Risale-i Nur

Bu Ilova maktublari "Yigirma Yettinchi Maktub" hisoblanadi. Risola-i Nurning ilk ta'lifi bilan boshlab davom etib kelgan. Risolalar Barlada yozilishni boshlab Isparta va atrofidagi qiymatdor talabalari bu risolalarni oʻqish va yozish bilan istifoda va istifoza qilganlarida hissiyotlarini, ishtiyoq va ehtiromlarini shukrona qarzi sifatida muhtaram muallifi Ustoz Hazratlariga maktublar bilan taqdim qilishgan. Ba'zi mushkul masalalar va savollarining hal qilinishini iltimos qilganlar. Shu tariqa ham Ustoz Hazratlarining, ham talabalarining maktublari bilan «Barla», "Kastamonu" va «Amirtogʻ» Ilova maktublari vujudga kelgan.

Barla Ilovalari: Risola-i Nurning Barlada ta'lif qilingani va qoʻlda yozib, koʻpaytirilib nashrni boshlaganidan Eskishahar qamogʻi zamoniga qadar boʻlgan davrda Nurning ilk mushtoq talabalarining, Nurlarning hamon ta'lifi zamonida, ilk oʻqib yozganlarida his qilgan samimiy hissiyotlarini, qalbiy va ruhiy istifoda va istifozalarini tilga keltirgan bayonlarini va Ustoz Hazratlarining ham ba'zi maktublarini ichiga olmoqdadir.

Kastamonu Ilovalari esa: Eskishahar qamogʻidan boʻshatilishdan keyin Nur Muallifi Kastamonuga surgun qilingan, Denizli qamogʻi zamoniga qadar u yerda surgun holda qolganlar. Bu muddat mobaynida Nur Muallifi Ispartadagi talabalari bilan doimiy xabarlashib Nurlarning Qur'on xati bilan yozilib koʻpayishi, nashri va inkishofi va eski yozuvni bilmagan yoshlarning istifodasi uchun ham, Risola-i Nur Kulliyotidan ba'zi bahslarning yozuv mashinkasi bilan koʻpaytirilishi xususida shiddatli aloqa koʻrsatganlar hamda Risola-i Nurning mohiyati, qiymati, zimmasiga olgan muqaddas vazifa-i iymoniyasi va sazovorligi, hamda talabalarining xizmat tarzlari, tajovuzkor dinsizlar qarshisida sabot va matonatlari va ahli Islomning bir-biri bilan muomalalarida ta'qib qiladigan ixlosli harakatlari kabi, bir qancha ichki va tashqi masalalarga toʻxtalib oʻtgan. Bu e'tibor bilan Kastamonu Ilova maktublari ayniqsa yozilgan zamon e'tibori bilan ham buyuk ahamiyat kasb etgan bir davrning mahsuli boʻlishi va bir qancha ijtimoiy masalalarni va toʻliq iymoniy haqiqat nazari bilan mutolaa, mulohaza va butunlashishi kabi jihatlarda buyuk qiymatga egadir.

Amirtogʻ Ilova Maktublari, birinchi qismi: 1944 yil 15 iyunda Denizli qamogʻidan oqlanish bilan boʻshatilishlaridan keyin Vakillar Kengashining qarori bilan Amirtogʻga surgun qilingan Risola-i Nur muallifi Said Nursiy Hazratlari 1947 yilning oxirlariga qadar, ya'ni uchinchi katta qamoq boʻlgan Afyon qamogʻiga qadar Amirtogʻda yashagan muddatlari davomida Isparta, Kastamonu, Istanbul, Anqara va universitet talabalari, Anadoluda Nurlar nashrni boshlagan joylardagi talabalariga xizmatga taalluqli ba'zi maktub va savollariga javoban yozgan maktublaridir.

Ikkinchi qism esa: 1948-1949 yillarda Afyon Qamoqxonasida yigirma oy qamalib boʻshatilishlaridan keyin takror Amirtogʻga qaytib u yerda bir muddat qolgandan keyin 1951 yili Eskishaharda ikki oy qolganlaridan soʻng, u yerdan ham "Yoshlarga Rahnamo" mahkamasi munosabati bilan ikki marta Istanbulga kelib uch oydan Istanbulda qolgan 1952-1953 yillarida va keyinchalik yana Amirtogʻda ekanlar, talabalariga yozgan maktublari hamda mahkamalarga va da'volarga aloqador masalalarga doir koʻplab bahslardir.

1953 yildan keyin istiqomat qilgan Ispartada ham ora-sira yozgan maktublari ham bor. Eskishahar, Denizli va Afyon Qamoqxonalarida ekanlar, qamoqdagi talabalariga yozgan juda qiymatdor qamoqxona maktublari esa, yana muhtaram muallif Ustoz Hazratlarining nashrini munosib koʻrishlari bilan Shu'lalar Majmuasida aynan nashr qilingandir. Bu Ilovalarda oʻtgan talabalarning maktublari, Nurlardan olgan iymon fayzi, ixlos va sadoqatlarini, iymonlari bergan botirliklarini ifoda qilish bilan ustozlariga izhor qilish va tashakkurlarini bildirish bilan bu davrda chiqqan Qur'oniy darsning tinglovchilari boʻlganlarini izhor qiladi. Va Risola-i Nurning haqqoniyatiga va Ustoz Hazratlarining da'vosiga bir-bir shohid hukmida boʻladi.

Risola-i Nurning yozilishi va nashri bilan birga ushbu Ilova maktublarining chiqishi, davomi va nashri shaxsan muhtaram muallifi tarafidan qilinishi va munosib koʻrilishi, koʻplab maktublarda bu Ilovalarning qiymatini ifoda qilishlari va e'tiborni qaratishi, har holda bu Ilovalarning ahamiyatini koʻrsatishga kifoyadir.

Ha, Risola-i Nurning ta'lifi, chiqishi va nashri bilan birga Nur xizmatining va Qur'on darsining ta'limida va amalga oshirilishida va Nur maslagining oʻqib oʻzlashtirilishida va uzun vaqt xizmatning davomida sodir boʻladigan minglab vaziyatlar va hujumga uchragan talabalarning jarayonlar qarshisida sabot, matonat va ixlos bilan harakatlarida ularga yoʻl koʻrsatadigan, Qur'on xizmatining tarqalishida osonlikka sabab boʻladigan ogohlantirish va eslatmalarga, albatta ehtiyoj zarur, qat'iy va yaqqoldir.

Xullas, Ustoz Hazratlarining bu kabi shubhasiz haqiqatlarga va masalalarga toʻxtalish bilan ishora qilib diqqatni tortishlari, talabalarini ogohlantirib turishlari, albatta bu muqaddas xizmat ahamiyatining taqozosidandir. Hamda bu Ilovalarning bir qismi, ehtiyojga binoan yozilgan va yozdirilgan eslatmalar boʻlishi va ayni ehtiyojning har zamon takrorlanishi mumkin boʻlganidan, doimo murojaat qilinadigan hikmatlar va dasturlarni ichiga olgan. Haqiqatdan, yuzlab voqealar, hodisalar va masalalarda bu ehtiyoj oʻzini koʻrsatgan.

Nurlarning birinchi talabasi Xulusiy Bey Ustoz Hazratlariga yozgan bir maktubida "Dunyoni unutishni istasangiz, boshqa hech bir sabab boʻlmasa ham, faqat muborak "Soʻzlar" bilan aloqa paydo qilgan insonlar iltimos qilib soʻragan izohlarni berishni istaysiz va javobsiz qoldirmaysiz... Alloh uchun sizni sevganlarga va sizdan izoh istaganlarga yozgan juda qiymatli yozuvlarlaringiz bilan ilm majlisingizda anglatganingiz xilma-xil va "Soʻzlar"ga oʻtmagan masalalar, qat'iyat bilan koʻrsatadilarki, ehtiyoj ham, xizmat ham tugamagan" demoqda va Nurlarning xizmatida ogohlantirish, eslatma va irshodlarga ehtiyoj boʻlishini ifoda qilmoqdadirki, undan keyin chiqqan ehtiyojga muvofiq Ilovalar u muborak zotning oʻrinli soʻzini quvvatlantirgan.

Bu Ilovalarda, Nur Muallifi Aziz Ustozimiz Risola-i Nurning nashri, oʻqilib yozilishi kabi shaxsan Nurlar bilan mashgʻul boʻlishga ahamiyat bermoqda, talabalarini doimo tashviq qilmoqdalar. Buning zarurat va hikmati esa, shubhasiz izohdan uzoqdir. Zero asrimizda koinot fanlari va moddiy ilmlar rivojda boʻlib, yangi yetishgan nasllar bu ilm va fanlarni oʻqiganlari, hamda tabiiyyun va moddiyyunning din va ma'naviyatga qarshi nashriyoti, ham kufri mutlaq jarayoni-ki, hech bir din va ma'naviyatni tanimagan va Allohga iymon haqiqatiga qarshi muoraza qilib dinsizlikni nashr qilgan, Islomiy fikrni buzgan va butun bashariyatni tahlikaga solgan, yangi nasllarga va yoshlarga iymonsizlik fikri kufriysini singdirish istagan kitob, risola, gazeta kabi nashr vositalarining Islom va iymon dushmanlari tomonidan asosiy reja qilib olingan bunday ajib va dahshatli bir zamonda, albatta Risola-i Nurga, oʻqilishiga, nashr qilinishiga shiddat bilan ehtiyoj va zarurat bor.

Chunki, Risola-i Nur Qur'oni Hakimning bir ma'naviy moʻ'jizasi va bu zamonning dinsizligiga qarshi ma'naviy atom bombasi sifatida komunizm jarayonlarining qalb ma'naviyatini buzishiga javoban, kitobxonlarning qalblariga qalb ma'naviyatini ta'mirlab, birma-bir tahqiqiy iymondan kelgan muazzam quvvat va qudratga tayanishni qozontirmoqda. Bu vazifani muqaddas Qur'onimizning ilhom, irshodi va darsi bilan ado qilmoqda.

Iymoniy tafakkur darsi bilan tabiatparast va moddaparastlar boʻgʻilgan ayni masalalarda tavhid nurini koʻrsatadi, iymon haqiqatlarini modda olamidan misollar va dalillar koʻrsatib izohlaydi. Litseylarda, universitetlarda oʻqitilgan ilm va fanlarning ayni masalalarida iymon haqiqatlarining isbotini quyosh koʻrinishida koʻrsatadi. Bu kabi koʻp jihatlar bilan Risola-i Nur bu davrda iymon va Islom ahli uchun birinchi navbatda qoʻlga olinishi zarur boʻlgan, ularning qoʻlida ma'naviy olmos qilichdir. Asrning idrokiga, zamonning fahm qilishiga, tushunishiga xitob qilgan, ehtiyojga eng muvofiq tarzni koʻrsatgan, dars bergan va toʻgʻridan toʻgʻri fayz va ilhom yoʻli bilan oyatlarning yulduzlaridan kelgan Qur'oniy darsdir, toʻliq ma'rifatulloh burhonlaridir.

Asrimiz insonlarining tushunishiga va idrokiga xitob qiluvchi mohiyati va Qur'oni Hakimning davrimiz aqllariga dars boʻlishi nuqtasidan Nur Risolalari, ayniqsa bu mamlakatda buyuk ahamiyat qozongan. Asrlarcha Qur'onga bayroqdorlik qilgan va dunyoni diyonati bilan oydinlatgan bu zotdor millat, yana dunyoga oʻrnak, axloq va fazilatda ustoz boʻlib insoniyat oʻtkazgan mudhish inqirozlardan xalos boʻlish uchun najot chorasini koʻrsatmoqda. Bashariyatni dahshatli zarbalarga yoʻliqtirgan, tahlikaga solgan anarxistlikning vayrongarchilik va buzgʻunchiligining yagona chorasi faqat va faqat Ilohiy, samoviy dinning azaliy va abadiy haqiqatlari, Islomiyat haqiqati boʻla oladi. Risola-i Nur Islomiy va Qur'oniy haqiqatilarni musbat va dalilli bir shaklda insoniyatning tahqiq nazariga arz va ifoda qilmoqda.

Hamda, Nur Muallifi bir maktubida "Ichki tarafkashona adovat va tortishuvlarga vasila boʻlgan ikkinchi darajadagi masalalarni emas, balki butun bashariyatning eng ahamiyatli masalasi boʻlgan iymonning ruknlarini va insonning saodatiga sabab va umum musulmonlarning asos va qardoshlik robitasi boʻlgan Qur'onning iymon haqiqatlarini topish va muhtojlarga toptirishga hayotimni vaqf qildim", degan Islom xizmatining va diniy masoilning barchasini ichiga olgan kenglik va jome'iyatga ega boʻlganini, diniy xizmatlarning har turdagisini qoʻllab-quvvatlagan va tashviq qilganini va bir katta Qur'oniy yoʻl boʻlgan Risola-i Nur doirasining umum iymon va Islom ahlini ichiga olganini ifoda qilmoqda.

Va yana ayni maktublarida davom etib "Hatto Musulmonlar bilan emas, balki dindor Xristianlar bilan ham doʻst boʻlib adovatni tashlashga harakat qilyapman. Jahon Urushi va komunizm ostidagi anarxistlik tahlika va buzgʻunchiliklarining hol tili bilan "Dunyo foniydir, ayriliqlar bilan toʻla. Ey insonlar, adovatni tashlanglar, Qur'on darsini tinglab birlashinglar, boʻlmasa sizni mahv qilamiz", degan bayoni bilan bu davrning sharoiti va zaruratlari qarshisida xizmat tarzini yana Qur'onning nuri bilan koʻrsatib hikmatli shakldagi irshodning va Ilohiy tavfiqiqa muvofiq harakat bilan xizmat qilish tomonlama Risola-i Nurning lozimligi va ahamiyatini koʻrsatadi.

Xullas, Ilova maktublari bu kabi xususlarga ham ishora qiladi. Oʻzgargan dunyo hodisalari, keng va kulliy masalalar va sharoitga mos Qur'oniy xizmatning asoslarini dars beradi.

Amirtogʻdagi qardoshlarimga!

Men haqimda vahimaga tushganlarga aytingki: Biz xizmat qilgan bu odamning yigirma yillik hayotining barcha mahram, mahram boʻlmagan maktublarini, kitoblarini va sirlarini hukumat shiddatli tintuvlar bilan qoʻlga kiritdi. Toʻqqiz oy ham Isparta, ham Denizli, ham Anqara adliyalari tekshirishdan soʻngra, bir kun jazoni, bitta talabasiga berishni shart qilgan bir modda (besh sandiq kitoblarida va varaqlarida) topilmadi. Anqara Ekspertlar Hay'ati va Denizli Sudi birga oqlanishiga qaror qildi.

Ham bu zaruriy ishlarini keksaligiga hurmat sifatida qilgan odamimiz, sudda da'vo qilgan va u yerdagi barcha birodarlarini shohid koʻrsatib, tasdiqlatganki:

Yigirma yildan beri hech qanday gazetani va siyosiy asarlarni na oʻqidi, na soʻradi, na gapirdi. Oʻn yildan beri, hukumatning ikki raisidan, bir hokim va bir deputatidan boshqa hech bir idorachini va katta ma'murlarini bilmadi, tanimadi va tanishga qiziqmadi. Uch yildan beri jahon urushini na soʻradi, na bildi, na qiziqdi, na radio tingladi. Tarqalgan bir yuz oʻttiz asarlarini yigirma yil mobaynida yuz ming odam diqqat bilan oʻqisada na idoraga, na osoyishtalikka, na vatanga, na millatga hech qanday zarar qilganini hukumat koʻrmadi. Beshta viloyatning diqqatli zobitalari, tintuv boʻlimi xodimlari, uchta viloyat sudi va boshqaruv markazining toʻrt adliyasi, jinoiy ishlar sudlari eng kichik bir ayb topmadi, ularni ozod qilishga majbur boʻlishdi. Agar bu odamning dunyo ishtahasi va siyosatga mayli boʻlsaydi, bir iz va belgilari topilmasligining hech imkoni bormi? Holbuki sud bosqichlarida hech bir belgi topolmadilarki, qaysar bir prokuror majbur boʻlib voqe'ni koʻrganlar oʻrniga boʻlish ehtimoli bor narsalarni takror-takror aybnomasida "qila oladi" deb yozgan, "qilgan" demagan. Qila oladi qayerda? Qilgan qayerda? Hatto sudda Said unga: "Har bir odam qotillik qila oladi, bu iddaongiz bilan hammani va sizni sudga berish kerak boʻladi!" dedi.

Xulosa: Bu odam bu daraja dahshatli dunyo ishlariga nisbatan loqayd qolyapti. U yo batamom devona, yoxud bu vatanning va bu millatning eng buyuk saodatiga ixlos bilan xizmat qilish uchun, hech bir narsaga past ketmayapti va ahamiyat bermayapti. Shunday ekan, unga azob berish, tazyiq qilish, vatan va millatga va osoyishtalikka bir nav' xoinlikdir. U haqida bunday vahima, bir devonalikdir.

Katta ma'murlardan bir necha kishi mendan soʻradi: "Mustafo Kamolning senga uch yuz lira maosh berib, Kurdistonga va sharqiy viloyatlarga Shayx Sunusiy oʻrniga bosh imom qilish taklifini nima uchun qabul qilmading? Agar qabul qilsayding, qoʻzgʻolon tufayli oʻldirilgan yuz ming odamning hayotlarini qutqarishga sabab boʻlarding?" deyishdi.

Ularga javoban aytdimki: U odamlarning yigirma-oʻttiz yillik dunyoviy hayotini qutqarmaganim evaziga, yuz minglab vatandoshlarga, har biriga millionlab yil uxroviy hayotni qozontirishga vasila boʻlgan Risola-i Nur, yoʻqotish oʻrniga minglab daraja ish qildi. Agar men u taklifni qabul qilsa edim, hech narsaga vosita boʻlmagan va tobe boʻlmagan, ixlos sirriga ega Risola-i Nur yuzaga kelmasdi. Hatto men qamoqda muhtaram qardoshlarimga aytgan edim: Risola-i Nurning shiddatli ta'zirlari uchun meni oʻlimga mahkum qilgan kishilar, agar Anqaraga yuborilgan Risola-i Nur bilan iymonlarini qutqarib abadiy qatl qilinishdan najot topsalar, siz shohid boʻling, men ularni ham ruhu jonim bilan kechiraman!

Oqlanishimizdan soʻngra Dengizlida meni kuzatib azob berganlarga, katta amirlariga va politsiya mudiri bilan tekshiruvchilarga aytdim: Risola-i Nurning inkor qilib boʻlmaydigan karomati shuki, yigirma yil mazlumlik hayotimda, yuzlab risola va maktublarimda, minglab shogirdlarda toʻqqiz oy tadqiqot natijasida hech qanday muammo, hech qanday jamiyat bilan, hamda hech qanday ichki va tashqi komitet bilan hech bir vasiqa, aloqa, topilmasligidir. Bu hayratomuz holat biror fikr va tadbirning haddiga sigʻadimi. Bir odamning, bir necha yillik mahram sirlari oʻrtaga chiqsa, albatta uni mas'ul qiladigan va uyaltiradigan yigirmata modda topiladi. Modomiki haqiqat bu ekan, yo "Juda hayratomuz va magʻlub boʻlmaydigan bir daho bu ishni qilyapti" yoki "Oʻta inoyatli bir hifzi Ilohiydir", deysiz. Albatta bunday bir daho bilan urushish xatodir, millatga va vatanga katta zarardir. Bunday hifzi Ilohiy va Rabboniy inoyatga qarshilik qilish, fir'avnona qaysarlikdir.

Agar: "Seni erkin qoldirsak va kuzatmasak va nazorat qilmasak, darslaring bilan va yashirin sirlaring bilan ijtimoiy hayotimizning osoyishtaligini buzasan", desangiz.

Javoban aytdimki: Mening darslarim istisnosiz hammasi, hukumatning va adliyaning qoʻliga tushgan, hatto bir kun qamoq jazosi beradigan biror modda topilmagan. Qirq-ellik ming nusxa risola va darslardan odamlarning qoʻlida diqqat va qiziqish bilan yurgan boʻlsada, hech kimga manfaatdan boshqa hech qanday zarari boʻlmagani, ham eski sud, ham yangi sud javobgarlikka tortishga biror modda topolmagani jihatidan, yangi sud ittifoq bilan oqlanishimizga, va eskisi, dunyo jihatidan bir kattaning hurmati uchun bir yuz oʻttiz risoladan besh-oʻnta soʻzni bahona qilib, faqat vijdoniy his bilan bir qamoqqa olingan yuz yigirma qardoshlarimdan faqatgina oʻn beshta odamga olti oydan jazo bera olishi, menga va Risola-i Nurga hujum, ma'nosiz vahima bilan xunuk zulm ekaniga qat'iy hujjatdir. Nazorat qilib toʻgʻrilashga urinishingizga boshqa yangi darsim yoʻq va bir sirrim yashirin qolmadi.

Hozir ozodlikka juda muhtojman. Yigirma yildan beri keraksiz, haqsiz va foydasiz kuzatuvlar endi yetar! Mening sabrim tugadi. Keksalik zaifligidan, hozirgacha qilmagan badduomni qilish ehtimolim bor. "Mazlumning ohi Arshgacha ketar", degan quvvatli bir haqiqat bor. Soʻngra u zolim, dunyoda katta maqomlarda boʻlgan badbaxtlar, "Sen yigirma yildan beri bir marta boʻlsa ham shapkamizni boshingga qoʻymading, eski va yangi sudlarning huzurida boshingni ochmading, eski kiyimingda keldimg. Holbuki oʻn yetti million odam bu qiyofaga kirdi", deyishdi. Javoban, "Oʻn yetti million emas, balki yetti million ham emas, balki roziligi bilan va qalban qabuli bilan faqat yetti ming Ovrupaparast sarxushlarning qiyofalariga shar'iy ruxsat va qonun bilan majburlash jihati bilan kirgandan koʻra, shar'iy azimat va taqvo bilan, yetti milliard zotlarning qiyofalariga kirishni tanlayman. Men kabi yigirma besh yildan beri ijtimoiy hayotni tark qilgan odamga, "qaysarlik qilyapti, bizga muxolif", deyilmaydi. Boringki, qaysarlik deylik, Mustafo Kamol u qaysarlikni sindirolmadi, ikki sud olib tashlay olmadi va uch viloyat hukumatlari uni buzmadi, siz kim boʻlibsizki, ham millatning, ham hukumatning zarariga, u qaysarlik sinishiga behuda urinyapsiz? Boringki, siyosiy muxolif boʻlsa ham, siz tasdiqlagan yigirma yildan beri dunyo bilan aloqasini uzgan va ma'nan yigirma yildan beri oʻlgan odam, qaytadan tirilib, foydasiz, oʻziga oʻta zararli siyosiy hayotga aralashib, siz bilan ovora boʻlmaydi. Bu holda uning muxolafatidan vahimaga tushish, devonalikdir. Devonalar bilan jiddiy soʻzlashish ham bir devonalik boʻlgani uchun, siz kabilar bilan soʻzlashishni tark etaman, "Nima qilsangiz qiling!" deganim ularni gʻazablantirdi, ham mot qildi. Soʻng soʻzim

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Bu qismni sizlar ham Risola-i Nurning maqbuliyatiga imzo bosgan risolalar va maktublar majmuasining boshida yozarsiz. Agar majmualar boʻlmasa "Birinchi Shu'la"ning boshida yozarsiz. Men haqqimda qaygʻurmang. Savobning koʻpayishi menga mashaqqatlarni bir jihatda sevdiradi va Nurlarning tarqalishiga boshqa sohalarda joy ochadi. Hammalaringizga bir-bir salom...

"Risola-i Nurning maqbuliyatini tasdiqlagan va gʻaybiy ishoralar bilan undan xabar bergan sakkiz qismdan birinchi qismdir. Ayni masalaga, ayni da'voga ittifoqlari yaqqollik darajasidadir. Masala birligi jihati bilan belgilar bir-biriga kuch beradi, tasdiqlaydi. Sakkizdan uch donasi, Imom Alining uch gʻaybiy karomati bilan Risola-i Nurdan xabar berishiga doirdir. Bu sakkiz qismni Anqara tadqiq hay'ati tadqiq etgan, e'tiroz qilmagan. Faqat: "Bu yozilmasligi kerak edi. Karomat sohibi, karomatini yozmaydi." degan.

Men ularga javob berdimki:

Bu meniki emas, Risola-i Nurning karomatidir. Risola-i Nur esa, Qur'onning molidir va tafsiridir dedim. Ular jim boʻlishdi, demak qabul qildilar. Garchi bu tur ikromlar yozilmasligi munosibroq edi, faqat bunchalik sanoqsiz qarshi chiquvchilar va juda kuchli, koʻp dushmanlar qarshisida oz, faqir va zaif boʻlgan bizlarga ma'naviy kuch, gʻaybiy madad, shijoat, sabot va matonat berish uchun qat'iy majburiyat boʻldi, men ham yozdim. Bu "men"ligim uchun obroʻtalablik hisoblanib tubanlashishimga sabab boʻlsa ham, ahammiyati yoʻq. Bu xizmatga, ya'ni ahli iymonni mutlaq zalolatdan qurtarishga (kerak boʻlsa) dunyoviy hayot kabi, uxroviy hayotimni ham fido qilishni bir saodat bilaman, minglab doʻstlarim va qardoshlarimning Jannatga kirishlari uchun Jahannamni qabul qilaman."

Jami kitobga toʻla besh sandiq tarafimizdan ochilib oʻqildi.

{(Hoshiya) Tadqiq hay'ati raportidagi tanqid qismi, sudda qat'iy javoblari berilgani uchun, mudofaalarimning oxirida yozilgani uchun, bu yerda yozilmadi. Zotan u tanqidlar, uch-toʻrt risolada oʻnta juz'iy masaladir. Siyosiy ham emas, ilmiy masaladir. E'tirozlar, sahv va xato boʻlgani, hujjatlar bilan sudda isbot qilingan.}

Said Nursiy tarafidan ta'lif etilgan, bosilgan, bosilmagan Risola-i Nur qismlari va Risola-i Nurga qoʻshilgan Said Nursiy bilan ba'zi shogirdlari tarafidan yozilgan qisman ilmiy va diniy maktublar bilan, shogirdlarning bir-biri bilan va Said Nursiy bilan oddiy xabarlashish maktublari va bosmaqoliplar, oʻrganib chiqish uchun biz tomonimizdan koʻrilib tadqiq qilindi. Ularning mohiyatini aniqlash uchun bu risola va maktublarni ikki turga ayirish kerak:

Risolalar: Bir oyatning tafsiri va bir hadisning sharhi maqsadida yozilgan din, iymon, Alloh, Paygʻambar, Qur'on va oxirat aqidalarini, iboralarini tushuntirish uchun misollar bilan yozilgan ilmiy mulohazalari va keksalar bilan yoshlarga qaratilgan axloqiy oʻgitlar va qisman hayot tajribasidan olingan ibratli voqealar va xalq tabaqalariga oid foydali qissalarni ichiga olgan, asarlarining toʻqson foizini tashkil qilgan risolalar boʻlib, (ularda) barcha risolalarda muallif ham samimiy, ham beminnat va hamda ilm yoʻlidan va diniy asoslardan hech ayrilmagan. Bu asarlarda dinni vosita qilish va jamiyat tashkil qilish bilan tinchlikni buzish harakatining yoʻqligi yaqqol. Shogirdlarning bir-biri bilan va Said Nursiy bilan oddiy xabarlashish maktublari ham bu turdan.

1. Said Nursiy, Istanbuldaligida qozongan ahamiyatli shon sharafning, qalin bir uyqudan iborat ogʻir bir tush, vaqtinchalik adashish boʻlganini aytadi. Istanbulda bir-ikki yil gʻaflat bilan siyosatga qoʻshilgani uchun buni dunyoning oʻlimi deya tasvirlaydi. Bu munosabat bilan "Eski Said", "Yangi Said" deb ikki shaxsiyat boʻlganini va bu shaxsiyatlarning bir-biridan boshqa boʻlganliklarini aytadi. Soʻngra, toʻqqiz adad birinchida, yigirma qadar risola boʻlgan majmuasining oxirida, Ispartada Risola-i Nur shogirdlariga yozilgan maktubning ichida, siyosatga aralashish tubanlikka tushish deb, xato boʻlganini aytadi.

2. qismida: "Bu dunyo foniydir. Eng buyuk da'vo, boqiy olamni qozonishdir. Insonning e'tiqodi sogʻlom boʻlmasa, da'voni yutqazadi. Haqiqiy da'vo - bu. Bundan boshqa da'volarga qoʻshilish zararlidir. Siyosat bilan mashgʻul boʻlgan kishi, ahamiyatli xizmatlaridan orqada qoladi. Hamda siyosat kurashlariga berilganlar, qalb osoyishtaligini yoʻqotadi", deydi.

3- "Yigirma Oltinchi Yogʻdu"da "Keksa dunyoda mening haqiqiy vazifam, Qur'on sirlarini tarqatishdir". (Sahifa: 45). Bu mamlakat bilan, hamiyati Islomiya nuqtasida aloqadorman. Boʻlmasa mening na uyim bor, na avlodim". (Sahifa: 59).

4. "Yigirma Birinchi Yogʻdu"da qardoshlariga bergan oʻgitlaridan birinchi dastur: "Amalingizda Allohning roziligi boʻlishi kerak, moddiy manfaat maqsad qilinmasligi kerak", deyilgan. Bu yozuvlarda: "Men soʻfiy emasman", "Maslagimiz tariqat emas" (Sahifa: 8). "Mansabsevarlik va nazarni oʻziga jalb qilmoq, ruhiy bir marazdir. Bunga yashirin shirk deyiladi". "Agar yoʻlimiz shayxlik boʻlsa edi, maqom bir boʻlardi, u maqomga koʻp nomzodlar boʻlardi. Maslagimiz - uxuvvatdir. Qardosh qardoshga ota boʻla olmaydi, murshid vaziyatini ola olmaydi..."

Guvohlar ifodalarida, sudlanuvchilarga qoʻyilgan va gumon qilingan aybni qilishmaganini bayon qilganlar, ayniqsa Anqara Jinoiy Ishlar Sudidan Amin Bukening raisligi ostida tadqiq hay'ati qilib tanlangan Anqara Diyonat Ishlari Kengan Hay'ati a'zosidan ommaga dars berish, professor Yusuf Ziyo Yoriqxon, Anqara Til-Tarix Fakulteti Sharqshunoslik Instituti Mudiri Najoti Lugal, Turk Tarix Jamiyati, Turk-Islom Kitoblari Toʻplash Hay'ati a'zosidan Yusuf Ayqut tarafidan tartiblangan varaqlar orasida mavjud raportlarda: Said Nursiyning bitta-bitta tadqiq qilingan risola va kitoblarida xalqni, dinni va muqaddas qadriyatlarni vosita qilib davlatning tinchligini buzishga tashviq qilish yoki jamiyat qurish qasdida boʻlganini koʻrsatadigan ochiq oydin chaqiriq, belgilar yoʻqligini...

Qamalganlardan Said Nursiyga mansublarga kelsak: Ular Said Nursiyning ilmiy va bilingan asarlariga, din masalalarini va Qur'on haqiqatlarini oʻrganamiz deb orqasiga tushganlar, bular husni niyat sohibi boʻlib, faqat diniy e'tiqod tomonidan Saidga va oʻqigan risolalariga bogʻliqlik koʻrsatganlar.

Bu maqsaddagi xabarlashish maktublarining ichida hukumatga qarshi yomon maqsadlari boʻlmagani va bir jamiyat yoki tariqat qurish fikri bilan harakat qilmaganliklari ayon boʻlgan.

Ishga doir koʻrilgan, va koʻp varaqlar orasida mavjud tergov boshqarmasi tomonidan Dengizli Ekspertlar hay'ati raportida Said Nursiyning ba'zi asarlaridan dalil koʻrsatish yoʻli bilan va u va mansublarining hukumatga qarshi yomon maqsadda boʻlganliklari asossiz ekani bayon qilinayotgan boʻlsa ham, tekshiruv natijalari ichida va guvohlarning, sudlanuvchilarga qoʻyilgan va ulardan deb taxmin qilingan ishlar qilishmaganiga va Anqara Jinoy Ishlar Sudi Ekspertlar guruhi raporti xulosasiga koʻra e'tiborga molik va dalil koʻrsatishga loyiq koʻrilmagan, va asosan sudlanuvchilarning deyarli aksariyati oʻqish yozishni bilmaydigan, boshqa qismi oʻzlarini ibodatu toatga berganlari, shunga binoan davlatning tinchligini buzadigan imkon va xususiyati yoʻq kishilardan boʻlganlari aniqlashdi va ayon boʻldi.

Mahkamaning vijdonan xulosasi mazkur xulosalarni tasdiqlab, prokurorning jazo berish haqidagi talabi, aytilgan va sanab oʻtilgan dalillarga qarshi asossiz koʻrilgani uchun rad qilinsin. Gumonlanuvchilarni oqlanishlariga, boshqa sabab bilan qamalgan boʻlmasalar, ozod qilishga ittifoqan qaror berildi. 15.6.944

[Dengizli Jinoiy Ishlar Sudi ittifoq bilan oqlanishlariga qarorlari hukmi bilan imzolaydi.]

[Bu hasbiholni Anqara idorachilariga eshittirishni, islohdan soʻngra sizga havola qilaman.]

Hakamning oʻzi qoralovchi boʻlsa, albatta men kabi bechoralarga "Kimdan kimga shikoyat qilay, hayron qoldim", dediradi. Ha, hozirgi vaziyatim qamoqdan ham haddan ortiq mashaqqatlidir. Bir kuni, bir oy yakka qamoq qadar meni ezadi. Bu gʻurbat, keksalik, xastalik, kambagʻallik va zaiflik bilan, qishning shiddati ichida hamma narsadan man qilindim. Bir bola bilan bir kasalmand odamdan boshqa hech kim bilan koʻrishmayman. Zotan bir yakka qamoqda yigirma yildan beri azob chekmoqdaman. Bu holdan ortiq meni yakkalash va kuzatuvlari bilan aziyat berish esa, "gʻayratulloh"ga ogʻir kelib, bir baloga vasila boʻlishidan qoʻrqish kerak. Mahkamada aytganimdek, toʻrt marta dahshatli zilzilalar, bizga zulm bilan qilingan hujum vaqtida kelishiga oʻxshagan juda koʻp hodisalar bor. Hatto taxmin qilamanki, mening huquqimni muhofaza qilish va meni himoya qilmoq uchun men qattiq ishongan Afyon Adliyasi, Dengizli Mahkamasidagi Risola-i Nur haqida murojaatimga ahamiyat bermadi, meni xafa qildi, adliyaning yongʻiniga bir vasila boʻldi degan ehtimol bor.

Aytamanki: Men haqimda vijdonli va odamgarchiligi boʻlgan bu tuman hukumati, zobit va adliyasi bilan birga meni toʻliq himoya qilishlari, eng muhim bir vazifalaridir. Chunki barcha yigirma yillik asarlarimni va maktublarimni, uch adliya va boshqaruv markazi toʻqqiz oy tekshiruvdan keyin oqlanishimizga va ozodligimizga hukm qildi. Ammo ajnabiy manfaati hisobiga, bu millat va bu vatanning juda buyuk zarari uchun harakat qilgan bir yashirin komitet, bizning oqlanishimizni buzish uchun, hamma tarafda chumolini fil qilib bir qism mansabdorlarni menga qarshi vahimaga soldi. Bir maqsadi, mening sabrim tugasin, yetar ortiq dedirish edi. Zotan ularning mendan gʻazablanganlarining bir sababi, jim oʻtirishimdir, dunyoga qoʻshilmaslidimdir. Goʻyo, "Nima uchun qoʻshilmayapsan, qoʻshil maqsadimiz amalga oshsin", deydilar.

Menga qarshi hukumatning bir qancha mansabdorlarini vahimaga solishda ishlatgan bir-ikki hiylalarini bayon qilaman.

Aytishdiki: "Saidning hurmati bor. Asarlari ham ta'sirli, ham koʻp. Unga yaqinlashgan odam, doʻst boʻladi. Shunday ekan, uni hamma narsadan uzoqlashtirish, xoinlik bilan, ahamiyat bermaslik bilan va hammani undan qochirish bilan, doʻstlarini qoʻrqitish bilan nufuzini sindirish kerak" deb, hukumatni zaharlashdi, meni ham dahshatli mashaqqatlarga solishdi. Ualrga javoban aytamanki:

Ey bu millat va vatanni sevgan qardoshlar! Ha, u munofiqlarning aytganlari kabi, hurmat bor. Ammo meniki emas, balki Risola-i Nurnikidir. U ketmaydi, unga hujum qilingan sari quvvati ortadi. Millat va vatanga qarshi hech qachon ishlatilmagan, ishlatilmaydi va ishlatib boʻlmaydi. Ikki adliya, oʻn yil oraliq bilan yigirma yillik varaqlarimni shiddatli va gʻazabnok tadqiqot natijasida, bizni jazolashga hech qanday haqiqiy sabab topmagani, bu da'voga rad qilinmas guvoh boʻladi.

Ha, asarlar ta'sirlidir. Ammo millat va vatanning manfaatiga hech qanday zarari tegmaydigan yuz ming odamga kuchli tahqiqiy iymon darsi berib, toʻliq saodat va abadiy hayotlariga xizmat qilishda ta'sirlidir. Dengizli qamoqxonasida, qisman jinoiy ish bilan hukm qilingan yuzlab odam faqat "Meva Risolasi" bilan oʻta odobli va dindor holatga kirishlari, hatto ikki-uch odamni oʻldirganlar, uning darsi bilan taxtakanani ham oʻldirishdan chekinishlari va qamoqxona mudirining iqrori bilan, qamoqxonaning bir tarbiya madrasasiga aylanishi, bu iddaoga rad qilinmas isbot, hujjat boʻladi.

Ha, meni hamma narsadan uzoqlashtirish, qiynoqli azob berish haddan ortiq zulm va bu millatga achinmas bir xiyonatdir. Chunki oʻttiz-qirq yil hayotmini bu millat ichida oʻtkazganim holda, men bilan muomaladan hech kim zarar koʻrmaganiga va bu dindor millat juda muhtoj boʻlgan ma'naviy kuch, tasalli va iymon quvvati manfaati topishlarining qat'iy dalili, menga qarshi boʻlgan buncha shiddatli tashviqotlarga qaramay, hamma tomonda Risola-i Nurga haddan ortiq e'tibor va ragʻbat koʻrsatishlari.. (hatto e'tirof qilaman) men loyiq boʻlmagan haddimdan yuz daraja koʻp iltifot etishlaridir.

Eshitdimki, mening ovqatlanishim va istirohat olishim uchun bu yerdagi hukumat murojaat qilgan, ijobiy javob kelgan. Men ularning odamgarchiligiga tashakkur bilan birga, aytamanki:

Eng koʻp muhtoj boʻlgan va hayotimda eng asosli dastur boʻlgan narsa hurriyatimdir. Aslsiz vahimalar deb, oʻxshovsiz tarzda hurriyatimning cheklov va istibdod ostiga olinishi haqiqatdan meni hayotdan bezdirmoqda. Qamoq va zindonni emas, balki bu holdan qabrni ustun qoʻyaman.

Ammo iymon xizmatida koʻp mashaqqat chekish, koʻp savobga sabab boʻlishi menga sabr va bardosh beradi. Modomiki odamgarchiligi bor kishilar men haqimda zulmni istamas ekan, eng avval mening shar'iy doiradagi hurriyatimga teginishmasin. Men nonsiz yashayman, hurriyatsiz yasholmayman.

Ha, ushbu oʻn toʻqqiz yil gʻurbatda faqat ikki yuz banknot bilan, qattiq tejash va kuchli riyozatda oʻzini idora qilib, hurriyatini va ilmiy izzatini muhofaza qilish uchun hech kimga hojatini izhor qilmagan va minnatga qolmagan, sadaqa, zakot, maosh va hadyalarni qabul qilmagan odam, albatta tirikchilikdan koʻra koʻproq adolat ichda hurriyatga muhtojdir. Ha, tenggi yoʻq tazyiq ostidaman. Bir-ikki kichik namunasini bayon qilaman:

Birinchisi: Sud hukmiga koʻra,

Risola-i Nurning ilmiy mudofaanomasi va Anqaraning yetti davlat doirasi xulosasi,

Jumhuriyat Raisiga mudofaalarim bilan birga yuborilgan,

natijada Anqara Ekspertlar Hay'atining xulosasi bilan oqlanishimizga sabab boʻlgan

va qamoqdoshlarimning menga esdalik va xotira uchun goʻzal yozuvlari bilan bir necha nusxasi yozilgan

va qoʻlimda boʻlgan

va Denizli zobit organi koʻrib tegmagan

va Afyon politsiya idorasida bir tun va bu yerning zobitlarida ochiq holda bir tun qolgan "Meva Risolasi" bilan "Mudofaanoma"ni, har kun xavotirlar ichida, bularni ham qoʻlimdan olmasinlar deb saqlayotgan edim.

Balki tintuv qilishadi degan xavotirda, bu gʻurbatda tanimagan odamlarimga, bularni saqla deya olmaganim uchun, juda xafa boʻlayotgan edim.

Ikkinchisi: Dengizli Sudi umuman qarshi chiqmagan va Eskishahar Sudi faqat bir soʻziga qarshi chiqib, bitta harf bilan javobini olgan "Keksalar Risolasi"ni Istanbulli bir odam, bu yerda bir odamdan olib Istanbulga olib borgan. Kutilmaganda, menga qarshi boʻlgan dinsizning qoʻliga tushgan. Chumolini oʻn fil qilib viloyat zobitasini qayragan. Natijada "Kim bilan koʻrishyapti, yoniga kimlar boryapti?" deb meni siqishni boshlashdi. Nima boʻlganda ham.. bular kabi juda achchiq namunalar bor. Ammo eng ma'nosizi shuki, meni gapirtirmaslik uchun, xizmatimda bir bola bilan bir kasalmand odamdan boshqa harkasni qoʻrqitib, mendan qochirishlaridir. Javoban aytamanki:

Oʻn odamning mendan chekinishlari oʻrniga, oʻn minglab, balki yuz minglab Musulmon, hech bir mone'ga ahamiyat bermasdan Risola-i Nur darsini olishda davom etishyapti. Ham bu mamlakatda, ham tashqi Islom olamida juda kuchli haqiqatlari va juda qiymatli foydalari uchun tom rivoj bilan tarqalgan Risola-i Nurning minglab nusxalaridan har biri, mening oʻrnimga mendan mukammalroq gaplashyapti. Mening jim boʻlsamda, ular jim boʻlmaydi va jim qilinmaydi.

Modomiki sud xulosalariga koʻra isbot qilinganki, yigirma yildan beri siyosat bilan aloqamni yoʻqligi va hech qanday aks belgisi koʻrinmagani holda, albatta men bilan koʻrishishlaridan shubhalanish juda ma'nosizdir.

{(Hoshiya) Gʻarib va ajib bir hodisa: Bu oy bir kun hovliga tushdim, qaradim. Kelgan qor ustida, Risola-i Nurning qismlarida tavofuqlariga ishora qilgan ranglar, qizil-sariq siyohlar kabi, qorning ustida sochilgan qatralar va nuqtalarni koʻrdim. Bunga juda hayratlandim. Boshqa yerlarga qaradim, hovlimdan boshqa yerlarda yoʻq edi. Qiziqdim, qalban aytdimki: Risola-i Nur umum mamlakat bilan, balki Qur'on hisobiga Yer Kurrasi bilan shu daraja aloqadorki, uning boshiga kelgan balodan, musibatdan bulutlar ham qon yigʻlamoqda. Bir-ikki odamni chaqirdim, ular ham hayratlandi. Mening qiziqish va xavotirimni koʻrgan uy sohibining jiyani Mahmud Afandi, men qorning koʻpligi sabab yoʻlni yopishidan xavotirlanyapti deb oʻylabdi. Men yuqori chiqqandan soʻng, u yoʻlni ochish uchun oʻsha qorni ikki tarafga otib u ishorali ma'nodor qizil-sariq havo hodisasini yopibdi. Unga aytdimki: Tegmasa eding, yaxshiroq boʻlar edi. Oʻsha kun Risola-i Nurga qarshi uch hodisa roʻy berdi:

Birinchisi: Afyon Adliyasi bilan bu yerdagi zobitlar boʻlinmasi kitoblarimning qaytirilishiga doir murojaatimga javoban, "Hali kassatsiyadan tasdiq kelmagani uchun aralashmang" deb, mening umidimni soʻndirdi.

Ikkinchisi: Oʻsha kuni, mening holatimni yashirincha oʻrganish uchun Afyon idorasi maxsus politsiyani yuborganini bildik.

Uchinchisi: Oʻsha kun Istanbulda bir munofiq "Keksalar Risolasi"ni bahona qilib bizga qarshi tashviqot qilgan. Bu holat adliyaga ta'sir qilgan. Bu kabi hodisalardan yangi qiziqqan kishilar chekinishni boshladi. Men ham

dedim, "Hasbunallohu va ni'mal vakil" himoyasi ostiga kirdim.}

Janoblar! Siz nima uchun sababsiz biz va Risola-i Nur bilan ovora boʻlyapsiz! Qat'iyan sizga xabar beramanki: Men va Risola-i Nur, siz bilan kurashish emas, hatto sizni oʻylash ham vazifamiz xorijidadir. Chunki Risola-i Nur va uning haqiqiy shogirdlari, ellik yil soʻngra keladigan kelajak naslga oʻta buyuk bir xizmat qilib, ularni buyuk xatardan, millat va vatanni buyuk tahlikadan qutqarishga urinmoqda. Hozir biz bilan ovora boʻlganlar oʻsha payt qabrda albatta tuproq boʻladilar. Saodat va salomat xizmati kurash deb faraz qilinsa ham, qabrda tuproq boʻlgan kimsalarni aloqador etmasligi kerak.

Ha, hurriyatchilarning ijtimoiy axloqda, dinda va milliy gʻururda bir daraja e'tiborsizlik koʻrsatishlari natijasida yigirma-oʻttiz yih k din, axloq, nomus masalalari hozirgi holatiga keldi. Endi ellik yil soʻngra bu dindor, nomusli, qahramon xislatiga ega millatning kelajak nasli, diniy gʻurur va ijtimoiy axloqda qay holatga kelishini albatta tushunyapsiz. Ming yildan beri bu fidokor millat, butun ruhu joni bilan Qur'onning xizmatida tenggi yoʻq qahramonlik koʻrsatgan boʻlsada, ellik yil soʻngra porloq oʻtmishini qattiq bulgʻaydigan, balki yoʻq qiladigan kelajak naslning qoʻliga albatta Risola-i Nur kabi bir haqiqatni berib, dahshatli tubanlashishdan qutqarish, eng buyuk milliy va vatan vazifasi deb bilganimiz uchun, bu davr insonlarini emas, kelajak insonlarini oʻylayapmiz.

Ha janoblar! Garchi Risola-i Nur faqat oxiratga yoʻnalgan boʻlsada, gʻoyasi Allohning roziligi, iymonni qutqarish boʻlib, shogirdlarining vazifasi, oʻzlarini va vatandoshlarini abadiy oʻldirilishdan, abadiy yakka qamoqdan qutqarishga harakat qilishdir.

Dunyoga oid ikkinchi vazifasi, oʻta ahamiyatli xizmat boʻlib, bu millat va vatanni anarxistlik tahlikasidan va kelajak naslning bechoralar qismini mutlaq zalolatdan qutqarishdir. Chunki bir musulmon boshqa dindagilarga oʻxshamaydi. Dinni tark qilib Islom fe'lidan chiqqan muslim, mutlaq zalolatga tushadi, anarxist boʻladi, boshqa uni boshqarib boʻlmaydi.

Ha, eski Islomiy tarbiyani olganlarning ellik foizi bor ekan va milliy, Islomiy an'analarga nisbatan ellik foiz loqayd boʻlishgani uchun, ellik yil soʻngra yuzdan toʻqsoni nafsi ammoraga tobe boʻlib millat va vatanni anarxistlikka olib borishlari ehtimoli bor. U baloga chora topish, yigirma yil avval meni siyosatdan va bu asrdagi insonlar bilan mashgʻul boʻlishdan qat'iyyan man qilgani kabi, Risola-i Nurni, shogirdlarini, bu davr bilan aloqalarini uzgan, ular bilan na kurash, na mashgʻuliyat yoʻq.

Modomiki haqiqat bu ekan, adliyadagilarning eng birinchi vazifasi bizni ayblash emas, balki Risola-i Nur va shogirdlarini himoya qilishdir. Chunki ular bu millat va vatanning eng buyuk huquqini muhofaza qilishgani uchun, ularning qarshisida, bu millat va vatanning haqiqiy dushmanlari Risola-i Nurga hujum qilib, adliyadagilarni aldab, dahshatli haqsizlikka va adolatsizlikka chorlashyapti. Ikki kichik namunasini bayon qilaman:

Jumladan: Qamoqdagi birodarlarimdan, salom-kalomdan iborat va Arabcha bir risolamning qiymati oʻn banknotni, bu yerdagi bir odamga yuborib, toki Ispartada nashr xarajatini bergan oʻsha nusxalar sohibiga berilsin degan maktubi sababli, ham adliya, hukumat menga ham qiyinchilik tugʻdirdi, ham vosita boʻlgan odamni qidirdi. Chivin qanotidek ahamiyati boʻlmagan oddiy bir maktubni, ham olti oy mobaynida bitta oddiy xabarlashishni shunchalik katta masala holiga keltirish, albatta adliyaning hurmatiga, obroʻyiga yarashmaydi.

Ikkinchi Namuna: Men kabi gʻarib, keksa, zaif va oqlangan musofirga, hammani hatto xizmatchilarini rasman tashviqot bilan qoʻrqitish, oʻzini esa abgor holga solish bu viloyatdagi hukumatning milliy gʻururiga yarashmagani uchun, chivin qanoti qadar mavhum bir zararga togʻ kabi ahamiyat berib menga qarshi rasman tashviqot qilish, "Kim bilan koʻrishyapti, yoniga kim boryapti?" deb hammani qoʻrqitish.. hukumatning hikmati va boshqaruvi, albatta bu ajib holatga tushmasligi kerakdir. Nima boʻlganda ham... Bu ikki modda kabi, xabari borlarni hayratga solgan koʻp moddalar bor.

Janoblar! Zalolat va yomonliklar johillikdan kelsa, daf qilinishi oson. Ammo fandan, ilmdan kelgan zalolatning yoʻqotilishi juda mushkuldir. Bu davrda zalolat fandan, ilmdan kelgani uchun, ularni yoʻqotishga va kelajak naslning baloga uchragan qismini qutqarishga, qarshilarida tayanishga Risola-i Nur kabi har jihatdan mukammal bir asar lozim.

Risola-i Nurning bu qiymatda ekaniga dalil shuki: Yigirma yildan beri, mening qattiq va koʻp sonli dushmanlarim, qattiq ta'zirlarini yegan faylasuflarning hech biri Risola-i Nurga qarshi chiqmadi, rad qila olmadi va chiqa olmaydi ham. Toʻqqiz oy, uch adliya va boshqaruv markazi ekspertlar hay'ati, yuz kitobdan iborat risolalarda, bizni javobgarlikka tortadigan biror modda ham topa olmasliklaridir. Minglab ahli diqqat boʻlgan Risola-i Nur shogirdlariga qat'iy qanoat bergan, "Ishoroti Qur'oniya" va "Ixboroti Gʻaybiya-i Alaviya va Gʻavsiya"ning, bu asrda Risola-i Nurning ahamiyatiga va maqbuliyatiga imzo bosishlaridir.

Ha, adliyaning vazifasi huquqni muhofaza qilishi va haqsizlarni tajovuzdan toʻxtatish boʻlgani uchun, Risola-i Nurning yuz risolasi, yigirma yilda yuz ming odamning saodatlari uchun xizmat qilgani aniqligi bilan birga, oʻn yildan beri, ikki mahkama va boshqaruv markazi, bir necha viloyatning zobit organlari, Dengizli Sudi toʻqqiz oy barcha mahram va mahram boʻlmagan varaqlarimizda, risolalarda millat va vatanga zararli moddani va jazonlanishga loyiq xato koʻrishmagani uchun, albatta Risola-i Nurning bu vatanda oʻta kulliy va buyuk huquqi bor. Bu kulliy va juda ahamiyatli huquqni nazarga olmay, oddiy varaqlar kabi musodara qilib, millatga va iymonni quvvatlantirishga muhtoj bechoralarga juda buyuk bir haqsizlikni nazarga olmay, oddiy bir odamning juz'iy va kichik haqqini ahamiyat bilan nazarga olish, adliyaning mohiyatiga va adolatning haqiqatiga umuman yarashmaydi, deb sizga eslatyapmiz.

Doktor Duzining va boshqa zindiqlarning asarlariga qarshi chiqmaslik, Risola-i Nurga qarshi chiqish, gʻazabi Ilohiyning jalbiga bir vasila boʻlishi mumkin deb qoʻrqayapmiz. Janobi Haq sizga insof, marhamat, bizga esa sabr va bardosh ehson aylasin. Omin!

وَ شَاوِرْهُمْ فِى الْاَمْرِ amri bilan, qardoshlarim bilan bir mashvaratga muhtojman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Hozir bir beriladigan hukm qarshisida turibman. Mening ozuqlanishim uchun har kun ikki yarim banknot, boshqa odamdan men uchun bir uy (narsalari bilan birga va istagan tarzimda) berish uchun buyruq kelgan. Holbuki ellik-oltmish yillik hayot dasturim buni qabul qilmaslikni taqozo qiladi. Garchi Dor-ul Hikmat-ul Islomiyada bir-ikki yil maoshni qabul qildim, ammo u pulni ham kitoblarimning chop qilinishiga sarf qilib va aksarini muhtojlarga berib, odamlarning molini yana ularga qaytarib berdim. Hozir agar majbur boʻlsam ham sizga va Risola-i Nurga zarar kelmasligi uchun qabul qilsam, kelajakda yana odamlarga qaytarib berish uchun saqlayman. Qat'iy zarurat darajasida oʻzimga faqat oz bir qism sarf qilaman.

Eshitdimki, agar rad qilsam, mening foydamga tirikchilik uchun harakat qilganlar xafa boʻlishadi. Menga qarshi boʻlganlar aytishadiki: "Bu odam boshqa yerdan ta'minlanyapti". U badbaxtlar tejamkorlikning hayratomuz barakasini bilmaydilar va menga ikki kunda besh kurushlik non kifoya qilishini koʻrmaganlar. Shu sabab asossiz vahimaga tushishyapti. Agar qabul qilsam, yetmish yillik hayotim buziladi, va bu vaqtdan xabar bergan, ochkoʻzlik va maosh sababli bid'atlarga ruxsat bergan va ixlosni yoʻqotgan olimlarni ta'zirlagan Imom Ali Roziyallohu Anh ham mendan ranjish ehtimoli bor. Risola-i Nurning ham haqiqiy va pok ixlosi meni ixlossizlik bilan ayblash jihati bor. Men, haqiqatdan hayron qoldim.

Eshitdimki, agar qabul qilmasam, yanada koʻproq siqishadi va balki Risola-i Nurning toʻliq erkinligiga monelik qiladilar. Hatto hozirgi tazyiqlari, meni ta'minlash takliflariga majbur qilish uchun ekan. Modomiki hol bu ekan,

qoidasi bilan, zarurat darajasida boʻlsa, inshaalloh zarar bermaydi. Ammo men rad qildim, sizga havola qilaman.

Aziz qardoshlarim! Men haqqimda xavotirlanmang. Men har zahmatda bir rahmat belgisi va bir inoyat yogʻdusi koʻrganim uchun, siqilmayman. Sizning gʻayratingiz, jiddiyligingiz va yordamingiz har qanday mashaqqatni yoʻqotadi, doimiy sevinch beradi.

Bu yerda, Risola-i Nurga Abdulmajid ukam oʻrnida boʻlgan, xonadoni ham mening xonadonim boʻlgani uchun eng mehnatkash, fidokor Mustafo Ajet va kichkina Xusrav, ham kichkina Abdurrahmon oʻrnida Jaylon ismli juda mehnatkash bir bola toʻliq xizmat qilmoqda.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Sizga farishtalarga oid "Mevalar"ning bir qismsini yana joʻnatdim. Sud raisi kitoblarimni menga berishini aytgani uchun, Dengizliga ikki vakolatnoma yubordim. Bu yerda meni yakka qoldirilib va qattiq tazyiq qilishganidan tashvishlanmang, inoyati Rabboniya davom etyapti.

Ibrat olinadigan joyi shuki, bu yerda Risola-i Nur erkin oʻqilib yozilarkan (odatga xilof tarzda) boshda bu qish yoz kabi boʻlganini koʻp odamlardan eshitdim. Men va Risola-i Nurga hujum qilingan, yozdirilmagan payti toʻxtash boʻlganda oʻta qattiq qish boshladi. Afyonga shikoyat suratida yozilgan ariza va zilzilalar, Risola-i Nurning toʻxtashiga aloqasi borligini koʻrsatgan jihatini ishonmaganlarga goʻyo ishontirish uchun hujum qilingan payti boshlab hozirgacha ora-sira yengilgina tebratyapti, ogohlantiryapti, deb eshitdim.

Qachon Risola-i Nurga hujum qilingan boʻlsa, bir jihatdan umumiy qoʻrquv boshlaganini koʻrildi. Demak, Risola-i Nur - bu vatanga balolar kelishidan muhofaza qilishga qat'iy vasiladir. Modomiki bunday ekan, millat va vatanni sevgan kishilar Risola-i Nurni erkin qoldirsin, oʻqishsin va oʻqitsinlar.

Ta'minot pulidan, faqat xarajat qarzlarini berish uchun bir marta sakkiz kunlik ajratilgan pulni qabul qildim, boshqa istamayman dedim.

Aziz, siddiq tom metin qardoshlarim!

Shahid marhumning barzohda baxtiyor holatda oʻqigan Nur Risolalarini hayotligida oʻzi mashgʻul boʻlgan payti meni ham ishlatish uchun yozilgan risolalalar kabi oʻz vaqtida yetishdi va Madrasa-i Yusufiyaning uch shirin mevasini va Qur'onning qudsiy, Firdavsiy minglab mevalar bergan uch hizbini birga olib keldi.

