumat boÀlgan Angliyaning yuz yil hokimiyati ostida boÀlgan yuz milliondan koÀproq Musulmonlar, Angliyaning kufriy rejimlarini Qur'on bilan rad qiَثَلِ n va qabul qilishmagan boÀlsada, Ingliz mahkamalari hozirgacha ularga bu jihatda aralashmadi.

Bu millatda va ushbu Islomiy hukumat ichida eskidan beri boÀlga yigiudiylar va Nasroniylar bu millatning diniga va muqaddas rejimiga muxolif, zid va qarshi boÀlishsada, hech qachon mahkama qonunlari bilan ularga oÀsha jihatda teginmagan. Hazrati Umar (R.A.) xalifalik davrida oddiy Xristian bishlagarga mahkamada muhokama boÀlganlar. Holbuki u oddiy Xristian Musulmonlarning ham muqaddas rejimiga, diniga, qonunulariga muxolif boÀlsada, mahkamada uning muxolifligi e'tiborga olinmasligi koÀrsatadiki mahkama hectabrikon hech bir jarayonga vosita boÀlmaydi, hech bir tarafgirlik ichiga kirmaydi; Xalifa-i roÀyi zamin oddiy kofir bilan muhokama boÀlgan.

irodasham yuzlab Qur'oniy oyatlarga tayanib Qur'onning muqaddas qonunlari oÀrniga, madaniyatning buzuq qismidan anarxistlik hisobiga va bir nav bolsheviklik nomiga turliq istibdod ma'nosida Jumhuriyatdagi hurriyat pardasi ostida dindorlar uchun ashaddiy zulmga vosita boÀladigan vaqtinchalik rejimga nafaqat men, balki butun vijdoni borlar muxolifdir. Muxolafat hech birn, uriatda ayb hisoblanmaydi.

Ikkinchisi: Osoyishtalikni buzish, tinchlikka xavf solish bahonasi bilan menga oÀttiz yil jazo chektirishdi. Bunga javoban aytamanki:

Mahkama tekshirishi natijasi, besh yuz ming fidokor Nurzing. alari boÀlsada, yigirma sakkiz yil ichida buncha zolim xiyonatlarga uchragan boÀlsakda, Nurchilarga aloqador boÀlgan olti viloyat, olti mahkama hech bir muammo chiqarganini qayd qilishmagani, koÀrsata olishmagani isbotlaydiki: Nurchi qilibosoyishtalikning muhofizlaridir. Iymon darsi bilan hammaning boshiga bir posbon qoÀyishadi. Osoyishtalikni muhofaza qilishadi. Uch viloyatning insofli zobitlari buni tasdiqlaganlar.

Uchinchisi: Dinni siyosatga vositalil sshni istayapti, deb meni aybdor qilishyapti. Sabilu-r Rashodning 116-sonidagi "Haqiqat Gapiryapti" nomli maqolam bunga qat'iy javobdir. Maqolaning xulosasi quytidagicha:

Javob: Butun dunyosini, hatto kerak boÀlsa oÀz shaxsiy oxiratini dga kirido qilishga butun hayoti guvohlik qilgan va oÀttiz besh yildan beri siyosatni tark etgan va besh mahkama bu masalaga doir qat'iy dalil topa olmagan boÀlib, saksonib, oÀan oÀtgan, qabr eshigida, dunyoda hech narsaga egalik qilmagan odam haqida dinni siyosatga vosita qilyapti deganlar, yerdan koÀkkacha haqsiz, insofsizdirlar. Bu tuhmatlaimningan birga u kishi haqida goÀyo osoyishtalik va tinchlikni buzishni istayapti deyaptilar. Holbuki u kishining Qur'oni Hakimdan olgan haqiqat darsi va talabalariisol kgan darsi quyidagicha:

Bir uy yoki kemada bitta ma'sum va oÀn jinoyatchi boÀlsa, Qur'oniy adolat ma'sumning haqqiga zarar kelmasligi uchun uyni buzishni va kemani choÀraflarhni man qiladi. ToÀqqiz ma'sumni bitta jinoyatchi sababli yoÀq qilish suratida uyni yoqish va kemani choÀktirish eng azim zulm, xiyonat, haiq boÀk boÀlgani uchun, ichki osoyishtalikni buzish suratida yuzda oÀn jinoyatchi sababli toÀqson ma'sumni tahlika va zararlarga uchratish, Ilohiy adolat va Qur'oniy han haq bilan qattiq man qilingani uchun, biz butun kuchimiz bilan, shu Qur'oniy dars asosida osoyishtalikni muhofaza qilishga oÀzimizni dinan majbur deb bilamiz.

Ushbu uch-toÀrt modda bilan bizni ayblaganlar va ngizniiz, mahkamalarni biz bilan mashgÀul qilgan yashirin dushmanlarimiz shubha yoÀqki, siyosatni ham dinsizlikka vosita qilishni istayapti. Yoki komunist pardasi ostida bu muboraktgan ida bilib yoki bilmay anarxistlikni joylashtirishni xohlashyapti. Chunki bir musulmon Islomiyat doirasidan chiqsa, murtad va anarxist boÀladi, ijtimoiy hayotga zaharga aylanadi. Chuinchi arxiya hech qanday haqni tan olmaydi, insoniyat sifatlarini jonivor hayvonlar fe'liga aylantiradi. Oxirzamonda keladigan Ya'juj va Ma'jujning qoÀmitasi, anarxistlar ekaniga Qur'on ishorat qiladi.

#lantirاسْمِهِ سُبْحَانَهُ

Aziz, siddiq qardoshlarimiz!

Avvalo: Q kaloming harflari naqshidagi bir nav moÀ'jizasini koÀzga koÀrsatadigan tarzda yozdirilgan va bu davrda izhor qilingan moÀ'jizali va tilla muqovali Qur'onimiz avval chop etilish uchun Olmoniyaga joÀNahv man va Istanbulda ham gÀayrat qilinsada, uch rangda chop qilish koÀp xarajati talab qilgani uchun, toÀxtab qolgan edi. Bu safar matbaa ishlarida rivojlayiq botaliyaga namuna uchun bir juz' joÀnatildi. Istanbulda mumkin boÀlsa chop etishga takror tashabbus qilindi. Hozircha bir rangda ayni tavofuqni muhofaza qilib chop etilishiga boshqa yerda boshlanadi. Undaani fig inshaalloh toÀliq tilla muqovali va uch rangda Misr va Olmoniya yoki Italiya kabi joylarda chop etiladi.

Ikkinchidan: Qur'onning arabiy tafsiri va Risola-i Nurning Arabiy "Masnaviy-i Sharif"i boÀlgan "Zulfiqor" kattaligh kabi oltin bilan yozilishga loyiq majmua ham inshaalloh koÀpaytiriladi. Ushbu juda gÀaroyib, oÀta ahamiyatli, gÀoyat muhim, har bir mavzui bir kitob va risola boÀladigan dshincha oÀta i'zojli, qirq yil avval ta'lif etilgan bu asarlarni oÀsha davrning haqiqiy, mashhur, buyuk ulamo va mashoyixlari ham toÀliq taqdir va tahsin etishgan. U risolalardabasharasi haqida "Bu bir qatra emas, dengizdir", deb favqulotdaligini izhor qilish bilan birga, toÀliq tushunishdan ojiz ekanliklarini idrok etishgan. Risola-iur haqng ushbu oÀta muhim ikki ishini xushxabar beraman. Muvaffaq boÀlish uchun duolaringizni kutamiz. Umumingizga juda koÀp salom aytib, muvaffaqiyatlar tilaymiz.

[uch matub Samsunda tarqalgan Katta Jihod gazetasida chiqqan. Tuhmatchilarning qistovi bilan Samsunda sud qilinishga sabab boÀlgan. Sudlash oqlanishidan u tugagan.]

Bu safar dindor Demokratlarning dalolati bilan Afyon Mahkamasi xulosasng buyÀra Risola-i Nurning ozodligiga, butun risolalar, maktub va majmualar aybdor deb topilmagani uchun, qaytarib berishga hukm qilinishini yillar avval siz e'lon qilgan "Risola-i Nuryurtdai emas, Qur'onning mulkidir. Qur'onning fayzidan kelgan. Hech qanday kuch uni OnadoÀlining siynasidan sugÀurib ola olmaydi. Rislola-i Nur Qur'onga bogÀliq, Qur'on esa Arsh-i A'zamga bogÀlangan. Uni u yerdan chiqarishga kimning haddi larim i?" degan haqiqatli bayonotingizning ochiq koÀrinishi va ushbu ulugÀ xizmatingizning Ilohiy va Qur'oniy ekanining porloq dalili deb bilib, ulan beqlanish hukmining Islom olami, xususan bu Islom millatining saodatlarining boshlanishi boÀlgani uchun, boshda butun borligi bilan bu vazifalarni kutgan va Nur oilasiga rais va haqiqatlar daryosiga kapitan tayin etilgan va kufr zulmati bilan tuMahkama ketgan bashariyatga yoÀlboshchi ehson etilgan aziz, sevgili Ustozimiz va bunga vasila boÀlib ahli iymonni oÀzlariga doÀst va tarafdor aylaadsiz ndor Demokratlarni va odil sudyalar hay'atini soÀngsiz minnatdorliklar bilan tabriklab, arz qilamizki:

Siz uzun yillardan beri taraqqiy va yuksalish uchun harakat qilgan va bu yoÀlda nafsu jonini fido qilgan Quamonla haqiqatlarning bugun bir mamlakat, millat miqyosida iymon ahlining qalblariga sevinchlar keltirgan favqulotda yoyilishi, xizmatiga xodim qilingan va amalda muvaffaq boÀlgan qudsiy da'vo va xizmatingizning naqadar yuksak va porloqmid kini quyosh kabi isbot qiladi.

Yigirma besh-oÀttiz yildan beri butun monelar va qiynoqlarga qaramay, bu qadar sabr va matonatingiz, Qur'ondan munavvar qalbingizga kelgan Risola-i Nurning nasrs berhun bu qadar xizmat va kurashlaringiz, kelajak nasllarga va Islomning qahramon mujohidlariga iqtido va oÀrnak namunasidir.

Qur'on quyoshining soÀnmagan nurlari va abadiy yogÀdulari boÀlgan Nur shu'lalariÀir so jahl-u zalolat qorongÀuliklarini ketkazib, millionlab qalblarni, shu nur bilan nurlantirib, ahl-i iymonni oÀzingizga minnatdor ettirdingiz. Bu vatan va bu millat, bu tarih va bu tuproq siiz. Sobu xizmatingizni, bu fidokorligingizni hech qachon unutmaydi. Abadiyat olamiga koÀchganingizda ham, sizning bu xizmatingiz urugÀ boÀlib, undan otilib chiqqan oliy shajara kabi har tomonni qoplaydigan va nur daraxtining atroa qoÀloÀplangan buyuk jamoatlar va Risola-i Nurning yuksalgan abadiy shu'lalari xizmatigizni ilal abad va yanada porloq va ehtishom bilan davom etishadi.

Siz Risola-i Nurning tarjimoni sizning va iymon xizmatingizning Islom ufqlarida porlashi jihati bilan bu asrning hidoyat sardorisiz.

Qur'oni Karimning oÀn toÀrtinchi asr-i Muhonalarydagi aziz dalloli va mudhish davrning dahshatli zulmatlariga qarshi nuri Qur'on bilan javob bergan buyuk fidokori va Risola-i Nurni yuz minglar nusxalarini yuz minglar talabalarining qalamlari bilan har tarafga tarqatib dinsizb, dunva mutlaq kufrga qarshi Qur'oniy toÀsiq ta'sis etgan muhtasham qahramon sevgili Ustozimiz!

Olamlarga rahmatlar va saodatlar keltirgan va bashariyatga salomat va tasallilar baxsh etgan muqaddas xizmatingizda ahli iymonga chuzidagni xushxabar berib isbot etganingiz va belgilari koÀrinishni boshlagan va butun qit'alarga yoyilgan Islom hokimiyatining nurli va buyuk bayramini butun ruhimiz bilan tabriklab, Janobodda can uzun umrlaringizga duolar qilib, qoÀllaringizdan ta'zim bilan oÀpamiz.

Qalbga eslatilgan ijtimoiy hayotimizga oid bir haqiqat

Bu vatanda hozir toÀrt partiya bor. Xndagi emokrat, Millat va Ittihod-i Islom partiyalari.

Ittihod-i Islom partiyasi: Yuzda oltmish-yetmishi toÀliq dindor boÀlish sharti bilan, hozirgi siyoqildikshiga oÀtishi mumkin. Dinni siyosatga vosita qilmaslikka, balki siyosatni dinga vosita qilishga harakat qilishi kerak. Lekin koÀp vaqtdan beri Islomiy tarbiyaning zaiflashi sabab va موجوداi siyosatning jinoyatiga qarshi dinni siyosatga vosita qilishga majbur boÀladi. Shuning uchun hozircha bu partiya boshga kelmasligi kerak.

Xalq partiyasi: Qonunlar pardasida ba'zi min aytorlarga haqiqatdan ajib va zavqli bir umumiy pora berishgani uchun, yigirma sakkiz yillik butun jinoyati bilan boshqalaring jinoyati, Ittihodchilarning vadi:

مnlarning yomonliklari ham bu partiyaga yuklangan boÀlsada, Demokratlarga bir jihatda gÀolib kelyapti. Chunki qullikning nuqsonlari bilan "men"lik kuchga toÀladi, namrudchalar koÀpayadi. Ushbu "men"lik davrida mansab haqiqatda xizmatkor SavniÀlsada, bir qancha xodimlarga hokimiyat, kattalik, namrudchilik bilan nafsga shirin hokimiyat martabasini pora sifatida bergani uchun, butun ab oÀylnoyatlar va oÀzidan boÀlmagan gazetalarning nashriyoti bilan birga menga qilingan muomalalaridan his qildimki, bir jihatda ma'nan Demokratlarga goÀlib kelishyapti. Holbuki Islomiyatning bir asosiy qonuni boÀlgan hadisi millatda سَيِّدُ الْقَوْمِ خَادِمُهُمْ ya'ni, mansab amirlik, raislik emas, millatga xizmatkorlikdir. Demokratlik, vijdon erkinligi, Islomiyatning ushbu asosiy qonuniga tayanadi. Chunki kuch qonunda boÀlmasa, shaxsga man, h. Istibdod - mutlaq istakka bogÀlanadi.

Millat partiyasi: Agar turkchilik, Ittihod-i Islomdagi asos boÀlgan Islomiyat millati ichida birlashgan millatga aylansa, u Demokratlar boÀladi. Dindor Demokratlargy, soÀhilishga majbur boÀladi. Farang illati deb ta'bir etilgan irqchilik, unsurchilik fikri bilan Ovrupo, Islom olamini parchalash uchun ichimizga utda haarang illatini emlagan. Lekin bu kasalllik va fikr, oÀta shirin va jozibador ruhiy holat bergani uchun, juda koÀp zararlari va tahlikalari bilan birga, zavq uchunsuz kmillat katta-kichik bu fikrga istiyoq koÀrsatishyapti.

Hozirgi Islomiy tarbiya zaiflagani va madaniy tarbiya gÀalaba qilgani uchun, aksariyat ovoz berib boshga oÀtsa, kamchilik va faqat yuzda oÀttizi haqiqiy turk boÀlgan va yuzda سَّلاَhi boshqa unsurlarga mansublar, ham haqiqiy turklarning, ham Ilomiy hokimiyatga qarshi urush ochishga majbur boÀladi. Chunki Islomiyatning bir asosiy qonuni boÀlgang bizu oyati karima: وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرَى hisoblanadi. Ya'ni bir kishining aybi bilan boshqa odam javobgar va mas'ul boÀlmaydi. Holbuki irqchilik hissi sababli bir kishining jinoyati bilsizliksum qardoshini, balki qarindoshini, balki ashiratidagi kishilarni oÀldirishga oÀzini haqli deb biladi. OÀsha vaqt haqiqiy adolat qilinmagani uchun, qattiq zulmga yoÀl topadi. Chunki Islomiyatning bir asosiy qonuni "Bir ma'sumning haqqi, yilishdoyatchiga fido qilinmaydi" deydi. Bu esa juda ahamiyatli vataniy masala hisoblanib, Islomiy hokimiyatga katta tahlikadir.

Modomiki haqiqat bunday ekan, ey dindor va dinga hurmatkor Demokratlar! Siz bu ijbur hrtiyaning oÀta kuchli, zavqli va jozibali tayanch nuqtasiga javoban yanada moddiy-ma'naviy jozibaliroq tayanch nuqtasi hisoblangan Islomiy haqiqatlarni tayachun iqtasi qilishga majbursiz. YoÀqsa eski vaqtlar siz qilmagan jinoyatlarni eski partiyaga yuklashgani kabi, boÀyningizga yuklab Xalq partiyasi tarafdorlari irqchilikni qoÀlga kiritib, sizni toÀliq magÀlub qilish ehtimoli kuchli ekanbi bu s etdim va Islomiyat uchun xavotir olyapman.

(Hoshiya): Eskilarning keraksiz oÀzboshimcha qonunlari va suiiste'mollari natijasida, balki qistovlari bilan yuzaga chiqqan Tijani an,

sini va ogÀir jazolarini dindor Demokratlarga yuklamaslik va Islom olami nazarida Demokratlarni yiqitmaslikning yagona chorasi, oÀzimcha quyidagicha dela olmayman:

Azon-i Muhammadiy (A.S.M.) nashri bilan Demokratlar oÀn daraja kuchga toÀlgani kabi, Ayasofiyani ham besh yuz yil davom etgan muqaddas vaziyatiga aylantirish boÀladi Haqiqm olamida juda yaxshi ta'sir qilgan va bu vatan aholisiga Islom olamining chiroyli qabulini qozontirgan, yigirma yil mahkamalar bir zararli tomonini topa olishmagani va besh mahkama oqlashga hukm qilishgan - Risola-i Nurning rasman erkinliginia, Risr Demokratlar yaraga malham qoÀyib, e'lon qilishlari kerak. OÀshanda Islom olamining e'tiborini qozonishgani kabi, boshqalarning zolimona yomonligi ham ularga yuklanmaydi degan fikrdaman.

بَرَك Demokratlar, xususan Adnan Mandaras kabi kishilarning hurmati uchun oÀttiz besh yildan beri men tark qilgan siyosatga bir-ikki kun qaradim va buni yozdim.

Bu haqiqatga yaqindan guvoh boÀlib, tasdiq qilgaagan ela-i Nur talabalari:

(Hoshiya): Ustoz aytadilarki: Ushbu ijtimoiy, siyosiy masala qisqacha eslatildi. Buoq va hilikda keraksiz zararli soÀzlarni siz almashtirarsiz. Markazlardan munosib koÀrgan joylaringizni yomon ta'sir qilmaslik sharti bilan joÀnata olasiz.

[Ustozimiz Badiuzzamon Said Nursiy Samsunda ta deb nn Buyuk Jihod gazetasida nashr etilib, u yerda sudga berilgan ushbu mudofaani Istanbul mahkamasida oÀqigan va mahkama oqlab nihoyasiga yetgan.]

Yashirin dushmanlaridoim bhbu Ramazon-i Sharifda takroran adliyani menga qarshi qayrashdi. Masala esa bir yashirin komunist qoÀmitasiga aloqadordir.

Bir masala quyidagicha: Batamom qonilgan arshi, meni bir oÀzim va yolgÀiz qirda va togÀda oÀtirganimda, yonimga uch qurolli jandarma bilan bir katta serjantni joÀnatishdi. "Sen boshin har hapka kiymayapsan", deb majburan ichki ishlar boÀlimiga olib ketishdi. Men adolatni koÀzlagan butun adliyalarga aytamanki:

Besh tomonlama qon30 qisik qilib, qonun nomidan besh tomondan Islom qonunlarini toptagan haqiqiy qonusizlik bilan ayblanish kerak ekan, ularning ajib qonunsizligi va bahonasi bilan ikki yildan beri vijdoniy azob chektirishgani uchun, albatta hn zamoahkama-i kubrosida buning jazosini chekishadi.

Dunyoda qaysi qonun oÀttiz besh yildan beri yakka boÀlsada, hech bozor va qishloqlarda aylanmagan kishini, "Farang bosh kiyimini kiymayapsan" deb ayblashga ruxsat beradi? Yigirma sakkiz yildan in.

esh viloyat, besh mahkama va besh viloyat zobitlari boshiga aralashmagan boÀlsa, xususan bu safar Istanbul odil mahkamasida yuzdan koÀp politsiyachining koÀz oÀngida, yana ikki oyda hamma joyni yayov aylanganida hech bir politsiyun Urfa Oliy Sud "kuloh man etilmagan" deb hukm qilgan, yana barcha ayollar va boshi ochiq yurganlar va butun askarlar, xodimlar kiyishi majburiy boÀlmagan va kiyilishida hech qanday foyda boÀlmaganr, axlning rasmiy vazifam boÀlmagani uchun (u esa rasmiy libos) kulohni kiyganlar ham ayblanmaydi deyilgan boÀlsada, xususan yakka yashaydigan ni muhonlar orasiga kirmaydigan va Ramazon-i Sharifda qonunga xilof eng xunuk narsa bilan ruhini mashgÀul qilmaslik va dunyoni esga olmaslik uchun xos doÀstlari bilan ham koÀrishmagan, hatto qattiva insa boÀlsada, ruhi va qalbi vujudi bilan mashgÀul boÀlmasligi uchun, dorilarni ichmagan va hakimlarni chaqirmagan odamga shapka kiydirish, ajnabiy rohiblarga oÀxshatish uchun majburlash va adliya qoon hamlan tahdid qilish, albatta zarracha vijdoni boÀlganlar bundan nafratlanadi. Masalan: U kishiga majburlagan kimsa: "Men buyruq quliman", debdi. Buyruq quliman deyish uchun oÀzboshimcha majburlash qonya olman buyruq boÀladimi?!

Qur'oni Hakimda, boshda Yahudiy va Nasroniylarga oÀxshamaslikka doir oyat boÀlib, يَا اَيُّهَا الّذِينَ آمَنُوا اَطِيعُوا اللَّهَ وَ اَطِيعُوا الرّسُولَ وَton yoى اْلاَمْرِ مِنْكُمْ oyati, kattalarga itoat qilishni buyuradi. Alloh va Rasulining itoatiga zid boÀlmaslik sharti bilan, itoatning buyruq quliman deb harakatlanishi kerak. Holbuki bu masalada Islomiy an'ana qonunlari xastalai. Ba'afqat bilan muomala qilish, gÀariblarga shafqat qilish, Alloh uchun Qur'on va iymon ilmiga xizmat qilganlarga qiyinchilik tugÀdirish va xafa qilmaslik buyurilgan bo Uch, xususan yakka yashaydigan, dunyoni tark etgan kishiga ajnabiy rohiblarning bosh kiyimini kiyishga majburlash oÀn tomondan emas, yuz jihatdan qonunga muxolif va Islo*

an'anaviy qonunlariga qarshi qonunsizlik va oÀzboshimcha buyruq hisobiga muqaddas qonunlarni toptash hisoblanadi.

Mendek qabr eshigida, oÀta xasta, juda keksa, faqir, yakka Mana sdigan, sunnat-i saniyaga qarshi chiqmaslik uchun oÀttiz besh yildan beri dunyoni tark etgan odamga bunday muomalalar qat'iyyan shak-shubha qolmadiki - komunist pardasi ostida anarxistlik hisobiga vatan, isqa i, Islomiyat va dinga qarshi mudhish suiqasd belgisi boÀlganidek, Islomiyatga va vatanga xizmat qilishni niyat qilgan, mudhish xorijiy buzgÀunchilikka qarshi urush ochgan dindor deputatlar va Demokratlargng, babuyuk suiqasddir. Dindor deputatlar diqqat qilishsin. Ushbu dahshatli suiqasdga qarshi mudofaada meni yakka qoldirishmasin.

(Hoshiya): Rusning Bosh qoÀmondoni qastdan oldidan uch marta oÀtgan boÀlsaiymoni turmagan, past ketmagan va uning qatl qilish tahdidiga nisbatan Islomiyat izzatini muhofaza qilish uchun unga boshini egmagan, Istanbulni istilo qilgan Ingliz bosh qoÀmondoniga va alloh li fatvo berganlarga qarshi Islomiyat sharafi uchun qatl tahdidini bir tiyinga olmagan va "Zolimlarning hayosiz yuziga tupuring!" jumlasi va matbuot tili bilan qarshilagan, Mustafo Kamolni ellik deputat ichida gÀazabiga ahamiyat berchasi,Namoz oÀqimagan kishi xoindir" degan, Devoni Harbi OÀrfiyning dahshatli savollariga "Shariatning tek bir masalasiga ruhimni fido qilishga tayyorman"deb, maddohlik qilmagan va yigirma sakkiz yil kofirlarga oÀxshamaslik uchun yakkga qanashni tanlagan Islom fidoiyi va Qur'oniy haqiqatlarning fidokor xizmatkoriga foydasiz, qonunsiz: "Sen Yahudiy va Xristian rohiblariga oÀxshaysan, ulardek boshingga shapka kiyasan, butun Islom ulamolari ijmoiga qarshi qachoan, yoÀqsa jazolaymiz" deyilsa, albatta hamma narsasini Qur'oniy haqiqatlarga fido qilgan odam nafaqat dunyoviy qamoq yoki jazo va qiynoq, balki pichoq bilan boÀlak-boÀlak toÀgÀralsa, jahannamga tashlansa ham qat'iyyan yuz ruhi bu ha, fido qilishiga butun hayot yoÀli guvohlik qiladi.

Ajabo, bu vatan va dinning yashirin dushmanlari ushbu ashaddiy namrudona zulmiga juda koÀp ma'naviy quvvati boÀlgan bu fidokor zotning chidashi va moddiy kuch va manfiy harakat biladdiq, b bermasligining hikmati nima? Buni sizga va umum iymon ahliga e'lon qilamanki, yuzda oÀn ateist dinsiz sababli toÀqson ma'sum odamga zarar kelmasligi uchun butun kuchi bilan ichkid Nurhlik va osoyishtalikni saqlash uchun Nur darslari bilan hammaning qalbiga qoÀriqchi qoÀyish uchun u kishiga Qur'oni Hakim oÀsha darsni bergan. YoÀqsa bir kunda yigida haqkkiz yillik zolim dushmanlarimdan intiqomimni olishim mumkin edi. Shuning uchun ma'sumlar uchun osoyishtalikni muhofaza qilish uchun hurmati, sharafini tahqirlaganlarga qarshi mudoflo: Hamay: Men nafaqat dunyoviy hayotni, kerak boÀlsa oxirat hayotimni ham Islom millati uchun fido qilaman, deydilar.

BagÀdodda chiqqan "Ad difa" gazetasi Risola-i Nur talabalaridan gapirib aytadiki:

Turkiyadagi Nur Talabalarining Ihvon-i Muslimin jamiyatisatilg qanday aloqalari bor? Bir-birdan farqi nima? Turkiyadagi Nur Talabalari Misrda va arab oÀlkalarida Ihvon-i Muslimin nomli Islom birdamligiga harakat qilgan jamiyatlar kabi mustaqil jamiyatmi? Ular ham ulardanmat qilob beraman:

Nur Talabalari va Ihvon-i Muslimin jamiyatining garchi maqsadlari - Qur'oniy va iymoniy haqiqatlarga xizmat va Islom birdamligi doirasida Musulmonlarning ajib iy va uxroviy saodatlariga xizmat qilishdir. Lekin Nur Talabalarining besh-olti jihatdan farqi bor:

Birinchi Farq: Nur Talabalari siyosat bilan shugÀulla hasan, siyosatdan qochadi. Agar majbur boÀlishsa, siyosatni dinsizlikka vosita qilganlarga qarshi dinning muqaddasligini koÀrsatish uchun siyosatni dinga vosita qilishadi. Siyosiy jamiyatlari aslo mavjud emas.

Ihvon-i Musi faqiesa: Mamlakat va vaziyat sababli siyosat bilan, din foydasi uchun shugÀullanishadi va siyosiy jamiyat ham tashkil qilishadi.

Ikkinchi Farq: Nurchilar ustozlari bilan birlashmaydi. Bunga ma buzibam emas. OÀzlarini ustozlari bilan birlashishga majbur deb bilmaydi. Dars olish uchun birga boÀlishni kerak deb bilishmaydi. Balki katta bir mamlakat, bir darsxona hukmida. Risola-i Nur kitoblari ularninik menida boÀlsa, ularga ustoz oÀrnida dars beradi. Har bir risola bir Said hukmiga oÀtadi.