Ikki muborak qahramon yozgan goʻzal ikki "Meva"lari tarzida "Oʻn Birinchi Masala"sini ham yozib toʻrt-besh nusxa "Hizbi Nuriya" boʻlsa besh-olti "Hizbi Qur'oniya" bilan birga yuborilsa munosib boʻladi.

Xusravning bayoni Oʻn Birinchi Masalaning oxirida qayd qilinsin. Sizga bu safar Oyat-ul Kursiyning birodari va qoʻshimchasi ikki-uch oyatning bir nukta-i i'joziyalariga doir bir qism yubordim, hali tugatishga eslatma olmadim, nuqsonli holda qoldi, juda shoshib yozildi. Ahamiyatli sirlar koʻrindi, ammo dunyoga qaramaslik uchun toʻliq va ochiq yozdirilmadi. Agar sizga yoqsa, Oʻn Birinchi Masalaning Hoshiyasining ilovasi sifatida qayd qiling va "I'jozi Qur'on Risolasi"ning zayllarida ham Al-Falaq nuktasini ham yozing.

Qardoshlarim! Hech xavotirlanmang. Qat'iy qanoat hosil qildimki, bizlar inoyat ostida, oʻta ahamiyatli xizmatda hamda ixtiyor va iqtidorimiz xorijida gʻaybiy qoʻl tarafidan ishlatilyapmiz. Koʻp marta عَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ sirriga sazovor boʻlyapmiz. Bu ishda zahmat juda oz, mukofot juda koʻp.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Sizning oʻta muborak va Jannat mevalari kabi shirin hadyalaringizni, Dengizli tomondan bashoratingizni oldim. Hozir bu daqiqada juda koʻp ishlar meni uzun gapirtirmaydi, tugatishga majbur boʻldim. Chunki hadyani keltirgan tez ketadi, deb shoshib yozdim.

Birinchidan: Oxirgi qismda, boshda بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى 1344 xato. Agar oʻqilmagan ikki hamza va madda sanalmasa, xato boʻlmaydi, ham juda ma'nodordir. Toʻgʻrisi 1347 boʻlib, boʻlim oxirida takrori toʻgʻri yozilgan. Qolgan qismi ham ahamiyatli, ham dunyoga aloqali boʻlgani uchun "Alaq"dagi اِنَّ الْاِنْسَانَ لَيَطْغٰى u qismdagi togʻutga tegishli boʻlib, hozircha yozdirilmadi.

Ikkinchidan: Mundarijada Oyati Hasbiya boʻlgan "Toʻrtinchi Shu'la"ning mundarijasi, "Keksalar Yogʻdusi"ning Oʻn Toʻrtinchi Umidi oʻrnida yozilsin. Haqiqatdan munosib koʻrinmoqda, tom bir umiddir.

Uchinchidan: Yigirma Sakkizinchi Yogʻduning Yigirma Sakkizinchi Nuktasining ayni (mundarijasi emas), Oʻn Beshinchi Soʻzning oxirida yozilsin. Chunki ikkisi ayni haqiqatdan bahs etgan.

Toʻrtinchidan: Marhum Hofiz Alining Yogʻdularini tahrir qildim. Yaqinda inshaalloh joʻnatiladi.

Soʻnggi kunlarda muborak qahramonlarning Firdavsiy va Yusufiy mevalarini tahrir qilayotgan edim. U risola menga shu daraja kuchli va qiymatli koʻrindiki, bor ovozim bilan: "Barcha chekkan qamoq mashaqqatlarimiz yuz marta koʻproq boʻlsa ham, Meva Risolasi undan yuz daraja koʻproq ish qilgan. Eng qaysarlarni ham iymonga keltirib keng doiralarda oʻzini zavq bilan oʻqitmoqda.

Ey menga mashaqqat bergan badbaxtlar! Menga nima qilsangiz qiling, besh tiyinlik ahamiyat bermayman. Boshimizga nima kelsa ham arzon, ayni inoyatdir va mahzi rahmatdir", deb toʻliq tasalli topdim.

Umum Risola-i Nur talabalariga salom va salomatlari uchun duo qilamiz.

Yigirma yildan beri sabr qilib sukut saqlagan bir mazlumning shikoyatini eshitishingizni istayman!

Erkinlikning eng keng suratini bergan Jumhuriyat Hukumatida har qanday erkinlikdan man qilinish bilan birga, dushmanlarim har tomondan meni istaganidek ezmoqda. Vijdon erkinligi va ilmiy fikrlash erkinligini ta'minlagan Jumhuriyat Hukumati, yo meni toʻliq himoya qilib, gʻarazli, vahimali dushmanlarimni toʻxtatsin yoki menga, dushmanlarim kabi yozish erkinligi berib, mudofaalarimni man etmasin.

Chunki rasman, parda ostida xabarlashishdan man qilinishim uchun pochtaxonalarga yashirin buyruq berilgan. Suv va nonimni keltirgan bir boladan boshqa hech kim bilan meni koʻrishtirmaslik uchun ogohlantirishlar berilgan vaqtda, eskidan beri dushmanlarim fursat topib, endi Apellyatsiya Sudining oqlanishimizni tasdiqlab, suddagi tadqiq hay'ati oqlagan kitoblarimni olishni kutayotgan edim. Dushmanlarim, munosabatim boʻlmagan bir-ikki mahram risolalarimni berib, yoʻl jihatidan menga qarshi boʻlgan bir-ikki tadqiq hay'atining qoʻliga yetkazib, menga qarshi salbiy hisobot tayyorlaganlarini eshitdim. Boshqa sabr va bardoshim qolmadi. Men Jumhuriyat Hukumatining barcha raislariga, balki dunyoga e'lon qilamanki:

Qur'oni Hakimning sirri haqiqati va i'jozining tilsimi bilan, mening va Risola-i Nurning dasturimiz, maslagimiz, amalda samarasini koʻrgan, shugʻullangan, harakat gʻoyamiz va moʻljalimiz - oʻlimning abadiy qatlidan tahqiqiy iymon bilan bechoralarni qutqarish va bu muborak millatni har qanday qonunsizlikdan muhofaza qilishdir.

Xullas, Risola-i Nur uch tadqiq hay'atining va uch mahkamaning tekshirishidan oʻtib, ikki qudsiy vazifadan tashqari, qasddan dunyoga, boshqaruvga, osoyishga zarar keltiradigan jihati yoʻqligiga, yigirma yillik hayotim va bir yuz oʻttiz Risola-i Nur oʻrtada inkor etilmas hujjatdir.

Ha, mahkamada da'vo qilgan va men bilan munosabati boʻlgan barcha doʻstlarimning tasdigʻi ostida, yigirma yildan beri hech bir gazetani oʻqimagan, tinglamagan va bu qadar muhtoj boʻlgani holda shaxsiy istirohati uchun hukumatga umuman murojaat qilmagan va oʻn yildan beri hukumat raislarini (bir nechtasi mustasno) bilmagan va toʻrt yildan beri dunyo urushidan va hodisalaridan hech xabar olmagan va qiziqmagan bu bechora mazlum Said, ahli siyosat bilan ovora boʻlishi, boshqaruvga qarshi chiqishi va osoyishtalikni buzishga moyilligining hech imkoni bormi? Agar zarra miqdor boʻlsa edi, "Qarshimda kimlar bor, dunyoda nimalar boʻlyapti, menga kim yordam beradi?" deb soʻragan boʻlar edi, qiziqardi, qoʻshilardi, hiylalar bilan kattalar orasiga kirar edi. Eng alamli juz'iy bir hodisa shuki:

Hayotimning sarmoyasi, natijasi va oʻta ziynatli bir suratda bezalgan Risola-i Nurdan, Dengizlida mahkamadagi kitoblarimga yaqin boʻlish va qaytarib olishga harakat qilish uchun, "Tamoman yakka ajratib qoʻyilib, har qanday xabarlashuvdan uzilgan vaziyatimdan qutulish uchun meni qamoqqa olishsin, bu azobdan xalos boʻlay bir bahona toping", deb ba'zi doʻstlarimga bir kishi orqali yashirin maktub yuborgan edim. Afsuski menga qarshi boʻlgan u yerdagi tadqiq hay'atidan bir odam meni mudofaa qilayotganda, maktubimni koʻrib, qamoqqa kirishim uchun menga qarshi hukm berishga majbur boʻlgan.

Meni qamoqlarga tiqqan dushmanlarimning bir bahonalari (sudda oqlangan ayb) "tariqatchilik"dir. Holbuki Risola-i Nurda doimo da'vo qilib aytganmanki: "Davr tariqat davri emas, balki iymonni qutqarish darvidir. Tariqatsiz Jannatga kirganlar koʻp, iymonsiz Jannatga kirgan yoʻq." deb bor kuchimiz bilan iymon uchun xizmat qilganmiz. Men domlaman, shayx emasman. Dunyoda uyim yoʻq. Tariqat manzilim qayerdan boʻlsin? Yigirma yil mobaynida, bir kishi chiqib, "Menga tariqat darsini berdi", demadi. Mahkamalar va zobitalar topmaganlar. Eskida yozgan tariqatlarning haqiqatlarini ilman bayon qilgan "Talvehot Risolasi" - bir haqiqat darsidir va yuksak bir ilmiy darsdir, tariqat darsi emas. Vijdon erkinligini asos qilgan Jumhuriyat Hukumatining, albatta bu millatning milliardlab ajdodining ruhlari bogʻlangan haqiqatga va uning yoʻlida dunyoni qarshisiga olgani va tahqiqiy iymonni falsafaga qarshi gʻolibona isbot qilgan bir asarni va xodimlarini himoya qilish, ahamiyatli vazifasidir. Jumhuriyatning dasturlari zaif xodimning qoʻllarini bogʻlab, minglab dushmanlarini unga hujum qilishga hech bir jihatdan ruxsat bermaydi. Jumhuriyat meni tinglaydi deb shikoyatimni yozdim. Ha, "Hasbunallohu va ni'mal vakil" deyman.

Oʻttiz yildan beri siyosiy hayotdan chekinganman. Bu safar istisnoiy shaklda vatanga, millatga va osoyishtalikka oid bir masalani bayon qilyapman:

Koʻp belgilar bilan qat'iy xulosa qildikki, anarxistlik hisobiga menga va Amirtogʻ tumaniga va demakki bu vatanga bir suiqasd mavjud. Chumolini fil va chivin qanoti qadar ahamiyatsiz hodisani togʻdek koʻrsatib, osoyishtalikka muhtoj bu vatanda meni bahona qilib, anarxistlik hisobiga va bir ajnabiy rejasi bizga, ya'ni bechora vatandoshlarimizni abadiy qatl va uxroviy shubhalardan qutqarishga harakat qilgan Nur shogirdlariga, batamom qonunsiz va oʻzboshimchalik bilan hujum qilindi. Juda yaqqol bir gʻaraz bilan, vahimalar sababli, poroxga olov tashlash kabi bu vatanga va osoyishtalikka meni bahona qilib suiqasd qilindi:

Uch mahkama, yigirma yillik maktublarim, kitoblarim va holatimni ikir-chikirigacha tekshirganidan soʻngra, bizni va kitoblarimni oqladi. Men uch yildan beri asar yozishni tark qilganman. Haftada faqat bir maktub yoza olaman va majbur boʻlmasam har biri bir kun navbat bilan zaruriy xizmatimni qilgan uch-toʻrt tikuvchi shogirdidan boshqa hech kimni qabul qilmayman. Menga erkinlik berilganidan keyin mamlakatimga ketmagan boʻlsamda, umrimda hech koʻrmagan va meni rasman gʻazabga keltirib bir hodisa chiqarish uchun, haqorat va xoinlik qasdi bilan, qonunsiz va gʻaraz bilan, tintuv oʻtkazishga eshigimning qulfini sindirib, Qur'onimni va Arabcha lavhalarimni zararli varaqlar kabi olib ketib, adliyaning muhim bir xodimi, rasman bu yerdagi ma'murlarga buyruq bilan ahamiyatli bir majlisda va haq ifodamni oʻqigan vaqti: "Saidni ikki jandarma bilan hammaning koʻz oʻngida, boshiga majburan shapka kiydirib, soʻroq qilishga keltirishingiz kerak edi. Unga yaqinlashganlarni ham qamoqqa olinglar." deb aytgan. Bunda menga haqorat va xoinlik qilib, gʻazabga keltirib, osoyishni buzish gʻarazi borligiga shak-shubha qolmadi.

Minglab obroʻ va sharafimni bu vatandagi bechoralarning istirohati uchun va ulardan balolarni daf qilishga fido qilish uchun menga bir holati ruhiyani ehson aylagan Janobi Haqqa hadsiz shukr boʻlsin. Men ularning haqorat va xoinliklar qilgan va bu kabi niyatiga qarshi bardosh qilishga qaror berganman. Bu millatning osoyishiga, xususan ma'sum bolalarning, muhtaram keksalarning, bechora xastalarning va faqirlarning dunyoviy istirohatlariga va uxroviy saodatlariga minglab hayotimni va minglab sharafimni fido qilishga tayyorman.

Chivin qanotini togʻ qilganlarining bir belgisi shuki, men kabi gʻurbatda, xasta, keksa, zaif, yakka oʻzi boʻlgan odam uchun, oʻn kun mobaynida besh marta Afyon Hokimi, Ichki Ishlar Mudiri va ikki marta Afyon Prokurori bu yerga kelishdi. Ikki kunda, har kuni besh tayyora men kezgan yerlarda meni nazorat ostiga olishi va besh politsiya josusining bu yerda meni kuzatganlarga qoʻshimcha, ahvolimni bilish uchun yuborilishi va pochtaxonalarga, menga oid maktublarning musodarasi uchun rasman buyruq berilishi koʻrsatmoqdaki, oʻn marta kattaroq Shayx Said va Manaman hodisasi chiqadi deb vahima qilishgan. Chumolini fil qilib ularga oʻxshayapti bular, deyishgan. Eski hayotimni oʻylab, xoinlik bilan gʻazabga keladi, deb taxmin qilganlar. Lekin ular aldandi. Biz, bor kuchimiz bilan anarxistlikka saddi Zulqarnayn kabi bir saddi Qur'oniy ta'sis qilishga harakat qilayapmiz. Bizga qarshi chiqqanlar, anarxistlik va balki komunistlikka zamin tayyorlamoqda.

Ha, agar eski hayotim kabi, izzati ilmiyani muhofaza qilish uchun hech bir haqoratni qabul qilmaslik boʻlganida, haqiqiy vazifam musulmonlarni oxirat va oʻlimning abadiy qatlidan qutqarish vazifasi boʻlmaganida, menga hujum qilganlar kabi faqat dunyo va manfiy siyosat uchun ishlash boʻlganida anarxistlik hisobiga ishlaganlar oʻn Manaman, oʻn Shayx Said Hodisasi kabi hodisaga sabab boʻlar edi.

Ham uchta sud va yigirma yilda necha viloyatning zobitlari, kiyimishimga qonunan qarshi chiqmaganlari, uzrli ekanim va yolgʻiz yashaganim uchun, kiyimimni oʻzgartirishga hech qanday eslatma boʻlmagan. Bu shaklda oʻzboshimchalik bilan, qonunsiz, majburan, aholi ichida boshimga shapkani kiydirishga urinish, qirq yildan beri bu vatanda, xususan tahqiqiy iymon darsida qardoshona aloqador boʻlgan yuz minglab odam, juda buyuk bir hayajon ichida zaminni gʻazabga keltirib, oʻxshovsiz yigʻlashga vasila boʻladi.

Zotan ajnabiy qoʻli bilan, goʻyo men haqqimda odamlarning e'tiborini ketkazish maqsadida asabimga tegadigan qonunsiz muomalalarning mazkur maqsadda qilinganiga, koʻp belgilar bilan qat'iy qanoat hosil qildik. Ammo Janobi Haqqa hadsiz shukr boʻlsinki, men kabi qabr eshigidagi, aloqasiz, dunyodan zerikkan, hurmatdan, odamlar e'tiboridan qochgan, shonu sharaf va xudfurushlik kabi riyokorliklarga umuman mayli qolmagan holatimda, bularning menga qarshi qonunsiz xoinliklarining hech bir ahamiyati qolmadi, Janobi Haqqa havola qilaman.

Menga vahima sababli aziyat berganlarning yaqinda oʻlim bilan abadiy qatlga giriftor boʻlishlarini oʻylab, haqiqatdan achinmoqdaman. Ey Robbim, ularning iymonini Risola-i Nur bilan qutqar! Abadiy qatldan, Qur'on sirri bilan ozodlik ruxsatnomasiga aylantir! Men ham ularga haqqimni halol qilaman!

Savol: Ustozim, yomgʻir duosi va namozning natijasi koʻrinmadi, foydasiz qoldi, ikki-uch marta bulut toʻplandi, yomgʻir bermasdan tarqaldi. Buning sababi nima?

Javob: Yomgʻirsizlik, bunga oʻxshagan narsalar duo va namozning vaqtidir, illati va hikmati emas. Quyosh va oy tutilganda kusuf va husuf namozi oʻqiladi. Quyosh botganda shom namozi oʻqiladi. Shuning kabi yomgʻirsizlik, qurgʻoqchilik yomgʻir namozining va duosining vaqtidir.

Ibodat va duoning sababi va natijasi, amr va rizo-i Ilohiydir, foydasi uxroviydir. Agar namozdan, ibodatdan dunyoviy maqsadlar niyat qilinsa va faqat ular uchun qilinsa, u namoz botil boʻladi. Masalan: Shom namozi quyoshning botmasligi uchun va husuf namozi oyning ochilishi uchun oʻqilmaydi. Xuddi shuning kabi: Bu nav' ibodat, yomgʻirni keltirish uchun qilinsa, xato boʻladi. Yomgʻirni berish, Janobi Haqning vazifasidir. Biz vazifamizni qildik, uning vazifasiga aralashmaymiz. Garchi yomgʻir namozining koʻrinishdagi natijasi yomgʻirning kelishi boʻlsada asl haqiqiy, eng manfaatli natijasi va eng goʻzal va shirin mevasi shuki: Harkim oʻsha holat bilan anglaydiki, uning rizqini bergan otasi, uyi, doʻkoni emas, balki uning ulushini va ovqatini bergan, ulkan bulutlarni suvpurkagich kabi va zamin yuzini bir ekinzor kabi tasarrufida saqlagan bir zot uni boqyapti, rizqini beryapti. Hatto eng kichkina bir bola ham (doimo och boʻlgan vaqt volidasiga yolvorishga oʻrgangan ekan) oʻsha yomgʻir duosida kichkina fikrida katta va keng bu ma'noni tushunadiki: Bu dunyoni bir uy kabi idora qilgan bir zot, ham meni, ham bu bolalarni, ham volidalarimizni boqyapti, rizqlarini beryapti. U bermasa, boshqalarining foydasi yoʻq. Shunday ekan unga yolvorishimiz kerak deydi, toʻliq iymonli bir bola boʻladi. Bu munosabat bilan qisqacha olti nuqta bayon qilinadi.

Birinchi Nuqta: Ne'mat va rahmati Ilohiyaning narxi - shukrdir. Biz shukrni loyigʻidek bermadik. Ha, rahmatning narxini shukr bilan bermaganimiz yetmagandek, zulmimiz bilan, isyonimiz bilan gʻazabni jalb qilyapmiz. Hozir zamin yuzida zulm va buzgʻunchilik, kufr va isyon bilan insoniyat oʻzini toʻliq ta'zirga haqdor qildi va dahshatli ta'zirlar yedi. Albatta bizning ham bir oz hissamiz boʻladi.

Ikkinchi Nuqta: Hadisda, "Hatto dengiz tubidagi baliqlar ham gunohkor va zolimlardan shikoyat qiladilar. Ular tufayli yomgʻir toʻxtaydi, hatto bizning ham nafaqamiz kamayadi deyishadi", deyilgan. Ha, bu davrda shunday gunohlar, zulmlar boʻlyaptiki, rahmat istashga yuzimiz qolmadi, ma'sum hayvonlar ham azob chekayapti.

Uchinchi Nuqta: Oyatda aytilganki: "Kelgan vaqti zolimlarga maxsus qolmaydigan, ma'sumlar va mazlumlar ham ichida yonadigan musibatdan qoching!". Chunki ommaviy musibatda ma'sumlar hayratomuz yongʻin ichida salomatda qolishsa, hikmati diniya buziladi. Chunki, din - bir imtihon, bir tajribadir. Hikmati diniya buzilsa Abu Jahl kabi yomonlar, Abu Bakr Siddiq Roziyallohu Anh kabi aynan tasdiq qiladilar. Shuning uchun, ommaviy musibatda ma'sumlar ham balo chekadi.

Toʻrtinchi Nuqta: Hozir mol-mulkda va rizqda hiylalar bilan, suiiste'mol qilib, pora koʻp xarom qoʻshilgani va dehqonlar oʻz moliga loyigʻidek sohib boʻlmagani va oʻn odamdan ikki-uchtasi toʻliq rahmatga haqdor boʻlsa, dehqonlarning molidan foydalanganlardan besh-oltitasi yo zulm bilan (xarom qoʻshib) yo noshukrlik bilan rahmatga loyiqligini yoʻqotadi.

Beshinchi Nuqta: Risola-i Nur, Anadoluga keladigan balolarning daf boʻlishiga ahamiyatli bir vasiladir. Sadaqa baloni daf qilganidek, uning tarqalishi va oʻqilishi kulliy bir sadaqa navidan samoviy va aroziy balolarning daf boʻlishiga koʻp belgilar va koʻp hodisalar bilan ayon boʻlgan. Hatto Qur'onning ishorasi bilan amalga oshgan.

Uning yozilishi va tarqalishi man qilgan paytlarda toʻrt marta zilzilalarning boshlashi va tarqalishi bilan toʻxtashi

va Anadoluda koʻp oʻqilganda, Ikkinchi Jahon Urushining Anadoluga kirmasligiga bir vasila boʻlganini Sura-i وَ الْعَصْرِ ishora qilgani,

bu ikki oy qurgʻoqchilik paytida sudning Risola-i Nurning oqlanishiga va vatanga manfaatli boʻlganiga doir qarorini Apellatsiya Sudi tasdiq qilib toʻliq erkinlik bilan Risola-i Nurning tarqalish va oʻqilishini kutayotganda, tamoman aksiga man qilinishi va suddagi risolalarning egalariga qaytarib berilmasligi va bizni ham u jihat bilan gapirishdan man qilishlari jihati bilan, balolarning daf boʻlishiga vasila boʻlgan bu kulliy ma'naviy sadaqa qarshi chiqolmadi, gunohimiz natijasi sifatida qurgʻoqchilik boshlandi.

Oltinchi Nuqta: Yomgʻirsizlik bir musibatdir va amalning jazosi boʻlgan azobdir. Bunga qarshi yigʻi bilan, huzn bilan, qaygʻu bilan, niyoz bilan, hazin yolvorish bilan, juda jiddiy nadomat bilan, tavba va istigʻfor bilan qarshilash, sunnati saniya doirasida, bid'at qilmay shariat tayin qilgan tarzda dargohi Ilohiyaga iltijo qilish, duo va oʻsha holga maxsus qullik bilan javob qaytarish kerak boʻladi.

Bunday umumiy musibatlar, aksar odamlarning xatosidan kelib chiqqani uchun insonlarning koʻpi, (aksariyati) tavba va nadomat va istigʻfor bilan daf boʻladi.

Biz Risola-i Nur shogirdlari dunyoga koʻp ahamiyat bermaganimiz, dunyoga faqat Risola-i Nur uchun qaraganimiz uchun ushbu yomgʻirsizlikda ham oʻsha nuqtadan qaraymiz. Dengizlida sudga berilgan juz'iy bir qism Risola-i Nur, sohiblariga qaytarilgan payt va bu yerda ham bir qism kishilar yozishni boshlashgan ayni vaqtida, bu yomgʻirsizlikda bir daraja rahmat yogʻdi, ammo Risola-i Nurning erkinligi juz'iy boʻlgani uchun rahmat ham juz'iy qoldi. Inshaalloh yaqinda mening ham risolalarim qaytarib beriladi, toʻliq erkin va tarqalishi kulliylashadi va rahmat ham toʻliq boʻladi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

"Hizb-ul Qur'on-ul Muazzam"ning

ham haddan ortiq ahamiyati,

ham foydalari,

ham oʻqilishida hech qanday vasvasa kelmasligi,

ham butun Qur'onning eng savobli oyatlarini ichiga olishi,

ham Risola-i Nuriyaning barcha asoslarini va haqiqatlarini jam qilishi,

ham hammaga xususan har doim butun Qur'onni oʻqishga fursat topolmagan va hofiz boʻlmaganlarga butun Qur'onning bir namuna-i qudsiysi,

ham butun Qur'onning tavofuqli chop etilishida bir kichik namunasi va xushxabarchisi,

ham moddiy, lafziy va ma'naviy porloq bir i'joz koʻrsatishi kabi, juda koʻp xususiyatlari bor

va bu muborak oylardagi juda koʻp barakalarga va nurlarga va savoblarga sabab

va uning chop qilinishiga va nashriga harakat qilganlarga juda buyuk xayrlar qozontiradi.

Risola-i Nurning ikki porloq va muqaddas tayanch nuqtasi va obi hayot chashmasi boʻlgan

oyati bilan

قُلِ اللّٰهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ oyati, kutilmaganda xato qilinib, Oli-Imron Surasidan olingan oyatlarda yozilmagan. U ikki oyatni ham yozib ichiga qoʻshing. Bu kunlarda oʻn ikkinchi sahifani oʻqirkan birdan

oyati koʻzimga ilashdi. Oldingi oyatga qaradim

(oyatning toʻligʻi)ni koʻrdim. Orqa sahifasiga qaradim, Risola-i Nurga ishora qilgan toʻrt oyat bor va ular "Birinchi Shu'la"da izoh qilingan. Qalbimga keldi: har holda bu daxshatli oyat xususiy tartibda bu daxshatli, zulumatli va munofiqligi kuchli boʻlgan asrimizga ham qaraydi. E'tibor berdim, qanoat hosil qildim. Bir alomati shuki:

jifr va abjad hisobi bilan, toʻliq munofiqlikning toʻrt martabasining yillariga muvofiq kelib ishora qiladi:

Shaddalar sanaladi, agar oʻqilmagan hamzalar va ف۪ى dagi oʻqilmagan ى sanalmasa, toʻliq 1362 boʻlib bu yilga ishora qiladi. Agar مِنَ النَّارِ dagi shadda bir nun bir lomi asliy hisoblansa 1342 boʻlib Birinchi Jahon Urushining dahshatli nifoqlarini natija bergan yiliga toʻliq muvofiq kelib xabar beradi. Agar shadda ikki nun sanalsa, oʻqilmagan hamzalar va ى ham sanalsa 1376 boʻlib, bu zulumatli nifoqning inqiroz martabasiga va koʻp oyatlarda "Nur" bilan qarshilashtirilgan الظُّلُمَاتِ kalimasining jifriy hisobi boʻlgan 1372 ga toʻrt farq bilan muvofiq kelib xabar beradi. Agar oʻqilmaganlar sanalsa va النَّارِ dagi shadda lomi asliy boʻlsa, aynan 1306 boʻlib kufr va nifoqning dahshatli toʻfonlarining yiliga tavofuq bilan ishora qilganini koʻrdim.

Ha, ikki "ro" 400, uch "fa" , ikki "lom" 300, bir "kof" , ikki shaddali "nun" lar 300, bir "mim" bir "sin" 100, boshqa "mim", bir "ye", bir "nun" u ham 100, ikki "nun" u ham 100, toʻplami 1300 boʻladi. Bir "lom", bir "kof" 50, shaddali "dol" 8 va ikki madda, ikki hamza 4, majmui 1362 boʻladi. Boshqa uch adadi ham qiyos qilinsin.

Ham oʻn ikkinchi va oʻn uchinchi sahifalarga diqqat bilan qaradim, koʻrdimki: Risola-i Nurga, shogirdlariga va dushmanlariga shu daraja uygʻun kelmoqdaki, faqat bir ishoriy ma'no bilan bir ramz emas, balki bu asrga qaragan ochiq ma'nosi bilan xususiy shaklda qaraydi, kulliy ma'nosiga mumtoz bir fard boʻlib doxil qiladi deb qat'iy angladim, hadsiz shukr qildim. Bu xizmati nuriyada hozirgacha boshimizga kelgan balolar yuz daraja koʻpaysa ham yana arzon tushadi, biz yutyapmiz. U balolar, ahamiyatsiz foniy shishalarimizni va oyna parchalarimizni sindirib, boqiy va uxroviy olmoslarni bizga qozontiradi deb sabr ichida shukr qilishimiz kerak va sevinishimiz kerak deb bildim.

Ham meni bu sakkizinchi martadagi zaxarlashlari ham yaga natijasiz qolganini sizga bashorat beryapman. فَاِنَّكَ مَحْرُوسٌ بِعَيْنِ الْعِنَايَةِ Gʻavsi A'zamning kafilligi yana namoyon boʻldi.

Umum qardoshlarimga bir-bir salom va duo qilaman va duolarini bu muborak shuhuri salosada istayman.

Doira-i nuriyada koʻp sonli ma'sumlarning va qoʻllari boʻsh qaytmagan muborak keksalarning ma'sumona duolarini butun ruhim bilan orzu qilgan qardoshlaringiz

Aziz qardoshlarim!

Sizga ikki xatni Ragʻoyib kechasidan olti soat avval yozdim. "Hizb-un Nuriya" qogʻoz bilan qaytarilganidan keyin, bir navi moʻ'jiza-i Ahmadiya sifatida, ikki oydan beri doimiy qurgʻoqchilik va yomgʻirsizlik, har tarafda doim namozlardan soʻngra juda koʻp duolarning natijasiz qolgan edi. Hamma xafalikdan, tirikchilik dardi xavotiri bilan qalban yigʻlarkan, birdan Ragʻoyib kechasi (butun umrimda hech oʻxshashini eshitmagan va boshqalar ham eshitmagan) uch soatda yuz marta, balki undan ham koʻproq takrorlangan momoqaldiroq malagining yuksak va shiddatli tasbehoti bilan shunday bir rahmat yogʻdiki, eng qaysar kimsaga ham Ragʻoyib kechasining muqaddasligini bildirganiga qat'iy qanoat hosil qildim. Hazrati Risolatning, bir jihatda olami shahodatga tashrifining umum koinot boʻyicha va butun asrlarda diqqat markazida va Rahmatan-lil olamiyn ekanlarini isbotladi va koinot u tunni olqishlaydi deb koʻrsatdi.

Duolarimizda Isparta bu mamlakat bilan birga edi, bu yomgʻirda hissasi bormikan ajabo, qiziqyapman. Hozirgacha koʻp belgilar bilan Risola-i Nur bir vasila-i rahmat boʻlgani uchun, bu rahmat imo qiladiki, har holda parda ostida ahamiyatli fathlari bordir va balki erkinligiga bir ishoradir. Ham bu yerda "Yogʻdular" bergan ishtiyoq bilan yozuvchilarning koʻpayishi, inshaalloh bir navi maqbul duo hukmiga oʻtdi.

Aziz, siddiq, tebranmas qardoshlarim va vorislarim!

Menga qilinayotgan hozirgi tazyiqlarning uch sababi bor:

Birinchisi: Vakillar Kengashining qarori bilan, tirikchiligim uchun har kun ikki yarim banknot va boshqa xarajatlar uchun ajratilgan miqdor va istagan tarzimda bir xonani menga qurib berish haqida bu yerga amr kelgan edi. Men qabul qilmadim. Faqat yoʻl xarajati uchun Dengizlida yuborilishim uchun berilgan bir qismini qabul qildim. Ular gʻazablandi, kuzatishni boshlashdi.

Ikkinchi Sabab: Denizli atrofidagi aholi Risola-i Nur hisobiga menga nisbatan haddimdan juda koʻp ortiq jonu koʻngildan bogʻlanganlari va bu yerlarda ham ayni hol boshlanishi gʻaraz qilganlarning vahimasini qoʻzgʻagani uchun.

Uchinchisi: Ma'lum, oʻlgan odamning hisobiga mendan qasdini olish uchun Afyon Hokimining gʻarazli bahonasidir. Ammo qadari Ilohiy ularning bu zulmlarini biz haqqimizda marhamatlarga va foydalarga aylantiryapti. Siz xavotirlanmang. Bir foydasi shuki: Ular Risola-i Nur oʻrniga meni jim qilmoqdalar. Holbuki mening oʻrnimga Risola-i Nur yuzlab tillar bilan va shogirdlari minglab lisonlari bilan mukammal gapirmoqda, Nurlarni zulmatli boshlarga dars beryaptilar. Eng katta mansabdorlarga yuborilgan Risola-i Nurning mudofaasi - "Meva"ning ta'siri bilan boshqa risolalari ham (ayniqsa "Hujjatillohi-l Baligʻa Majmuasi"ni mukammal qiziqish bilan tadqiq qilishni boshlashlari, ularning qaysarliklarini sindirganiga koʻp belgilar bor.

Ular shaxsim bilan mashgʻul boʻlishlari, Risola-i Nurning bir daraja erkinligiga va tarqalishiga foyda boʻlganidek qardoshlarim bilan koʻrishtirmaslik ham ahamiyatli bir foydadir. Hatto bir marta koʻrishish uchun yuz lirasini sarf qilib bu yergacha kelgan bir qardoshimizning koʻrishmasdan qaytib ketishi, toʻliq bir foyda boʻldi. Agar eshik ochilganda, hamma tomondan ziyoratchilarning kelishi ham gʻarazkor va vahimachilarning vahimasini qoʻzgʻab, ham sirri ixlosga va yoʻlimiz dasturiga zarari tegar edi. Demak yakka qoldirilishim biz haqqimizda bir inoyatdir.

Bu muborak oylarda qozonish birga yuzdir. Muborak qardoshlarim erkagu ayol, ma'sumlar va muhtaram keksalar duolari bilan bizga yordam berishlariga juda koʻp ehtiyojimiz bor. Inshaalloh boshqa hech qanday toʻfon sizlarni boʻshashtirmaydi, poʻlat kabi matonatingiz sinmaydi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

[Ham ma'naviy, ham moddiy bir necha jihatda soʻralgan bir savolga javob berishga majburiyat ostida bir javobdir.]

Savol: Nima uchun na ichkarida, na tashqaridagi jarayonlarga ayniqsa siyosatli jamoatlarga hech qanday munosabat paydo qilmaysiz? Risola-i Nur va shogirdlarini mumkin boʻlgancha oʻsha jarayonlarga qoʻshilishdan man qilasiz. Holbuki agar qoʻshilib, aloqador boʻlsangiz, birdan minglab odam Risola-i Nur doirasiga kirib oʻtkir haqiqatlarini nashr qilar edi, ham buncha sababsiz mashaqqatlarga nishon boʻlmas edingiz!

Javob: Bu aloqasizlik va chekinishning eng muhim sababi: Yoʻlimizning asosi boʻlgan "ixlos" bizni man qiladi. Chunki bu gʻaflat davrida, xususan tarafgirona mafkuralar sohibi, hamma narsani oʻz yoʻliga vosita qilib, hatto dinini va uxroviy harakatlarini ham dunyoviy yoʻliga vosita oʻrniga keltiradi. Holbuki iymoniy haqiqatlar va muqaddas nur xizmati koinotda hech narsaga vosita boʻlmaydi. Rizo-i Ilohiydan boshqa hech qanday gʻoyasi yoʻq. Holbuki hozirgi jarayonlarning tarafgirona toʻqnashuvlari hangomida ixlos sirrini muhofaza qilish, dinini dunyoga vosita qilmaslik qiyinlashgan. Eng yaxshi chora, jarayonlarning kuchi oʻrniga, inoyat va tavfiqi Ilohiyaga tayanishdir.

Chekinishimizning koʻp sabablaridan yana bir sababi, Risola-i Nurning toʻrt asosidan birisi boʻlgan "shafqat qilish", zulm va zarar qilmaslikdir. Chunki,

Ya'ni "Bir kishining xatosi bilan boshqa odam yoki qarindoshi aybdor boʻlmaydi, jazoga loyiq boʻlmaydi", dasturi Ilohiy irodaga qarshi, bu zamonda

sirri bilan qattiq zulm bilan javob beradi. Tarafgirlik hissi bilan, bir jinoyatchining xatosi bilan, faqat qarindoshiga emas, balki tarafdorlariga ham adovat qiladi. Qoʻlidan kelsa zulm qiladi. Qoʻlida hokimiyat boʻlsa, bir odamning xatosi bilan bir qishloqqa bomba tashlaydi. Holbuki bir ma'sumning haqqi, yuz jinoyatchi uchun fido qilinmaydi, ular tufayli unga zulm qilinmaydi. Hozirgi vaziyat bir necha jinoyatchi uchun yuz ma'sumga zarar qiladi. Masalan: Aybdor kishiga aloqador bechora keksa ota-ona va ma'sum bola-chaqalarni ezish, abgor qilish, tarafgirona adovat qilish, shafqatning asosiga ziddir. Musulmonlar ichida tarafgirona jarayonlar sababli, bunday ma'sumlar zulmdan qutulolmaydi. Xususan qoʻzgʻolonga sabab boʻlgan vaziyatlar batamom zulmni tarqatadi, kengaytiradi. Diniy jihodda esa, kofirlarning bola-chaqalarining vaziyatlari bir xildir. Gʻanimat boʻlishi mumkin, Musulmonlar ularni oʻz mulkiga olishi mumkin. Ammo Islom doirasida bir kishi dinsiz boʻlsa uning bola-chaqasi hech bir jihatdan mulk qilib olinmaydi, huquqiga tajovuz qilinmaydi. Chunki u ma'sumlar dinsiz padariga emas, balki Islomiyat bilan va Islom jamoati bilan bogʻliq. Kofirning bolalari garchi ahli najot boʻlsada huquqda, hayotda otasiga tobe va aloqador boʻlishgani uchun, jihodda ma'sumlar mamluk va asir boʻlishlari mumkin.

Umum qardoshlarimga bir-bir salom va minglab foydasi boʻlgan Me'roj kechangizni tabriklayman. Marhum Hoji Ibrohimning, Ra'fat Bey kabi aloqadorlariga men tarafimdan ta'ziya bildirib, "Marhum - Risola-i Nur talabalari doirasi ichidadir, doimo ularga boʻlgan duolarga sazovordir. Biz ham xususiy unga duo qilamiz", deb ayting.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Savol: Qardoshlarimizdan birining "Tavofuqda karomat qanday chiqadi?" degan savoliga kichik javob.

Javob: Bir narsada tavofuq boʻlsa, kichik bir alomat boʻladi. Unda bir qasd, iroda boʻladi, taxminiy tasodif boʻlmaydi. Ayniqsa tavofuq bir necha jihatda boʻlsa, u belgi toʻliq quvvatlashadi. Ayniqsa yuz ehtimol ichida ikki narsaga maxsus va u ikki narsa bir biri bilan toʻliq munosabatdor boʻlsa, u muvofiqlik natijasidagi ishora ochiq dalolat hukmiga oʻtadi, bir qasd va iroda bilan va bir maqsad uchun u tavofuq boʻlgan boʻladi, tasodifga ehtimoli berilmaydi.

Ushbu Me'roj masalasi ham aynan shunday boʻldi. Toʻqson toʻqqiz kun ichida faqat Ragʻoyib va Me'roj kechalrida yomgʻir rahmatining tavofuqi va ikki kecha va kunga maxsus boʻlishi, undan avval va undan soʻngra boʻlmasligi va qattiq ehtiyojning vaqtiga toʻliq uygʻunligi va "Me'rojiya Risolasi"ning bu yerda koʻplar tarafidan shavq bilan oʻqilishi, kitobat va nashriga toʻgʻri kelishi, u ikki muborak kechaning bir-biri bilan bir necha jihatda nuvofiq kelishi va mavsumi boʻlmagani uchun ajib shovqinlar bilan, aytilmaydigan moddiy-ma'naviy zamin shovqinlari bilan faryodlariga tahdidkorona va tasallidorona tavofuq qilishi va ahli iymonning ma'yusiyatidan tasalli qidirishlariga va zalolatning hujumidan kelgan vasvasa va zaifligiga ma'naviy quvvatning kuchayishini istashlariga tom tavofuqi, ushbu kechalar kabi Islomiy shiorlarga nisbatan hurmatsizlik qilganlarning xatolariga bir tanbeh sifatida, koinot bu kechalarga hurmat koʻrsatadi, "nima uchun siz koʻrsatmayapsiz?" degan ma'noda, koʻp rahmat bilan Islomiy shiorlarga nisbatan, hatto samovot va fazo-i olam hurmatlarini koʻrsatishi bilan muvofiq kelishini zarra miqdor insofi boʻlgan biladiki, bu ishda xususiy qasd, iroda va ahli iymonga xususiy inoyat va marhamatdir, hech qanday tasodif ehtimoli boʻlmaydi.

Demak Me'roj haqiqati bir moʻ'jiza-i Ahmadiya (ASV) va karomati kubrosi boʻlgani va Me'roj zinapoyasi bilan osmonga chiqishi bilan Zoti Ahmadiyaning (ASV) samovot ahliga ahamiyatini va qiymatini koʻrsatgani kabi, bu yilgi Me'rojda zaminga va bu mamlakat aholisiga koinotning hurmatini va qiymatini koʻrsatib karomat koʻrsatdi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Ishoroti Gʻaybiya-i Gʻavsiya va Alaviyada, oltmish toʻrtinchi yil Risola-i Nur ta'lifi tugaydi. Demak u yildan soʻngra, faqat izohlar va hoshiyalar va qoʻshimchalar boʻladi. Bu munosabat bilan ikki nuqta eslatmoq qalbimga keldi:

Birinchisi: Risola-i Nurning fitratan va davr jarayonlariga koʻra talabasi boʻladigan, boshda ma'sum bolalardir. Chunki bola yoshligida kuchli iymoniy dars olmasa, keyin Islomiyat va iymonning ruknlarini ruhiga juda qiyin va mushkul bir tarzda olib biladi. Xuddi, gʻayri muslim kishining Islomiyatni qabul qilish darajasida qiyin boʻladi, begona boʻladi. Ayniqsa ota-onasini dindor koʻrmasa va zehni faqat dunyoviy fanlar bilan tarbiya topsa, yanada koʻproq begonalashadi. Keyin oʻsha bola, dunyoda ota-onasini hurmat qilish oʻrniga yoqtirmasdan tez oʻlishlarini xohlab ularga bir jihatdan balo boʻladi. Oxiratda esa ularga shafoatchi emas, balki "Nima uchun iymonimni Islomiy tarbiya bilan qutqarmadingiz?" deb da'vochi boʻladi.

Xullas, ushbu haqiqatga binoan, Risola-i Nur doirasiga kirib dunyoda padar va volidasiga hurmat va xizmat va hasanoti bilan ularning amallar daftariga vafotlaridan soʻngra hasanotni yozdirgan va oxiratda ularga darajasiga koʻra shafoat qilib baxtiyor avlod boʻlgan farzandlar eng baxtiyor bolalardir.

Risola-i Nurning ikkinchi qism talabalari: Fitratan Risola-i Nurga muhtoj, bir daraja ham dunyodan qoʻrqqan yoki ranjigan ayollardir. Xususan bir daraja keksa boʻlsa Risola-i Nur unga haqiqiy ma'naviy ozuqa boʻladi. Chunki Risola-i Nurning toʻrt asosidan birisi shafqat boʻlib, Rahim ismiga sazovor boʻlgan. Ayollarning eng asosli xislati va fitriy vazifalarining asosi - shafqatdir.

Uchinchi qism: Fitriy boʻlmasa ham, vaziyati e'tibori bilan Risola-i Nurga non va dori kabi muhtoj boʻlgan xastalar va keksalardir. Chunki Risola-i Nur boqiy hayotni quyosh kabi koʻrsatadi. Dunyoviy hayotning foniylik jihatida mohiyatini toʻliq ochib beradi. Dunyoviy hayotlariga yo xastalik yoki keksalik bilan zarba yegan va gʻaflat yoki zalolat tufayli oʻlimni qatl deb oʻylagan xastalar va keksalar Risola-i Nurga shu daraja muhtojdirlar va shunday bir tasalli, nur oladilarki, ularning xastalik va keksaligini sihat va yoshlikdan ustun qoʻydiradi.

Eslatilgan Ikkinchi Nuqta: Modomiki arabcha taqvimga koʻra oltmish toʻrtga kirgan ekanmiz, gʻaybiy ishora kelishi bilan Risola-i Nur takammul etgan boʻladi. Agar Rumiy yili boʻlsa, hali ikki yilimiz bor. Holbuki juda ahamiyatli yerda yozilmay qoldirilgan risolalar bor. Masalan: Oʻttizinchi Maktub, Oʻttiz Ikkinchi Maktub va Oʻttiz Ikkinchi Yogʻdular kabi ahamiyatli martabalar boʻsh qolgan. Qalbimga eslatilganki: Eski Saidning eng muhim asari va Risola-i Nurning fotihasi, Arab tilida chop qilingan "Ishorot-ul I'joz" Tafsiri Oʻttizinchi Maktub boʻladi va boʻlgan.

Eski Saidning eng oxirgi yigirma kun ramazonda ta'lif qilingan, oʻz-oʻziga manzum kelgan "Lama'at" Risolasi Oʻttiz Ikkinchi Yogʻdu boʻlishi va Yangi Saidning eng avval haqiqatdan shuhud darajasida qalbiga zohir boʻlgan va Arabcha iborasida "Qatra", "Habba", "Shamma", "Zarra", "Hubob", "Zuhra", "Shu'la" va ularning zayllaridan iborat kattagina bir majmua Oʻttiz Uchinchi Yogʻdu boʻlishi eslatildi.

"Meva" Oʻn Birinchi Shu'la boʻlgani kabi, Dengizli Mudofaanomasi ham Oʻn Ikkinchi Shu'la va qamoqda va soʻngra Kichik Maktublar Majmuasi Oʻn Uchinchi Shu'la boʻlishi eslatildi. Men ham aziz qardoshlarimning uygʻun topishlariga havola qilaman. Demak bir necha martabada eshik ochiqdir, bizlarga hali yaxshi qoʻshimchalar yozdirishi mumkin.

Aziz qardoshlarimga bir-bir salom yoʻllayman. Qastamonu va atrofidagi qardoshlarimni ham (eski zamonda boʻlgani kabi) doimo birga koʻraman. Hech xavotirlanishmasin, Risola-i Nur toʻxtab qolmaydi, parda ostida buyuk fathlari bor. Mashaqqatlarimizning natijalari, Risola-i Nurning darslariga yanada koʻproq e'tiborni jalb qilib keng bir doirada oʻzini oʻqitmoqda. Shuning uchun oʻta mehnatkash ikki qardoshimiz ota va oʻgʻilning otasi koʻp mashaqqat chekkani uchun faxrlansin, u yerda vaqtinchalik toʻxtashdan xafa boʻlmasinlar. Nazarimizda ular eski mavqelarini toʻliq muhofaza qilmoqdalar.

Boshda Risola-i Nurning fitriy talabalari ma'sum bolalar degan edik. Bir namunasi, ushbu maktubimni xastaligim sabab oʻzim yozolmaganim uchun men aytib turdim, Jaylon yangi harflar bilan yozdi. Biri unga maktub yozgan ma'sum Kichik Ali, biri da bu dafa menga mukammal va mudaqqiq maktub yozgan Madrasa-i Nuriyaning kichik shogirdi Kichik Mahmuddir. Men ularga "Barakalloh baxtiyor bolalar" deyman, padar va volidalarini esa tabriklayman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

[Bir savolga majburiy javobning qoʻshimchasi.]

Bu yoz mavsumi, gʻaflat payti va tirikchilik dardi mashgʻuliyati hangomida shuhuri salosaning juda savobli ibodat vaqti va zamin yuzidagi toʻfonlarning qurol bilan emas, diplomatiya bilan toʻqnashuvlari vaqti boʻlgani uchun, oʻta quvvatli matonat va muqaddas nuriy vazifada sabot boʻlmasa, Risola-i Nurning xizmati zarariga bir tanballik, bir sustlik va toʻxtash boshlaydi.

Aziz qardoshlarim, siz qat'iy bilingki: Risola-i Nur va shogirdlari mashgʻul boʻlgan vazifa, roʻyi zamindagi barcha muazzam masalalardan ham buyukdir. Shuning uchun dunyoviy qiziq masalalarga qarab, boqiy vazifangizda sustlik qilmanglar. Mevaning Toʻrtinchi Masalasini juda koʻp oʻqing, ma'naviy kuchingiz ketmasin.

Ha, ahli dunyoning barcha muazzam masalalari, foniy hayotda zolimona "hayot kurashdan iborat" qonuni doirasida rahm-shafqatsiz, marhamatsiz va dinning muqaddas narsalarini dunyoga fido qilgani uchun, qadari Ilohiy jinoyatlari ichida ularga ma'naviy jahannam beryapti. Risola-i Nur va shogirdlari shugʻullangan va vazifador boʻlgan foniy hayot evaziga, boqiy hayot pardasi - oʻlimni va dunyoviy hayotga mahliyo boʻlganlarga oʻta dahshatli ajal jallodining, abadiy hayotga parda va ahli iymonning abadiy saodatlariga vasila ekanini ikki karra ikki toʻrt darajasida qat'iy isbot qilgan. Hozirgacha u haqiqatni koʻrsatdik.

Bir soʻz bilan: Ahli zalolat vaqtinchalik hayotga qarshi jang qilmoqda. Bizlar oʻlimga qarshi nuri Qur'on bilan urushdamiz. Ularning eng katta masalasi (vaqtinchalik boʻlgani uchun), bizning masalamizning eng kichigiga (baqoga qaragani uchun) teng kelmaydi.

Modomiki ular telbaliklari bilan bizning muazzam masalalarimizga tanazzul etib qoʻshilmayotgan ekan, biz nima uchun muqaddas vazifamizning zarariga ularning kichik masalalarini qiziqish bilan kuzatyapmiz. Bu oyat

va usuli Islomiyaning ahamiyatli bir dasturi boʻlgan

Ya'ni: " Sizlar ularning keraksiz zalolatlari bilan mashgʻul boʻlmasangiz, boshqa kishining zalolati sizning hidoyatingizga zarar bermaydi." Dasturning ma'nosi: "Zararga oʻzi rozi boʻlgan odamning foydasiga qaralmaydi. Unga shafqat qilib achinilmaydi". Modomiki bu oyat va bu dastur bizni zararga bilib turib rozi boʻlgan kimsalarga achinishdan man qilar ekan, biz ham bor kuchimiz va qiziqishimiz bilan vaqtimizni muqaddas vazifaga bagʻishlashimiz kerak. Uning xorijidagilarni foydasiz bilib, vaqtimizni zoye qilmasligimiz kerak. Chunki qoʻlimizda nur bor, toʻqmoq yoʻq. Biz tajovuz qilolmaymiz. Bizga tajovuz qilinsa, nur koʻrsatamiz. Vaziyatimiz bir navi nuroniy mudofaadir.

Bu qoʻshimchaning yozilishining sabablaridan biri:

Risola-i Nurning bir talbasini sinadim. Ajabo bu hayajon, hozirgi siyosatga nisbatan qanday fikrda, deb boʻgʻozlar haqidagi bir tortishuvdan bir-ikki narsa soʻradim. Qarasam, aloqadorona va bilib javob berdi. Qalban "afsus" dedim. Bu qiziqish vazifa-i Nuriyada zarari boʻladi. Soʻngra, "A'uzu billahi minash shaytoni vas siyosa" degan dasturimiz bor. Agar insonlarga achinayotgan boʻlsang, oʻtgan dastur ularga marhamatga loyiqlikni olib tashlaydi. Jannat odamlar istagani kabi, Jahannam ham odam istaydi, deb shiddat bilan tanbeh berdim.

(Beshinchi Shu'la yana qisman bergan xabarlar koʻrinmoqda.)

Aziz, Siddiq Qardoshim Va Xizmati Qur'oniyada Muvaffaqiyatli Birodarim!

Minglab xush kelding. Meni abadiyan minnatdor qilding va sodiq birodarlaring bilan Risola-i Nurning erkinligi uchun xizmatingiz shu daraja buyuk va qiymatli. Faqat bizni va Risola-i Nurning shogirdlarini emas balki bu mamlakatni balki Islom olamini ma'nan minnatdor qildingiz. Ahli iymonning yordamiga yetishishga Risola-i Nurning yoʻlini ochdingiz. Bir yildan beri seni va sen bilan birga bu erkinlikka harakat qilganlarni, Marhum Hofiz Ali va Xusrav kabi Risola-i Nurning qahramonlari bilan birga ma'naviy yutuqlarimga, duolarimga sherik qilib, davom etyapman. Bu yerga qadar yoʻldagi har bir daqiqa, Risola-i Nurning xizmatida bir kun boʻlganing kabi meni minnatdor aylading. Hokimi odil nomini olgan ma'lum zotni va biz tomonda u bilan birga xizmat qilganlarni, ushbu haqiqiy adolatga xizmatlari uchun oxir umrimgacha unutmayman. Olti-yetti oydan beri ularni ham aynan ma'naviy yutuqlarimga sherik qilyapman.

Menga qaytarib berilgan Risola-i Nurning bir qismini, qardoshlarimga javob beraman, hammasini yozsinlar, ularga hadya qilaman. Chunki ular Risola-i Nurning bundan keyingi xizmatiga toʻliq hissadorlar. Bu masalada men Dengizli shahrini oʻz qishlogʻimga doʻst qilib barcha oʻlganlarini va ahli iymonning hayotda boʻlganlarini ham oʻzim, ham Risola-i Nurning talabalari, ma'naviy yutuqlarimizga hissador qilishga qaror qildik. Dengizli qamoqxonasini ham, bir imtihon madrasamiz deb qabul qilamiz. Biz bilan aloqador ham Dengizlida, ham qamoqdagilarga va xususan toʻliq adolat qilgan sud hay'atiga koʻp salom aytamiz va duolar qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Qat'iyan shak va shubhamiz qolmadiki,

bu xizmatimizning natijasi boʻlgan Risola-i Nurning erkinligini nafaqat yolgʻiz biz, Onadolu va olami Islom olqishlamoqda, taqdirlamoqda, balki koinot xursand boʻlib javvi samo, fazo-i olam olqishlamoqda,

uch-toʻrt oyda yomgʻirga qattiq ehtiyoj borligida kelmadi

Dengizlida sudning amalda qaytarib berishiga hukm qilishi,

Me'roj kechasi aynan Risola-i Nurning bir rahmat ekaniga ishora qilib Ragʻoyib kechasiga muvofiq kelib koʻp momoqaldiroq malagining olqishlashi

rahmatning Amirtogʻda kelishining qaytarib berish qaroriga muvofiq kelishi

va bir hafta soʻngra Dengizlida vakillarning qoʻli bilan olingan payti yana Me'roj va Ragʻoyib kechalariga muvofiq kelishi

oʻsha Juma kechasi koʻp rahmat va yomgʻirning bu mamlakatda kelishi muvofiq kelishlari bilan qat'iy qanoat hosil qildikki, Risola-i Nurning musodarasiga va hibsiga toʻrt zilzilalarning muvofiq kelishi Yer kurrasi tomonidan e'tiroz boʻlgani kabi,

Amirtogʻ viloyatida toʻrt oy mobaynida faqatgina uch juma kechasida (biri Ragʻoyib, ikkinchisi Me'roj kechalari, uchinchisi Sha'boni Muazzamning birinchi juma kechasida) rahmatning koʻp kelishi va Risola-i Nurning erkinligining uch davriga batamom muvofiq kelishi, Yer iqlimining tabrigi, xushxabaridir

va Risola-i Nurning ham ma'naviy bir rahmat va yomgʻir ekaniga quvvatli bir ishoradir.

Eng nozik bir belgi shuki, kecha birdan bir chumchuq kelib oʻzini derazaga urdi. Biz uchirish uchun ishora qildik, ketmadi. Majbur boʻlib Jaylonga "Derazani och, nima deyapti?" dedim. Kirdi, bu tonggacha turdi, soʻngra xonani unga qoldirdik, yotoqxonamga keldim. Bu tong chiqdim, eshikni ochdim, yarim daqiqada qaytdim. Qaradim, xonamda bir qush "Quddus Quddus" zikrini qilayotganini koʻrdim. Kulib: "Bu musofir nima uchun keldi?" dedim. Toʻliq bir soat menga qaradi, uchmadi, qoʻrqmadi. Men oʻqiyotgan edim, non tashladim, yemadi. Yana eshikni ochdim chiqdim, yarim daqiqada keldim, u musofir yoʻq edi. Soʻngra menga xizmat qilgan bola kelib, "Men bu kecha tushimda, Hofiz Alining qardoshi yonimizga kelganini koʻrdim", dedi. Men javoban: Hofiz Ali va Xusrav kabi bir qardoshimiz bu yerga keladi. Bir kunda, ikki soat soʻngra bola kelib, "Hofiz Mustafo keldi", dedi. Ham Risola-i Nurning erkinligining xushxabarini, ham suddagi kitoblarimni ham qisman olib keldi, ham qushchaning va sening, ham musichaning ta'birini isbot qildiki, tasodif emasligini isbotladi. Ajabo, oʻxshovsiz bir tarzda ham qushcha ajib bir suratda, ham musicha kelib gʻarib suratda qarashi, soʻngra yoʻqolishi va ma'sum bolaning tushining koʻrganidek chiqishi, Risola-i Nurning Hofiz Ali kabi bir kishining qoʻli bilan bu yerga kelishining ayni vaqtga muvofiq kelishi hech tasodif boʻlishi mumkinmi? Bir gʻaybiy bashorat boʻlmasligiga hech bir ehtimoli bormi?

Ha, bu masala kichik bir masala emas, koinot va hayvonot bilan aloqadordir. Men Risola-i Nurning bir shogirdi boʻlganim uchun, oʻz hissamga tushgan bu foyda va natijani, minglab oltin liraga teng qozonchim bor degan xulosadaman. Boshqa yuz minglab Risola-i Nur shogirdlari va iymonni quvvatlashga muhtoj ahli iymonning foydalanishlari bunga qiyos qilinsin.

Ha,

dinning, shariatning va Qur'onning yuzdan koʻproq tilsimlarini, muammolarini hal va kashf qilgan,

eng qaysar dinsizlarni mot qilib lol qilgan,

Me'roj va jismoniy hashr kabi aqldan juda uzoq deb oʻylangan Qur'on haqiqatlarini eng qaysar va eng oʻjar faylasuflarga va zindiqlarga quyosh aniqligida isbot qilgan,

ularning bir qismini iymonga keltirgan Risola-i Nur boʻlimlari, albatta Kurra-i Arz va yer iqlimini oʻzi bilan aloqador qiladi

va bu asrni, istiqbolni oʻzi bilan mashgʻul qiladigan Qur'oniy haqiqatdir

va ahli iymon qoʻlida bir olmos qilichdir.

Aziz qardoshim!

Risola-i Nurning advokati Ziyoni biz tarafimizdan ham koʻp tashakkur, ham tabriklangiz. Koʻpdan beri ruhimga eslatilganki, Ziyo ismli bir kishi, Risola-i Nurga buyuk xizmat qiladi. Bu masala koʻrsatdiki, oʻsha Ziyo, bu Ziyodir. Bizlarni abadgacha minnatdor ayladi. Sudda zobit kotibni va a'zolardan Hasna xonim va tergovchi kabi vijdonli zotlarga tashakkur qilamiz. Ularni unutmasligimni, ayniqsa boshda Mufti Usmon, Hasan Fayzi boʻlib juda ahamiyatli qardoshlarimga salomimizni va minnatdorligimizni bildiring. Adolatli sudyaga Risola-i Nurning aksar boʻlimlarini hadya qilish uchun yozdirishga qaror qilganimni ayting. Risola-i Nurning faxriy advokati Ziyoga, ahamiyatli qismini yozdirib unga hadya qilish niyatidaman.

Chop qilingan "Oyat-ul Kubro" Risolasining besh yuz bosilgan nusxalari ham chop qilganlarga beriladimi? Qiziqyapman.

Biri Istanbulda musodara qilingan qancha Risola-i Nur boʻlsa, menga oid. Ichida yigirma risola boʻlgan majmua men uchun koʻp ahamiyati bor.

Ham Dengizlidan ayrilarkan, omonat Moʻ'jizoti Ahmadiya Risolasini, u yerda ba'zilariga qoldirgandim, u ham menga juda lozim, balki Domla Muso Afandi biladi.

Risola-i Nurning kuchsiz yoki yangi shogirdlarini vasvasadan qutqarish uchun bayon qilaman: "Yashirin qoʻmitaning hiylasi bilan ba'zi sofdil domlalar yoki bizga qarshi boʻlgan bid'at tarafdorlari, Risola-i Nurning kamaymaydigan ba'zi haqiqatlariga qarshi chiqish uchun yigirma yildan beri kamchiligi (e'tirof qilaman), xatosi koʻp shaxsimning nuqsonlari va xatolarini hammaga tarqatib, obroʻyimni toʻkib Risola-i Nurga hujum qilib, zarba urishni istaganlarini isbotlaydigan yigirmata ahamiyatli hodisasi bor. Hatto ikki marta qamalishimizga bir jihatdan sabab boʻlgani uchun, doʻstlarim va Risola-i Nur shogirdlariga e'lon qilaman: "Men Janobi Haqqa shukr qilamanki, nafsimni menga yaxshi koʻrdirmadi va kamchiliklarimni oʻzimga bildirdi. Maqsadim obroʻ topish uyoqda tursin, aytganimni boshqalarga qildirish, balki toʻliq mahjubiyat bilan Risola-i Nurning muborak shogirdlari ichida, ularning samimiyati va ixlosi bilan oʻzimni afv ettirish, ma'naviy shafoatlari bilan gunohlarimga kafforat qidirishdir. E'tiroz etganlar, yashirin ayblarimni bilishmaydi. Faqat ba'zi zohiriy xatolarimni bahona qilib, yanglishib Risola-i Nurni meniki deb oʻylab, uning nurlariga parda tortish, yoyilishiga raqobat qilib, "Said juma namoziga kelmaydi, soqol qoʻymaydi", deb tanqid qilishadi.

Ularga javob shuki: Men koʻp kamchiliklarni qabul qilish bilan birga aytamanki: Ushbu ikki masalada katta uzrim bor.

Avvalo: Men Shofe'iyman. Shofe'iy mazhabida jumaning shartlaridan biri - qirq kishi imomning orqasida Fotiha oʻqishi kerak. Yana boshqa shartlar ham bor. Shuning uchun bu holatda juma farz emas. Men Imomi A'zam mazhabiga taqlid qilib, ba'zan sunnat qilib oʻqiyman.

Ikkinchidan: Yigirma yildan beri meni insonlar bilan gaplashishdan haqsiz man qilishgani uchun, (soʻnggi kunlarda, rasman toʻrt oy avval parda ostida insonlarga aloqaga chiqarmaslik uchun koʻrsatma kelgan) ham yigirma besh yildan beri yakka holda yashaganim uchun, yigʻin joylarda bezovta boʻlaman va mazhabimga koʻra hammaga iqtido qilib namoz oʻqiy olmayman. Oʻqisam ham yeta olmayman. Fotihani yarmiga kelganimda, imom ruku'ga ketadi. Bizda Fotihani oʻqish farz.

Soqol masalasiga kelsak: Bu sunnat boʻlib, domlalarga maxsus emas. Kichikligimdan beri toʻqson foizi soqol qoʻymaganlar ichidaman. Yigirma yildan beri menga rasmiy hujumlarda ba'zi doʻstlarimning soqolini majburan oldirishdi. Mening soqol qoʻymaganim Allohning hikmati, inoyati ekanini isbotladi. Agar soqolim boʻlib oldirilganida, Risola-i Nurga katta zarar boʻlar edi. Chunki oʻlgan boʻlardim, chiday olmasdim. Ba'zi olimlar, "Soqolni olish joiz emas", deyishgan. Bundan murodi soqol qoʻygandan keyin olib tashlash xarom deganidir. Aksincha umuman qoʻymagan kishi, bir sunnatni tark etgan boʻladi. Lekin bu davrda, juda koʻp dahshatli gunohi kabiralardan uzoq turish uchun, bu tarki sunnat evaziga, Risola-i Nur irshodi bilan, yigirma yil yakka qamoq oʻrnida qiynoqli hayot oʻtkazdik, inshaalloh sunnat tarkiga kafforot boʻladi.

Shuni ham qat'iy e'tirof qilamanki: Risola-i Nur - Qur'onning mulkidir. Kamchiliklarim unga ta'sir qilishiga, unga sohib boʻlishga, haddim yetmaydi. Balki Nurning qusurli xodimi va olmos javharlar doʻkonining bir dalloliman. Mening aralash hayotim unga ta'sir qilmaydi, unga tegmaydi. Zotan Risola-i Nurning bizga bergan dars ham, ixlos haqiqati, "men"likni tark etish, inson oʻzini doim kamchilikka toʻla deb bilish va obroʻtalab boʻlmaslikdir. Ahli iymonga oʻzimizni emas, Risola-i Nurning shaxsi ma'naviyini koʻrsatyapmiz. Biz kamchiligimizni koʻrib, oʻzimizga bildirgan kishiga (haqiqat boʻlishi sharti bilan) minnatdor boʻlamiz. Alloh rozi boʻlsin deymiz. Boʻynimizda boʻlgan chayonni chaqtirmay olib tashlasa, xursand boʻlganimizdek, kamchiligimizni (gʻarazli va qaysarlik aralashtirmaslik sharti bilan va bid'at va zalolat yoʻliga yordam bermaslik qaydi bilan) qabul etib minnatdor boʻlamiz.

Aziz qardoshlarim!

Hazrati Ali Raziyallohu Anhu

ifodasi bilan "Oyatu-l Kubro" sababli shogirdlari musibatga tushib, uning barakoti bilan omonlik va salomatga chiqishlarini karomat bilan xabar berganidek, "Oyatu-l Kubro Risolasi" Nurlar ichida yuzlab chop qilingan nusxalari bilan erkinlik nuqtasida yanada koʻproq mavqe olishi jihatidan bu yurtda uch buyuk yomgʻir rahmatiga ilk vasila boʻldi. Men dunyo jarayonlarini bilmayman, lekin eskidan beri boʻynimizni bugʻgan, doim bizni istilo etishga fursat kutayotgan, dahshatli kuch olgan va oʻziga tarafdor topgan, bizni tayanch nuqtasi yoʻq deb oʻylab fursat kutgan kimsalarning istilosi va asoratidan "Oyatu-l Kubro" va doʻstlarining ozob etilishi juda koʻp hodisalar va belgilar bilan hozirgacha Risola-i Nur (sadaqa kabi) balolarni daf boʻlishiga vasila boʻlgani uchun, bu ham baloga qarshi vasila deyish mumkin.

Imom Ali Raziyallohu Anhuning

iborasida bir jihatdan "Oyatu-l Kubro Risolasi" maqsud boʻlganidek, Dengizli Mevasining oʻn bir masalasi, "Hujjatullohi-l Baligʻa" oʻn bir hujjati bilan "Aso-i Muso"ning oʻn bir moʻjizasiga muvofiq keldi. Bu iborada qalbimga "Oyatu-l Kubro Risolasi" kabi Imom Alining (R.A.) diqqatini tortgani xotirlatildi. Demak "Meva Risolasi" "Aso-i Muso" kabi koʻp fir'avnlarni mot qiladi, magʻlub etadi. "Oyatu-l Kubro Risolasi"ni chop qilgan qahramon va muborak qardoshlarimiz, juda katta Nuriy xizmat qilishdi. Marhum Hofiz Alining (R.H.) Nuriy xizmati, bu bilan ham davom etyapti.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

"Oyatu-l Kubro"ning chop etilgan nusxalari parda ostida katta xizmat qilishdi. Boshdagi eslatmaning oxirida (oq joyda) hoshiya sifatida sizga olti satr nusxasini joʻnatdik. Munosib koʻrsangiz yozdirasiz, ham toʻgrilab, tahrir qilasiz. Men qat'iy qanoat hosil qildimki: Bu safar "Oyatu-l Kubro"ni diqqat bilan qarshi chiqqanlarni e'tiborga olib oʻqidim. Shubham qolmadiki, Risola-i Nurning qattiq zarbalariga qarshi chiqqanlar zaif bahonalar va pashsha qanotichalik ahamiyatsiz kamchiliklar bilan ayblashdi. Bu dahshatli zarbalarni e'tiborga olmay ham oqlanishimizni, ham Risola-i Nurning erkin qoʻyilishini qabul qilishlarining sababi: Boshda "Oyatu-l Kubro" va Risola-i Nurning "Meva" va "Nujjatullohi-l Baligʻa" kabi juz'laridagi gʻaroyib va sinmas haqiqatlar, ularning dahshatli qaysarliklarini sindirishi boʻldi. Ilojsiz, majbur boʻlib erkin qoʻyishni, bizni oqlashni rasman qabul qilishdi. Lekin zindiqlar qoʻmitasi yana qoʻlidan kelgancha oʻzlarini xalqning la'natiga, nafratiga qolmaslik uchun, ayblarimizni qidirishyapti va hukumatni aldashga urinishyapti. Shuning uchun biz, eskisi kabi ehtiyot boʻlishimiz kerak.

{(Hoshiya) "Oyatu-l Kubro"ning boshidagi eslatmaning oxirida, e'tiborni tortgan jumlasiga hoshiya:

Ha, Imom Alining (R.A.) "Oyatu-l Kubro" haqida bergan xabarni, toʻliq Dengizli hodisasi tasdiqladi. Chunki bu risolaning yashirin chop etilishi qamalishimizga sabab boʻldi. Uning muqaddas va juda kuchli gʻalabasi bilan oqlandik, chiqishimizga ahamiyatli sabab boʻldi. Imom Alining (R.A.) gʻaybiy karomatini koʻrlarga ham koʻrsatdi.

biz haqimizdagi duosining qabul boʻlganini isbot qildi.}

Umum qardoshlarimizning kelayotgan Ramazoni Sharifingizni va oʻtgan Baro'at kechalaringizni butun ruhu jonimiz bilan tabrik etamiz. Janobi Haq ular va bizni ushbu Ramazondagi Laylatu-l Qadrimizni ming oydan xayrli va ming oychalik savoblarga sabab qilsin, ummati Muhammadiyga (S.A.V.) saodat va salomat bersin, omin!

Jumlangizga bir-bir salom aytgan qardoshingiz

Aziz, siddiq, metin, qaytmas, sabotli, fidokor, vafodor qardoshlarim!

Bilasizki Anqara mahkamasi ekspertlar guruhi Risola-i Nurga oid karomatlar va gʻaybiy ishoratlarni inkor qila olmagan. Faqat yanglishib karomatlarda meni hissador deb oʻylab e'tiroz bildirishdi. "Bunday narsalar kitobda yozilmasligi kerak edi, karomat izhor qilinmaydi." deb yengil tanqid qilishgan. Men mudofaalarimda ularga javoban aytgan edim:

"Ular menga oid emas, karomatlarga ega chiqish mening haddim emas. Balki Qur'onning ma'naviy moʻ'jizasining tarashshuhoti va ziyolari boʻlib haqiqiy tafsiri boʻlgan Risola-i Nurda karomatlar shaklini olib (shogirdlarining ma'naviy quvvatlarini quvvatlash uchun) Ilohiy ikrom sinfiga kiradi. Ikromni izhor qilish shukrdir, joizdir maqbul hamdir. Hozir ahamiyatli sababga binoan bir qismini izohlayman. "Nega izhor qilyapman, nima uchun bu nuqtada bunchalik urgʻu beryapman, nima sababdan bir necha oydan beri bu mavzuda chuqurlashdim. Aksariyat maktublar ushbu karomatga yoʻnalgan?" deb savol berildi.

Javob: Bu davrda minglab buzgʻunchilarga qarshi Risola-i Nurning iymon xizmatida yuz minglab ta'mirotchilar kerak ekan, ham men bilan loaqal yuzlab kotib va yordamchilar boʻlishi lozim ekan, chekinish va aralshmaslik uyoqda tursin, balki millat va boshqaruvchilar taqdir bilan, tashviq bilan yordam berishi zaruriydir. Ahli iymonga iymon xizmati boqiy hayotga ta'alluqli boʻlgani uchun foniy hayotning ishlariga va foydalariga almashtirish vojib ekan, oʻzimni misol keltirib aytamanki:

Meni hamma narsadan, aloqadan, yordamchilardan man qilish bilan birga bizga qarshi boʻlganlar butun kuchi bilan doʻstlarimning ma'naviy kuchini ketkazish, mendan va Risola-i Nurdan sovutish, men kabi keksa, xasta, zaif, gʻarib, hech kimi yoʻq bechoraga minglab odam qilishi kerak boʻlgan vazifani (yelkasiga) yuklash va mening yakka hayot kechirish va tazyiqlarda moddiy xasta kabi insonlar bilan aloqa qilish va aralashishdan chekinishga majburligim va insonlarni mendan qattiq qoʻrqitib, koʻp aloqador doʻstlarni menga salom berdirmaslik, hatto ba'zan namozni ham tark ettirish darajasida qoʻrqitib ma'naviy quvvatlarini ketkazish jihati va sababi bilan ixtiyorim xorijida barcha monelarga qarshi Risola-i Nur shogirdlarining ma'naviy quvvatlarini quvvatlashga sabab boʻlgan Ilohiy ikromlarni bayon qilib Risola-i Nur atrofida ma'naviy urgʻu berish, Risola-i Nur oʻz-oʻziga, bir oʻzi (boshqalarga muhtoj boʻlmay) bir qoʻshinchalik kuchli ekanini koʻrsatish hikmati bilan bunday narsalar menga yozdirildi.

Yoʻqsa Alloh saqlasin, obroʻ talabi, gapimizni oʻtkazish, maqtanish, xudbinlik Risola-i Nurning ahamiyatli asosi boʻlgan ixlos sirrini buzishga kiradi. Inshaalloh Risola-i Nur oʻz-oʻziga, ham oʻzini mudofaa qilgani, ham qiymatini toʻliq koʻrsatganidek, bizni ham ma'nan mudofaa qilib kamchiliklarimizni afv ettirishga vasila boʻladi.

Aziz qardoshlarim!

Risola-i Nur chiqishidan qirq yil avval, keng bir oldindan sezish hissi bilan ajib tarzda, ham menda ham bizning qishloqda ham nohiyamizda chiqqanini ma'naviy eslatma bilan endi qat'iy qanoat hosil qildim. Shafiq va ukam Abdulmajid kabi eski talabalarimga bu sirni ochishni istagan edim. Janobi Haq sizlarda koʻp Abdulmajidlarni va koʻp Abdurrahmonlarni bergani uchun sizga bayon qilaman:

Oʻn yoshimda, katta iftixor hatto ba'zan oʻzimni maqtashga oʻxshagan his bor edi. Istamasamda juda katta ish va buyuk qahramonlik holatiga kirar edim. Oʻz-oʻzimga aytardim: Sening bir tiyinlik qiymating yoʻq. Bunday oʻzingni maqtash, xususan katta jasorat koʻrsatayotganingning sababi nima? Bilmas edim hayratda edim. Bir-ikki oydan beri oʻsha hayratga: "Risola-i Nur chiqishidan avval oʻzini his qildirgan edi. Sen oddiy oʻtin boʻlagi kabi bir urugʻ ekansan, firdavs mevalarini amalda oʻz mulking deb oldindan sezish hissi bilan xudbinlik qilar eding", deb javob berildi.

Ham eski talabalarim, ham hamshaharlarim biladilarki bizning Nurs qishlogʻimiz, riyokorlik va jasoratni yaqqol koʻrsatish uchun maqtovni juda yaxshi koʻrishar edi, goʻyo buyuk mamlakatni fath qiladigandek qahramonona holatni istashar edi. Men, ham oʻz oʻzimga ham ularga juda hayratlanar edim. Hozir haqiqiy eslatma bilan bildimki:

U ma'sum Nursli insonlar Nurs qishlogʻi Risola-i Nurning nuri bilan iftixor qozonishadi. Bu viloyatning, nohiyaning ismini eshitmagan kishi qolmaydi. U insonlar Nurs qishlogʻini ahamiyat bilan tanishadi deb oldindan sezish hissi bilan Ilohiy ne'matga tashakkurlarini maqtov suratida koʻrsatishgan ekan.

Ham nohiyamiz boʻlgan Hizon tumaniga qarashli Shayx Abdurrahmon Togʻiyning himmati bilan shunchalik koʻp talabalar, domlalar va olimlar chiqishdiki, butun Qurdiston ular bilan iftixor qildi. Ularning ichida ilmiy munozara, juda katta himmat bilan va juda keng ilm va tariqat doirasi ichida boʻlar edi. Bu domlalar goʻyo roʻyi zaminni fath qiladi degan holat his qilar edim. Men toʻqqiz-oʻn yoshda mashhur eski ulamo, avliyo, alloma va qutblardan mavzular tinglar edim. Qalbimga bu talabalar, olimlar ilmda, dinda buyuk futuhot qilishgandek koʻrinar edi. Bir talabaning biroz zakovati yuqori boʻlsa, unga katta ahamiyat berilar edi.

Hatto ham nohiya, ham tuman, ham viloyatimizda tariqat shayxlari va doiralarida hayratlanarli musobaqalar boʻlar edi. Bunday holatlarni boshqa joylarda unchalik koʻra olmadim. Hozir eslatma bilan qat'iy qanoat hosil qildimki:

Talaba doʻstlarim, ustozlar oʻrnidagi hoʻjalarim, murshidlarim, avliyo va shayxlarim, ruhlari oldindan sezish hissi bilan oʻzlari idrok qilmay (eng kerakli vaqtda) talabalar va domlalarning shogirdlari ichida kelajakda porloq nur chiqishini, iymon ahliga yordam berishini his qilishgan.

Ilohiy ne'matga oʻta ogʻir va ajib sharoitda,

sanoqsiz e'tirozchilar qarshisida

va ming yildan beri kuchga toʻlgan zalolatga javoban

va oʻta vahimachi, gʻarazchi dushmanlarimizning hiylalari oʻrab olgan payti,

ikki dahshatli mahkamaning uzun tekshirishlarida Risola-i Nurning gʻaroyib gʻalabasi

va parda ostida gʻayri tabiiy nurlantirishi

va dushmanlarini majbur qilib erkinligini qozonishi koʻrsatadiki, oʻsha mavqega loyiq ekan.

Imom Ali Raziyallohu Anhu va Gʻavsi Aʻzam (Quddisuhu sirruhu) undan xabar berganlaridek, ular qishloq, nohiya va viloyatim men bilan birga gʻayrishuuriy kelishini his qilib sevinishgan.

{(Hoshiya) Ha, Risola-i Nurning tarjimoni ham faqir, ham sodda ekan, shon-shuhratsiz omi xonadondan boʻlgani uchun, hayotida yozilganidek, insonlardan favqulotda behojat, hadya va sadaqalarni qabul qilmaslik va oʻxshashi yoʻq ilmiy izzat bilan hech kimga bosh egmay, boshqalarning darajasiga tushmay, haddidan ming daraja koʻp ishlarga kirishi, mazkur sirdan kelib chiqqan.}

Sizni eski talabalarim, doʻstlarim, ukam va jiyanim Abdulmajid va Abdurrahmonlar deb qaraganim uchun, ushbu mahram sirni ochdim.

Ha, men yigirma toʻrt soat avval hislarim va asab-tomirlarim namlik ta'sirida rahmat va yomgʻirning kelishini his etganimdek, oʻzim, qishlogʻim, nohiyam ham qirq toʻrt yil avval Risola-i Nurdagi rahmat yomgʻirini oldindan sezish hissi bilan his qilgan ekanmiz.

Umum qardoshlarimizga va singillarimizga salom aytamiz, duo qilamiz va duolarini iltimos qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Risola-i Nurning chiqishini oldindan sezish hissi bilan hammaning his qilganidek, xos talabalarining bir qismining e'tirof qilishi va bir qismining hayot tarzi Risola-i Nur xizmatiga nomzodligini koʻrsatgani uchun, ushbu qoʻshimchani yozyapman:

Ha, oldindan sezish hissi hammada kam-koʻp boʻladi. Hatto hayvonlarda ham bor. Sodiq tushlarning ahamiyatli bir qismi, ushbu oldundan sezish hissining turlaridandir. Ba'zi kishilarda oʻtkir boʻlgani uchun karomat darajasiga chiqadi. Mening asab-tomirlarimning oʻtkirligidan yomgʻir yogʻishidan yigirma toʻrt soat avval havoning namligidan yomgʻirning kelishini his qilishim, bir jihatda oldindan sezish hissi hisoblanadi, bir jihatda hisoblanmaydi.

Men Risola-i Nurga ahamiyatli xizmat qilgan qardoshlarimning hayot tarzlariga e'tobor berdim, koʻrdimki, oʻzimning hayot yoʻlim kabi, Risola-i Nur kabi natijaga koʻra tayyorlanib yoʻnaltirilgan ekan.

Ha, Xusrav, Fayzi, Hofiz Ali, Nazif kabi koʻp qardoshlarimizning oʻtgan hayot tarzlari Xizmati Nuriyaga koʻra holat berilganini his etishganidek, men ham bir necha xos qardoshlarimda, hatto bu yerda mening hayot tarzim kabi nuroniy mevani berish uchun tartib etilganini koʻryapman. Bilmaganlar e'tibor berishsa, koʻrishadi. Oʻzim butun hayotimning gʻaroyib qismini, avvalo Gʻavsi A'zamning karomatlar silsilasi deb tasavvur qilar edim. Endi esa Risola-i Nurning karomat silsilasi ekani aniqlashdi. Jumladan: Hurriyatdan avval Istabulga kelayotib yoʻlda qoʻlimga (bir-ikki muhim) Kalom ilmiga oid kitoblar tushdi. Diqqat bilan mutolaa qildim. Istanbulga kelgandan keyin besabab ham olimlar, ham maktab muallimlarini munozaraga taklif qilib "Kim nima xohlasa soʻrasin" deya e'lon qildim. Hayratlanarlisi shuki, munozaraga kelganlarning soʻragan barcha savollari men mutolaa qilgan va xotiramda qolgan masalalardan edi. Faylasuflar haqidagi savollari ham esimda qolgan masalalardan edi. Endi ayon boʻldiki, oʻsha favqulotda muvaffaqiyat va haddimdan koʻp ustida obroʻtalablik va ma'nosiz fazilat izhori, kelajakda Risola-i Nurning butun Istanbulda, ulamolar ichida qabul qilinishiga va ahmiyatiga zamin hozirlash boʻlgan ekan.

Ikkinchisi: Men faqir, muhtojligim, zohid, soʻfiy va riyozatdagi inson boʻlmaganim, katta bir sharaf va e'tibor, ajdodlari hurmatli, shonu-sharafidan hissador boʻlmasamda (hayot yoʻlimda yozilganidek) yoshligimdan beri odamlarning haqlarini, hadyalarini qabul qilmas edim, ehtiyojimni aytish darajasiga tushmas edim. Meni bilganlar kabi, men ham juda hayratlanar edim. Hozir xossatan bir necha yil ichida ayon boʻldiki, Risola-i Nurning dahshatli mujodalasida tama' va mol-mulk sababli magʻlub boʻlmaslik va e'tiroz kelmasligi uchun bizga oʻsha ruhiy holat ehson qilingan ekan. Yoʻqsa dushmanlarim, oʻsha tomondan katta zarba urishar edi.

Yana: Eski Said siyosatda chuqur ketgan edi. Yangi Said tarafdor topish uchun juda muhtoj boʻlgan paytida butun insonlarni mashgʻul etgan soʻnggi besh-olti yildagi inson toʻfonlari, siyosat dovullari ichida meni qat'iy va aslo mashgʻul qilmadi va qiziqtirib magʻlub etmadi. Besh yildan beri hatto bilishga ham qiziqmadim.

Meni bilganlar kabi, men ham bu holatga juda hayratlandim. Hatto oʻz-oʻzimga: "Butun dunyoni oʻziga qaratib mashgʻul etgan ushbu hodisalarga qaramayapman, ahamiyat bermayapman, ajabo men devona boʻldimmi yoki boshqalarmi?" deb hayrat ichida soʻrar edim.

Endi ham ma'naviy eslatma bilan ham mazkur avvaldan sezish hissi bilan ham oʻrtadagi Risola-i Nurning gʻalabasi va erkinligi bilan yuzaga chiqdiki: Risola-i Nurdagi ixlos haqiqati, rizo-i Ilohiydan boshqa hech narsaga vosita va tobe boʻlmaydi va Qur'ondan boshqa hech qanday tayanch nuqtasi yoʻqligini isbotlash uchun oʻsha ajib ruhiy holat berilgan ekan.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

"Meva"ning Toʻrtinchi Masalasidagi bir haqiqatni izoh qilishda Eski Said nazarini tashqariga qaratish va menga xizmat qigan kotibning Ramazon oyi boshlarida Sharqda bir hodisaning ta'sirida hayajon bilan bayram belgisini aytishi va Ramazoni sharifdagi qiymatdor vaqtni radyodagi moloya'nilar bilan zoye qilmasligi uchun qalbimga bir necha marta u keng va aralash dovulli haqiqatning qisqa zararlarini bayon qil deb ma'nan eslatildi. Shunda oʻta ba'zi muxtasar ishoratlar nav'idan Risola-i Nur shogirdlarining qiziqishlarini toʻgʻrilash niyatida bayon qilyapman. Lekin masala juda keng, vaqtim esa yoʻq, holim abgor boʻlgani uchun tushunushga qiynalmaysiz, zakovatingizga ishonyapman.

"Meva"ning Toʻrtinchi Masalasida aytilganki, "Jahon siyosatiga qiziqmaganimning sababi: Unday keng va katta doirada vazifa oz va kichik boʻlishi bilan birga, jozibasi qiziquvchilarni oʻziga jalb qilib band qiladi. Haqiqiy va buyuk vazifalarini insonlarga unuttiradi yoki nuqsonli qildiradi. Ham har holda tarafdorlik istagini berib, zolimlarning zulmlarini toʻgʻri dediradi, sherik boʻladi" ma'nosida bayon qilingan.

Yana aytamanki: Qiziqib tashqi hodisalar bergan sarxush gʻaflatdan lazzat olgan bechoralar! U hodisalar insonning fitratidagi qiziqish, insonlik tomonidan sizning farz ishlarni va qilinishi shart boʻlgan vazifangizning zarar tomon yoʻnaltiryapti. Bu ham maʻnaviy ehtiyoj, tabiiy desangiz, javoban aytamanki:

Qat'iyyan bilingki: Insonning koʻp moʻʻjizali xilqatiga qiziqmay, e'tibor bermay ikki boshli yoki uch oyoqli inson koʻrganda qattiq qiziqib tamosha qilganingiz kabi, ushbu asrda insoniyatning vaqtincha va foniy, buzgʻunchi keng hodisalari, zamin yuzida yuz ming maxluqot va inson sinfi kabi juda ajib hodisalarga sazovor maxluqlar har bahorda bitta ari sinfiga va uzum toifasiga qarasangiz, insonlar hodisalaridan yuz marta qiziqroq va ruhiy, ma'naviy lazzatlarga arziydigan hodisalar bor.

Ushbu haqiqiy lazzatlarni bee'tibor qoldirib, basharning zararli, sharli, yerli jarayonlariga bunchalik qiziqish va zavq bilan bogʻlanish - dunyoda abadiy qolish va u hodisalar doimiy boʻlsa edi va hammaga oʻsha jarayonlardan bir manfaat yoki zarar kelishi, ularni chiqarganlarni haqiqiy qiluvchisi va ijod qiluvchisi sharti bilan boʻladi. Holbuki bular havo dovullari kabi oʻtkinchi holdirlar. Sabab boʻlganlarning ta'siri juda kichik. U vaziyat senga sharqdan, Tinch okeanidan zarar va manfaatni joʻnatmaydi. Senga sendanda yaqin va qalbing Uning tasarrufida, jisming Uning tadbir va ijodida boʻlgan bir Zoti Aqdasning rububiyati va hikmatini e'tiborga olmay, dunyoning narigi tomonidan zarar va manfaat kutish, qanday darajada devonalik ekanini ta'rifga til ojiz!

Ham iymon va haqiqat tomonidan bunday qiziqishlarning buyuk zararlari bor. Chunki gʻaflatga tushiradigan, dunyoga choʻktiradigan, haqiqiy insonlik vazifasini va oxiratni unuttiradigan eng keng doira - siyosat doirasidir. Xususan bunday umumiy va kurash hodisalari qalbni ham buzadi. Kishining zulm zulmatida choʻkmasligi, iymonining soʻnmasligi, aqli tabiat va tasodifga aldanmasligi uchun hamma narsada, har vaziyatda, har bir harakatda Ilohiy qadar va Rabboniy qudratning izini, belgisini koʻrish uchun quyoshdek iymon kerak.

Hatto haqiqat ahli, haqiqat va ma'rifatullohni topish uchun, qalb chalgʻimasligi va kerakli, qiymatli narsalarga sarflanishi kerak boʻlgan qiziqishni, zavq shavqni keraksiz foniy narsalar bilan zoye ketmasin deb koʻplik doiralarini unutishga harakat qilishadi. Hatto ushbu ahamiyatli sirdan, koʻpchilik xulosa qilganki, bir siyosatchi, din dasturlarining toʻliq muttaqiy bir xodimi (iymoni quyosh kabi boʻlgan sahobalar va ularga oʻxshagan mujohidindan, salafi solihiyndan boshqa) boʻla olmaydi. Toʻliq va haqiqiy dindor, taqvoli kishilar siyosatchi boʻla olishmaydi. Ya'ni asl maqsadi siyosat boʻlganlarda din ikkinchi darajada qolib, birinchi maqsadga qoʻshimcha boʻladi. Haqiqiy dindor "Butun koinotning eng buyuk gʻoyasi inson ubudiyati-qulligidir" deb siyosatga mukkasidan ketmay, ikkinchi-uchinchi darajaga qoʻyadi. Uni din va haqiqatga vosita qilishi (agar mumkin boʻlsa) mumkin. Yoʻqsa boqiy olmoslarni, sinadigan arzon shishalarga vosita qiladi.

Alhosil: Sarxushlik haqiqiy vazifalardan kelgan azoblarni va ehtiyojlarni vaqtincha unuttirgani uchun, harom va qisqa lazzat bergani kabi, bunday foniy urushlar va jarayonlarni qiziqib kuzatish, bir jihatda sarxushlik hisoblanib, haqiqiy vazifalarning ehtiyojlari va harakatsizlik natijasidagi azoblarni vaqtincha unuttirgani uchun, harom lazzat beradi yoki tahlikali umidsizlikka tushirib

oyatidagi Ilohiy amrga muxolafat qiladi, ta'zirga loyiq boʻladi. Yoki

oyatidagi shiddatli Ilohiy tahdid ta'ziriga uchraydi. Zolimlarning zulmiga evazsiz ma'nan ishtirok etadi. Loyiq boʻlgan jazosini esa duyoyu oxiratda chekadi.

Qalbimga ahamiyatli bir xavotir va tasalli kelyaptiki, ushbu keng doira urushlari natijasida eski xarbi umumiydan chiqqan zararlar yanada kattaroq zarar beradi, madaniyatning tayanchi, manba'i boʻlgan Ovrupada dajjolona vahshat tugʻdiradi. Bu xavotirga tasalli - Olami Islomning toʻliq uygʻonishi va Yangi dunyoning, Hristianlarning haqiqiy dinini harakat dastur qilishi, Islom olami bilan ittifoq etishi va Injil Qur'onga ittihod etib tobe boʻlishi bilan keladigan ikki dahshatli jarayonga qarshi samoviy yordam bilan qarshi turib inshaalloh gʻalaba qiladi.

Umum qardoshlarimga bir-bir salom. Kelgan yoki oʻtgan Laylatu-l qadrlaringizni tabriklaymiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Dengizlining bir Xusravi Hasan Fayzining uzun, tafsilotli bir maktubini sizning vositangizda oldim. Koʻp danaklarni yetishtirishi uchun bir danak tuproq ostiga koʻmilgani kabi, shahid marhum Hofiz Ali ekinzorda, tuproq ostiga kirdi. Natijada oʻttiz-qirq Hofiz Alilarni koʻkartirdi va yana koʻkartiradi degan xulosaga keldim. Siz men tomonimdan unga va Risola-i Nurga xizmat qilganlarga yozingki: Bir-ikki yil ichida Dengizli qahramonlari, Risola-i Nurga yigirma yilchalik xizmat qilishgani uchun, biz Risola-i Nur shogirdlari, ularning bu yaxshiliklarini abadgacha unutmaymiz. Dengizli bizning nazarimizda ikkinchi Isparta oʻrniga oʻtgani uchun, qamoqxonasini ham bir Madrasa-i Nuriya ma'nosida bilamiz.

Fayzining maktubida isimlari boʻlgan, xususan Hokimi odil bilan birga haqiqiy adolatga harakat qilganlar (J.H.M.) va Advokat Ziyo kabi barcha, faqat bizni emas balki Onadoʻli va olami Islomni ma'nan minnatdor qilishdi. Ular bizdek Risola-i Nurga sohib hisoblanishadi. Agar kerak boʻlsa menga qaytarib berilgan bir qancha majmualarni ularga oʻqitish uchun omonat qilib joʻnataman. U yerdagi kitoblar, kerak boʻlsa oʻqilmay qolmasligi sharti bilan qolishi mumkin. Qoʻlida katta kitobi boʻlib tashlab qoʻymay, boshqalarga oʻqitish va mumkin boʻlsa qamoqxonani oʻqishga sherik qilish sharti bilan unda qolsin. Yana xohlasa, boshqa kitoblarni ham joʻnataman.

Men Dengizli kabi, qisqa vaqtda bizga va Risola-i Nurga metin qahramon sohiblarni va qardoshlarni bergani uchun, qoʻlimdan kelsa, qolgan umrimni toʻliq surur va sevinch bilan ularning muborak qamoqxonasida oʻtkazishni istayman. Biz bilan koʻp aloqador va qamoqxonada gaplashgan kishilar yoki menga xizmat qilgan Beylerbeyli Sulaymon va Tavasli Chovush kabi qancha doʻstlar boʻlsa barchasiga koʻp salom aytaman. Ular har doimgi ma'naviy daromadlarimiz va duolarimizga dohil. Fayzining maktubida ismlari oʻtgan kishilarga (xususiy) bir-bir salom aytaman va umumlarining Ramazonlarini va Laylatu-l qadrlarini ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz.

Milasli Halil Ibrohim haqiqatdan Risola-i Nurning temirdek metin va qaytmas shogirdidir. Qishlogʻi u bilan iftixor qilishi kerak. Ham u kishining, ham Hasan Fayzining haddimdan yuz daraja husni zonlari natijasida yozgan ikki oʻtkir nazmiy qismni Risola-i Nurga xitob qilishyapti, mening ahamiyatsiz shaxsimni parda va oʻtkinchi unvon sifatida aytishgan deb qabul qilaman. Yoʻqsa u fazilatlarga sohiblikka haqqim yoʻq. Ham unga, ham Risola-i Nur advokati Ahmad Fayzi va uning doʻstlariga, eski qahramon qardoshlarimizdan Shafiqqa koʻp salom aytib, duo qilamiz.

Qardoshlarim! "Oyatu-l Kubro" Ramazonda chiqqanidek, taxminimcha matbaada Ramazonda bosilishi, Ispartaga kelishini va Ramazoni sharifda erkin oʻqilishi va jome'larda oʻqitish uchun kirishi kabi, ushbu Ramazoni sharifda "Oyatu-l Kubro"dan chiqqan va "bir soat tafakkur bir yil ibodat" ma'nosiga ega "Nizbi Nuriya" "Oyatu-l Kubro"dan chiqqanidek, tasbehlarimizdagi oʻttiz uch marta "La Ilaha Illalloh" "Oyatu-l Kubro"ning barakoti va fayzi bilan oʻn daqiqada tavhid haqiqatiga ega ikki sahifasi Ramazonning nuri bilan qalbga eslatildi. Men oʻn daqiqada "Oyatu-l Kubro"ni toʻliq oʻqiyotgandek va har bir martabada, muqaddimasida aytilganidek Kurra-i arzning kulliy tili mening xayolan lisonim boʻlib "La Ilaha Illalloh" deyayotgani, dengizlar, togʻlar va unsurlarning, inson tabaqalarining hol tillari mening tillarim boʻlib "La Ilaha Illalloh"ni zikr qilayotgani, men har bir "La Ilaha Illalloh" deganda yo Yer tili, yo Samovot, yo Havo tili bilan yoki unsurlar lisoni bilan aytayotgandek... boʻldim. Inshaalloh keyin sizga joʻnatiladi.

Risola-i Nurning maqbuliyatini tasdiqlab imzo qoʻygan va gʻaybiy ishoratlar undan xabar bergan sakkiz qismning birinchisi. Ayni masalaga ushbu risolada yigirma toʻqqiz ishorat bor. Boshqa qismlar bilan birga mingga yaqin ishoratlar, ramzlar, imolar, belgilar, ayni masalaga, ayni da'voga qaragani sarih-ochiq oydin darajasiga chiqqan. Yakka masala boʻlgani uchun, belgilar bir birini quvvatlaydi, tasdiqlaydi. Sakkiztadan uchini "Imom Ali Raziyallohu anhu" uch gʻaybiy karomati bilan Risola-i Nurdan xabar bergan.

Ushbu sakkiz qismni Anqara mahkamasi ekspertlar guruhi tekshirib, e'tiroz bildirishmagan. Faqat, "Karomat sohibi karomatini yozmaydi", deyishgan. Men ularga javob tariqasida, "Bu meniki emas, Risola-i Nurning karomatidir. Risola-i Nur Qur'onga bogʻliq va tafsiridir", dedim. Ular jim boʻlishdi, demak qabul qilishdi. Garchi bunday ikromlar yozilmasa yanada munosib boʻlar edi. Lekin son-sanogʻi yoʻq, kuchli va koʻp dushmanlar qarshisida oz, zaif va faqir boʻlgan bizlarga ma'naviy quvvat, gʻaybiy yordam, shijoat, sabot, matonat berish uchun qat'iy majburiyat boʻldi, men ham yozdim. Mening "men"ligimga xudbinlik berib yiqilishimga sabab boʻlsada, muhim emas. Bu xizmatda, ya'ni iymon ahlining mutlaq zalolatdan qutqarishga ehtiyoj boʻlsa dunyoviy hayot kabi, uxroviy hayotimni ham fido qilishni saodat deb bilaman. Minglab doʻstlarim va qardoshlarim Jannatga kirishlari uchun Jahannamni qabul qilaman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Sizni boshqa sabablar ta'sirlantirmasin deya, bir holatimni sizga bayon qilis٥نچerak boʻlyapti. Holatim shuki:

Yigirma yillik tazyiq natijasida, ahamiyatli va xronik xastalik bilan ogʻriyman. Zotan eskidan beri menda xastalik asosi - mardumgirizlik, ya'ni insonlardan uzoqda boʻlish, muomalaga kirishmaslik, aloqadan ta'sirlanish bor edi. Hatto hozir ruhim eng yengil ruhli bir qardoshim, bir shogirdim bilan gaplashishga (faqat Risola-i Nur xizmatiga oid boʻlmaslik sharti bilan) chidamaydi. Hatto doʻstona nazardan ham jiddiy ta'sirlanaman. Bu ahamiyatli holatda insonlarning menga zulm va jinoyatlari bir vosita boʻlganidek, Ilohiy inoyat, qadarning adolati, iymon xizmatidagi ixlosni muhofaza qilish eng muhim sabab boʻlib, insoniy zulm va jinoyatlarni yoʻqqa chiqaradi, ham menga ushbu hastalikni toʻliq yaxshi koʻrdiradi, sabru-matonat beradi.

Insonlar vahima sababli meni muomaladan man eta-eta asablarimni zaiflatishgani kabi, Ilohiy inoyat ham

iymon xizmatidagi ixlosni buzmaslik

sun'iy obroʻtalablikka majbur boʻlmaslik

haddan ortiq husni zon qiluvchilarning qarshisida meni takalluflar va xoʻjakoʻrsinlarga majbur boʻlmaslik

bu davrda juda ta'sir qiladigan, odamlarni shaxsimga qaratish

muhabbat va xizmatga zarar qiladigan oʻzini maqom sohibi qilib koʻrsatish vaziyatidan qutqarish

Qur'ondan kelgan Risola-i Nurning olmos kabi haqiqatlarini menga oid qilib shisha parchalari darajasiga tushirish hikmatlari bilan Janobi Arhamur Rohimiyn menga bu xastalikni bergan.

Men Janobi Haqqa shukr qilaman. Siz xafa boʻlmang, xursand boʻling. Lekin fitriy azoblarga chidashim uchun duolaringizga muhtojman.

Aziz qardoshlarim! Bizga berilgan kitoblarimning (zarrin muqovali katta majmualardan) bir qismini oʻqidim.

Nur, gul fabrikasining olmos qalamlari bilan yozilgan risolalar, zarli muqovalar ichida ba'zan on besh-yigirma risola ichidagi majmualar bir-bir goʻzal olmos qilich oʻrnida dushmanlariga qarshi oʻzlarini yuksak doiralarda va mahkamalarda mudofaa qilgan. Ushbu hikmat bilan, hech sababsiz, qamalishimizdan besh oy avval birdaniga Risola-i Nurni buyuk majmualar holiga keltirishni boshladik. Bunda buyuk Ilohiy inoyat borligiga shubham qolmadi va faylasuflar magʻlub boʻlganining hikmatini tushundik. Chunki toʻplanganda, xususan mudofaa vaqtida toʻplam va birdamlikda majmualar juz'larning kuchidan koʻra koʻproq quvvatga ega boʻladi.

Qardoshlarim! Sizga koʻpdan beri aytishim kerak boʻlgan narsani unutibman. Karomatli "Yigirma toʻqqizinchi Soʻz" u Soʻzning faqat birinchi maqomidir. U Soʻzning ikkinchi maqomi esa, ahamiyatiga binoan bir jihatdan unga ham "Oyatu-l Kubro" nomini Imom Ali (R.A.) bergan "Yigirma toʻqqizinchi Lam'a-i Arabiyya" boʻlib, "Allohu akbar" kabi boshqa tasbehlarning martabalaridagi nurlarni bayon qiladi va "Hizbi Nuriya"ning ham bir manbaidir.

Umum qardoshlarimga bir-bir salom aytib, duo qilaman. Yashirin boʻlib, har kecha boʻlish ehtimoli boʻlgan Laylaru-l Qadrlaringizni tabrik etaman.

Aziz, siddiq qardoshim!

Biz ham Ramazoningizni birgalikda boʻlishini tabriklaymiz. Tushlaringiz juda muborakdir. Inshaalloh Janobi Haq sizni buyuk ehsonlarga sazovor qiladi, degan bir ishoratdir.

Bu davrda eng buyuk ehson, vazifa - iymonni qutqarishdir, insonlarning iymoniga kuch beradigan suratda harakat qilishdir. Qat'iyyan, "men"lik va gʻururga sabab boʻladigan narsalardan uzoq turing. Tavozu', mahviyat va "men"likni tark etish hozir ahli haqiqatga lozim va alzamdir. Chunki bu asrda eng katta tahlika, "men"lik va obroʻtalablikdan kelgani uchun, ahli haq va haqiqat mahviyat bilan doim oʻz kamchiligini koʻrishi, nafsini ayblashi kerak. Siz kabilarning ogʻir sharoitda iymoni va qulligini qahramonona muhofaza qilishi - buyuk maqomdir.

Sening tushlaringning ta'biriga kelsak, bu nuqtada yaxshi xabardir. Risola-i Nur qismlarida tariqat haqiqatiga doir "Talvihoti Tis'a" nomli risolani olib oʻqing. Oʻzingiz kabi metin, iymonli va haqiqatli zotlar Risola-i Nur doirasiga kiringlar. Chunki bu asrda Risola-i Nur butun hujumlarga qarshi magʻlub boʻlmadi. Eng qaysar dushmanlarga ham, erkinligini rasman qabul qildirdi. Hatto ikki yildan beri buyuk doiralar va adliyalar, tadqiqot natijasida Risola-i Nurning erkinligini tasdiqlashdi va barcha mahram va gʻayri mahram qismlarini egalariga qaytarib berishga qaror chiqarishdi.

Risola-i Nur yoʻli boshqa tariqatlar, yoʻnalishlar kabi magʻlub boʻlmadi. Balki gʻalaba qilib juda koʻp qaysarlarni iymonga keltirdi. Juda koʻp hodisalarning guvohligida bu asrda Qur'onning bir ma'naviy moʻ'jizasi ekanini isbotladi. Uning doirasi xorijida, aksariyat hodisalardan bu yurtda xususiy va juz'iy, faqat shaxsiy xizmat, yo magʻlub holda parda ostida boʻladi yoki bid'atlarga ruxsat beradi. Ular kinoya bilan bir jihatda oʻzgargan holda diniy xizmat toʻliq boʻlmaydi deb, xulosa qilganmiz.

Modomiki sizda buyuk himmat va kuchli iymon bor ekan, minglab, balki yuzminglab shogirdlarning uxroviy ma'naviy shirkatidan hissador boʻlish va qilgan xayrli ishlaring, yaxshiliklaring juz'iyatdan chiqib kulliylashsin, oxiratga toʻliq foydali tijorat boʻlishi uchun toʻliq ixlos va tom mahviyat bilan, matonat bilan Risola-i Nurga shogird boʻl.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Ikki yillik tadqiqotdan keyin mahkama tomonidan menga qaytarib berilgan majmualardan bugun, ma'sumlar toifasining va ummiy keksalar jamoatining menga yodgorlik sifatida yuborishgan qismlardan tashkil topgan katta va zarrin jildli majmuani koʻrdim. Aqlimga bu majmua boshida Kastamonuga yozgan bir mavzuni sizga joʻnatish keldi. Balki eski vaqtda sizga bir nusxasi joʻnatilgandir. Shunday xulosa qildim:

Qoʻlimdagi, faylasuf va qaysarlarga qarshi yosh bolalar va ummiylarning ma'sum va xolisona yozilgan majmuasi, eng katta gʻalaba vositasidir. Qaysarliklarni ketkazib insofsizlarni insofga keltirgan. Koʻp joylardan menga yuborilgan majmualar va ummiylarning nusxalarini uch majmuaga jam etgan edik. Majmualarning boshida ushbu kelgan qism yozilgan edi, sizga joʻnatyapman.

Shu bilan birga, Risola-i Nurning maqbuliyatiga dalolat qilgan sakkiz qismdan toʻplagan majmuamiz va Karomati Gʻavsiya va Alaviya, Ishorati Qur'oniyadan boshqa, "Ilova" va boshqa qismlardan uch-toʻrt qismni ham qoʻshilgan majmuaning boshida yozilishga loyiq bir boʻlimni birga joʻnatyapman.

Umum qardoshlarimga, xususan ma'sum va ummiylarga salom aytamiz, duo qilamiz va duolarini istaymiz. Ularga ming mashaalloh va barakalloh deymiz. Ularning yozganlarini kim koʻrsa, maqtab maftun boʻlyapti.

Risola-i Nurning kichik va ma'sum shogirdlaridan ellik-oltmish talabaning yozgan nusxalarini bizga yuborishgan, u qismlarni uch jild ichiga jamladik. Bu majmuadagi qismlarni yozganlarni namuna sifatida bir qismi ushbular:

Umar 15 yosh, Mustafo 13 yosh, Hofiz Nabi 14 yosh, Hijrat 15 yosh, Husayn 11 yosh, Ahmad Zaki 13 yosh, Oysha 11 yosh, Hofiz Ahmad 12 yosh, Mustafo 14 yosh, Bakir 9 yosh, Ali 12 yosh, Oysha 11 yosh.

Usbu majmuadagi risolalar, ma'sum bolalarning Risola-i Nurdan dars olib, yozganlarining bir qismidir. Ularning bu davrda jiddiy harakatlari koʻrsatadiki: Risola-i Nurda shunday bir ma'naviy lazzat va jozibador nur borki, u maktablarda bolalarni oqishga qiziqtirishga ijod qilgan oʻyin va tashviqlar ustidan gʻalaba qozonadigan lazzat, sevinch, yoʻnaltirgani uchun bolalar oʻqishga qattiq qiziqadi.

Bu holat koʻrsatadiki: Risola-i Nur ildiz otyapti. Inshaalloh, boshqa uni hech narsa qoʻpara olmaydi, kelajak nasllar davom ettirishadi. Aynan ushbu ma'sum bolalar kabi Risola-i Nurning jozibali doirasiga kirgan ummiy keksalardan ham qirq-ellik yoshdan soʻng Risola-i Nur hurmati uchun yozishni boshlagan qirq-ellik qism, ikki-uch majmua ichiga toʻplandi. Bu ummiy keksalarning va qisman choʻpon va yigitlarning bu davrda, bu ajib sharoitda Risola-i Nurni hamma narsadan ustun qoʻyib bu shakldagi harakatlari koʻrsatyaptiki: Bu davrda Risola-i Nurga nondan ham koʻproq ehtiyoj bor ekanki, xirmonchilar, dehqonlar, choʻponlar, qahramon yigitlar zaruriy ehtiyojlardan koʻra koʻproq zaruriy ehtiyojni Risola-i Nur haqiqatlari deb bilishyapti.

Bu jildda oz va boshqa olti jildda ma'sumlarning va keksa ummiylar yozuvlarining tahririda juda qiynaldim, vaqt yoʻq edi. Aqlimga keldi va ma'nan aytildiki: Siqilma! Bularning yozganlari tez oʻqilmagani uchun, shoshqaloqlarni sekin-sekin oʻqishga majbur qilgani uchun, Risola-i Nurning ozuqa va taom oʻrnidagi haqiqatlaridan ham aql, ham qalb, ham ruh, ham nafs, ham his oʻz hissalarini oladi. Risola-i Nur boshqa ilmlar va kitoblar kabi oʻqilmasligi kerak. Chunki undagi tahqiqiy iymon ilmlari, boshqa ilmlarga va ma'lumotlarga oʻxshamaydi. Ular aqldan boshqa koʻp insoniy hislarning ozuqa va nurlaridir.

Alhosil: Ma'sumlar va ummiy keksalarning nuqsonli yozuvlarida ikki foyda bor:

Birinchisi: Shoshilmay diqqat bilan oʻqishga majbur qilish.

Ikkinchisi: Ma'sum, xolis, samimiy va shirin tillaridan, darslaridan Risola-i Nurning shirin va chuqur masalalarini lazzatli hayrat bilan tinglash va dars olish.

Alhamdulillah, bu yil Ispartadagi talabalarimizni dunyoviy ishlar qattiq gʻaflatga tushirmadi. Xizmati Nuriyadagi gʻayratlarimiz jiddiy shaklda davom etyapti. Har birimizning qalblarimizdagi Nurga mahliyo boʻlish, siymolarimizda oʻqilyapti. Xuddiki bu talabalaringizning qalblari sevinch bilan toʻla. Ha sevgili Ustozimiz, butun talabalaringiz bir ovozdan aytishyaptiki: Layoqatsizligimiz, hechligimiz bilan birga ushbu Xizmati Nutiyada biz istihdom etilgan, badi' bir Ustozga ham talaba, ham kotib, ham tinglovchi, ham noshir, ham mujohid, ham xalqqa nasihatchi, ham Haqqa obid boʻlishdek dunyo qiymatidagi goʻzalliklarning barchasini bizga birdan bergan Hazrati Allohga qancha chukr qilsak, chuncha oz. Qilishni xohlagan shukrlar ham Xoliqimizning fazli bilan qalbimizga kelgan bir ehson ekanini xotirlatgan biz talabalaringizning qalblarini surur va sevinch toʻldiryapti. Ma'sum Nursliklarning Ustozimizning yoshligida oʻtkazgan hayotining tashakkur qilgan holati hol va harakatlarimizda koʻrinyapti. Zoti Zuljalolga cheksiz shukrlar, behisob sanolar boʻlsinki, bizni mutlaq jaholat daralaridan, isyon va kufr botqoqliklaridan lutfu karami bilan chiqarib, koʻzni qamashtiradigan eng porloq nurga talaba qilibdi.

Sevgili ustozimiz agar "iqtiron" deyilgan ikki ne'matning birga kelganini avvaldan bizga izohlamaganida, koʻp minnatdorliklarimizni qalblarimizga tarjimon boʻlgan qalamlarimizdan oʻqir edilar.

Ha sevgili ustozimiz! Biz oʻzimizga qarasak Risola-i Nurga tinglovchi boʻla olmaymiz. Shunga qaramay, ehtiyoj qattiqlashgani sari Xoliqi Rahimning marhamatli tajalliylarini koʻrayapmiz. Ustoz qalbi porloq bir oyna, bir mazhar, bir aks ettiruvchi... ustoz lisoni oliy bir tabligʻchi, bir muallim, bir murshid... usroz holati jismlashgan eng chiroyli bir oʻrnak, bir namuna, bir misol boʻlyapti. Inson toifalarining ehtiyojlari yozilyapti, koʻrsatilyapti. Yetti yildan beri olov sochgan zolim basharning holati bugun yanada iztirobli holga keldi. Har bir idrok sohibi, ertaga nima boʻladi degan oʻyda qulogʻini radio ogʻziga qoʻygan, hayratda qolgan. Sharqda Yaponlar magʻlubiyatga uchrashi, dunyoning qutulish va oʻziga kelishiga, tinchlik-xotirjamlikni qoʻlga kiritishi kutilayotgan edi. Shimolda dajjolona harakat oʻzini koʻrsatdi. Bu holat hammani hayajonga, xavotirga soldi. Hamma kelajak zulmatga ketishini taxmin qilib, qiziqib radyo kuzatishyapti. Lillahilhamd Risola-i Nur oliy bayonoti bilan ruhlarimizni taskin qilyapti, haqiqiy darslari bilan qalblarimizni xotirjam qilyapti. Bugun yuzaga chiqqan bu dahshatli jarayon, faqat va faqat Hristianlik olamining Musulmonlik bilan birlashishi, ya'ni Injil Qur'on bilan birlashib, Qur'onga tobe boʻlishi natijasida samoviy kuchga magʻlub etilishini xabar beryapti. Hazrati Iso Alayhissalomning ham kelishini intizor boʻlish vaqti kelganini ishoriy ma'nosi bilan eslatyapti. Aytishlaricha, bugungi Amerika dunyoning hamma tomoniga tadqiqot uchun joʻnatgan hay'atdan birini bugungi bashariyat saodatinin ta'minlaydigan sogʻlom dinni topish vazifasini topshirgan. Bu esa mujaddidligini mahkama tili bilan hamma tomonga e'lon qilgan Risola-i Nur ushbu iztirobli, abgor bashariyatning eng buyuk saodati ekaniga iymonimiz komil.

Sevgili ustozimiz boshimizda, eng oliy haqiqatlarga ega, Qur'onning eng yuksak va muborak tafsiri boʻlgan Risola-i Nur qoʻlimizda ekan, sevinchlarimiz haddu hisobi yoʻq.

Bu haqiqatlarning har bir juz'i faoliyatni boshlasa, hamma tomonda qiziqish, zavq bilan oʻzini oʻqittiradi. Bunga ochiq dalillar koʻp. Xususan hashrni inkor mafkurasini magʻlub qilgan "Oʻninchi Soʻz"ning chop etilgan nusxalari, xususan yashirin chop etilsada erkin oʻqitgan va iymonni quvvatlashda juda yuksak gʻaroyibliklari boʻlgan "Oyatu-l Kubro" risolalari, Allohni inkor qilish mafkurasini ziru zabar qilgan Kulliyoti Nur "Hujjatul Baligʻa" va "Meva" kabi juz'lari maydonda... Inshaalloh Qur'onning atrofini oʻrashni xohlagan iymonsizlikning omonsiz surini, Risola-i Nur ildizidan qoʻporadi, iymonsizlikning omonsiz olovini soʻndirib, obi hayot baxsh qilgan kavsar sharobini butun dunyoga omonli iymon berib ichiradi.