QoÀllaridan kelganicha evazsiz nusxa koÀchirishadi. Muhtoj kishilarga oÀqishi va tinglashlari uchun evazsiz aniyag5 yil mudat davomida qoÀl bilan yozilib OnadoÀluda nashri bu shaklda boÀlgan.} berishadi. Shu suratda katta mamlakat buyuk darsxona hukmida boÀladi.

Ihvon-i Musniyat esa: Umumiy markazlarda murshid va raislar bilan koÀrishish, buyruq va dars olish uchun ziyoratga borishadi. U umumiy jamiyatng shoÀ'balarida katta ustoz, noib vhida allari boÀlgan kishilar bilan koÀrishishadi, dars olishadi, buyruq olishadi.

Umumiy markazlarda chiqqan gazeta va jurnallarning sotib ohatdanlardan dars olishadi.

Uchinchi Farq: Nur Talabalari aynan oliy madrasaning va universitet dorulfununining talabalari kabi, ilmiy xabarlashish vositasida dars olishadi. Katta viloyat bir madrasa hukmiga oÀtadi. Biarada ni koÀrmay, tanimay uzoq boÀlsalarda, bir-biriga dars beradi va birga dars oqishadi.

Ammo Ihvon-i Muslimin esa: Yurtlari va vaziyatlari iqtizosiga koÀra jurnal va kitoblarni chiqarishadi, jahozot boyishadi, bu orqali bir-birini tanib dars olishadi.

ToÀrtinchi Farq: Nur Talabalari bu davrda va bugun aksar Islom mamlakatlarida tarqalgan va soni koÀp. Bu yoyilishida boshqa-bosi masakumatlarda boÀlib, birga toÀplanib xizmat qilishga ruxsat olishga muhtoj emas. Chunki yoÀli siyosat va jamiyat boÀlmagani uchun, hukumatlardan ruxsasan, shga oÀzlarini majbur deb bilishmaydi.

Lekin Ihvon-i Muslimin esa: Vaziyati e'tibori bilan siyosatga aloqa qilish, jamiyat tashkil etish, shoÀ'ba va markazlar ochishga muhtoj boÀlgani uchun, hozir boqilishjoylardagi hukumatdan izn va ruxsat olishga muhtoj. Nurchilar kabi bilinmaydigan emaslar. Bu asosda umumiy markazlari boÀlgan Misr, Suriya, Lubnon, Falastin, Urdun, Sudan, MagÀنَفْسً BagÀdodda koÀp shoÀ'ba ochishgan.

Beshinchi Farq: Nur Talabalari ichida turli-tuman tabaqalar bor. Yetti-sakkiz yoshda, masjidlarda Qur'on oÀqish uchun alifboni dars olayotgan boladan to sakson-n gÀayn yoshli keksalargacha erkak-ayol, ham qishloqli, hammoldan to katta deputatgacha toifalar bor. Butun Nurchilarning ushbu koÀp toifalarining umumiy butun maqsadi Qur'oni Majidning hidoyatidan va iymoniy haqiqatlar bilan nurlanishdat qilgat. Butun harakatlari ilmu irfon va iymoniy haqiqatlarni yoyish-nashr qilishdir. Bundan boshqa narsa bilan shugÀullanishgani aniqlanmagan. Yigiopa olkkiz yildan beri dahshatli mahkamalar ayyor va koÀra olmaydigan dushmanlar ularda bu muqaddas xizmatdan boshqa maqsad topa olishmagani uchun ularni jazolay olishmayapti va tarqata olmayaptilar. Nurchillan kolarini mijozlar va oÀz tarafdorlarini qidirishga muhtoj deb bilishmaydi. "Bisning vazifamiz xizmat, mijoz qidirmaymiz, ular kelib bizni qidirsin, topsin." deyishadi. Sonlarining qancha ekaniga ahamiyat berishmaydi. Yuz odam oÀrniga umumany ixlosga ega kishini tanlashadi.

Lekim Ihvon-i Muslimin: Ular ham Nurchilar kabi Islomiy ilmlar, Islomiy ma'rifat va iymoniy haqiqatlarni mahkammning h uchun odamlarni tashviq qilib chaqirishadi. Lekin vaziyat, yurt va siyosatga aralashish taqozo qilgani uchun, koÀpayishga va songa ahamiyat berishadi, tarafdr qilaqidirashadi.

Oltinchi Farq: Haqiqiy ixlosli Nurchilar:

moddiy manfaatga ahamiyat berishmaganidek,

bir qismi a'zamiy tejamkorlik,

qanoat va faqir boÀlishii eski birga,

sabr va insonlardan behojatlik bilan,

Qur'oniy xizmatda haqiqiy ixlos va fidokorlik bilan,

koÀp sonli va shiddatli ahl-i zalolatga magÀlub boÀlmaslik uchun,

mma'navinsonlarni haqiqatga va ixlosga chaqirishda shubha qoldirmaslik uchun,

rizo-i Ilohiydan boshqa muqaddas xizmatni hech narsaga vosita qilmaslik uchun bir jihatda ijtimoiy haying avdalaridan chekinishadi.

Ammo Ihvon-i Muslimin esa: Ular ham haqiqatdan maqsad e'tibori bilan ayni mohiyatda boÀlishsada, makon, mavzu va ba'zi sabablar tufayli Nur Tamaymiari kabi dunyoni tark qila olishmaydi. A'zamiy fidokorlikka oÀzlarini majbur deb bilishmaydi.

[BagÀdodda chiqqan ahamiyatli, n edimy "Ad difa" gazetasining nuharriri Iso Abdulqodir aytadiki:]

Nur Talabalarining murshidi Badiuzzamon Said Nursiy haqida "Ad difa" gazetasini oqiganlar mendan "Turkiyadagi Nur Talabalaridan va Ustozlari Said Nursiydan ga qayma'lumot bering" deb soÀrashyapti. Ular haqida qisqa javob beraman. Chunki Ustozning, Nurning va Nur Talabalarining arablarda haqqi boÀlgani uchun arablar ulardan jiddiy gapirishsin. Zero Islomiyati tincamal unsuri arablar, risola-i Nurdan ortigÀi bilan foyda koÀrishni boshlashdi.

Nur Talabalari Risola-i Nur bilan ham Turkiyada, ham arab oÀlkalarida komunistlikka qarshi metin toÀsiq ta'sis qilishhida b .........

Risola-i Nur esa, keng miqyosda yoyilyapti. Nafaqat Turkiya va Islom oÀlkalarida, hatto ajnabiy mamlakatlarda ham ishtiyoq bilan ansabdboÀlyapti. Nurning Talabalarining shavqini hech narsa ketkaza olmaydi. Demak Nur Talabalari bilan Nur Risolalari va ularning bu buyuk Qur'oniy xizmatlari Demokrat hukumatining buyuk hasanasi boÀlib, muborak Islom olamidagi Islomiy rij zot bu demokratik hukumatni taqdir va tahsin bilan kutib olyapti. Butun Iroq musulmon aholisi arab, turk, qurd, eron millatlari ushbu Islomiy xizmat va muqaddas kurashni kamoli rohat bilan qarshilashyaning eurkiyadagi turk qardoshlarimiz gÀarbning yanglish ta'sirlariga qarshi bular bilan tayanishyapti degan fikrda.

[Risola-i Nurning vatanga, millatga va Islomiyatga katta xizmatini qabul qilib, maqta binoash Vazir Adnan Mandarasga Ustozning yozgan maktubi]

Men juda xasta boÀlganim va siyosatga aloqam boÀlmagani uchun, Adnan Mandaras kabi Inat Riahramoni bilan suhbatlashishni istar edim. Hol va vaziyatim koÀrishishga toÀgÀri kelmagani uchun, moddiy koÀrishish oÀrniga bu maktub oÀrnimga gapirsin deb yozdim.

im ucha qisqa bir necha asosni Islomiyatning qahramoni Adnan Mandaras kabi dindorlarga bayon etaman:

Birinchisi: Islomiyatning juda koÀp asosiyat va laridan biri: وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرَى oyati karimasining haqiqati boÀlib, bir kishining jinoyati bilan boshqa odam, qarindosh va doÀst javobgar boÀlmaydi. Holbuki hozirgi siyosat partiyachilik tarafdorqaror ilan bir jinoyatchi sababli juda koÀp ma'sumlarning zarariga rozilik koÀrsatilyapti. Bir jinoyatchining jinoyati sababli tarafdorlari yoki qarindoshlari ham yomon mish-mish qilinib, obroÀsizlantirilib, bittoqmandyat yuz jinoyatga aylantirilgani uchun, oÀta dahshatli kin va adovati odamlarga ogÀir botib, kin va gÀarazga, qilinganidek javob qaytarishga majbul qilinyapti. Bu esa ijtimoiy hayotni tamoman zer-u zabar qilgan zahardir va hun ha dushmanlarning aralshishiga toÀliq zamin tayyorlash hisoblanadi. Eron va Misrda his etilgan hodisa va burhonlar ushbu asosdan kelib chiqqani anglashilyapti. Lekin u yerhun qa yer kabi emas, bizga nisbatan juda yengil, yuzda bir nisbatidadir. Alloh koÀrsatmasin, bu holat bizda boÀlsa, juda dahshatli boÀladi.

Bu tahlikaga qarshi yagona chora: Isletmaydxuvvat-birodarlikni va asos Islom millatini shu kuchning tamal toshi qilib, ma'sumlarni himoya qilish uchun jinoyatchilarning jinoyatlarini oÀzlariga ta'alluqli qilish kerak.

Yana tinchlik va osooiyni likning tamal toshi, yana ushbu asosiy qonundan kelib chiqadi:

Masalan: Bir uyda yoki kemada bir ma'sum bilan oÀn jinoyatchi boÀlsa, haqiqiy adolat, tinchlik va osoyishtalikning asosiy dasturi bilan u murchili qutqarib tahlikaga tushirmaslik uchun ma'sum chiqqunicha kema va uyga teginmaslik kerak.

Demak bu Qur'onning asosiy qonuni hukmiga koÀra osoyishtalik va ichki tinchla Isloavf solish, oÀn jinoyatchi sababli toÀqson ma'sumni tahlikaga tushirish, gÀazab-i Ilohiyning kelishiga sabab boÀladi. Modomiki Janobi Haq bu tahlikali davrda bir qancha haqiqiy dindsi:>Nuing boshga kelishiga yoÀl ochgan. Qur'oni Hakimning ushbu qonuni asosiyini oÀzlariga tayanch nuqtasi va ularga gÀarazkorlik qilganlarga qarshi qalqon qilish kerakligini vaqt eslatyapti.

سَيِّدُ الْقَوْمِ خَادِمُهُمْ haqiqatiga asosan, mansab - xizmatkorlik hisoblanadi. Hokimiyat va "men"lik uchun bzir siositasi emas. Bu davrda Islomiy tarbiya kamchiligi va qullikning zaifligi sababli "men"lik va xudbinlik kuchga toÀlgan. Mansabni xizmatkorlikdan chiqarib, hokimiyat va mustabid martaba holiga keltir ishor uchun, tahoratsiz, qiblasiz namoz oÀqish kabi, adolat boÀlmaydi, asosi bilan buzilib, odamlar huquqi zer-u zabar boÀladi. Kishilar haqlari, haq boÀlishi uchun huququlloh oÀrniga oÀtmaydi, balki nafsoniy haqsizliklarga sabab i Qur'i.

Hozir Adnan Mandaras kabi "Islomiyat va dinning shartlarini bajaramiz" deb, mazkur asosiy qonunga qarshi chiqib unga ters ikki jarayon, oÀta katta pora bilan insonlarni allki unjnabiylarning aralashishiga yoÀl ochish vaziyatida hujum qilish ehtimoli kuchli.

Birinchisi: Birinchi asosiy qonunga qarshi bir jinoyatchi sababli qirq ma'sumni soÀygan,ir umuishloqni yoqqan. Bu darajadagi mutlaq istibdod har nafsning istagiga boÀysunib mansab uchun hokimiyat suratida pora berib, dindor hurriyatparvarlarga hujum qilinyapti.

Ikkinchi hujum: Muqadlar mulomiyat millatini tashlab (avvalgisi kabi) bir jinoyatchi sababli yuz ma'sumning haqqini toptagan, zohiran millatchilik va haqiqatda irqodisa hissi bilan:

ham hurriyatparvar dindor Demokratlarga

ham bu vatandagi yuzda yetmishi boshqa millatdan boÀlganlarga

ham hukumatga qarshi

ham bechora turklarga qarshi

ham Demokr. "Niming siyosatiga qarshi ishlaydigan bebosh va xudbin nafslarga oÀta zavqli pora sifatida irqchi birodarlikni beryapti.

U zavqli qardoshlikuntirichida, zavqli foydadan ming marta koÀproq haqiqiy qardoshlarni dushmanlikka aylantirish kabi ajib tahlikani, sarxushligi bilan his qila olmaydi.

Masalan: Islomiyat millati bilan toÀrt yuz million haqiqiy qardoshning har kuni umumiya okopَهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُوءْمِنِينَ وَ الْمُوءْمِنَاتِ duosi bilan ma'naviy yordam olish oÀrniga, irqchilik toÀrt yuz million muborak qardoshlarni, toÀrt yuz bebosh va yaramaslara imomat dunyoviy va juda kichik manfaat uchun tark ettiradi. Bu tahlika ham bu vatanga, ham hukumatga, hamda dindor Demokratlar va turklarga katta tahlikda dinsni qilganlar esa haqiqiy turk emaslar. Najib turklar bunday xatodan chekinishadi.

Ushbu ikki toifa hamma narsadan foydalanishga urinib dindor Demokratlarni yiqitishgai bilaat qilishgani va qildirilganlari, oÀrtadagi belgilar bilan yuzaga chiqyapti. Bu ajib buzgÀunchilikka va ikki kuchli dushmanlarga qarshi qirq sahoba bilan dunyoning qirq dlar buga qarshi kurashga chiqqan va gÀalaba qilgan va bir ming toÀrt yuz yil ichida va har asrda uch yuz-toÀrt yuz million shogirdi boÀlgan Qur'oniy haqiqiatning metin kuchiga tayanish, undagi dun. Asarva uxroviy abadiy saodatning lazzatlariga, jozibali haqiqat bilan birga tayanch nuqtasi qilish, mazkur dushmanlarga va ham ichki va tashqi yovlarga qarshi eng kerakli, shart va zaruriy yagona choradir. YoÀqsairib qsiz ichki va tashqi dushmanlarimiz sizning bir jinoyatingizni mingga chiqarib, eskilarning ham jinoyatlarini qoÀshib boshqalarning boshiga yuklaganlaridek, sizga ham yuklashadi. Sizoydali, vatanga ham, millatga ham tuzatib boÀlmaydigan tahlika boÀladi. Janobi Haq sizni Islomiyat uchun foydali xizmatlaringizda muvaffaq qilsin. Mazkur tahlikalardan muhofaza aylasin deb men va Nurchi qardosha xuddz, qiladigan xizmatingizga va aytilgan haqiqatni qabul qilishingiz evaziga duo qilishga qaror qilamiz.

Uchinchisi: Islomiyatning ijtimoiy hayotga doir asosiy qonuni ham ushbu hadis-i sharifning اَلْمُوءْمlishniلْمُوءْمِنِ كَالْبُنْيَانِ الْمَرْصُوصِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضًا haqiqati hisoblanadi. Ya'ni tashqi dushmanlarning tajovuzlariga qarshi ichki adovatni unutish va toÀliq birdam boÀlishdir. Hatto eng badaviy toifalar ham ushbu y adol qonunning manfaatini tushunishganki, xorijda dushman chiqqan vaqti bir-birining otasini, ukasini oÀldirgan boÀlsada, ichki dushmanlikni unutib tashqi dushman daf imda bnicha birdam boÀlishgan.

Minglar afsus deymizki, "menlik"dan, obroÀtalablikdan, gÀururdan va ayyor siyosatdan kelib chiqqan tarafgirlik fikri bilan oÀz tomoniga shayurrashrdam bersa rahmat ayttiradi, muxolifiga farishta yordam etsa la'nat aytadigan hodisalar koÀrinyapti. Hatto bir solih olim siyosiy fikriga qarshi maydi.yuk solih olimni takfir darajasida gÀiybat qilgan. Islomiyatga qarshi biz ateistni oÀz fikriga toÀgÀri kelgani va tarafdor boÀlgani uchun harorat bilan maqtaganini koÀrdim. Shaytondan qochgandmizki:tiz besh yildan beri siyosatni tark etdim.

Hozir bir kishi:

ham Ramazon-i Sharifga

ham Islom shiorlariga

ham bu dindor millatga katta jiedim:

qilgan vaqti muxoliflarining uning holatidan hushlangani koÀrildi.

Holbuki kufrga rozilik kufr boÀlgani kabi, zalolatga, fisqqa, zulmga rozilik ham fisq, zulm, zalolatdir. Ushbu xodimholatning sirrini koÀrdimki, oÀzlarini millat nazarida qilgan jinoyatlarini ma'zur koÀrsatish hissi bilan muxoliflarini oÀzlaridan dinsizroq, jinoyatchiroq koÀrish va koÀrsatishni istayaptilar. Bunday dahshatli haqsizliklizni m natijalari juda tahlikali boÀlgani kabi, ijtimoiy axloqni ham zer-u zabar qilib bu vatan, millat va Islomiy hokimiyatga katta suiqasd hukmidadir.

Yana yozar edim, lekin ushbu uch asosiy nuqtaniqudratcha dindor hurriyatparvarlarga bayon qilib kifoyalanam.

[Adnan Mandarasga joÀnatilish niyatida avvalroq yozilgan ichtimoiy hayotimizga doir bir haqiqatning hoshiyasini takroran taqdim qilamshaxsi Hoshiya: Eskilarning keraksiz oÀzboshimcha qonunlari va suiiste'mollari natijasida, balki turtkisi bilan yuzaga chiqqan Tijoniy masalasini dindor Demokratlarga yuklamaslik va Islom olamining nazarida Demik besarni yiqitmaslikning yagona chorasi menimcha shunday:

Azon-i Muhammadiy (A.S.M.)ning yoyilishi bilan Demokratlar oÀn daraja kuch topgani kabi, Ayasofiyani besh yuz yil davom etgan muqaddas holatikerakstarish va hozir Musulmonlarda husni ta'sir qilgan va bu vatan aholisiga Islom olamining husni e'tiborini qozontirgan, yigirma sakkiz yil mahkktirisning zararli tomonini topa olmagan va besh mahkama oqlashga hukm qilgan Risola-i Nurning rasman erkinligini dindor Demokratlar e'lon qilishi kerak va bu yaraga malham surishlari kerak. Shunda Islom olamining e'tiborini qozonishganidek, bosa, bu ning zolim yomonliklari ularga yuklanmaydi degan fikrdaman. Dindor Demokratlar, xususan Adnan Mandaras kabi kishilarning hurmati uchun men oÀttiz besh yildan beri tark etgan siyosatga bir-ikki soat qaradim va am u "ozdim.

Samsun Mahkamasidan tergovchi va prokurorning Buyuk Jihod gazetasida tarqalgan bir shikoyatimga doir meni Samsun OgÀir jazo mahkamasiga berishganiga doir chaqiriq qogÀozi keldi. Menga oÀqmbasi ishdi. Ichida faqat toÀrt masala e'tiborga olinishi mumkin deb topdim:

Birinchisi: Buyuk Jihodning mas'ul mudiri mahkamada bosh prokurorga aytibdiki: "Saberishsiy u maqolani menga joÀnatdi. Men ham nashr etdim."

Bu masalaning haqiqati quyidagicha: Men xastaligimda yonimga AmirtogÀdagi qardoshlarim kelishdi. AmirtogÀda boshimga kelgan zolim hodisaga doir gaplashdik. Ham n bitt ham gÀazabnok, ham Anqaraga shikoyat suratida bir narsalar aytgan edim. Yonimdagi xizmatchim qalamga oldi. Nur talabalari munosib koÀrib Anqaradagi bir-ikkboÀlsatalabasiga ba'zi dindor deputatlarga koÀrsatishlari uchun joÀnatishdi. Xastaligimda menga muammo tugÀdirmasin. JoÀnatibdi ham. Ba'zi deputatlar koÀrishibdi. Biz bilmagan bir kishiga yoqib, Buyuk Jihod mudiriga joÀnaib chi Men qasam ichamanki, oÀshandan hozirgacha kim joÀnatganini bilmagan edim. Nashr etilganidan keyin bu yerga bir nusxa keldi. Yangi harflarni bilmaganim uchun bir kishi oÀqiva Nuri. Men mamnun boÀldim. Nashr qilganlardan Alloh rozi boÀlsin dedim. OÀttiz besh yildan beri siyosatni tark etgan boÀlsamda, Buyuk Jihod kabi dinga xolis xizmat qilgan gazeta va uning sohibi va muhta boÀariga din nomidan minnatdor boÀldim va Alloh rozi boÀlsin dedim. Men bexabar va pul bermasamda u muborak gazeta doim menga joÀnatilar edi.

Ikkinchi Masala: Mening Samsuva MilOgÀir jazo mahkamasiga joÀnatilishimga doir. Bu masalada shuni qat'iyyan bayon qilamanki, Samsun atrofidagi, xususuan Buyuk jihod doirasiga mansub muborta oqlratli qardoshlarim va Nur talabalarini ziyorat qilib koÀrishga borgim kelar edi. Lekin doktorlarning xulosasi bilan qat'iy quvvatsizligim shu darajaga kelganki, oldimdagi besdatninqalik, bu masalaning boshlangÀichi va asosi boÀlgan mahkamaga, bir yarim yildan beri menga xabar berishgan boÀlsada, bora olmayotgan edim. Majburan bosh prokuror va sudya vazifasidagi tergov sudyasi yonimga ker. Nih. Tergov asosi boÀlgan Buyuk Jihod gazetasini ham olib kelishdi. Gazetaning ba'zi soÀzlarini mening soÀzlarim ichiga aralashtirilibdi. Men ularga javoblarimni berdim. Farazan OgÀir jazo bu ahamiyatsiz r boÀlga ahamiyat bersa, sogÀliqni saqlash hay'atidan ikki oylik xulosasi boÀlgan zaharlanish xastaligi bilan qattiq kasallanganim uchun shaxsan borishim uchun mening mahkamamni insonhaharga oÀtkazishga ruxsat bersin. YoÀqsa imkoni yoÀq.

Uchinchi Masala: Prokuror va tergovchi sudya 163-moddaga asosan Said Nursiyni, dinni siyosatga vosita qilib, osoyishtalikka tahd azim adigan tashviqot qilyapti, deb ayblashyapti. Bu masalaning haqiqatini yigirma toÀqqiz yildan beri besh-olti mahkama, besh-olti viloyat zobitlari, 133 qism kitoblarimni va minglab maktublarimning barchasini qoÀlga kiritishgoÀlim lsada va dinsiz qoÀmitalarning turtkisi bilan ba'zi sofdil mansabdorlarni aldab qat'iyyan ikki masaladan boshqa javobgarlikka asos topa olishmadi. Bunga dalil: Ikki yil barcha maktub va kitoblarim Dengizli OgÀiarda b mahkamasi bilan Anqara OgÀir jazo mahkamasi va Oliy Sud ham bir ovozdan ham meni oqlashga, ham butun kitoblarni qaytarib berishga hukm chiqarishi va * *

lti viloyatda faqat tasattur-oÀranishga doir yozilgan bir oyat tafsiri bahonasi bilan bitta mahkama yengil jazo berishni xohladi. Aniq va kshaxsijavobimga nisbatan masalani vijdoniy xulosa chiqarishga majbur boÀlishdi. Demak ular ham javobgarlikka asos topa olishmadi. Bu masalani izohlash uchun Afyon mahkama raisiga murojaat joÀnatdim. Ma'lumot uchutun rua ham ma'lumot sifatida joÀnatyapman.

Xulosa: Bitta naqarot besh-olti mahkamada takrorlangan va javobgarlikka asos topa olishmagan. Endi Samsun prokuror va tergovchisi yigirma sakkiz yillik nni ma'ni aynan takrorlayapti: "Shaxsiy oÀbroÀ orttirish uchun tashviqot qilib dinni siyosatga vosita qilyapti."

Mening oÀrnimga besh mahkamada toÀrt yuz sahifalik rad qilinmaga duosifaamni havola qilaman. Meni gapirtirmay unga qarashsin.

Samsundan kelgan chaqiruv qogÀoziga qisqacha javobimni Sudyalar hay'atiga taqdim qilaman:

Birinchisi: Men maqolamni oÀzim jjavobgaganman. Bu yerdagi barcha doÀstlarim bilishadi.

Ikinchisi: Yashirin dushmanlarimning suiqasdi bilan zaharlanib qattiq xastalanganman. Yonimdagi masjidga ontadan bir martagina bora olyga qar Samsun mahkamasini yonimizdagi Eskishahar mahkamasiga oÀtkazishni qonunan talab qilaman.

[GÀoyat ahamiyatli bir hodisa, bir ariza va bir shikoyatdirir.

QoÀlimizga Pokistonda chiqqan "As Siddiq" nomli muhim majmua tushdi. Ellik sahifalik majmuaning yarmigacha Risola-i Nurning ba'zi maqolalari borligini koÀrdik. Xuingiznboshida Risola-i Nurdan "Yigirma Ikkinchi Maktub"ning birinchi mavzuini Islom olamiga oÀta ahamiyat va taqdir bilan اِنَّمَا الْمُوءْمِنُونَ اِخْوَةٌ oyatiga chaqiriq hukmida yozilganini koÀrdik. Hozir oÀsha tarjima qilingan arabiy majm koÀrs asli turkchasini afkori ommaga, xususan ushbu Islomiy hukumatning raislariga va deputatlariga bir yil avval berilganidek, yana ma'lumot uchun taqdim etishga ikki-uch sabab bor:

Birinchisi: Risola-i Nurdan "GÀayhlika hr" majmuasida yozilgan yuzlab qat'iy ishorat va belgilarning dalolati va koÀp hodisalarning dalolati va tasdiqi bilan aniqlanganki:

Risola-i Nur ma'naviy buzgÀunchilikka va anarxiÀqittiva bolshevizm, tabiatparast va moddapastlarga, shak-shubha va mutlaq kufrga qarshi Qur'oniy toÀsiq xizmatini loyigÀidek bajarishi bilan bu vatanni tahlikali dunyo boÀroni ichida muhofaza qilishga sabab boÀlgani vaDindoraqbul sadaqa oÀrniga oÀtib ikkinchi jahon urushi balosiga va boshqa yurtlarda sodir boÀlgan balolarning bu mamlakatga kirishiga monelik qiladigan ma'naviy qalqon tashkil etgani ochiq-vni bun ayon boÀlgan.

Risola-i Nurga nazar solgan eng qaysar faylasuflar ham bu iddioni tasdiqlashga majbur qolgan. Demak Risola-i Nur besh yuz ming talabasi va olti yuz min iborxasi bilan hammaning qalbida iymon darsi bilan bir qoÀriqchi qoÀyib osoyishtalikni ta'minlaydi. Qur'onning وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرَى ya'ni bir kishining boÀls bilan boshqa birov javobgar boÀlmaydi degan asosiy qonunini tatbiq qilishga harakat qilishi bilan va oÀqigan millionlar insonlar ichida hech biri uni oÀ*

n zarar koÀrmagani, bu davrda bir Qur'oniy moÀ'jiza va bu vatan va millat uchun balolarni daf qilish vasilasi ekani isbot qilingan boÀlsada, yigirma besh yildan beri yashirin, buzgÀunchi, anarxist hisobinat dolagan qoÀmitalar hiylalari bilan mahkamalarni dushmanga aylantirishga uringani, besh viloyatda besh katta mahkama Risola-i Nurning juz'larini ikir-chikirigacha tekshirib iyasi arlikka asos boÀladigan bitta masala topa olmay oqlagani, soÀng yigirma joyda adliya alohida aloqador boÀlib javobgarlikka vaj bÀolmagani uchun aybi yoÀq hukm qilgani icha ion mahkamasi ham ikki marta qaytarib berishga hukm qilgan boÀlsada, risolalarni qaytarib berishga hukm chiqarib risolalarni qaytarishni va toÀliq tarqalishini taqozo qilgan qonunni, huquqiy kerakli sabablar boÀlsada, besh yildan beri yada tin qoÀmitaning aldashi, hiylalari va bahonalari bilan Afyon mahkamasida besh yildan beri muborak risolalarni egalariga qaytarilishi kechikyapti.

Holbuki n ushbichki ishlar idoralarida, zobitlar aniqlagan yuz minglar Nir talabalari va yuz minglab Nur nusxalarida hech qanday zarar, muammo chiqqani kuzatilmagani, qayd etilmagani koÀrsatadiki, Risola-i Nur osoyishtalikning tamal toshiga xizmata'minan maqbul sadaqa hukmidadir. Bu yurtni moddiy-ma'naviy tahlikalardan muhofaza qilishga sabab boÀlgani yuzaga chiqqan Qur'oniy haqiqatdir.

Risola-i Nurning ahamiyatli shmagaboÀlgan va minglab yoshlarni vatan, millat va osoyishtalik manfaatiga tarbiya qilgan "Yoshlarga Rahnamo"ning mahkamasi sababli Ustozimiz xasta holida ikki marta I, shu lga mahkamaga borib bir yuz yigirma politsiyachining toÀplangan odamlarni tarqatishga uringan mahkamada "Yoshlarga Rahnamo"ning ham muallifini, ham yoyilishini bir ovozdan oqlashga hukm chiqarilishi va xossatan ichida "Rahnamo"ning boÀi munomum risolalarni besh mahkama oqlab, oÀn besh kunda qaytarib berilishi kerak boÀlgan "Yoshlarga Rahnamo"ning oÀn besh oydan beri qaytarilmasligi, Dengizli man. Oara ogÀir jazo mahkamasi besh oyda oqlab, qaytarishga qaror qilishgan boÀlsada, Afyon mahkamasi qaytarishni besh yil kechiktirishi, Diyorbakr atrofida, sharqiy viloyatlarda iymon, din va osoyishtalik tomonidan yuz viz muolik manfaati boÀlgan bir kishining oÀz puliga olgan Nur nusxalarini (u haqida besh mahkamaning hukmi boÀlishiga qaramasdan) musodara qilib vatanga, millatga foydali xizmatiga mone boÀlishi maqbul sadaqa hukmidagi balolarni daflgan. h vasilasi bu suratda yashirilgani uchun, bir yarim milliard zararga vasila boÀlgan balo fursat topib keldi deyish mumkin.

Agar besh mahkamaning va Istanbulning chiqargan oqlashi natijasiini hishlarga Rahnamo" yoyilganida uning darsi bilan uygÀongan va xushyor boÀladigan Musulmon yoshlar albatta boshqa insonlarning yoki isyonchilarniqat hagÀunchiligiga yoÀl bermaydigan bir yarim milliard lira zarardan bu millatni qutqarishga sa'yu gÀayrat qilar edilar. Bir yarim milliard liralik ushbu kirning chiqishiga ytida srmas edilar...

Ha, Ustozimiz eski jahon urushida Rusiyadagi asirligida anglaganlarki, ma'naviy buzgÀunchilik bilan yoshlarni buzgan tahlika yurtimizga ham keladi deb oÀsha vaqtdan beri xavotirlanib butun kuchi qilishma'naviy buzgÀunchilikka qalqon boÀlish uchun "Yoshlarga Rahnamo" kabi koÀp asarlar yozdilar. Qur'oni Hakimning darslarini tarqatdilar. Lillahi-lki: Mojuda koÀp yoshlarni qutqarishga vasila boÀldi... hozir siyosatchilar umumiy tinchlik va milliy birdamlikni istayotgan ekan, Pokiston ham ahamiyat bilan e'tiborga olib, "As Siddiq" majmuasi topa hr etgan risolaning yoyilishiga tez ruxsat berishsin.

Qur'oni Hakimning asosiy qonuni boÀlgan وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرَى sirri bilan bir kishiningham ayi bilan boshqa odam, ukasi boÀlsa ham, javobgar boÀlmaydi. Bir yuz oÀttiz risolada bitta risolaning yuz sahifasidan bittasi qaysar insofsizlarning nazarida xato boÀlsada, dunyoda qiymang sahifalik bir yuz oÀttiz kitobni javobgarlikka tortadigan qonun bormi?

Holbuki oÀttiz yil ichida besh mahkama oÀsha kitoblarni oqlagan. Malatiya masalasi munosabati birsatgagirma mahkama aloqador boÀlishdi. Yigirma sud hech ayb topa olmayapmiz deb, olti yuz ming nusxasi yurtda va xorijda tarqalib hech kimga zarar bermasligi va Ovrupoda eng fda mu maktabda Nur darsxonasi deb ayirgan joyda Xristianlar ham ularni oÀqishi va Islom olamida koÀp taqdir bilan yoyilishi, hatto Pokistonda chiqqan "ning bdiq" majmuasining Risola-i Nurning bir risolasini nashr qilib Diyonat Riyosatiga joÀnatishi va bu qadar tarqalishi bilan birga hech qanday olim unga e'tiroz bildirmasligi kabi haqiqatlar koÀrsatadiki, albatta DiyoRisolairasining haqiqiy vazifasi Nurlarni himoya qilishdir.

Diyonat idorasi Mashihat-i Islomiya kabi faqat Turkiyaning din muallimi emas, balki umum Islom olamiga Mashihat-i Islomiyqilamiiga aloqasi, nazorati, munosabati bor. Islom olami Diyonat idorasiga husn-i zon qilish, notoÀgÀri tushunmaslik, xususan bu davrda juda koÀp kerak. Hamda Turkiya bilan ittifoq qilmagan Islomiy hukumatlarda muborak idoraga nisbatan notoÀgÀri tishuncha kelmasligiga sabab boÀlgan va Islom olamining har tomonida, balki Ovrupoda maqtovga sazovor boÀlgan Risola-i Nur Diyonat idorasini ham sharafini muhofaza qilyapti, ham Islom olamiga nisbatan u idoraning bir asari siftian ktarqalishi oÀta kerak va shart ekanini, bu masalani ekspertlar toÀliq e'tiborga olishsin.

Shuning uchun Risola-i Nur dinsizlarning hujumiga qarshi muhofaza va himoya qilinishi uchun bechora Said Nurs"ning Nur talabalaridan yuz daraja koÀproq Diyonat Riyosati a'zolari, domlalari aloqador boÀlishi kerak. Takror-takror oqlanganiga qaramay tarqalishiga mlimin Àlgan hiylakorlarni lol qilish kerak.

Anqarada bir qardoshimizning "Asoy-i Muso" va "Yoshlarga لَةٌ بo"ni bahona qilib umum Nur risolalarini olish uchun kelishgan. Qardoshimiz OgÀir jazo mahkamasining "Asoy-i Muso" haqidagi oqlash hukmini koÀrsatilgandan soÀng "Asoy-i Muso"ni olishdan voz kechishdi. Topgan va oliganichsh oldidan koÀz oÀngiga qoÀygan oÀntacha "Yoshlarga Rahnamo"ning ham ustiga oÀzlari farqiga bormay ba'zi kitoblarni qoÀyishgan. Ketayotib ayotgaarga Rahnamo"ni qancha qidirishsa ham topa olishmabdi. Shu shaklda "Yoshlarga Rahnamo" oÀz karomati bilan oÀzini muhofaza qilgan. "Asoy-i Muso" va "Yoshlarga Rahnamo"dan tashqarbilan a-bitta olgan majmua va risolalarni ham ichki ishlardan takroran qaytarib berishgan.

Siyosaum qilamizki: Sharq Universiteti haqida juda qiymatli xizmatingizni Ustozimizga aytdik. U kishi: Men xasta boÀlmaganimda, oÀsha masala uchun sharqiy viloyatlarga borgan boÀlar edim. Men butun ruhu jonim bilan Maohri uczirini tabriklayman. Ellik besh yildan beri Madrasatu-z Zahro nomli Sharq universitetini ta'sis qilishga harakat qilayotgan edik. Universitetni biri omidan biri Diyorbakrda, bir esa Bitlisda uch yoki hech boÀlmasa bir dona Vanda asos solish uchun Hurriyatdan avval Istanbulga borgan edim. Hurriyat chiqib u masala qolib ketdi.

SoÀng Ittihodhaklda davrida Sulton Rashodning Rumeliga sayohati munosabati bilan Kosovaga bordim. OÀshanda Kosovada katta Islomiy dorulfununga asos solishga tashabus qilingan edi. Men u yerda ham Ittihodchilarga, ham Sulton Rashodga aytgBirincm:

Sharqninng bunday dorulfununga koÀproq ehtiyoji bor va Islom olami markazi hukmidadir. OÀshanda menga va'da berishgan edi. SoÀng Bolqon harbi chiqdi, madrasa joyi istilo qilindi. Men, "Unday boÀlsa, eski yigirma ming oltin lirania yash dorulfununiga bering", dedim. Qabul qilishdi.

Men Vanga ketdim. Ming lira bilan Van koÀli boÀyida Artemitda tamalini qoÀygandan soÀng jahon urushi ga uyg. Takroran qolib ketdi.

Asirlikdan qutulgandan soÀng Istanbulga keldim. Milliy Harakatga xizmatim sababli Anqaraga chaqiirishdi. Bordim. Ularga, "Butun hayotimda bu dorynan kn harakatidaman. Sulton Rashod va Ittihodchilar yigirma ming oltin lira berrishdi. Siz ham oÀshancha qoÀshing." dedim. Ular bir yuz ellik ming banknot berishga qaror qiliuz jinMen, "Buni deputatlar imzolashi kerak." dedim.

Ba'zi deputatlar, "Siz madrasa usuli bilan faqat Islomiyat tomondan ketyapsiz. Holbuki hozir gÀarbliklarga oÀxshash kerak." deyishdi bir m

Javoban: "Sharq viloyatlari Islom Olamining bir nav markazi boÀlib, yangi fanlar yonida diniy ilmlar ham kerak va shart. Chunki aksariyat anbiyolar sharqda va aksariyat hakimlar gÀarbda chiqishi koÀrsatadikirsadarqning taraqqiyoti din bilan turadi.

{(Hoshiya) Hatto u zamondan avval Turk boÀlmagan bir talabam bor edi. Eski madrasamda hamiyatli va gÀoyat zakovatli oÀsha talabam diniy ilmlardan olgan hamiyat darsi bilan har vadinda di: Solih bir Turk albatta fosiq qardoshimdan, otamdan menga yanada ziyoda qardosh va qarindoshdir. SoÀngra ayni talaba tole'sizligidan faqat moddiy yangi fanlar oÀqigan. SoÀngra men tning yil oÀtib u bilan koÀrishdim. Hamiyati milliya bahsi boÀldi. U dediki: Men hozir rofiziq bir Qurdni, solih bir Turk domlasidan afzal koÀraman. Men ham eyvoh dedim. Sen qanchalar buzilibsan. Bir hafta harakat qildim, u"ga biqardim, eski haqiqatli hamiyatiga oÀgirdim. SoÀngra Millat Majlisidagi menga muxolafat qilgan deputatlarga dedim: OÀsha talabaning avvalgi holi Turk millatiga qanchalar zarurati bor va ikkinchi holining qanchalar vatan manfaatioirasiÀun boÀlmaganini fikringizga havola qilyapman. Demak farzi mahol boÀlib siz boshqa yerda dunyoni dindan ustun qoÀyib siyosat jihatidan dinga ahamiyat bermasangiz ham, har holda shsiyosiloyatlarida din tadrisoyiga a'zamiy ahamiyat berisj lozim. OÀsha payt menga muxolif deputatlar ham chiqib u loyhamni bir yuz oltmish uch deputat imzoladilar. Buncha imzoni tashigan bir arizani, albatta yigirm nafrai yil istibdodi mutlaq uni buzolmagan.}

Boshqa viloyatlarda faqat yangi fanlar oÀqitsangiz ham, sharqda millat, vatan foydasi uchun, diniy ilmlar asos boÀlishi kerak. YoÀqsa turk boÀlmagan musulmonlar tti. Fahaqiqiy qardoshligi his etilmaydi. Hozir buncha dushmanlarga qarshi bir-birimizga yordam berish va birdamlikka majburmiz.

Hozir men zaharlanib xastalanganim uchun juda bezovta va qattiq keksalik sababli ellik besh yillik hayot maqsadim]

lga oshirishdan mahrum boÀlganim kabi, Anqaraga borib sharq taraqqiyotining kaliti boÀlgan bunga harakat qilayotganlarni ruhu jonim bilan tabriklashdan ham mahrumman.

OÀttiz besh yil avval Abu-z Ziyo matbaasida chop eir ne' "Munozarat" va "Sayqalu-l Islpomiya" nomli asarim albatta Maorif vazirining nazaridan qochmabdi. Mening oÀrnimga u asar gapirsin. Men hayotimdan umidim uzilgandek his qilyapman. Faqat u katta universitetning tamallari, asosi va mushukr ta'lim uslubi sifatida Risola-i Nurning bir yuz ellik risolasini oÀzimga vakil qilaman. Bu vatan va millatning istiqbolining fidokor yosh universitet talabalariga va maorif idorasiga aytib bu masalada muvaffaq boÀlgan Tavfiqsiddiqning bu bechora Saidning oÀrniga Risola-i Nurni himoya qilib, yelkasiga olishini rahmat-i Ilohiydan niyoz qilaman.

Muxolif bir patiyaning qattiq va tanqidchi a'zosi tomonidisola-'ni Ulus gazetasining 01.04.1954 yilgi nusxasida yozilgan Otaturk Universiteti haqidagi maqolaga javob oÀrnida universitetning haqiqatini bayon qilamiz. Quyidagicha:

Hozirgi Otaturk Universitetilarninomlangan bu dorulfununni ochishga Ustozimiz Said Nursiy 50 yildan beri qattiq gÀayrat bilan harakat qilganlar. Ustozimiz Ittihodchilarga muxolif boÀlsalarda, ular va Sulton Rashod bu dorchidannni qurish uchun 19 ming oltin bergan. Vanda ustozimiz tamalini qoÀygan edilar. Lekin jahon urushi chiqib qolib ketgan edi. SoÀng jumhuriyat davrining boshlangÀichidrugÀi zimiz Said Nursiyning Anqarada deputatlar majlisiga chaqirilganda, takroran tashabbus qilgan edilar.

U yerda ustozimiz oÀsah davr boshqaruviilganlliq muxolif va siyosatni batamom tark etgani va ba'zi jihatdan muxolif boÀlganini va dunyoingizga aralashmayman deganlar. Mustafo Kamolga "namoz oÀqimagan xoin boÀladi" deb, uning taklif qilgan katta boylik, ma faqatharq umumiy voizi boÀlish kabi katta takliflarni qabul qilmaganlar. Sharq dorulfununiga asos solish uchun 200 deputatdan 163 tasi imzolagan, Mustafo lari btasdiqlasa, 150 ming banknot berishga qaror qilingan edi. Demak sharqning eng muhim masalasi u davrda oÀsha universitet edi. Hozir esa yigirma marta koÀproq ehtiyoj bochekinoyat yana ustozimizning moddiy-ma'naviy gÀayrat va tashviqlari natijasida ushbu Islomiy hukumat davrida qurilishiga qaror qilindi.

Ushbu Sharq Universitetining jahonsumul qiymat va ani tartini bir ummondan qatra olgandek ikki-uch masala sifatida aytamiz:

Birinchisi: Bu dorulfunun ham Eron, ham Arabistob, ham Misr va AfgÀoniston, ham Pokiston va Turkiston va OnadoÀlining markazida qalb hukmidaqat, bam bir Jome'u-l Azhar, bir Madrasatu-z Zahrodir.

Ikkinchisi: Hozir bashariyatda umumiy sulh uchun, ya'ni bashariyatning buzilmasligi uchun choralar qidirilyapti, paktlar qurilyaptifaqat miki bu Islomiy hukumat xalq foydasi va hukumatning salomatligi uchun Yugoslaviyadan Ispaniyagacha ularga dastak beradigan doÀstlik qurishga uva oliti. Bularning yagona chorasining bir dalili sifatida koÀrsatamizki, asos solinadigan Sharq Dorulfununining ilk tashabbuschilaridan bir dars kitobi boÀgan va tabiiy fanlar bilrinyapon ilmlarini kelishtirgan va oÀttiz yildan beri butun faylasuflarga urush ochgan va rasmiy olimlarga tegingani va eski hukumat bilan rasman tortishsada, t ichiomonidan taqdir va tahsinga sazovor boÀlgan va mahkamalarda oqlangan Risola-i Nur bu vatan va millatga osoyishtalik va tinchlikni ta'minladi. Islom mamlakatlarida, .

Hn Marokash, Misr, Suriya va Eron kabi joylarda sodir boÀlgan ichki qarshiliklarning bu vatanda kuzatilmasligidir. Bu vatan va millatga Risola-i Nur (tinchlik va osoyishtashiga buzishga boshqa yurtlardan koÀproq sabab borligiga qaramay) osoyishtalikni ta'minlashi koÀrsatadiki, Sharq Universitetiga asos solish xalq tinchligiga sazovor qiladi. Chunki hozirgi buzgÀunchilik m Musuly boÀlgani uchun, unga muqobil ma'naviy atom bombasi kerak.

Davrimizda buzgÀunchilik ma'naviy boÀlgani va unga qarshi javob berish ham faqat ta'mirchi ma'naviy atom bo yillabilan mumki boÀlishiga qat'iy dalil sifatida universitetning manba va urugÀi boÀlgan Risola-i Nurning oÀttiz yil ichida Ovrupodan kelgan dahsmga sazalolat, falsafa va dinsizlik hujumlariga toÀsiq tashkil qilishidir. U ma'naviy buzgÀunchilikka qarshi Risola-i Nur ta'mirchi va ma'navifyon M bombasi boÀlgan.

Uchinchisi: Ha, Sharq Universiteti bir markaz sifatida Islom olami va bugungi Osiyo aloqador qiladigan mohiyat va ahamiyatda boÀlgani uchun, oltmish million emas, oltmish milliard ham xarajat qilinsa, loyiqroqdhkama Yangi Ulus gazetasi muxolif boÀlgani uchun, bu masalani parda qilib yangi boshqaruvning ba'zi katta mansabdorlaridan bu masala blan shugÀullanayotganlarga bır navi eskichilik taming bosishni xohlayapti. Holbuki bu masala eng yuksak taraqqiy va umumiy sulhning asosidir. Bu muassasa bu Islomiy hukumatga ba'zi Islom shiorlarini Arabiy azoni Muhammadiy va din darslari kabi juda koÀp quvvat beradi. Balki bu hukumatning kelajakdik va xlada kamoli taqdir va tahsin bilan yod etilishiga eng porloq vasila boÀladi.

Bu masalaning jonlantirishi bilan hosil boÀlgan nur va fayz Demokrat hukumatning eng buyuk va jahon bahosida xizmati sifatida abadgacha tenggi koÀrilmagan porloqlrga asan nur sochadi. Va millatlararo e'tiborni ta'minlaydi.

Mahkamldiribng kechiktirilishi sababli ishlarning Anqara Mahkamasiga havola qilinishida koÀp xayrlar bor. Hozir ham Isparta mahkamasi, ham Vanda Mullo Hamidning va Diyorbakrda Mahmud Qoyaning kitoblari qaytarib berilishi Afyon; hammasi Anqaraga qarayaphqa huqarada boÀladigan xayrli natija bilan inshaalloh har tomonda birdan ishlarimiz hal boÀlgan boÀladi. Bunday vaqtda Nurlardagi iymoniy haqiqatlar, xususan Anq. Sakke'tibor qaratilishi kerak ekan. Inshaalloh bu masalamizning u yerga joÀnatilishi, muhim uygÀonishga vasila boÀladi.

Umum doÀstlarimga, xususan ziyoratchilarga doir bir istagimni bayon qilishga majbur boÀldim:

Aksar hayotim yakka holda oÀtgani kabi, oÀttiz-qirq yildan beri bosim va hujumlarga uchraganim uchun, zarurat boÀlmasa suhbatlashishdan chemizninqochaman. Eskidan beri moddiy-ma'naviy hadyalar menga ogÀir kelar edi. Hozir ziyoratchilar, doÀstlar koÀpaygan, bunga ma'naviy evaz kerak. Hozir moddiy luqma hadyasi meni xasta etganidek, ma'naviy hadya boÀlgan ziyorathayotih, koÀrishish, xususan boshqa joylardan qoÀl olish uchun zahmat chekib kelish ziyorati ham ahamiyatli ma'naviy hadyadir.

Unga javob bera olmayman. Hamda arzon Hatto ma'nan qimmat. Men oÀzimni u hurmatga loyiq deb bilmayman. Ma'nan javob ham bera olmayman. Shuning uchun hozircha aynan moddiy hadya kabi bir ehson sifatida menga ma'naviy hadya boÀlgan sualik hn zarurat boÀlmay man etildim. Ba'zan meni xasta qiladi. Moddiy hadyaning evazini toÀliq bermagan vaqtim meni xasta qilganidek. Shuning uchun koÀnglingiz ogÀrimasin, jahlingiz chiqmasin.

Risola-i Nuekkan qish men bilan koÀrishishdan oÀn marta foydaliroq. Zotan men bilan koÀrishish; oxirat, iymon, Qur'on hisobigadir. Dunyo bilan aloqamni uzganim uchun, menga ehtiyoj qoldirmagan. X ham A "Hayot YoÀli"dagi maktublar. Hatto xizmatimdagi xos qardoshlarimga ham zarurat boÀlmasa, koÀrisha olmayman. Faqat ba'zan Risola-i Nurning futuhotiga va nashriyotiga oid ba'zilar uchun koÀrishishni istasam, oÀshanda koÀrishish joiz boa yangva menga qiyinchilik tugÀdirmaydi.

Bu masalani bilmagan ziyoratga kelganlarga xabar beramanki, bir necha yildan beri gazetalarda e'lon qilganmanki, men bilan koÀrishishni istaganlar, xususan uzoq joydan kelib koÀrishmay ketganayri, xususiy duolarimga dohil qilaman. Har tong duo qilaman. Shuning uchun ranjimasinlar.

Juda muhtaram qardoshimiz Solih,

Ustozimiz sizga ida boi haqiqiy deputatlarga koÀp salom aytib duo qiladilar. Sizga va ularga "Ming barakalloh" deyaptilar.

Ustozimiz aytyaptilarki:

"Urfa tomonda Nurlarga nisbatan kuchli qoÀllar sohib boÀlishini koÀp vaoÀlganal kutayotgan edim. Chunki u yer ham OnadoÀlining, ham Arabistonning, ham Qurdistonning bir nav markazi hukmidadir. Nurlar u yerda joylashsa, i. Islmlakatga tarqalishiga vasila boÀladi. Janobi Haqqa hadsiz shukr qilamanki, Sayyid Solih kabi yoshlarning bir qahramoni va u atrofning ikki juda qiymatli, hamiyatli va dindor deputati Nurlarni yelkasiga olymondaboshladi.

Men ham oÀz pulimga olgan va zaharlanganim uchun juda bezovta boÀlib tahrir qilgan oÀzimning bir qancha majmualarimni ularga joÀnatyapman. KoÀoizchaardan va juda muhim kishilar tomonidan istashganiga qaramay men Urfani hamma joydan ustun qoÀyaman. Inshaalloh ularga yana bir qancha joÀnataman.

gi har Solih va gÀuruli deputatlar u yerda inshaalloh Qur'on va iymonga toÀliq xizmat qiladigan va u yerni Ispartadagi Madrasatu-z Zahro va Misrdagi Jome'u-l Azharnildirichik namunasiga aylantirishga sabab boÀlishga va Shom va BagÀdoddagi Islom madrasasining namunasini ochishga yoÀl berishlarini rahmati Ilosa, qan umid qilyapmiz.

Modomiki Risola-i Nurning yoÀli hillat-samimiy va jonu koÀngildan boÀlgan doÀstlik ekan, Urfa esa Ibrohim Haliluldan rig manzilidir, inshaalloh hillat-i Ibrohimiya porlaydi. Bu dahshatli zaharlanish kasalligimdan qutulish ehtimolim kuchli. Keladigan qishda borishni jiddan istayman."

Ustozimizning soÀzlari bitti. Biz ham tistlarn salom va hurmatlarimizni bildiramiz.

Butun Urfa xalqiga, bola-chaqa va qabrda yotganlarga har tong duo qilaman. Va butid solaliklarga salom aytaman. Urfa toshi, tuprogÀi bilan muborakdir. Men juda xastaman. Ular ham menga duo qilishsin.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Isمسلكه amida Laylatu-l Qadr deb taxmin qilingan bu Ramazoni Sharifning yigirma yettinchi kechasida bir jihatdan zaharlanish bilan qattiq me'da xastaligi ichida asablarim, vian koÀa qalbimni bosib olgan boshqa dahshatli xastalik his qildim. Bu ikki dahshatli moddiy va ma'naviy xastalik ichida shafqat hissi bilan butun hayotdorlarnng azoblari esimga keldnshaalXastaligimdan ham koÀproq azobli ruhiy holatni his qildim. Bu bilan birga sakson yildan oshgan umrimning oxirida sakson yil ma'naviy ibodatni qozontirgan eng soÀnggi Laylatu-l Qadst masyiq xizmat qila olmayman deb sobiq ikki dahshatli xastalikdan ham qattiqroq hazin bir mas'uliyat ichida asabga kelgan va nafs-i ammoraning vazifasini bajargan azobli bir his meni ezayotgan paytda Oyat-i Hasbiyaning bir sirr hikmaamga keldi. Bu uch xastalikni ketkazib Janobi Haqqa hadsiz shukr boÀlsinki, umid qilinmagan tarzda chidadim. Uch xastaligimga quyidagi malham surildi:

Moddiy ("Xastalar Risolasi"da isbotlanganidek) bir soat xastalik, sai yegatavakkal qilgan kishilarga hech boÀlmasa oÀn soat ibodat va Laylatu-l Qadrda esa yanada koÀproq ibodat oÀrniga oÀtgani kabi, mening ham Laylatu-l Qadrdagi xastaligim, iqtidorsizligchiqdian qila olmagan Laylatu-l Qadrdagi xizmat oÀrniga oÀtib, toÀliq shifo bergan malham boÀldi.

Butun hayotdorlarning xastalik va azoblaridan shafqat sirri bilan menga kelgan azob beradigan xastalikni birdan rahimiyat-ig ramzyaning tajalliyi bilan maxluqlarni yaratganning shafqat va rahimiyati va rahmati toÀliq kifoya qilgani uchun azoblarni rahmat-i Ilohiyadan ham koÀproq shafqatni surish ma'nosiz va haqsiz boÀlgani uchmma meafqatdan kelgan azobni ma'naviy sevinch va lazzatga aylantirdi. Faqat malham emas, balki shifo ham berdi. Umrimning oxirida eng koÀp qiymatdor ma'naviy xazinani yoÀqotishdagi ma'naviy azoidalarrshi Nurning xos shogirdlarining har biri ma'naviy shirkat sirri bilan umum nomiga ham duo bilan va amal-i solih bilan ishlagani uchun, ham "Al hida Bu-z Zahro"da, ham "Nur Kaliti"da ozihlangan tashahhud va Fotihada butun mavjudot va hayotdorlar jamoatining duolariga va tavhiddagi da'volariga isÀzda t etish surati bilan, xususan tuproq, havo, suv va nur unsurlari bir-bir til boÀlishga tuproqdan chiqqan butun hayot hadyalari va suvdan muborak va tabarruk narsalar va havodan shukr va iboÀydik.g tamassullari va Nur unsuridan moddiy va ma'naviy yaxshiliklar, goÀzallilar tarzida, tashahhudda va Fotihada koinotdagi butun ne'matlardan kelgan shukrlar, hamdlar va butun maxluqotning, xususan hayotdorlarninga yordy idobatlari va butun tayanchlari va toÀgÀri yoÀldagi butun ahl-i haqiqatga va ahl-i iymonning yoÀlidan ketayotganlarga ma'naviy doÀstlik qilib ularning duolariga va dg, qamriga tasdiq suratida ominlar bilan ishtirok etib, omin deb hissador boÀlishning kulliy siri oÀsha kecha menga yordamga keldi. OÀta xasta, zaif, xafa holda kichik ishni qila olmaganim uchun ma'naviy azob, xastaliini, jshunday darmon boÀldiki, men haqiqatdan eng sogÀlom holatimda va yoshligimda, eng zavqli va lazzatli virdlarimda topa olmagan ma'naviy sevinchni his qildim. Va hadsiz shukr qilib dahsir navxastaligimga rozi boÀldim. "Alhamdulillahi bi'adadi ashiroti daqoiqi shahri Ramazon fi kulli zaman", dedim.