Sizning shaxsimga haddimdan ortiq husni zoningizni Risola-i Nurning shaxsi ma'naviyi nomiga qabul qilaman. Yoʻqsa oʻzimni u maqomlarda koʻrish mening haddim emas.

Ham "Risola-i Nur yoʻli tariqat emas, haqiqatdir, sahobalar yoʻlining bir jilvasidir. Bu davr tariqat davri emas, iymonni qutqarish davridir." Risola-i Nur bu xizmatni lillahilhamd eng mushkul va ogʻir davrlarda qilgan va qilyapti. Risola-i Nur doirasi, Hazrati Ali, Hasan va Husayn Raziyallohu Anhum va Gʻavsi A'zamning Quddisuhu Sirruhularning (gʻaybiy xabarlari bilan) shogirdlarining bir doirasidir. Chunki Hazrati Ali (R.A.) uch gʻaybiy karomati bilan Risola-i Nurdan xabar berganidek, Gʻavsi A'zam (Q.S.) ham kuchli suratda Risola-i Nurdan xabar berib, uning tarjimonini shijoatlantiradi. Ushbu toʻrt mahram risola Karomati Alaviya va Gʻavsiyaga oid toʻrt risola inshaalloh vaqti kelib sizga joʻnatiladi. Mahkama ekspertlar guruhi ularga e'tiroz bildira olmagan. Faqat "Bu yozilmasligi kerak edi", deb kichik tanqid qilishgan. Men ularga javob berdim, ular jim boʻlishdi. Zotan Uvaysiy suratda toʻgʻridan toʻgʻri Gʻavsi A'zamdan (Q.S.) haqiqat darsini va Zaynulobidiyn (R.A.) va Hasan, Husayn (R.A.) vositasida Imomi Alidan (R.A.) olgan edim. Shuning uchun xizmat qilgan doiraimiz ularning doirasidir.

Janobi Haqqa hadsiz shukrlar boʻlsinki, duoingizning himmati bilan oʻn besh kundan koʻproq qattiq harorat bilan tahlikali va zaharli xhastalikning, ikki kun boʻldi, tahlikasi oʻtdi. Xastalik vaqtida bir soat ibodat bir kun oʻrnida boʻlgani uchun, bu xastalik inshaalloh qila olmagan koʻp xayrlarning oʻrnini toʻldirdi va koʻp kamchiliklarimga kafforot boʻldi. Lekin zaiflik va xastalik davom etyapti.

Latif va ma'nodor bir muvofiqlik - kechagi kun ma'sumlarning majmuasi qoʻlimga tushdi, ochdim. Majmua boshida, ma'sumlarning bir qoʻmondoni oʻrnida va Madrsa-i Nuriyaning qahramonlaridan Duradgor Ahmadning oʻta ziynatli, naqshli va diqqatli yozgan "Kichik Soʻzlar"ini boshiga qoʻyilganini koʻrdim. Mashaalloh Duradgor Ahmad dedim, ma'sumlarning serjanti boʻlibdi. Oʻsha kuni bir maktubi qoʻlimga tushdi, ochdim. Duradgor Ahmadning biz joʻnatgan maktublarini doʻstlarga tunda oʻqiyotgan paytimda, maktub boshiga ikki chigirtka kelib, bitirgunimcha tinglaganlarini koʻrdim. Bir necha kun avval maktubni yozayotganimizda ikki kabutar, maqbuliyatini va xushxabarchi chumchuq va musichalarning xushxabarlarini tasdiq etishdi. Shuning kabi Duradgorning ikki chigirtkasi, kabutarlari va xushxabarchi kuchlarini tasdiqlab biz ham Risola-i Nurni taniymiz deya, hol tillari ifoda qilyapti deya latif va ma'nodor muvofiqlik boʻldi.

Bu munosabat bilan, u majmua ichida muborak qahramonlardan Kichik Alining jiyani ma'sum va kichik bir Abdurrahmon boʻlgan Hofiz Ahmad yozgan "Sakkizinchi Shu'la"sining Sakkizinchi Ramzidan bir sahifa avvalgi bir fikra e'tiborimni tortdi. Bir-ikki oydan beri sizga Risola-i Nurning maqbuliyatiga doir yozilgan maktublarida shaxsimning sharaf hissasi va hunari emasligini, u faqat bir Ilohiy ikrom ekaniga doir yozilgan qismni ushbu fikraga aloqasi borligini koʻrdim, sizga joʻnatyapman. Ularga munosib yerda yetkazarsiz. U fikra "Jaljalutiya"ning Risola-i Nurga bergan favqulotda ahamiyatining bir ziyosi, hunari emasligiga doirdir. Ularga aytgan edim:

Men e'tirof etamanki: Bunday maqbul asarga sazovor boʻlish, hech bir jihatdan u maqomga layoqatim yoʻq. Lekin kichik, ahamiyatsiz bir urugʻdan katta togʻdek daraxtni yaratish, Ilohiy qudratning sha'nidandir, adolatidir va azamatiga dalildir. Men qasam bilan ishontiramanki: Risola-i Nurni maqtashdan maqsadim, Qur'onning haqiqatlarini va iymonning ruknlarini tasdiqlash, isbot qilish va nashr qilishdir. Meni oʻzimga yaxshi koʻrdirmagan, nafsimning ayblari va kamchiliklarimni menga koʻrsatgan va nafsi ammorani boshqalarga yaxshi koʻrdirish istagini qoldirmagan Xoliqi Rahimimga cheksiz shukr boʻlsin.

Ha, qabr eshigida kutayotga bir kishi, orqasidagi foniy dunyoga riyo bilan qarashi, achinarli ahmoqlik boʻlib, dahshatli yoʻqotish hisoblanadi. Janobi Haq meni bunday yoʻqotishlardan muhofaza aylasin, omin!

Umum qardoshlarimga bir-bir salom aytib, duo qilamiz va duolarini iltimos qilamiz.

Aziz, siddiq, muborak qardoshlarim!

Sizning muborak Ramazoningizni, Laylatu-l Qadringizni va bayramingizni butun ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz va qutlaymiz. Janobi Arhamur Rohimiyn bunga oʻxshagan koʻp bayramlarga sizlarni musharraf aylasin, omin!

Ushbu Ramazoni Sharifda zaharlanish natijasida koʻp qiynalgan va iztirob chekkan boʻlsamda Janobi Haqqa cheksiz shukr boʻlsinki, sabr va matonat ehson ayladi. Xastalikning ahamiyatli savobi esa iztirobning tushirgan gʻaflat nuqtalarini yoʻqqa chiqardi. Duolaringiz barakoti bilan bu safar ham zahardan toʻliq qutuldim. Lekin qolgan zaiflik va zarbasi ora-ora qiynayapti.

Sizga yozgan edimki: "Hizbi Nuriya" Risola-i Nurning va "Oyatu-l Kubro"ning bir xulosasi boʻlgani kabi, oʻn daqiqada "Hizbi Nuriya"ning bir xulosasi ushbu Ramazoni Sharifning fayzidan va Ramazonda ta'lif etilgan va yangi tarqalgan Ramazoniya Risolasi boʻlgan "Oyatu-l Kubro"ning ottiz uch martaba-i vujud va tavhid, ottiz uch kulliy lisonlar bilan yuzaga chiqqanidek, ruh, xayol va qalb u nuqtadan shunday bir kenglik va inkishof etdiki har bir martabaning "La Ilaha Illalloh" degan shahodatini aytgan vaqtim kulliy tillar meniki boʻlgandek azamatli bir tavhidni his qildim. "Oyatu-l Kubro" quyosh kabi iymon nurlarini ruhlarga talqin qilishiga shak-shubhasiz qanoat qildim, koʻrdim va Imom Alining (R.A.) unga bergan ahamiyatining sirrini bildim.

Bu safar Isparta umum shogirdlarining hissiyoti bilan Risola-i Nur qahramoni Xusravning yozgan maktubi, haqqim boʻlmasada menga koʻp hissa bergan. Lekin Isparta va uning atrofidagi qahramon shogirdlarining tom aloqalari darajasini va Risola-i Nurning toʻliq qiymatini koʻrsatgani uchun va maktublarning ichida va "Ilova"ga, siz munosibroq deb bilgan maqomlarda yozishga loyiq. Sizga yangi harflar bilan yozilgan bir nusxasi joʻnatilyapti. Men juda aloqador boʻlgan Kastamonu va u yerdagi ahamiyatli qardoshlarim, Isparta shogirdlari bilan aloqa vositalari - Mustafa Usmon, haqiqatdan qisqa vaqtda juda ahamiyatli ishni qilgani uchun, birinchi safdagi xoslar ichiga kirishga haq qozongan. Demak ixlosi tom ekanki, qisqa paytda uzun vaqtda qilinadigan ishni qildi. Janobi Haq u atrofda unga oʻxshaganlarni koʻpaytirsin va salomat bersin, omin.

Umum qardoshlarimga va singillarimga bir-bir salom aytaman, tabriklayman va duo qilaman.

[Oʻta ahamiyatli ikki masalani sizga (zakovatingizga ishonib) Risola-i Nurda birlashgan qismlari boʻlgani uchun, oʻta muxtasar qilib gapiraman.]

Birinchisi: Risola-i Nurning haqiqiy va haqiqatli shogirdi boʻlgan va Qur'oni Moʻ'jizu-l Bayonning kotibi bu safargi maktubida haddimdan ming daraja ortiq husni zoniga tayanib bir haqiqatni soʻrayapti. Risola-i Nurning ma'naviy shaxsining oʻta muhim va muqaddas vazifasini, nubuvvat xilofatining ham oʻta ulugʻ vazifalaridan birini mening oddiy shaxsimda, ustozida bir jilvasini koʻrgani uchun, menga ma'naviy xilofatga sazovor degan nazarda qarashni xohlayapti.

Avvalo: Boqiy haqiqat foniy shaxsiyatlar ustiga bino etilmaydi. Qurilsa, haqiqatga zulm boʻladi. Har tomondan mukammal va davom etayotgan vazifa obroʻsi toʻkiladigan va toʻktirilishi mumkin boʻlgan shaxsiyatlarga bogʻlanmaydi. Bogʻlansa, vazifaga muhim zarar boʻladi.

Ikkinchidan: Risola-i Nurning yuzaga chiqishi faqat tarjimonining fikri bilan yoki uning ma'naviy ehtiyoji yili bilan Qur'ondan kelgan, faqat tarjimonining iste'dodiga tegishli fayzlar emas, balki tarjimonning tinglovchilari va Qur'on darsidagi doʻstlari boʻlgan xolis, metin va sodiq kishilarning fayz olishni ruhan xohlashlari, qabul qilib, tasdiqlab, hayotga tatbiq qilishlari kabi koʻp jihatlar bilan, Nurlarning chiqishiga tarjimonining iste'dodidan koʻproq sabab boʻlishgani kabi, ular Risola-i Nurning va shogirdlarining maʻnaviy shaxsining haqiqatini tashkil qiladilar. Tarjimonining ham ularning uchida hissasi bor. Agar ixlossizlik bilan buzilmasa, oldinga oʻtish shrafi boʻlishi mumkin.

Uchinchidan: Bu davr - jamoat davridir. Yakka shaxslarning dahosi, qanchalik gʻaroyib boʻlsada, jamoatning ma'naviy shaxsi dahosiga magʻlub boʻlishi mumkin. Shu sabab, muborak qardoshimning yozganidek, Islom olamini bir jihatda nurlantiradigan va muqaddas bir dahoning nurlari hisoblangan iymon vazifasi, bechora, zaif, magʻlub, sanoqsiz dushmanga ega, xiyonat va haqorat qilinib obroʻsizlantirishga urinayotgan qaysar dushmanlari boʻlgan shaxsga yuklanmaydi. Yuklansa, qusurli shaxs xiyonat zarbalari bilan dushmanlari tomonidan da'vosidan qaytarilsa, u yuk tushib, yoʻq boʻladi.

Toʻrtinchidan: Eski vaqtlarda koʻp kishilar ustozini, murshidini, muallimini yoki raisini shaxsiyati qiymatidan koʻra haddan ortiq husni zon qilishlari, uning darsi va irshodidan istifoda qilishga vasila boʻlgani uchun, koʻp husni zonlar bir daraja qabul qilingan, hayotga zid deb tanqib qilinmas edi.

Lekin hozir Risola-i Nur oʻz shogirdlariga loyiq ustozga muvofiq ulugʻ martaba va fazilatni, ushbu bechora, qusurli shaxsimda qabul qilishgani sababli gʻayrat va shavq bilan ishlashlari bu nuqtada haddimdan koʻra koʻproq husni zonlari qabul qilinishi mumkin. Lekin qoʻlimda Risola-i Nurning ma'naviy shaxsiyatiga tegishli mulk turibdi deb bilish kerak. Boshqa zindiqlar, zalolatdagilar, siyosatdagilar, gʻaflatdagilar, hatto qalbi sof ahli diyonat shaxsga koʻp ahamiyat berishgani uchun, hoqqi yoʻq kimsalar u shaxsni obroʻsini toʻkib haqiqatlarga zarba urish va Nurlarga, meningdek bir bechorani ma'dan deb oʻylab butun kuchi bilan obroʻsizlantirib, nurlarni soʻndirishga va sof qalblarni ham ishontirishga urinishyapti. Jumladan, Ikkinchi masaladagi bir hodisa ushbu haqiqatni koʻrsatadi.

Ikkinchi masala: Bayramning ikkinchi kuni, tanaffus uchun qirlarga chiqqan vaqtim, ahamiyatli bir mansabdor tomonidan besh tomonlama qonunsiz hujumga uchradim. Janobi Haq rahmat va karami bilan yelkamga, boshimga yuklangan Risola-i Nur juz'larini, ruhim va qalbimga yuklangan shogirdlarining hurmat, izzat va tinchligini buzmaslik uchun, favqulotda matonat va sabr ehson ayladi. Yoʻqsa reja asosida, meni gʻazablantirib Risola-i Nurning, xususan "Oyatu-l Kubro"ning futuhotiga qarshi parda tortishni maqsad qilishgan ekan. Diqqat, umuman xafa boʻlmang, oʻzingizni yoʻqotmang, menga esa achinmang. Shak-shubhasiz Ilohiy inoyat parda ostida bizni muhofaza qilyapti.

oyatiga sazovor etsin.

Ularning rejasi yana qisir qoldi. Lekin bu viloyatda toʻgʻridan-toʻgʻri buyuk bir mansabdan kuch olib shaxsiyatim bilan oʻralashganlar bor. Mumkin boʻlsa, bu yerning havosiga oʻrgana olmaganim uchun, munosibroq joyga joʻnatishlarini soʻrab Dengizli mahkamasi va Anqara Oliy Sudiga murojaat qilish kerak boʻlyapti. Oʻzim qila olmaganim uchun, ishini mengan yaxshi bilgan Dengizlidagi doʻstlar qilishishsa yaxshi boʻlar edi. Hech boʻlmaganda bir bahona bilan u yerning qamoqxonasiga qamashsin.

Aziz, siddiq, juda muborak, juda faol, oʻta xolis, oʻta qiymatli qardoshim Xusrav!

Bayramning ikkinchi kuni qoʻlimga kelgan maktubingni bir musicha oʻsha kuni xabar bergandek kelishi, meni qattiq xafa qilgan hujumlarning azobiga, qiyinchiliklarimga malham, darmon oʻrniga oʻtdi. Va qalbimga "Senga xiyonat qilgan ahamiyatsiz odamlarga qarshi Gul va Nur fabrikasi qahramonlarining gʻayri tabiiy hurmat va ehtiromlari bor ekan, bunday bir ikki vijdonsizlarning haqoratiga emas, millionlarcha dushmanlarning xiyonatiga qarshi tura oladi va harakatini yoʻqqa chiqaradi." degan ma'no keldi. Lekin oʻz shaxsimga qarasam qurigan, bitgan, vazifasi bitgan bir xurmo urugʻiga oʻxshar ekan, Risola-i Nur bogʻida bir daraja oʻsha urugʻdan chiqqan mevali, muhtasham katta daraxt nazari bilan qaraganini koʻrdim. Sizning favqulotda husni zoningiz mazkur daraxtdan chiqqanini va urugʻning ham bir jihatda vasila boʻlgani uchun husni zonga sazovor boʻlganini koʻrdim.

Maktubning birinchi sahifasi chiroyli chiqqan, men ham ishtirok etaman. Ikkinchi sahifaning bir necha joyiga qalamni aralashtirdim, toʻgʻriladim. Jumladan: Hazrati Hasan Raziyallohu Anhuning olti oylik xalifaligi bilan birga Risola-i Nurning "Javshanul Kabir"dan va "Jaljalutiya"dan olgan kuch va fayzi bilan xalifalikning eng ahamiyatlisi boʻlgan iymon haqiqatlari nashri nuqtasida Hazrati Hasan Raziyallohu Anhuning qisqa muddatini uzun vaqtga aylantirib tom beshinchi xalifa nazari bilan qaraymiz.

Chunki haqiqiy adolat bilan bu asrda insonlarni baxtli qiladigan iste'dodda boʻlgan, Risola-i Nurdir. Uning ma'naviy shaxsi Hazrati Hasan Raziyallohu Anhuning muovini, toʻldiruvchisi, ma'naviy farzandi hukmidadir, deb maktubingni toʻgʻriladim. Bunga oʻxshagan senga vakolat bilan bir-ikki joyiga qalam aralashtirdim. Lekin oʻsha kuni mahkama kitoblarim ichida menga berilgan maktublarning qoralamalari va ularning ustida yashil qalam bilan qoʻyishgan ishoratlariga qaraganda qattiq ahamiyat berishgan va qoralamalar ichida ushbu sizga yozgan nuqsonli boʻlakchani koʻrdim. Fasubhanalloh dedim. Maktubingga menga javob bering degan ma'noni tushundim.

Balki ushbu boʻlakcha "Ilova"ga kirgan, sizga ham bir nusxasini yozyapman. Boʻlakcha shuki:

"Mening kamchiligi koʻp shaxsimga husni zon bilan bergan maqomlaringiz jihatidan emas, balki vazifaga, xizmatga tegishli tomondan qarashingiz kerak. Parda ochilsa, mening boshdan oyoq kamchilikka toʻla mohiyatim, mendan qochishga vasila boʻladi. Sizni qardoshligimdan qochirmaslik, pushaymon qilmaslik uchun aloqangizni shaxsiyatimga haddimdan juda ortiq tasavvur qilgan maqomlarga bogʻlamang. Men sizga nisbatan qardoshman, murshidlik qilish mening haddim emas. Ustoz ham emasman, balki dars oʻtogʻingizman. Men sizning kamchiliklarimga qarshi shafqat bilan duo qilishingiz va himmatingizga muhtojman. Mendan himmat kutishingiz emas, menga himmat qilishingizga haqliman. Janobi Haq ehson va karami bilan sizga oʻta muqaddas va oʻta ahamiyatli va har bir iymon ahliga manfaatli xizmatda ish taqsimi qoidasi bilan ishtirok etyapsiz. Birdamligingizdan hosil boʻlgan bir ma'naviy shaxsiyatning favqulotda ahamiyat va qiymati va ustozligi va irshodi bizga kifoyadir.

Modomiki bu davrda

iymon xizmati hamma narsadan ustun muqaddas vazifa ekan,

son esa sifatga nisbatan ahamiyati oz ekan,

vaqtinchalik va oʻzgaruvchan siyosat doiralari, abadiy, doimiy, sobit iymon xizmatiga qiyoslanib boʻlmaydigan nisbatda ahamiyatsiz ekan,

Risola-i Nur doirasida bizga baxsh etgan fayzli maqomlarga qanoat qilishimiz kerak. Mening haddimdan ortiq favqulotda husni zon bilan boʻrttirib oliy maqomga qoʻyish oʻrniga, favqulotda sadoqat va sabot, haddan ortiq aloqa va ixlos lozim. Bu masalalarda taraqqiy etishimiz kerak." Haqiqatdan ushbu masalalarda taraqqiy etgansiz. (Bitti)

Aziz, siddiq, metin, muxlis qardoshlarim!

Ham moddiy, ham ma'naviy, ham nafsim, ham men bilan muomala qilganlar oʻta ahamiyatli savol berishyapti: "Nima uchun hammaga qarshi (hech kim qilmagan) sizga yordam bermoqchi boʻlgan juda ahamiyatli kishilarga qaramayapsiz? Behojatligingizni bildiryapsiz? Hamma kutgan, tolib boʻlgan va Risola-i Nurning tarqalishiga, futuhotiga koʻp xizmat qilishlariga Risola-i Nur shogirdlarining xoslari ittifoq qilgan va sizdan qabul qilgan buyuk darajalarni qabul qilmayapsiz? Qattiq chekinyapsiz?

Javob: Umum iymon ahlining ming yildan beri yigʻilgan zalolat fikridagilarning hujumiga qarshi xalqning iymonini muhofaza qilinsihi uchun bu davrda iymon ahli- koinotda hech narsaga vosita, tobe va zina boʻlmaydigan, hech qanday gʻaraz va maqsad kir qila olmaydigan va hech qanday shubha, falsafa magʻlub qila olmaydigan tarzda iymon haqiqatlarini dars beradigan haqiqatga muhtojlar.

Shuning uchun, Risola-i Nur avom iymon ahli nazarida, dunyoviy hayotning ba'zi maqsadlariga vosita boʻlmasligi va toʻgʻridan toʻgʻri boqiy hayotdan boshqa nech narsaga vosita boʻlmagani favqulotda kuchi va haqiqati, hujum qilgan shubha va ikkilanishlarni yoʻq qilishi uchun ichki va tashqi yordam beruvchilarga va ahamiyatli kishilarga, ahamiyat bermaydi, ularni izlab tobe boʻlmaydi.

"Ammo ma'naviy, maqbul, zararsiz, butun iymon va haqiqat ahli istagan nuroniy maqomlar va uxroviy rutbalardan xolis qardoshlarimizning husni zon bilan berilgan va ixlosingizga zarar keltirmay, qabul etsangiz rad qilinmaydigan darajadagi hujjatlar boʻlsada, tavozu va mahviyat bilan, balki shiddat va gʻazab bilan sizga maqom bergan qardoshlaringizning hurmatini qadrlamay u rutbalar va maqomlardan qochyapsiz?"

Javob: Hamiyatli bir kishi doʻstlarining hayotini qutqarish uchun oʻzini fido qilgani kabi, iymon ahlining abadiy hayotlarini tahlikali dushmanlardan muhofaza qilish uchun, kerak boʻlsa (hozir juda kerak) bir oʻzim loyiq boʻlmagan maqomlarni, balki haqiqiy abadiy hayotning maqomlarini ham fido qilishga, Risola-i Nurdan olgan shafqat darsidan tark etaman. Ha, har doim, xususan bu davrda va alalxusus falsafianing gʻalabasi vaqtida, "men"lik va xudbinlikning hayajonga kelgan asrida, buyuk maqomlar hamma narsani oʻziga tobe va vosita qiladi. Ma'naviy maqomlar boʻlsa yanada koʻproq vosita qilishadi. Umumning nazarida oʻzini muhofaza qilish va u maqomlarga oʻzini loyiq deb bilish uchun ba'zi muqaddas xizmatlarini va haqiqatlarni vosita va vasila qilyapti degan tuhmatga qolib, nashr qilgan haqiqatlari ham ikkilanishlar bilan rivojlana olmaydi. Shaxsga, maqomga bir foydasi boʻlsa, rivojlanmagani uchun umumga zarari ming boʻladi.

Xulosa: Ixlos haqiqati meni - shonu sharafga, moddiy-ma'naviy rutbalarga vasila boʻladigan narsalardan man qiladi. Aksi esa Nur xizmatiga katta zarar keladi, son sifatga nisbatan ahamiyatsiz boʻlgani uchun, xolis xodim sifatida ixlos haqiqati bilan, hamma narsaning ustida iymon haqiqatlarini oʻn kishiga dars berishni buyuk qutblik bilan ming odamni irshod qilishdan ahamiyatliroq deb bilaman. Chunki oʻn kishi haqiqatlarni hamma narsaning ustida deb bilishgani uchun sabot qilib, urugʻlar oʻrnida boʻlgan qalblari, daraxt boʻla oladi. Lekin u ming odam dunyodan va falsafadan kelgan shubhalar va vasvasalar bilan, qutbning darslarini xususiy maqomidan va xususiy hissiyotidan kelib chiqqan degan nazarda qarab, magʻlub boʻlib tarqalib ketishlari mumkin. Bu ma'no uchun maqomlar oʻrniga xizmatkorlikni tanlayman.

Hatto bu safar meni besh tomondan qonunsiz shaklda, bayram vaqti, dushmanlrimning rejasi bilan menga xiyonat qilgan ma'lum odamga hozircha bir balo kelmasin deb xavotirlandim. Chunki masala boʻrttirilgani uchun toʻgʻridan toʻgʻri avom kishilar menga maqom berib gʻaroyib karomat hisoblaydilar deb, "Ya Robbi, bu kimsani isloh qil yoki jazosini ber. Lekin karomatli tartibda boʻlmasin", duo qildim. Munosabati keldi, bir narsani bayon qilaman:

Bu safar menga mahkamadan qaytarib berilgan talabalarning maktublari ichida ustida koʻp izmolar boʻlgan bir maktubga koʻzim tushdi. Balki "Ilova"ga kirgandir. Risola-i Nur shogirdlarining tirikchilik jihatidan barakotiga va ba'zilarining ta'zir yeyishlariga doir edi. Bu yerda aynan Kastamonuda ta'zir yeganlar kabi bu yerda besh kishi ta'zir yeganiga shubha qolmadi.

{(*) Ha biz koʻzimiz bilan koʻrdik, umuman shubhamiz qolmadi.

Bu yerning talabali nomidan Jaylon, Ibrohim}

Risola-i Nur kotibi, "Nega doʻstlarning kamchiligiga ta'zir keladi. Hujum qilgan dushmanlarga bunday boʻlmaydi?" deb soʻradi.

Javob: Xodim boʻlmagan yoki xususiy, shaxsiy hurmati bilan xiyonat qilgan kimsa xususiy ta'zir yeydi. Bunday holatlar koʻp. Toʻliq sadoqatlilarga tirikchiligidagi barakot va qalbidagi xotirjamlik jihatidan ikromlarga sazovor boʻlgan kishilar ham juda koʻp. Agar xodim boʻlsa qonun nomidan qonunsiz xiyonat qilgan, hujum qilgan kimsa yurtga, bechora aholiga umumiy ta'zir kelishiga vasila boʻladi. Yo zilzila, yo yomgʻir yogʻmasligi, yo kasallik yoki dovul kabi ymumiy balolar kelishiga sabab boʻladi. Oʻzi zohiran xususiy ta'zir yemagandek koʻrinishi mumkin.

Lekin agar dinsizlik hisobiga, iymoniy xizmatimizga hujum qilganlar boʻlsa

qoidasiga binoan, unday kimsalarning kufr darajasiga kelgan zulmlari (buyuk boʻlgani uchun) oxiratga kechiktiriladi. Aksariyat kichik zulmlar kabi jazosi dunyoda berilmaydi.

[Yigirma yildan beri gʻayri rasmiy holda, ham yakka qamoq, ham odamlardan ajratib qoʻyilib, sababsiz vahimalar sababli tengi yoʻq tazyiq koʻrgan boʻlsamda, sukut qilgan bechora bilan rasmiy emas, haqiqiy va jiddiy gaplashishni xohlasangiz, siz bilan bir oz gaplashaman.]

Avvalo: Ikki yilda ikki mahkama yigirma yillik asarlarimni, maktublarimni tadqiq qilgandan keyin, boshqaruv va ososyishtalikka qarshi hech qanday dalil topilmagani va topa olishmaganiga dalil shuki: barcha mahram va gʻayri mahram kitoblarimni oqlanishim bilan birga qaytarib berishlari inkor qilib boʻlmas hujjatdir, tasdiqdir.

Yigirma yildan avvalgi hayotim, bu vatan va millat foydasiga fidokorlik bilan sarf etilganiga dalil shuki, eski harbi umumiyda koʻngilli boʻlinma qoʻmondoni sifatida boshqoʻmondonning maqtovi ostidagi xizmatlarim bilan va milliy harakatda favqulotda xizmatimni Anqaradagi hukumat raislari taqdirlab, Oliy Majlis meni u yerda koʻrishganida olqishlashlaridir.

Demak menga yigirma yil berilgan azob, batamom qonunsiz va oʻzboshimcha muomaladir. Yigirma yil qirq bayramimni yakka holda, yolgʻiz oʻtkazdim. Endi yetar! Qabr eshigi qarshisidaman, meni dunyoga qaratmang.

Osoyishtalik raisi boʻlganingiz uchun mening xizmatimga tarafdor boʻlishingiz kerak. Chunki mahkamalar xulosasiga koʻra Risola-i Nurning darslari, dunyoga qaragan vaqti bor kuchi bilan osoyishtalik tamallarini muhofaza qilish, tinchlikni asrash va buzgʻinchilik va qoʻzgʻolonlarning oldini olish boʻlganini uch viloyat zobitlik shoʻbalari tushungani muqaddas va ma'naviy askariy politsiya komisarlari oʻrnida ekaniga dalildir.

Soʻnggi kunlarda mansabdorlar aholini men bilan koʻrishishdan qattiq qoʻrqitganlari uchun men haqqimda haddimdan ortiq va loyiq boʻlmagan insonlar e'tiborini ketkazishga urinishganini tushundim. Sizga buni qat'iyyan bayon qilaman va qardoshlarimga yozgan mahram maktublarimda omma e'tiborini qat'iyyan (tutgan yoʻlimiz va ixlosimizga zid boʻlgani uchun) shaxsimga qabul qilmayman va rad qilaman. U xususda juda xos qardoshlarimning ham hurmatini ketkazganman. Faqat Qur'oni Hakimning haqiqatini mislsiz suratda tafsir qilgan Risola-i Nurning qiymatini koʻrsatgan eski zotlarning gʻaybiy xabarlarini qabul qilib yozgan edim. Oʻzim oddiy xizmatkor ekanimni isbotlagan edim. Omma e'tiborini qabul qildim ham deyaylik, bu osoyishtalik foydasiga xizmat qiladigan va sizning kabi tinchlik xodimlariga foydasi tegadi.

Modomiki oʻlim oʻldirilmas ekan, u hayotdan koʻra koʻproq ahamiyatli masala ekan, toʻqson foizi hayotning salomatligiga harakat qilishayotgan ekan, biz Risola-i Nur shogirdlari hammaning boshiga aniq keladigan oʻlimning dahshatli hujumiga qarshi mujodala qilyapmiz. Hadsiz shukr boʻlsinki, hozirgacha oʻlimning abadiy oʻldirilishini Risola-i Nur yuz minglab odamga xizmatdan boʻshash ruxsatnomasiga aylantirganiga yuz minglab guvohlar koʻrsata olamiz. Ushbu haqiqat nuqtasini siz kabi vatanparvar, millatparvarlarning bizni tashviq bilan olqishlashi kerak ekan, vahimalar bilan tuhmat qilib bosimlar bilan qoʻrqitish insof va hamiyatdan qanchalik uzoqligini insofingizga havola qilaman.

Men sizning odamgarchilik va vijdoningizga tayanib, mahram ishlarimizni sizga bayon qilaman. Ham vazifa e'tibori bilan siz biz bilan juda aloqadorsiz. Chunki Risola-i Nurning osoyishtalik nuqtasida yigirma yildan beri yuz ming shogirdlari hech qanday buzgʻunchilik voqea boʻlmagani kabi, juda koʻp zobit xodimlarning e'tirofi bilan va zararimizda hech qanday qayd etilmagani buni isbot qiladi. Bu yerga Anqara Ichki Ishlar Vaziri kelganini bir boladan eshitdim. Har holda mening holimni soʻradi deb bir narsalarni qalamga oldimki, bezovtaligim sababli u bilan gaplashish oʻrnida taqdim qilay. Birdan ketganini eshitdim. Sizga konvertda joʻnatyapman, munosib koʻrsangiz ma'lumot uchun joʻnating. Men dunyo ishlarini bilmayman, odamlar bilan gaplasha olmayman. Fikrini olishga bu yerda sendan boshqa kishim yoʻq. Shaxsimga oid masala juda ahamiyatsiz, kishik boʻlsada, Risola-i Nurga oid masala bu vatan va millatga juda katta ahamiyati bor.

Sizga qat'iyyan, koʻp belgilar bilan va qat'iy qanoat bilan bayon qilamanki, yaqin kelajakda bu vatan, bu millat va bu yurtdagi hukumat Islom olamiga va dunyoga qarshi oʻta shiddat bilan Risola-i Nur kabi asarlarga muhtoj boʻladi, mavjudiyatini, haysiyatini, sharafini, tarixiy iftixorini uni oʻrtaga chiqarib koʻrsatadi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Alikoʻyda Risola-i Nur shogirdlaridan Ali Afandi munofiqlar haqida bir oyati karimani soryapti. Hozir izohlashga vaqtim boʻlmagani uchun, ikki jumla bilan qisqacha bayon qilaman.

"Munofiq oʻlganidan keyin janoza namozi oʻqilmaydi" ma'nosidagi oyat, oʻsha vaqtdagi Ilohiy xabar bilan bilingan qat'iy munofiqlar demakdir. Yoʻqsa gumon bilan, shubha bilan munofiq deb janozasini oʻqimaslik, boʻlmaydi. Modomiki "La Ilaha Illalloh" desa ahli qibla boʻlar ekan, ochiqdan ochiq kufr soʻzini aytmasa yoki tavba qilsa, namozi oʻqiladi. U Alikoʻyda Alaviylar koʻp ekanini va bir qismi Rofiziylikkacha borishlari nazari bilan, ularning eng yomoni munofiq haqiqatiga dohil boʻlmaslik kerak boʻladi. Chunki munofiqning e'tiqodi boʻlmaydi, qiblasiz va vijdonsizdir, Paygʻambarimizga (A.S.V.) qarshidir. (Hozirgi ba'zi zindiqlar kabi.) Alaviy va Shialarning haddidan oshganlariga kelsak, Paygʻambarga (A.S.V.) qarshi emas, balki Oli Baytning muhabbatidan, haddidan oshib muhabbat qilishadi. Munofiqlarning qarshiligiga muqobil bular haddidan oshishadi.

Haddi Shariatdan chiqqan vaqtlari, munofiq emas, bid'atchi, fosiq boʻlishadi, zindiq darajasiga yetib bormaydi. Hazrati Ali Raziyallohu Anhu yigirma yil hurmat qilgan va ularga shayxulislom martabasida ularning hukmini qabul qilgan Abu Bark, Umar, Usmon Razyallohu Anhumlarni yomonlamasa, Hazrati Ali Raziyallohu Anhu uch xalifaga hurmat qilganidek, ular ham hurmat qilishsa va farz boʻlgan namozlarni qilishsa, yetadi.

Modomiki Risola-i Nur shogirdlarining eng buyuk ustozi, Paygʻambardan (A.S.V.) soʻng "Jaljalutiya"ning shahodati bilan Imom Ali Raziyallohu Anhu hisoblanadi. Uning muhabbatini da'vo qilgan Shialar, Alaviylar, Risola-i Nurning darslarni Sunniylardan koʻp tinglashmasa, Oli Baytga muhabbat da'volari yanglish boʻladi. Zotan necha yil avval Alaviy qishlogʻida uch Alining himmati bilan ma'sumlar Risola-i Nurni shavq bilan yozishlarini eshitdim. Hatto oʻsha davrda, u qishloqni ham duoimga dohil qilganman. Inshaalloh yana u yerda imom boʻlishni xohlagan qardoshimiz Alining himmati bilan va Hofiz Alining (R.A.) vorisi Kichik Ali kabi qardoshlarimizning gʻayrati bilan ular haqidagi duolarim boʻsh ketmaydi, u qishloqdagi ikki qism Sunniy, Alaviy ittifoq qiladi.

Oʻtgan xiyonat hodisasidan xavotirlanmang. U hodisa soʻndi, rejalari qisir qoldi. Qilgan odam ham, hozir oʻzini umumiy nafratdan qutqarish uchun, qasam bilan inkor qilyapti. Men uni, u ekanini bilmadim. Yoʻqsa ishim yoʻq edi. Zotan qilmagan. Qoʻlini uzatdi, boshimdagi roʻmoʻlchani ochdi, ham bu yerga Anqara Ichki Ishlari muhim mansabdorlar bilan bu yerga kelishini xabar olgani uchun xiyonat qilishga jasorat qildi. U katta mansabdorlar bu yerga kelishdi. Menga qarshi boʻlgan viloyat hokimi Rumelili boʻlgani uchun men bilan gaplashmadi. Men sizga joʻnatgan gaplashishni xohlagan qismni Afyon Ichki Ishlar mudiri vositasida Anqarada unga joʻnatish uchun konvertga solib Afyon Ichki Ishlar boʻlimiga joʻnatdim. Men qat'iyyan xafa emasman. Zotan ahamiyati ham qolmadi. Siz ham xavotir olmang. Hamma narsada boʻlganidek, bunda ham qadari Ilohiy menga ularning zulmini ahamiyatli marhamatga aylantirganini qat'iyyan koʻrdim, Allohga shukr qildim.

Kechagi bayram, bayramdan keyin menga joʻnatadigan omonatlarni kutayotib, maktubingizni oldim: "Bir ma'lumot boʻlmasa oʻn kun keyin beramiz", jumlasini koʻrdim. Demak xavotirlangansiz, shuning uchun joʻnatmagan ekansiz. Xavotir olinadigan narsa yoʻq. Lekin bu yerga ahamiyatli mansabdorlar kelgan vaqti joʻnatmaslik, omonatning bu yerga kelmasligi, beixtiyor bir chiroyli ehtiyot boʻlgan.

Salohiddinning meni xursand qilgan va bu dovullar sadoqatiga, sabotiga umuman ta'sir qilmaganini va doim bir Abdurrahmon oʻrnida boʻlganini va u atrofdagi qardoshlarimiz toʻxtamay ishlayotganlarini juda uzun va oʻn maktubchalik maktubini oldim, mashaalloh dedim. Ota-oʻgʻil Isparta qahramonlari kabi metin turishibdi. Lekin hozir Risola-i Nurning chop etilishi suratidagi tarqalishi, haqiqiy ixlos va kuchli birdamlik, kamchiliklarga oʻzaro koʻz yumish kerak boʻlgani uchun, Kastamonu viloyatidagi qardoshlarimiz, Ispartaliklarga ixlos va birdamlikda oʻxshashga majburlar. Inshaalloh ular ham shaxsiy hissiyotlarini bu muqaddas xizmatning zarariga iste'mol qilishmaydi.

Garchi Risola-i Nur porloq va kuchli haqiqatlari bilan erkinligini qozondi va dushmanlrini bir jihatda magʻlib qildi. Lekin eski vaqtdan koʻra ehtiyot boʻlishga ehtiyojimiz bor. Chunki munofiq dushmanlar toʻxtamayapti, bahonalar qidirishyapti, hukumatni aldashga urinishyapti.

Salohiddin xususiy, oʻziga oid bir masalani soʻryapti. Dunyoga ijtimoiy hayotga bogʻlanishni xohlayapti. Modomiki u xoslar ichida ekan, qat'iyyan Risola-i Nur xizmatiga zarari boʻlsa, kirmaydi. Agar bilsa, rafiqasini ba'zi xos qardoshlarimiz kabi Risola-i Nurning xizmatiga yordam berishga harakat qilsa, u hayotga kirishi mumkin. Chunki xoslarning hayoti Risola-i Nurga oiddir va shaxsi ma'naviyini tamsil qilgan shogirdlarining uygʻun koʻrishi ila qayd ostiga kirishi mumkin. Ota-onasining ra'ylari ham boʻlsa, inshaalloh zarari yoʻq.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Xavotir olmang, oʻzini yoʻqotadigan narsa yoʻq. Faqat bayramdan keyin Anqara Ichki Ishlar mudiri, muhim ma'murlar bilan bu yerga kelishlari va bir jihatda men bilan ham yashirin aloqa bilan kelishidan avval bir qoʻmondon, ularning kelishidan jasorat olib menga yana yopishdi.

Lekin keyin pushaymon boʻlishdi. U katta ma'murlar kelgandan keyin, xavotirlanadigan narsa boʻlmadi. Taxminimcha menga oid masala bir daraja qardoshlarimga ta'sir qilmasligi jihatida, Fayziga zohiran, yengil hujum qilgan. Lekin qiziqdim, uni kovlashga nimani bahona qilishibdi? Nimani qidirshgan? Tafsiloti qanday? Modomiki ikki yillik tadqiqotdan keyin uch mahkama kitob va maktublarimizni istisnosiz qaytarib berishgan ekan, ular ham bizni dunyo siyosatiga aloqador boʻlmaganimizni bilishdi. Yana nima qidirishyapti? Bu xususiy, balki koʻra olmaslikdan yo gʻaraz yoki yashirin zindiqlarning turtkisi bilan ba'zi qonunsizliklar qonun nomidan qilinyapti. Bunday holatlarga javoban toʻliq matonat, birdamlik, qaytmaslik va xavotir qilmaslik kerak.

Aziz, siddiq qardoshim!

Masjidda oz gaplashdik, ba'zi kerakli narsalar aytaman, esingizda qolsin.

Avvalo: Badradagi yuz yilik vazifani oʻn yil ichida qilgan Sabri qardoshimizning samimiy doʻstlari boʻlgan Haqqi, Xulusiy پ Mahmud va Barlada Shomli, Sulaymon, Bahri kabi qiymatli qardoshlarimizga men tomonimdan koʻp salom ayting.

Ikkinchidan: Kichik Alining katta qardoshi muborak Mustafoning Abdurrahmondan irsiyatdan olgan vazifasini, qahramon qardoshi va muborak xodimi u vazifani toʻliq qilyapti. Uning vazifasi va xizmati davom etyapti, xavotirlanmasin. Hofiz Mustafo haqiqatdan marhum Hofiz Ali davrida u bilan birga ekkan nuroniy urugʻlari juda muborak mahsullar berdi.

Ham Hofiz Ali (R.A.) vafotidan keyin qamoqda uning oʻrniga menga xizmati har doim uni xotiramga keltiradi. Marhum Lutfining ahamiyatli vorislaridan Abdulloh Chovush, qahramon Tohiriy bilan uning Otabey qishlogʻini Nurs qishlogʻim darajasiga chiqarishdi. Islomkoʻyli Abdulloh, Hofiz Ali (R.H.) davrida Risola-i Nurga koʻp xizmat qilgan edi. Ularning barchasiga salom aytaman. Muborak Tohiriyning kichik Madrasa-i Nuriya hisonblangan uyidagi muboraklarga duo qilaman. Yangi bir Hofiz Alining (R.A.) namunasini koʻrsatgan va Milosli Halil Ibrohimning sadoqatini eslatgan Islomkoʻyli Halil Ibrohim va u yerda unga oʻxshagan qardoshlarimga ham koʻp salom aytaman. Xususan Ispartada qahramon Rushduning qahramon qardoshi Burhon bizni koʻp minnatdor qilganini va oz ish bilan bizga va Risola-i Nurga juda koʻp ish qilganini ayting. Zotan senga ogʻzaki aytgan edim, unutma, xususan Zakoiy bilan koʻrishib "Janobi Haqqa shukr qilaman. Yana Zakoiy nomida va oʻxshagan jiyanim Abdurrahmonni berdi." degin. Yana ogʻzaki aytgan narsalarimni bilasan, sen mening maktubimsan.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Sizning bu safar baxtiyor chiroyli maktublaringiz, Risola-i Nurning erkinligi va matbaa eshigi bilan tarqalishi xabari meni juda masrur ayladi. Qahramon Tohiroyning yana bir ahamiyatli ishda ishlashi uchun bu yerga kelishi meni dunyoga qattiq qarashga yoʻnaltirdi. Qalban aytdimki: Modomiki qardoshlarim bu daraja istashyapti, chorasini qidiramiz. Tunda qalbimga keldiki: Ikki ahamiyatli sababdan Ilohiy inoyat toʻliq ozod boʻlishi va hammasini eski harflar bilan chop etishga toʻliq izn bermayapti.

Birinchi sabab: Imom Alining (R.A.) ishorat qilganidek, parda ostida har bir xohlagan odam oʻz qalami bilan yoki boshqa qalamni ishlatib buyuk ibodat va oxiratda shahidlarning qoni bilan teng tarozida tortilgan siyoh bilan mujohada hukmidagi kitobat bilan iymon nurlarini nashr etishdir. Agar chop etilsa, hamma osonlik bilan qoʻlga kiritgani uchun, qattiq harakat qila olmaydi. Nashr qilinishiga amaliy xizmat vazifasini yoʻqotadi.

Ikkinchi sabab: Risola-i Nurning muhim vazifasi, Islom olamining aksariyatining yozuvi va xati boʻlgan Arab harflarini muhofaza qilish boʻlgani uchun, chop etish yoʻli bilan ishga kirishilsa, hozir xalq faqat yangi harflarni biligani uchun, aksariyat risolalarni yangi harflar bilan chop etish kerak boʻladi. Bu esa Risola-i Nurning yangi harflarga bir fatvosi boʻlib, shogirdlari ham oson yozuvni tanlashiga sabab boʻladi. Shuning uchun hozirgacha eng loyiq va munosib ekan, Risola-i Nurga erkinlik berilmagan edi. Lillahilhamd hozir haqiqatlarning kuchi bilan erkinligini qozondi. Hatto eski harf bilan chop etish man etilgan ekan, "Oyatu-l Kubro"ning bizga qaytarib berdirib, bir karomati akbar koʻrsatdi.

Hozir biz oʻta muhim va hammaga kerak boʻlgan "Meva" va "Hujjatul Baligʻa"ni bir jildda yangi harflar bilan chop etish uchun Tohiriy bilan Istanbulga joʻnatdim. Faqat "Meva"ning Oʻninchi va Oʻn birinchi Masalalarini vaqt topa olmay tahrir qilmay berdim. Agar chop etilsa, u ikki masalani toʻliq tahrir qilib unga jonatasiz.

U ikki risola ichkarida yo xorijda, oshkora yoki yashirin, Istanbulda yoki tashqarida eski harflar bilan chop etish lozim.

"Moʻ'jizoti Qur'oniya" zayllari bilan va "Moʻ'jizoti Ahmadiya (A.S.V.)" ham zayllari bilan birga ikkalovi bir jild holida eski harflar bilan imkon doirasida yo Istanbul yoki boshqa joyda eski harflar bilan, muvofiqli "Hizbun Nuriya", "Hizbul Qur'on" kabi chop etilishiga harakat qilish kerak. Qur'oni Moʻ'jiz-ul Bayonning koʻzga koʻringan muvofiqlik moʻ'jizasining muhofaza qilinishi bilan chop etilishiga muqaddima boʻlsin. Faqat shoshilmasdan, mashvarat bilan, ehtiyot boʻlib bu muqaddas masalaga harakat qilish kerak boʻladi.

Umum qardoshlarimga bir-bir salom aytib, salomatliklariga duo qilamiz. Janobi Haqqa hadsiz shukr boʻlsinki, eng eski shogirdlardan Kotib Usmon va Halil Ibrohim umuman qaytmay, sadoqatlarida oʻzgarmay temirdek davom etib, koʻpchilikka goʻzal namuna boʻlyaptilar.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Bu safar shahid marhum Hofiz Alining ahamiyatli bir vorisi va Dengizli talabalarining yuksak bir vakili va Dengizli shahrining Risola-i Nurga favqulotda yoʻnalganlarining tarjimoni qardoshimiz Hasan Fayzining Risola-i Nur haqida favqulotda sano bilan juda uzun yozilgan adibona maktubini oldim.

{(*) Bu uzun maktubning hammasi, Konferensiya nomli kitobda nashr qilingan.}

Risola-i Nurning menga qaytarib berilishi munosabati bilan, qardoshimiz Hofiz Mustafoning harakati haqida yozgan maktubimning ichida ushbu maktub Risola-i Nurning juda ahamiyatli qiymatini muxtasar shaklda bayon qilinishiga va avvaldan sezish hissi maktublarimdagi ahamiyatli da'volarimga mos izoh va Dengizli shahrining Risola-i Nur foydasiga kuchli shahodati va bir guvohi boʻlish jihatidan, ham bu kishi maktab fanlari bilan qattiq aloqador boʻlib tajribali muallim va olim boʻlgani uchun, Risola-i Nur haqidagi ushbu oʻtkir guvohligini juda muhim koʻrdim.

Faqat menga tegishli qismlari yo hatlanishi yoki toʻgʻrilashni munosib koʻrdim. Bir, ikki, uch joyda esa hammaga koʻrsatishni munosib koʻrmaganim uchun, ustini chizdim va sizga ham Yigirma Yettinchi Maktubning yoki uning Ilovasining zayli sifatida joʻnatdim. Bu qism maktubimni uning maktubining boshiga yozasiz. Hasan Fayzi qardoshimiz, uning ba'zi jumlalarini hatlaganim uchun, jahli chiqmasin. Chunki umum talabalarga hatlangan qism kerak emas, xususiy shaxslarda qolishi mumkin.

Bu kishi toʻgʻridan toʻgʻri iymon va Qur'on haqiqatlarini bir ma'naviy shaxs mohiyatida Risola-i Nur ma'naviy shaxsining jasadiga kirgan va juz'larining libosini kiygan holda favqulotda sano bilan xitob qilyapti. Oqʻgan sari e'tiroz bilan "buning husni zoni haddan ortiq" deb oʻylab turganimda, Qur'on haqiqati ma'nan, "Jasadga, libosga qarama, menga boq. U men haqimda aytyapti. Toʻgʻri gapiryapti." dedi. Men boshqa aralashmadim. Faqat Risola-i Nur tarjimoni haqida ochiqdan ochiq yo ishorat bilan yoki kinoya bilan uning haddidan ortiq sano bilan ta'bir qilinishini toʻgʻrilash kerak. Boshqalar, xususan tanqidchilar nazarida bechora shaxsimga bu nav' husni zonini qabul qilmaslik yoʻlimizga lozim, toʻgʻrilashimga jahli chiqmasin.

U (Badiuzzamon), Nurning xodimidir. Agar dunyoni istasa va tilasa edi, unga taklif qilingan hadya va chiroyli narsalarni, zakot va sadaqalarni, sovgʻa va meroslarni olganida, bugun millioner boʻlar edi. Lekin u Jabobi Umarning (R.A.) aytganidek: «Ustimga koʻp yuk olsam, Koinotning Gapiruvchi Ruhi va Allohning habibi Muhammadi Arabiy Alayhissalotu vasallamga va u zotning yoroni boʻlgan komil va vosillarga yeta olmay, yarim yoʻlda qolaman», deganlar.

"Hamma narsa va olamlarni sen uchun yaratdim, habibim" farmoniga, "Men ham siz uchun ularning hammasini tark etdim va fido qilaman", deb bergan javobi Hazrati Risolatpanohiga tobe boʻlish va namuna olib, u kishi ham dunyo va uning ichidagi hamma narsani, muhabbat va savdosini tark etib, hatto tarkni ham tark qilib butun xizmat va himmatini va ushbu nozik hayotini Qur'on nurlarining yoyilishiga sarf etib, bagʻishlagan.

Buning uchun hozir chekkan butun qiyinchiliklar rahmat, qilgan xizmatlari hikmat boʻlgan. Jaloli sabab jamolini koʻrsatib, olam bir gulzori kamol topgan.

"Lutfu qahri bir narsa bilmagan chekti azob,

U azobdan qutulib, sulton boʻlgan anglar bizni."

Niyozi Misriy kabi gapirgan bir tarjimon hamma narsani hush koʻrib, qatrani ummon, odamni inson va nurini olamga sulton aylagandir.

Unga "Qurdiy" deyilishi va "Qasida-i Hazrat-i Imom Ali (R.A.)" da koʻrilgan يَا مُدْرِكًا soʻzi hazf va oʻzgartirishda "Qurd"ga imo va ishorati borligi, haqiqatdan Qurdligiga dalolat qilmaydi va uning sharafli shajarasi va sayyidlikdan tushirish va uzoqligini bildirmaydi. Bu hujjat va izofa faqatgina Qurdistonda tugʻilib katta boʻlgan va bu laqab bilan tanilib, mashhur boʻlgan zotning Risolat-in Nurning tarjimoni ekanini dunyoga e'lon qilish uchundir. Yoʻqsa Qurdligini isbotlash uchun emas. Qurdcha bilishi, milliy kiyimda yurishi va shunday koʻrinishi oʻzini satr va yashirish uchun boʻlib, haqiqiy shaxsiyat va millatini toptash, inkor qilish ma'no va maqsadida emas, deb tushunaman. Islom Olami va bashariyatga, Haramayni Sharifaynga asrlar davomida xizmat qilgan bu qahramon Turk millatini uning qattiq yaxshi koʻrishida va hayotining muhim qismini asosan Turklar bilan yashagan bu viloyatda oʻtkazishida buyuk hikmatlar, ma'no va mulohazalar boʻlsa kerak.

Obi roʻyi Habib Akram uchun

Karbaloda ravon boʻlgan qon uchun

Ayriliq tunida yigʻlagan koʻz uchun

Ishqing yoʻlida sudralgan yuz uchun

Risola-i Nurga, Ustozga va Islomga zafar ber ya Robbi! Omin!

Ey Risola-i Nur! Seni soʻndirishni xohlagan badbaxtlarning kelajak yulduzi soʻnsin. Izzat va istiqboli, shon sharafi aksiga aylansin. Sen soʻnmas va oʻlmas nursan.

Boʻying baland, koʻzing shahlo majnun seni laylo

Soʻzing yerda, koʻzing Arshda, koʻngil maftun senga jonga

Niqobing nur, nigohing nur, kitobing nur sening ey nur

Bogʻing Nursiy, fe'ling munis, oʻzing idris tek raqibsiz

Ochilgan gul, sayrar bulbul, yuzida bor zarif bir tul

Yozilgan ustingga nurdan قَابَ قَوْسَيْنِ اَوْ اَدْنَى

Senga jonin fido qilmasmi sendan koʻrganlar haq

Soʻzing haq, oʻzing haq, yoʻling haq, maqoming Ka'batul Ulyo.

Ustozim Afandim Hazratlari!

Men bu yozuvlarni Risolat-un Nurning qoʻli, qalami va tili bilan bu haqir qalbimga undan sachragan kichik choʻgʻ parchasi bilan yozdim. Qabulini, yordam va ilhomning uzilmasligini iltimos qilib, hurmat bilan qoʻllaringizdan oʻpaman va duolaringizni kutaman afandim.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Qalbimga sizga toʻrt masalani bayon qilish eslatildi:

Birinchisi: Ham hol tili, ham qol tili bilan va boshqa tazohurlar bilan soʻralgan savolga javobdir.

Soʻralyaptiki: Modomiki Risola-i Nur ham karomatli, ham tariqatlardan ortiq iymon haqiqatlarining inkishofida taraqqiy ettiradi, uning sodiq shogirdlari qisman bir jihatda valiylik darajasidalar. Nima uchun avliyolar kabi ma'naviy zavq va kashfiyotlarga, moddiy karomatlarga sazovorliklari koʻrinmaydi, uning talabalari unday narsalarni qidirishmaydi. Buning hikmati nimada?

Javob: Ilk sababi - ixlos sirridir. Chunki dunyoda vaqtinchalik zavqlar, karomatlar nafsini toʻliq magʻlub qilmagan insonlarga bir maqsad boʻlib, uxroviy amaliga sabab tashkil qiladi, ixlosi ketadi. Chunki uxroviy amal bilan dunyoviy maqsadlar, zavqlar qidirilmaydi. Qidirilsa, ixlos sirrini buzadi.

Ikkinchidan: Karomatlar, kashflar, tariqatda suluk etgan omi va yolgʻiz taqlidiy iymoni boʻlgan, tahqiqiy darajasiga chiqmaganlarga ba'zan zaif boʻlganlarni quvvatlash va vasvasali shubhali kishilarga qanoat berish uchun beriladi. Holbuki Risola-u Nur iymoniy haqiqatlarga koʻrsatgan hujjatlari, hech bir jihatda vasvasalarga yoʻl bermagani kabi, qanoat berishi jihatida karomatlarga, kashflarga umuman ehtiyoj qoldirmaydi. U bergan tahqiqiy iymon kashflar, zavqlar va karomatlarning koʻp ustida boʻlgani uchun, haqiqiy shogirdlari unday karomat kabi narsalarni qidirishmaydi.

Uchinchidan: Risola-u Nurning bir asosi - kishi oʻz kamchiligini bilib, mahviyat bilan faqat rizo-i Ilohiy uchun raqobatsiz xizmat qilishdir. Holbuki karomat sohiblari va kashflardan zavq olgan ahli tariqatning ichidagi ixtilof, bir jihatda raqobat va ushbu "men"lik davrida gʻaflatdagilarning nazarida su-i zon qilib u muborak zotlarga, "men"lik va xudbinlik tuhmatini qilishlari koʻrsatadiki, Risola-u Nur shogirdlari oʻz shaxsi uchun karomat va kashflar istamasligi, orqasidan quvmasligi lozim va shart. Uning yoʻlida shaxsga ahamiyat berilmaydi. Ma'naviy shirkat va qardoshlar bir-birida foniy boʻlish nuqtasida Risola-u Nur sazovor boʻlgan minglab ilmiy karomat va xizmat intishoridagi yengillik va ishlaganlarining tirikchiligidagi barakot kabi Ilohiy ikromlar umumga kifoya qiladi, boshqa shaxsiy kamolot va karomatni qidirishmaydi.

Toʻrtinchidan: Dunyoning yuz bogʻi, foniy boʻlgani uchun, oxiratning boqiy bir daraxtiga teng kelmaydi. Holbuki hozir lazzatga maftun koʻr insoniy hissiyot tayyor foniy bir mevani, boqiy uxroviy bir bogʻga almashtirgani uchun, nafsi ammora oʻzining fitriy holatidan foydalanmasligi uchun, Risola-u Nur shogirdlari dunyoda ruhoniy zavqlar va ma'naviy kashflarni qidirishmaydi.