"Men bilvlat rrishishni istagan aziz qardoshlarimga bayon qilamanki: Insonlar bilan koÀrishishga zarurat boÀlmasa koÀtara olmaganim uchun, yana zaharlanishdan, zaiflikdan, keksalik va xasta boÀlganimsusan koÀp gapira olmayman. Buning oÀrniga sizga qat'iyyan xabar beramanki: Risola-i Nurning har bir kitobi bir Saiddir. Siz qaysi kitobga qarasangiz men bilan yuzma-yuz gaplashishdan oÀn marta koÀproq foydalanasiz. Men bilan haqiqiy gaplashgan1

Msiz. Men shunga qaror qilganmanki, Alloh uchun men bilan koÀrishishni istaganlarga koÀrishmaganim evaziga har tong oÀqiganlarimga, duolarimga dohil qilaman va qila uchudavom etaman."

Bir-ikki oydan beri Ustozimiz hech bir xizmatkori bilan gaplasha olmayaptilar. Gapirgan vaqti harorat chiqishni boshlyapti. Buning hikmatini bir eslatmaga lgan F aytdilar: Risola-i Nur menga umuman ehtiyoj qoldirmaydi. Gapirishga kerak qolmadi. Men ojiz shaxsim bilan minglab doÀstlarimdan yigirma-oati ucdoÀst bilan gaplasha olaman. Yigirma kishining hurmati uchun minglar odamning e'tiborini ranjida qilmaslik uchun gaplashishdan man etilganim ehtimoli kuchli. Xususiy koÀrishishmaganim uchun ma'zur tutsinlar. Hatto bayramda qoÀl berib koÀida anh va u kishiga qarashni koÀtara olmaydi. {(Hoshiya) Hozir ham Anqara, ham Istanbul, ham Samsun, ham Antalya Risola-i Nurning nashrini boshlagani jihat bilan; yashirin Eski Sshmani komitelar u nashriyotga qarshi bir vahima bermaslik uchun, hozircha xos doÀstlarni ham qabul qilmaslikka majbur boÀldi. SoÀzlarning chop chiqlinishi tugagunga qadar.} Shuninni qiln ranjimasinlar.

[ToÀrt yil avval Ustozimiz xastaligi sababli meni Anqarada Risola-i Nurning mahkamalari bilan aloqali ishlarini kuzatish uchun vakil qilgan paytlari, ba'zi deputatlarga joÀnatgan tegishli makingiz>imizni yangidan sizga va muhtaram deputatlarning e'tibori irfonlariga taqdim qilamiz. Bunga sabab, bitta masalaning davom etayotganidir. Xususan soÀnggi oylarda sharq viloyatlarida qurilishi uchun tashabbus qilingan ga qaruniversitetdir.]

Risola-i Nurning oÀttiz yillik davrda favqulotda ichki va tashqi tarqalishi bilan har tomonda husni ta'siri va sharq viloyatlarida ell Yana h yildan beri katta dorulfunun qurulishiga harakatim, bir-biriga ulanib ketgan va bir-birini tamomlaydigan bu davrda Islomni olami qattiq aloqador etgan ikki muhim masaladir. Bu ikki azim natija ham bu millatni, ham toÀrt yuz million Islabalarlatlarini, ham umumiy tinchlikka muhtoj Xristianlik dunyosini ham aloqador qiladi va ta'sirini koÀrsatgan fahrlanadigan ikki ahamiyatli hodisadir. Islom Dinining va Qur'on haqiqatlarining kulliy va umumiy noshiri va e'lon qiluvchisidir.

Uslarga z ellik besh yildan beri a'zamiy gÀayrat va turli vasilalar bilan sharqiy OnadoÀlida Jome'u-l Azharga muhofiq Madrasatu-z Zahro nomli bir Islom universitetining qurilishi uchun harakat qilganski Saning qat'iy kerakligini doim ilgari surganlar. Jumhiroyat raisiga va Bosh vazirga xitoban ularni bu masaladan tabriklagan Ustozimizning murojaatiga aytilganidek, Sharq dorulfununi Islom olqat-ing bir jihatdan markazida boÀlgan musulmonlar ichida iftixor qiladigan maqom qozonadi.

U viloyatlarda dafn etilgan juda aziz va muborak minglab ulamolar va oriflar, shuhado va muhaqqiqiyn ajdodimizning moziydagi juda qiymatli va muqaddasarrirl xizmatlari ma'naviy, boqiy fazilatlari bu dorulfununda ham jismga kirib iymoniy vazifalarini yana keng miqyosda qiladilar.

Sharq Univ "Yuz tining bir nav dasturi boÀlishga loyiq ussu-l asos darsi-Qur'oni Hakimning iymoniy haqiqatlarini tafsir qilgan va butun masalalarini aqliy fanlar va mantiqiy va tabiiy dalillar aniqlagan va aqlga uygÀun dars berdim. Fsola-i Nurdir. U yangi asrning universitetlari va maktablarida oÀqitilishga loyiq.

Risola-i Nur sharqiy OnadoÀlida vaqti-vaqti bilan qurilgan va yuz yillardan beri u atrAlhamda'naviy obi hayot manbalari vazifasini bajargan madrasalarning va ustozlarning talabasi vositasida yuzaga chiqqan. Bu soÀnggi munavvar mevalari bilan u muhtaram ustozlar, yangidan vazifa boshiga oÀtib nurlantirish vazifasini voiy esoniy xizmatlarini bu surat bilan jahonshumul kenglikka aylantirishlarini butun ruhimiz bilan umid qilib, rahmat-i Ilohiyadan yolvorib niyoz qilamiz. Bu duoimizga zamon va zaminning hayotiy sharoiti va umumiy t kuchlkning kerakligi ham "omin, omin" deyapti va deydi.

Sharqdagi ilm va irfon faoliyatining bir samarasi va kulliy natijasi boÀlgan Risola-i Nur sharq dorulfununining Islomiyat nuqtasida bir dasturi boÀlgani uchun Islomiyat yozin millatga va Islom olamiga xizmat qilganlarni qattiq aloqador qilishdir. Hozir Amerika va Ovrupoda Nur Risolalarini istashlari va u yerlarda tarqalishi bu iddaomizning favqulotda ahamiyatini koÀrsatadi.

Menga yozi his rsalari besh tomondan tuhmat va yolgÀon ekanini koÀrgan bir gazetani oÀqib berishdi. Bunday tuhmatlarning ham Ispartaga, ham nashr qilganlarga karak murari bor.

Birinchi yolgÀon: Nur Risolalarini oÀqiganlarga murid va tariqat deb meni tariqat darsi berganim bilan ayblashyapti. Holbuki meni taniganlar bilishadiki: unningalarda ham aniqlanganidek, men tariqat darsi emas, iymonning, Qur'onning haqiqatlarini dars beraman. Darsimni tinglaganlarga Nur Talabasi deyiladi. YoÀlimiz tariqat emas, iymonning haqiqatlaridir.

Ikkinchi yolgÀon: Tuhma ustozan gazeta boshqa gazetani oÀziga sherik qilib, ba'zi yanglish ta'birlarni aralashtirib aytyaptiki: "EgÀirdir yoshlari Said va muridlari bilan kurashni boshladi." Buning asli yoÀqligini butun Ilan, r va EgÀirdir yoshlari qat'iyyan bilishadi. Hatto Isparta va EgÀirdir yoshlari buni eshitgan paytlari gÀazablanib rad qilishyapti. Faqat Anqaradagi EgÀirdirlik yosh boÀlmagan odam, oÀttiz yil avval men bilan koÀrishganini oz tanqid bilan yolarnindi. Buni "Yoshlar kurashni boshladi" deb nomlash naqadar ochiq yolgÀon hisoblanadi. Holbuki kim boÀlsa boÀlsin, butun yoshlarga nisbatan hech bir yosham bosurashini eshitmadim.

Uchinchi tuhmati: Tuhmat qilgan gazeta boshqa odamning tili bilan aytyaptiki: "Said va muridlari yashirin siyosat yurityapti. Tinchlikni buzish uchun qonun-qo boramni oÀzgartirishga urinyapti." Buning yolgÀonligiga yigirma sakkiz yil ichida besh mahkama oqlagani koÀrsatadiki, siyosat bilan hech qanday aloqam yoÀq. Hech qanday belgi topilmasligi, buning naqadar tuhmat ekanini koÀrsatadi.uta'al oÀttiz besh yildan beri siyosatdan uzilganimni butun doÀstlarim bilishadi. Bu haqiqat mahkamalar tomonidan ham aniqlangan.

ToÀrtinchi tuhmati: Said Nursiy ba'zi ayollarga shayton degan. Bn "Boratning asli: "Eski vaqtlar katta koÀchalarda ochiq-sochiq, yalangÀonchlik darajasida, xususan yarim yalangÀoch Xristian qizlari shayton boshqaruvida Islomiy ahloqqa zarar berishar edi." Bir necha ochisola-ganlar haqidagi soÀzni boshqa suratga aylantirib butun ayollarga taalluqli qilib, ta'birni xunuklashtirib iste'mol qilishi, juda xunuk va ocobi Hahmatdir. Ayolla bilan suhbat nomli risolamda: Ayollarni qattiq hurmat qilganimni, ahamiyat va qiymat berganimni, hatto shafqat jihatida erkaklardan juda oloqingiboÀlishgani uchun Risola-i Nurning muhim asosi shafqat boÀlgani uchun, bu muborak singillarimni "Muhtaram singillarim" deb yod etaman. Ularning samimiyat va ixloslarini koÀp koÀraman...

Bea undai haqoratli tuhmati: Eski davrga qaytish va eskichilik, ya'ni Islomiyat hukmlariga, axloqiga qaytish ma'nosida "mal'un fikr" ta'birini ishlatishi, yer yuzini titratadigan kofirona tuhmat boÀlgani kabi, faqat Ispartaliklarga va Nur talabalariorlarns, balki Islom olamiga qarshi xiyonatdir.

[Ustozimizning qishloqlarda aylangank turlir chiqarilgan uydirma xabarga qarshi javob boÀlib, xavotirlanadigan narsa yoÀq.]

Ustozimiz Said Nursiyning ikki yildan beri musofir boÀlgan Isparta ichki ishِهِ

اَÀlimiga uzrimiz.

1. Ustozimiz Said Nursiy oÀttiz yildan beri OnadoÀli mamlakatida aylangan butun viloyat va qishloqlarda oÀzini zobitlarning musofiri deb tasavvur qilgan va zobitchi Shlari doim doÀstona va hamiyat bilan muomala qilganlar. Qur'onning haqiqiy va porloq tafsiri boÀlgan Risola-i Nurni Ispartada oÀttiz yil avval ta'hasigalishni boshlagan Ustozimiz iymoniy haqiqatlarga oÀta ta'sirli suratda xizmat qilib, toÀliq oxiratga yoÀnalgan bu xizmatning dunyoviy foydasi sifatida, iymon sababi bilan qalblaraddid onlikka qarshi doimiy qoÀriqchi qoÀyishidir. Uning natijasida osoyishtalikni ta'nimlashga vasila boÀlgan. Ha, Ustozimiz haqiqiy adolatni ifodalagan وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرَى ya'ni "Bir kishining xatosi sababli boshqa odam javobgak. Aglmaydi" Qur'oniy oyat va "Bir ma'sumning haqqi yuz yomon kishi uchun fido qilinmaydi deyilgan Qur'oniy dastur asosida, yuzda oÀn zolim sababli toÀqson ma'sumga zarar keltirish haqiqiy adolatga, Qur'on amrlari chuquamom zid deb hamma tomonga yoyilgan va u kishiga zulm qilinishiga qarshi Islom millatining salomati uchun "Men nafaqat dunyo hayotimni, balki oxirat hayotimni ham fido qilaman", deb javob bergan va bery qilgar.

Risola-i Nurning iymoniy haqiqatlar darslari bilan va butun mahkamalarda mudofaalari natijasida oqlangan Qur'oniy haqiqatlar bilan ijtimoiy hayotning uxroviy va dunyoviy saodatga rahbar boÀlgan haqiqa turk dars bergan va osoyishtalikni vositali muhofazasiga va amniyati umumiyni ta'minlashga eng katta bir vasila Ustozimiz boÀlganini, ijtimoiy hayotning saodatiga aloqador hamiyatparvar kishila'navi tasdiqi bilan aniqlangan. OÀttiz yildan beri turli tekshirishlar va mahkamalarning oqlash qarori berishlari, hozir esa toÀliq ozod qilinishi va asarlari katta miqyosda katta tarafda, OnadoÀlida v Insham olamining markazlarida, gÀarb mamlakatlarining ba'zilarida yoyilib maqtov va tabriklarga sazovor boÀlib, eng nozik sirlarigacha katta diqqat va ahamiyat bilan har holati tekshirilgan Ustozimizning hech bilany holati javobgarlikka asos sifatida koÀrsatilmagan.

Bir tomonda komunizm kabi din, axloq va an'anaga qarshi boÀlgan juda mudhish buzgÀunchilik bilan yarim Ovruponi, Xitoyni istilo qi darajumum dunyoga qarshi buzgÀunchi, yirtucvhi kufr rejimi evaziga, millatlar davlatlar mobaynida tadbir oldirgan va bu bilan birga xorijiy, yashirin buzgÀunchilik qoÀmitalari ham bu vatanga qarshi mudhish harju ar ediarakat qilgan paytlari, biz oÀttiz yillik oÀta xolis va ta'sirli keng xizmatni qilgan.

Ustozimiz Said Nursiyning asarlari boÀlgan Risola-i Nurning yuz minglab nusxalarining tarqalishi va yuz minglanda hashgan oquvchilarining husni holini koÀrsatib, zobitlar Nur Talabalarining asoyishtalikka qarshi biror hodisa kuzatilmaganini guvoh qilib aytamiz va qat'iyyan aniqlanga va joisola-i Nur buzgÀunchi jarayonni toÀxtatgan Qur'oniy va iymoniy toÀsiqdir. Insofli zobitlar ham koÀrilgan bu haqiqatga guvohlik berishyapti.

Iymon xizmatining ma'naviy, uxroviy foydalaridan tashqaresh yioviy, millatga oid muhim foydasini vaqtida Ustozimiz shu suratda ifodalaganlarki, davr buning naqadar toÀgÀri ekanini koÀrsatdi. OÀshanda: "Hozir bu mamlakatningbiy Mun va millatning hayot va abadiy saodati uchun ikki mudhish jarayon bor:

Biri: Shimolda chiqqan dahshatli dinsizlik jarayonining bu vatanni ma'naviy istilo qilishga qarshi Qur'onning haqiqatlari va iymonna'navirlari bilan javob berish kerak. Chunki dinsizlik jarayoni ma'naviy buzgÀunchilik boÀlgani uchun, uning qarshisida ma'naviy javob berish kerak boÀladi. Qur'oniy haqiqatlarning yogÀdulari boÀlgan Risola-i Nur maÀnaviy ta'mirchi boÀlgan atom bo, zarusifatida, zalolat jarayonlariga javob beradi va berghan.

Ikkinchisi: Ming yildan beri Islomiyatning qahramon qoÀshini va bayroqdori boÀlgan turk mil haqiq Islom olamining adovatini ketkazish. Turklar yana eskisi kabi Islomiyatning qahramonidir degan tasavvur hosil qilish. Bu suratda toÀrt yuuda ahion haqiqiy qardoshlari bu millatga qozontirib hayot saodatlariga eng ahamiyatli xizmatni bajarish boÀlib, bu vatanda Risola-i Nur iymon haqiqatlarini yoyib buarralafoydani amalda koÀrsatgan.

Risola-i Nurning bir talabasi avvalo qoÀlida Nur Risolalari bilan va u yerdan chiqargan mav'izalar bilan sharq hududida Ruslarning oÀsha vaqtda u yerr. Bizashviqotlarini toÀxtatgan edi. Bu suratda bitta talaba bir qoÀshinchalik vatanga, millatga va osoyishtalikka xizmat qilgani uchun, natija bergan boshqa dunyoviy yaxshiliklahganinan tashqari ijtimoiy hayotga oid foydasi hisoblanadi.

2. OÀttiz-qirq yildan beri yakka holda yashab, xastalik va qamoq kabi sabablar bilan zarurat boÀlmagunTuhmatnsonlar bilan koÀrishishga chidamagani uchun xorijdan kelgan doÀstlarini doim koÀnglini ogÀritib qaytarishi va shomdan keyin ertasi kun tonggacha xizmatchilarini ham yonigxususal qilmasligi zohiriy va koÀzga koÀringan haqiqat qarshisida boshqa gap gapirishga kerak qolmaydi. Ustozimiz Said Nursiyning eskidan beri fe'li yakka yashash va insonlar bilan zarurat boÀlmasa koÀrishmaslik hayot dasturlari holiga aylak bayrHatto hayotda qolgan bitta ukasini ham yaqin shaharda ekan, oÀttiz yildan beri koÀrmagan boÀlsada, koÀrishishga yonlariga chaqirmaganlar. Xizmatchilari ham shomdan ertasi kun tonggacha zarurat boÀlmasa, honida vaa kira olmaydi. Qattiq xastaligi va koÀrishishni koÀtara olmasligi sababli, tashqaridan kelgan koÀp doÀstlarining koÀnglini ogÀritib koÀrishmay qaytarib yuboradilar. Ustozisoblailan oÀttiz yildan beri aloqador boÀlib, doÀstona muomala qilgan zobitlarga osoyishtalik nuqtasida Risola-i Nur bilan juda ahamiyatli gÀaroyib xizmati aniqlangan Ustozimizning hech bir holati yashirin qolmay mahkamalarda tekshirilgan. Bdan ibashirin din dushmanlarining u kishi haqidagi uydirmalari bilan oÀttiz yillik hayotiga tayangan musbat xulosani buzmaslik, umumiy huquqni ta'minlashga uringanlarning vazishogirqtizo qiladi.

3. Ustozimiz xastalar. Hatto jumaga ham chiqmaydilar. Ora-sira havo almashtirishga juda qattiq muhtoj boÀladilar. Shu sababli juda nodir, oÀziga maxsus xonasi bor. OÀttiz yil avval oÀn yil yashagan Barla qishlogÀiga borar,shga uuddat qolib qaytar edilar. Ba'zan esa bu yerda yozda insonlar yoÀq, shahar tashqarisidagi mahallalarga borib ikki-uch soat tanaffus qilib keladilar. Keksaligi, xastaligi sababli yayov yura olmaganlari uchun va odamlarning hurmatkor vaziyati bihiblarzovta qilmasliklari uchun bu oddiy borib-kelish avtomobilda boÀladi. Buning xorijida hech qanday qishloqqa, odamlar yashaydigan mahallaga, hatto oÀttiz yillik doÀstlari boÀlgan joylarga ham mazkur sabab٩ٰ١ tufayli bormaydilar. Holat va vaziyat Osimlundan iborat. Haqiqati hol bu.

Hoshiya: KoÀp joylarda nashr qilingan va iddiochining huzursizlik tuhmatining yoÀqligini koÀrsatgan va AnqaraÀlgan Ishlar Mudirligiga berilgan haqiqatdir.]

Osoyishtalikni muhofaza qilganining qat'iy dalili: Olti viloyatning olti zobitlar idorasi, olti yuz ming talabaning yigirma sakkiz yil ichida haqssolganmalalarga uchrasada, hech qanday muammo chiqarganini qayd etishmagani, hatto Afyon prokurorining osoyishtalikni buzyapti degan tuhmatiga javoban, Ustozimiz Afyonda: "Yigirma sakkiz yilda bitta muammo chiqarganimiznioqayd,ata olasizmi? Modomiki koÀrsata olmadingiz, qanday qilib bunday tuhmat qilyapsiz? Faqat kichik talabaning, boshqa masaladan kichik voqeadan boshqa va olti yuz ming tama'navn hech qanday voqea sodir boÀlmagani qat'iy isbot qiladiki, Nur Talabalari osoyishtalikni muhofaza qilishadi." deb mot qilganlar.

Aziz qardoshlarim!

Bu safar motorli qayiqda EgÀrdirdan Baqilingketayotib dengizning avval koÀrilmagan dahshatli boÀroni, Laylatu-l Qadrdagi dahshatli xastalik kabi zahmatini tashlab buyuk rahmatga vasila boÀlganini sizlarga xushxai koÀrraman. Olti doÀst bilan birga shahid boÀlish, yettidan olti ehtimol bor edi. Dengiz bizga keng qabr boÀlishga zamin tayyorladi. Lekin oÀsha holda takror-takror tajribalar bilan yomgÀirnih daqiola-i Nurga aloqadorligi va koÀp vaqtdan beri yomgÀirga qattiq ehtiyoj boÀlgan paytda, Risola-i Nurning yashirin dushmanlarining tahlikasidan va keng rejasidan qutulishga ishorat boÀlgan dahshatli holatimizÀra koaqbul sadaqa oÀrniga oÀtganini ramz qildi. Rahmati Ilohiydan kelgan amr-i Rabboniy misolidagi ishtiyoq bilan yomgÀirning onasi boÀlgan bu dengiz, rahmatga doir amr-i Ilning ioÀta hayajon va ishtiyoq bilan tez keltirish uchun, shafqat ta'ziri sifatida Nur Talabalari boÀlgan boshimizni ta'zir, yuz-koÀzimizni shafqat yomgÀiri bilan siladi. Biz bu holatni zohiran gÀazab, ma'nan shafqatli silash sifatida qabul qildymon hn yana boÀron va yomgÀir boshlamasidan avvaldan sezish hissi bilan bilganim uchun toÀxtamay "Javshan"ni va Shohi Naqshbandiyning virdini oÀqidim. Dengizning dahshati ichiati biol-i shavq bilan muborak dengizni qabr deb qabul qildim.

Bunday qazo bilan vafot etgan kishi shahid hukmida boÀlganidek, shahid esa valiy darajasida boÀlgani uchun, olti doÀstimga masalani aytmamoqonaaqat bir bolaga bir oz achindim. Dengiz mavjlari ham juda katta, avvalo qayiqqa va zohiran bizga hujum qilishi bilan birga qayiqning ichiga kirmagani uchun kamoli sabr va shukr bilan qarshiladik va sohilga salomat chiqdik. " bilanulillai aÀla kulli hal" dedik...

Men ellik-oltmish yildan beri mutlaq kufrga qarshi, xalqni iymonga xizm boÀlaish va mutlaq kufrning natijasi boÀlgan anarxistlikdan qutqarish uchun butun kuchim bilan iymon xizmatidagi ixlosning natijasi boÀlgan sharafimni, haysiyatimoÀtdi tto kerak boÀlsa hayotimni fido qilish bilan har bir tazyiqqa, maÀnosiz, keraksiz narsalarga qarshi sabr va bardosh qildim. OÀttiz-qirq yildan beri iymoniy xizmat uchun, men haqimda pashshani fil qilib bir piyola suvda boÀron chiqarib menga azatlarnishgan boÀlsada, faqat iymoniy xizmatning bir natijasi boÀlgan osoyishtalik uchun sabr qilib, bardosh berdim. Masalan:

Besh mahkama huzurida kiyinishimga umuman aralashilmadi. Men davomli shaharlarni aylanib yuraman. Hatuni

لَanbulda mahkamada bir yuz yigirma politsiyachi boÀlsada, kiyimlarimga aralashishmadi. Ikki oy Istanbulda yayov yurganimda ham man etishmadi. Aralashishga hech kimning haqqi yoÀq. Chunki ham yak, minghayman, hamda masjidga bormayman. Jamoat joylarida yurmayman, ya'ni avtomobil bilan chiqaman. Zarurat boÀlmasa odamlar bilan gaplashmayman... faqat havo almashtirish uchun togÀlar boshiga va xollarigaarda yuraman. Ahli dunyoning holatimga, koÀrinishimga aralashishga hech qanday haqqi yoÀq.

Istanbulga eng muhim iymoniy masala uchun avtomobilda borayotganlarida, hozirgi Istanbulning ba'zi rasmiy odamlari yigirma ji sabab qonunsiz razda qonun nomiga Ustozimizni bir piyola suvda boÀrion qoÀptirib millionlar fidokor talabali boÀlgan zotga, pashsha qanotichalik ahamiyati boÀlmagan masala uchun rasmiy odamlarni joÀnatish yuz jihatda ahamiyatsiz, ma'nosiz va pashsh uchunl qilish hisoblanadi. Ustozimiz aytadilarki: "Modomiki iymon xizmatida toÀliq ixlos bilan anarxistlikni toÀxtatib, osoyishtalikni saqlashَلاَمُr va bardosh kerak. Men shu sababli tinchligimni, haysiyatimni fido qilaman. Ulardan roziman, halol etaman."

Ustozimiz bu safar Istan nuqsoborishi munosabati bilan Istanbul prokuraturasidan tergov qilish uchun yoniga kelgan ikki xodimga: "Men avval ham bu masala uchun mahkamada tergov qilingan edim. Mahkama tekshirgan, natijada oqlagan edi. Boshqa soÀzimangi t" deb Samsun mahkamasiga borgan va Istanbul mahkamasida oÀqigan koÀrsatmalarini takroran aytdilar. Eskidan beri olgan bir necha xulosa borki, xastaususiyufayli boshini oÀrashga majbur va qattiq burun oqishi sababli va xastaligi bois tinchlikka va havo almashtirishga ehtiyoji bor. Bir yerda doimiy qolishi sihhatiga zarar qiladi. Avval ham kerak boÀlmaganitansiy, bu xulosalarni koÀrsatish darajasiga tushmagan edilar, kerak deb bilmagan edilar.

Ham mening sholamid ham Risola-i Nurning ma'naviy shaxsining sarmoyasini, oÀzlarini Risola-i Nurning xizmatiga vaqf qilganlarga maosh sifatida berish, xususan nafaqa olmaydiganlarga berish kerak.

Hozirgacha bir necha yildan beri maoshlari berilgan Nur tallaridai, xoslarga ma'lum boÀlgan. Men yonimdagi qardoshlarimni oÀzimga voris qildim. Ular mening vazifanmi bajarishlari kerak. Birdamlikni ham toÀliq muhofaza qilishsin.

Handi. vasiyatnomani tasdiqlayman.

Ustozimiz umrining oxirida insonlarning suhbatidan man etilganini shundan tushundilar: bu davrda shaxsiyat jihatidanللَّهِlarga zarar beradigan holatlar bor. Risola-i Nurning yoÀlidagi a'zamiy ixlos uchun bu xastalik berildi. Chunki bu davrda shon-sharaf pardasi ostida riyokorlik josh va ni uchun a'zamiy ixlos bilan "men"likni batamom tark etish kerak.

DoÀstlar uzoqdan ruhiga Fotiha oÀqishsin, ma'naviy duo qilib, ziyorat qilsinlar. Qabrimning yoniga kelishmasin. Uzoqdan Fotiha oÀqilsa hamhatda ga keladi. Risola-i Nurdagi a'zamiy ixlos bilan "men"likni batamom tark qilish uchun bunga ma'naviy sabab his qilyapman. OÀzini Risola-i Nurga vaqf qilgan yonimdagi talabalar navbat bilan qabr kelis yaqinida boÀlib, bu ma'noni keraksiz ziyoratga kelganlarga bildirishsin.

Bosh vazir gapini tafsirlarga maqsadli tobe ekanini aytyapti. (X va Ri xabarchimizdan.)

Anqara: Bosh vazir Adnan Mandaras Koniyada gapirgan nutq sababli nashr etilgani sababli Zafar gazetasining bergan savollariga quyiajmuala javob berdi:

"Koniyada Hukumat maydonida katta jamoat holida toÀplangan juda muhtaram Koniyalik vatandoshlarimga gapiradigan nutqning laiklik tasavvurimiz haqidagi qisagan fomon niyatli kimsa qalamga olganida qanday soÀz oÀyini qilinganini men ham koÀrib afsuslandim. Bulardan bir qancha soÀzlarimning akani ukaga qirdiradigan mohiyatda ekanini, bir qismi oÀngchi siyosatdonlarga yoÀl ochganini va muqaoqlangarsalarni man etish olib tashlanganini, natijada turk inqilobining katta asoslaridan biriga ziyon yetkazganini ifodalagan.

Bu xabarlarda e'tiborimni tortgan jihat shuki Koniyadagi gaplarimning koÀzlangan maqsadlarga va qoÀlga kiritilishgunohilgan natijalarga koÀra oÀzgartirilganidir. Masalaning yaxshilab tushunilishi uchun avvalo Koniyadagi gaplarimni yana bir karra va oÀsha kungi OnadoÀli agentligi nashr qilganidek takrorlashni istayman. OÀshanda shunday degan dek, m#202

Hozir sizga laiklik tushunchamizdan gapirishni istayman. Laiklik bir tomondan din bilan siyosatning bir-biridan ayrilishi, boshqa tomondan esa vijdon erkinligi ma'nosidadir. Din bilan siyosatning qata qoÀsratda bir-biridan ayrilishi asnosida eng kichik shubhani ham qabul qilmaymiz. Vijdon erkinligi mavzuiga kelsak, Turk millati Musulmondir va Musulmon sifatida qoladi. Avvalo oÀziga va kelajak avlodlarga dininiisoblatishi, uning asosini va qoidalarini taÀlim berishi, abadiyyan Musulmon boÀlib qolishi tortishilmas asosdir.

Holbuki maktablarda din darsi boÀlmagunicha bolasiga dinni tuishga bersh va oÀrgatishni istagan vatandoshlar bu imkonlardan mahrum etilgan boÀlishadi. Musulmon bolasi dinini oÀrganishdek oÀta tabiiy haqdan mahrum qilinmasligi kerak. Bunday mahrumlik va imkonsizlik vijdon erkinligiga uygÀun deyilmaydi. Dgan haoÀrta maktablarimizga din darslari qoÀyish oÀrinli ish boÀladi.

Dinsiz jamiyatning, millatning mavjudligini saqlab qolishiga ishonmaymiz. Eng rivojlangan millatlarning ham din bilarbiya sat va dunyo ishlarini bir-biridan ayirgandan soÀng qay darajada dinlariga bogÀliq qolganini bilamiz. Bugungi saviya bilan asl millatimiidan otaassiblik tuhmati qabul qilib boÀlmas ish. Millatimiz diniga qattiq bogÀlanganichalik, umuman dinni eng pok tuygÀular bilan qabul qiladi. Musulmonlik millatimizning vijdonida eng musaffo holiga yetgan.

la bilmonlikni va uning asoslarini, farzlar va qoidalarni kiyinish bilan koÀrsatib oÀrgatadigan oÀqituvchilarimizning yetishtirilishiga alohida gÀayrat sarf etiladi. Keladigan yil litsey darajasidaolishmitiruvchilarini chiqaradigan Koniya Imom Xatib Maktabining yuqori saviyada din tahsili bergan ta'lim muassasasi holiga keltirilishi va bunga oÀxshagan oÀquv dargohlari yurtda koÀpaytirilsa, yaxshi boÀladi." derasatu "Koniya nutqining bu qismini muhtaram turk ziyolilariga takrorlagandan soÀng, shuni ahamiyat bilan bildirishni istaymanki: Bayonotim, har qanday oÀxshatishga joy qoldirmaydigan daraarajadchiq. Qilinadigan sharhlarda, iddaolarda ushbu ochiq matnga sodiq qolish asos boÀlishi kerak. Hech kim mening aytgan gaplarimni oÀzgartirish haqqiga ega boÀlmaganidek, hechZahro n aqlimdan oÀtmagan maqsad va niyatlarni menga tayantirishga hech kimning haqqi yoÀq."

(Hoshiya): Bosh vazirning Koniyadagi ahamiyatli nutqi ucqara Oum Nur talabalari va maktab oÀquvchilari nomidan bir tabrik yozmoqchi edim. Hozir qalbimga: Risola-i Nurning erkinligiga doir mudofaalarimizning va ahamiyatli advokatimizning ekspertlarga javobining orqasida shu nutqni Rda nasi Nurning erkinligiga tegishli sabab va hujjat qilib, OnadoÀlidagi Musulmonlar va Nurning butun talabalarini unga ma'naviy kuch va duogoÀy qilish, Azon-i Muhammadiyning e'loni ulabir jinday ma'naviy quvvat boÀlgan boÀlsa, bu nutq bilan Risola-i Nurning erkinligi ham unha ma'naviy kuch oÀrniga oÀtishi uchun unga tabrik oÀrniga, advokatiringizg haqli mudofaasida bir hoshiya qildik. (*)

"Rahnamo"ni musodara qilish bahonalarini rad qilgan advokat Muhrining mudofaasi kabi Koniyada Bosh vazirning bu nutqi ham oÀsha bahonalarni rad qilgan haqiqat boÀldi.

(*) Bu mudofaa, Ashraf Adiiga jonashr qilgan kichik "Hayot YoÀli"dadir.

Ustozimiz Said Nursiy aytyaptilarki:

"Modomiki Isparta mening haqiqiy yurtim ekan. Men ruhu-jonimigirma ushbu haqiqiy mamlakatimga va insonlariga xayr qozontirishni istayman. Hozir juda muhim boÀlgan xayr quyidagicha:

Afyon butun Risola-i Nur Kulliyotini qaytarib berib Islom olami, hatto insoniyat olamida juda katta xayrga sabab boÀldialabaliz yildan beri qilinayotgan xatoni yoÀqqa chiqarib avf ettirdi. Muborak Isparta ham Islom olami nazarida Misr Jome'u-l Azhari va eski Shomi Sharif muborakligiga sazovor boÀldi. Albatta Risola-i Nurni egalariga qaytarib berish orqali hosil boÀadrasan buyuk sharaf uchun Afyondan orqada qolmaydi. Balki yigirma marta oldinlab ketadi.

Ispartaning odil adliyasi vatanparvat demokrati va dindor xalqi us Anqaryr-i azimni yurtlariga qozontirish va Afyon sazovor boÀlgan sharafdan yuz marta koÀproq sharafni oÀziga olish uchun muborak Ispartaning mahsuli boÀlgan Nur yoÀq.larini qaytarib berishga harakat qilsin. Isparta deputati Tahsin ToÀla Anqara va Afyonning Risola-i Nurni qaytarib berib yuz kishichalik foyda berib, ushbu xayr-i azimning yarmini Ispartaliklark faqaontirdi."

Ustozimiz ilm izzatini muhofaza qilish uchun eski vaqtlardan beri eng katta raislarga xorlanmadi. Ham odamlarning hadyasini qan vaqilmas edilar. Endi esa Ustozimiz ham zaif, ahli ilmga ruxsati boÀlgan hadyani xasta boÀlgani uchun ola olmaydilar. Hatto biz xizmatkorlaridan ham eng kichik narsani evazsizotchilolmaydilar. Yesalar, xastalanadilar. Bu holati, hech narsaga vosita boÀlmagan Risola-i Nurdagi a'zamiy ixlosni muhofaza qilish uchun, xastalik suratini oldi va xastalik bilan bu qoidasini buzishdan man qilyapti deganni dunoddamiz.

Hatto Risola-i Nurning har tarafga nashr va tarqalishining katta bayrami munosabati bilan ahl-i ilmga kerak boÀlgan qoÀl bilan koÀrishishdan, suhbatdan, ushbu muborak bayramda ham eng xos talabalari v edi. oshlari bilan va u kishiga qaralishidan ham qattiq siqilib, a'zamiy ixlosni muhofaza qilish uchun xastalik holatiga tushib man qilingani eslatildi.

Hatto muborak bayramda qattiq xastalangani uchun talaba Eskis: "Mening qabrimni oÀta yashirin joyda, bir-ikki talabamdan boshqa hech kim bilmasligi shart. Buni vasiyat qilaman. Chunki dunyoda suhbatdan me. Har qilgan haqiqat, albatta vafotimdan soÀng ham shunday qilishga majbur qildi." deganlarini koÀrdik.

Biz Ustozimizdan: "Qabrni ziyoratga kelganlar Fo joiz Àqiydi, xayr qozonadi. Qanday hikmatga binoan qabringizni ziyorat qilishni man qilyapsiz?" deb soÀradik.

Javobiga Ustozimiz: "Bu dahshatliling. a eski vaqtdagidek Fir'avnlarning dunyoviy shonu-sharaf orzusida haykal, rasm va mumlashlar bilan inson e'tiborini oÀzlariga qaratishgani kabi, "men"lik va xudbinlik sababli gÀaflat bilan haykal, rasm va gazetalar vositasida e'tin qalb ma'no-i harfiydan ma'no-i ismiy bilan oÀzlariga toÀliq qaratish va uxroviy istiqbol emas, dunyoviy kelajakni maqsad qilib, eski davrdagi Alloh uchuiste'drat oÀrniga ahli dunyo qisman bu haqiqatga muxolif oÀlikning dunyoviy shonu-sharafiga koÀproq ahamiyat beradi, bu shaklda ziyorat qilishadi. Men Risola-i Nurdagi a'zamiy ixlosni yoÀqotmaslik uchun va ixlos sirri bilan qabrimni blarninaslikni vasiyat qilaman. Ham sharqda, ham gÀarbda kim boÀlsa boÀlsin, oÀqigan Fotihalar ruhga boradi.

Dunyoda meni suhbatdan man qilgan haqiqat, albatta vafotimdan soÀng ham bu suratda meni savob jihatidan emaini Sayo jihatidan man qilishga majbur qiladi." dedilar.

[Ustozimizning Afyon Mahkama Hay'atiga joÀnatgan murojaatning nusxasi.]

Bugun sizni tabriklab, tashakkur qilishga Afyonga keldymon kÀpdan beri kitoblarimizning zoye boÀlmasligi uchun yaxshi saqlangani uchun tashakkur bildiraman. Endi Anqaraga joÀnatayotgningiz uchun sizni tabriklayash vaÀn yil avval xususiy shaklda bir kishining boshqa birovga yozgan va ba'zan mening nomim bilan yozilib imzoim boÀlmagan va nashr qilinmagan xususiy maktublar avvalroq mahkamangizda tekshirilib, javobgarar kabdigan ayb topa olmaganingiz uchun e'tibor berilmagan edi.

Vaqt oÀtishi bilan, nashr qilinmagan va avf qonunlari qoÀllanilgan, ma'lumotim boÀlmadadaviyisola-i Nur kitoblari bilan aloqasi boÀlmagan maktublarni, yangidan e'tiborga olish, ham adolatlilar ham ekspertlarni keraksiz mashgÀul qiladi. Shuning uchun unga vaqt sarflamasligi va ishimizni kishi sirilishi uchun mazkur xususiy maktublarim, muborak kitoblarga qoÀshilmasligini adolatingizdan umid qilamiz.

Ushbu muborak adliya ikki marta kitoblarni oqlab, qaytarishga hukm qilgan boÀlsada, ba'zi sabablarga bina'volalgan xuddi oÀsha kitoblarning ba'zan hammasini ba'zan qoÀlga tushgan qismini besh mahkama qaytarib bergani va besh Ichki Ishlar idorasi egalariga qaytarib berganini sizga xabar beramiz.var Dealloh adolatingiz va husni zonningiz bu safar ham qaytarib berishga sabab boÀlar.

HÀlgan i Adnan Mandaras!

OÀttiz besh yildan beri siyosatni tark etgan Ustozimiz Badiuzzamon Hazratlari, hozir Qur'on, Islomiyat va vatan uchun buatishichi va talabalari bilan, darslari bilan demokrat partiyaning boshqaruvda qolishini muhofaza qilishga harakat qilayotganini, biz Demokrat partiya mansublari va Nur Talabalari qat'iy xulosa qimiyatg Ustozimizdan, nima uchun Demokrat partiyani muhofaza qilishga harakati sababini soÀradik. Javoban shunday dedilar:

"Agar Demokrat partiya ketsa, yo Xalq partiyasi yoki Millat partiyasi boshqaruvga keladi. Holbuki Xalq partiyasi, Ittihunganiarning buzuq qismining jinoyatlari va jumhuriyatning birinchi raisining Savr Kelushuvi bilan oÀta siyosiy hiylalari sababli, oÀn besh yilda qilgan ishlarining katta qismi toÀliq eski lari baga yuklangani uchun, bu asl turk millati ixtiyori bilan u partiyani qat'iyyan boshqaruvga keltirmaydi. Chunki xalq partiyasi boshqaruvga keladigan boÀlsa, komunist kuchi xuddi shu pari Nur ng ostida bu vatanga hokim boÀladi. Holbuki Musulmon qat'iyyan komunist boÀla olmaydi, anarxist boÀladi. Musulmon hech qachon ajnabiylar bilan qiyoslanmaydi. Shudo qilchun ijtimoiy hayot va vatanimizga dahshatli tahlika tashkil qilgan bu partiyaning boshqaruvga kelmasligi uchun Demokrat partiyani, Qur'on, vatan va Islomiyat uchun muhofazarga lohga harakat qilyapman."

"Millatchilarga kelsak: Agar bu partiyada faqat Islomiyat asos boÀlsa, {(Hoshiya) Islomiyat millati hamma narsaga kifoyadir. Din, til bir boÀlsa, millat ham birdir. Din bir boÀlsa hHa qahllat birdir.} Demokrat partiyaga yordam berganidek, muxolif va dushman boÀlmay, boshqaruvga kelishiga urinmaydi. Agar partiyada: Irqchilik va turkchilik fikri asos boÀlsa, haqiqiy turk boÀlmagan bu vatandagi xalqning "Ishogina oÀnda uchi turk, qolgan qismi boshqa millatlarga aralashgan. Agar hurriyatning boshida boÀlganidek, bu asl va ma'sum turk millati zarariga millatchilik taragirligi yuzaga keming maqiqiy turklarni ajnabiylar boÀyinturugÀi ostiga kirishga majburlaydi. Yoki turklashgan boshqa qismdan boÀlgan va bu vatanda mavjud irqchilik va toifachilik hissi bilan bir ajnabiyga tayanib ma'sum turk millatini bosimi ostiga oliirishg Bu holat esa dahshatli, tahlikali boÀlgani uchun, Qur'on, vatan va millat uchun dindor va dinga hurmatkor Demokrat partiyaning boshqaruvda qolishini ta'min qilishlari uchun dars beryapman." dedilar.

Hurmatli Adanch yndaras,

Butun maqsadi vatan va millat salomati uchun uringan va dars bergan Ustozimiz Badiuzzamon kabi muborak va muhtaram zotning Demokrat partiyasiga qilgan yordamini koÀra olmagan Xalq partiyasi iymonlat partiyasi a'zolari boshqaruv partiyasi qilayotgan koÀrsatib turli-tuman bahona va aziyat qilib Ustozimizni Demokrat partiyasidan sovutish uchunlolatnuchi bilan harakat urinayotganiga qanoat hosil qildik.

Sizdek "Dinning amrlarini bajaramiz, din bu yurt uchun hech qanday tahlika tashkil qilmaydi"arf, yn bosh vazirdan, vatan, millat, Islomiyat uchun partiyamizga buyuk moddiy va ma'naviy yordami tekkan muborak Ustozimizning kitoblarining gÀunchlarining toÀliq ozod qilib, boshqa umuman bezovta qilinmasligini ta'minlanishini hurmat va ehtiromlarimiz bilan iltimos qilamiz.

1. Komunist, dinsizlik jarayoni. Bu jarayon yuzda oÀttiz-qirq kishiga zarar berishi mumkin.

2. Eskidan beri mustamlakachilarnirijidaklarga aloqalarini uzish uchun Turkiya doirasiga dinsizlikni yoyish uchun buzgÀunchilik qoÀmitasi nomli qoÀmita. Bu ham yuzda oÀn-yigirma odamni buzishi mumkin.

3. GÀarblashish va Xristianlarglmiy vhash va bir nav Purutlik yoÀnalishini musulmonlar ichiga joylashtirishga uringan va dinda hissasi boÀlmagan bir qancha siyosatchilar hay'atidir. Bu jarayon yuzda, balki mingddek, j kishini, Qur'on va Islomiyatga qarshi qoÀyishi mumkin.

Biz Qur'on xizmatkorlari va Nurchilar avvalgi ikki jarayonga qarshi doim Qur'on haqiqatlarini muhofaza qilishga harakat qilganmiz. Mumkin boÀlinlagaa dunyo va siyosatni kuzatmaslikka yoÀlimiz majbur qiladi. Hozir qarashga majbur boÀldik. KoÀrdikki:

Demokratlar avvalgi ikki dahshatli jarayonga qarshi bizga (Nurchilarga) yordamchi hukmida boÀdas Hii. Ularning dindor qismi doim ikki dahshatli jarayonga qarshi boÀlishni yoÀllari taqozo qiladi. Faqat dinda hissasi kam boÀlgan bir qancha gÀarblashish va gÀoning arga toÀliq oÀxshash yoÀlini tutganlar, uchinchi jarayonga yordam qilishyapti.

Modomiki u jarayonning yuzda faqat birini, balki mingdan birini Purutlar va Xrisاللَّهabi qilishga aylantirishi mumkin. Chunki Angliya ikki yuz yilda bosib olgan ikki yuz million kishidan hatto ikki yuz kishini ham Purutlikka ayikki aa olmagan va olmaydi. Tarixda hech qachon bir Musulmon xristian boÀlgani va oÀzi ishonib boshqa dinni Islomiyat oÀrniga tanlagani eshitilmagan. Boshqaruv partiyasidagi oz qism, din zarariga siyklar Homidan uchinchi jarayonga yordam bersa ham, modomiki Demokratlar partiyasing yoÀli narigi ikki katta jarayonning toÀxtashiga va daf qilisin etajburiy vazifasi boÀlgani uchun, bu vatan va Islomiyatga katta foydasi tegishi mumkin.

Bu jihatdan biz Demokratlarni boshqaruvda qoldirishda Qur'on manfaati uchun oÀzim va alajbur deb bilamiz. Ulardan yaxshilik kutish emas, balki dahshatli, boshdagi ikki jarayonga ularning siyosati boÀyicha qarshi boÀlgani uchun, ularning oz qismi dinga qLekin zarari, vujudning boÀlinishi evaziga, faqat bir barmoqni kesish kabi juda kichik zarar bilan kulliy zarardan qutulishimizga sabab boÀlishadi, deb bilganimiz uchun, boshqaruv pوَاَصْsi foydasi uchun ahl-i dinni yordamga chaqiramiz. Dinga hurmati yoÀq qismini ham jiddan ogohlantirib, "Diqqat! Tez Islom haqiqatlarini tuting", deb eslatamiz. Va Hayraillat va ularning hayoti, baxti, Qur'on haqiqatlariga tayanish va butun Islom olamini orqasiga ehtiyot kuchiga aylantirish va Islomiy birodarlik bilan toÀrt yuz million qardoshni topish va Amerika kabi din foydairiy, un jiddiy harakat qilayotgan ulkan davlatni oÀziga haqiqiy doÀstga aylantirish, iymon va Islomiyat orqali boÀladi.

Biz barcha Nurchilar va Qomiyatxizmatkorlari, ularga ham xabar beramiz, ham Islomiyatga xizmatda muvaffaqiyatlariga duo qilamiz. Hamda iltimos qilamizki: Bu yurtning ahaiyatli mahsuli va vatanda va hozir Islom olamii, teka katta foydasi va xizmati boÀlgan Risola-i Nurni, musodara qilinishdan qutqarib nashr qilinishiga xizmat qilishsin. Bu vatandagi dind qurili oÀzlariga tarafdor qilishsin va salomat topishsin.

Yigirma toÀqqiz yil boÀldi, ellik yildan beri menga qdi." Ryashirin dushman qoÀmitalar butun hiylalari bilan adliyani, hukumatni menga qarshi harakatlantirishga urinib, har hiylani qoÀllab qarayapti... bir yuz oÀttiz kitobimni oÀngilab maktublarimni tekshirib tadqiq qilish uchun adliyaning e'tiborini qaratdi. Besh adliya qat'iy oqlab, barcha kitoblarni aybi yoq deb, qaytarib berishga hukm qSayyidi. OÀtgan Malatiya hodisasi munosabati bilan yana yashirin dushmanlarimiz hukumat va adliyaning e'tiborini bizga qaratishga urinishsada, yigirma uch mahkama "Ayb topa olmayapmiz" uzoq shgan.

{(Hoshiya): Dengizlida butun Risola-i Nur qismlarining qaytarib berilishi,

Istanbul va Anqarada qoÀlga tushgan butun risolalarni qaytarib berishi,

Tarsus-Mersinda qoÀlga tushgan barcha risolalarni qayti mahkari,

toÀrt oy Anqarada butun risolalarni tekshirib, qaytarishga va oqlashga hukm chiqarishlari va oÀsha oqlanish va qaytarilishni Oliy sud toÀrt marta tasdiqlashi,

eng koÀp uringanidan b toÀrt yil oÀtib ikki marta oqlab, qaytarishga hukm chiqarishi koÀrsatadiki, adliyalar toÀliq haqiqiy adolat bilan ish qilishdiki, yangi narsalarning ahamiyati qolmayapt Harbi10

Mendek dunyo ahli bilan munosabati juda kam va Risola-i Nur kabi haqiqatni hech narsaga fido qilmagan, bir yuz oÀttiz kitobida bizga qarshi buncha bahona qidirganlar boÀlsada, hecoÀqotiay ayb topa olmasligi va faqat Eskishaharning bitta masala boÀlgan tasattur-yopinishdan boshqa ayb topa olmasligi va u masalaga ham javob berilgandan soÀng vijdolari vlosa chiqarishi... holbuki, Nur talabalari kabi taqvoga tarafdor boÀlgan kishilardan bitta odamning oÀn maktubida oÀn kunda javobgarlikka tortchilikan ba'zi moddalar topilishi kerak. Buncha koÀp narsada adliyalar javobgarlikka tortiladigan narsa koÀrsata olmasligining sababi ikki narsadan xodod valmaydi:

Yo qat'iyyan inoyat va hifzi Ilohiy bor, bu tomondan marhamatini, rahimiyatini Nur talabalari, Qur'on xizmatkorlariga koÀrsatyapti. Ishimizni koÀrgan butun adliyalarni gÀaroyib adolatga va hech qanday jihaakroraqsizlik qilmaslikka va bizga qarshi minglar sabablar boÀlsada, Qur'oniy muqaddas haqiqatning xizmatiga yordam berishdi. Biz ham butun ruhu-jonimiz bilan ularga tashakkur bildiramiz.

Eski davr adliyalari oldida podshohlar, fuqarolar bilan biborni,z choÀkib muhokama qilinishi, Hazrati Umar (R.A.) adolati davrida oddiy Xristian bilan Hazrati Ali (R.A.) oddiy yahudiy bilan mahkamaga chiqishi bilan koÀrsatilgan, adliyadagi haqdan boshqa hech narchilarosita boÀlmasligini koÀrsatgan adliya adolatining ushbu azim sirriga bizga aloqador adliyalar (bizga tegishli tomonidan) sazovor boÀlgan. Shuning uchun sakkiz yildan beri buncha qiynoqlar, qamoqlar, tazyiqlar koÀrgan boÀlsamda, hech bir ad yaratodimiga ushbu azim sirga binoan nafaqat achchiqlanish va badduo, aksincha qalban minnatdorlik, bir jihatdan tashakkur, tabrik bor.

بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلاَّ يُسَبِّحُ بِحَمْدa oÀrnلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا

Aziz, siddiq, vafodor, fidokor qardoshlarim!

Avvalo: Butun ruhu jonimiz bilan favqulotda nuronilarimin xizmatingizni tabriklayman.

Ikkinchidan: Anqarada dindor Ahrorlarning majlisida menga Diyonat Riyosati idorasida mansab berilishiga qattiq istashlari, Madrasatu-z Zahroning Nur Talabalarini, bu masalada menga qabul qildirish uchbosim ita qilishlariga qarshi aytamanki:

Majlisda buni taklif qilgan deputatlarga va dindor doÀstlarga koÀp tashakkur bildirib, koÀp salom aytamiz va muvaffaqiyatlariga koÀp duo qilamiz. Men juda zaif, ogÀir xasta, kek bilanbr eshigida va abgor boÀlganim uchun, muqaddas vazifani qilishga iqtidorim yoÀq. Mening oÀrnimga Risola-i Nurning ma'naviy shaxsi Nur shogirdlarining xos, xolis va Islomiyatning haqiqiynicha orlarning ma'naviy shaxsiyati, muqaddas vazifani hozirgacha gÀayri rasiy, parda ostida qilishgani kabi, inshaalloh rasmiy shaklda ham qilishadi. Ularga havola qilamiz.

[Iymonning dunyoda ham bir nav Jannat lazzatini shaxsiy hayotimda ta'minlaganiga doir:]

Men toÀqqiz yoshimdan beri shafqatli volidamni koÀrmaganim uchun suhbatida boÀla olmadim. dinsirmatli muhabbatdan mahrum qolganim,

uch singlimni ham oÀn besh yoshimdan soÀng koÀrmaganim,

Alloh rahmat qilsin, volidam bilan birga barzoh ola. Modoetishgani uchun, dunyoning juda zavqli, lazzatli birodarlik suhbatlaridan, marhamat va hurmatdan mahrum qolganim uchun,

uch ukamdan ikkitasini ellik yildan beri koÀrmaganim stayma(Alloh ularni rahmat qilsin),

ikki qiymatli, dindor, olim ukamning suhbatlaridan,

hurmatkor muhabbat, marhamatli shafqatdagi sevinchdan mahrum qolganim uchun

- bu dunyoda Risola-i Nurdan iymonda Jannat urs berboÀlganini koÀrsatgani kabi, bugun xizmatimdagi toÀrt fidokor ma'naviy avlodlarim bilan bir sayohat qilgan vaqtim, qalbimga iymondagi Jannat urugÀining bir zarrasi qat'iyÀarazilatildi.

Umrimda yakka qolganin uchun, dunyoda farzandlarim boÀlmagani uchun, bolalarga shafqatli lazzatlaridan, xursandchiliklardan ham mahrum qolganim bilan birgzni" akamchilikni his qilmas edim. Bugun toÀrt yaram evaziga Janobi Haq oÀta zavqli ma'noni ehson etdi. Uch jihatdan davoladi.

Birinchisi: Risoal-i Nurda bayon etilgan hadis-i sharifdagialom oْكُمْ بِدِينِ الْعَجَائِزِ sirri bilan, keksa ayollarning Risola-i Nur tomondan gÀaroyib foydalanishlari va ruhoniy lazzatlari marhuma voarshi ing marhamatli xususiy shafqatidan kelgan lazzat evaziga menga kulliy va umumiy shaklda minglar volidalarni rahmat-i Ilohiya ehson qildi. Shuning kabi, uch marhuma singillarimning shafqatli, qardoshona sb keti va xursandchiliklari evaziga, yuz minglar yosh ayollarni menga singil sifatida Risola-i Nur jihatidan berib, duolari bilan va Nurlar bilan aalki kri bilan singillarim sababli men yoÀqotgan uch foyda oÀrniga minglar ma'naviy foyda va ruhiy sevinch ehson etdi.

Ikkinchi qismning haqiqat ekaniga koÀp dalil va belgilari bor, qardoshlarim i Janoadi. Ham marhum qardoshlarim vafoti bilan fidokorlik bilan dunyodagi moiddiy-ma'naviy yordamlaridan, muhabbat va shafqatlaridan mahrum boÀlganim evaziga, rahmat-i Ilohiya xususiy ikki uch qardosh oÀrniga yuri billar haqiqiy qardosh kabi haqiqiy shafqat, yordam bergan, hatto nafaqat dunyo hayotini, balki uxroviy hayot sarmoyasini ham Risola-i Nurning xizmatida Huva Nyordam berish uchun fidoiy qardoshlarni ehson etdi.

Dunyoda farzandlarim boÀlmagani uchun, bolalarga nisbatan oÀta zavqli shafqat ustunligidan mahrum boÀlghanim evaziga, bir-ikki bola shafqati oÀrn Talablajakda Risola-i Nur bilan oziqlanishlari jihatidan xususiy, juz'iy uch shafqatli holatni yuz minglar ma'sumlarga aylantirdi. Bunga doir koÀp belgilar bor. Hatto menga xizmat qilganlar bilishadiki, ma'sum bolalarning menga nisbai istilvadinda va AmiqrtogÀdagi aksar yoÀllarda ota-onasidan oÀta koÀproq shafqat, hurmat, bogÀliqlik koÀrsatishlari juz'iy, shaxsiy, xususiy zavq, lazzat va shafqatli hurmatni minglar kulliy vda illiy suratga aylantirganiga koÀp misollar bor.

Bir qancha muborak ruh sohiblarida avvaladan sezish hissi kabi, ma'sum bolalarning avvaldan sezish hissi bilan Risola-i Nurninig ularga dunyoviy, uxroviy otalik bilan tarbiya qilish va muhof

Azlishini ruhlari his qilganki, Nurning xizmatkoriga ota-onalaridan ham qattiq hurmat koÀrsatishdi.

Hatto men umuman koÀrmagan, tanimagan uch yoshli qizcha yalang oyoq bilan tikanlarni bosib, yugurib keldi. Hatto juda koÀp draja Nrim Bolvadinda boÀlgani uchun, avtomobil bilan juda tez ketayotgan boÀlsakda, qutula olmadik. Hatto hamma joyda meni umuman eshitib-koÀrmagan boÀlishsada, ota-onasiga koÀrsatgan aloqani koÀrsatishlari men haqimda, nafsim, havasim ji"Salav jihatda ham iymonda Jannat urugÀi borligini koÀrdim.