Eski davrda Risola-u Nur shogirdlariga bu nuqtada oʻxshagan bir kishi oilasi bilan birga buyuk maqomda boʻlishgan edi. Tirikchilik muammosi sababli oilasi unga, "Qattiq ehtiyojimiz bor", deydi. Shunda birdan oltin gʻisht paydo boʻladi. Ayoliga, "Mana bizning Jannatdagi qasrimizning bir gʻishti", deydi. U muborak ayol javoban, "Bu yerda juda muhtoj boʻlsak ham, oxiratda bunday gʻishtlarimiz bor ekan, foniy suratda zoye qilmaymiz, qasrimizning bir gʻishti nuqsonli boʻlmasin. Duo qiling, joyiga qaytib ketsin, bizga kerak emas." deydi. Shunda gʻisht gʻoyib boʻlib joyiga ketadi. Buni kashf bilan koʻrishgan degan rivoyat bor.

Bu ikki qahramon ahli haqiqat, Risola-i Nur shogirdlarining dunyoga oid karomat zavqlarini qidirishmaganiga bir husni misoldir.

Ikkinchi masala: Agar muvofiqlik koʻp sonli va turli jihatda bir-birini quvvatlaydigan tartibda boʻlsa, qat'iy va ochiqdan-ochiq darajasiga chiqadi.

Qamoqdan keyin yozilgan bir qism maktublarimiz ham maqbul, ham juda ahamiyatli, ham bu davrda xalq ularga juda muhtoj boʻlganining bir belgisi shuki - yozgan vaqtimiz (gʻayriodatiy tarzda) chumchuq va musicha qushlari va kabutarlarning gʻarib tarzda xonamga bir biriga muvofiq kelishi boʻldi.

Milosda ahamiyatli qardoshimiz Halil Ibrohimning kabutardan bahs etgan maktubini olgan vaqtida gʻayriodatiy shaklda qulfloq xonasini ochayotib ichkarida musichaning uchishga intilishi, ham ichidagi maktubni ham bizning qushlarimizga muvofiq keldi.

Madrasa-i Nuriyadagi shogirdlarning maktublarimizni oʻqigan paytlari maktub boshiga ikki chigirtkaning kelib tinglashi, sobiq qushlarning muvofiqligini tasdiqlashi ham muvofiq keldi.

Ineboludagi sodiq qardoshlarimizning tasdigʻi bilan ham maktubimizni tunda oʻqigan paytlari kecha qushi oʻta hayajonli tarzda ularni qoʻrqitib, derazaga ikki qanoti bilan urishi hol tili bilan, "men ham u maktubga aloqadorman, bizni aloqasiz deb oʻylamang", deb yana sobiq masala va sobiq qushlarning aloqadorligiga, buyuk qush ham toʻliq muvofiq kelib tasdiqlayapti.

Ayni masalaga buncha muvofiqlik

{(Hoshiya) Bu maktubni Ustozimizdan oldik. Men, ya'ni Xusrav oʻqiyotgan edim, doʻstim Tohiriy yozayotgan edi. Gul qahramoni qushi xonamiz derazasiga qoʻnib Xusravning boshini koʻrib ketib qoldi.

Xusrav, Tohiriy}

va maktublardagi qisqa aytilgan haqiqatlarning oʻta muhim boʻlgani uchun va bashariyatning bu asrdagi vaziyatiga yuzlangan vaziyatida, koinot kitobining hodisalari va masalalari bir-biri bilan munosabatdaligini oʻylagan va xayoli keng bir qalb va fikr ahlining, "Goʻyo inson oʻta koʻp tayyoralari bilan va inson qushlari bilan, qushlar olami boʻlgan osmondagi qushlarni ham qoʻrqitib, ham qushlar olamida ajib hayajon bilan insoniyatning kelajagiga qushlar ham aloqador boʻlsa, insonlarning bu zolim, buzgʻunchi jonivor qushlariga qarshi kimlar javob berib ularni zulmdan, buzgʻunchilikdan voz kechirib kimlar inson manfaatiga va saodatiga harakat qilgan deb Risola-i Nur masalalariga aloqador boʻlishyapti deyish oʻrinsizmi? Ehtimoli yoʻqmi? Ma'nosiz uydirma deyish mumkinmi?

Uchinchi masala: Uch yil avval Ramazonda ta'lif etilgan va yana bu yil Ramazonda erkin tarqalgan "Oyatu-l Kubro"ning bir xulosasi "Hizb-i Nuriya"ni oʻqidim. Bir soatdan koʻproq ketdi. Birdan xulosaning ham bir xulosasi, oʻn yoki-oʻn besh daqiqa oʻsha Ramazonda yuzaga chiqdi. Unga oʻqib berayotgan vaqtim butun "Oyatu-l Kubro"ni oqiyotgandek iymonim inkishof etdi va

sirriga sazovor ikki yoki uch sahifalik arabcha ibora oqʻiyman. Sizga oʻz qalamim bilan yozishga vaqt topa olmayman. Inshaalloh vaqti kelib yozaman. U boʻlimni mendek tushunganlar oʻziga maxsus nusxalardan yo "Oyatu-l Kubro"ga yo "Hizbu-n Nuriya"ning oxiriga yozsin. Tasbehlar va duodan keyin oʻttiz uch marta "La Ilaha Illalloh" tasbehimizning oʻrnida (faqat bomdod namozi tasbehida) ma'nosini sinchiklab oʻqisin.

Toʻrtinchisi: Ikki nuqtadir:

Birinchisi: Ispartadagi qardoshlarimiz, xususan Gul Nur qahramoni Xusrav qish boʻlgani uchun moddiy ehtiyojlarim bilan qiziqishyapti, yordam berishni istashyapti. Men ularga tashakkur bilan birga aytamanki, "Ularning Risdola-i Nurga xizmati, har bir shogirdning abadiy saodatiga manfaati boʻlganidek, mening ham haqiqiy qishim suratida boʻlgan qabrimdan keyingi qishda ehtiyojimga shu daraja mukammal yordam berishyaptiki, bu foniy vaqtinchalik qishning ehtiyojiga yordam berishdan ming marta ziyodadir. Agar qoʻlimdan kelganda, butun ruhu jonim bilan, kamoli ishtiyoq bilan ularning butun moddiy ehtiyojlarini ta'minlar edim. Mendan xavotirlanmang. Tejamkorlik va qanoat, menga ikki xazinadir, tugamaydi bitmaydi.

Ikkinchi nuqta: Bir kuni Kichik Isparta nomini olgan va boshqa joylarga qaraganda, oʻtgan masalamizda qamoq musibatini chekkan Inebolu va uning atrofidagi qardoshlarimning oʻta chiroyli va samimiy maktublari, meni juda baxtiyor qildi. Faqat Risola-i Nur qahramonlaridan ota-oʻgʻilning yoʻli boshqa boshqa boʻlgani uchun, bir-biri bilan toʻliq birlasha olmaganlari uchun xavotirlanayotgan edim. Ota qanchalik haqsiz boʻlsada, oʻgʻil uning roziligini olishga majbur. Oʻgʻil ham naqadar sarkash boʻlsa, ota fitriy shafqatini qizgʻanmaydi va qismasligi kerak. Nafaqat bunday ota-bola, mumtoz fazilatli, Risola-i Nurning bosh shogirdlari, balki bir-biridan juda uzoq va dushman boʻlsalar ham, Risola-i Nurning hurmati uchun shogirdlari ichida "foniy boʻlish", oʻzaro tanqid qilmaslik, aybini kechirish dasturi bilan ushbu ikki qardoshim dunyoviy, juz'iy va hissiy narsalarni tortishuvga sabab qilishmasin.

Otalik va farzandlik taqozo qilgan hurmat va shafqat bilan birga, Nurning shogirdligi iqtizo qilgan aybga buyurmaslik, kechirimlilik va mening qattiq yaxshi koʻrgan ikki qardoshim (mening hurmatim uchun) bir-birini tanqid qilmasligi kerak boʻladi.

Umum qardoshlarimga bir-bir salom aytib, duo qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Ma'nan soʻralgan ikki savolning javobidir:

Birinchisi: "Nima uchun shaxsingiz haqida haddan ortiq husni zon qilgan va buyuk maqom bergan, Risola-i Nurga kuchli bogʻlangan va siz ham ularni juda yaxshi koʻrgan insonlarning Nur xizmati xorijida shaxsingiz bilan koʻrishishlarini istamaysiz. Siz haqqingizda qattiq husni zonda boʻlmagan kishilar bilan gaplashishni xohlaysiz, koʻp iltifot koʻrsatasiz. Buning sababi nima?"

Javob: "Oʻttizinchi Soʻz"ning Ikkinchi maktubida aytganimdek: Bu davrda insonlar ehsonini muhtojlarga juda qimmatga sotishadi. Maslan: Mendek bechorani solih yoki valiy deb oʻylab, bir non berishadi, evaziga esa qabul boʻladigan duo istashadi. Bunday narxli ehsonni istamayman, deb hadyalarni qabul qilmaslikka sabab qilaman.

Insonlar meni (Risola-i Nurning xos shogirdlari mustasno) buyuk maqomda deb bilib, kuchli aloqa va xizmat qilishadi. Evaziga esa dunyoda valiylar kabi nuroniy natijalarni xohlaydilar. Soʻng bizga xizmati va aloqasi bilan ma'naviy ehson istashadi. Unday kishilarning bu turdagi ehsonlari evaziga istagan qiymatga ega boʻlmaganim uchun uyalib qolaman. Ular mening ahamiyatim yoʻqligini bilsalar, oʻzini yoʻqotib qoʻyishadi, balki xizmatda toʻxtab qolishar.

Uxroviy ishlarda hirs va qanoatsizlik bir jihatda maqbul boʻlsada, yoʻlimiz va xizmatimizda (ba'zi kamchiliklar sabab) oʻzini yoʻqotish jihatidan, shukr oʻrniga, xafa boʻlib shikoyat qilishiga sabab boʻladi. Balki xizmatdan ham voz kechar.

Shuning uchun yoʻlimiz natijasida qanoat doim shukrni, matonatni va sabotni natija bergani uchun; ixlos doirasida, xizmat nuqtasida qattiq hirs va qanoatsizlik qilgan paytimiz natija va samaralarda qanoat qilishimiz kerak. Maslan Risola-i Nur xizmati bilan Isparta va uning atrofida minglab ahli iymonga favqulotda iymon quvvatini ta'minlash boʻlgan bu natija, bizning favqulotda xizmatimizga kifoya. Bir kishi oʻn qutb darajasiga chiqsa va ming kishini valiylik darajasiga yoʻnaltirsa ham bu natijani pastga tushira olmaydi. Nurning haqiqiy shogirdlari bu kabi natijalarga qanoat qilishadi. Buyuk qutbning muridlarining qalb qanoatlarini ta'minlagan ustozlarining favqulotda maqomi va masalalardagi hukmlari oʻrniga, Risola-i Nurning metin hujjatlari (muridlarining qanoatidan ziyod) shogirdlariga qanoat berganidek, bu holat va e'tiqod boshqa odamga ham yuqadi, manfaat beradi. Muridlarning qanoati esa, xususiy va shaxsiy doirasida qoladi.

Ilmi Mantiqda "qoziya-i maqbula", yani buyuk zotlarning soʻzlarini dalilsiz qabul qilish deyiladi. Mantiqda aniqlik va qat'iyatni ifodalamaydi, balki koʻpchilining qarashi bilan qanoat hosil qildiradi. Ilmi Mantiqda aniq dalil, husni zonga va maqbul shaxslarga qaramaydi, balki inkor qilinmas dalilga qaraydi. Butun Risola-i Nur hujjatlari ushbu aniq dalil qismiga kiradi. Chunki valiylarning amal, ibodat, suluk va riyozatda koʻrgan haqiqatlari, pardalar orqasida mushohada etgan iymon haqiqatlari, aynan ular kabi ibodat oʻrniga Risola-i Nur, ilm ichida haqiqatga yoʻl ochgan. Suluk va virdlar oʻrnida mantiqiy burhonlar bilan ilmiy hujjatlar ichida haqiqatga yoʻl oschgan. Va tasavvuf ilmi va tariqat oʻrniga toʻgʻridan toʻgʻri Ilmi Kalom, Ilmi Aqida va Usulud Din ichida bir valoyati kubro yoʻlini ochgan. U bu asrning haqiqat va tariqat jarayonlariga gʻalaba qilgan falsafiy zalolatlarni magʻlub qilayotgani maydonda.

Oʻxshatishda xato boʻlmasin, Qur'onning oʻta kuchli va mantiqiy haqiqati, boshqa dinlarni tabiatparast falsafasining hamla va gʻalabasidan qutqarib, ularga bir tayanch nuqtasi boʻldi. Taqlidiy va aqlga sigʻmaydigan usullarini ham bir daraja muhofaza qildi. Xuddi shuning kabi:

Bu davrda uning bir moʻ'jizasi va nuri boʻlgan Risola-i Nur ham moddaparastlik falsafasi chiqargan dahshatli ilmiy zalolatga qarshi avom ahli iymonning taqlidiy iymonini, ilmiy zalolat hujumidan qutqaradi. Umum ahli iymonga tayanch nuqtasi, qat'iy qanoat va uzoqdagilarga ham zabt etilmas qal'aga aylangan. Bu oʻxshashi yoʻq dahshatli zalolatlar ichida yana avom moʻ'minning iymonini shubhalardan va Islomiyatni haqiqatsizlik vasvasalaridan muhofaza qilmoqda.

Ha har tomonda, hatto Hind va Xitoyda ahli iymon bu davrning dahshatli zalolatining gʻalabasidan, Islomiyatda bir haqiqatsizlik bormi ajabo, magʻlub boʻldi deya shubha va vasvasaga tushgan vaqti birdan eshitadiki risola chiqibdi, iymonning butun haqiqatlarini qat'iy isbot qilyapti, falsafani magʻlub etib, zindiqlarni mot qilyapti, deb anglaydi. Shubha va vasvasa yoʻq boʻlib iymoni qutuladi va kuchga toʻladi.

Ikkinchi savol: "Siz bir maktubingizda, (maktublarni yozish va oʻqish vaqtida qushlarning siz va shogirdlaringizning yoniga kelishini) qardoshlaringizga maktubda shoirona yozdingiz. Holbuki qushlar dunyo jarayonlarini va Risola-i Nurning hodisalarga foydasini biladigan mohiyatdan uzoq. Bunga nima deysiz?"

Javob: Amr va izni Ilohiy, havl va quvvati Rabboniya bilan umum hayvonotning maloikadan bir choʻponi, nazoratchisi boʻlganidek qushlar sinfining ham bir choʻponi bor. Ular bilmasada Ilohiy amr va Rabboniy ilhom bilan choʻponi ularni yoʻllaydi. Fitriy yoʻnaltirish esa qushlarga kelgan ilhomga tayanadi. Qushlar ilhomga sazovor boʻlib, tugʻilganiga bir kun boʻlgan asalari, bir kunlik masofaga uchib boradi, fitriy ilhom bilan, savqi Rabboniy bilan yoʻlini yoʻqotmay uyiga qaytib keladi.

Yer yuzi Risola-i Nur va shogirdlariga kelgan zulmga e'tiroz qilganidek

havo yomgʻirsizlik bilan va sovuqda Risola-i Nurga kelgan tazyiqlar va musodarani tanqid qilganidek

bulutlar ozodligini yomgʻirlar bilan olqishlaganidek

albatta qushlar sinfi ham aloqador boʻladi.

Ha, insonning bir qism sun'iy qushlarining bir bomba tuxumi bilan bir qishloqni xarob qilib, ming kishini yoʻq qilgan jinoyatiga va jahannamiy zaqqum urugʻlarini tashigan insoniy qushlarning buzgʻunchi qismini, ham yer yuziga, ham bashariyatga mustabidlik bilan qilingan marhamatsiz buzgʻunchiliklarga qarshi qushlar ta'sirli suratda istiqbolni nurlantiradigan Risola-i Nurni albatta ma'nan tabriklab olqishlaydilar, deb yozilgan hodisa, oʻta kichik arzimas boʻlsada, ichida nozik haqiqat mavjud.

Qardoshlarim!

Bu safar "Meva Risolasi"ning toʻliq qiymatini bilgan va oʻziga Mevachi nomini bergan Risola-i Nur markazining yozgan maktubi, meni juda mamnun ayladi. Chunki Xulusiy, Haqqi kabi yigirma yilga yaqin samimiy doʻstlik va qardoshlikda toʻliq davom va sabot etgani kabi, ularning Risola-i Nurga nisbatan aloqa, bogʻliqligi va sadoqatlari, oʻrtalaridagi xolis munosabatlari kabi ham davom etyapti, ham matonat kasb etgan, nuqsonlar bilan buzilmayapti.

Doimiy haqda xolislik bilan va Nur xizmatida sabr ichida shukr qilgan xolis, muxlis va boshqalarga husni misol boʻlgan sodiq shogirdlarni Risola-i Nurga bergan, Janobi Haqqa shukr qilaman. Mevachining atrofida ismini zikr qilmagan ma'lum va juda aloqador qardoshlarim, xususan Barla siddiqlari, meni koʻp marta xayolan eski davrga va u viloyatga jalb qilishyapti. Barla va togʻlarida kezdirmoqdalar. Men ular bilan va u yerlari bilan juda aloqadorman, unutmayman. Ularga minglab salom aytaman.

Koʻzja hatibi Hasan Shukruning maktubi meni baxtiyor ayladi, salom aytaman. Ma'sumlar, ummiylar, opa-singillar, boshda qalam bilan xizmat qilganlar va umum qardoshlarimga bir-bir salom aytamiz va duo qilamiz.

Sud tarafidan menga qaytarib berilgan, hali qoʻlimga kelmay pochtaxonadan musodara qilingan muboraklar hay'atining pahlavoni Kichik Alining bir maktubini koʻrdim. U butun Risola-i Nurni ikki yilda yozib tugatishga qaror qilib, amalda bajargan. Bu qahramonligi bilan mening, Risola-i Nurning birinchi shogirdi boʻlgan katta Mustafoda haqiqiy bir Abdurrahmonni va orqasida koʻp Abdurrahmonlarni koʻraman degan kashfilarimni toʻliq tasdiq qildi. U muborak Mustafoning vazifasini toʻliq qildi. Hofiz Mustafo ham, Hofiz Ali zamonida tom bir yordamchi va vafotidan soʻngra tom bir vorisi boʻlganini qamoqda koʻrsatdi. Demak muborak oliy hay'atida, oʻn sakkiz yil avval men umid qilgan xizmati Nuriyani toʻliq qilishgan va qilyaptilar. Ekkan urugʻlari, ular ishlamasalar ham, ularning oʻrniga mahsulot beradi. Umum qardoshlarimizga bir-bir salom aytamiz va duo qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Birinchidan: Sizning oʻn muborak kechalaringizni va muqaddas bayramingizni ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz. Janobi Haq, rahmati, karami va hifzu himoyasi bilan, tavfiq va hidoyati bilan, Risola-i Nurning nashr va yoyilishiga, Qur'oni Moʻ'jizu-l Bayonning tavofuqli nashriga sizlarni muvaffaq aylasin, omin!

Ikkinchidan: Risola-i Nurning bir xulosasi boʻlgan "Oyatu-l Kubro" va "Hizbi Nuriya"ning bir xulosatu-l xulosasi hukmida oʻttiz uch tavhid kalimasining namoz tasbehotidagi men eskidan beri oʻqigan va Risola-i Nurning aksar haqiqatlari namoz tasbehotida inkishof etishi bilan xayolim yanada kengayib, oʻttiz uch kalima-i tavhidning har birini koinotdagi bir maxluqot tabaqasining hol tili bilan men bilan birga aytayotgandek kulliy hol tili mening juz'iy tilimning ayni boʻladi. Men, kamoli zavq bilan oʻqiyapman. Sizga ham suratini yuboryapman. "Hizbi Nuriya"ning ushbu xulosatu-l xulosasi toʻliq تَفَكُّرُ سَاعَةٍ sirrini jamlaganini, oʻn besh daqiqada toʻliq qanoat hosil qildim.

Arabcha bilmaganlar Oyatu-l Kubroning martabalarini chiroyli tarzda anglasalar, Arabcha boʻlim toʻliq anglashiladi. Arabcha bilmagan kishi ikkalasiga bir necha marta qarasa, toʻliq anglaydi. Buni men yigirma toʻrt soatda bir marta, yo bomdod namozining tasbehotida yoki boshqa vaqtda eng koʻp zerikkan va siqilgan paytimda oʻqiyman. Menga ulviy bir inshiroh beradi, zerikishni ketkazadi. "Oyatu-l Kubro" va "Hizbi Nuriya"ning oxirida yozilsa, munosib boʻladi. "Oyatu-l Kubro" va Risola-i Nurning aksar haqiqatlari, Ramazonda va tasbehotida oʻrtaga chiqishi kabi, ushbu "Xulosatu-l Xulosa" ham Ramazonda va tasbehotda oʻrtaga chiqishi juda ma'nodordir.

Uchinchidan: Soʻnggi kunlarda xabar oldimki, vakillar kengashi, meni Kastamonudan olib Amirtogʻga oʻtkazishga qaror qilishibdi. Anglashilmoqdaki, Risola-i Nurga va talabalariga ayblashga bahona topolmayaptilar.. faqat ahammiyatsiz shaxsimga ahamiyat berib, qayd ostiga olishyapti. Sizni bor quvvatim bilan ishontiramanki, men ruhu jonim bilan, ularning Risola-i Nur va talabalariga emas, menga hujum qilishlarini iftixor bilan qabul qilaman. Goʻyoki boshqa yerlardagi insonlar menga qoʻshilyapti. Buni man qilishga chora topolmayaptilar. Ammo bu yerda yoʻlini topib, qasddan shunday muomala qilishyapti, siz hech xafa boʻlmang.

Mening bu holatim, Risola-i Nur shogirdlarining fathlariga bir vasiladir. Inoyat va marhamati Ilohiya, menga ahli dunyoning haqsizliklarini buyuk bir xayrga aylantiradi deb oʻylayman. Zotan yoʻlimizda - zamon, makon suhbatlashishimizga mone boʻlolmaydi. Sharqda, gʻarbda, hatto oxiratda, barzohda boʻlsa ham, birgamiz. Masalan, barzohdagi Hofiz Ali (RH), har kuni ma'nan yonimizdadir. Bu haqiqatga binoan, yuzaki ayrilishga, hatto oʻlimga ahamiyat bermasligimiz kerak.

Toʻrtinchidan: Madrasa-i Nuriya qahramonlaridan Duradgor Ahmadning bulbuli, gul fabrikasining muborak gulchi kotibining bulbulini latiflik bilan tasdiqlagan. Zotan bahorda nabotot karvonlarining hayvonlarning rizqlarini keltirishlariga umum qushlar nomidan bulbullar xatib boʻladi. Ularni qushlar nomidan olqishlaydi. Risola-i Nurning qushlar tomonidan aloqadorliklari ichida albatta yana boshda bulbul koʻrinishi lozim keladiki, koʻrindi.

Safranboluli muxlis, metin qardoshimiz Mustafo Usmon, bu yerdagi qardoshlarimga bir-ikki maktub yubordim deydi, maktublarning javobini ololmaganidan xavotirlangan. Xavotirlanmasin. Ehtiyotga binoan va Isparta vositasida xabarlashishga ishonib unga alohida maktub yozilmagan, xavotirlanmasin. Kastamonulik qardoshlarimiz ham xavotirlanmasin. Mening bu yerga oʻtkazilishim, Kastamonu bilan, ular bilan aloqamni boʻshashtirmaydi, aksincha meni ular bilan yanada kuchliroq bogʻlaydi. Men, aksar vaqtda xayolan va ma'nan oʻzimni Kastamonuning muborak togʻlarida va qardoshlarimning yonida topaman.

Aziz, siddiq qardoshlarim va haqiqiy vorislarim!

Bayram tabriklariga oid koʻp maktublarni oldim. Har biriga javob berishga vaqtim, holim izn bermaydi. Har bir maktubni, koʻp qardoshlarim nomidan bir xos qardoshimiz yozgan. U maktublarda, tabrikdan tashqari ba'zi ahamiyatli nuqtalar ham bor, meni baxtiyor, minnatdor ayladi.

Jumladan: Gul va Nur fabrikasi nomidan Xusravning tabrik maktubi, meni sevinch bilan yigʻlatdi. Zotan Xusravning mumtoz bir xususiyati shuki, hozirgacha menga kelgan barcha maktublarining hech biri meni ranjitmaydi.. qaygʻuli vaqtlarimda ham yumshoq keladi, ruhimni erkalaydi. Bu jihatdan ham unga shaxsim e'tibori bilan juda minnatdorman. Xulusiyi soniy Sabrining, ma'lum qardoshlari hisobiga tabriknomasi meni juda ham sevintirdi. Xos qardoshimizning taqdir va tahsinda peshqadamligi, Xusrav va Hasan Fayzi haqida juda goʻzal taqdirlari, meni haqiqatdan baxtiyor ayladi. Hasan Fayzining Dengizli shogirdlari hisobiga tabrigi ham uning yuksak irtibotini, quvvatli aloqasini koʻrsatdi.

Kastamonu fidokorlari nomidan Kastamonuning Xusravi va Rushdusi boʻlgan Fayzi va Aminning tabrikli maktubi va Fayzining ma'lum hodisada hech qanday xavotir beradigan hol sodir boʻlmaganini, aksincha tashviq qamchisi oʻrniga oʻtganini yozishi, bizning xavotirimizni yoʻqotdi.

Nazifning oʻsha atrofdagi qardoshlarimiz nomidan tabrigi, Nazifning tebranmas sadoqati, aloqasi va quvvatli umidlari bizga toʻliq nafas oldirdi. Uning xususiy raqiblari boʻlgani uchun xavotirda edim.

Sadoqati hayratomuz boʻlgani kabi, jasorati ham oʻsha nisbatda boʻlgan Halil Ibrohimning (RH) toʻgʻridan-toʻgʻri manzilimga yuborgan tabrigini oldim. Boshda Nurning diqqatli advokati ularning umumiga salom va bayramlarini tabriklaymiz.

Madrasa-i Nuriya qahramonlaridan Shukru Efening, qushlarning va chumchuqlarning aloqalarini koʻrsatgan maktubi, qahramon duradgorning tasdiqini tasdiqladi, bizni ham xursand qildi.

Otaboyli qardoshlarimizdan, Lutfu vorislaridan Ali Usmonning maktubidagi savoliga javob berishga vaqt topolmadik.

Mazkur qardoshlarimizning har biriga va birodarlariga alohida-alohida ruhu jonimiz bilan moddiy ma'naviy bayramlarini tabriklaymiz. Katta Ra'fat qardoshimizga, minglab xush kelding deymiz.

Ichida ma'sumlar toifasi va ummiy keksalar va fidokor xonimlar boʻlgan umum qardoshlarimga, bir-bir uchinchi bayramlaringizni tabriklayman va salom aytaman. Sihhatlari va saodatlariga duo qilib soʻzni tugataman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Marhum shahid Hofiz Alining (RH) kitoblari bilan birga kelgan muboraklarning pahlavoni va Abdurrahmonlarning qahramoni buyuk ruhli Kichik Alining "Gʻaybiy Tasdiq Muhri" nomli majmuasi juda chiroyli va munosibdir. Ammo "Ilova"da va ayniqsa Amirtogʻ boʻlimida, Risola-i Nurning karomatlariga aloqador zilzila, yomgʻir va qushlar mavzulari kabi munosib koʻrganingiz maktublar u "Muhr"ning oxiriga kirsa, yanada chiroyli boʻladi. Bu munosabat bilan, Muboraklar Hay'atining bayramlarini takror tabrik bilan Kichik Aliga ming barakalloh deyman.

Safranbolu bahodiri fidokor Mustafo Usmonning bu yerdagi shogirdlarga yuborgan goʻzal maktubini oʻqidim. Bu kishi ham Hasan Fayzi kabi hayratomuz sadoqatini va husni zonnini adibona yozgan, ammo Risola-i Nurning shaxsi ma'naviysi oʻrniga meni haddimdan koʻp ortiq maqomga qoʻygan. Ustozini oʻzining porloq oynasida juda porloq koʻrgan. Men ham uning husni zonnini ma'naviy duo oʻrnida qabul qildim. Ham uning, ham atrofidagi qardoshlarimizning bayramlarini tabrik qilamiz.

Muhtaram, sevgili, muborak qardoshlarim - Risola-i Nur talabalariga bayon qilamanki:

Risola-i Nur nurdan toʻqilgan ip boʻlib, unda koinot va butun mavjudotning tasbehotlari tizilgan.

Risola-i Nur oluvchi va tashuvchilar jihozlangan Qur'oniy radio boʻlib, uning sim va chiroqlari, oyna, sim va batareyalari boʻlgan satrlari, soʻzlari, harflari shunday intizomli va iyjozli joylashtirilganki, ertaga har bir ilm va fan olimlari hamda har bir yoʻl va yoʻnalish sohiblari ilm va iqtidorlari miqdorida gʻayb olami, shahodat olami, ruhoniyot olami va koinotdagi jarayon etgan har bir hodisalardan xabardor boʻlishi mumkin.

Risola-i Nur moʻminlarga - Qur'ondan hidoyat hadyalari, ikki dunyo saodati, shafoatga sazovor va Rahmoniy fayzdir.

Risola-i Nur koinotga, bahorning fayzini bergan obi hayot, ayni rahmat, haqiqatning asosi va gulzor gulistonidir.

Risola-i Nur lutfi Yazdon, kamoli iymon, tafsiri Qur'on va barakati ehsondir.

Risola-i Nur kofirga xazon, munkirga toʻfon, zalolatga dushmandir.

Risola-i Nur bir maxfiy xazina, bir javhar sanduqchasi va nurlar manbaidir.

Risola-i Nur Qur'on haqiqatlari va iymon me'rojidir.

Risola-i Nur Qur'on va Hadisdan keyin avliyolar bosh toji, asarlar sultonu va ma'nolar qaymogʻi va Ilohiy va Subhoniy hadyalar atosi va Rahmoniy fayzlardan iboratdir.

Risola-i Nur bir haqiqatlar dengizi, Qur'on va iymonning nozik haqiqatlarining sirri va maorif xazinasi va karam-yaxshiliklar dengizidir.

Risola-i Nur xastalarga hikmat shifoxanasi, zamzam suvi, sogʻlarga haqiqat ozuqasi, rayhon isi va mushki anbardir.

Risola-i Nur Ahmadiy (ASV) joy, Haydariy (RA) mujda, bashorat va Gʻavsiy (QS) yordami, Gʻazzoliy (QS) tavsiyasi va Faruqiy (QS) xabardir.

Risola-i Nur Qur'oni Moʻ'jizu-l Bayon quyoshining yetti rangi ekani, Risola-i Nurning nashr qilingan haqiqatida tom tajalliy qilgan. U ham bir shariat kitobi, ham bir duo kitobi, ham bir hikmat kitobi, ham bir ubudiyat kitobi, ham bir amru da'vat kitobi, ham bir zikr kitobi, ham bir fikr kitobi, ham bir haqiqat kitobi, ham bir tasavvuf kitobi, ham bir mantiq kitobi, ham bir Ilmi Kalom kitobi, ham bir Ilmi Ilohiyot kitobi, ham bir kasb-hunarga tashviq kitobi, ham bir balogʻat kitobi, ham bir vahdoniyat isboti kitobi, dushmanlarni mot va lol qiladigan kitobdir.

Risola-i Nur Qur'on samolaridan bir m'anaviy osmonning quyoshlari, oylari va yulduzlaridir. Zohiran, sabablar pardasi boʻlgan Quyoshdan, Oydan va nur sochuvchi sayyoradan butun koinot nurlanib va ziynatlanadi, butun ashyo unib koʻkaradi va hayot topadi.

Risola-i Nur ham Qur'oni Moʻ'jizu-l Bayondan olib sochgan shu'lalar bilan butun olamga hayot va odamga komil inson va qalblarga iymon sevinchi va aqllarga isbot bir qanoat, fikrlarga iymon inkishofi, nafslarga taslimi rizo va jondir . U ma'naviy samoni ba'zan zohiran hikmat sababli tashqi bulut toʻdasi qoplaydi. U salmoqli bulutdan shunday bir fayzi rahmat boroni yogʻadiki, unib chiqishga iste'dodli danak, urugʻ, tuxumlar siquvchi va tor olamda iztirob cheksalarda, ustlaridagi poʻstloqlarni yorib va yirtadi, u onda bulutlar ham ufuqlarga chekinib soqchi kabi kutishi bir Rabboniy imtihon, bir fayazoniy inkishof va bir nuroniy rahmat boʻlib avvalgi bir danak, urugʻ qaytadan yangi hayotga ishtiyoq bilan va koʻkarish sevinchi bilan ulkan mevador daraxt suratini oladi va يُبَدِّلُ اللّٰهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ sirriga sazovor boʻladi.

Ha, yigirma yildan beri davom etgan ushbu qish inshaallohu taolo tugagan boʻlsin... Dunyoga yangi va fayzli bir fasli navbahor kelsin va olamning yuzi nur bilan kulsin...

Risola-i Nur Qur'oni Moʻ'jizu-l Bayonning tasarrufi ostida boʻlgani uchun unga uzangan, hujum qilishni istagan har qanday qoʻl sinadi va har bir til quriydi. Qur'oni Moʻ'jizu-l Bayonning

kalomi sharifining bu davrda imo va ishoratlaridan Turk tiliga kelgan musibatlarga qaralsa, "Risola-i Nur", Turk tilida ham imom boʻlishiga, ya'ni ertaga sof Turkcha Risola-i Nur tili imtiyoz qozonib boshqalarni tark qilishlariga doir ishorati Qur'oniyadandir desam, xato qilmagan boʻlaman deb oʻylayman.

Boshda Ustozimiz va barcha qardoshlarimizga samimiy salomlarim bilan arz va hurmatlar aylayman, muborak bayramlarini tabriklayman va qutlayman. Ustozim haqida hech narsa yoza olmadim. Chunki varosati Muhammadiya (ASV) maqomida boʻlgan bir zoti oliyqadr haqida nima deya olaman? Unga Hasan Fayzi Afandi qardoshimizning soʻzlarini takrorlashdan boshqa narsa bilmayman.

[Halil Ibrohimning Risola-i Nur haqidagi oʻtkir bayonining oxirida qayd qilinib, ikkalasini birga Amirtogʻ maktublarining oxirlarida qayd qilasiz. Bu kishi, Risola-i Nurning juda eski va juda sodiq va juda fidokor shogirdidir, Risola-i Nurga xitob qilib bu maktubni yozgan. هَذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى

Asmo-yu sifatga sazovor Badiuzzamondir bu

Risolat joyidan bizga fazli ehsondir bu

Maxfiy xazinada keng irfon maktabidir bu

Zulmat havosida porlagan shamsi tobondir bu

Mishkati misbahdan nashr etilgan Qur'on haqiqatidir bu

Asarlar mavsumida yakto bir gulistondir bu

Fathi kashf irshodida saranjomi hidoyatdir bu

Najot kemasida manzil sirriga yetishga kapitandir bu

Jaholatning zulmatli kechasida nuri chirogʻi Yazdondir bu

Gʻamgin koʻngillarda farah sevinchi, shodmon fazosi bu

Shamsi Qur'ondan aks etgan nuri irfondir bu

Asarlar sultoni va ma'onlar qaymogʻi, tafsiri Furqondir bu

Sharafi Ahli Bayt va Gʻavsi A'zam shijoat berishidir bu

Ahli Sunnat yoʻlidagilar va iqlimi ma'rifatda sultondir bu

Ma'rifat ma'dani va shafqat koʻrsatishda jonlilar onasidir bu

Valiylar jismida avliyolarga koʻngil olamining ruhidir bu

Muhaqqiqiyn sayyorasida moʻminlarga atoyi Subhondir bu

Vahdati mavjud va rohining samosida somonyoʻlidir bu

Ilmu ma'rifat dengizida durri yakto-yi marjondir bu

Haqiqat ilmida shu'lador oxirzamon oy nuridir bu

Safo nurlariga gʻarq boʻlib kelgan bahordandir bu

Taslimi rizo va istigʻno pokligida ayni anglab yetishdir bu

Risola-i Nur talabalariga qibla-i iymon haqiqatidir bu!..

Bu Nur asar tafsiridir ul samoviy kitobning

E'lon qilar haqiqatni, haq amrini bildirar

Isyonlarga, zulmlarga uchragan jahonning

Bu asrda koʻzyoshini nur sochib toʻxtatadi.

Bu asardir jabrdiyda koʻngillarga tasalli

Bu qarorsiz olamning har buhronida nur sochar

Bu asardir har zulmatda salomatning rahbari

Ahli iymon bu soyada, bu asarla hur yashar...

Ma'sumlarga bir oʻgitdir, yoshlarning ham rahbari

Har mazlumga "Yigʻlama" der, kulasan ertaga sen

Tasallisi juda ulugʻ, ibratlidir darslari

Beli bukuk keksaga mujda berar batamom!

Bu asar insonlarni dahshatlardan uzoq qilgan

Qudrat qoʻli homiyidir, hayrat bergan hukmi bor

Dushmanlar taslim boʻlar hukmiga magʻrur ekan

Har bir telba faylasufni maftun qilgan nuri bor!

Bu nur asar har olimning, har moʻminning bosh toji

Dardlilarning darmonidir, har munkirni ta'zirlar

Shirklarni yoʻqotuvchi, ham har qaygʻu dorisi

Zindiq, zolim hujum qilsa boshida vulqon portlar!

Ey kuch yetmas dahshat bergan holatlardan yigʻlagan

Foniylarga aldanib singandan soʻng baqirma

Ey oʻtkinchi, ojizlardan madad kutib bogʻlangan

Kir bu Nurning olamiga, foniylarni chaqirma...

Oʻzingga kel endi gʻaflat sarxushligidan, turma uygʻon

Havaslaring bir ajdardir, qalbingni kemiradi

Erta baxtiyor boʻlar, yoʻqlikda Haqni topgan

Nurga ber naqdi umrni, erta senga berilar

Huzuringga uxroda ehtishomlar toʻshalar.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Hozirgacha yashirin munofiqlar, Risola-i Nurga qonun bilan, adliya bilan va osoyishtalik va boshqaruv nuqtasidan hukumatning ba'zi peshvolarini aldab tajovuz etaishdi. Biz musbat harakat qilganimiz uchun, majbur boʻlgan vaqtda mudofaa qilish vaziyatida edik. Hozirga kelib ularning rejalari natijasiz qoldi. Aksincha tajovuzlari Risola-i Nurning doirasini kengaytirdi. Endi esa yangi harflar bilan "Aso-yi Muso"ni chop qilish niyatimiz, ixtiyorimiz xorijida, Risola-i Nurga tajovuz berilayotgandek. Bu hodisaning ahamiyatli bir hikmati shu boʻlishi kerak:

Risola-i Nur bu muborak vatanning ma'naviy bir xaloskoridir. Hozir ikki dahshatli ma'naviy baloni daf qilish uchun matbuotda koʻrinishni boshlab, dars berish vaqti keldi yoki keladi deb oʻylayman.

Dahshatli baloning biri: Xristiyan dinini magʻlub qilgan va anarxistlikni yetishtirgan shimolda chiqqan dahshatli dinsizlik jarayoni, bu vatanni ma'naviy istilosiga qarshi Risola-in Nur, saddi Zulqarnayn kabi bir saddi Qur'oniy vazifasini bajaradi. Qalbimga Islom olamining bu muborak vatanning aholisiga qarshi juda qattiq e'tiroz va ayblovlarini ketkazish uchun matbuot tilida gapirish kerak deb eslatildi.

Men dunyoning holini bilmayman, ammo Ovrupada istilo bilan hukm qilgan va samoviy dinlarga tayanmagan dahshatli jarayonga qarshi Risola-i Nur haqiqatlari qal'a boʻlgan. Islomi olami va Osiyo qit'asining hozirgi e'tiroz va ayblovini ketkazish va avvalgi muhabbat va uxuvvatini qaytarishga vasila boʻlgan bir Qur'oniy moʻ'jizadir. Bu yurtning vatanparvar siyosatchilari tez aqlini yigʻib, ikki baloga qarshi qalqon boʻlishi uchun Risola-i Nurni chop qilib rasman nashr qilishlari lozim.

Ajabo, yigirma yil mobaynida tahqiqiy iymonni juda kuchli suratda yoygan Risola-i Nur boʻlmaganida, bu dahshatli asrda ajib inqilob va portlashlarda bu muborak vatan Qur'onini, iymonini dahshatli zarbalardan toʻliq muhofaza qila olarmidi? Nima boʻlganda ham...

Endi Risola-i Nurga, vatanga, idoraga zarari tegadi degan bahona bilan tajovuz qilinmaydi. Endi hech kimni u bahona bilan ishontirolmaydilar. Ammo rejani oʻzgartirib, Risola-i Nurga qarshi din pardasi ostida ba'zi sofdil domlalarni yoki bid'at tarafdori yoki anoniyatli soʻfiylarni ba'zi hiylalar bilan (ikki yil avval Istanbulda va Denizli atrofida boʻlgani kabi) qoʻllanishadi. Risola-i Nurga va shogirdlariga boshqa tomondan tajovuz qilishga munofiqlar harakat qilishyapti. Inshaalloh unga erisha olmashmaydi. Risola-i Nur shogirdlari, toʻliq ehtiyot boʻlib, hujum boʻlgan vaqtda tortishmasin, ahamiyat bermasinlar. Aldangan ahli ilm va iymon boʻlsa, doʻst boʻlishsin. "Biz sizga e'tiroz bildirmaymiz. Siz ham bizga e'tiroz bildirmang. Biz ahli iymon bilan qardoshmiz." deb tugatishsin.

Ikkinchidan: Muboraklarning pahlavoni ham Abdurrahmon, ham Lutfi, ham Katta Hofiz Ali ma'nolariga ega buyuk ruhli Kichik Ali qardoshimiz bir savol soʻrayapti. Holbuki savolning javobi Risola-i Nurning yuz joyida bor. "Risola-i Nurning iymon ruknlari mavzusi ustida koʻp toʻxtalishlarining sababi nima? "Omi moʻminning iymoni buyuk bir valiyning iymoni kabidir", deb eski domlalar bizga dars berganlar?" deydi.

Javob: Boshda "Oyatu-l Kubro" iymon martabalari mavzuida oxiriga yaqin mujaddidi alfi soniy Imom Rabboniyning bayon va hukmini keltirgan: "Barcha tariqatlarning oxiri va eng buyuk maqsadlari, iymon haqiqatlarining inkishofidir. Bir iymoniy masalaning qat'iyyan, ochiq va tushunilishi ming karomat va kashflardan yaxshiroq." "Oyatu-l Kubro"ning eng oxirida va "Ilova"dan olingan maktubning boʻlimi va toʻliq bayonoti javob boʻlganidek, "Meva Risolasi"ning Takroroti Qur'oniya haqida "Oʻninchi Masala"si, tavhid va iymon ruknlari haqida takrorli va koʻp sonli Qur'oniy urgʻuning hikmati, butunlay uning haqiqiy tafsiri boʻlgan Risola-i Nurda ham borligi javobdir.

Tahqiqiy, taqlidiy, qisqa va batafsil iymon hamda iymonning barcha hujumlarga va vasvasalar va shubhalarga qarshi dosh berib tebranmasligini bayon qilgan Risola-i Nur boʻlimlarining izohlari, buyuk ruhli Kichik Alining maktubiga shunday bir javobki, bizga ehtiyoj qoldirmaydi.

Ikkinchi Jihat: Iymon, faqat qisqa va taqlidiy bir tasdiqqa maxsus emas. Bir urugʻdan ulkan xurmo daraxtigacha va qoʻldagi oynada koʻringan misoliy quyoshdan dengizdagi aksiga qadar, quyoshga qadar martabalari va inkishoflari boʻlgani kabi, iymonning shu daraja koʻp haqiqatlari borki, ming bir Asmo-i Ilohiya va boshqa iymon ruknlarining koinot haqiqatlariga aloqador koʻp haqiqatlari bor. Haqiqat ahli, "Barcha ilmlarning, ma'rifatlarning va kamoloti insoniyaning eng buyugi iymondir va iymoni tahqiqiydan kelgan izohli va burhonli muqaddas ma'rifatdir", deb ittifoq qilganlar.

Ha, taqlidiy iymon shubhalarga tez magʻlub boʻladi. Undan juda kuchli va juda keng boʻlgan tahqiqiy iymonda juda koʻp martabalar bor. U martabalardan ilmalyaqiyn martabasi, koʻp burhonlarining quvvatlari bilan minglab shubhalarga qarshi turadi. Holbuki taqlidiy iymon bir shubhaga qarshi ba'zan magʻlub boʻladi.

Ham tahqiqiy iymonning bir martabasi aynalyaqiyn darajasi boʻlib, juda koʻp martabalari bor. Balki asmo-i Ilohiya adadicha koʻrinish darajalari bor. Bu martabaga chiqqan odam butun koinotni Qur'on kabi oʻqiy oladigan darajaga keladi. Bir martabasi esa haqqalyaqiyndir. Uning ham koʻp martabalari bor. Bunday iymonli zotlarga shubha qoʻshinlari hujum qilsa ham, hech narsa qila olmaydi. Kalom Ilmi ulamolarining minglab jild kitoblari, aql va mantiqqa tayangan holda ta'lif qilinib, faqat oʻsha ma'rifati iymoniyaning burhonli va aqliy bir yoʻlini koʻrsatishgan.

Haqiqat ahlining esa yuzlab kitoblari kashfga, zavqqa tayanib ma'rifati iymoniyani boshqa jihatda izhorlaydi. Ammo Qur'onning moʻ'jizakor jadda-i kubrosi, va koʻrsatgan iymoniy haqiqatlari va muqaddas ma'rifati, ulamo va avliyolardan ancha ustun kuch va yuksaklikdadir.

Risola-i Nur bu jome', kulliy va yuksak ma'rifat yoʻlini tafsir qilib, ming yildan beri Qur'onga qarshi yigʻilgan Islomiyat va insoniyat zarariga va yoʻqlik olamlari uchun buzgʻunchi kulliy jarayonlarga qarshi Qur'on va iymon nomidan javob qaytarmoqda, mudofaa qilmoqda.

Albatta uning hadsiz urgʻu berishga ehtiyoji borki, Qur'on nuri bilan sanoqsiz dushmanlarga qarshi tayanib ahli iymonning iymonini muhofaza qilishga vasila boʻlsin. Hadisi Sharifda, "Bir odamning sen sababli iymonga kelishi, sahro toʻla qizil qoʻylardanda xayrlidir." "Ba'zan bir soat tafakkur, bir yil ibodatdan ham xayrliroq." deyilgan. Hatto Naqshbandiylar bu turdagi tafakkurga yetishish uchun xafiy zikrga katta ahammiyat berishgan. Umum qardoshlarimga bir-bir salom aytamiz va duo qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

"Ixlos" risolasi va maktub nusxalarining aygʻoqchilar tomonidan olinishi, sizni xafa qilmasin. Zotan maktublar, "Ixlos" va Ixbori Alaviyani ularga oʻqitish, Risola-i Nur uchun va fathlariga kerak edi. Bu hodisa vaqti Istanbulda bolshevizmga qarshi boʻlgan namoyish, Risola-i Nurga qarshi parda ostida hujum qilgan ikki kuchning bir-biri bilan kurashishni boshlagani, Risola-i Nurning fathlariga buyuk vasila boʻladi. Bizga qarshi vaqtinchalik ba'zi hujumlar boʻlsa ham, umuman ahammiyati yoʻq. Chunki bolshevizmning, musulmonlar ichida anarxistlik mohiyatida mutlaq kufr va tabiatparastlik fikri bilan joylashtirilishiga javoban faqat va faqat Risola-i Nurning hayratomuz kuchli haqiqatlari chiqa olgani uchun, millatparvarlar, vatanparvarlar, siyosatchilar va dindorlar Risola-i Nurning orqasiga oʻtishga va u bilan yarashishga, uni qalqon qilishga yoʻl ochilmoqda degan nazarda qarayapmiz.

Sizni shaxsan tanimasdan bir marta koʻrganimda insofli va adolatli deb oʻylaganim uchun, hammadan avval sizga men aloqador boʻlgan bir haqiqatni bayon qilaman. Bu haqiqatni tegishli idoralarga vazifangiz e'tibori bilan bildirishni, sizga qoldiraman. Haqiqat shuki:

Mening hozirgi holatimning tarixda oʻxshashi yoʻq. Hamma narsadan tamoman ajratib qoʻyilib, hammadan, hatto masjiddagi jamoatdan va har qanday munosabatdan man etilgan edim. Keksalik, xastalik, faqirlik ichida birdan qalbimga keldiki: Modomiki men ham bu vatanning bir avlodi ekanman, bu vatanning saodati uchun xizmat qilish men uchun farzdir. Moddiy jihatdan qoʻlimdan hech narsa kelmaydi. Lekin Qur'ondan anglagan va qalamga olgan "Meva Risolasi" bilan "Hujjatu-l Baligʻa"ni yangi harflar bilan chop etish uchun ba'zi qardoshlarimga izn berdim. Ikki risolani ikki yilga yaqin tegishli Anqara idoralari va ekspertlar hay'ati, ham Dengizli Sudi tekshiruvidan soʻng javobgarlikka tortiladigan hech narsa topolmay, bizga rasman qayratib berdilar. Javoban yubordimki, tsenzura va katta muharrirlarga koʻrsatgandan soʻngra chop qilsinlar. Chop etilgandan soʻng rasman hukumatning oʻn ikki idorasiga berish bir usuldir. Soʻngra "Ixlos Risolasi" bilan "Iqtisod Risolasi"ni oʻsha ikki risolaning oxiriga qoʻshib yangi harflar bilan chop qilinsin.

Sizga qat'iyyan bayon qilamanki mening maqsadim, uni chop qilish bilan, bu muborak millat va vatanni moddiy ma'naviy anarxistlikdan muhofaza qilish hamda osoyishtalik va tartibni muhofaza qilishga ma'naviy yordam berish va anarxistlikni uygʻotgan xorijiy bir jarayonning qaynashiga ma'naviy toʻsiq qoʻyish va olami Islomning bizga qarshi e'tiroz va ayblovini ketkazishga va avvalgi muhabbat va birodarligini jalb qilishga harakat qilishdir. Lekin afsuski men dunyo bilan aloqador boʻlmaganim uchun va boshqaruvdagilar bilan ham koʻrishmaganim va dunyo jarayonlarini bilmaganim uchun va qonunsiz duhsmanlik balosiga uchraganim uchun, eskidan beri menga parda ostida dushmanlik qilgan ba'zi insonlar, fursat topib zobitlarni, yo adliyani vahimaga solmoqda.

Jumladan: Ajib tasodif bilan eshitdimki, toʻrt risolam bilan ikki yil mobaynida yozgan maktublarimning nusxasini tintuv boʻlimi xodimlari poyezdda tutishgan. Risolalarning ikkitasi, "Ixlos"dir. Garchi bir daraja mahram boʻlsada, sud, ham Anqara tadqiq hay'ati tekshiruvdan soʻng zararsiz deb xulosa qilib, bizga qaytarib berishdi.

Tsenzura va katta muharrirlarga koʻrsatish uchun Istanbulga yuborilgan "Iqtisod", bu zamonda hammaga lozim. Oʻn sakkizinchi Yogʻdu boʻlgan "Karomati Alaviya" esa, yanglish sabab ularga, birga joʻnatilgan. U risolani chop qilish uyoqda tursin, balki eng mahram qardoshlarimga ham faqatgina oʻqilishiga izn beraman. U dunyoga tegishli emas. Ham ekspertlar hay'ati va sud, tadqiq qilib, bizga qaytarib berishdi.

Oʻn yil avval Eskishahar Qamoqxonasida juda mashaqqatli vaqtda, tasalliga juda muhtoj boʻlgan paytimda ma'naviy bir hushxabar qalbimga keldi, uni qalamga oldim. Ammo mening bu ikki yil, balki toʻrt-besh yilda yozgan maktublarimning nusxalari, risolalar bilan birga chop va nashr qilish emas, balki mahram bir-ikki doʻstimning xohishi bilan oʻqilishini qiziqib birga yuborilgan. Bu maktublarni oʻzim yozganimning sababi, men sababli qamoqda mashaqqat chekkanlarga bir tasalli, bir suhbat, bu vatan va millatga dunyo va oxiratlariga yigirma yildan beri buyuk manfaati tekkan Risola-i Nur haqida fikr almashish uchundir.

Balki sizga va Anqara idoralariga yozgan ba'zi dardlashishlarim ichida boʻlgandir. Bu ma'nodagi risola va maktublar, tintuv boʻlimi xodimlari tarafidan olingan, balki sizga ham kelgan yoki keladi degan ehtimol bilan bu haqiqatni bayon qildim. Mening hozir juda ogʻir besh-olti qiyinchiligimga vahima sababli qonunsiz hujum qildirishga yoʻl qoʻymasligingizni, sizning vazifaparvarligingizdan va jiddiyligingizdan umid qilaman.

Aziz qardoshlarimiz!

"Lahulhamdu valminna" kecha, Nurning ma'naviy fathlari, butun azamat va dahshati bilan Istanbulda koʻrindi.

Mutlaq kufrni dunyoga, xususan Islomi olamiga qoʻyishni istagan jamiyat va

uning fikrlarning noshiri va

harakatining rivojlantiruvchisi boʻlgan bir-ikki gazeta bosmaxonasi va kutubxonasini ostin-ustun qilib,

dinsiz qildik,

komunist qildik deb oʻylangan

yoshlar va maktablilarning ogʻzi bilan va

harakatlari va fe'llari bilan norozilik bildirildi.

"Qahr boʻlsin komunistlik" deb badduolar qilindi. Bu jamiyatning minglab lira moddiy va millionlab lira ham ma'naviy zarari tegdi. Ranjiganimiz uchun, qalbimiz va ruhimizga juda aloqador bir shaxsi ma'naviy:

Ey Nurchilar! Hozir moddiy imkon hosil boʻlmayapti deb xafa boʻlmang. Nurning fathlari keng maydonda davom etyapti. Kulliy muvaffaqiyat hosil boʻlmoqda. Va boshqa va boshqa deb bor ovozi bilan aytdi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Risola-i Nurning talabalari bilan, Risola-i Nurga va "Oyatu-l Kubro"ning karomati bilan avval umuman koʻrmagan ajib porlash boʻldi. Ahli dunyoning hujum niyatiga tegishli hukumat idoralaridan biri undan qutula olmadi. Bu esa ajib va ma'nodordir.

Kechaning eng sovuq paytri uch soat davomida Jahannam kabi yondi. Risola-i Nurning Chalishkanlar oilasidan bir talabaning uyi tomi unga yonma yon edi. Yana ikki qardoshining va ma'sum Jaylonning sarmoyalarining katta qismi boʻlgan katta doʻkonlari, yongʻin joyiga ikki kichik doʻkon oraliq bilan joylashgan edi. Olov shiddati bilan doʻkonga qarab kelayotganda bechora Jaylon yonimga kelib, "Biz yonyapmiz, mahv boʻldik." dedi. Men ikki kun avval doʻkonlarida boʻlgan "Oyatu-l Kubro"ning chop qilingan bir qancha nusxalarini yonimga olib kelishini aytdim, lekin olib kelmadi. Demak oʻsha olovni soʻndirish uchun u yerda qolgan ekan. Men Risola-i Nurni va "Oyatu-l Kubro"ni shafoatchi qilib: " Rabbim kutqar!" dedim. Uch soat oʻtib dahshatli yongʻin hujumida katta idorani tamomini yoʻq qildi. Ostida va yonma-yon boʻlgan doʻkonlarni hammasini yoqdi, yiqitdi. Risola-i Nurning va "Oyatu-l Kubro"ning himoyasidagi doʻkonga qat'iyyan olov tegmadi. Uning ostidagi shogirdning doʻkoni ham istisnoiy holda omon qoldi. Faqat aholi oynalarini sindirishibdi. Agar odamlar tegimaganida, narsalarini olmaganida, umuman zarar koʻrmasdi.

Xullas Isparta gilamxonasining yongʻini bilan, uylaridan Risola-i Nur darslariga joy ajratgan kishilarning dahshatli yongʻinda ikki qardoshining yonma-yon ikki uyining najot topishi, Risola-i Nurning bir karomati boʻldi.

Kastamonuda Amirtogʻ yongʻini kabi, qarshimdagi dahshatli yongʻin yonidagi Risola-i Nur shogirdlaridan Hofiz Ahmadning uyi ham hayratomuz suratda najot topdi.

Uning singlisining uchinchi qavat yongʻin ichida hayratomuz bir tarzda, ham olmos va oltin javohirlari, ham joni Risola-i Nurning barakoti bilan najot topdi. Bu yerda, Risola-i Nurning gʻayratli talabalaridan va Chalishkan Xonadonidan uch aka-uka toʻrt kishining dahshatli yongʻindan najot topishi, Risola-i Nurning va Oyatu-l Kubroning bir karomati ekaniga ham men, ham ular, ham boshqa qardoshlarimiz qat'iy qanoat hosil qildik.

Bu yerdagi shamol u yerda bir oz esganda bozor doʻkonlarining aksariyatini yondirdi. Hatto "Oyatu-l Kubro" doʻkonidan uzoqdagi oʻn-oʻn besh doʻkon narsalarini chiqarib tashib qolishdi.

Ba'zi belgilar bilan, Sandiqli, Afyon, Kutahya oʻrtasida, Risola-i Nurga va yangi maktublarimni qoʻlga olishlari bilan menga qarshi bir hujum belgilari koʻrindi. Ikki hodisada, Istanbul hodisalari bilan ta'zir yedi. Bu safargi ta'zir menga hujum qilish niyatiga jazo sifatida keldi, inshaalloh niyatdan ularni voz kechirdi va qoʻrqitib lol qildi.

Qardoshlarim! Zakovatingiz va tadbiringiz, mening birdam boʻlish haqida nasihatimga ehtiyoj qoldirmaydi. Ammo soʻnggi kunlarda his qildimki, Risola-i Nur shogirdlarining birdamligiga zarar berish uchun bir-biringizni ayblashingiz uchun oʻrtangizga su-i zon tashlashyapti. Boʻlinish yuzaga kelishi uchun, "Balki falon talaba bizga josuslik qilayotgan boʻlsa kerak", degan shubha solishyapti. Diqqat qiling, koʻzingiz bilan koʻrsangiz ham pardani yirtmang. Yomonlikka qarshi yaxshilik bilan javob bering. Lekin juda ehtiyot qiling, sir bermang. Zotan sirimiz yoʻq, ammo vahimachilar koʻp. Agar bir talaba dushmanlarga aygʻoqchilik qilayotgani ma'lum boʻlsa, isloh qilishga harakat qiling, pardani yirtmang.