Ustozimizni ziyorat qilish uchun kelib koÀrisha olmagan kishilay fayziz koÀrishmay ketganlarninig hurmatini ketkazmaslik uchun Ustozimizga yashirin gÀaroyib bir ruhiy holatlarini bayon qilishga majbur boÀldik. HattooÀta h bir oz e'tiborsizligimiz tufayli, oÀta muhtoj boÀlgan xizmatimizni tugatishga niyat qilgan boÀlsada, hozirgi yozadigan narsa esga keldi, bizni ham avf ettirdi, halol qildi. Haqiqat quyidagicha:

Biz qat'iyyan angladikki: Ustozimiz aksar u tuhmni yakka holda oÀtkazgani kabi, butun hayotida hadyalarni qabul qilmaslik va evazsiz hadyalar u kishini xasta qilgani kabi, hozir hurmat va doÀstlik jihatiga qa kishi bilan koÀrishish oÀta ogÀir keladi. Hatto takror-takror tushuntirdik: QoÀl bilan koÀrishish, qoÀlini oÀpish u kishiga musht urish kabi ruhan ta'sir qiladi. U kishiga qarashdan, razm solishdan ham qattiq ta'sirlanadilar. Hatto biz xizm siznida boÀlsakda, zarurat boÀlmasa, qaray olmaymiz. Buning sirri va hikmatini qat'iyyan angladik:

Risola-i Nurning asos yoÀli haqiqiy ixlos hisoblangani uchun, hozir Ustozning boshda koÀrinishi, u kishi bilan suhbat ulfunu, qattiq hurmat koÀrish, ushbu "men"lik davrida nafsparastlik, riyokorlik, sun'iylik alomati boÀlib, u kishiga qattiq botadi. Chunki: "Meimsolin koÀrishishni istagan kishi, agar oxirat uchun, Risola-i Nur uchun boÀlsa, Risola-i Nur menga qat'iyyan ehtiyoj qoldirmagan. Millionlar nusxasining har biri oÀn Saidchalik foyda beradi. Agar dunyo tomonlama va unga oid it-i Quuchun boÀlsa: U kishi dunyoni shiddat bilan tark etganlari uchun, unga oid narsalar moloya'ni, vaqt zoye qilish boÀlgani uchun, jiddan siqiladilar. Agar Risola-i Nurning gÀingiiga, tarqalishigva oid boÀlsa, menga xizmat qilgan haqiqiy fidokor talabalarim, ma'naviy avlodlarim va qardoshlarim mening oÀrnimga koÀrishishlari kifoya qiladi, menga umuman ehtiyoj yoÀq. Uzoqy atomrdan, olis yurtlardan kelganlar bilan birga boshqa qardoshlarimiz ham ranjimasinlar. Chunki oÀn yildan beri har tong oÀqigan va boshqalar u kishini vakil qilgan virdlarni oÀqishlarida savobni bagÀishlagan vaqtlari aytadilarki:

r-biriobbi! Men bilan koÀrishish uchun kelib, koÀrisha olmay ketganlarning amal daftariga ham yozilsin." deb ruhlariga hadya qiladilar. Ustozimizning bu holini qardoshlarimizga bayon qilamiz.

[Ileri Gazetasining 13 Aprel 1957 yildagi nusxasidan olindi:]

Ustoz Badiuzzamonning barakatli qoÀli bilan yangi masjidning tamali qoÀyildi.okratltoz Badiuzzamon Said Nursiy "3-Ta'lim Tumani" jome'i tamalini qoÀydi. (Isparta xususiy muxbirimiz bildirdi.)

Ispartaning oÀtgan yillarda tashkil qilingan Uchinchi Ta'lim Tumani uchun qurilishiga qaror chiqarilgan masjidning tamali, tashkil qardosn katta marosimda qoÀyildi. Tadbirga Ispartadagi Risola-i Nur muallifi Ustoz Badiuzzamon Said Nursiy Hazratlari ham taklif qilingan edilar. Bining loqa bilan qarshilangan Ustoz, tabdirdan soÀng barakotli qoÀllari bilan ilk tamal toshini qoÀydilar va duo qildilar.

Biz Nur shogirdlari Ustoziiqatlag xizmatida va yoÀlida boÀlganimiz uchun siyosat bilan aloqamiz yoÀq. Lekin Demokratlar Nurlarning nashriga ruxsat berishgani va eskidan beri Nurni men qilishga doir zulm qilishmagani uchun, ularning hurmati uchun saylovga aloqador boÀldik. Avvalgidek bu safar ham Demokratlarga Nurchilarning koÀp foydasi tegdi. Ustozimiz va Nurlarga eng koÀp foydasi tekkan eski Adliya Vaziri Hus

Usniy va Senirkent deputati Tahsin ToÀla barchadan ham koÀra koÀproq yutishlari kerak edi. Lekin yuta olishmagani bizni juda xafa qildi, deb Ustozimizga aytdik. U kishi javoban aytdilarki:

"Xafa boÀlmanglar. tayanm siz bilan birga ularni tabriklashimiz kerak. Chunki ikki yil ichida hukumatga, vatanga, millatga, dinga, osoyishtalikka ellik yilchalik xizmat qilishganiga qat'iy dalil shuki, qilgaimizning karomat bilan murojaat qilmay "Rahnamo"ning qutulishini istagan onda musodara qilingan ikki yuz "Rahnamo"ning qaytarib berilishi boÀladi. Undan iqiqiy z ming kishi "Rahnamo"dan foydalanib duo qilishdi. Tahsin ToÀlaning ahamiyatli xizmati bilan "SoÀzlar" majmuasi rasman Anqarada chop etilishi, ham osoyishtalikka, ham Demokratga, ham bu vatan va millatga yuz yil deputatlik qilgandan beydasi tegdi.

Ularga buncha ma'naviy, haqiqiy, xususan boqiy va uxroviy foyda yetadi. Bir ikki yil mansab va deputat boÀlish boqiy olmos kabi xizmatlarini, sinadigan foniy shishagamasalaa qilmaslik kerak. Shuning uchun men ularni tabriklayman. Siz ham ularni tabriklang, duo qilinglar. Hatto men Tahsin ToÀlaning yana Nurlarga xizmat qilishi uchun deputat boÀlishini istadim. Lekin avvalnida bmati kifoya qiladi. Eshikni ochdi, boshqa ehtiyoj qolmadi."

(Hoshiya): Ustozimiz aytdilarki: Dunyo jihatidan deputat boÀlmagani uchun bir miqdor banknot yoÀqotdi. Uning xizmati bilan "SoÀzlar" majmuasining nashri orqali millionlab insonlar ichida apti. mening hissam evaziga biror narsa kerak boÀlganda, (ellik ming liralik foydasi tegdi) agar pulim boÀlganda, katta qismini bergan boÀlar edim. Bzmatinqatni e'tiborga olib, yana deputat boÀlganida, bu haqiqat e'tiborga olinmas edi. Shuning uchun ba'zi dinsiz zolimlarning qoÀli bilan yutmagani uchun xafa boÀlmasin.

Vasiyatnomaning Bir ZayluhmatcAshraf Adib nashr qilgan "Hayot YoÀli"ning oÀttizinchi sahifasidagi Saidning xususiyatlaridan oltitadan yettinchi namunasi boÀlgan umrida hadyani evazsiz qabul qilmaslik, qanoat va tejamkorlik asosida, oÀta faqirligi bilan birga oltmishyoimnish yil avvalgi oÀz talabalarining maoshini ham oÀzlari bergan ajib holatning hozirgi misoli va bir sirri necha yildan beri anglashildi deb, buni oniy dtnomaning oxiriga yozish vaqti keldi.

Ha, oÀta faqirlik va behojatlik va hadya olmaslik bilan birga, Janobi Haqqa hadsiz shukr boÀlsinki, man etilmagan daktilo mashinkasiq xasli yoyilgan Risola-u Nur bergan sarmoya bilan hozir ma'naviy Madrasatu-z Zahroning toÀrt-besh viloyatda hayotini Risola-i Nurga vaqf qilgan va nafaqasi uchun ishlarga vaqt topa olmadan qidokor Nur talabalarining maoshiga ajib barakat bilan kifoya qilgan va Nur nusxalarining bahosi boÀlgan muborak sarmoyani men vafot etganimdanldik.

xolis, fidokor qardoshlarimga vasiyat qilaman. Oltmish-yetmish yil avvalgi qoidamni yetmish yil keyingi hozirgi dasturlarimga aynan tatbiq qilishsin. Inshaalloh Risola-i Nur erkin chop etilsa, u dastur yana koÀproq kengayadi.

َدُ الratlanarlisi shundaki, eski vaqtlar Avqofdan besh talabaning maoshini Vanda Eski Said qabul qilgan edi. OÀsha oz pul bilan ba'zan talabasi yigirmaga, oÀshbu I, oltmishgacha chiqsada, oÀz talabalarining maoshini oÀzi berar edi. Qanoat va tejamkorlik barakoti va besh-olti mavzer toÀpponchasini sotib behojatlik qoidasini buzmadi. OÀshanda mashhur Tohir Posho kabi koÀp yordamchilar bshdi. a, qoidasini buzmagan edi. Oltmish-yetmish yillik hayot dasturini gÀaybiy ishorat bilan oltmish-yetmish yil oÀtib qanoat va behojatlikning mevasi sifatida Ilohiy inoyat bilan ehson etildi. Buncha mahkamalar, man qilinisva

musodaralar va eski harflarga ruxsat berilmaslik bilan birga, necha yildaki toÀrt-besh viloyat kengligidagi ma'naviy Madrasatu-z Zahrombasi fidokor talabalarining maoshini Risola-i Nurning oÀzi hadya qildi.

Holbuki oÀsha nusxalarning muhim qismi hadya sifatida atrofga evazsiz va Islom olami va Ovrupoga joÀnatgan ving e'idagi nafaqasini Nurni koÀpaytirishga sarf qilgan boÀlsada, Nurning nusxalari ajib tarzda ham oÀziga, ham xolis fidokorlariga kifoya qilishi eski davrdagi gÀaybiy ishoratining chiroyli mevasi va hikmati borligiga qat'iyyan xulosa qilganalari un, vasiyatnomamning oxirida bayon qilaman.

Bu vasiyatnoma mendan keyin qoladigan maosh ichiga ham qoÀyilsin. Ba'zi insofsiz kishilar "Said kuniga besh-oÀn tiyzga muan yashagan va hech kimdan pul olmagan boÀlsada, bu merosi yuzlar lira chiqyapti, qayerdan oldi?" demasligi uchun, bu haqiqatni izhor qilish munosib boÀladi.

Ma'naviy avlodlarim, fidokorni baatkorlarim boÀlgan Zubayr, Jaylon, Sungur, Bayram, Husnu, Abdulloh, Mustafolar kabi va xos, xolis Nurning qahramonlari boÀlgan Xusrav, Nazif, Tohichun Dustafo Gul kabi kishilar nazoratida dasturimning muhofaza qilinishini vasiyat qilaman.

[Ba'zi gazetalarda chiqqan yolgÀonlarni sizga ma'lumot uchun joÀnatyapmiz.ng RisBa'zi muxolif gazetalar Risola-i Nur talabalariga takroran "tariqat qurdi" degan tuhmat qilganini koÀrdik. Buning haqiqat bilan hech qanday aloqasi yoÀq. Bu xusus Risola-i Nur ishini olib borgan yaqin OgÀir Jazo Mahkamisolalg uzil-kesil hukmi bilan aniqlangan. Tariqatga doir eng kichik belgiga, oÀz vaqtida musodara qilinib soÀng hech qanday shartlarsiz egalariga qaytarib berilgan Risoqardosur kitoblari va maktublari orasida uchramagan.

Aksincha Ustozimiz Said Nursiyning maktulari va mudofaalarida qat'iy til bilan aytganlaridek: "Davr tari Nurnivri emas, iymonni qutqarish davridir. Tariqatsiz Jannatga kirganlar koÀp, faqat iymonsiz Jannatga kirganlar yoÀq." ifodasi bor. Bu ochiq-oydin va butun mahkama a'zolari va prokurorlarning oÀttiz yildan beri animizt xususida eng kichik dalilga ham uchramaganiga javoban, dinni yoÀqotishni istagan va bugungi Islomning yoyilishini hazm qila olmagan, dinga lirq-el hatto qarshi guruh Islom haqiqatlarini tariqat deb nomlab oÀz qarashi foydasiga bu vatanda zamin tayyorlash harakatidadir. Albatta hara u ku boÀlganidek, yashirin dinsizlarning oÀyinlari bilan, rejalari bilan tayyorlangan bu hodisa, vatan va millat foydasiga aks etadi. Oydin va Nazilli mahkamalari ham eski adolatli hamkasblariga ergashib, Nur shogirdlarg haqilashadi.

Risola-i Nurning butun vatanda, hatto Islom olami va Ovruponing juda koÀp joylarida husni qabulga sazovor boÀlishi va Turklarni olami Islomda eski birdamligiga muvaffaq qiladigan dunyomondanmarasi Nur shogirdlarining niyatida boÀlmay natija berishi va hukumatning shaxsan Islomiyatga, dinga, vijdon hurriytiga toÀliq baho berib eski hukumatning buzgÀunÀladi.larini ta'mirlashga harakati va muqaddas narsalarga tajovuz qilganlarni jazolash haqida qonun chiqarishga tashabbus qilishi kabi juda koÀp musbat va rohatlantiruvchi hodisalar boÀlayalarnipaytda, aslsiz masala bilan muammo chiqarish, hukumat va Islomiyatga qarshi boÀlgan kimsalarning mahsuli ekaniga aslo shubha qilmaymiz.

YolgÀonlarning bir necha dalili:

Ustozimiz Said Nursiy uchun vijdonsizoÀstlair shoh va podishoh kabi yashayapti, kelgan yordamlar bilan tirikchilik qilyapti", deb ochiq-oydin tuhmat qilishdi. Said Nursiy, amakisining shoÀrvasini ham ichmay, hayotida hech ktiyasi minnati ostida qolmay, besh ming lira hadyaga besh tiyinchalik baho bermay rad qilgan, qaytargan, hayotida behojatlik dasturini eng zolim muomalalar va mahrumliklar ichida qolgan vaqtlar ham buzmagan va bu sى

Ustozimiz odamlarning hadyasini qabul qilmaslik dasturi, sakson yillik hayoti orqali isbotlangan va oÀttiz yilling ayni-tuman mahkamalarda ham hujjatlar bilan aniqlangan. DoÀst va dushmanning koÀz oÀngida yuzaga chiqqan. Ushbu ochiq-ravshan haqiqat hamma tomonidan biling istiqtda, tuhmat qilganlar naqadar dahshatli gÀarazkor boÀlganini vijdoni bor kishilarga havola qilamiz...

Anqara hukumati adolati bilan Ustozimiz Said Nursiyning Risola-i Nur asarlagÀinibp etilmoqda. U kishining hissasi boÀlgan bir qancha kitoblarning pulini Ustozimiz, hayotini Nurlarga vaqf qilib, nafaqasi uchun ishlamagan Nur talabalariga maosh sifatida beryaptilar. OÀzlari ham bugun hamma tooq bu n bilingan a'zamiy tejamkorlik va qanoat bilan yashayaptilar. Butun umri boÀyicha favqulotda tejamkorlik doirasida oÀz tirikchiligini oÀtkazganiga sakson r boÀl hayotini ishonchli guvoh sifatida koÀrsatamiz.

Xalqni Demokrat hukumatga qarshi qoÀyish rejalarini amalga oshirishga uringan turli gazetalarning boshqa ochiq yolgÀoni shuki, Nazillida ikki muborak kishining Ramazoni Shaqiladiqidagi murojaatini "Islomiy davlat qurish" deb siyosatga aloqasi bor holga oÀzgartirishi, soxta siyosat manfaatparastlarning, bolalarni ham alday olmaydigan ahohib, tuhmat va uydurmadan iborat. Bunday yolgÀonlarni qaysi maqsadda qilishganini bilmagan odam yoÀq...

Nazillida umuman bormagan, u yerda hech kimni taniman vaqt qirq yildan beri "A'uzu billahi mina-sh shaytoni va-s siyasa" deb, siyosat bilan aloqasini uzgan,

faqat va faqat Qur'on va iymon haqiqatlari bilan iymonni qutqarish da'vosiga umga faqagÀishlagan,

bundan tashqari dunyoviy narsalar bilan aloqador boÀlmagan,

sakson yetti yoshga kirgan,

doim yotoqda boÀlgan,

zaharli xastaliklar ta'sirida oÀlim navbatlari oÀtkazib "Qabr eshigidaman" degLGÀLIQ sokinlik va istirohatga juda muhtoj boÀlgan Said Nursiy kabi Islom muallifini siyosiy tuhmatlar bilan mavzu darajasiga chiqarish, koÀp tomondan vijdonsizlik, mudhish ayyorlik, pastkash yoliddiq,ilik tubanligiga tushish hisoblanadi.

Har qanday din olimiga bahona bilan paygÀambarlik boÀhtoni qilish, toÀgÀridan-toÀgÀri Islomiyatga hujum va Qur'onga xiyonatdir.

Ustozimiz Said Nursiy butun umri davomida sunnat-i smiz ula ergashgan va bir sunnat-i saniyaga muxolif harakat qilmaslik uchun qatl jazolarini hech hisoblab, sunnat-i saniyani ihyo va iymonni muhofaza qilish uchun bir Hozirgttiz boÀlim asar ta'lif qilgan. XunxoÀr din dushmanlariga qarshi hayotiga ahamiyat bermay kurashib, nihoyat muvaffaq va muzaffar boÀlganlar. Sunnat-i Ahmadiyaga tobe boÀlishga doir yozgan asari esa, oÀttiz yildan beri minglarchaolani nashr qilingan. Faxri koinot Rasuli Akram (A.S.M.) afandimizning soÀnggi va haq paygÀambar ekaniga doir muazzam bir asar "MoÀ'jizot-i Ahmadiya" katta ham oÀrtada. Haqiqat bu ekan, Said Nursiyga tuhmat qilgan kimsalarning haq va haqiqatdan, insof va vijdondan naqadar uzoq ekani qiyos qilinsin. Bu tuhmatni qilish, shaytonlarning ham ek asrdelmaydi.

Bu hodisaning bir sababi shu boÀlish ehtimoli kuchli: Risola-i Nur oila hayotiga katta foyda berib ayollarning iffat, nomus, ismat va saodat bilan hayot kechirishlarini ta'minlaydi. Ayollar Risola-i Nurga q qilgilik boÀlib ragÀbat koÀrsatishyapti. Bunga goÀzal oÀrnak sifatida ayollarning nashr etilgan bir necha maqolasini din dushmanlari koÀrib, bolsheخَلَّد hisobiga bir qancha uydirma bahonalar bilan hujumga oÀtishgan. Lekin aslo muvaffaq boÀla olmaydilar. Ularning maqsadlarining tom aksiga, Risola-i Nur nashriyoti erkak va ayollar orasida bir tarzda tarqalyaptiAfyongyiladi.

Eng muhim bir mahkamada soÀnggi soÀzim sifatida "Mahkama-i Kubroga ShiÀlgan nomli yozilgan va "Hayot YoÀli"da bir necha marta nashr qilingan va mahkamadaligida Anqara idorasiga, Oliy Sudga va mahkama raislariga yoÀnatilgan shikoyatning sababi u hodisaning ajib, gÀarib, kichik namunasi shuki, bu safar ham boshimgashi heni uchun, Mahkama-i Kubroga shikoyatga hoshiyacha sifatida bayon qilaman:

Ikki kun avval men juda ishtiyoqmand boÀlgan va eski vaqtlar OnadoÀli ilm madrasasi oÀrnida boÀlgan Koniyaga uch sabab bahonasi bilan;

1. Ikki haqihtoj ehur qardoshim faqir hollari bilan birga katta xarajat qilib Izmir mahkamasiga borishibdi. Qaytayotib yonimga kirishdi. Men ularni qisman xarajatdan qutqarish uchun, xususiy avtomobilim bilan Koniyagacha birga olish

3. Eski Said va Yangi Saidning muhim ustozlaridan va uning muridlari boÀlgan Mavlaviylaan.

#1hamma joyda Risola-i Nurga aloqadorliklari uchun men koÀp aloqador boÀlgan va Imom Rabboniy, Imom GÀazzoliy kabi muhim ustozim boÀlgan Mavlono Jaloliddinni ziyorat uchun borgan edim. Ham "Hayot YoÀli"da insonlar bilan , vatahmaganimga doir nashr etilganki, ziyoratchilar bilan koÀrisha olmayman.

Hadyalardan man qilish uchun Janobi Haq xastalik berganidek, hurmat bilan ziyorat ham bir tur ma'naviy hadya boÀlgani uchun, ovozim oÀchib inoyat belgisi sifatidi. Yairishdan man qilinganim uchun, qardoshimning uyiga ham gapirmasligim uchun bora olmadim.

Hech boÀlmasa Koniyada ikki-uch kun qolish zarur edi. Lekin majburan bir soa masonda namozimni oÀqib qaytdim. Lekin u yerda birdaniga shunday holat berildiki, butun gazetalarda yozishdi. Qirq yilda bir marta koÀrisha olmagan ukamning uyiga ham borib koÀrisha olmagan va gapira olmagan boÀlsamda, sihat i minglab kishilar bilan koÀrishgan kabi muomala koÀrdim.

Garchi politsiya olgan buyrugÀiga binoan harakati jiddiy xato edi. Lekin ushbu qattiq xasta gazetimga muvofiq boÀlgani uchun, ulardan xafa boÀlmadim. Aksincha halol etdim. Alloh rozi boÀlsin dedim, tashakkur etdim. Men havo almashtirishga juda muhtoj boÀlganim uchun, yozda togÀlarda, qishda kiralaganijdona manzillarda aylanishga majbur boÀlaman. Bir joyda tura olmayman. Xastaligim qattiqlashadi. Takror ora-sira Koniya kabi joylarga borishni niyat qildzim fatto kirasini bergan AmirtogÀda ham ikki manzilim, Eskishaharda bir manzilim boÀlsada, ma'nosiz holat meni havo almashtirishdan, manzillarni ziyorat qilishdan man qilinishimga sabab boÀlganini Koniyadagi holatdan his uz dar edim. Men qat'iyyan hech kim bilan koÀrishmayman. Bunga oÀxshagan odatimga qarshi menga qilingan juda oÀgir gÀayri qonuniy muomalalar bor. Bu safargiyaqinlni bayon qilgan ushbu ifodalarim avval yozilgan "Mahkama-i Kubroga Shikoyat"ga zayl sifatida nashr qilinsin.

Qabek oÀtgida, sakson yoshdan oshganda, bir necha xastalik bilan kasallangan va oÀzini oÀlimga yaqin deb bilgan bechora gÀarib keksa aytadiki: Sizga ikki haqiqatni bayon qilaman:

Avvalo: Sizning Pokistonning va Iroq bilan oÀta muvadi. Agatli ittifoqini, bu millatga kamoli sammiyat, sevinch va rohatlikda qozonishingizni butun ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz. Bu ittifoqingizni ruhimda inshaalloh toÀrt yuz million Musulmonlarning umumiy sulhiga va omma salomatligini ta'minlashga tamoiy muqaddima boÀlishini his qildim. Buni sizga Namoz tasbehotidagi kuchli eslatma bilan yozishga majbur boÀldim. OÀttiz-qirq yildan beri dunyo va siyosatni tar bir mnim uchun, qattiq aloqa bilan ushbu qalbiy eslatmaning sababi quyidagicha:

Ellik yildan beri iymonni qutqarish uchun oÀta qisqa yoÀl topgan va Qb, aybing bu davrda ma'naviy moÀ'jizasi boÀlgan Risola-i Nurning Arabiston va Pokistinda boshqa joylarga nisbatan koÀproq ta'sir qilgani va maqbul boÀlishi, hatto olgan xabarimizga koÀra, mahkamada ham aniqlanhlar, qdorning u atrofda uch misli Risola-i Nur talabalarining boÀlishlaridir. Bu sir uchun hayotimning oxirida qabr eshigida bu azim natijani koÀrish va bayon qilishga ruhan majbur boÀldim.

Ikkinchidan: Irqchilik fikri Ummaviylar davni holatta tahlikaga sabab boÀlgani va hurriyatning boshida "quluplar" koÀrinishida buyuk zarar qilishi va birinchi jahon urushida yana irqchilik iste'mol qilinib muborak favquh arablarning mujohid turklarga qarshi zarar berganidek, hozir ham Islomiy birodarlikka qarshi iste'mol qilinishi mumkin. Tinchlik dushmanlari yashirin dushmanlar, yana mumiy irqchilik bilan katta zarar berishga uringanining belgilari koÀrinyapti. Holbuki manfiy harakat bilan boshqa birovga zarar qilish bilan oziqlanish, irqchilikning tabiiy fe'li hisoblanadi. Avvalovtaligmillati dunyoning har tomonida musulmon boÀlgani uchun ularning irqchiliklari Islomiyat bilan birlashgan, ajratib boÀlmaydi. Turk musulmon demak. Hatto Musulmon boÀlmagan qismi, turklikdan chiqqan. Turkdek arachilik ham arablik va arab millati Islomiyat bilan birlashgan va birlashishi kerak. Haqiqiy millati Islomiyatdir. U kifoya qiladi. Irqchilik butun boshli azim tahlikadir. Sizning bu safargi Iroq va Pokiston bilan juda qiymatli ittifpiq avz, inshaalloh tahlikali irqchilikning zararini daf qiladi va toÀrt-besh million irqchi oÀrniga, tort yuz million qardosh Musulmonlarni va sakkiz yuz million sulh va umumiy tinchlikka qattiq muhtoj Xristian va boshqa dinlar sot yegaining doÀstligini bu vatan millatiga qozontirishga toÀliq vasila boÀlishiga, ruhimda qanoat hosil qilganimni sizga bayon qilaman.

Uchinchidan: dek pah besh yil avval bir hokim bir gazeta oÀqidi. Bir dinsiz mustamlaka noziri Qur'onni qoÀliga olib konferensiya oÀtkazibdi. "Bu, Musulmonlarning qoÀlida boÀlar ekan, biz ularga haqiqiy hokim boÀla olmaymizsam, bmligimiz ostida tuta olmaymiz. Yo Qur'onni darajasidan tushirishimiz yoki Musulmonlarni unda sovutishimiz kerak." debdi.

Bu ikki fikr bilan dahshaton bilod qoÀmitasi bu bechora, fidokor, ma'sum, hamiyatkor millatga zarar berishga urinyapti. Men oltmish besh yil avval bu jarayonga qarshi Qur'oni Hakimdan yordam istadim. Haqiqatga qarshi qisq. Adna va katta Islomiy Dorulfunun tasavvuri bilan, oltmish besh yildan beri oxiratimizni qutqarish va uning foydasi sifatida dunyoviy hayotimizni ham mutlaq istibdoddan va zaloloÀlsad halokatidan qutqarishga va Islom qavmlari oÀrtasidagi aka-ukalikni kengaytirishga ikki vasila topdik:

1. Risola-i Nur boÀlib, iymonianlar:darlikning kengayishiga iymon quvvati bilan xizmat qilganiga qat'iy dalil shuki, tenggi yoÀq zulm va ojizlik holatida yozilishi va hozir Islom olamining aksariyat joylarida, Ovrupo va Amerikaga ham ta'siriniatimniatishi va isyonchilarga, dinsiz falsafaga va oÀttiz yildan beri dahshatli suratda moddaparastlik, tabiatparastlik kabi dinsizlik fikriga qarshi gÀalaba qilishi va hech qanday mahkama va ekspertlar ham sindira olmakanjalboÀladi. Inshaalloh vaqti kelib sizdek Islomiy aka-ukalikning kalitini topgan zotlar ushbu Qur'oniy moÀ'jizaning jilvasini Islom olamiga eshittirasiz.

2. Oltmish besh yil avval Jome'u-l h qanda borishni xohlagan edim. Islom olamining madrasasi deb, men ham u muborak madrasada dars olishni niyat qildim. Lekin nasib boÀlmadi. Janobi Haq rahmati bilan ruhimga bir fikr berdi:dolat,u-l Azhar Afrikada bir umumiy madrasadir. Osiyo Afrikadan naqadar buyuk boÀlsa, Islom qavmlarini, masalan Arabiston, Hindiston, Eron, KavkaoÀng ukiston, Qurdistondagi xalqlarni, manfiy irqchilik buzmasligi uchun, Osiyoga buyuk bir dorulfunun, Islom universiteti kerak. Haqiqiy, musbat, muqaddas va umumiy haqi

Us kelishsin va Ovrupo madaniyati, Islomiyat haqiqatlari bilan toÀliq isloh boÀlsin. OnadoÀlidagi maktab va madrasa ahli bir-biriga yordam berib ittifoq etsin deb sharq viloyatlari markazida ham Hindiston, ham Arabiston, ham Eron, ham Kavk binoam Turkistonning oÀrtasida Madrasatu-z Zahro ma'nosida, Jome'u-l Azhar uslubida dorilfunun, ham maktab, ham madrasa sifatida bir universitet uchun tom ellik besh yildan beri Risola-i Nurning haqiqatlariga xizmat qilganimdek, unga ga aybrakat qildim.

Buning qiymatini eng avval (Alloh rahmat qilsin) Sulton Rashod maqtab bir binosini qurish uchun yigirma ming oltin bergan edi. SoÀng men eski jahon urushidagi asibesh-odan qaytgan vaqtim Anqaradagi 200 deputatdan 163 tasining imzosi bilan oÀsha vaqt pul qiymatli boÀlganda 150 ming lira universitet uchun berishni qabul qilib, imzolga dahdi. Mustafo Kamol ham ularning ichida edi. Demak hozirgi pul bilan besh million liraga yaqin pul berib, oÀsha davrda hamma narsadan koÀra koÀpra boÀlqiymatli universitetga asos solishga ahamiyat berishdi. Hatto dinda juda loqayd va gÀarblashish va an'anadan ajralish tarafdorlari boÀlgan bir qancha deputatlar ham imzoladi.olati ulardan ikki kishi, "Biz hozir an'anaviy va diniy ilmlardan koÀra koÀproq gÀarblashishga va madaniyatga muhtojmiz." dedi. Men javoban aytdimkn. Men"Farazan siz hech bir jihatda ehtiyoj boÀlmasada, aksariyat anbiyolar Osiyoda, sharqda chiqishi va aksariyat hakimlar va faylasuflar gÀarbda kelik qiyng dalolat bilan, Osiyoni haqiqiy taraqqiy ettiradigan, fan va falsafaning ta'sirlaridan koÀra koÀproq diniy his boÀlib, ushbu fitriy qonunni nazarga olmay gÀarblashish nomi bilan Ilagi t an'analarni tashlasangiz va dinsiz asos qoÀysangiz ham, toÀrt-besh buyuk millatlarning markazidagi sharqiy viloyatlar, vatan salomati uchun dinga, siz Islomiyat haqilishariga qat'iyyan tarafdor boÀlishingiz kerak, shart. Minglar misollaridan bir kichik misolni aytaman:

Vandaligimda, hamiyatli qurd talabamga: "Turklar Islomiyatga koÀp xizmat qilgan. Sega ketga qaysi koÀz bilan qaraysan?" dedim. "Men fosiq bir ukam oÀrniga musulmon turkni tanlayman. Balki otamdan koÀra unga koÀproq aloqadorman. Chunki iymonga toÀliq xizmat qilyapti. " dedi. Vaqt ْمِهِ (Alloh rahmat aylasin) u talabam men asirlikdaligimda Istanbulda maktabga kiribdi. Asirlikdan kelgandan soÀng koÀrdim. Ba'zi irqchi muallimlaridan olgan ters darsi orqali qurdchilik hissi bilan boshqa yoÀlni tanlabdi. Menga, "Hozir solih tuxususiniga oÀta fosiq, hatto dinsiz boÀlsa ham, qurdni tanlayman." dedi. SoÀng men uni bir necha suhbatda qutqardim. Turklar Islomiyat millatiningJumhurmon qoÀshini ekaniga toÀliq qanoat hosil qildi.

Ey savol soÀragan deputatlar! Sharqda besh millionga yaqin qurd bor. Yuz millionga yaqin eronli va hindlar bor. Yetmish million arab bor. Qirq million kavkaz bor. Bir-birigahsin.)ni, qardosh va bir-biriga muhtoj boÀlgan qardoshlarga, bu talabanin Vandagi madrasadan olgan diniy darsi kerakliroqmi yoki u millatlarni qorishtiradigan va irqdoshlaridan boshqa hech kimni oÀylamaydigan va Ii shuk uxuvvatni tan olmaydigan, faqat falsafa bilimlarini oÀqish va Islomiy ilmlarni nazarga olmaydigan marhum talabaning ikkinchi holati yaxshimi? Sizdan soÀrayapman!

Bu javobimdan keyin an'anaorijidshi va har tomonlama gÀarblashish fikridagi kishilar turib imzolashdi. Ismlarini aytmayman, Alloh kamchiliklarini avf etsin, hozir vafot etishgan.

ToÀr "Hudan: Modomiki Jumhuriyat raisi oÀta muhim siyosiy masala ichida sharq universitetini eng ahamiyatli masala qilib, hatto gÀaroyib shaklda universitet uchun million lira sarf qilishga qonun chiqarish darajasida lbuki,otda xizmat bilan madrasaning iftixori va oÀziga buyuk sharaf olib bergan Islomiy madrasaga, eski domlalik hissiyoti bilan boshlashi, butun sharq domlalarini minnatdor qilibdi. Hozir oÀrta sharqda ui.

sulhning tamal toshi va birinchi qal'asi boÀlgan bu universitetni yana katta siyosiy masala ichida qaytadan e'tiborga olishi, albatta bu vatan, davlat, millatga azim foydali natija beradi.

Universitetda diniy ilmlar asos boÀladi. Chuosatgarijdagi kuch ma'naviy, iymonsilik bilan buzgÀunchilik qilyapti. Ma'naviy buzgÀunchilikka qarshi atom bombasi, faqat ma'naviy tomondan ma'naviyatdan kuch olib buzgÀunchilikni toÀxtata oladi.

Modomiki ellik besh yil bَحْمَةlaga butun hayotini sarf qilgan va butun daqiqligi va natijalari bilan tadqiq qilgan kishining bu masalaga ra'yini olish va fikrini soÀrash kerak. OÀzingizni Amerikada, Ovrupoda bu masalaga doir maslahat qilishga mur boÀdeb bilganingiz uchun albatta mening ham bu masalada gap gapirishga haqqim bor. Hamiyatkor boÀlgan millat nomidan sizdan kutib qolamiz.

Aziz, sian.

fidokor, xolis, muxlis qardoshlarim va Qur'on xizmatida haqiqiy, jiddiy, matonatli doÀstlarim!

Sizga oÀta ahamiyatli holatimni va dahshatli bir zahmat, faqat Ilohiy inoyat bilan katta rahmatni ichiga oliz Durhiriy xastalikning ma'naviy istirohat va vazifamning tugashiga bir belgi sifatida xastaligimni bayon qilaman. Shikoyat emas, tashakkur qilyapman. Lekin sizdan chidashotirla duo istayman. Holatim quyidagicha:

Men soÀzlarni gapirar ekanman, birdan ma'naviy toÀsiq kabi qattiq harorat boshlaydi. Eski vaqtlar kuniga bHujjati marta suv ichar edim. Hozir esa ovqatni juda kam yeyishimga qaramay, yigirma-oÀttiz marta suv ichishga majbur boÀlyapman. Ikki kun avval jud Yana datlandi. Men zahar deb oÀyladim. Bir shubha sabab yonimdagi qardoshlarimga masalani ochdim. Ushbu oÀta qattiq xastaligimga sabr va matonat soÀradim. Rahmat-i Ilohiyadan yolvordim, ishor qalbimga "Aksar hayotimdagi qiyinchiliklarda inoyat va rahmat jilvasi boÀlgani kabi, inshaalloh bunda ham rahmat jilvasi bor ekanki, jinniy va insiy shaytonlar, dinsizlarning seni zaharlashi va lol qilishga urinishlari vazifangning tu mutlaa va istirohatingga rahmat-i Ilohiya vasila boÀldi. OÀtgan yili "Ishoratu-l I'joz" tafsiri va "Masnaviy-i Arabiy"ni bir yil muddatda dars berishni boshlagan edim. Yashirin dushmhun umm jinniy va insiy shaytonlar, meni lol qilishga hiylalari bilan urinsada, rahmat-i Ilohiya ham "Ishoratu-l I'joz"ning va "Masnavi-yi Arabiy"ning tukrchasini ehson qilgani uchun va Risola-i Nur ham aksariyat tasdigÀi bilan oÀzi oÀziga daaviyatib muallimlarga ehtiyoj qoldirmagani uchun, ushbu mudarrislik vazifamdan ehson-i Ilohiy sifatida bu ajib xastalik menga istirohat va tabrik koÀrinishida sabab boÀldi.

Yana ruhimga keldiki: Sening oÀrningga minglar, balki yuz minglar Saii ta'br dars beradigan va gapiradiganlar bor. Ehson-i Ilohiy bilan Risola-i Nur boshqa ilmlar kabi mashaqqatli darslarga muhtoj emas. GÀavsi Jiyloniyning (Q.S.) karomatli فَاِنَّكَ مَحْرُوسٌ بِعَيْنِ الْعِنَايَةِ juml ba'zig dahshatli davr kabi bunda ham ayni haqiqat ekani koÀrildi.

Yana a'zamiy ixlosga zarar bermaslik uchun hozir dushmanlar ham doÀstlarga aylangan vaqtda suhbat qilish, gapirish, bu dunyoda ham uxroviy xizmiga huing chiroyli va foniy mevalariga vasila boÀladi. OÀshanda a'zamiy ixlos, hech narsaga vosita boÀlmaydi. Ilohiy vazifaga aralashmaslik ucshlaridar-i Ilohiy menga shiddatli holatni zararimga emas, foydamga fatvo berdi, ruxsat etdi. Men yonimdagi vasiyatnomamdagi avlod deb qabul qilgan kichik bolalarni vakil qilaman. Ular bilan gaplashgan kishi men bilan gaplashgan kaan senul qilaman...

Ustozimizning bu xastaligi koÀrsatyaptiki, yashirini dinsizlar gaemak Qmaslik uchun dori topib, yedirishibdi. Xulosa shuki, Ustozimiz qoÀl berish koÀrishishdan, suhbatdan va gapirishdan man qilinganini biz ham korÀyapmiz.

Ustozimiz yoshligida va hatto bolbning an e'tiboran ilm izzatini muhofaza qilish uchun odamlardan qattiq behojat edi. Zakot va sadaqani qat'iyyan olmas edi. "Ikkinchi Maktub"da ham bayon qilinganidek, hadyani qabul qilmas edilar. Bu holati hozirgi keksalikirdlarif vaqtida davom etishi uchun, Janobi Haqning rahmati bilan behojatlik dasturi xastalikka aylandi. Ya'ni evazsiz bir luqma olsalar, darhol xasta boÀladilar. Luqmani yeya olmaydilar. Ustozimiz yoshligida bunchalik munchidamas edilar. YolgÀiz yashagan paytlarda juda oz xarajat yetar edi. Hozir juda koÀp talabalariga maosh berib, bir necha xastalik bilan kasallangan vaqtda, behojatlik dasturini muhofaza qilish uchun, rahmat-i Ilohiya ilk bhini evazsiz hadyalardan xasta qiladi. Xuddi shuning kabi: Ustozimizga hurmat ham ma'naviy hadya kabi boÀlgani uchun, insonlarning hurmatidan va qoÀlini oÀpishlaridan qattiqning udilar.

"Hayot YoÀli"ning va "Keksalar YogÀdusi"ning guvohligi bilan, yoshligida oÀrtoqlaridan ustun holda Siirtning Tillo qishlogÀida uzlatga chekingan edilar. AgÀri viloyatida Shayx Ahmad Haniy Hazratlarilan ymaqbarasiga chillaga kirgan edilar.

Rusiyaga asir tushganlarida, toÀqsonta asir zobit u kishidan diniy darslarni shavq bilan tinglasada, asirlar kampida tatarlarning kichik xoli bir masjidida joy topib, u yerda yolgÀiz qoldilar. Istanbuldoblari-l Hikmatu-l Islomiya a'zoligi kabi jozibali va obroÀli hayot ichida, Yusha tepasida yakka boÀlishni tanladilar. Vanga qaytganlarida esa juda koÀp eski va yangi talabalari oraul, keaxtli umrni istamay, Erak togÀidagi bir gÀorda yashadilar. Oxirgisi oÀttiz yil koÀrgan tenggi yoÀq zulmlar natijasi sifatida qamoqxonalarga joÀnatilganlarida, qonunan yakka qolish muddati oÀn besh kun boÀlishiga qaramay, yigirma oy, hatto btaligiamoq muddatida yakka tutilsada, hech kimga shikoyat qilmadilar.

Ushbu holatlar koÀrsatadiki: Ustozimizning tabiatida yakka qolish doim hokim boÀlgan. Lekin keksaligida juda koÀp yordamga, xizmatga, suhbatga muhtoj boÀlgimdan ti bu holatning davom etishi uchun bir nav xastalik holati berilgan. Besh daqiqa gapirsalar, qattiq harorat boshlaydi, ovozi chiqmaydi. Hat qat'ife'iy mazhabida boÀlgani uchun, namozda Fotihani oÀzi eshitadigan darajada oÀqishi kerak ekan, xastalik sababli ovozi chiqmagani uchun Hanafiy mazhabida oÀqiyaptilar. Xastaligiga doir ikki muhim doktorning ikki tashxisi bor. Xohlaganlar koÀfavqulmumkin.

Hozir Risola-i Nurning favqulotda futuhoti va Islom olamida ham favqulotda husn-i qabulga sazovor boÀlishi hangomida, dushmanlar ham doÀstga aylanaviy vytda, Risola-i Nurning a'zamiy ixlosini (riso-i Ilohiydan boshqa hech qanday dunyoviy, uxroviy rutbaga, mansabga vosita qilmay) muhofaza qilish uchun dahshatli mardumgiriz, masalainsonlardan qoÀrqish va ovozi chiqmaslik, gapira olmaslik xastaligi va qoÀlini oÀpish u kishiga xuddi musht urgandek ogÀir kelish holati, istihdomi Rabboniy ekaniga bizga qat'iyyan qanoat berdi.

Hatto bu haqozi borni izhor qilishga sabab boÀlgan bir shaxsdan ham ustozimiz rozi boÀldilar.

(Hoshiya): Ustozimizdan: Nima uchun Risola-i Nurning porloq tarqalishi va dushmanlarning ham magÀlub boÀlishrdam btona holatga aylangan payti odamlar bilan koÀrishmayapsiz? deb soradik.

Javoban aytdilarki: "Men bilan koÀrishishni istagan kishilar yo dushman yoki d

Bizga qarshi boÀlgan z kirmiyat gazetasi mudofaamni juda yanglish va oÀta yomon tarzda oÀzgartiribdi. Hatto "Bir jinoyatchi sababli oÀn ma'sumga zarar kelmasligir xizm", jumlasining oÀrniga "Bir jinoyatchi sababli oÀn ma'sumni zulmatdan qutqarish uchun", degan uydirmalar aralashtiribdi. Hamda yozgan javobimni besh-olti yil avval Istanbul 2-Sulh Jazo Mahkamasida aynan ayti qilisEng muhim masalam meni oqlagan mudofaa boÀlib, bir-ikki oy avval bir piyola suvda bir toÀfon qoÀporish degandek, Istanbul sayohatimda oÀta ma'nosiz, gÀarazli prokuror Isparta prokuraturasigaligidla qilib meni tergov qilishga ikki rasmiy politsiya xodimini joÀnatdi. Ularga aytdimki: U masalaga besh yil avval javob berilgan. OÀsha davrdagi javobim bunday, dedim. Ular ham qabul qilishdi. Hamda mashinka bilan chiqarishdi, oÀshor qilmasga ham joÀnatishdi.

Hozir uzoqda qaytadan ma'nosiz, bizdan uzoq bir mahalla raisiga boshqa odam beribdi. Tuhmatchi gazeta esa "Uni mahalla raisi prokurorga beribdi." degani uchun, Risola-imay, "ng bir qancha zaif shogirdlarini vasvasa qilib va vahimaga tushirishni xohlagan. Bu ma'lumotning yolgÀonligini Nurning koÀp advokatlari yozishsin. Mavzuga doir Istanbul sogÀliqni saqlash hay'atidaOltmist xulosa bor. Lekin keraksiz boÀlgani uchun, hech kimga koÀrsatish darajasiga tushmadim. Hamda kerak boÀlmadi...

Anqaradagi ikki ichki ishlar mudning kkoÀp salom aytaman. Bunday narsalarga ahamiyat berishmasin.

ng nussiddiq qardoshlarimiz!

Avvalo: Ustozimiz baroat kechangizni tabriklayaptilar. Salom va duo qilyaptilar.

Ikkinchidan: Diyorbaqirdan kech olgan maktubimizda ifoda etilganiga koÀra, Diyorbaqir atrofi bilan birga sharqda hoi boshki yuztacha Nur darsxonalari ochilibdi. Ayricha Diyorbaqirda ayollarga maxsus toÀrt-besh nuriy darsxona bor ekan. Inshaalloh bu buyuk xayrning alomatidir.

Ustozimiz oÀn yil avval ishorat qilgan va katta manfaatini bayon etggan Ri, Nur madrasalarining hozirgi davrda ochilishi, toÀliq amalga oshgan boÀlyapti. OÀshanda aytgan edilar: "Hozir rasman din darslari uchun xususiy darsxonalar ochilishiga ruxsat berilishigaiddiyan, Nur shogirdlari mumkin boÀlganicha hamma joyda kichik nuriy darsxona ochishi kerak. Garchi hamma oÀzi oÀziga bir daraja istifoda qilsada, har kim har bir masalasini toÀliq tushunmaydi. Iymon haqiqatlarining izonazdidlgani uchun, ham ilm, ham ma'rifatulloh, ham huzur, ham ibodatdir. Eski madrasalarda besh-oÀn yil oÀrniga inshaalloh Nur madrasalari besh-oÀn haftada oÀsha natijaga erishadi vgimga rma yildan beri bu ishni qilyapti."

Ustozimiz Barladagi toÀqqiz yillik yashash joyi boÀlgan Risola-i Nurning birinchi darsxonasi, yana olti viloyat kengligidagi Madrasatu-z Zahroning urugÀi boÀlgan uyini "Madrasa-i Nuriyasaga vida" Risola-i Nurga vaqf qilgan edilar. Hozir uning davomi sifatida Isparta va atrof tumanlari va ba'zi qishloqlarida, yana Diyorbaqir va shaqrda Nur darsxkchilii ochilyapti.

Bu suratda darsxonalarda Nurlarning oÀqilishi va Nurlar bilan shugÀullanishda davom etgan kishilarga va dars olganlarga t juda i ulum sharafini qozontiryapti. Talaba-i ulumning esa oddiy harakatlari, hatto uyqusi ham ibodat hukmiga oÀtganini ba'zi buyuk mujtahidlar bayon qilishgan.

Uchinchidan: Nurnmaydig radio vositasida OnadoÀli va Islom olamiga tarqalishining ilk muqaddimasi muborak laylatu-l baroatga toÀgÀri kelishi bu vatan va Islom olami uchun Risola-i Nur foydasiga buyuk xayrning alomati va ishoratidir.

اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِkan

(Hoshiya): Bu maktub ayni paytda telegraf yoki maktub bilan Ustozimizning laylatu-l baroatini tabriklagan qardoshlarimizga javob hisoblanadi.

Umum doÀstlarim va Nur qardoshlarimga ushbu vasiyatni e'lon qilaman: Men shaxsim e'tibori bilan Nuriy vazifani bajarishga toqatim qolmadi. Balki ehtiyoj ham qolmagan. KoÀp sonli zaharlanishlar va qattiq keksyuz oÀolati va xastalik bilan hozirgi hayotda qolishga matonatim qolmagandek. Shoyad men kutayotgan oÀlim kelib, ushbu vasiyatimni zohiriy hayotimda oÀlgan xizmazyapman.

Xoliqi Rahimga hadsiz shukr boÀlsinki, bundan oltmish-yetmish yil avval odatga xilof ilm tahsili, xususan iymon ilmi yoÀlida odamlardan yordam istash v ushbuman faqirligi bilan Eski Said bolalik, yoshlik davrida talabalariga maoshini oÀzi berishga harakat qilganu va faqat qisqa vaqt besh maosh qabul qilib qolgan talabalariga ba'zaaziga rma-oÀttiz talabasiga maosh bergani uchun, talabalar ilmni vosita qilishga majbur boÀlishmadi. Tejamkorlik va qanoat bilan oÀshanda muvaffaq boÀlganlaridek, Janobi Arhamu-r Rohimiynga hadsiz shukr boÀlsinki, Eski Said kabi hozir Risola-i Nva Isl oÀzi nashriyoti bilan haqiqiy talabalarining maoshini toÀliq berishni boshladi. A'zamiy ixlosni ketkazmaslik uchu Risola-i Nur xos talabalariga, xus doir afaqaga muhtojlarga toÀliq kifoya qiladigan darajada Risola-i Nurning sotilgan nusxalarining beshdan biri Risola-i Nurning haqqi boÀlgani uchun, hozir ellik-oltmish talabasiga yetarli sarmoya chiqyzobga Mening (bechora Saidning) ichida hech qanday haqqi yoÀq. Faqat Risola-i Nurning qiymatli xosiyati va shogirdlarining ma'naviy shaxsining kamoli sadoqati ushbu ma' ekaniNur bayramiga vasila boÀldi.

Hozir butun talabalardan ustun demaylikda, mening eng yaqinimda xizmatda boÀlib, harakat tarzini toÀliq bilgan va yaqind Ahmadrganlar ichida, toÀrt-besh kishini mutlaq vakil qilaman. Men vafot etsam yoki hayotda shuursiz qolsam, Nurlarga xizmat tarzimni bilib toÀliq qilishadi. Hozircha Tohiriy, Sungur, Jaylon, Husnning kana bir-ikki kishi mutlaq vakilim deb vasiyat qilaman. Hozir Risola-i Nurning sotilgan nusxalarining sarmoyasi, Risdola-i Nurning mulki ekan. Said ham bir xizmakordir. Hayotda maoshini olishi mumkin. Hatto soÀnggi kunlarda oÀlim mehi boÀda yaqin koÀrindi. Men olti viloyatdagi ellik-oltmish talabani ikki-uch yil Nur sarmoyasidan maoshini berishga qat'iyan niyat qilgan edim. Balki ba'zilarini ba'zi monelar talabalik xizmatidan voz kechirar deb voz kechdim. Hozir vasiyatimniadi, bm.

(Hoshiya): GÀavsi A'zam Shayh Jiyloniy (R.A.) Risola-i Nur va muallifiga ishorat qilgan gÀaybir karomatidagi bir jumlada تَعِيشُ سَعِيدًا deb tirikchilik xususiilamandatda yashashini va eng baxtiyor boÀlishini xabar bergan. Holbuki biz Ustozimizning faqru behojatligini hozirgacha zohiran bunga muxolif deb bilar edik. GÀavsi A'zamning gÀaybiy xabari Ustozimizning hayotida .. ha,amalda koÀrildi. Kichikligida oÀn yoshida amakisining shoÀrvasini ichmas, minnat ostiga kirmas edi. Dars bergan eski talabalarining tirikchngiz vi ham oÀzi berar edi. Xuddi shuning kabi, hozir ham ellik-oltmish talabaning maoshini berishi, gÀaybiy xabarning toÀliq roÀyobga chiqqanini va amalga oshganini koÀrsatdi.

بِاسnobi Hسُبْحَانَهُ

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Ajal aniq boÀlmagani uchun, mening qattiq xastaligim har doim kelishi mumkin deb, avvalo yozgan siz satnomalarimni qayta tasdiqlab bu vasiyatnoma ham qattiq, ichki xastaligim tufayli eslatildi. Uni bayon qilaman: Vafotimdan soÀng, qoÀlimdagi omonat boÀlgan Rihurriy Nur sarmoyasi, ham moÀ'jizotli Qur'onimizni chop ettirish uchun Eskishaharda saqlangan sarmoya, Qur'onning tavofuq bilan fotografli chop etilishiga oiddir. (*) QoÀlimizdagi sarmoya esirilarola-i Nurning sarmoyasidir. U sarmoya Janobi Arhamu-r Rohimiynga hadsiz shukr boÀlsinki, yetmishdan koÀproq yil avval, u davrning odatiga qarshi oÀoÀstsiqir boÀlsamda, ularning maoshini berganim, bir ehson va lutfi Rabboniy boÀlib, oÀsha vaqtdan ellik-oltmish yil oÀtib Janob-i Arhamu-r Rohimiynning urf-odatga muxolif qoidamni ma'n boÀlia keng Madrasatu-z Zahroning xolis va nafaqasini ta'minlay olmagan va vaqtini Risola-i Nurga sarf qilgan talabalarimga aynan va eski davr ehsoni Ii istanatijasi sifatida hozir qoÀlimizdagi sarmoya ularning maoshidir. Maoshlariga sarf qilinadi va necha yildan beri men qilganimdek ma'naviy avlodlarim, vorislarim aynan bajarishlarini vasiyat qilaman.

natibdaalloh tom Risola-i Nur yoyilishni boshlasa, u sarmoya hozirgi fidokor, oÀzini Risola-i Nurga vaqf qilgan shogirdlardan oÀta fidokor talabalarga kifoya qiladi va ma'naviy Madrasatu-z Zahro va Madrasa-i Nuriya koÀp joylarda ochiladi. MeningrugÀlamga bu haqiqatga, bu holatga ma'naviy avlodlarim, xos va fidokor xizmatkorlarim va oÀzini Nurga vaqf qilgan va hamma bilgan qardoshlarim bu vasiyatni tatbiq gan doga yordam berishlarini iltimos qilaman.

Risola-i Nurda menga umuman ehtiyoj qolmagani uchun, barzoh olamiga ketish men uchun sevinch sababidir. Siz mahzun boÀlmang. Balki meni tabriklar'oniyhmatdan rahmatga ketyapman.

Ha, biz Ustozimizning bu vasiyatiga shohidmiz.

Aziz, muhtaram qardoshimiz Tahsin Bey!

Laylatu-l Qadringizni tabriklab, muvaffaqiyatlar tilaymiz. Ustozimiz sizga xususiy salom aytdilar. Aytdilarki:

"Tahsin nashr qilgan "Hayot YoÀli" ynan Ma buyuk majmuachalik foyda berdi, futuhot qildi. Hozir bir oz kavlashtirilayotgani uchun, qat'iyyan xavotir olmasin. E'tiborni jalb qilgani uchun, katta e'lonnoma oÀrniga oÀtdi.

Hozirgacha yigirma yildan beri yigirma katta majmbilishda ostida yoyilishi sababli juda katta futuhotga vasila boÀldi. "Hayot YoÀli"ning ham parda ostida yoyilishi inshaalloh ayni natijani beradi."

Ikkinchidan: Modomik bilanbi Haq sizni Anqarada Risola-i Nurning bosh qoÀmondoni sifatida ehson qilgan ekan, Risola-i Nurning, Qur'onning qirq i'joz tomonidan bir tomoni boÀlng oÀrzmini bayon qilgan "Ishoratu-l I'joz" tafsirining nashr qilinishi ham sizga muyassar boÀldi. Nazm tomoni yetti qismdir. Bir qismi tavofuqotdir. Tavofuqotning bir navi esa Lafzi Jalolda koÀrilgan zohiriy tavofuqlardir.ur'onihbu moÀ'jizotli Qur'onimiz bu tavofuqlarni koÀrsatyapti. Inshaalloh moÀ'jizotli QuÀronning nashr va chop qilinishi ham sizga nasib boÀladi. Avvalroq Ustozimiz sizga oÀn ming lira joÀnatgan edilar. Hozir ham Qur'onning oyatlriga tom muvofiat va lira joÀnatyaptilar. Bu pul talabalarning ikki yillik maoshidan ortib qolgan puldir. Bunda bir azim sir bor. Oltin pul kabi muborak hisoblanadi. Boshqa narsaga sarf qilmaslik kerak. Sizga Qur'onning ba'zi juz'lari bilan birga joÀnatyapni, ah juda koÀp salom aytamiz.

Bu safar Anqaraga kelganimning muhim sababi, Islomiyatga jiddiy tarafdor Ichki Ishlaray ta'i Namiq Gedikni koÀrish va Islomiyat qahramoni Adnan Beyga va Tavfiq Ileri kabi muhim kishilarga bir haqiqatni aytish kerak:

Demokratga ham azonikitobimadiy kabi koÀp quvvat berish va Risola-i Nurning nashriga ruxsat berishi kabi qattiq tarafdor boÀlish va Islom olamine, hatto bir qism Xristian davlatlarini ham xursand qilish uchun, Ayasofiyani axlatlardan tozalabargan t joyi qilish kerak. Bu masala uchun oÀttiz yil siyosatni tark qilgan boÀlsamda, uning hurmati uchun Namiq Gedikni koÀrishni istadim va keldim. Adnan Bey, Namiq Gedikshda hvfiq Ileri kabi kishilarning hurmati uchun, boshqa joyga bormadim.