Sizning, xususan Isparta madrasasidagi birdamligingiz ham Risola-i Nurni, ham shogirdlarini, ham bu mamlakatning yuzini oq qildi. Va har tarafda Risola-i Nurga xizmat qildirgan ahamiyatli bir sabab - birdamligingiz, shavq va gʻayratingizdir. Janobi Haq sizlarni bu xizmati iymoniyada doim va muvaffaq aylasin, omin omin.

Umum qardoshlarimga toifa toifa, bir-bir salom aytaman. Duo qilib, duolarini soʻrab qolamiz.

Yongʻin haqida Ustozimiz yozgan haqiqatni aniq bilamiz va koʻzimiz bilan koʻrdik.

Aziz qardoshim!

Maktublaring haqida yaxshi fikrdaman. Ammo hozirgi jurnalist va boshdagilar haqiqatlarni toʻliq baholay olmaydi. Risola-i Nur yalinmaydi! Ular yolvorishi va qidirishi kerak. Qiymatini taqdir etib, xaridor boʻlgandan keyin ularning yordamini qabul qiladi.

Hozir e'tiborni Risola-i Nur shogirdlariga jalb qilmaslik kerak deb oʻylayman. Lekin yetti yil jahon urushiga qaramagan va yigirma besh yil gazetalarni oʻqimagan, eshitmagan bu qardoshingizning fikri, bu masalada soʻralmaydi. Asl fikr sohibi, sizlar va Risola-i Nurning xos shogirdlari va mudaqqiq noshirlari mashvarat bilan, xususan Ispartadagilar bilan, nima foyda boʻlsa shuni qiling. Sening goʻzal maktubingni "Ilova"ga yozdik.

Risola-i Nurning "Ilova" Risolasida Fayzi bilan Amin ahamiyatli mavqe qozonganlar, ajabo qay holdalar? Oʻsha ahamiyatli mavqega muvofiq vaziyatga muvaffaq boʻlyaptilarmi? Gʻamlari yoʻqmi? Ham qamoqxonada haqiqatdan mardona va fidokorona istirohatim uchun xizmat qilgan va oʻn yil menga xizmat qilnagchalik minnatdor qilgan Toshkoʻpriklik Sodiq, Hilmi va Ehson qay holdalar? U atrofda, xususan Ineboludagi qardoshlarimni unuta olmayman, men haqimda xavotirlanmasinlar. Risola-i Nurning (ba'zan vaqti-vaqti bilan) ba'zi yerlarda toʻxtab qolishi evaziga, juda ta'sirli va ahammiyatli tarzda parda ostida fathlari bor. Xavotirlanishmasin, ehtiyot boʻlish bilan birga sabot, matonat va yozishda davom etishsin.

Barchaga minglab salom aytamiz va duo qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Birinchidan: Sizlarni, birinchi vazifa-i Nuriyani, "Asoyi Muso"ga oid hizmatni boshlaganingizni tabriklayman. Ispartangizni diyonatda va Islomiy odobda orqa qolmagan, balki ilgari ketganini ruhu jonimiz bilan tahsin va tabrik qilamiz.

Ikkinchidan: Dengizlining Xusravi Hasan Fayzining Risola-i Nur haqida va Risola-i Nurning asli, asosi va ma'dani boʻlgan Qur'on haqiqati, iymon sirri va nuri Ahmadiy ta'rifida yozgan nazmiy bayonida toʻliq samimiyat va metin iymoniy qanoat bor. U hamma narsani tez qabul qilmagan va dalilsiz taslim boʻlmagan olim, xususan muallim boʻlsada, Risola-i Nurning haqqoniyatini ham oʻz nomidan, ham atrofidagi birodarlarining ma'naviy shaxsi uchun bir daraja hayratomuz, xolis ta'rif qilgan "Gʻaybiy Tasdiq Muhri"ning oxirida, "Ilova"dan olingan boʻlimlarning oxiriga yozilsin. Bundan tashqari "Ilova"da ham qayd qilinishini va Halil Ibrohimning oxirgi Risola-i Nur haqidagi tavsifnomasini va "Gʻaybiy Tasdiq Muhri"ning orqasida yozilishini munosib koʻrdik va bu yerda ham shunday qildik. Chunki buncha kuchli va samimiy bir qanoat, Gʻaybiy Muhrdagi imolar navida haqqoniyatiga bir imo, bir belgi boʻlishi mumkin.

Uchinchidan: Hasan Fayzining maktubida aytilgan barcha qardoshlarimizga juda koʻp salom aytamiz, tabriklaymiz. Qamoqxonalari bir Nur darsxonasi boʻlgani kabi, inshaalloh Dengizli viloyati ham bir nav Madrasat-uz Zahro hukmiga oʻtadi. Koʻpchilikning yuzini oq qilgan, Nurni zulmlardan qurtarishga harakat qilgan va ma'nan Nur shogirdlarining har biriga hadya qilingan risolalardan ham kattaroq hadya bergandek hadyasi bor. Bu Nurning tabrigi, unga minnatdor boʻlganlarning xotiralaridir. Yuzlab misli muqobili olingan bir adolatli xotiradir.

Toʻrtinchidan: Ishorati gʻaybiya bilan, oltmish toʻrtinchi yilda Risola-i Nur ta'lif jihatidan tugaydi degan gʻaybiy xabarni ikki hol tasdiqlaydi:

Birinchisi: Juda muhim nuqtalar xotirga kelsada, risola ta'lif qilinmaydi.

Ikkinchisi: Risola-i Nurni muhofaza qilish va nashri uchun hamda ega boʻlish va himoya qilishga harakat qilish uchun hayot istardim. Ammo hadsiz shukr boʻlsinki, bir bechora keksa Said oʻrniga koʻp yosh Saidlar ushbu vazifani bajarmoqda. Xususan Xusravlar, Fayzilar, Ahmadlar, Mahmudlar, jiyanim kabi koʻp Abdurrahmonlar va hokazo Hofiz Alini qabrida masrur, xursand qilganlari kabi, inshaalloh qabrimda ham shunday xursand qilishadi.

Umum qardoshlarimga, ma'sumlarga, ummiylar, opa-singillar kabi har toifaning har biriga bir-bir salom aytamiz va duo qilamiz. Risola-i Nurning barakasi bilan yongʻindan ziyon koʻrmagan Chalishkan xonadoni ham, sizlarga arzi hurmat va salom aytib qoʻllaringizdan oʻpadilar.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Bir necha oydan beri menga qarshi uyushtirilgan hiylalari oʻrtaga chiqdi. Hifzi Ilohiy bilan u musibat, yigirmadan birga tushdi.

Boʻsh vaqtimda masjidga borgan edim. Men bexabar talabalar sovqotmasligim uchun, majlis yerida bir kulbacha qurishgan edi. Men toʻrt-besh kundan beri oʻz-oʻzimga boshqa u yerga bormaslikka qaror qildim. Ma'lum zobit vosita boʻlib kulbachani olib tashlashdi. Menga ham rasman: "Boshqa masjidga bormaysiz." deyishdi. Lekin ma'nosiz, chumolini fil qilib yurakni siqishdi. Hech ahammiyati yoʻq, hech ham xavotirlanmang. Taxminimcha, har tarafda haddimdan koʻp ortiq odamlarning e'tiborini ketkazish uchun, ba'zi bahonalar bilan xoinlik qiladilar. Eski vaqtlarimni oʻylasam bardosh bera olmaydigandekman. Holbuki (Risola-i Nurning sihhati va yoyilishiga zarar kelmaslik sharti bilan) har kun ming xoinlik va azob berishlar ham kelsa, Allohga shukr qilaman. Men ahamiyat bermaganim kabi, bu yerdagi talabalar ham hech qaytishmayapti. Biz koʻpdan beri kutgan bu hodisa ham inoyati Ilohiya bilan yengil oʻtdi.

Umum qardoshlarimizga bir-bir salom aytamiz va duo qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Nuri Muhammadiya va sahobaga tegishli toʻrt sahifa juda chiroyli chiqqan. Oxirida, Risola-i Nurga va bu orqali bizga tegishli qismlarda Hasan Fayzining husni zoni juda hadidan oshgan. Garchi qasidasining oxirida Risola-i Nurning haqiqatini va shaxsi ma'naviyini murod qilgan boʻlsada, yana toʻgʻrilashga muhtoj koʻrdim. Ba'zi kalimalarni ilova va bir nechtasini oʻzgartirsamda, mening haddimdan ming daraja ortiq deb qoʻrqdim. Modomiki shogirdlarni shavq va gʻayratga keltirgan ekan, sizga havola qilaman. Siz, ham bu davrdagi vahimachilarni, maslagimizning zarurati boʻlgan kamtarinlik, ixlos va "men"likni tark qilish nuqtalarini e'tiborga oling, munosib koʻrgan soʻzlaringizni toʻgʻrilang. Sustlik vaqtida bu ahamiyatli tashviq qamchisidir, birodarlarga yuboring.

U qiymatli qardoshimiz, marhum Hofiz Alining (RH) vorisi va xalafi oʻrnida Risola-i Nurga haddan ortiq aloqadorlik va sadoqat bilan bogʻliqdir. Mening toʻgʻrilashimdan ranjimasin.

Oʻta samimiyat va kuchli tayanch bilan, chuqur ilm va porloq iymon bilan Risola-i Nurning mohiyatini ikki safardan beri ta'rif qilgan Risola-i Nurning xos shogirdlaridan va ahamiyatli eski muallimlaridan Hasan Fayzining "Gʻaybiy Tasdiq Muhri"dan olgan ilhomi bilan Risola-i Nur haqida, uning manbai va asosi Nuri Muhammadiy (ASV) va haqiqati Qur'on hamda sirri iymon ta'rifida bu qasidani yozgan.

Ahmad yaratilgan buyuk Nuri Ahaddan

Har zarrada nurdir u azaldan ham abaddan

Bir nur-ki ham ulugʻ ham tuganmas

U Faxri Jahon Hazrati Mahbubi Ilohiy

Porlatdi jahonni bu goʻzal Nuri Muhammad (ASV)

Yaratilmaganda boʻlmas edi bir zarra va bir fard

Uning nuri, hamma yer har zarrani oʻragan

Boshdan oyoq har dam bu qattiq zulmatni yorgan

Bir nurki udir sodda va ham qaytmas

Toza va pok jumladan ustun va mukammal

Bir nur-ki barcha zarrada faqat u namoyon

Bir nur-ki berar qalblarga ham ishq ila iymon

Bir nur-ki agar boʻlmasa u hech bir on

Boshdan oyoq zulmatda qolar ham da bu akvon

Bir nur-ki emas shunday qamraganki, hech yer qolmagan

Bir nur-ki qilar qalbni ham pur-nur, chashmni ham pur-nur

Bir yogʻdudir undan, shu ulkan shams va qamarlar

Faqat u nurdan bu ajoyib ulkan olam

Yaratildi u nurdan yana Jannat ila Jahannam

Shak yoʻq u nurdir oʻqilgan Hazrati Qur'on

U nuri azal ham sababi xilqati inson

Har narsaga udir mabda', asl va asos ham

Undan koʻrinar bashariyat mukarram

Bir zarra emas, bahri muhit u bahri munirdan

Ham inson hech boʻlar hammasi birdan

Shak yoʻq jahon, u nurning qatra-i nuridan

Shak yoʻq bu jon, u nurning zarra-i nuridan

Soʻnsin deya puflansa, dengiz kabi joʻsh urar

Soʻndirishga kimda ajab zarra majol bor

Soʻndirishga uringandi asrlar toʻla kuffor

Qahr ayladi hammasini ul Hazrati Qahhor

Doim soʻngan asrlar, yonadi soʻnmasdan ul

Tarixdan soʻrang, kimdir u nur, ham kim ekan manfur

Peshanasida yongan Nuri Muhammad Halilning

Yetmasdi kuchi, qarashga har yigʻlagan xasta chashm

Koʻrsaydi Rasulning u goʻzal nurini, Namrud

Yoqmasdi u dam, norini ul kofiri matrud

Bir chivin oʻldiradi u shohi jahonni (!)

Otgandi Halilni otashga chunki u jinoyatchi

Bir parda ochib soʻyladi Haq yashirin kalomdan

U otashga bahs ayladi ham bardu salomdan

"DoʻstPurva Rasulim ulugʻ Ibrohimni ey nor

Ot odatingni, yoqma bugun, sen uni zinhor!"

Bir yashirin xitob keldi da ul dam Haqdan

Bir abdi mukarram qutuldi pichoqdan

U nurdan uchun Yunusni hifz ayladi hut

U nur bilan qahr ayladi ham qavmini Lut

U husni jamol, ayladi olamlarni hayron

Qaydan uni topgan, ajabo Yusufi Kan'on

Hikmat nedir, u dardlarfa sabr ayladi Ayyub

Ham sirri nadir, Yusuf uchun yigʻladi Ya'qub

Oʻlganda tirilganda nega his qilmadi bir his

U nomli nabiy, shonli shahid Hazrati Jarjis

Hasratla nechun yigʻladilar Odam va Havvo

Kimdan edi bu yillarcha davom etgan ulkan da'vo

Ham oh, nechun tark etilip Ravza-i Jannat

Bir dori qaror boʻldi nega olami mihnat

Nur shahri boʻlgan Turda u on Hazrati Muso

Asrori kalom faqat yechilib topdi tajallo

Bir qism Zaburdan oʻqisa Hazrati Dovud

Boshlardi hamon xuddi ulkan mahshari majlis

Bilmam-ki nechun, shamol va suvlar faqat uni tinglar

Bilmam-ki nechun, eshitgan oh! deya ingrar

Maxluqni butun oʻziga rom qildi Sulaymon

Qayerdan edi bu quvvat, unga kimdan edi bu farmon

Shamollar ila uchgan shonli ulkan taxti muqaddas

Asrori azaldan u ham eshitgan yana bir sas

U qaysi ajib sir-ki, chiqar koʻklarga Iso

Kimdir tortilgan chormixga, kimdir yana Yuda

Nur dardi uchun taxtini tark ayladi Adham

Bir boshqaning taxti boʻlar dardiga malham

Koʻp shaxsi valiy, nur ila ham qildi qanoat

Koʻp shaxsi pastlar, nur ila ham topdi karomat

Hammasi ham parvonasi, oshigʻi nurning

Hammasi muammo, kuchi yetmas bu shuurning

Fillar bilan borib Ka'bani Abraha zolim

Istardiki qilsin qancha ming turli mazolim

Istardiki u uy yiqilib shuhrati soʻnsin

Xalq Ka'bani tark qilib cherkovga qaytsin

Istardiki qoʻysin chiqadigan nurga bir toʻsiq

Ham tugʻilmay oʻlsin deya Mahbubi Muabbad

Kunlarcha borib Ka'baga yaqinlashgan qoʻshin

Birdaniga bir tahlika sezgandek toʻxtadi

Tezlik bilan kelib bir poda qush, dengiz tarafidan

Tosh jangini boshlar juda ajib hammasi birdan

Tushgancha havodan u muammo kabi toshlar

Jonsiz yiqilib yerlarga yotgan qancha boshlar

Shohi bilan birga kattakon qoʻshinni Mavlo

Boʻlsin deya Mahbubga nishon, ayladi mavtga

Ham qavmi Quraysh, soʻndiraylik derkan u nurni

Erkak va ayol, jumlasining qochdi huzuri

Mushriku muvahhid, ikki firqa boʻlib qabilalar

Yillarcha toʻkilgan yana ustiga bir qon

Yorildi Qamar, Faxri Bashar, ul ulugʻ Sarvar

Har yerda va har onda uning nuri muzaffar

Qur'on edi qovli, nur edi yoʻli, ummati baxtli

Ummat boʻlganning qalbi butun nur bilan toʻldi

Chekmasdi gʻam, ul soʻzi javhar, magʻzi kavsar

Sura-i Kavsar, dedi dushmaniga "abtar!"

Shamsi Azaldan qochgan quruq boshlar

Gʻoya-i Jahannamda barcha yoqqan otashlar

Tugagandi nafas, chiqmadi sas, toʻygandi harkas

U nurga borib bosh egib ham dedilar pas

Idroki boʻlgan karvon ayrildi Qurayshdan

Fayz olish uchun chiqqan shonli quyoshdan

Kavsri Ahmaddan ichib har biri kosa-kosa

Boʻldi u kun xuddi mujallo bittadan olmos

U boshlarga toj, dardga darmon, murshidi olam

Aylardi nazar bularga nuri ila tez-tez

Bular edi u dushmanni bugʻgan bir guruh arslon

Haq yoʻliga, nur yoʻliga boʻlgan koʻpi qurbon

Bulardan u kun ahli nifoq hammasi qochardi

Mushrik esa, ul aqli uning qolmas uchardi

Bular edi u Paygʻambarning asxobi va oli

Dunyoda va uqboda ham shonlari oliy

Tavsif qiladi bularni faqat ana shunday Qur'on:

Sulh vaqti qoʻy, urushda oʻkirar arslon

Faqat yuzlari pok, soʻzlari haq, yoʻllari haq edi

Markablari shamollardek Duldul, Buroq edi

Bir jazba-i "Yo Hayy!" ila sellar kabi oqdi

Dushmanga borib har biri chaqmoq kabi chaqdi

Bular edi u kun halqa-i tavhidni qurganlar

Bular edi u kun bolta bilan kufrni sindirganlar

Bular edi muborak ulugʻ maslahat jamiyati

Bular edi u nurdan tizilgan halqa-i kubro

Bular edi olgan Suriya, Iroq, oʻlka-i Kisro

Bular ila ziyodor u qorongʻu ulkan sahro

Bular edi bergan xasta, aliyl koʻzlarga bir nur

Bular edi u tarixga oʻtgan shonli qahramon

Hammasi bir zarra-i nuri u Habibning

Har on koʻrinar koʻzlarga undan qancha yuz ming

Nur ostiga kirgan turli jamoat

Ham topdi baqo, hamda butun koʻrdi adolat

Ajdodi i'zomning buyuk ruhlari ranjigan

Zero ne kufrlar oʻqilar ularga har kun

Yogʻgandi u kun oh ne gʻamlar, ne alamlar

Ojiz uni umumin yozishga, qoʻllar va qalamlar

Minglarcha yetimning yiqilgan qalbini sen qil

Afv et yetar endi, u Habib hurmati yo Rab!..

Derkan yetar endi, bizni afv et goʻzal Alloh

Tebrandi jahon, oʻldi da bir gum-gum birdan

Muz parchasi holida bulut, bir yerga tushgan

Erkagu ayol hammasi u tomonga yigʻildi

Darhol ochilib koʻk yuzi ham porladi ul nurdan kelgan Risola-in Nur

Xalloqi Rahiym ayladi maxluqini baxtiyor

Zulmat tarqalib boshladi bir yap-yangi kunduz

Bir sevinch his qilib jim boʻlsi biroz yigʻlagan u koʻz

Bir on ham tushmas ekan uning ohi tilidan

Qutuldi, dardman bashar dardning qoʻlidan

U yangi quyosh, oʻlkaga sochib shu'lalar

Faqat shod boʻladi, shavq topadi qalbi siniqlar

Har qalbga surur, har koʻzga nur toʻldi bu kundan

Bir xushxabar beradi xuddi u bir shonli toʻydan

Arz qilaylik ul ulugʻ Allohga shukrlar

Ketar bu qahru johilligu zalolat, shirku kufrlar

U nuri Xudo soldi ziyo, qalbga safo ham

Koʻrsatdi baqo, koʻchdi fano, topdi vafo ham

Chiqqandi shaqiy, keldi naqiy koʻrdi adovat

Aylardi nafiy, boʻldi xafiy nuri hidoyat

Otildi Risola-i Nur, ufuqdan nuri Risolat

U nuri Risolat beradi ishonch adolat

Allohga shukr, ketmoqda barcha qorongʻulik

Allohga shukr, toʻlmoqda faqat qalbga farohlik

Allohga shukr, mana bugun parda ochildi

Olamlarga ortiq yana bir nash'a sochildi

Endi bu soʻniq jonlarga jon ufladi jonon

Endi bu koʻngil dardiga u ayladi darmon

Bir fasli bahor boshlandi viloyatlarda bugundan

Bir suhbati gul boshlandi tillarda bu kundan

Mendan menga borishga Risola-i Nur dedim

Nur dardiga tushdim da dengizlar kabi joʻshtim

Bir zarracha boʻlsin topay deb qidirib

Tushdim yana daryo kabi nurga bugun men

Berdim unga koʻnglimni boshdan oyoq ortiq

Ma'shuqim udir hozir mening, men unga oshiq

U nuri azal qoraygan qalblarga loyiq

U nurdan olar fayzini jumla xaloyiq

Qahr ayladi u zulmatni Risola-i Nurga oqqan

Nur qahriga yoʻliqar, unga dushmanona qaragan

Kufrning butun majlisi hujum qilsa ham ey nur

Qilmas seni uzoq, oʻzi boʻlar balki magʻlub

Sensan yana hozir, yana sensan bizga nozir

Ey nuri Rahiym, ey abadiy, jilva-i qudrati Fotir

Bir sevinch e'lon qilding iymonla sirri azaldan

Bir xushxabar keltirding bizga ul mashhur goʻzaldan

Modomiki ichirding bizga obi hayotdan

Bir zarra qadar qolmadi xavf hozir mamotdan

Hasrat yashadik nuringga yillarcha butun biz

Ma'sum va xasta, turli balo chekdi sababsiz

Yillarcha oqqan, qon toʻla koʻzyoshlari tinsin

Zolim yerga botsin, u zulm bir yerda sinsin

Yillarcha, asrlarcha bu nuring yana yonsin

Kimsasiz va yetim, bevayu xastalar barchasi toʻysin

Ey nur guli, nur chehrangni oʻpsam dudogʻingdan

Qalb bogʻining qalbiga eksam butogʻingdan

Har dam hidlab ham u goʻzal royihasidan

Chiqsam yana men foniy olam dardidan

Nur gullarini ochsin, yana mushklar kabi tutsin

Siynamda bu jon bulbuli tavhid ila sayrasin

Sensan bizga bir nash'a bergan ul guli xolis

Sensan bizga ham jumladan a'lo, yana muxlis

Ey Nuri Risolatdan kelgan bir burhoni Qur'on

Ey sirri Furqondan chiqqan hujjat-i iymon

Sen eding bizga matlub, yana sen eding bizga va'da

Soyangda bugun hamma boʻlar zinda va mas'ud

Har on seni kutar va sogʻib eslardi bu dunyo

Haq oʻzini koʻrsatdi, bugun bitdi u roʻyo

Ming uch yuz yildir tuproqqa aylangan qancha milliard

Moʻmin va muvahhid seni kutardi faqat ey yor

Barcha seni qoʻllab aytardi kalomni

Barcha har on senga aylardi salomni

Nur chehrangni ochsang, olib pardani yuzdan

Aytar menga ruhim yana مَا ازْدَدْتُ يَقِينًا

Valloh, azaldan buni men ayladim yod

Risola-in Nurdir valloh oʻsha soʻnggi mujaddidi akbar

Yuzlarcha hujjat, yana qancha yuz ishorat

Aylar bu muqaddas ulkan da'voga shahodat

Eng boshda kelgan shohidi adl Hazrati Qur'on

Koʻrsatgan ayonan oʻttiz uch yerda u burhon

يَا مُدْرِكًا ning qalbiga koʻmgan Asadulloh

Koʻp sirki, bilganlar boʻladi doim senga ogoh

كُنْ قَادِرِىَّ الْوَقْتِ degan ul piri muazzam

Minglarcha valiy ham yana qilgan bunga ming ilova

Moʻ'jizdir u soʻz, haqdir u magʻz, koʻrmadi har koʻz

Endi bu muammolarni kel sen bizga qil hal

Oltinchi Soʻzing oldi barcha fe'lu sifotni

Berdim da poklandim unga ham zotu hayotni

Muflisu faqir kutar edim hozir eshigingda

Tavhidga erishtir meni, kel boringni ber-da

Men men deya, yozgan boʻlsam-da sensan yana u men

Hechdan ne chiqar, ham menga menlik yana sendan

Afv et meni ey afvi buyuk, lutfi buyuk Risola-in Nur

Bir dam ham ham aylama sendan meni yo Robbana uzoq

Nur haqqi, Haq hurmati, doʻst sababli ey nur

Nuring ila sirring ila bugun qil bizni masrur

Ey Nuri Azaldan kelgan Nuri Muhammad (ASV)

Ey sirri iymondan kelgan nuri muabbad

Minlarcha yetimning eshitilgan ohini bir toʻxtat

Tebratar u buyuk arshni ham valloh bu chiqqan ovoz

Valloh jamilsan, yetar ortiq bu jaloling

Koʻrsat bizga ey Nuri Muhammad, bir karra jamoling

Dargohingni och, qil bizga ehson, yana ey nuri Risolat

Biz dardli qulmiz, qil bizga darmon, yana ey nuri haqiqat

Ammora boʻlgan nafsimizning amriga ergashdik

Ber bizlarga sen nur ila dalil, yana ey Nuri Qur'on

Hirs otashi soʻnsin-da koʻngil aylansin gulshan

Soch nuringni, ham fayzingni har on, ey nuri iymon

Sen nuri Badi', Nuri Rahiymsan bizga lutf et

Faqat istagimiz ishq ila iymon, yana ey Nuri Ilohiy

Dining chekinib, dev kabi tashlanmoqda vahshat

Rahm qil bizni gʻarq qilishga toʻfon, ey Nuri Rahmoniy

[ ١-nurga boʻyalsin butun ofoqi jahoning

Har yerda oʻqilsin bu Qur'on, yana ey Nuri Subhoniy

Mahbubingga ergashdik, hammamiz ummati boʻldik

Yigʻlatma yetar, qil bizni xandon, yana Ey Nuri Rabboniy

Ul Ravza-i Poki Ahmadni (ASV) koʻrsat bizga bir on

Boʻlaylik faqat unga qurbon, yana Ey Nuri Samadoniy

Islomga zafar ber, bizni qutqar, bizni kuldir

Yovimizni qil haq ila yakson, yana ey Nuri Furqoniy

Har shahri Islom ila, boʻlsin bu yashil yurt

To hashra qadar jannati jonon, yana ey Nuri iymoniy

Ul Faxri Jahon, Oli Aba haqqi uchun yo Rab

Hifz et bizni ofatu balodan, yo Nuru-l Anvor, bihaqqi ismika-n Nur!

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Gʻoyat ahammiyatli (bundan avval sizga qisqacha bayon qilgan) bir masalani takroran aytishimga quvvatli, ma'naviy bir eslatma oldim. Masala quyidagicha:

Parda ostidagi dushmanimiz munofiqlar, hozirga qadar qilganlari kabi, adliyani va siyosat va boshqaruvni zohiriy dinsizlikka vosita qilib, bizga hujumlari natijasiz qolgani, va Risola-i Nurning fathlariga manfaati boʻlgan eski rejalarini tashlab, yanada munofiqona va shaytonni ham hayratda qoldiradigan reja tuzishganiga doir bu yerlarda belgilari koʻrindi.

Rejalarning eng muhim asosi, xos, metin qardoshlarimizni sovutish, sustlik berish, mumkin boʻlsa Risola-i Nurdan voz kechirishdir. Bu nuqtada ajib yolgʻonlarni va hiylalarni ishlatishyapti, Isparta va uning atrofi, gul va nur fabrikasining qahramon shogirdlari kabi, poʻlat va temir kabi sabot, sadoqat va matonat lozimki, bardosh qila olsin.

Ba'zan doʻst suratida kirib, qoʻrqitish uchun chumolini fil qilib vahima qilishadi. "Ey voh, ey voh Saidga yaqinlashmang! Hukumat ta'qib qilyapti", deb zaiflarni voz kechirishga urinmoqdalar. Hatto ba'zi yosh talabalarga, havaslarini qoʻzgʻash uchun, ba'zi yosh qizlarni yoʻliqtirishyapti. Ular Risola-i Nur peshqadamlariga qarshi, shaxsimning kamchiliklarini, xunuklillarini koʻrsatib, zohiran dindor ahli bid'atdan ba'zi shuhratli zotlarni koʻrsatib, "Biz ham musulmonmiz, din faqat Saidning yoʻliga maxsus emas" deb, bizga qarshi parda ostida muxolafat qilib zindiqlarga va anarxistlik hisobiga sofdil ahli diyonat va domlalarni vosita qilib iste'mol qilishadi. Inshaalloh bularning bu rejalari ham natijasiz qoladi. Bunday yaramaslarga:

"Biz Risola-i Nurning shogirdlarimiz. Said ham biz kabi bir shogird. Risola-i Nurning manbai, ma'dani, asosi esa Qur'ondir. U yigirma yildan beri tenggi yoʻq tekshiruv va kuzatishlar bilan birga, qiymatini va gʻalabasini eng qaysar dushmanga ham isbot qilgan. Uning tarjimoni va bir xizmatkori boʻlgan Said qay holda boʻlsa boʻlsin, hatto Said ham (Al'iyazu billah) Risola-i Nurga qarshi boʻlsa, bizning sadoqatimiz va aloqamizni inshaalloh buzmaydi." deb, u eshikni yopinglar. Ammo mumkin boʻlgancha Risola-i Nur bilan mashgʻul boʻlish, qoʻlidan kelsa yozish va mubolagʻali targʻibotlarga hech ahamiyat bermaslik va avvalgidek tom ehtiyot boʻlish kerak.

Umum qardoshlarimizga bir-bir salom aytamiz va duo qilamiz.

Bu vatandagi millatning eng buyuk kuchi boʻlgan Islom olamining e'tiborini, hamiyatini va birodarligini ketkazish va nafrat berdirish uchun, siyosatni dinsizlikka vosita qilib, parda ostida kufri mutlaqni oʻrnatishni istaganlar, hukumatni aldab va adliyani ikki marta adashtirishdi. "Risola-i Nur shogirdlari, dinni siyosatga vosita qiladi, xavfsizlikka zarar berish ehtimoli bor." deyishyapti. Holbuki, bu mamlakatga moddiy-ma'naviy barakaga, hayratomuz xizmati va umum Islomi olamiga taalluqli haqiqatlarni jamlagan oʻttiz uch Qur'on oyatlarining ishorasi bilan, Imom Alining (RA) uch gʻaybiy karomati bilan va Gʻavsi A'zamning qat'iy xabarlari bilan haqligi koʻringan Risola-i Nurning, siyosat bilan aloqasi yoʻqdir.

Ammo kufri mutlaqni yoʻq qilgani uchun, kufri mutlaqning tamali boʻlgan anarxistlik va usti istibdodi mutlaqni asosi bilan buzadi, rad qiladi. Xavfsizlikni, osoyishtalikni, hurriyatni va adolatni ta'minlaydi.

Risola-i Nurga bundan buyogʻiga vatanga, boshqaruvga zarari tegilish bahonasi bilan tajovuz qilinmaydi. Ortiq hech kimni u bahona bilan ishontirolmaydilar. Ammo munofiqlar balki hiylani oʻzgartirib, din pardasi ostida ba'zi sofdil domlalarni, bid'at tarafdorlari yoki xudbin soʻfiylarni, ba'zi hiylalar bilan, Risola-i Nurga qarshi ikki yil avval Istanbulda va Dengizli atrofida boʻlgani kabi iste'mol qilishga urinar. Inshaalloh muvaffaq boʻlolmaydilar.

Qardoshlarim!

Hozir toʻliq namoyon boʻldiki, rasman menga xoinlik va haqorat qilish, bu orqali omma e'tiborini ketkazish uchun yashirin tadbir qilingan. Mening barcha doʻstlarimni (parda ostida) sovutish va qoʻrqitishga urinishyapti. Holbuki "Gʻaybiy Tasdiq Muhri" ularning barcha targʻibotlarini chil-parchin qilmoqda.

Garchi dinsizlik hisobiga menga boʻlgan haqorat, bir daraja meni siqsada, Eski Saiddan qolgan ba'zi tuygʻularimga ogʻir kelyapti. Ammo Risola-i Nurning hayratomuz fathlari va shogirdlarining ahli haqiqat nazarida, ruhoniy borliqlar va maloikalar nazdida hurmat va marhamat bilan qarshilanishlari, shaxsimga kelgan xoinlik va haqoratlarning chivin qanotichalik ahamiyati qolmaydi.

Badbaxt xiyonatchilar, dindorlik jihatidan ahli din va ahli ulumi din olimlarining hurmatini ketkazish, dinga bir xoinlik boʻlgani uchun, ruhoniy borliqlar, farishtalar va ahli iymon va ahli haqiqatning nazarida mal'un boʻlgani kabi, mingdan faqat bir-ikki telba yoki zindiqning ofarinini qozonadilar. U badbaxtlar menga haqorat qilib, goʻyo Risola-i Nurning nufuzini sindirayapman deb oʻylaydi, shaxsimni manba deb oʻylab meni obroʻsizlantirib, Risola-i Nur oʻz qiymatini yoʻqotadi degan ahmoqona bir oʻy bilan shaxsimga tajovuz boʻlmoqda.

Men javoban aytamanki: Ey menga dinsizlik hisobiga xoinlik va haqorat qilgan badbaxtlar! Sizga qat'iyyan xabar beraman, yaqinda (tavba qilmaslik sharti bilan) ajal jallodi orqali sen, abadiy qatl qilinishga oʻlim doriga osilasan! Buning umuman qutulish chorasi yoʻq! Yomonlikka toʻla ruhing abadiyyan yakka qamoqqa mahkum boʻlib, ahli iymon va ruhoniylarning nafrat va la'natini qozonasan! (Tavba qilmaslik sharti bilan) mening intiqomim, sendan, juda ortigʻi bilan olinayotganini bilganim uchun, gʻazab emas, senga achinaman hatto!

Sen kabi pashshachalik ahamiyati yoʻqlarning Risola-i Nurga parda tortishi, uning nufuzini zarra qadar ketkazmaydi. Yuz minglab inson u bilan iymonlarini qutqarganlari uchun, ruhu jon bilan hurmat qilishadi, mahliyo boʻladilar.

Ammo shaxsimga kelsak, bir-ikki daqiqa asabiylik bilan bir ranjishim evaziga birdan shunday bir tasalli topamanki, sizlarning haqorat va xoinligingiz ming marta koʻpaysa ham u tasallini ketkaza olmaydi. Chunki Risola-i Nurning qat'iy kashfi bilan, dinsizlik hisobiga bizga hujum qilganlar, abadiy azoblar, yakka qamoqda va abadiy qatl bilan xoinligining jazosini koʻrganlaridek, Risola-i Nur bilan iymonini qutqargan shogirlari, oʻlim bilan ozodlik ruxsatnomasi va abadiy saodat hujjatini olib, abadiy hurmat, marhamat va ikromga sazovor boʻlishlarini, faylasuflarni mot qilgan minglab hujjatlar bilan bayon qilganmiz.

Ham Yangi Said, Eski Said kabi oʻziga hurmat va e'tibor qozonish, shonu sharaf topishga qat'iyyan qarshidir, qat'iyyan qabul qilmaydi. Shuning uchun, yigirma yildan beri yakka yashashni tanlagan.

Agar osoyishtalik va boshqaruv hisobiga nufuzimni ketkazish va xalq nazdida obroʻsizlantirish uchun qilayotgan boʻlsangiz, juda katta bir xato qilasiz. Ikki yilda uch mahkama, yigirma yillik hayotimning bir yuz yigirma asarida, bir yuz yigirma ming Risola-i Nur shogirdlaridan osoyishtalikni buzadigan, javobgarlikka tortiladigan, vatan va millatga qarshi hech bir narsa topmay oqlandik. Risola-i Nur boʻlimlarining barchasini qaytarishlari berishganini aytib qat'iyan sizga bayon qilamanki, dinsizlik hisobiga bizni ezgan sizlar, vatan va millat, osoyishtalik va boshqaruvga qarshi, anarxistlik foydasiga va mudhish ajnabiy hisobiga meni siqib, muammo chiqarishni istaysiz. Shuning uchun, barcha xoinlik va haqoratlaringizga besh tiyinlik qiymat bermayman, osoyishtalik, boshqaruvning foydasiga, sabr va bardosh qilishga qaror qildim.

Albatta dunyo boqiy boʻlmagani kabi, hodisalari ham toʻfonli, doim oʻzgaradi. Bir necha soat jinoyatning natijalari dunyoviy va uxroviy minglar zaqqum va azobdir. Oʻsha paytda, foydasiz "yuz minglab afsuslar" deysiz! Men, rasmiy boshqaruv irodalariga va biz bilan tom aloqador vazifalilarga yozganimdek, siz kabi badbaxtlarga ham: "Biz, Risola-i Nur bilan, bu mamlakatning va istiqbolining eng katta ikki tahlikasini daf qilishga harakat qilyapmiz va amalda koʻp belgilar bilan, hatto sudda ham qisman isbot qilganmiz." deyman.

Birinchi tahlika: Bu mamlakatda, xorijdan kuchli suratda kirishga uringan anarxistlikka qarshi toʻsiq qoʻyish.

Ikkinchisi: Uch yuz ellik million musulmonlarning nafratlarini qardoshlikka aylantirib, bu mamlakatning eng katta tayanch nuqtasini ta'minlashdir.

Mudir Bey! Dunyoda, menga eski davrdan beri koʻrilmagan bu daraja qonunsiz, ma'nosiz va foydasiz tajovuzlar qilinsada, nima uchun ahamiyat bermayapsiz? Bir misoli:

Masjidga, boʻsh paytda, jamoat savobini olish uchun, ba'zan bir-ikki odamdan boshqa hech kimni yonimga qabul qilmaganim holda, rasman "Qat'iyyan masjidga bormaysiz!" deb, bu gʻurbatda, xastalik, keksalik va faqirlik ichida bu xoinlik qaysi qonunga asoslangan? Nima foyda bor? Men bexabar, bir kishi masjidning boʻsh joyida ikki-uch taxta, bir sholcha bilan meni shamollatmaslik maqsadida tayyorlagan ikki kishilik joy sababli, muhim masala kabi, ham menga, ham umum xalqqa ma'nosiz xavotir berish qaysi qonunga binoan qilindi? Foydasi nima? Soʻrayapman?!.

Menga bu xoinliklarni qilganlarning hech qanday bahonalari yoʻq. Faqat odamlarning e'tiborini bahonasi ichida, "Bu surgundagi odamni nima uchun hurmat qilyapsiz?" degan ma'no bor. Javoban aytamanki:

Barcha doʻstlarim biladilarki, men shaxsimga nisbatan hurmatni va odamlarning e'tiborini istamayman, rad qilaman. Men haqqimda boshqalarning husni zonini qabul qilmaganman. Ixtiyorim va rizoim xorijida, odamlarning husni zonni uchun menga xoinlik qilinishini qaysi qonun meni javobgar deb topadi.

Faraz qilaylik, odamlar hurmati haqiqat boʻlsin. Buning vatanga, millatga foydasi bor, zarari yoʻq. Agar, bir qismini qabul qilsam ham, keksalik, xastalik, faqirlik va sovuq xona ichida, dahshatli yakka qamoqda, zaruriy xizmatlarimni qilish uchun bir-ikki insonning doʻstligini qabul qilishimda qanday yomonlik bor? Qaysi qonun man qiladi? Bir-ikki ishchi boladan boshqa men bilan koʻrishtirmaslik qaysi qonunga asoslangan? Ishchi bolalar har doim boʻlmagani uchun, oʻzim ehtiyojlarimni bajarolmayman. Bu dahshatli vaziyatni, albatta bu mamlakatda tartibni saqlash, hukumat va idora odamlari e'tiborga olishi qarzdir. Haqiqatdan aloqador qilar deb sizga bayon qilyapman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Janobi Haqqa hadsiz shukr boʻlsinki, Konya ulamosidan koʻpdan beri men kutgan bir ahamiyatli yordam koʻrilishni b Holadi.

Ha, Risola-i Nur madrasadan chiqqan, ilm ichida haqiqatga yoʻl ochgan. Haqiqiy sohiblari va tarafdorlari madrasadan chiqqan domlalar boʻlgani, umum Onadoluning eskidan beri oʻtkir va faol madrasasi Konya shahridir. Muborak madrasaning shogirdlari oʻz mulki boʻlgan Risola-i Nurga sohib chiqishga va mahkam tutishni boshlaganini Sabrining maktubidan angladim. Bu yer, ya'ni Konyaga yaqin kelganimdan ruhu jonim bilan xursand boʻldim. Menga kelgan barcha mashaqqatlarga surur bilan javob qaytarib bardosh qilyapman.

Boshda, juda muborak tafsirning juda muhtaram va qiymatdor sohibi Domla Vahbi Afandi boʻlib, Risola-i Nurni taqdirlab aloqadorlik koʻrsatgan barcha Konya va atrofidagi ulamolarini, barcha qozonchlarimga va duolarimga sherik qildim. Va xos qardoshlarim doirasi ichida ismlarini bilgan kishilarimni, ismlari bilan duo vaqtida yod qilaman. Risola-i Nur shogirdlaridagi ma'naviy shirkat boʻlgani uchun, mening juda nuqsonli qozonchimdan hissa oladilar. Barcha shogirdlarning barcha qozonchlaridan ham hissa olishga yoʻl ochilganini, men tarafimdan ularga hurmatlarim bilan salomimni ularga yetkazing. Isparta qahramonlari kabi, Konyaning muborak olimlari Risola-i Nurga sohib chiqqanlaridan, dunyoda vazifa-i Nuriyaga xavotirim qolmadi. Risola-i Nurni muborak va kuchli qoʻllarga omonat qilib, qalb xotirjamligi bilan qabrimga keta olaman.

Ikkinchidan: Darhaqiqat, oz vaqtda Risola-i Nurga juda koʻp foydasi tekkan va oʻn yildan beri Risola-i Nurga xizmat qilgandek xoslar doirasidagi Mustafo Usmonning, Amirtogʻdagi qardoshlariga, yongʻin munosabati bilan Allohdan sabr tilab, insoniyat yongʻinini bahs qilib, goʻzal bir maktub yozgan. Maktubining bir qismini ham "Ilova"da, ham "Gʻaybiy Muhr"da qayd qilamiz, soʻngra suratini sizga yuboramiz. Men tarafimdan ham unga, ham yonidagilarga, ham xabarlashish vositasi boʻlgan Kastamonu va Ineboludagi qardoshlarimizga juda koʻp salomlar bilan barobar, xati goʻzal, vaqti boʻlganlar, Isparta va atrofidagidek "Asoyi Muso" Majmuasini yozsalar, juda munosib boʻladi. Bu vazifa-i Nuriya, inshaalloh bosmaxonadan ancha koʻp ish qiladi.

Uchinchidan: Hofiz Aminning Risola-i Nurga koʻp xizmati bor. Uning tumani boʻlgan Kure, oʻtgan hodisadan avval Nuri, Haqqi, Ehson va marhum Muallim Usmon kabi kishilarning himmati bilan bir madrasa-i Nuriya hukmiga oʻtib porloq bir suratda Nurga xizmat qilayotgan edi. Inshaalloh qiymatdor xizmatni, mumkin boʻlganda yana qiladi. Garchi oʻtgan musibatda eng koʻp ular ranjigan boʻlsada, unga muqobil Risola-i Nurning keng muzaffariyatida u tumanning va fidokor qardoshlarimizning hissalari juda ahammiyatlidir.

Hofiz Amin maktubida aytadiki: "Men suddan kitoblarimni ololmadim. Sizga kelganmi, kelmaganmi?" deb mendan soʻrayapti. Siz unga salomim bilan birga yozingki: Seniki menga kelmaganidek, Istanbulga yuborgan kitoblarimdan ham hech biri qoʻlimga kelmadi. Ayniqsa Istanbulga yuborgan "katta kitob" nomli ichida yigirma risoladan koʻproq boʻlgan majmuani koʻp qidirgan boʻlsam ham, topolmadim. Modomiki Risola-i Nur oʻz-oʻzidan tarqalayotgan va muhtoj boʻlganlarga oʻzini oʻqitayotgan ekan, demak Hofiz Amin va bizlarga savob qozontirmoqda.

Hofiz Amin ham, men kabi, kitoblarining boshqa qoʻllarga tushganidan mamnun boʻlishi kerak. Kureda erkak va xonim qancha kishi Risola-i Nur bilan aloqador boʻlsa, ularga salom aytaman. Avvalgidek hozir ham Kurega bir Madrasa-i Nuriya nazari bilan qarayman. Xususan Ehson, Abdulloh, Abdurrahmonga salom aytaman, ahvoli yaxshimi? Inshaalloh eski oʻtkir xizmati davom etayotgandir. Tom bir Abdurrahmon boʻlganini isbot qilganidek, davom etadi.

Umum qardoshlarimizga bir-bir salom aytamiz va duo qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Hadsiz shukr boʻlsinki, Risola-i Nur oʻrniga meni siqishyapti, men bilan mashgʻul boʻlmoqdalar. Hech xavotirlanmang,

sirri bilan inshaalloh ushbu yangi hodisada ham bir xayr boʻladi.

Hodisa shuki: Jaylonni va uning ikki birodarini, (menga xizmat qilayotgan edilar) yonimga kelishlarini man qildilar. Kalitni ulardan olib, posbonlarga berdilar. Posbonlardan biri keladi, suv va non kabi ishlarimni qiladi. Men buning sababini bila olmadim. Ammo bu tumanda bir partiya tortishuvi bor. Bolaning bir amakisi {(Hoshiya) Marhum Abdulloh Chalishkan Demokrat Partiyasiga muxolafatda boʻlib bogʻlangan edi.} bir tarafda. Uning dushmanlari qilayotgani ehtimoli bor.

Bunga har tarafda Risola-i Nurning fathlari va xorijdan kelgan anarxistlik aralashuvi sabab boʻldi deb oʻylayman. Sandiqlida qoʻlga kiritilgan maktublarning xabarlashish vositasi degan bahona bilan, aziyat berdilar. Siz hech xavotirlanmang, buning ham hech ahammiyati yoʻq. Siz yana avvalgidek menga yozasizlar. Men oʻzim boʻlsam koʻp yozolmayman. Goʻyo meni, xoinlik va haqorat qilib obroʻsizlantirish orqali Risola-i Nurning fathlariga toʻsiq qoʻyiladi. Bu devonaliklaridan, puflash bilan millionlab elektr kuchiga ega Risola-i Nur kabi haqiqat quyoshi soʻnadi deb, (ziyoda savobni menga qozontirish uchun) meni haddan ortiq siqmoqdalar.

Ibrat va diqqatga sazovor bir tavofuq boʻldi. Kecha zobitlar ota-bolani chaqirib soʻroq qilgan daqiqada, ahamiyatli bir hodisani, zobitlar telefoni xabar berib, barcha idorachilarni xavotirga tushirtirdi. Voqea joyiga borishga majbur boʻlishdi. Ularga ma'nan: "Siz, pashsha qanoti qadar zarari boʻlmaganni tashlang, burgutlar, balki ajdarholar kabi zararlarga qaranglar." deyildi.

Ham masjiddan man qilingan vaqtida, man qilishga buyruq bergan yangi rais, Afyonda xastalik amaliyotiga tushdi. Hol tili bilan unga: "Oʻlim bor! Uning qatlidan qutulishga harakat qilgan kishini tazyiq emas, balki koʻp taqdir va tahsin etish kerak." dedi.

Umum qardosh va opa-singillarimga bir-bir salom aytaman va duo qilaman va duolarini istayman.

Aziz, siddiq qardoshlarim va muborak vorislarim va amin vakillarim!

Birinchidan: Sizga qat'iy xabar beramanki, biz haqimizda va Risola-i Nur xizmatida, inoyati Rabboniya va tavfiqoti Samadaniya davom etyapti. Zohiran xunuk pardalar ostida, gʻoyat goʻzal natijalar bor. Bir zararimiz evaziga, yuz manfaat ehson qilinmoqda. Shuning uchun oʻtkinchi, vaqtinchalik qiyinchilik va larzalarga ahamiyat bermaslik lozim.

Ikkinchidan: Mumkin boʻlgancha "Asoyi Muso" majmuasini yozishda sustlik qilinmasin va toʻxtalmasin. U birinchi muqaddas vazifaning juda koʻp ahamiyati bor. U haqida Imom Ali (RA) بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ deganlar.

Sizga ikki Alining oʻn toʻrt parcha muborak risolalarini tahrir qilib pochta orqali joʻnatdim. Bu yerda ham meni, ham talabalarni shavq bilan toʻliq ishlatdi. Kastamonuda yordam qilishgani kabi, bu yerda ham u ikki qahramon yana yordamga kelishdi.

Uchinchidan: Men bu yerda garchi juda koʻp siqilsamda, sizlarning sustlik qilmasdan xizmat qilishingizni oʻylagan sari, ishtiyoq bilan kutgan muloyim va tasalli beradigan maktublaringizni koʻrgan sari, siqilishlar ketadi, ba'zan sevinchlarga aylanadi. Maktublarimni yozgan kishi hozircha yonimga garchi kela olmaydi, ammo shaxsiy xizmatdan boshqa, Risola-i Nurga oid uch-toʻrt vazifasi bor. Ularni mukammal bajaryapti. Mening xususiy ishlarimni bu yerga kelib oladi va borib ularni ham qiladi.

Toʻrtinchidan: Boshqa yerlardagi qardoshlarimiz "Asoyi Muso"ni yozishni boshladilarmi? Bu birinchi vazifani eskida qilgan va yonida boʻlgan kishilar, bir jild ichiga olib, ikkinchi iymoniy vazifa boʻlgan moʻ'jizalarni zayllari bilan birga tayyorlashni boshlashsin yoki orqada qolganlarga yordam bersinlar. Qoʻlidan kelgani qadar goʻzal va tahrirli yozilishi kerak.

Beshinchidan: Olimlardan soʻngra muallimlar risolaga ehtiyojlarini his qilishni boshlaganlariga koʻp belgi bor. Bir belgi shuki:

Istanbulda din anjumanida oʻqish uchun "Oyatu-l Kubro" risolasini soʻragashdi.

Ra'fat Qardosh! Sen ham xush kelding va Risola-i Nurni yozish ishing meni haqiqatdan sevintirdi. Xulusiy va Sabri kabi sening ham savollaringning Risola-i Nurda ahamiyatli natijalari va shirin mevalari bor. Yoningdagi va risolalarda qayd qilinmagan ilmiy boʻlimlarni munosib yerlarda yoki "Ilova"da yozarsiz.

Qardoshlarim! "Asoyi Muso" majmuasining yozilishida bir tadbir esimga keldi. Ishni taqsimlab besh-olti kishi, ayni qit'ada har biri bir qismini yozsin. Bu yanada tez va yanada oson boʻladi. Ham zeriktirmaydi, ham (kattaligi uchun) yozish jasoratini ketkazmaydi. Taxmin qilamanki, bu juda ahamiyatli vazifa-i Nuriyaning toʻliq ilgarilamagani bu sababdan. Yozuvi chiroylilar, har holda yangi tadbir bilan u vazifaga kirishsinlar.

Qardoshlarim! Qattiq diqqat qiling va ehtiyot boʻlinglar. Qat'iyyan va aslo domlalar bilan tortishmanglar. Mumkin boʻlgancha kelishib harakat qiling, "men"lilarini qoʻzgʻamang, bid'at tarafdori boʻlsa ham qarshi chiqmanglar. Qarshimizda dahshatli zindiqlar turgan ekan, mubtadi'lar bilan ovora boʻlib ularni dinsizlar tomonga yoʻllamaslik kerak. Agar sizga qarshi chiqish uchun yuborilgan domlalarga toʻqnashsangiz, mumkin boʻlgancha tortishuv eshigini ochmanglar. Ularning ilm qiyofasidagi e'tirozlari, munofiqlarning qoʻllarida bir hujjat boʻladi. Istanbulda keksa domlaning hujumi qancha zarar berganini bilasiz. Qoʻldan kelgancha Risola-i Nur tomonga oʻtkazishga harakat qilinglar.

Umum qardoshlarimga bir-bir salom.

Juda aziz, siddiq, qahramon, baxtiyor Amirtogʻli qardoshlarim!

Siz oʻtkazganingiz juda katta ofatni xabar bergan, muborak afandimiz hazratlarining, juda ahamiyatli va juda qiymatli va parda ostida juda xushxabar bergan lutfnomalarini oldik. Har biringizga, xususan bu yongʻinda yanada koʻp tahlikani oʻtkazgan qardoshlarimga, bu yerning va atrofdagi talabalari nomidan Alloh sabr bersin deymiz.

Bu vasila bilan dahshatli kufri mutlaq yongʻinining mahallamizni oʻragani va qizil uchqunlarining uyimizga sachrashga uringan hangomda, umum ahli iymon va xususan Nurchilar nomidan, moddiy yongʻinda yosh Jaylonning yigʻlab madad istaganidek, bir ma'naviy Jaylon boʻlib, buyuk va juda shafqatli Ustozga "Madad! Biz yonyapmiz, mahv boʻldik" deb niyoz qilaman.

Amirtogʻ yongʻinida,

bugun hamma yerni egallayotgan qizil Rusyadan chiqib,

qizil olov va qizil uchqunlar sochgan,

dunyo shahrining mahallalarini bir-bir oʻragan,

vodiylarni yoqib qovurgan,

ba'zi yerlarda ham nizo va boʻlinish olovi sochib,

qardoshiga, "Qardoshingni oʻldir" deb baqirgan,

eng oxiri nasroniylik olamini yoqib, qovurib, xirmon kabi sovurgandan soʻng,

Islom olami mahallasini qurshagan,

uchqunlari uyimizning pardalariga sachragan,

juda katta va juda dahshatli bir balo boʻlgan - komunizm va

bu azim yongʻinda oʻt oʻchiruvchi vazifasini ustiga olgan Risola-i Nurga va

Risola-i Nurning kunning eng buyuk oʻt oʻchiruvchisi,

eng buyuk sigʻinish joyi va

eng buyuk yordam beruvcisi va panohi boʻlgani va

shaxsi ma'naviysi duolarining dargohi Ahadiyatda qabul boʻlganiga ochiq bir ishora bor.

Goʻyo unga hujum qilganlarga va qilishni istaganlarga qorongʻu tunda qizil tili bilan shunday xitob qiladi:

"Faxri Olam koʻrsatgan toʻgʻri yoʻldan adashganlar!

Dunyoning foniy mollari bilan gʻururlanib toshganlar va ey dunyomizga zarari boʻladi degan qoʻrquv bilan, Nuri Qur'ondan qochganlar!

Sizlar, dunyoingizning jarliklarga ketgan deb oʻylagan, boqiy va shirin deb oʻylagan foniy va haqiqatda juda achchiq lazzatlaringizning zavol topish, shiddatli va qiynaydigan azob va iztiroblarga almashishini taxmin qilib ma'nosiz radio eshitishga boryapsiz. Bu gʻiybatlarni tinglashda nima foyda bor?

Zavol topuvchi kayfu-safo va lazzatlar bilan koʻrlashgan, koʻzlaringiz qarashi yetar endi, bir oz haqiqatni koʻrsin! Kar boʻlgan quloqlaringiz, bir oz haqiqatni eshitsin.

Ushbu

ajib, dahshatli va misli koʻrilmagan davrda,

xususan ahli iymonning koʻp ruhiy zarbalar oʻtkazgan,

koʻp dahshatli dushmanlar qarshisida turgan,

kufri mutlaq otashi mahallamizni oʻragan bir zamonda,

faqat va faqat bugunning eng mustahkam, kuchli, yiqilmas, tebranmas quvvat beradigan Risola-i Nurning nuroniy qoʻrgʻonlariga iltijo qilib, uning qudsiy doirasiga kirish bilan najot topasiz va

iymoningizni qutqarib,

abadiy qatl deb oʻylaganingiz oʻlimni, boqiy bir hayotga oʻzgartirasiz.

Xullas Nurning mubarak tarjimonining va muborak shaxsi ma'naviysining

va shunga oʻxshash duolarining qabuli va shafoati bilan va

haqqi-hurmati tufayli mening dahshatli, ammo Jahannam otashi oldida umuman ahamiyati boʻlmagan otashimdan,

uning shogirdlarining, xodimlarining va risolalarining qoʻriqchisi boʻlgan doʻkonlari ozod boʻlgan, najot topganidek,

sizlar ham muborak shogirdlar kabi, muborak qudsiy doiraga kirganingizda

dunyoviy va uxroviy dahshatli otashlardan najot topasiz va

bola-chqangizning bir nav choʻponi boʻlganingiz uchun, u sevgililaringizni ham qutqarasizlar. Va har birlaringiz moddiy-ma'naviy qutulish va saodatga noil boʻlasiz.

Qarab ham koʻrmagan va koʻrib ham koʻrishni istamaganingizdan yopgan koʻzlaringizni ochinglar, koʻringlar va azim tahlikalarning juda yaqin ekanini his qiling.

Xavotir va e'tirozingizni orritishdan boshqa ishga yaramagan dunyo hodisalarini eshittirgan radio oldiga emas,

oyoqlaringizdagi barcha darmon va kuchi bilan Risola-i Nur oldiga va uning natijasi omonlik, salomat va saodat boʻlgan nuroniy doirasi tomon boringlar!"

Bizlarga esa: Ey Nurchilar!

Alloh sizlarga ehson qilgan azaliy lutfi oldida sajdadan boshlaringizni koʻtarmanglar.

Tunning sovuqligiga ahamiyat bermang.

Lutfini sizga hech bir xususda ayamagan Rabbi Rahimga, tunning bu muborak soatlarida turib vazifa-i shukrni ado qilinglar.

Ba'zilardagi, kelajak xavotiri bilan aqlni, maoshni abgor qilgan hodisalar qarshisida titramanglar, qoʻrqmanglar.

Nurning muqaddas karomati va yordamini mushohada qiling.

Dunyo foniydir, minglar yil hayot boʻlsa ham, boqiy, uxroviy hayot oldida, yoʻqlik ichidagi yoʻq darajasidadir. Lekin foniy boʻlishi bilan birga, boqiy hayotning boqiy mevalarini beradigan ekinzordir.

Toʻfonlarning shiddati, havoning dahshati sizlarni larzaga solmasin, qoʻrqitmasin.

Ushbu muborak ekinzorga eng muborak, nuroniy, unumdor va barakali Nur danaklarini ekinglar. Zero "Ekkan oʻradi" hikmati ota-bobolarimizdan qolgan muborak bir soʻzdir.

Ey Nurchilar! Sizning haqiqiy vazifangiz, dunyoni kuzatish emas. Faraz qilaylik, dunyo hodisalarini kuzatsangiz ham, qarang, koʻringlar va chiqish mumkin boʻlgan dahshatli yongʻinlar sababli yuzlashishingiz ehtimoli boʻlgan tahlikalar natijasida oʻz fikringizda sobit turing, zerikmanglar. Harakat qiling, harakat qiling, harakat qiling va qat'iyyan ishoningki, Nurning shafoati, Nurning duosi, Nurning himmati sizlarni qutqaradi.

Bu da'voga guvoh Amirtogʻli Nurchilarning dahshatli otashdan zararsiz qutulishlaridir. Hozirdan hammangizga xushxabarlar boʻlsin.

Aziz, siddiq qardoshlarim va vorislarim!

Ajal yashirin boʻlgani uchun, vasiyatnoma yozish sunnatdir. Mening me'roslarim va Risola-i Nurdan iborat xususiy kitoblarim, goʻzal jildlangan majmualarim va boshqa narsalarimning barchasini, Gul va Nur fabrikalarining hay'atiga, boshda Xusrav va Tohiriy boʻlib, u hay'atdan oʻn ikki {(*) Ukam Abdulmajid, Zubayr, Mustafo Sungur, Jaylon, Mahmad Qoya, Husnu, Bayram, Rushdu, Abdulloh, Ahmad Oytemur, Atif, Tilloli Said, Mustafo, Mustafo, Sayyid Solih.} qahramon qardoshlarimga vasiyat qilaman. Ularga qoldiraman. Amri haq hisoblangan ajalim kelgan paytda, orqamda me'roslarim, mening oʻrnimga sodiq va muborak qoʻllarda Nuriy va iymoniy xizmatda ishlasin va iste'mol qilinsin.

Qardoshlarim! Bu vasiyatdan xavotirlanmang. Men, iztiroblardan va toʻqqiz marta zaharlanishdan, juda ham zaif boʻlish bilan birga, yashirin munofiqlarning hiylalar bilan koʻplab suiqasdlari uchun bu vasiyatni yozdim. Xavotirlanmang, inoyati Rabboniya va hifzi Ilohiy davom etyapti.

Aziz, siddiq qardoshlarim va iymoniy xizmatda azimkor qardoshlarim!

Birinchidan: Birinchi Nuriy vazifa, inshaalloh bosmaxonadan ham koʻproq ish bajaradi. Hozir shogirdlariga buyuk savoblar va quvvatli iymon xizmatlarini qilyapti. Ajabo, bu vazifa rivojlanyaptimi, yoʻqsa qishning ogʻir sharoiti bilan orqada qolyaptimi?

Ikkinchi vazifa: "Oʻninchi Soʻz" zayllari bilan birga, ikki moʻ'jizalar risolalari va zayllarining oxirida boʻlishi kerak. Birinchi vazifasini tugatgan, borini bir jildga jildlashga harakat qilishsin yoki oʻzlariga olishsin. Chunki Islom olamining hozirgi uygʻonib, Islom birligi uchun harakat qilgani sababli, har holda Risola-i Nur kabi asarlarni qidiradi. Katta doiralarning keng nazarlariga albatta katta majmualar lozim.

Ikkinchidan: Sizning menga yordamingiz ikki jihat bilan juda kerak va oʻta buyuk:

Birinchisi: Sizning xizmati Nuriyada berilib harakat qilishingiz, mening barcha musibatlarimni va mashaqqatlarimni ketkazib, sururlarga aylantirmoqda.

Ikkinchi Jihat: Qat'iyyan bilingki, duoingiz ularning ogʻir va iskanjali zulmlarini menga inoyatkor, foydali marhamatlarga aylantirishiga sabab boʻlganiga qat'iyyan shubham qolmadi. Jumladan:

Mansabdorlar va odamlarni mendan qoʻrqitishlari, meni katta xatalardan, soxtakorliklardan va ixlosga zid holatlardan va vaqtimni zoye qilishdan qutqarib, qadari Ilohiyning menga odamlar zulmi ichida toʻliq adolatini va inoyatini koʻrsatdi.

Bunga qiyosan, boshimga nima kelsa, ostida bir rahmat bor. Lekin men bilan ovora boʻlishlari sababli oʻn dirham zarar, Risola-i Nurning oʻn ming lirasini qutqaradi. Shuning uchun, siz men haqqimda hech xavotirlanmang. Hatto asablarimga tegadigan xoinliklariga qarshi badduo qilishni istagan paytimda, ularning yaqinda oʻlim qatli bilan qabr yakka qamogʻida azoblanishi va bu xoinliklarining natijasida menga oid foydalari va xizmatimizga manfaatlarni oʻylagan sari, badduodan voz kechaman.

Uchinchidan: Har hafta bir-ikki maktubingiz menga ham shifo, ham tasalliga sabab va ma'naviy bir suhbat bilan siz bilan gaplashishga vasila boʻlgani uchun, kamoli shavq bilan pochtani kutayotgan edim.

Hammalaringizga bir-bir salom ayib, duo qilaman.

Aziz, siddiq qardoshlarim va haqiqat yoʻlida birodarlarim!

Bu safar sizning besh-olti muborak maktublaringizga faqat bitta chalkash maktub bilan javob berishimdan ranjimang.

Avvalo: Halil Ibrohimning maktubi, shaxsimga bergan haddan ortiq vasflarni yoʻlimizga koʻra qabul qilmaslik kerak. Lekin ikki ma'nodor tavofuqi menga ham oʻzini qabul qildirdi, ham "Ilova"ga kirdi. Ammo shaxsimga oid qismini ba'zan tashlab oʻtdim va ba'zisining ustida "Risola-i Nur" kalimasini yozdim, iboradagi savollariga javob boʻldi.

Birinchi tavofuq: Mendan odamlar hurmatini ketkazish uchun bir yuzboshi menga nisbatan besh jihatdan qonunsiz haqorat va xoinlik qilgan paytda, balki oʻsha soatda, ahli haqiqat nazarida yuz yuzboshidan ahamiyatliroq va Risola-i Nurning yetakchilaridan bir qardoshimiz, bu yangi maktubni, haddimdan yuz daraja ziyoda ehtirom koʻrsatib unday xoinliklarni yoʻqqa chiqardi. Shogirdlarning muhim yetakchilaridan toʻrt kichi, ayni masalaga ishtirok qilib imzo qoʻygan. Men bu gʻarib tavofuqning hurmati uchun, yoʻimizga muxolif maqtov maktubini qabul qilib togʻrilab "Ilova"ga kiritdim va sizga ham qoralama boʻlgan ilk nusxasini yubordim.

Ikkinchi tavofuq: Men tunda "Asoyi Muso" Risolasini yozganlarni oʻyladim va yangi maktublarda u mavzuni qidirdim. Ushbu ogʻir qishda va munofiqlarning ora-sira menga qilingan fitnalarining bularga sustlik berish ehtimoli bor. Yozuvchilarga bir tashviq qamchisi lozim. Hasan Fayzi va Halil Ibrohimning ikki adibona ta'rifnomalari koʻplarni yozuvga tashviq bilan chorladi deb, bir tashviq vasilasini qidirdim, birdan ertalab mening oʻlimimni mavzu qilgan va shogirdlarni qoʻrqitgan va sa'yda va yozuvda shoshilishlariga sabab oʻsha maktubni olib, "Ibrohim Halilning sadoqati, karomat darajasiga chiqdi", dedim.

Ikkinchidan: Fayzi va Aminning maktubi, mening koʻp xavotirlarimni ketkazdi. Ha, bu ikki qardoshimizning sadoqatlari, xizmatlari va Risola-i Nurga sohibliklarining katta ahamiyati bor. Qamoqxonada toʻqqiz oyda, toʻqqiz yilchalik qiymatdor xizmat qilgan Hilmi, Sodiq, Ehson va Besh Qardosh ismli Risola-i Nurga qalami bilan koʻp xizmat qilgan keksa Tahsin kabi, Fayzi va Aminning maktubida ishora qilingan oʻsha atrofda juda aloqador boʻlgan umum qardoshlarimning xizmati Nuriyada davom ertishlari, meni sevinch bilan yigʻlatdi.

Tugʻishgan ukam Abdulmajid, men haqqimda juda ham xavotirda. Bu yerning muftisidan holimni bilishga harakat qilyapti. Lekin men u odam bilan gaplasha olmadim. Bundan soʻngra Fayzi va Aminning uchinchisi Abdulmajid boʻlsin. Safranbolu qahramonlaridan olgan kerakli maktublarni unga ham yuborsinlar.

Men tarafimdan unga yozsinlarki: Eski Saidning birinchi talabasi boʻlganing kabi, Yangi Saidning ham Xulusiy bilan birga yana birinchi safda talabalarisizlar.

Men haqqimda musibat va yomon xabarlarni olgan vaqti, marhum padarim Mirzo (RH)ga oʻxshasin, marhuma volidam Nuriya (RH) kabi boʻlmasin. Chunki eski vaqtlar, gʻavgʻoli hayotimda padar va volidamga men haqqimda ajib hodisalar xabar qilinardi. "Oʻgʻlingiz oʻldi, otildi yoki qamaldi", kabi yomon xabarlarni padari buzrukvorim eshitganda, quvonardi, kulardi. "Mashaalloh, oʻgʻlim yana bir ahammiyatli ish, qahramonlik koʻrsatibdiki, hamma uni gapiryapti." der edilar. Volidam esa, u kishining sevinchining aksiga qattiq yigʻlar edilar. Vaqt - koʻp marta padari buzrukvorimning haq ekanini koʻrsatardi.

Uchinchidan: Lutfining metin, haqiqiy vorisi Abdulloh Chovush, va Islomkoʻylik marhum Hofiz Alining shogird va vorislaridan Mustafoning maktublarini umum Nur fabrikasining qahramonlari hisobiga qabul qildim. Janobi Arhamurrohimiynga hadsiz shukr boʻlsinki, qishloqlarni ham Sav va Kuleoʻnu kabi Madrasa-i Nuriya oʻrniga keltirdi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Bu safar sizning koʻplab maktublaringizga, xastalik majburiyati bilan, bitta maktub bilan kifoyalanyapman.

Birinchidan: Risola-i Nurning qahramoni Xusrav, mening oʻrnimga oʻlishni va mening oʻrnimda kasal boʻlishni samimiy va jiddiy istaydi. Men javoban: Hozir ta'lif davri emas, nashr zamonidir. Yozuving, mening yozuvimdan qay daraja ziyoda va nashrga foydali boʻlsa, hayoting ham Nuriy xizmatda mening bu azobli hayotimdan shu darajada foydalidir. Agar qoʻlimdan kelganida, sizga hayotim va sihatimdan mamnuniyat bilan bergan boʻlar edim.

Ikkinchidan: Shahid marhum Hofiz Alining tom vorisi Hasan Fayzining, Dengizli hisobiga va oʻsha atrofda haqiqiy qardoshlarimiz nomiga yozgan yuksak qasidasi va toʻrtinchi shohnomasi, u yerdagi shogirdlarning Nurga amaliy xizmatlari, mening zaharli, shiddatli xastaligimga bir malham boʻldi. Janobi Arhamurrohimiynga hadsiz shukr boʻlsin, Dengizlini ikkinchi bir Isparta va katta bir Islomkoʻyi qilmoqda.

Ha Hokimi Odil, Muharram va Fayzi va Hofiz Mustafo, bir-ikki yilda, yigirma yilchalik xizmati Nuriyani qilishdi. Nurning shogirdlarini abadga qadar minnatdor ayladilar. Janobi Haq ulardan va ular bilan birga Nurga xizmat qilganlardan abadan rozi boʻlsin, omin!

Uchinchidan: Madrasa-i Nuriyaning qahramonlaridan va Barlali duradgor Mustafo Chovush va Hofiz Mahmadning tom vorisi Duradgor Ahmadning Madrasa-i Nuriya nomli juda samimiy va gʻamgin ta'ziyanomasi, meni sevinch bilan yigʻlatdi. Men javoban: Modomiki muborak madrasada katta-kichik koʻp Saidlar bor ekan, keksa, ojiz, vazifasi tugagan bir Said kamaysa, ahamiyati yoʻq. Modomiki boqiy hayotda birga ekanmiz, vaqtinchalik ayriliq sizni xafa qilmasin, dedim.

Toʻrtinchidan: Hokimi odildan soʻng haqiqiy adolatga eng koʻp harakat qilib Risola-i Nurning erkinligi uchun xizmat qilgan م ح ر م eng xolis shogirdlar ichida, ukam va birinchi talabam Mullo Mahmud ismi bilan uning nomi, duolarim va ma'naviy daromadlarimda birgadirlar.

Beshinchidan: Konyalik Sabri (Halil Ibrohim va Hasan Fayzi kabi vasiyatnomam munosabati bilan) qisqa, faqat chiroyli bir qasida yozib, ustoziga haddan ortiq qiymat bergan. Husni zonining porloq oynasida, bu bechora qardoshiga haddan ortiq ahamiyat bergan. U yerning olimlari Nur bilan juda jiddiy mashgʻul boʻlganlarini yozyapti.

Men javoban: U ustoz degan va koʻp qiymat bergan shaxs, Risola-i Nurning shaxsi ma'naviyi boʻlishi mumkin. Men ham uning nomidan qabul qildim, "Ilova"ga qoʻshdim, sizga ham bir nusxasini joʻnatdim.

Xavotirlanmang, xastaligim borgan sari yengillashmoqda. Ispartalik Mustafo ismli bir qardoshimizning samimiy, ammo gʻaroyib bir maktubi bor edi. Bu kishi qaysi Mustafo, bila olmadim. Unga ham koʻp salom aytaman. Ajib tushi xayrli, hozir ta'bir qilolmayman.

Barcha qardosh va opa-singillarimizga bir-bir salom aytamiz va duo qilamiz, maqbul duolarini istaymiz.

Hasan Fayzining goʻzal qasidasini, ba'zi kalimalarni qoʻshib, "Ilova"ga kiritdik va sizga ham yubordik.

Juda aziz, juda siddiq va sodiq qardoshlarim!

Risola-i Nur jihatidan ishonchli va xolis vorislarim!

Kuchli bir tavofuq va shogirdlarning sadoqatlariga dalil boʻlgan yaqqol karomati Nuriyani bayon qilishimga juda ma'nodor bir eslatma oldim. Quyidagicha:

Men vasiyatnomamni yozgan paytim, yashirin munofiqlar, men ishongan xizmatchilarimni zobitlar tarafidan yonimga kelishdan man qilishdi. Ayni vaqtda, fursat topib, men tanimagan odam vositasida menga eskisidan toʻqqiz marta ta'sirliroq zahar yuttirishdi.

Ayni vaqtda, Tunislik olim qardoshlarimizdan va bu yergacha oʻtgan yil meni koʻrish uchun kelib koʻrishmay ketgan Domla Hoshmat, Yozgʻatdan bu yerga, "Said vafot etdi, Risola-i Nurning bir yuz oʻttiz risolasi muhofaza qilinsin. Kelajakda chop qilamiz." deb yozibdi.

Ayni paytda Halil Ibrohim vafotim haqida qaygʻuli marsiyali oʻtkir maktubi, shogirdlarni yigʻlatdi.

Shu paytga juda yaqin, Xusravning oʻz odatiga muxolif, mening vafotimga doir bir-ikki maktubida, ikki-uch kun umr qolgani ta'birlari bilan ajalimga ishoralari, meni bir oz xafa qildi. Ajabo, men ketyapmanmi deb xavotirlandim.

Bu hangomda, dunyoviy hayotdagi eng koʻp vazifamni oʻylab vafotimdan soʻngra shogirdlar bu dahshatli davrda oʻrnimga bu vazifani qila oladilarmi deb juda xavotirlandim. Birdan Dengizli, Milas, Isparta, Inebolu umidimdan yuz daraja ustun, yelkasiga olish va lozimligini sevip u vazifani bajarishi boshqalarni ham, muallim va olimlarni xizmat qilishi, meni hayrat ichida qoldirdi.

Xillas kalom: Ushbu besh tavofuq, Nurning zohiriy karomatidir.

Qardoshlarim! Xavotirlanmang, "Javshan" va "Avrodi Bahoiya" bu safar ham dahshatli zaharning tahlikasiga gʻalaba qildi, tahlika oʻtdi, ammo xastalik davom etyapti.

Umum qardoshlarimga bir-bir salom va salomatlari uchun duo qilib, shubhasiz maqbul boʻlgan duolarini istayman. Inebolu va u atrofda ham koʻp xonimlarning, ham kichik bolalarning Risola-i Nurni yozishni boshlashlarini, Qur'on darsini koʻp ma'sumlarning olishini butun ruhu jonim bilan tabriklaymiz.

Qardoshlarim!

Siz xafa boʻlmang, xavotirlanmang. Duo bilan menga yordam beringlar. Chunki bir necha kundan beri chap qoʻlim juda ogʻriyapti, kechqurun bezovta qilmoqda. Hech kimni yonimga qoʻymaganim uchun, xona ichidagi zaruriy ishlarimni qilishda qiynalyapman. Eskidan beri qilunch kasalligimning asorati bu yerning tabiatimga koʻp ta'sir qilgan moddiy havosi va qishi, insofsizlarning vahimalari, tazyiqlari va ma'naviy qishi, asabimga tegadi. Goʻyo yarim falaj boʻlgandek iztirob chekdim. Ammo lillahilhamd sizning maqbul duolaringiz, tahlikani ham yengillashtirdi. Inshaalloh bu ham oʻtadi, oʻrnida juda savobli foydasi qoladi.

Qardoshlarim! Salohiddinning yozishiga koʻra, u atrofda ham "Asoyi Muso Majmuasi" faoliyatda, fathlar qilmoqda. Demak u tarafda juda ahamiyatli Nuriy vazifani qilyapti. Yuz ming alhamdulilloh, yozganlarga ham yuz mashaalloh, barakalloh!

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Birinchidan: Hadsiz shukr boʻlsinki, qahramon talabalarining bu ogʻir sharoit ostida toʻla toʻkis faoliyatlari Isparta, tom bir Madrasat-uz Zahro va Jome'u-l Azhar ekani va boʻlishni boshlaganini isbot qiladi. Diyonat jihatidan, Qur'on va Risola-i Nurga istiyoq bilan xizmatlari, hatto Alikoʻyda, Alilarning gʻayrati bilan koʻp bolalarning talabalikka kirishlari, boshqa bir qishloqning umum yoshlari kechasi Qur'on bilan shugʻullanishlari va masjidlarning jamoatga toʻlishi, Nur shogirdlari chekkan barcha mashaqqatlarni yoʻqqa tushiradi.

Ikkinchidan: Haddan ortiq sadoqat va aloqador Halil Ibrohimning toʻrtinchi shohnomasi, mening Nurga xodimligim nuqtasida haddimdan juda ortiq ta'rifnomasi juda goʻzal boʻlsada, Risola-i Nurdan koʻra shaxsimga oid boʻlgani uchun, hozircha sizga yubormadim, toʻgʻrilanib joʻnatiladi. Ham unga, ham uning birodarlariga xususiy salom aytamiz.

Uchinchidan: Siz menga qilingan suiqasdlardan xavotirlanmang, balki bir jihatdan xursand boling. Risola-i Nur va shogirdlari oʻrnida, mening juz'iy va vazifasi tugagan shaxsimga hujum qilishmoqda, azob bermoqdalar. Soʻnggi kunlarda bu yerning katta mansabdorlari, ba'zilarga uyalmay: "Said oʻldirilishi kerak", degan.

Xullas, yashirin dushmanlarim bu kabi fikrlaridan foydalanib, ishonchli xizmatchilarimni tarqatib, fursat topib meni zaharlashdi. Bunday mansabdorlardan kuch olishyapti. Lekin Ilohiy hifz va inoyat, bu suiqasdlarni ham natijasiz qoldirdi. Inshaalloh doimo inoyat himoya qiladi, barcha rejalarini natijasiz qoldirdi, qoldiradi.

Tarixda va zamin yuzida oʻxshashi sodir boʻlmagan zulmga va oʻn jihatdan qonunsiz xoinlik va tazyiqqa nishon boʻldim. Chunonchi:

Ham shiddatli suiqasd asorati boʻlgan zaharlanishdan xasta,

ham oʻta zaif, yetmish bir yoshda keksa,

ham kimsasiz, achinadigan gʻurbatda,

ham chakmon, ham pijama va oyoq kiyimini sotib tirikchiligini oʻtkazgan faqir holda,

ham yigirma besh yil yakka holda yashashidan, mingdan faqat tom sodiq bir odam bilan koʻrisha olgan bir mardumgurez, qoʻrqqqan,

ham yigirma yil hayotini va asarlarini uch mahkama va Anqara ekspertlar hay'ati juda chuqur tadqiqdan soʻngra ittifoq bilan oqlanishiga hukm qilgan,

asarlari vatanga, millatga zararsiz deb, manfaatli ekaniga qaror qilingan bir ma'sum,

ham Birinchi Jahon Urushida ahamiyatli xizmat qilgan bir vatan avlodi,

ham hozir bu millatni, bu vatanni anarxistlikdan va ajnabiy buzgʻunchiliklaridan qutqarish uchun, maydondagi ta'sirli asarlari bilan bor quvvati bilan xizmat qilgan bir hamiyatparvar,

mahkamada yetmish guvoh bilan isbot qilinganidek, yigirma besh yilda bir gazetani oʻqimagan, qiziqmagan va yetti yil jahon urushini kuzatmagan, soʻramagan, bilmagan,

asarlarida kuchli dalillar bilan siyosatdan batamom aloqasini uzganini isbot qilgan,

dunyongizga qoʻshilmaganini adliyalaringiz rasman e'tirof qilgan zararsiz odam,

ham oxiratiga va ixlosiga zarar kelmasligi uchun odamlar e'tiboridan shiddat bilan uzoq turgan,

qardoshlarining u haqidagi husni zonlaridan va madhlaridan chekingan, yoqtirmagan bu bechora Saidga,

boshda Ichki Ishlar Vaziri boʻlgan siz, Afyon Hokimini va Amirtogʻ zobitlarini hujum qildirib, har kun bir oy yakka qamoq azobini chektirish,

tamoman yakkalik ichida bir oʻzini bir yakka qamoqda turishga majbur qilishda nima foyda bor? Qaysi qonun bu dahshatli beshafqatlikka ruxsat beradi deb, ommaviy huquqni muhofaza qilgan adliyaning yuksak doirasi vositasida Ichki Ishlar Vaziriga bayon qilyapman.

Aziz, siddiq qardoshlarim va bu gʻurbatda mening samimiy qarindoshlarim Usmon, Mahmad, Hasan Afandilar!

Sizning menga xolis va

Risola-i Nurga boʻlgan hech unutilmaydigan xizmatingizga oldindan bir mukofot tarzida

Hasan Fayzi va boshqa talabalarning, Chalisahkan Xonadoniga qarata haddan ortiq e'tiborlari,

umum mamlakatda sizning sharafingizni yoyishlari,

ahli haqiqatni sizga doʻst qilishgani uchun,

mendan koʻra Risola-i Nur va shogirdlarini himoya va muhofaza qilish,

ahli siyosatning va meni zaharlagan dushmanlarimning hiylalaridan qutqarish uchun qattiq ehtiyot,

tom bir sadoqat va mening oʻrnimda qattiq diqqat qilishga vazifadorsizlar.

Ozgina xato, faqat menga emas, balki minglab ma'sum shogirdlarga va hozir porlagan sharafinizga tegadi. Mening vaziyatim va berilgan mashaqqatlar olti jihatdan qonunsiz boʻlib, kelajakda javobgarlikdan qurtarish uchun insofsiz va qonunsiz azob berganlar, oʻzlariga bahona, bir vasila qidirishyapti. Juda ham diqqatli boʻlishingiz lozim.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Birinchidan: Bir-ikki kun avval murojaatning bir qismi asos qilib, kerak boʻlgan payt yo murojaatnoma yoki vazirga, mahkamaga berish yoki boshqa boshqaruv idoralariga murojaat qilishingiz uchun, qardoshlarimiz ham usbbu asosga binoan oʻzlarini munofiqlarga qarshi mudofaa qilish uchun sizga yuborildi. Demak, hozirgacha menga gʻaraz bilan ishkanjali aziyatlarni berganlarning eng boshida u turgan ekan. Nima boʻlganda ham.. siz mashvarat bilan nima kerak boʻlsa qilasizlar. Faqat ehtiyot bilan, sovuqqonlik bilan harakatlanib, hayajonga solmaslik kerak.

Ikkinchidan: Bu safar men bilan gaplashishdan qoʻrqqan bu yerning muftiyi vositasida, Xulusiyning Qarsdan yozgan maktubini jiyanim Nihodning maktubi bilan birga oldim. Haqiqatdan qardoshimiz, doim haddan ortiq sadoqatini va Nurlarga kuchli aloqasini muhofaza qilyapti. Ma'nodor bir tavofuq shuki, men bexabar, Nihodning u yerda boʻlish ehtimoli bilan, Sabriga oid ifodada aytgan edim: Nihod Qarsda boʻlsa, Xulusiy bilan gaplashar ma'nosida bu yerda aytgan va soʻngra sizga yozgan paytim, u ikkalasi hozirga qadar sukut qilganlari holda, birga menga maktub yozishibdi.

Uchinchidan: Ra'fat qardoshimizning kamoli sadoqatini, aloqasini va Xulusiy kabi Nurlarning qoʻmondoni boʻlganini koʻrsatgan maktubi, Xulusiyning maktubini olgan paytga muvofiq kelishi, latif va sevinchli boʻldi. Ikkalasi "Ilova"ga kirsin.

Ra'fatning ma'sumlarga Qur'on oʻqitishi, oʻzi esa "Yogʻdular"ni yozish va oʻqish bilan mashgʻul boʻlishi, xastaligimning shifosi uchun ma'sumlar bilan duo qilishlari, bir malham kabi xastaligimni ketkazdi va yengillatdi.

Toʻrtinchidan: Yozuvda marhum Osimga oʻxshagan Yoqub Jamolning hayotda ekanini, hayotda boʻlsa Nurlarga goʻzal qalami bilan xizmat qilyaptimi bilmaganim uchun, koʻp safar gʻamgin va xafa holda oʻylar edim. Hadsiz shukr boʻlsinki, ham hayotda, ham Nurlar bilan xizmatda, ham sadoqatda boʻlganini koʻrsatgan maktubini oldim, alhamdulillah dedim.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Menga yuz martadan koʻproq, oʻta qiymatli iymoniy haqiqat koʻrindi. Ta'lif vaqti tugashi hikmati bilan, qancha urinmay, juda ahamiyatli haqiqatni ovlay olmadim. Ochiq-ravshan ifoda va his qildirish uchun kutdim, muvaffaq boʻla olmadim. Endi oʻta qisqa bir ishora bilan, juda keng va uzun haqiqatdan qisqacha bahs qilaman:

hadisi, ham javomiu-l kalimdan, ham mutashobeh hadislardandir. Juda buyuk va kulliy nuktasi, qalbimga, "Xulosatu-l Xulosa" bilan "Javshanu-l Kabir"ni oʻqigan vaqtim zohir boʻldi. Men ajib va juda goʻzal nuktani qochirmaslik uchun, kalit soʻzlar, ishoralar sifatida "Xulosatu-l Xulosa"ning oʻn yettinchi martabasi boʻlgan "Qur'on lisoni bilan guvohlik" va oʻn sakkizinchi martabasi boʻlgan "koinot lisoni bilan guvohlik" oʻrtasida kalit soʻzli ishoralarni shunday qoʻydim:

Xullas bu qisqa kalit soʻzni, yana gʻoyat muxtasar bir kalit soʻz bilan tarjuma va izoh qilaman. Buni "Xulosatu-l Xulosa"ga hoshiya qilinglar.

Ha men, "Xulosatu-l Xulosa"ni oʻqigan vaqtim, ulkan koinot, nazarimda bir halqa-i zikr boʻladi. Lekin har navning tili juda keng boʻlganidan, fikr yoʻli bilan Allohning sifat va ismlarini ilmalyaqiyn bilan anglab yetish yetish uchun aql koʻp harakat qiladi, keyin toʻliq koʻradi.

Inson haqiqatiga qaragan vaqti, qamrovli miqyosda, kichik xaritachada, toʻgʻri namunachada, hassos me'zonchada, xudbinlik hassosiyatida qat'iy, shuhudiy va idrok qiladigan vijdon, ishonch, iymon bilan sifat va ismlarni tasdiq qiladi.

Juda oson, yonidagi oynasida, uzun bir sayohati fikriyaga umuman muhtoj boʻlmasdan tahqiqiy iymonni qozonadi va

hadisining haqiqiy ma'nosini tushunadi. Chunki Janobi Haq haqida surat mahol boʻlishidan, suratdan murod siyrat, axloq va sifatlardir.

Ha, qandayki ahli tariqat, ichki-anfusiy va tashqi-ofoqiy sayr bilan ma'rifati Ilohiyada ikki yoʻldan ketgan. Eng qisqasi, osoni, quvvatli va ishonchli yoʻlni anfusiyda, ya'ni qalbida zikri xofiyyi qalb bilan topganlar. Aynan shuning kabi: Yuksak ahli haqiqat ham, ma'rifat va tasavvur emas, balki undan juda oliy va qiymatli boʻlgan iymon va tasdiqda, ikki yoʻl bilan harakat qilgan:

Biri: Koinot kitobini mutolaa qilib, "Oyatu-l Kubro" va "Hizbu-n Nuriya" va "Xulosatu-l Xulosa" kabi tashqariga qarashdir.

Ikkinchisi: Eng kuchli va haqqalyakiyn darajasida vijdoniy, hissiy, bir daraja shuhudiy haqiqati insoniya xaritasini va inson "men"ligi mundarijasini va nafsining mohiyatini mutolaa bilan, iymonning shubhasiz va vasvasasiz martabasiga chiqish boʻlib, aqrabiyat-yaqinlik sirriga va nubuvvat vorisligiga tegishli. Anfusiy tafakkuri iymoniy haqiqatining bir qismi, "Oʻttizinchi Soʻz"ning va "ana va anoniyat" mavzusida, "Oʻttiz Uchinchi Maktub"ning Hayot va Inson Derazasida, ba'zi parchalari ham boshqa Nur parchalarida bir daraja bayon qilingan.

Bu ham "Ilova"ga, ham "Gʻaybiy Muhr"ga, ham "Xulosa"ning oxiriga yozilsin.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Holatim toʻgʻri kelmagani uchun koʻplab maktublaringizga bitta tarqoq fikrdagi maktubim bilan javob berganimdan ranjimang.

Birinchidan: Yashirin dushmanlarimiz hukumatning muhim va bir necha mansabdorlarini qoʻlga olib meni tazyiq qilishyapti. Manaman va Shayx Said hodisasi kabi hodisa chiqarish uchun bor kuchi bilan eng nozik asablarimga tegadigan tarzda har hiylani ishlatishdi. Koʻrishdiki Eski Said yoʻq, yangisi esa hamma narsaga bardosh beryapti. U rejani boshqachasiga, suiqasdlarga jumladan zaharlashga almashtirishdi. Hifzi Ilohiy uni ham natijasiz qoldirdi.

Bu yerda munofiqlar rasmiy hukumatni qoʻllanib odamlarni mendan qoʻrqitish va voz kechirish uchun dahshatli bir targʻibot qilishyapti. Lekin siz hech xavotirlanmang. Inoyati Rabboniya davom etyapti. Futuhoti Nuriya tobora kengaymoqda.

Ikkinchidan: Bu safar Hasan Fayzining va bir hafta avval Halil Ibrohimning shaxsimga haddan ortiq husni zon bilan marsiyalari va samimiy va gʻamgin vidonomalari, oz oʻzgartirilish bilan uch sabab uchun qabul qilindi:

Birinchisi: Ular shaxsimga emas, balki Qur'onga, iymonga va Nurlarga xodimligim va qudsiy vazifaga qarab yozganlar.

Ikkinchisi: Ularning va ular koʻrsatgan atrofdagi xolis qardoshlarimizning haddimdan juda ustun ta'riflarini, bir nav samimiy duolari, oliy alomat, yuksak xayr istagi, iste'dodlarining, e'tiqodlarining va Nurlarga juda jiddiy aloqalarining aks etishidir.

Uchinchisi: Men ularning nazarida Risola-i Nur va shogirdlardagi shaxsi ma'naviyning vakili va namunasi boʻlganim uchun, ularning tashviq sabablari boʻlgan hayratomuz husni zonlarini va ma'naviy quvvatlarini ketkazish zarardir. Ikkaloviga va birodarlariga, xususan Ahmad Fayzi, Dengizli qamogʻidagi qardoshlarimizga va biz haqqimizda adolat qilishga harakat qilganlarga minglab salom.

Uchinchidan: Koʻp marta mening mashaqqatlarimga malham boʻlgan va yonimda saqlagan qahramon Xusravning koʻp maktublari va ularning har biridan bittadan ahamiyatli bayonni olib hammasini "Ilova"ga kiritish uchun vaqt topolmayapman. Inshaalloh bir istirohat paytim tadqiq qilaman. Ahmad Nazifning Inebolu talabalari nomidan yozgan va Halil Ibrohimning yigʻlatadigan marsiyasidan ishtiroklarini koʻrsatgan maktubi, mening u atrofdagi metin qardoshlarim haqida xavotirlarimni ketkazdi. Janobi Haq ulardan rozi boʻlsin.

Toʻrtinchidan: Choʻpon Iso qishlogʻida Ahmadning maktubida ismlari oʻtgan eski va yangi qardoshlarimizning Risola-i Nur bilan mashgʻul boʻlishi va bolalarni Qur'on va Nurlar bilan mashgʻul qilishlari, bu vaqtda Nurlarga buyuk bir xizmatdir. Janobi Haq ularni muvaffaq aylasin, omin!

Beshinchidan: Munofiq dushmanlarimning moddiy-ma'naviy zaharlariga qarshi "Javshan" va "Avrodi Qudsiya-i Shohi Naqshband" meni oʻlim tahlikasidan, balki yigirma safar qudsiyatlari bilan qutqargan boʻlsada, afsuski asabimda, nervlarimda va sezuchanligimda, zulmdan qattiq asorat, hayajon, alam, nafrat qoldi. Eng samimiy doʻstimni va tom sodiq qardoshimni bir soat yonimda boʻlishiga chiday olmayman, ruhim koʻtarmaydi. Hatto birov menga qarasa ham siqilaman. Oldin menda boʻlgan oz mardumgurezlik xastaligi, zolimlarning makkor aziyatlari bilan va ta'qiblari bilan juda shiddatlashgan. Goʻyo oʻlmasdan avval ijtimoiy hayot jihatidan oʻlgan edim. Bu haqiqat va bu sir uchun men haqqimda, xos qardoshlarim vafot marsiyalarini yozishyapti.

Bu yerning havosi ham, asabimga juda ogʻir keladi. Qishning bir kuni, Dengizli qamogʻida oʻtkazgan qishimizchalik menga ogʻir kelmoqda, ranjitmoqda.

Ha, koʻz bir sochni koʻtarmaganidek, hozirgi ruhim va oʻsha vaziyat, bir soch qadar yukdan, ogʻirlikdan ta'sirlanadi. Risola-i Nur va shogirdlarining salomatlari uchun, ularning evaziga va oʻrniga togʻdek ogʻir tazyiqlat va mahsaqqatlarni mamnuniyat bilan yelkaga olaman. Ruhim bardosh qiladi va shukr, sabr qiladi. Buni sizga qat'iy xabar beraman.

Ammo ojizlik, zaifligim va qaygʻularim haddan ziyod ekan, xos qardoshlarim meni madh qilib yuklarimni ogʻirlashtirish oʻrniga duolari, shafqatlari, himmatlari, rahmlari bilan yordam berib, yukimni yengillashtirishlari kerak. Inoyati Rabboniyaning bir jilvasi shuki, shiddatli mardumgurezlik xastaligi bilan, zolimlarning tamoman yakka qoldirishlarini hechga tushirmoqda.. menga azob bermaydi, bir jihatda xursand qiladi.

Aziz, siddiq qardoshlarim, bu dahshatli asrda mukammal tasallilarim va vorislarim!

Sizning haddan ortiq sa'yu gʻayratingiz Isparta va atrofini keng bir Madrasat-uz Zahroga, Jome'u-l Azharga aylantirganiga bir dalil shuki, bu safar matbaachilarni ham hayratda qoldirgan siz yozgan "Asoyi Muso" majmuasidan yigirmadan ziyoda mukammal tavofuqli nusxalarini yarim ummiy qardoshingizga yuborishingiz boʻldi. Janobi Arhamurrohimiyn sizlarga, yozganlarga va yordam berganlarga har bir harfi evaziga ming rahmat aylasin, minglab meva-i Jannat ehson qilsin va amallar daftaringizda yuzlab hasanot yozdirsin, omin omin omin!

Men ularga qaradim, qalbimga keldiki: Bu qahramonlarga hozir mukofot berilmaydimi?

Eslatildiki: Ular, bu majmuani yozib, faylasuflarni mot qilgan, iymonga keltirgan kuchli iymoniy darsini eng avval ozʻi-oʻziga toʻliq oʻqimoqda, ma'naviy bir xazina qozonmoqdalar. Ularning nusxalari, juda koʻplarning iymonlarini qutqaradi yoki iymonga keladilar. Bir hadisda: "Bir odam sening vositangda iymonga kelishi, sen uchun sahro toʻla qizil qoʻydan ham xayrlidir." deyilgan. Ular, bu muborak qalamlari bilan, eski davrda Islomiyatning buyuk mujohid qahramonlarining qilichlarining muqaddas xizmatlarini qilishyapti. Albatta istiqbol, ularni va Nurchilarni koʻp olqishlaydi.

Ikkinchidan: "Asoyi Muso" majmuasining boshida, kelgan va chiziq bilan ishora qilingan fikr yozilsa munosib boʻladi. Istagan kishi, bu maktubning boshidagi qismini ham birga yozsin.

Yigirma sakkizinchi Yogʻdu bilan Sakkizinchi Shu'la Imom Ali Roziyallohu Anh "Jaljalutiya"sida juda kuchli va ochiq-ravshanga yaqin tarzda Risola-i Nurdan va ahammiyatli risolalaridan xuddi oʻsha raqam bilan xabar berganini toʻliq isbot qilgan.

Imom Ali Roziyallohu Anh, Risola-i Nurning eng oxirgi risolasini "Jaljalutiya"da

iborasi xabar bermoqda. Biz bir-ikki yil avval "Oyatu-l Kubro"ni eng oxirgi risola deb oʻylagandik. Holbuki hozir oltmish toʻrtinchi yil ta'lif jihatidan Risola-i Nurning tugashi va bu jumla-i Alaviyaning ma'nosini, ya'ni qorongʻulikni tarqatadigan, asoyi Muso (AS) kabi yorugʻlik beradigan, sehrlarni yoʻq qiladigan risoladan xabar bergan.

Bu majmuaning "Meva" qismi mudofaa oʻrnida boshimizga tushgan dahshatli, zulmli zulmatlarni tarqatdi. "Hujjatlar" qismi esa Nurlarga qarshi dushman vaziyatini olgan falsafa qorongʻuliklarini yoʻqotdi. Yana Anqara ekspertlar hay'atini taslim boʻlishga va tahsinga majbur qildi. Istiqbolda zulmatlarni tarqatadigan koʻp belgilarning borligi va Asoyi Muso (Alayhissalomning) bir toshda oʻn ikki chashma chiqarishi kabi oʻn bir moʻ'jizaga sabab boʻlishiga ushbu oxirgi majmua javob boʻldi va oʻxshadi. "Meva"ning oʻn bir nuroniy masalasi va "Hujjatulloh-il Baligʻa" risolallarining oʻn bir qat'iy hujjati, Imom Ali Roziyallohu Anh, u jumla bilan toʻgʻridan toʻgʻri "Asoyi Muso" nomli majmuaga qarashini va uni tahsin bilan xabar berganiga bizda toʻliq qanoat hosil qildi.

Uchinchidan: Nur stansiyasi, Yigirma yettinchi Maktubda juda ahamiyatli bayonlari boʻlgan Sabrining bu safargi marsiyasini "Ilova"ga kiritdik, sizga ham yubordik. Va peshqadam muboraklardan va Nurlarning nashriga koʻp xizmat qilgan Hofiz Mustafoning yetti yoshda "Oltinchi Shu'la"ni va menga maktub yozgan tom muborak, ma'sum oʻgli, bu yerda, ma'sumlar ichida Nurlarga bir ishtiyoq uygʻotadi. Uning ismi, Said Nuriy boʻlishi kerak, Nursiy qishloqdir, ma'nosiz boʻladi. Nurlarga aloqasini koʻrsatishi uchun (Sin) boʻlmasin, faqat (ye) boʻlsin. Yana koʻp narsalar yozar edim, ammo boshimda koʻp vazifalar va ishlar borligi uchun tugatishga majbur boʻldim.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Birinchidan: Birinchi "Moʻ'jizot Majmuasi" vazifasini tugatganlar ikkinchi vazifani boshlaganlarini xushxabar berishingiz, sizlarni bu xizmati iymoniyada menga haqiqiy qardosh qilib bergan Arhamurrohimiyn, meni hadsiz shukrga chorladi. Qur'oniy xat foydasiga birinchisining bir karomati, markazda Qur'on xattining bir kursi ochilishi boʻlgani kabi, inshaalloh ikkinchisi, yanada moʻ'jizali bir karomat koʻrsatadi.

Ikkinchidan: Konyalik Sabri siz orqali men bilan xabarlashsa, yanada foydaliroq va munosib boʻladi. Chunki aksariyat fikricha siz mening oʻrnimga istaganini qila olasiz. Masalan, tahrir uchun u yerdagi olimlar toʻliq yordam berishgani uchun, u yerda tahrir qilinsin, qilsinlar. Siz mening tahririmdan oʻtgan ba'zi nusxalarni, ularga yuboring. Haqiqatdan tahrir masalasi ahamiyatlidir. Ba'zan bir harfning va bir nuqtaning xatosi, qiymatli ma'noni buzadi. Eng avval, yozganlar bir karra goʻzal tarzda oʻqishsin. Soʻngra tahrir qiladigan kishilarga va menga berishsin. Mashaalloh, bu safar menga kelgan "Asoyi Muso" majmualarida ham xatolar kam, ham bir daraja tahrir qilingan. Janobi Haq ham yozganlardan, ham tahrir qilganlardan abadan rozi boʻlsin, omin.

Uchinchidan: Yozgʻatda yashaydigan, Risola-i Nur bilan aloqador Tunislik Domla Hashmat, avval vafotimni, soʻngra hayotda boʻlganimni eshitib samimiy ikki maktub yozibdi, unga men tarafimdan salom yuboringlar.

Toʻrtinchidan: Rushduning koʻp safardan beri xususiy salom aytgan qahramon birodari Burhon (avvaldan beri) ummiyligi bilan birga, Nurlarga kerakli vaqtda ahamiyatli xizmatlari, uni ham xoslar qatorida har kun ismi bilan daromadlarimizga hissador qilyapmiz.

Ma'nodor bir tavofuq boʻldi. Men, Xusravning va Sabrining maktublari kelmagani uchun kulliy xavotirlarimni yozarkan, ayni paytda kutilmaganda eng qamrovli va barcha xavotirlarimni ketkazgan koʻplab maktublari keldi.

Umum qardoshlarimga salom.

Aziz, siddiq qardoshlarim, abad va haq yoʻlida haqiqatli birodarlarim!

Kastamonu yigitlaridan, Nurning qahramonlaridan va Safranbolu fidokorlaridan sizga bu yerga kelgan xususiy maktublariga xususiy javob berishga haqdor va loyiq. Ammo holim, vaqtim izn bermagani uchun, siz orqali qisqa javob berganimga ranjimasinlar.

Birinchidan: Hilmi, Ehson, Aminning, Toshkoʻpriklik Sodiqning maktublari, meni juda xursand qildi. Haqiqatdan qardoshlarimiz, qamoqxonada toʻqqiz oyda toʻqqiz yil qadar Nuriy xizmati qilib Isparta qahramonlari bilan yelkama-yelka boʻlishdi. Men, ularning ham istirohatim, ham qamoqdagi birodarlarimizning ittifoqlari va yangi Nurlarning xizmati uchun tom sa'y-harakatlarini hech qachon unutmayman. Janobi Haq ulardan va sizdan abadan rozi boʻlsin. Men xayolan, koʻp safar eski davrga, Kastamonu va Barladagi ma'lum yerlarga, sayrgohlarga shavq bilan boraman. U yerlarda oʻtirib yigʻlayman. U doʻstlarimni xayolan koʻraman.

Qahramon Sodiqning kuchli ifodasiga va chiroyli yozuviga oʻxshagan qisqa maktubda, Mustafo Usmon va Hifzi (RH) Safranbolu shogirdlarining salomini ham yozishgan. Shubhalandim, ajabo Sodiq u yerga bordimi, ular u yerga borishganmi yoki boshqa Sodiq ismli bir qardoshimizmi?

Barla siddiqlari Nurlarni yozishga toʻliq sa'y-harakatlari, hammadan avval ularning vazifasidir. Chunki Barla, birinchi madrasa-i Nuriya sharafini qozongan. U muborak madrasani talabasiz qoldiridh joiz emas. Inshaalloh takror jonlanadi. Xizmat qilganlarga barakalloh deymiz. Janobi Haq tavfiq bersin, omin.

Ikkinchidan: Safranboluning sodiq shogirdlaridan Usmon va Ahmadning ikki maktubi, ularning haddan ortiq sadoqat va Nurlarga aloqadorliklarini koʻrsatadi. Mashaalloh, Usmon qisqa vaqtda ham Qur'onni dars olgan, ham Nurlarni yozgan. Hozir esa "Asoyi Muso"ni yozmoqda. Fidokor Mustafo Usmon va Hifziga tom bir qardosh boʻlgan. Ahmad ham tom aloqadordir. Maktubida imlosi chala yozilgani uchun nima demoqchi boʻlganini bila olmadim. Ularga, Safranboluda, Kastamonu va atrofidagi qardoshlarimga koʻp salom va duo qilamiz, duolarini istaymiz. Madrasat-uz Zahrodagi Isparta va atrofi umum qardoshlarimizga bir-bir salom va salomatlari uchun duo qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Birinchidan:

Bir-ikki hafta Xusrav yozgan maktubini olmaganim uchun,

Konyaga yuborgan majmualarning javobi kelmagani uchun,

boshda Ichki Ishlar Vaziri,

dushmanlarimiz anarxistlar bilan birga meni mislsiz tazyiqlaridan

bu yerdagi munofiqlar ba'zi sofdil doʻstlarimizdan ham Eskishaharga, ham Konyaga kitoblar yuborganimni va "Asoyi Muso" majmualarini olganimni xabar olganlaridan xavotirlangan paytim,

birdan hech misli koʻrilmagan bir yarim metr qor va dahshatli toʻfon va sovuq bu mavsumda kelishi,

jahl, gʻazab, toʻrt safar zilzilalar va oʻtgan yil yomgʻirsizlik kabi,

Risola-i Nur va shogirdlari bilan munosabatdor boʻlishi mumkin deb soʻradim:

"Bu balo umumiymi, yoʻqsa Afyon va Eskishahar Viloyatlariga maxsusmi?"

"Ikki viloyatga maxsus." deyildi. Alhamdulillah dedim. Demak Risola-i Nurga va shogirdlariga umumiy bir hujum yoʻq. Balki faqat menga va qoʻlimdagi Nurlarga... Juda ishonganim Eskishahar, Dengizli kabi bir Madrasa-i Nuriya boʻlishini taxmin qilgan boʻlsamda, Dengizlidan oʻn daraja nuqson qolishining sababi, ularni ham, Afyon va Amirtogʻ kabi qoʻrqitishdir. Nima boʻlganda ham, xavotirlanmang, inshaalloh bu havo hodisasi, ayni Istanbul maktablarining hodisasi kabi, yashirin masonlar koʻzlagan yangi hujumdan voz kechirdi, inoyati Rabboniya himoya qilmoqda.

Ikkinchidan: Bu safar yetti-sakkiz maktubingizni oldim. Xususiy javoblarga holim, qalamim va vaqtim izn bermagani uchun ranjimanglar. Mahmud Fayzi va Aminning maktublarini, oʻzgartirmay "Ilova"ga qoʻshdik. Ikkalasi, sakkiz yil xususiy xizmatimda boʻlishgani uchun, haddimdan juda ortiq vasflarini bir navi ma'naviy duo, tashviq sababi, husni zonlari, tarjimoni Nur munosabati bilan ustozlariga sadoqat belgisi, ishonch va bogʻlianish hujjati deb tegmadim. Fayzining marhuma volidasining Risola-i Nur darslari bilan goʻzal va nuroniy vafoti, Nurlarning, shogirdlariga sakarot vaqtida va mashaqqatli zamonlarida yordam berishiga porloq namuna sifatida "Ilova"ga kirsa munosib boʻladi.

Halil Ibrohimning bu safargi maktubida: "Qazo va qadari Ilohiydan qancha? Nima uchun?" degan koʻp savollarining birdan javobi - barchaning Nurlarga e'tiborini jalb qilib umumga oʻqitish bizlarga koʻp mujohidona hasanot qozontiradi.

Ammo bir daraja qazo va qadarga e'tiroz ma'nosini xayolga keltirgani uchun, hozircha "Ilova" bilan umumiylashtirilishi munosib boʻlmas. Maktub oxiridagi, "Javshanu-l Kabir"dan olingan parchalar, duolar juda chiroylidir.

Uchinchidan: Xusravning maktubida, Otaboylik Qoʻturum Ali va Egʻirdirlik Kozimning Nurlarga tom shavq bilan xizmatlari, hatto ruhoniylarni ham tabrikka va tahsinga chorladi. Alikoʻydan menga maktub yozgan oʻn toʻrt yoshli Mustafo Yashil, padari bilan ham Qur'onga, ham Nurlarga xizmatlari, uch Alilarning gʻayrat va himmatlari bilan qishloq ma'sumlari Risola-i Nurga xizmatlari, faqat meni emas, balki umum Nur shogirdlarini tahsinga va shukrga chorladi.

Toʻrtinchidan: Salohiddin (Abdurrahmon) va Fayzining volidasining vafoti munosabati bilan yozgan maktubning oxiridagi Fayziga ta'ziya bildirganman. Hoshiyada mening oʻlimimni qabul qilmasligi va Gʻavsi A'zamning bir qism himoyasi "Asoyi Muso Risolasi"ga kirishi meni sevinchdan yigʻlatdi. Safranbolu qahramonlari Mahmud Fayzi va Aminning shohnomalariga ishtiroklari va hukumat markazida umumiy arabcha xat va harf kursi ochilishi, "Asoyi Muso Risolasi"ning fathlariga va karomatiga alomat xushxabarini berishlari, qattiq shod qildi. Bu qishda barcha chekkan mashaqqatlarni hechga tushirdi.

Dengizli fidokor peshqadamlaridan Tavaslik Mullo Mahmudning suratan qisqa, ammo ma'nan uzun maktubida, u ham oʻlimimga rozi boʻlmaganini va haddimdan koʻp ortiq qiymat berayotganini koʻrdim.

Ham unga, ham qamoqda koʻrishgan qardoshlarimizga, ham Hasan Fayzi va Hofiz Mustafo va birodarlariga minglab salom...

Umum qardoshlarga salom aytib, duolaringizning darmondek ta'sirini koʻrgan qardoshingiz

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Birinchidan: Madrasa-i Nuriyaning eski ma'sumlaridan Ahmadning bu goʻzal va xolis bayonini umum Sav ma'sumlari va qahramonlari nomidan "Ilova"ga yozdik. Mashaalloh, Hoji Hofiz Mahmudning unga toʻliq oʻxshagan qiymatli nevarasi ekanini koʻrsatdi.

Ikkinchidan: Safranboluda Nurning ahamiyatli shogirdlaridan Hifzining ikki ma'sum oʻgʻillari biri oʻn, biri ham sakkiz yoshda "Asoyi Muso" majmuasini yozgani va tugash arafasida deb ma'sumlar menga bir maktub yozishlari, meni haddan ziyod sevintirdi.

Uchinchidan: Bu qishda menga berilgan alamli mashaqqatlarning bir sababi: Selanikliklar qilinayotgan mutlaq istibdodni, bemalol gapirib sinishiga yordam bermasligim uchun meni hammadan ajratib qoʻyishdi. Risola-i Nur, mening oʻrnimga minglab tilda gapiryapti, kufri irtidodni sindiryapti, anarxistlikni buzyapti.

[Yozganlari yanglish tushunilgan va salbiy izohlar qilinib yillardan beri toʻsiq ichida yashatilgan, sof, samimiy inson va musulmonlikdan boshqa hech qanday maqsadi boʻlmagan Badiuzzamon Said Nursiy nomli ma'sumning yo boʻlgan joyida yoki Anqaraga oʻtkazilishi orqali u yerda hayot va huzurini muhofaza qilish uchun faqat insoniyat nomiga yozilgan ushbu mahram iltimosnomani shaxsan oʻqishga muyassar boʻlib, yoshligida qilgan hozirda esa unutilgan xizmatlari mukofot sifatida keksayganida u zotni ozod oʻlim hayotiga qovushtirish lutfini koʻp koʻrmasangiz, siz muhtaramga eng qattiq hurmatimni aytib minnatdorligimni izhor qilaman.]

Hozir Afyonning Amirtogʻ tumanida yashashga majbur boʻlgan Mulla Said, tugʻilganidan e'tiboran Turk qardoshlari orasida yashab, Turk fe'lli boʻlib ulgʻaydi. Umumiy harbda Kavkazning qorli togʻlarida qahramon askarlarimiz orasida koʻngilli otryad qoʻmondoni sifatida urush va irshod qilib, katta harb medalini oldi. Sariqamish hujumida Bitlisning yiqilishida yaralangan holda asir tushib yillar davomida Rus garnizonlarida mashaqqat tortdi. Soʻng qochib Istanbulga keldi. Kuchli ilmi uchun Doru-l Hikmatu-l Islomiya a'zosi sifatida Kuvvai Milliya huzurida xalqni kurashga tashviq qildi. Buyuk Millat Majlisining ilk yillari Anqaraga kelib, Hoji Bayram musofirxonasida bir qancha kishilarga vatanning mudofaasining ahamiyatini tushuntirish xizmatini qildi. Bu haqiqiy vatanparvar insonning avvalo ibodatga, iymonga, e'tiqodga tegishli yozgan va hozir ham yozishda davom etayotgan asarlari, din va dindorlardan xushlanmagan ba'zi kimsalarning, xususan Ichki Ishlar Vazirligidagi manfaatparast Shukri Qoyaning mazhab va rejimiga toʻgʻri kelmadi. Natijada asossiz tuhmat va boʻhton hisobotlarida bu bechora kimsa yigirma yildan beri qamoq va ajratib qoʻyilish jazolari bilan abgor qilindi. Ikki yil avval yana eski asarlarini bahona qilib Kastamonudagi chillaxonasidan qoʻliga kishan solinib, u kishiga salom bergan oltmish olti odam bilan birga Dengizli Jazoni ijro etish muassasasiga olib kelindi va oʻn bir oy qamoqda tutildi. Soʻng zararli deb gumon qilingan asarlari, avvalo Istanbul muftiyligidagi hay'at tomonidan, keyinroq Anqara Diyonat Rayosati va Til tarix Instituti a'zolaridan tashkil topgan komissiya tomonidan tekshirilgandan keyin ushbu asarlarning hech qaysisida davlat siyosatini va osoyishtalikni buzadigan eng kichik narsa ham topilmadi.

Mulla Said, Nur shogirdlari va asarlarini oʻqigan kishilar, mahkama hukmi bilan ozod etildi va Dengizlida yashashiga ruxsat berildi. Lekin afsuski ushbu keksa zot, qisqa vaqt oʻtib Dengizlidan Afyonga, u yerdan esa Amirtogʻ tumaniga uzoqlashtirildi va har qanday Tukr qardoshi bilan ham muomala qilishdan man etildi.

Hurmatli boshliq! Jumhuriyat ozodligidan, Tashkiloti Asosiya Qonunining mustaqilligidan mahrum boʻlgan bu bechora keksa zot, har tomonlama himoyaga loyiq, qaralishga muhtoj, qarindosh-urugʻlari yoʻq, faqatgina bir Islom hukumatining himoyasiga muhtoj Islom mutafakkiridir. Mashhur shoir marhum Akif Bey aytishiga koʻra, Misrning eng tanilgan ulamolaridan va gʻarbning turli tillar va falsafalarida bilimi boʻlgan ustozi a'zam Abdulaziz Chavishning yigirma yil avval "Al Arham" gazetasidagi Said haqida yozgan "Fotihu-l Asr" maqolasini oʻqib, oʻzi bilan shaxsan gaplashgan olimlar, bu kishining fitratan ilmiy qudratini va Ilohiy yoʻlini taqdir qilishgan.

Muhtaram boshliq! Qurdlik bahonasi bilan turli haqoratlarga nishon boʻlgan Mulla Saidning fe'li taqdirga loyoq bir Turk oshigʻi va Islomiyat xodimidir.