Risola-i Nur Qur'onning asosiy qonunlari bilan butun OnadoÀli va sharqiy viloyatlarda osoyishtalikni ta'minlayotganiga bir dn davrhuki: OÀn yildan koÀproq vaqt avval Afyon Prokuraturasi "Olti yuz ming fidokor talabasi bor. Risola-i Nurdan besh yuz ming nusxa nashr qilgan, balki osoyishtalikka zarar kelishi mumkin." dedi. Unga qarshi Said aytganuchun domiki olti yuz ming fidokor talabasi bor ekan, oÀn besh yildan beri menga buncha zulm qilinayotgan ekan, bitta muammo chiqarganini hech bir zobit va mahkama koÀrsata olmadi.

Yana aytdimki: Ey prokuror! Agar ming prokuror, ming ichki ishi olgadirichalik osoyishtalikni ta'minlashga Risola-i Nur xizmat qilmagan boÀlsa, Alloh menga qahr qilsin. Siz ham menga nima jazo bersangiz bering deyman. U bu soÀzimga qariyatlich qanday chora topa olmadi.

Faqat bir-ikki yil avval Nurning kichik bir talabasi Risola-i Nurga zarar keladi deb, chop qilgan bir kichidek folaga zarar kelmasligi uchun, oÀzini oÀldirmoqchi boÀldi. SoÀng Ustozi uni man qildi va kichik hodisa boÀldi, ikkalovi ham kelishtirildi.

Holbuki bir Ustozning oÀn dona fidokor talabasi boÀlsa (hatto biri salom bersa mushi joyindek, biri qoÀlini oÀpib gÀazabga uchradi) hech bir fidokori osoyishtalikka xavf solmaslik uchun sukut qilishdi. Saiddan eshitishganki: Mening yuz ruhim boÀlsa, ularni osoyishtalikka fido qilaman. Shuning uchun وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْa tariْرَى asosiy qonuniga binoan besh jinoyatchi sababli toÀqson ma'sumga zarar kelmasligi, bir jinoyatchi sababli oÀn ma'sum bola-chaqa, ota-onalariga zulm qilmaslik uchun, Risola-i Nur iymon xizmati bilan birga osoyishtalikni toÀliq uchli lab hammaning qalbida yomonlikka qarshi qoÀriqchi qoÀyadi. Men ham ming ruhim boÀlsa, Qur'onning bu asosiy qonuniga fido qilganimni hayot yon ijoisbotlaydi va oÀrtada. Buni mahkamalar ham qabul qilgan.

Hatto xizmatning boshida koÀrinishni, riyokorlik, xudbinlik, "men"lik ma'nosidtta maodamlar bilan koÀrishishni ham tark etgan. DoÀstlar bilan koÀrishishga majbur boÀlmasin, hurmatlari ketmasin deb rahmat-i Ilohiyaning ehsoni bilan ovozi ham chiqmay qolga boÀldaid Nursiy

[Prokurorlar haqida Ustozimizning gÀarib ruhiy holatini bayon qilish payti keldi.]

Menga aytdilarki:

"OÀttloqalaq yil tazyiqda, huququlloh ma'nosidagi omma huquqi nomli vazifalardagi prokurorlar aksar qamoqlarda, surgunlarda qiynoqlarini koÀrgan boÀlsamda, mefani barga gÀazab, jahl qilish holati kelmadi.

Keyin qaraganimda:

Ularning zohiriy qiynogÀiga sabab boÀlgan kamchililarimni koÀrmagan edim. Lekin koÀp marta vaqt oÀtib qadar-i Ilohiyning boshqa kamchiliklarimga binoan shafqza qilzirining prokurorlar qoÀli bilan kelganini koÀrdim. Taqdir adolat qilgani uchun, shafqat ta'zirini ruh va qalbim bilan qabul qildim. Zohiriy sababga binoan prokurorlarning gÀazabini halol etdim.

Janobi Haqqa shukrki, prokurorlarnilikka qanchasi vazifalari boÀlgan umumiy huquqni himoya qilish huququlloh turidan boÀlgani uchun, menga qarshi qiynoq emas, aksincha adolat nuqtasida, umum Islomiyatga va balki bashariyatga ham manfaati boÀlgan Risola-i Nurning va qa xizmati jihatidan qiynoqni tahslab qadar-i Ilohiyning shafqat ta'ziriga qarab, zohiriy azob, haqiqatda yordam boÀlgani uchun, men ham bu azim sir munosabati bilanrat boa prokurorlarga doÀstlik va duo qilishni boshladim. Menga zohiran qiynoq boÀlib koÀringan holatlar, iymoniy xizmatga e'lonnoma oÀrniga oÀtdi.

Men ham ularga omma huquqining huququlloh oÀrniga oÀtganini bilganlarga, barcحقائقه salom va duo qilaman. Menga qilgan qiynoqlarining barchasini halol qilaman."

Ustozimizning sizga yozgan haqiqat boÀlgan bu maktubini taqdim qilaman.

(Bizga oid masalalarni yozga gazetalarga qarata yozgan bu murojaatni nashr qilsalar, soÀnggi kunlarda bizga i bitt boÀhtonlarini halol etaman. Bizni oÀylagan qardoshlarim xafa boÀlmasligi uchun qattiq xastaligimga binoan ushbu qisqa maktubimni gazetalar nashr qilisorlikk

Avvalo: SoÀnggi kunlarda boÀlgan masalalar uchun xavotir olmang. Bizga tajalliy etgan Ilohiy rahmat va inoyat bilan bu buyuk xayrdir. Ham xasta boÀlganim uchun gapirish va koÀrishisqish um chiday olmayapman. Hozirda Risola-i Nurning ichki va tahsqi favqulotda yoyilishi va keng futuhoti bilan dushmanlar doÀst boÀldi. Hammaning gaplashishni istashi evaziga Risola-i Nur menga boshqa ehtixiyonaldirmagani uchun, inoyati Ilohiya bilan ovozim ham yoÀqoldi, koÀrishib gaplasha olmayapman.

Meni olti viloyatdan chaqirishgani uchun ketayotib oldimizga kelgan va Risola-i Nur va yoÀlining haqiqatidegan hungan doÀst mansabdorlar, AmirtogÀda istirohat qilishimni va hozircha AmirtogÀda qolishimni hukumat iltimos qilganini bildirishdi. Zotan koÀrishib gaplashishga chiday olmaganimlar bo, men haqimdagi bu doÀstona taklif va holat inoyat boÀldi. Meni chaqirgan koÀp viloyatlardagi haqiqiy qardoshlarimning koÀngli oÀksimasin. Yana ba'zi viloyatlarga borib boshqalariga bora olmasam, yuz minglab haqiqiy fidokor talabalarimsola-iahli chiqmasin.

Ikkinchidan: Mening ushbu sayohatlarimda qat'iyyan siyosat bilan aloqam yoÀqligiga bir dalil shuki, qirq yildan beri siyosatni tark etganim uchun, faqat va ur'onnQur'onning bu davrga tom muvofiq tafsiri boÀlgan Risola-i Nur - mutlaq kufrni sindirgani uchun anarxistlikka va bÀuzgÀunchi jarayonlarga qarshi toÀuborakÀyganidek, Qur'onning Risola-i Nurga bergan darsida asosiy qonun boÀlgan وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرَى sirri bilan, "Osoyishtflari buzish, besh jinoyatchi sababali toÀqson ma'sumga zulm qilish" deb, uxroviy xizmatimiz vatan, millat va osoyishtalikka ham katta foydasi borligi uchun, meni kuzatgan josuslar yoki qiynagadan:>Ntsiyachilar va zobitlardan ham roziman, haqqimni halol etaman. Ularning osoyishtalikning mujohid himoyachilari deb qardosh kabi xursandchilik bilan qabul qildim. Meni Anqaradan toÀxtatishlarini ham qabul qilganimdek, men uning snoyati Ilohiyaga vasila boÀlishlari jihatidan Allohga shukr qildim. Va kamoli sevinch bilan Anqaraga borishdan qaytdim.

Uchinchidan: Hamma joyda Risola-i Nurning yoyilishi, oÀqilishi va juda koÀp ishtiyoqmandlari borligi sabablning jbilan koÀrishish, gaplashish va chaqirishni istayotgan edilar. Bu holatda, yigirma viloyatga borishim zarurat edi. Lekin Risola-i Nur vafottilgan joylar boÀlgan Anqara, Istanbul va Koniyaga bordim.

Meni Amirtoqqa yoÀnaltirgan doÀstlarga shuni aytamanki: Menga boÀlgan bu muomala bir inoyat va rahmati Ilohiyaga sabab boÀldi. Siqilmayapman. Faqat mening yifaatlayil qolgan Isparta viloyatida ikki yillik kiralagan uyim va ba'zi narsalarim bor. U yerning havosi ham xastaligimga bir oz foydali. Hukumatning ruxsati bilan bir oy AmirtogÀda, bir oy kiralagan Ispartadagi uylar "BoÀlishni istayman.

Aziz qardoshlarim!

Bizning vazifamiz musbat harakat qili ikkin Manfiy harakat emas. Rizo-i Ilohiyga asosan faqat iymoniy xizmat qilish, vazifa-i Ilohiyaga aralashmaslikdir. Biz osoyishtalikni saqlashni natija ber qilissbat imyon xizmati ichida har qanday muammoga sabr bilan shukrga mukallafmiz. Masalan:

OÀzimni misol olib aytamanki: Men eskidan beri bosim vahyaptiashlikka boÀyin egmaganman. Hayotimda bosimni koÀtara olmaganimga koÀp hodisalar bor. Masalan: Rusiyada qoÀmondonga oyoqqa turmaslik, Devoni, dega OÀrfiyda qatl etilish tahdidiga qarshi mahkamadagi polkovniklarning savollariga bir tiyinlik ahamiyat bermaganim kabi, toÀrt qomondonga qilgan bu muomalam bosimlarga boÀyin egmaganimni koÀrsatadi. Lekin oÀttiz yildva Afyi musbat harakat qilish, manfiy harakat qilmaslik va Ilohiy vazifaga aralashmaslik haqiqati uchun, menga qilingan muomalalarga sabr biz daraizo bilan javob berdim. Jirjis (A.S.) kabi va Badr, Uhud muhorabalarida koÀp marta aziyat tortganlardek sabr va rizo bilan kutib oldim.

Ha masalan: Sakson bir xatosini gan yoada isbot qilgan bir prokurorning xato iddiolari bilan bizga qarshi hukmiga qarshi hatto badduo ham qilmadim. Chunki asl masala, bu davrning ma'naviy jihodidir. Ma'naviy buzgÀunchilbilan qarshi toÀsiq tortishdir. Bu bilan ichki osoyishtalikka butun quvvatimiz bilan yordam berishdir.

YoÀlimizda kuch bor. Lekin bu kuch osoyishtalikni muhofaza qilish uchun. وَ لاَ تَزِرُ وk risoةٌ وِزْرَ اُخْرَى dasturiga asosan: "Bir jinoyatchi sababli uning ukasi, xonadoni, bola-chaqasi javobgar hisoblanmaydi." Shuning uchun, butun hayotimda bor kuchim bilan osoyishtalikni muhofaza qilishga harla-i Nildim. Bu kuch ichkariga qarshi emas, faqat xorijiy tajovuzga qarshi iste'mol etilishi mumkin. Mazkur oyatning dasturiga asosan vazifamiz - ichki osoyishtalikka butun kuchimiz bilan yordam berishdir. Shuning uchun, Islom ur'on a osoyishtalikni buzadigan ichki kurashlar faqat mingda bir boÀlgan. U ham oradagi bir ijtihod farqi tufayli yuzaga kelgan. Ma'naviy jihodning eng kattalti yui - vazifa-i Ilohiyaga aralashmaslikdir. "Bizning vazifamiz xizmat, natija Janobi Haqqa oiddir. Biz vazifamizni bajarishga majbur va mukallafmiz."

Men ham Jalolimen, horazmshoh kabi, "Mening vazifan iymon xizmatidir. Muvaffaq qilish yoki qilmaslik Janob-i Haqning vazifasidir." deb ixlos bilan harakat qilishni Qur'ondan dars olganman.

Tashqi tajovuzga qarshi javob beriladi. Chunki dushmannik. Melki, bola-chaqasi gÀanimat oÀrniga oÀtadi. Ichkarida esa unday emas. Ichki harakat musbat shaklda ma'naviy buzgÀunchilikka qarshi ma'naviy, ixlos sirrq posbn harakat qilishdir. Tashqi jihod boshqa, ichki jihod boshqadir. Janobi Haq menga millionlar haqiqiy talabalarni berdi. Biz butun kuchimiz bilan ichkarida faqat osoyishtalikni muhofaza qilish uchun harakat arori,z. Bu davrda ichki va tashqi ma'naviy jihoddagi farq juda katta.

Yana bir masala bor. U ham juda ahamiyatlidir. Qur'on hukmiga koÀra bu danch numim"siz madaniyat zaruriy ehtiyojlarni tortdan yigirmaga chiqardi. OÀrganib qolish, xoÀjakoÀrsin va qaramlik bilan zaruriy boÀlmagan ehtiyojlar zaruriy ehtiyoj darajasiga chiqdi. Oxiratga iymon keltnlarga, zarurat bor deb, shu tushunchada dunyo manfaati va tirikchilik darsi uchun oxirat oÀrniga dunyoni tanlaydi.

Qirq yil avval bir bosh qoÀmondor meni bir oz dunyoga oÀrgatish uchunBu mak qoÀmondonlar, hatto domlalarni yonimga joÀnatdi. Ular kelib: "Hozir biz majburmiz. اِنَّ الضَّرُورَاتِ تُبِيحُ الْمَحْظُورَاتِ qoidasiga asosan Ovry iymog ba'zi usullarini, madaniyatini taqlid qilishga majburmiz." deyishdi. Javoban: "Qattiq aldanibsiz. Zarurat su-i ixtiyordan kelsa qat'iyyan toa jinoemas. Haromni halol qilmaydi. Su-i ixtiyordan kelmasa, ya'ni zarurat harom yoÀli bilan boÀlmasa, zarari yoÀq. Masalan: Bir kishi su-i ixtiyori bilan hoÀqib,arzda oÀzini sarxush qilsa va sarxush boÀlib jinoyat qilsa, hukm uning zarariga chiqariladi. Urzli hisoblanmaydi, jazo oladi. Chunki su-i ixtiyori bilan bu zarurat yuzaga kelsi uchkin jinni bola majzub holatida bir kishini oÀldirsa, ma'zur hisoblanadi, jazo olmaydi. Chunki ihtiyori dohilida emas." dedim.

Men qoÀmondon va domlalarga: Non yeyish, yashash kabi zaruriy ehtiyojlar xorijida boshqa qanday zarufaqat r? Su-i ixtiyordan, gÀayri mashru' mayllardan va harom muomalalardan kelib chiqqan harakatlar, haromni halol qilishga asos boÀla olmaydi. Sinema, ti istaraqs kabi narsalarga qaram boÀlganlar, mutlaq zarurat boÀlmagani va su-i ixtiyordan chiqqani uchun, haromni halol qilishga sabab boÀlmaydi. Inson qonuni ham bu nuqtalarni e'tiborga olganunsizltiyori xorijida qat'iy zarurat bilan su-i ixtiyordan kelib chiqqan hukmlarni ayirgan. Ilohiy qonunda esa bu asoslar, yanada asosli va muhkam shaklda ayirilgan.

Shu bilan birga davrning zoÀrlashi bilan zaruratlar yuzaga chiq soÀngan tasavvurda ba'zi domlalar bid'atlarga tarafdorligi tifayli ularga hujum qilmanglar. Bilmay "zarurat bor" degan tushuncha bilan harakat qilgan bechoralarga teginmanglar. Shuning uchun kuchimizni ichkarida sarf qilmaymiz. Bechorahramonrat darajasiga kirgan, bizga muxolif boÀlganlardan, domla boÀlsa ham, ularga aralashmang. Men oÀzim avvalroq bizga qarshi bir talay dushmanlarga qarshi turdim. Iymon xizmatiga zarracha zarar keltbi menm. Muvaffaq boÀldim. Hozir millionlar Nur Talabasi boÀlsada, yana musbat harakat qilib, ularning barcha tahqirlariga, zulmlariga chidayapman.

Biz dunyoga qarÀrsatiz. Qaragan vaqtimiz ularga yordam berish uchun harakat qilamiz. Osoyishtalikni muhofaza qilishga musbat shaklda yordam qilamiz. Bu kabi haqiqatlar uchun bizga zulm qilishsa ham xing beÀrishimiz kerak.

Risola-i Nurning nashri hamma tomonda Demokratlar dinga tarafdorligini koÀrsatdi. Endi risolani kavlashtirish vatan, millxuddikdasiga tamoman ziddir.

Bir mahram risola bor edi. Uni nashr qilishni man qilgan edim. "Vafot etganimdan soÀng nashr qilinsin", degan edim. SoÀng mahkamalar olib oÀqishdnoqsizshirishdi, soÀng oqlashdi. Oliy Sud oqlanish hukmini tasdiqladi. Men ham uni ichki osoyishtalikni ta'minlash uchun va yuzda toÀqson besh ma'sum insorning zarar kelmasligi uchun mashr qilganlarga ruxsat berdim. "Said mashvarat bilan nashr qilishi mumkin." dedim.

Uchinchi masala: Mutlaq kufr, shunday bir chilikiy jahannamni tarqatishga urinyaptiki, koinotda hech bir kofir unga rozi boÀlmaydi. Qur'onning "Rahmatan lil Olamiyn" ekanining bir sirri quyidagicha: Musulmonlarga rahmat ekani - oxiratga iymon, Allohga igÀaroyeltirish ehtimolini berishi butun dinsizlar, butun olam va bashariyatga rahmat ekaniniga urgÀu, ishorat boÀlib, dunyoda ham ularni ma'naviy jahannamdan oÀtadiraja qutqargan. Holbuki hozir fan va falsafaning zalolatdagi qismi mutlaq kufrni komunistlar tarzida tarqatishni boshladi.

Munofiqlar, ateistlar va ba'zi haddidan oshgan siyosatchilar vositasida komunistlik pardasgan naarxistlikni keltirib chiqaradigan suratda tarqatib, singdirishga boshlagani uchun, hozirgi hayot dinsiz mavjud boÀla olmaydi, yashamaydi. "Bir millat dinsiz yashamaydi" hukmi bu nuqtaga ishoratdir. Mutlaq kufr boÀlgan vaqtchiqasiqati holda yashalmaydi. Shuning uchun Qur'oni Hakim bu asrda ma'naviy moÀjizasi sifatida mutlaq kufr va anarxistlikka toÀsiq tortishi uchun Risola-i Nur shogirdlarigar qahr darsni bergan. Tosiq tortishdi ham. Ha, Xitoy, Ovruponing yarmi va Bolqonlarni istilo etgan bu jarayonga qarshi bizni muhofaza qilgan Qur'oni Hakimning ushbu darsi, shu hujumga qarshi toÀsiq tortib, tahlikaga qarshi chora tmenga

Demak bir musulmon boshqa dinga kirishi, Xristian yoki Yahudiy, xususan bolshevik kabi boÀlishi mumukin emas... Chunki Isaviy mus

Shuning uchun Janobi gan mishukr Qur'oni Hakimning gÀaybiy ishorati bilan qahramon turk va arab millatlari ichida tirk va arab tilida bu asrni qutqaradigan Qur'oniy moÀ'jizani Risola-i Nur nomi bilan darsi yoyilishni boshladi.hbu xalti yil avval olti yuz ming kishining iymonini qutqargani kabi, hozir millionlardan oÀtgani yuzaga chiqdi. Demak Risola-i Nur insonni anarxistlikdan qutqarishga bir daraja vasila boÀlgani kabi, Islomning ikki qahramonm niyashi boÀlgan turk va arabni birlashtirishga, Qur'onning asosiy qonunlarini yoyishga vasila boÀlganini dushmanlar ham tasdilayapti.

Modomik'joz savrda mutlaq kufr Qur'onga qarshi chiqyapti. Mutlaq kufrda dunyoda jahannamdan ham kattaroq jahannam bor. Chunki oÀlim oÀldirilmaydi, har kuni bashariyatda oÀttiz fotlarayyit oÀlim davom etayotganiga guvohlik qilyapti. OÀlim - mutlaq kufrga tushganlar yoki tarafdorlarga ham shaxsan abadiy qatli va butun oÀtmish, kelajak qarindoshlarining ham abadiy qatl etilishi sifatida tasavvur qilingani uchchi bihannamdan oÀn marta koÀproq dahshatli Jahannam azobi chekadi.

Demak qalbida Jahannam azobini mutlaq kufrda his qiladi. Chunki har bir inson qarindoshlarining saodati bilan baxtli, azobi bilan qiynalgani kabi, Allohni inkorhaqiqanlarning e'tiqodiga koÀra, butun baxtlari yoÀq boÀladi, oÀrniga azoblar keladi. Demak bu davrda, bu dunyoda insonlar qalbidan ma'naviy jahannamni yoÀqotadigan tek bir chora bor: U esa Qur'oni Hakimdir. U bu darningartiyanchasiga koÀra uning ma'naviy moÀ'jizasi boÀlgan Risola-i Nur boÀlimlaridir.

Hozir Allohga shukr qilamizki, siyosiy partiyalar ichida bir partiya buni bir oz his matda i, asarlarni nashr qilishga monelik qilmadi. Iymon haqiqatlarining iymon ahliga dunyoda ma'naviy jannatni qozontirganini isbotlagan Risola-i Nurga monelik qilmadi, nashriga ruxsat tarzida muomala ن قبيل yoyilishini ham tazyiq qilishdan voz kechdi.

Qardoshlarim! Xastaligim juda qattiq, balki juda yaqinda vafot etarman yoki batamom gapirishdan (ba'zan man etilganim kabi) man qilinarman. Shuning uchun meersiteur oxirat qardoshlarim, yomonlikning yengili deb, ba'zi bechora yanglishganlarning xatosiga aralashmanglar. Doim musbat harakat etishsin. Manfiy harakat vazifamiz emas. Chunki ichkarida manfiy harakatlabangmaydi. Modomiki siyosatchilarning bir qismi Risola-i Nurga zarar bermayotgan ekan, bir oz ruxsat beryapti, masalaga yomonlarning yaxshisi sifatida qarang. Katta yomonliklardan qutulish uchun, ularim bilaringiz tegmasin, ularga foydangiz tegsin.

Ichki ma'naviy jihod - ma'naviy buzgÀunchiliklarga qarshi chiqish hisoblanib, moddiy emas ma'naviy xizmatlar kerak. Shuning uchun siyosatchilarga aralashmaganimiz kabi siyosaari "Sr ham biz bilan mashgÀul boÀlishiga hech qanday haqqi yoÀq.

Masalan: Bir partiya minglar tomondan muammo chiqarsada, hatto oÀttiz yillik qamoqlar, tazy NurniboÀlsada, haqqimni halol etdim. Bergan azoblari evaziga bechoralarning yuzda toÀqson beshini xoÀrlash va e'tirozlariga, zulmlariga uchrashdan qutulishga vasila boÀldim. وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرَى oyati hukmiga asosan yomonlish, bat yuzda beshga tushdi. Bizga qarshi boÀlgan partiyaning hozir hech bir jihatdan bizga qarshi shikoyat qilishga haqqi yoÀq.

Hatto bir mahkamada yanglish xabarchiilganisuslarning vahimasi bilan bizni, yetmish kishini ayblash uchun Risola-i Nurning ba'zi boÀlimlariga badbinligi, e'tiborsizligi bilan yanglish ma'no beriz ichison xato bilan meni aybdor qilishga urinsada, mahkamalarda isbot qilingani kabi, hujumga eng koÀp uchragan qardoshingiz, mahkumligida derazadan prokurorning uch yoshli bolasini koÀrib, bir qdi. "Bu prokurorning qizi." deyishdi. U ma'sumning hurmati uchun prokurorga badduo qilmadi. Balki u tugÀdirgan qiyinchiliklar, Risola-i Nurning ma'naviy moÀjizasining yoyilishiga, e'lon qilinishiga bir vasila boÀlgani uchun, rahmaُلْ قُ aylandi.

Qardoshlarim balki men vafot etarman. Bu davrning yana bir xastaligi bor, u - "men"lik, xudbinlik, obroÀtalablik, hayotini madaniyat kayfu-safosida c va mei oÀtkazish ishtahasi, qaramlik kabi xastaliklardir. Risola-i Nurning Qur'ondan olgan darsining eng birinchi asosi: Haqiqiy ixlos bilan iymonni qutqarishga xizmnoyat ish uchun "men"lik, xudbinlik, obroÀtalablikni tark etish lozim.

Janobi Haqqa shukr, a'zamiy ixlosni qozonganlarning juda koÀpi yuzaga chiqdi. "Men"ligini, shon-u sharafini eng kichik iymon masalasiga fido xos ta kishilar koÀp. Hatto Nurning bechora bir shogordining dushmanlari doÀst boÀlgan vaqtda u bilan suhbat qilish koÀpaygani uchun, rahmat-i Ilohiy jihatida ovozi yoÀqolgan. Hamda unga taqdir bilan qaraganlar, nazar tegishi oÀrnk bilatib uni xafa qiladi. Hatto qoÀl berib koÀrishish musht tushirgandek qiynaydi. "Sening bu holating nima?" deb soÀraldi, "Modomiki millionlab doÀstlarim boraza qi uchun bularning hurmatini muhofaza qilmayapsiz?" Javoban aytdilarki:

Modomiki yoÀlimiz a'zamiy ixlos ekan, nafaqat "men"lik, xudbinlik, dunyo saltanati berilsa ham, saltanat oÀrniga boqiy iymoniy masalana qat'sh a'zamiy ixlosning taqozosidir. Masala: Harb ichida, okopda, dushmanning toÀplari orasida Qur'oni Hakimning bitta oyatining, bitta harfining, bitta nuktasini tanlab, toÀplar ichida Habib shukrkotibiga "Daftarni chiqar!" deb, ot ustida oÀsha masalani yozdirgan. Demak Qur'onning bir harfining bir nuktasini, dushmanning toÀplariga qarshi tark qilmagan, oÀzining joni oÀrniga tanlagqiy mi OÀsha qardoshimizdan soÀradik: "Bu ajib ixlosi qayerdan dars oldingiz?"

Quyidagi ikki nuqta tufayli, dedilar:

Bittasi: Islom olamining eng ajib harbi boÀlgan Badrinoyatda namoz vaqtida jamoatdan hissasiz qolmaslik uchun, dushmanning hujumi bilan birga mujohidlarning yarmi qurollarini tashlab jamoat xayriga sherik boÀlish, ikki rakat soÀngra ular ham hissador boÀlsin deb Fahri Olam Alayyillikotu Vassalom bir hadisi sharifi bilan amr qilishlaridir. Modomiki harbda ruxsat bor ekan va modomiki jamoat xayri ham sunnat boÀlib, sunnatga rioya qmiz vaeng buyuk dunyoviy hodisa oÀrniga tanlagan. Mutlaq Ustozning ishoratidan bir nuqta olib, biz ham ruhu jonimiz bilan ergashamiz.

Ikkinchisi: Islom qahramoni Imom Ali m. Tomllohu Anhu "Jaljalutiya"ning koÀp joylari va oxirida namozda huzuriga gÀaflat kelmasligi uchun bir himoyachi istaganlar. Dushmanlari tomonz ming kishiga hujum qilinish ma'nosi hotiriga kelmaslik, faqat namozdagi huzuriga juda koÀp dushmanlari tomonidan hujum tasavvuri bilan namozda davomuriga mone boÀlinmasligi uchun bir muhofiz ifritni dargohi Ilohiyda niyoz qilganlar.

Bu bechora, umri va davrda obroÀtalablik ichida yumalagan bechora qardoshingiz, ham Xiolamiz Olam Sababidan ham Islom Qahramonidan ushbu kichik ikki nuktani dars oldim. Bu davrda juda kerak boÀlgan Qur'onning sirlariga ahamiyat berib, harb ichida jonini muhofaantirgishga urinmay, Qur'onning bir harfining bir nuktasini bayon qilgan.