{(Hoshiya) Ha, har biri yuz kishiga teng minglab Turk yoshlari, ma'sumlari, keksalari Risola-i Nurga shogird boʻlib, bu ajib asrda Turk millatining Abbosiylar davlati inqirozi sabab Islomga yordam berganlari kabi, ushbu shogirdlar ham oʻsha ishni qilishdi. Faqat Said emas, balki butun haqiqat ahli buni tahsin etadi, Turkka doʻst boʻladi.}

Undan mamlakatimiz zarar emas, foyda koʻradi. Men nomus va sharafim bilan qasam ichamanki, Mulla Said qat'iyyan toza inson. U kishiga siz kabi millatning ichki boshqaruv va taqdiri qoʻlida boʻlgan zakovatli kishilardan inson sifatida iltimosim shuki: Notoʻgʻri tushunchali jurnalistlar gapi bilan ozodlik ne'matidan, sof havo olishdan, Turk qardoshi bilan koʻrishishdan mahrum etlgan bu kishini, hukumatning adolati, mansabingizning ahamiyati nomiga va adolat va ehson qaroriga munosib koʻrilib, adolat va oʻzi ila hech boʻlmasa bir marta yaxshi niyatda koʻrishib, keyin qoldirish yoki ozod qilishga hukm qilsangiz. Bu bilan albatta ahamiyatli vazifangizni qonun doirasida bajargan boʻlib, hayotingizda taqdirga loyiq fasl ochgan, adolatparvarligingizni xalqqa koʻrsatgan, ojizlardek oyogʻi kesik, burchakda qolgan hurfikrli tarixchilarga eshittirgan boʻlasiz.

Millati, mamlakatini jondan sevgan, tanida, qonida Qurdlik, Arnavutlik, Bosniyalik qonining hidi ham boʻlmagan, Erzurumning eski deputatlaridan oyogʻi kesik

Muhtaram din qardoshim!

Qirq kundan beri yotoqda siz bilan mashgʻulman. Xayolim va eshitishinga qaraganda huzuringiz buzilgan degan xulosadaman. اَلْمُوءْمِنُ بَلَوِىٌّ Taxminan oʻn kun avval, koʻchada "Toza Afyon saryogʻim bor", degan kishini derazamdan chaqirib, biroz yogʻ oldim. Maqsadim sizni soʻrash edi. Afyondan Amirtogʻ tumaniga surgun qilinganingizni, aholining siz bilan koʻrishishini man qilinganini eshitib, qattiq ta'ʻsirlandim.

Muhtaram dim qardoshim! Bu maktubni sizga yozgan kishi, oʻttiz bir yil avval siz bilan Erzurumning As'ad Pasha Madrasasida umumiy harbda Kavkazning qorli togʻlarida va yigirma toʻrt yil avval deputatligimda Van hokimi Haydar Bey doʻstingiz bilan Millat Majlisi zalida koʻrishgan Erzurumning sobiq deputatlardan Yashiloʻgʻli Mahmud Solihdir.

Yashil Solihga yozilgan maktub.

Aziz qardoshim Hasan Afandi! Siz men tomonimdan qiymatli qardoshimiz Solih Afandiga yozinki, uning qilgan odamgarchiligini oʻlgunimcha unutmayman. Undan juda minnatdorman va koʻp salom aytaman va duo qilaman. Men har qanday muammoga chidashga qaror qilganman. Yaxshilikni raislardan kutmayman.

Menga joʻnatgan "Asoy-i Muso"dan bir nusxangiz jildsiz (faqat sariq qogʻoz jild boʻlgan), Xursavning yozuviga oʻxshaydi, lekin ustida Mustafo ismi yozilgan. U kim, qaysi Mustafo? Ham nusxaning ustida "oʻn uch yoshli Xadicha, Ahmadning qizi" deb yozilgan. Bu Ahmad qaysi Ahmad? Ham unga, ham qiziga ming barakalloh. Bu yoshda katta kitobni ham diqqatli, muvofiqli, ham chiroyli sihhatli yozish ma'sumlar sinfining qahramonligidir. Kim koʻrsa, mashaalloh deyapti. Bu yerdagi maktabda oʻqigan ayollarda shavq uygʻotadi.

Nazif qardoshimizning maktubi, ahamiyatlidir. Haqiqatdan Amerikada siyosatga vosita emas, balki dinni din uchun mutaassibona lozim deb bilganlar koʻp edi. Inshaalloh "Asoy-i Muso"ni olgan kishi oʻsha dindorlardandir. Kecheli Salohiddin toʻliq bir Abdurrahmondir. Qahramonlikda otasidan orqada qolishni istamayapti. Bizni ham ora-sira odatimizga xilof qilib dunyoga qaratyapti. Agar u Amerikali muhim olim Risola-i Nurni soʻrasa va nashr qilishga soʻz bersa, sizning mashvaratingiz bilan unga toʻliq kulliyotni beramiz.

Nazifning maktubi bilan birga nafaqadagi afandining vasvasaga doir savoli bor. Agar u kishining Nurlarga jiddiy aloqasi boʻlsa, bunday savollarga umuman ehtiyoji yoʻq. "Hikmatu-l Isti'oza" Lam'asini va "Yigirma Toʻqqizinchi Soʻz"ning farishtalar vu ruhoniy borliqlarning borligiga doir qismini oʻqisin. Uning ma'nosiz va yuz joyda javobi boʻlgan vasvasasi, zindiq moddaparastlarning hozirgi dahshatli holatidan fursat topib qiyrashganki, u kishi ta'sirlanib u savolni soʻragan. Unga salom aytaman. Risola-i Nur uning har qanday mushkul masalasini hal qiladi. Xolis, taslim bilan harakat qilsin, uni tinglasin.

Madrasa-i Nuriyaning eski va yangi qahramonlaridan Duradgor Ahmadning maktubi uch-toʻrt jihatdan meni xursand va minnatdor ayladi. U madrasaning bosh talabasi nomini bergan Ahmad, ham shahid Hofiz Alining vazifasini qilganini, ham Sulaymon kabi qiymatli ukasi va kichik singlisi bilan uch "Asoy-i Muso"ni yozishlari va muborak Hasan Togʻaning nabirasi boʻlgani meni xavotirdan qutqardi, ham juda xursand qildi. Janobi Haq unga shifo va ularga muvaffaqiyat va saodat bersin, omin, omin!

Marhum Hofiz Mahmudning ikki ukasi u marhumning vazifasini qilishlari va Mustafoning yozuvi Xusravning shirin xatiga toʻgʻri kelishi, mening nazarimda yangidan ikki Hofiz Mahmudni topgandek xursand boʻldim.

Qahramon duradgorning gʻayrati bilan Koʻkdarali xatib Risola-i Nurga uch oʻgʻli bilan birga talaba boʻlib yozib koʻchirishni boshlaganlari uchun ham ularni, ham duradgorni, ham qishloqlarini tabriklaymiz. Duradgorning ularga aytgan she'rini "Ilova"ga qoʻydik.

Otabeyli xasta (falj) Ali Usmonning yozgan uzun maktubi, "Asoy-i Muso" Risolasi va Nurlarning tarqalishida jiddiy qilayotgan ta'sirli ishlari, xizmati Nuriyada juda harakatchan Chilingir Ali bilan uning togʻasi Hasanning unga yordam berishi, muborak orzulari va tavofuqlari bizni rohatlatdi. Egʻirdir qishlogʻini bizga qattiq sevdirdi. Janobi Arhamur Rohimiyn ulardan rozi boʻlsin.

Oʻtgan qishda menga qarshi suiqasdlarning inoyati Ilohiya bilan va duolaringiz yordamida kelgan sabr va matonat natijasida amalga oshmagan rejasi juda keng ravishda boʻlganiga dalil shuki, yaqinda Jumhuriyat raisi Afyonda, "Bu viloyatda diniy boshboshdoqlik ciqishini kutayotgan edik..." debdi.

Demak, yashirin qoʻmita meni majburlab favqulotda holat chiqarishni xohlagan edi. Bir ajnabiy aralashuvi hisobiga va musulmonlar va vatanning zarariga batamom qonunsiz va shaxslarning istagi bilan hislarim bilan oʻynaydigan xiyonatlar va muammolar bilan azoblashi, ularga dunyoda aniq zarar, oxiratda Jahannam va saqar, bizga esa dunyoda mukammal savob va zafar, oxiratda inshaalloh Jannat va obi kavsarni qozintiradi. Demak, ushbu yashirin rejani ekspertlar hay'ati va rais bu yerlarda barcha mansabdorlar, hatto viloyat va tuman hokimi, zobitlar men bilan gaplashishdan qochayotganini va qoʻrqayotganini his etishibdi. Men ham hayrat qilar edim. Lekin qoʻlimizda faqat Nur boʻlgani va siyosat toʻqmogʻi boʻlmaganini zarra qadar aqli boʻlgan kishilar tushunishadi. Hayratlanarli tomoni shundaki, eng koʻp foydam uchun harakat qilishi kerak boʻlgan ba'zi mansabdorlar, zararim uchun qoʻllanilidi va vazifalantirildi.

Nurchilar, juda ehtiyot, diqqat va ogʻir bosiq boʻlishlari lozim. Chunki ma'naviy dovullar bor, ba'zi ayyor munofiqlar hamma tomonga suqiladi. Mutlaq istibdod dinsizlikka tarafdor ekan, ularni buzish va sirlarini bilib, fosh qilish uchun hurriyat firqasiga kiradi.

Salohiddinning "Asoy-i Muso"ni Amerikaga berishi munosabati bilan aytamizki:

"Missionerlar, Hristian ruhoniylari va Nurchilar juda e'tiborli boʻlishlari zarur. Chunki shimoldagi jarayon Islom va Isaviy dinlarining hujumiga qarshi oʻzini mudofaa qilish maqsadida, musulmon va missionerlarning ittifoqini buzishga urinadi. Avom xalqqa keng fe'lli, zakotning zaruriyati va foizning haromligi bilan burjualarni xalqqa yordam berishga chaqirishi va zulmini toʻxtatish jihatidan musulmonlarni aldab ularga bir imtiyoz berib, bir qismini oʻz tomoniga oʻtkazishi mumkin." Nima boʻlganda ham, bu safar hurmatingiz uchun qoidamni buzdim, dunyoga qaradim.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Juda hamiyatli maktublaringizga bitta muxtasar javob berishga majburman.

Avvalo: Savollari juda nurli haqiqatlarning chiqishiga sabab boʻlgan Raf'atning ma'sumlarga Qur'on va Nurlarni dars berayotgani, oʻzi esa Nur Lam'alari bilan mashgʻul boʻlishi, tahrir qilishda men va Xusravga yordam berishi va Istanbulda "Asoy-i Muso"ning insofli olimlarga yetkazishga urinayotgani koʻp tabrikka shoyon. Yangi savoliga hozir javob berilmaydi, hali vaqti kelmagan.

Qahramon Burhonning Ozodlik Firqasi raisiga chiroyli javob bergan. Ha, Nurchilar siyosatga aloqasi yoʻq. Lekin butun hayotlari iymon haqiqatlari bilan bogʻliqdir. Hozirgacha yashirin qoʻmitadan, siyosatni dinsizlikka va zindiqlarga vosita qilganlar mutlaq istibdod bilan Nurchilarni ezishdi. Inshaalloh bir sabab chiqadi {(Hoshiya) Demokratlar chiqdi, bir daraja ketkazdi.} istibdodni ketkazadigan, ma'sum va mazlum Nurchilarni qutqaradi. Faqat qattiq diqqat va ehtiyot boʻlish kerak. Risola-i Nur dunyoda har qanday jarayonning ustida ekani va umumning mulki boʻlgani uchun bir tomonga tobe va dohil boʻlmaydi. Balki tajovuzkor dinsizlarga qarshi haqli tomonga yordam beradi, doʻst boladi va ehtiyot kuchi hukmida ularga bir tayanch nuqtasi boʻladi. Lekin siyosat hisobiga emas, balki Nurlarning tarqalishi va foydasi uchun ba'zi qardoshlar, Nurlar nomidan emas, oʻz shaxsi nomidan kirishi mumkin. Xususan muborak Ispartaning hozirgacha Nurlar madrasasi boʻlgani va dushmanlarning ham u bilan koʻp ishi boʻlmasligi nuqtasida, ichkarida taragirlik qilmaslik, e'tiroz qilganlarning nadomatiga va haqiqatga qaytishlariga sabab boʻlishi mumkin. Siz yanada yaxshiroq bilasiz.

Salohiddinning maktubi, bir qancha jihatda ahamiyatli. Amerika olimlari albatta "Asoy-i Muso" Risolasiga loqayd qolmaydilar. Agar dinni din uchun sevgan qismining qoʻliga tushsa, futuhot qiladi. Yoʻqsa, ba'zi xudbin domlalarimiz kabi, koʻra olmaslik hissi bilan tarqalishi va rivojiga urinishlarida shubha bor. Nima boʻlsa ham.. inoyati Ilohiyaga havola qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Tohiriyning Istanbulga ketishi, inshaalloh xayrlidir. Xusravning juda koʻp vazifalarini toʻliq bajarishiga qanoat hosil qildim. Barlada boʻlgan vaqtimda barcha nusxa koʻchiruvchilarning tahriri va ta'lif xizmatini qilganimda amalga oshgan buyuk inoyat va gʻaroyib muvaffaqiyat, Xusrav va uning yordamchilarida ham namunasi bor.

Ikkinchidan: Tohiriyning Dengizli qamogʻida unutilmas xolis xizmati bilan va Nurlarga metin sadoqati, xatosiz zakovati va monandi yoʻq bahodirligi bilan Nur doirasida ahamiyatli maqomi uchun bu safargi butun maktubini "Ilova"ga kiritdik. Boshda Nur shogirdlaridan volidasi Zubayda boʻlob, qarindoshlari va doʻstlariga salom aytaman. Janobi Haq ulardan abadan rozi boʻlsin, omin!

Uchinchidan: Nasli Qurayshlilardan boʻlgan Ahmad Qurayshiy muhtaram otasi va jiyani Ahmad bilan Nurlarning xos noshir va talabalaridan boʻlishi, u atrofdagi shogirdlar nomiga Nurlar uchun chiroyli she'rli fikralari "Ilova"ga kirdi. Janobi Haq ularni muvaffaq aylasin, omin.

Toʻrtinchidan: Egʻiridir qishlogʻida isimlarini men yozmagan oʻta muhim qardoshlarimiz bor. Ularga va Mahmud Sabri kabi buyuk stansiyaga tayanib va Sabrining yozuviga oʻxshatgan harakatchan va jiddiy qardoshlarimizdan hisoblangan Chilingir Alidan diqqatli va chiroyli ifodalangan maktub oldim. Uning istagi bilan hammasini "Ilova"ga kiritdik. U va uni ishlatgan kishiga mashaalloh va vaffaqakumulloh deymiz.

Aziz, siddiq, oliyjanob eski va yangi qardosh Yashil Solih!

Mendan oʻtkazgan hayotimga oid soʻragan nuqtalarga oʻta qisqa va ikki ogʻiz ishorat qilinadi. Vaqt oʻtib inshaalloh boshqalar izoh bilan javob berishar. Lekin tarixda qolish va bu asr olimlari ichida oddiy shaxsimni kelajak nasllarga koʻrsatish, bildirishga na istagim va na layoqatim bor. Meni oʻzimga yaxshi koʻrdirmagan, dahshatli kamchiliklarimni koʻrsatgan Janobi Haqqa hadsiz shukr qilaman.

Insonlarga oʻzini tanitish shuxratparastlik boʻlgani uchun, bir "men"lik, xubdinlik, riyokorlik boʻlish ehtimoli bor. Bu esa biz kabilarga tom zarardir.

Bu asrda moddatan va ma'nan yakka yashashga va ijtimoiy hayotdan uzoq turishga majbur boʻlgan ekanman, albatta ijtimoiy hayot kechirganlar ichida tarixga minib istiqboldagilarga koʻrinay. Faqat shunisi borki, Risola-i Nur bu vatanga va bu millatga juda katta manfaati borligini mahkamalarning va ekspertlarning ittifoq bilan qilgan hukmi bilan yuzaga chiqqan. Bu nuqtai nazarda mening ahamiyatsiz, bechora, abgor, juda qusurli shaxsiyatim emas, balki Qur'onning mulki va ma'nosi boʻlgan Risola-i Nur uchun savollaringizga javob boʻlishi uchun ishoratlar qilaman, keyin Risola-i Nur va shogirdlari izoh bilab javob berishsin.

Avvalo: Oʻttiz yil avvalgi hayotimni marhum Abdurrahmon yozgan, chop qilingan.

Ikkinchidan: Risola-i Nurning chiqish vaqtini Eskishahar qamogʻining mudofaanomasi bilan (Yigirma Yettinchi Lam'a) va Dengizli qamogʻidagi Mudofaa Risolalari bilan (Oʻn Birinchi va Oʻn ikkinchi Shu'la) "Keksalar Lam'asi", "Oyat-i Hasbiya Risolasi", "Oʻn Oltinchi Maktub" bilan "Hujumoti Sitta", "Ishorati Salosa", "Ishorati Sab'a" risolalari kabi Nurning boʻlimlari savollaringizga batafsil javob berishi uchun mahkama menga qaytarib berdi. Hozir qoʻlimda boʻlmagan risolalar, vaqti kelib sizga keladi. Inshaalloh sizni hech unutmayman. Shu holatimda bunday aloqadorligingiz juda ogʻir muammolarimni yengillatdi. Alloh sendan rozi boʻlsin, omin!

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Bir bechora vasvasali, hissiyotli va dinsizlar bilan gaplashgan bir kishi mahshur Nabaviy duo boʻlgan "Javshanu-l Kabir" haqida va aqlga sigʻmaydigan savob va fazilatiga doir bir hadisni koʻrib shibhaga tushibdi. "Roviy Ahli Baytning imomlaridan. Bunda haddan ortiq mubolagʻa bor. Masalan: Bu duoga Qur'ochalik savob beriladi. Ham osmonlardagi buyuk farishtalar, bu duo savobini koʻrib kursilaridan tushib unga katta tavozu' bilan hurmat qilishadi. Bu esa aql va mantiqqa sigʻmaydi" deb, Risola-i Nurdan yordam istadi. Men Qur'ondan, Javshandan va Nurlardan oʻta qat'iy va toʻliq aql va hikmatga toʻgʻri keladigan javob berdim. Sizga qisqachasini bayon qilaman. Unga aytdimki:

Avvalo: Yigirma Toʻrtinchi Soʻzning Uchinchi Shoxida oʻnta usul bor, bunday shubhalarni tomiri bilan yulib oladi. Unga qara, javobingni ol.

Ikkinchidan: Har kun butun ummatchalik hasanot qilgandek, butun ummatining saodatiga yordam bergan, ismi a'zamga sazovor, koinotning asliy urugʻi, eng mukammal va jamlovchi mevasi boʻlgan Zoti Ahmadiya Alayhissalotu Vassalam u duoning oʻzi haqida azim martabasini koʻrib, u kishiga xabar bergan Jabroil Alayhissalomdan eshitib, boshqalarni oʻziga qiyos qilganlar yoki qilingan.

Demak, juda gʻaroyib va ajib savob Zoti Ahmadiya (A.S.M.) valoyati kubrosidan kelgan. Kulliy va umumiy emas. Balki u duoning mohiyatida bunday gʻaroyib qiymati bor va ismi a'zamga sazovor boʻlgan zotga tobe boʻlish bilan boshqalarga ham savob qozontiradi. Lekin oʻta ahamiyatli shartlari bor, faqat oʻqish kifoya qilmaydi. Yoʻqsa hukmlar muvozanasini buzadi, farzlarga ta'alluqli boʻladi.

Uchinchidan: U duo Zoti Ahmadiyaga ta'alluqli boʻlgan vaqt mubolagʻadan xoli va ayni haqiqat boʻlganidek, u duodagi yuzlab asmo-i husnaning haqiqatlariga tegishi boʻlganda mubolagʻa emas, balki ularning nihoyatsiz tajalliylaridan kelishi mumkin. Kelgan fayzlarning nihoyasizligini koʻrsatish uchun juda oz qismini Muxbiri Sodiq (A.S.M.) xabar berganlar. Tashviq uchun mubham va mutlaq qoldirganlar. Vaqt oʻtishi bilan mumkin va mutlaq hukm amalda boʻldan va barchaga tegishli deb tasavvur qilingan.

Toʻrtinchidan: "Yigirmanchi Ixlos Lam'asi"da bir kishiga besh yuz yillik kenglikda Jannat berilishiga doir hoshiya bor. Unga ham qara. U katta Jannatning berilishi, biz bilmagan tarzda egalik emas, balki inson xususiy uyiga koʻp jihatdan ega, sohib boʻlsada, zamin yuzidagi narsalarga koʻp hislari bilan bir nav' molikdir, tasarruf qiladi, foydalanadi. Katta dunyoni mening uyim, menga bergan, quyosh chirogʻim deya oladi. Demak, ba'zi haddan ortiq, gʻaroyib va aqlga sigʻmaydigan bir qism savoblar mazkur haqiqatga tegishlidir.

Islomda har bir savobning, har bir amal fazilatining eng avval hissadori va bizning bir duoda, bir zarra savobimizda, togʻdek savob va fayzni qozongan Zoti Ahmadiya (A.S.V.) xususiy virdlar, duolar, shariat va risolat tomonlama emas, balki valoyat-i Ahmadiya nuqtasida va umumiy boʻlmagan darslarida, u kishiga berilgan eng yuksak martabani bayon qiladilar. U kishiga toʻliq ergashgan xos vorislarini u nuqtalarga tashviq qiladilar.

deyman. Vasvasa qilib shubhalarga tushgan odam, lillahilhamd qutuldi, toʻliq qanoat hosil qildi. Balki ba'zilaringizga foydasi boʻlar deb joʻnatdim. Barchangizga minglab salom.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Koʻp marta aqlimga: "Nima uchun hammadan koʻra koʻproq madrasada oʻqiganlar Risola-i Nurga kirishlari kerak ekan, aksiga eng koʻp chekingan, ulardan rasmiy mansablarni olishgan?

Hozir birdan kelgan javobning bir oz qismini bayon qilish kerak boʻldi.

Avvalo: Yashirin munofiqlar bizga zarar qilishga katta mansabdagilarning bir qismini qoʻllanib rasmiy tarzda qattiq targʻibot qilishgani uchun, butun rasmiy mansabdorlar qoʻrqishga, chekinishga majbur boʻlishdi. Ular ichida xudbin, vahimachi va bid'atlarni qabul qilgan domlalar, yanada koʻproq chekinishni boshladi. Buni oʻzlariga bir uzr, bahona qidirishdi. Risola-i Nurdan "Ishorat-i Sab'a"ning bid'atchilarga qattiq ta'ziri va "Sakkizinchi va Oʻn Sakkizinchi Lam'a"da Imom Alining (R.A.) "Arjuza"sida ulamou-s su' haqida qattiq ta'ziri va bid'atlarga bir daraja va bir jihatda mos boʻlgan Vahhobiylik yoʻlining parda ostida qabul qilganlar, "Yigirma Sakkizinchi Maktub"ning Vahhobiylar haqidagi masalaning ta'ziri va Qur'on oʻrniga tarjimasining oʻqilishiga ruxsat berganlarga Risola-i Nurning qattiq ta'zirlari va tirikchilik dardi zarurati va ijtimoiy mavqe'larini oʻylab domlalar, hatto Istanbulning eski vaqtlar doʻst domlalari qochishga va oz qismi tanqid qilishga urinishdi. Hatto Ol-i Bayt va Imom Aliga adovati boʻlgan haddidan oshgan Vahhobiylik hisobiga Risola-i Nurning Ol-i Bayt va Imom Alining bir ma'naviy hadyasi va asari boʻlgani uchun e'tiroz qilishni boshlashgan. Lekin biz Istanbul olimlaridan gʻazablanmaymiz, balki bir jihatda xursandmiz. Chunki boshqalarga nisbatan hujum qilishmayapti.

Marhum Fatvo Amini Ali Rizo, marhum Ahmad Shironiy, marhum Shavkat Afandi, marhum Mahmud Akif kabi insofli Risola-i Nurni favqulotda taqdir va tahsin qilgan muhtaram va marhum zotlarning hurmati uchun biz Istanbul domlalariga doʻstmiz, ularga gʻazab qilmaymiz. Inshaaloh vaqti kelib "Yigirmanchi Ixlos Lam'asi" ularga oʻzini oqʻtadi, eski doʻstlarni ham yangi doʻstga aylantiradi.

Qardoshlarim! Hamma sizdek metin boʻlmaydi. Parda ostida Nurchilarning ma'naviy quvvatlarini ketkazish uchun ba'zi domlalar vosita boʻlishyapti. Ularga aldanmang va qaytmang. Ular bilan tortishmang. Mumkin boʻlganicha doʻstona muomala qiling. Biz ularga qardoshmiz deng va sizni aldamasliklari uchun bu yoʻnalishdagi nuqtalarni unutmang.

Xusravning himmati bilan doiraga kirgan va Nurning yangi shogirdlaridan menga maktub yozgan Xadicha va Robia xoslar ichiga qabul qilindilar. Men koʻp aloqador boʻlgan Barlada qaynoq Bahri va uning oʻgʻli, Ayyub, Ali, Mahmud va Sulaymonlarning gʻayratlari bilan Nurlar darsini qilishlari, meni sevinch bilan yigʻlatdi. Men butun Barla xalqiga, xususan Sulaymonlar, Bahri va Mahmudlar, Mustafolar eski vaqtlarda Nurlarga qiymatli xizmat qilgan Shomli Hofiz Tavfiq, muborak Hofiz Xolid va imom Haqqi Afandi, Muhojir Hofiz Ahmad va uning oʻgʻli, nabiralari, Shami', menga koʻp xizmat qilgan Abdulloh Chovush, u yerdagi erkagu-ayol qoʻshnilarimga minglab salom aytaman, duo qilaman va muborak oylarda duolarini istayman.

Bahri va uning farzandlari uch dona "Asoy-i Muso" yozishganini hozir xabar oldim. Muhojir Ahmad bilan Barlada qardoshlarimiz hisobiga ham Kozimning, ham sartarosh Mahmudning jiddiy xolis maktublari "Ilova"ga kirishga haq qozondi. Bahrining chiroyli she'ri kichik Madrasa-i Nuriya oʻrniga toʻliq kiradi.

Hayratlanarli latif bir inoyat shuki, Katta Mustasfoni (R.H.) aynan marhum Abdurrahmon kabi Nurlarga ham sadoqati bilan, ham qalami bilan, ham iqtidori bilan xizmat qilishi qalbimga eslatilishi bilan oʻsha vaqtda Abdurrahmonning vafotini unutishga urindim. Haqiqatdan Kichik Ali u gʻaybiy eslatmani qalami bilan ham toʻliq tasdiqlatdi. Ukasining qalamini oʻzi oldi. Sariq pichoqni olmos qilichga aylantirdi. Demak oʻshanda uni muborak Mustafoning ruhida his qilgan ekanman.

Men Muhojir Hofiz Ahmadni ham menga, ham Nurlarga aloqa va sadoqati nuqtasida Nurlarning birinchi talabasi va fidokor bir noshiri qalban his qilgan edim. Lekin qalam bilan xizmat qilishga muvaffaq boʻla olmadi. Koʻp marta gʻaybiy hisimni eslar edim. Keyin birdan men his qilib, umid qilgan metin xizmatni oʻgʻli Kozim, kiyovi Bahri, boshqa kiyovi sartarosh Mahmudlar favqulotda aloqa va sadoqat bilan toʻliq bajarishga, harakatga tushdilar. Hatto qiz nevaralari ham ma'sum shogirdlar ichiga kirishdi. Hamma salom aytaman.

Aziz, siddiq, baxtiyor, vafoli, faol va metin qardoshlarim!

Avvalo Takroran ham sizning Rajab-i sharifingiz va Ragʻoyib kechangizni tabriklayman, ham Safranbolulik qardoshlarimizning tabriklariga javoban muqaddas uch oyingizni, toʻrt muborak kechalaringizni va Nurlarga oʻta jiddiy aloqangizni tabriklaymiz. U yerning shogirdlari nomidan yozilgan tabriknomada mening kamchiligi koʻp shaxsimga bergan unvonlaru-maqtovlarni Halil Ibrohimning ba'zi maktublari kabi toʻgʻrilab "Risola-i Nur"ga aylantirib "Ilova"ga kirishini istadim. Lekin shaxsim ochiq ravshan tilga olingani uchun munosib koʻrmadim, hozircha boridek qoldi.

Qardoshlarim! Qat'iyyan biling: Shonu-sharaf, xudbinlik, oʻziga ishonish, obroʻparastlikdan qoʻrqaman va qochaman. Shaxsimga qilingan madhlardan xushlanmayman. Faqat Risola-i Nurga sadoqat va qanoat belgisi boʻlsa ba'zi haddan ortiq ta'birlarni yo hurmatlari uchun, yoki husn-i zonlarini ketkazmaslik fikri bilan qisman toʻgʻrilab qabul qilaman, sukut saqlayman. Faqat ikki "Ixlos Lam'a"si va yoʻlimizning "xillat", "ixlos" va "birodarlik" asoslari bunday maqtovlarga yoʻl bermaydi. Usbu xudbinlik va "men"lik asrida, shuxratparastlar nazarida Nurlarning sofligiga va xolisligiga zarar qilishi mumkin.

Ikkinchidan: Hifzining ikki ma'sumi yozgan "Asoy-i Muso", "Rahbar" va "Kichik Soʻzlar"i bizni baxtiyor ayladi. Yuz mashaalloh. Bunday minglar Nurchi ma'sumlar istiqbolni nurlantiradilar.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Ushbu muborak oylarda Nurchilarninig ma'naviy shirkatiga inshaalloh juda koʻp muqaddas sarvat kiradi. Har bir Nurchi minglab til bilan, yuzlab qalam bilan ishlagandek foyda qozonadi. Ushbu muborak va juda barakotli oylarda besh jihatda ibodat hisoblanadigan qalam bilan "Zilfiqor-i Moʻ'jizot" majmuasiga xizmat qilgan kishilar tom baxtiyorlar. Lekin yozishdan ham koʻra toʻgʻriligiga e'tibor berish lozim va shart! Bugun ikki shirin ma'nodor muvofiqlikni koʻrdim. Soʻnggi kunlarda qiyinchiliklar ichida "Asoy-i Muso"ni tahrir qilishda muammolarim evaziga inoyat-i Ilohiya mukofotim va maoshimni shirin suratda berganiga qanoat hosil qildim.

Biri: Qahramon Tohiriyning mozorbosdi sifatida olib kelgan shirin luqmalar ajib barakot bilan har kuni ikkitadan-uchtadan yegan boʻlsamda, bitmayotgan edi. Bunga hayratlanar edim. Bugun odatim boʻyicha ikkita olmoqchi edim, qarasam faqat ikki dona qolibdi, tejash uchun bittasini oldim. Oʻsha soatda Hifzining ikki ma'sum farzandi bir quti ichida yozgan nusxalari ostida shirinlikdan, nondan aynan Tohiriyning luqmalari kabi ham oʻsha miqdorda qolimga berildi. Bu shirin muvofiqlikdan zavq olayotib, kechagi kun oʻsha soatda haroratim baland boʻlgani uchun koʻp suv ichgan edim. Jonim ola olcha sharbati istadi. Men bilmas edim, unutgan edim. Qoʻlimga qattiq istagan, quti ichida haroratimni tushiradigan eski vaqtlar oʻrgangan va juda koʻp yegan ola olcha bilan Oyshaning xos doʻstlaridan Nurchi Sharifa Honimning shirinligi bilan berildi. Bu juda shirin muvofiqlikning hurmati uchun ham ma'sumlarning ham ularning tabarruklarini yuz mislicha qabul qildim. Barchangizga minglab salom.

Aziz, siddiq, qaytmas, charchamas, chekinmas, metin qardoshlarim!

Avvalo: Ushbu yoz tirikchilik dardida va uch oylar, ibodat uchun bir daraja Nurlarning yozilishiga putur yetkazishi mumkin deganlarga bayon qilamiz:

Bilaks, yozishga shavq beradi va berishi kerak. Chunki Nurning xizmati ham tirikchilik, ham qalb xotirjamligiga barakot bilan yordam berganidek, tafakkuriy ibodat turidan hisoblangani uchun, muborak oylarning savoblariga katta yordami bor.

Ikkinchidan: Nurning shogirdi menga aytdiki: Oʻtgan yili hali Nurlar bizga qaytarib berilmasdan, xususiy qaytarib berish natijasida bu yerda rahmat ham xususiy darajada koʻrindi. Shunda: "Nurlar qachon toʻliq erkinlik bilan oʻqilsa, yozilsa va bizga qaytarib berilsa, yomgʻir bilan rahmat toʻliq keladi", degan edim. Haqiqatdan bu bahor ham "Asoy-i Muso" har tarafda qiziqib yozilishi va oʻqilishi, ham "Zulfiqor-i Moʻ'jizot"ning yozilishi shavq bilan boshlanishi ushbu tenggi yoʻq rahmatga vasila boʻlganiga qat'iy qanoat hosil qildim, dedi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Xusrav bilan bir ruh ikki jasad, oʻzi bahodir ukasi bilan Nur xizmatida juda ahamiyatli mavqe olgan qahramon Rushduning ajib qoʻl mashinkasini Nurlar uchun ishlatayotgani muhim Nur futuhotining muqaddimasidir. Inshaalloh yana Nurlar Nurchilarning loyiq qoʻllari bilan qalamlari kabi chop etilib tarqaladi. Begona va loyiq boʻlmaganlarga muhtoj boʻlmaydi. Lekin hamma narsadan avval mashinka bilan sihhatli va xatosiz chiroyli shaklda, agar mumkin boʻlsa, eski harflar bilan yozilib, keyin yangi harf bilan yozilsa, munosibroq boʻladi.

Ikkinchidan: Konyalik Sabrining Ra'fatga yozgan maktubini koʻrdim, undan bildimki, bu Sabri narigi Sabri kabi oʻta xolis va samimiy va harakatchan Nurchidir. Ham unga, ham uni tashviq qilgan va shijoatlantirgan domlalarning yuzini oq qilgan Konya olimlariga ming barakalloh. Ularga boshda mufassir muborak Hoʻja Vahbi va u yerdagi Nur shogirdlariga koʻp salom aytamiz va bu muborak uch oylarda duolarini istaymiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Menga sakkiz yil bola-chaqasi bilan sadoqat bilan xizmat qilgan, farzand, nabira, rafiqa va kiyovlari bilan Nurlar hisobiga jiddiy ishlagan va dars va va'azlarini toʻliq Nurlardan qilgan va vafotidan oʻn daqiqa avval dunyoviy eng muhim vasiyati oʻzining Nur Risolalarini toʻldirish uchun Shomli Hofizga iltimos qilgan, vafotidan ikki kun avval menga maktub yozib, mening ayni vaqtda Barlani oʻrniga Savni tanlab, sizga Sav qabristonida dafn qilinishimni xohlaganimni yozganimni sadoqatining karomati bilan his qilib menga javoban e'tiroz tarzida maktubida menga: "Siz Barlani ikkinchi vatanimdir degansiz, lekin nega kelmayapsiz. Boshqa joylarni tanlayapsiz? Nurning boshlangʻich madrasasi Barla hisoblanadi. Qabringiz ham u yerda boʻlishi kerak." deb, eslatdi. Ikki kun oʻtib (sizga yozgan maktubim yetib bormasdan) u kishining maktubini ham Shomli Hofiz ikkinchi sahifasida yozgan vafot xabarini olgan marhum Muhojir Hofiz Ahmadning (R.H.) dunyodan koʻchishi aynan Abdurrahmon kabi meni koʻp bezdirdi, yigʻlatdi, اِنَّا لِلّٰهِ وَ اِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ dedirdi. Uning ruhiga minglar rahmat boʻlsin, omin! Qabri ham oʻzi kabi Qur'on va Nurning bir manzili boʻlsin, omin! Ushbu zohiriy sadoqatning karomati Nurchilarning iymon bilan qabrga kirishlarini isbotlaganiga va husni xotimaga sazovor boʻlishlariga shubham qolmadi. Men tomonimdan uning qarindoshlariga ta'ziya bildiring. Ularga, men butun duolarimda uni hissador qilayotganimni yetkazing.

Ikkinchidan: Qardoshimiz Ra'fat menga yozyaptiki: "Istanbulda Nurlarga koʻp ehtiyoj bor va nondek muhtojdir. Qardoshlarimizdan, Nurlarga koʻp aloqador, koʻp oʻqigan va Nurchi Yashil Shamsiddin Nurning haqiqatlaridan dars bergani uchun, minglab odam va'azida yigʻiladi.

Yana Ra'fat aytyaptiki: "Bundan tushunilyaptiki, Risola-i Nur bu millatga har kuni nondek lozim".

Yana bir qism Nurlarni ahamiyatli kishilarga bergan va "Zulfiqor-i Moʻ'jizot"ning mening tahririmdan oʻtgan nusxasini istayapti.

Umumga bir-bir salom aytib, duo qilamiz va duolarini istaymiz.

Xusravni tahrirda, tarqatishda, tadbirda, xabarlashishlarda, Nurlarning nashr va yetkazayotganida tabriklaymiz va muvaffaqiyatiga duo qilamiz. Bu ahamiyatli vazifalar bilan birga yana shirin va oʻtkir qalamining yozuvlarini koʻp nusxalarda koʻryapmiz, ham mustaqil nusxalarni ham yozayotganini maktubidan tushundim.

Hozir birdan Sav madrasa-i Nuriyasidan Hoji Hofizni va marhum Hofiz Mahmudni, ukalarini, Mahmudlarini, Ahmadlarini, ma'sum Nurchilarni, muborak keksalar va boshqa qahramon shogirdlarini oʻyladim. Hayotim boʻyicha unga yaqin boʻlish uchun butun jonim bilan istadim va vafotdan keyin ularning qabristonida dafn qilinishimni orzu qildim. Birdan eslatildiki: "Madrasatu-z Zahroning markazi boʻlgan Isparta viloyatida jismonan boʻlish koʻp jihatdan foydali, saodatlidir. Lekin Nur yoʻli va Nurchilarning yoʻnalishi jihatidan doim birgasiz. Zamon va makon parda boʻla olmaydi. Sharqda, gʻarbda, shimolda, janubda, dunyoda, barzohda boʻlsangiz ham, ma'nan bir majlisda birga hisoblanasiz. Ularning ma'naviy yordamlari doim bir-biriga boradi va senga ham keladi." deya meni taskin etdi.

Men: Modomiki hozir Nurlarga hamma tomonda kuchli va koʻp sonli qoʻllar dastak boʻlayotgan ekan va toʻliq muhofaza qilib, nashr qilishga harakat qilayotgan ekanlar, albatta men bir oz istirohat qilsam, tanballik boʻlmas.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Oʻtgan muborak Baroat kechangizni va keladigan Ramazoni Sharifingizni tabriklaymiz. Bu yil Baroat kechasi Nurchilar uchun juda barakatli va karomatli boʻlganining bir belgisini koʻrib hayratlandik. U quyidagicha:

Men Baroat kechasidan bir oz avval "Asoy-i Muso"ni tahrir qilayotgan edim, derazaga bir kabutar kelib menga qaradi. Men unga: "Xushxabar olib keldingmi?" dedim. U ichkariga kirib, goʻyo eski doʻstlardek umuman qoʻrqmadi. "Asoy-i Muso"ning

{(Hoshiya) Ha, biz koʻzimiz bilan koʻrdik.

Toʻgʻri Nuriddin, toʻgʻri Mahmud, toʻgʻri Ismoil}

ustiga chiqib, uch soat oʻtirdi. Non, guruch berdim, yemadi, kechgacha qoldi, soʻng ketib yana keldi. Baroat kechasida tonggacha yonimda qoldi. Yotayotganimda boshimga keldi, Allohga topshirdim degan ma'noda boshimni silab, chiqib ketdi. Ikkinchi kuni afsuslanib oʻtirgan edim, yana keldi, yana bir kecha qoldi. Demak, bu muborak qush ham "Asoy-i Muso"ni, ham baroatimizni tabriklashni xohlagan ekan.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Kastamonu Xusravi va Sulaymon Rushdusi boʻlgan Mahmud Fayzi va Aminning ustozlarining Kastamonudagi hayotini husni zon bilan haddimdan juda koʻp maqtashlarini oʻzgartirmay qabul qilishimning sababi shuki: Soʻnggi kunlarda Afyonning katta mansabdori, bu viloyat Dengizli va Isparta kabi Nurlarni yelkasiga olmasin va Nurlar porlamasin degan maqsadda bir serjanti menga xiyonatga vosita qilib goʻyo mendan xalq e'tiborini ketkazishga urindi. Men chidagan boʻlsamda bu yerning yangi shogirdlarining ta'sirlanganidan xafa boʻldim. Buni oʻylar ekanman, Mahmud Fayzining ushbu samimiy va olimlarcha, hurmatli maktubi, oʻsha yaramasning va xodimning xiyonatini yuzlariga urib, yoʻqqa chiqardi. Xafaligimni toʻliq ketkazdi, supurib tashladi. Oʻsha ikki badbaxtdan ming daraja yuksak ikki Nurchining bunday madh va hurmati ularning qonunsiz jabr va xiyonatini ayni paytga toʻgri kelishi, Fayzi va Aminning sadoqatlarining bir karomati ekaniga qanoat hosil qildim.

Qardoshlarim!

Meni uchastka noziri xonasiga, keraksiz bahonalar bilan hukumatga, xiyonat qilish va xalq nazarida ahamiyatimni tushirish, aybdor vaziyatini berish maqsadida chaqirishgani ayon boʻldi. Boshqa matonatim qolmadi. Mumkin boʻlgancha u yerga meni chaqirmaslik kerak. Jinoyat ishlari sudyasi bilan koʻrishinglar. Menga bir advokat topinglar. Mening oʻrnimga kerak boʻlsa uchastka noziriga borsin. Yigirma besh yil yakka yashagan odam bunday xiyonatchi kimsalar bilan gaplashish, qiynaydigan azobdir. Men sakkiz yil Kastamonuda bir marta hokimning iltimosi bilan yoniga bordim. Yana ikki marta ichki ishlar boʻlimiga bordim. Bu yerda sababsiz oʻn martadan oʻtdi. Boshqa bormayman. Doktorlardan hujjat oling, yoʻqsa bu shaharga moddiy-ma'naviy zarar boʻladi.

Bu kecha boʻlgan, Xusravning meni mudofaa qilish uchun yozgan toʻrt zilzila masalasini tasdiqlagan zilzila, menga, Nurlarga va bu yurtga qat'iy suiqasd belgisi sifatida hukumat ichida xizmatchimga baqirib meni tahqirlovchi xiyonati va soʻkib "Borib ayt unga" degan. Tuman raisining majburiy buyrugʻi bilan "Kasal boʻlsa ham bu yerga olib keling" deb posbon va jandarma xodimlariga buyruq bergan. Afyonning parda ostidagi katta mansabdoriga tayangan uchastka noziri serjant ham Nur shogirdlarining shavqiga, ham Nurlarning bu yerda yoyilishiga, ham menga qattiq azob bergan vaqtida, avval bu yerda hech boʻlmagan ushbu qattiq zilzila boʻlishi koʻrsatyaptiki, Risola-i Nur baloni daf qilishga bir vasiladir. Toʻxtab qolgan paytida balo fursat topib keladi.

Qisqa vaqtda Nurlarga koʻp xizmat qilgan Mustafo Usmonning oʻta tavozu'li va kamtarin maktubi, uning toʻliq xolis sadoqatini va ixlosini isbotlab oʻn besh yillik xoslar bilan yelkama-yelka kelganini koʻrsatadi. Zotan yozgan "Asoy-i Muso" majmuasi kuchli dalil hisoblanadi. Hozir shuni yozayotganimda yana yengil zilzila boshladi.

"Ham insoniy huquqimga qilingan hayratlanarli bir muomalaning sababi nima?" degan savolim bor.

Birinchisi: Bir yildan beri shikoyatimni yashirib, bermadim. Endi zobitlar vositasida Anqara boʻlimiga berish uchun bir kishiga berdik. Afyon Ichki Ishlar Mudiri insofli odam dedim. Unga ham qoʻldan bir nusxa joʻnatdim. Undan tinchligim uchun biror buyruq kutayotgan edim. Lekin aksincha menga bosim qilgan kishilarga, "Bu chiroyli yozuv uniki emas, kim yozganini toping", debdi. Juda kuchli va haqiqatning oʻzi shikoyatni e'tiborga olmay keraksiz, ahamiyatsiz bir yozuvni bahona qilish, tinchimni buzish, ming liraga ahamiyat bermay bir tiyinga qattiq ahamiyat berishdek boʻlmaydimi? Bir yuz oʻttiz risoladan minglab nusxalari turli-tuman yozuvlar bilan uch mahkama chuqur tekshirganidan keyin va ularni yozgan kishilarning muhim qismini men bilan birga mahkamada boʻlishlari va zarrachalik ayb topilmagan boʻlsada, "Unga kim yozib beryapti, tekshiring", deyish qonunga asoslanadimi, bunda foyda bormi? Bir bechorani bu bahona bilan uchastka noziri xonasiga chaqirish, xavotir solish, xususan meni tergov qilishning nima keragi bor. Bunga javoban sizga aytamanki: Agar xohlasam, minglab odam yozishga yordam berishadi, ham har tomonga millat va vatan manfaati uchun yozishadi.

Ikkinchisi: Inson sifatida sizdan bayramgacha e'tiborimni dunyoga qaratmasligingizni istayman. Men sizni oʻylamaganim kabi, siz ham meni unuting. Bu muborak oylarda mendek dunyodan sovugan bir bechorani oxiratda zarar beradigan oʻta ahamiyatsiz dunyo ishlari bilan mashgʻul qilishga majbur qilmang.

Sodir boʻlgan ushbu ma'noli zilzilaga qiziqdim. Qalban aytdimki: Agar boshqa joylarda bizdagidek qattiq boʻlgan boʻlsa, har holda Nur shogirdlariga ham yana bir tajovuz qilishgan. "Yoʻqsa mening maktubimga aloqadormi?" deb soʻradim. Javoban: Anqarada yengil, Afyon, Eskishahar, bu Amirtogʻda va eng qattigʻi ushbu qishloqda boʻldi. Hayratlanarlisi shuki, toʻrt marta qattiq silkingan boʻlsada, hech qanday ziyon koʻrmadi. Buning bir hikmati shuki: "Said majburan hukumatga olib keling!" degan qat'iy buyruq berilgan. Posbonlar va bir serjant kelishdi. Eshigimni yopgan edim, qulflamagan edim. Ular, "Ishadan boʻshaymiz, u kishining eshigini buzmaymiz", deb, qaytib ketishgan. Demak ushbu xususiy zilzila, mudofaamdagi zilzilalar kabi Risola-i Nur bilan aloqador boʻlgani uchun bu safar xusisiy qoldi. Qattiq boʻlishiga qaramay, zararsiz oʻtdi. Agar Nurning bu yerdagi kichik madrasasining eshigini buzishganda, albatta ta'zir jiddi boʻlar edi, faqatgina eslatma boʻlib qolmas edi. Menga boʻlgan hujum kichik boʻlsada, bu safargidek qattiq botganini yashirmayman. Lekin Nur va Nurchilarning hurmati uchun gʻaroyib matonat qildim. Chunki u badbaxt hukumatda mansab kursisida meni soʻkib xizmatchisiga, "Borib ayt unga!" degan. Hukumatning nufuzini telba shaxsining mulki deb oʻylab katta ketgan. Bu esa Eski Saidning irsiy saqlanib qolgan hislarimga qattiq tegdi. Lekin favqulotda muhim sukunat, ogʻir bosiqlilik, sovuqqonlilik, sabr va bardoshning kerakligi meni toʻxtatdi.

Uchinchidan: Duradgor marhum Barlalik gʻaroyib sadoqatli Mustafo Chovushning oʻrnini toʻliq bosgan, Madrasa-i Nuriyaning toʻliq harakatchan qahramonlaridan Duradgor Ahmadning men uchun Savning Davroz togʻida barzohiy va uxroviy manzil, qabrni oʻylab yozishi meni juda sevintirdi va hazin yigʻlatdi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Takroran muborak Ramazoningizni tabriklaymiz. Ikki qahramon aka-ukaning, "Moʻ'jizot-i Ahmadiya"da yetti bolaning bir jihatda mashinka bilan "Zulfiqo-i Moʻ'jizot"ni chiqarishi. Xusrav va Tohiriyning shirin va diqqatli yozuvlarini koʻpaytirishga fidokorlik bilan boʻynilariga olishini butun ruhu- jonimiz bilan tabriklaymiz. Hozirgacha favqulotda Nurlarga qilgan eski qiymatli va samarali xizmatlari evaziga Risola-i Nur hisobidan minglab mashaalloh, barakalloh va vaffakakumulloh deymiz.

{(Hoshiya) Nozik bir muvofiqlik sodir boʻldi. U quyidagicha: Bir oydan beri bu yerda umuman yomgʻir yogʻmayotgan edi. Qalbimiz ham ma'lum bosimdan Nurchilarga yetgan puturdan yigʻlayotgan edi. Birdan Xusravning ikki kun avval mashinka xushxabari va Nazifning bugun tafsilotli maktubi va mashinka yozuvining namunasi qolimga kelgan paytda (xizmat qilayotganlar) Eskishahar azoni Muhammadiyni aytishni boshlashi va ma'lum serjantga menga xoinona majburlov buyrugʻi bergan odam ta'zir yeganini aytishgan payti rahmat yomgʻiri bilan koʻpdan beri yigʻlagan mahzun qalblarimizning katta xursandchiliklariga, sevinch va xotirjamligiga toʻliq muvofiq va toʻgri kelishi, inshaalloh bir yaxshi belgidir.}

Aziz, siddiq, fidokor qardoshlarim!

Inebolu qahramonlaridan tabrik maktublarida ikki muvofiqlik va ikki qushning gʻarib ziyorati juda ma'nolidir. Ha, mening bir maktubimni yozgan bir kishining hukumat tomonidan tekshirilishi va ahamiyat bilan qarab tazyiq qilgan paytda, mening shaxsimdan minglar daraja koʻp gapirgan va ta'sirli dars bergan Risola-i Nurning "Zulfiqor-i Moʻ'jizot"ning bir nusxasi, ming til bilan minglab maktublari bilan hozirgacha koʻp raqiblari boʻlgan, oʻzi kuzatuvda boʻlgan, oʻzini boshqalarning fikriga qoʻshilayotgandek koʻrsatish darajasiga tushmagan Ahmad Nazifning qalami bilan erkin va mone'larsiz yozilishiga, nafaqat qushlar, balki farishtalar va ruhoniylarning bir qismi koʻrinib bu gʻaroyib muvaffaqiyatni tabriklasa ham, yana kam boʻladi. Biz ham u kichik Isparta qahramonlariga minglar barakalloh, mashaalloh va vaffakakumulloh deymiz. Butun ruhu jonimiz bilan ularni tabriklaymiz va ushbu buyuk vazifada ehtiyot va diqqatning lozimligini eslatamiz.

Inebolu atrofidagi va Nurlarga chiroyli qalami bilan koʻp xizmat qilgan qardoshlarimizdan Mahmud Zakariyoning bir maktubini oldim. Xavotirlarimni ketkazib, meni xursand qildi. Endi Nurlarning bir vazifa boʻlgan bolalarga Qur'on oʻqitish va iymon darslarini berish xizmati bilan mashgʻul ekanini yozyapti. Unga, "Bu xizmating aynan eski vaqtdagi Nurlarga xizmatingiz kabi qiymatli", deb yozing.

Sen yozgan koʻp risolalaring oʻrnigga Nurlarning tarqalishiga xizmat qiladi. Xavotirlanmasi, eski maqomini muhofaza qilyapti.

Soʻnggi kunlarda bezovtaligim sababli "Avrod-i Bahoiyya"ni yoddan emas, kitobga qarab oʻqidim. Oxirgi boʻlimi boʻlgan xotimasini bilmaganim uchun, avvallari oʻqimas edim. Qani, buni ham bir marta oqiy, dedim. Qarasam: Bir sahifada va uzun olti yarim satrda, oʻn toʻqqiz marta "nur nur nur" soʻzlari... Shohi Naqshband, Gʻavsi A'zam kabi Risola-i Nurni va muqaddas xizmatini kashf bilan koʻrib, tahsin qilib, xabar berib, unga ishoratlar qilayotganiga qanoat hosil qildim. Men faqat olti satrni, boshdagi satr va oxiridagi satir bilan ottiz yillik Bahoiyya vardimga, malaklarning, Nurlarning yoyilishiga yordamlari niyatida qoʻshdim.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Ispartaning ajib yongʻinda jabrdiydalarning azoblariga men jiddiy ishtirok etaman. Chunki men koʻp tomonlama Ispartalik boʻlganim kabi, u muborak shahar toshi-tuprogʻi bilan mening nazarimda juda ahamiyati bor va Nurlarning Jome'u-l Azhari va Madrasatu-z Zahrosining markazi hukmidadir.

Men tomonimdan musibatzadalarga: "Hadis matnida, bunday musibatlilarga iymon ahlining zoye boʻlgan mol-mulki toʻliq sadaqa oʻrniga oʻtadi. Xususan bu davrda yuz sadaqachalik foniy mollari, boqiy va koʻp abadiy mollarga aylanadi. Shuning uchun sabr ichida bir jihatda shukr qilish kerak. Inshaaloh dunyoda ham kafforatu-z zunub boʻlgan narsalar oʻrniga boshqalarini Arhamurrohimiyn ehson qiladi. Alloh sabr bersin, bandachilik, foydasiz xavotirlanmanglar", deb yozing.

Ikkinchidan: Bu turdagi qazolarning bir sababi, insonning xunuk bir xatosi boʻlgani uchun, ushbu Ramazoni Sharifning hurmatini va qiymatini muhofaza qilish va Nurlarni himoya qilishga hamma joydan koʻra koʻproq Nurlarning manba'i va madrasasi boʻlgan Isparta qarzdor va bu uning vazifasidir. Gunohlarga qarshi sha'oir-i Islomiyani muhofaza qilishga mukallafdir.

Yana masalan: لَوْلَاكَ لَوْلَاكَ لَمَا خَلَقْتُ الْاَفْلَاكَ bayonida "Ushbu xitob zohiran Hazrati Paygʻambar Alayhissalotu Vasallamga tegishli boʻlsada, yashirin tarzda hayotga va jonlilarga oid", ifodasi toʻgʻrilanishga muhtoj.

Chunki kulliy haqiqati Muhammadiya (A.S.V.) ham hayotning hayoti, ham koinotning hayoti, ham ism-i A'zamning tajalliy-i a'zamiga sazovor va butun ruh sohiblarining nuri va koinotning asliy urugʻu va yaratilishining gʻoyasi va mukammal mevasi boʻlganlari uchun, u xitob toʻgʻridan-toʻgʻri u kishiga yoʻnalgan. Soʻng hayotga, shuurga va qullikka u kishining hisobidan nazar qiladi.

Yana masalan: Falsafaga tegishli, "Vaqt oʻtishi bilan zanglab, tuproqqa aylangan, keyin esa nabotot hosil boʻlgan, keyin hayvonot vujudga kelgan", degan ba'zi jumlalar, ijod va xilqati Ilohiy nuqtasida falsafiy hisoblanib, Risola-i Nurning san'at va ijod-i Ilohiy jihatidagi bayonlariga munosib emas.

Qardoshim Abdulmajid! Nima boʻlsa ham, ushbu kichik kamchilik bilan birga sen, hashr haqida Nurning tenggi yoʻq hujjatlaridan toʻliq dars olib, Eski Saidning mumtoz shogirdi boʻlganing kabi, inshaalloh Risola-i Nurning ham mukammal shogirdi va diqqatli muallimi boʻlishingga kuchli hujjatdir. Men vaqtim boʻlganda ba'zi soʻzlarni yo toʻgrilab, tahrir qilib "Hashr Masalasiga Bir Izohli Hoshiya" nomli "Ilova"ga qoʻshishga sendek Nurdan toʻliq dars olgan kishilarga joʻnataman. Sen farzandlaring bilan birga Fuad, har kuni duolarimda va ma'nan yonimdasiz. Sening hozirgi rasmiy vazifang jihatidan bolalarga Qur'oni Azimushsho'nni oʻqitishingni butun ruhu jonim bilan tabriklayman. Ming barakalloh deyman.

Atrofingizda va vataningizdagi butun doʻstu-aqrabolarga salomimni yetkazing. Hozir "Zulfiqor Moʻ'jizot" va "Asoy-i Muso" majmualari koʻpaytirish mashinkasi bilan markazda chop etilishi bois, sen butun kuching bilan va tahrirlovchi chiroyli qalaming bilan va diqqatli ilming bilan shigʻullan.

Ra'fat jarrohlik amaliyoti boʻldimi? Holi qanday? Qiziqayapman. Unga koʻp duo qilindi. Savli qahramon Ahmadning singlisi Xadichaning yozgan "Asoy-i Muso" majmuasini qahramon Tohiriy Istanbulda bir kishiga omonat qilib qoldiribdi. U nusxa ayollarni Nurchilikka tashviq qilgani uchun zoye boʻlmasin. Yarim qolgan boʻlsa, ehtiyoj boʻlmasa, menga joʻnatilsin.

Ramazoningizni, laylatu-l qadringizni, ham bayramingizni tabriklayman. Kastamonudaligimda har kuni duolarim va ma'naviy qozonchlarimda Nurning xos shogirdlaridan Osiyo, Ulviya, Lutfiyalar, Zahrolar, Sharifalar, Xojarlar, Najmiyalar, Ne'matlar, Oliyalar hissador boʻlish uchun ma'nan yonimda boʻlganlaridek, hozir ham ular aynan oʻshanday. Men sizlarni unuta olmayman. Hatto soʻnggi kunlarda birdan Ulviya, Lutfiyaning holini qiziqdim. Ikkinchi kun ikkalovining maktubini, hadyalarini oldim. Ularning sadoqatiga bir belgi boʻldi. Eskidan beri odatim - hadyalarni qabul qilmaslik boʻlsada, sizning chakmon va nimchangizni bu kechadagi Laylatu-l Qadrda kiyib Osiyo bilan birga Kastamonudagi butun Nur shogirdlari nomiga qabul qildim. Lekin qoidamga qarshi boʻlmalik uchun, uning evaziga Amindagi risolalarimdan Lutfiya, Ulviyalar xohlaganini olishsin yoki mening hisobimdan Mahmud Fayzi va uning doʻstlari ularga yoqqanlarini yozishsin.

Yonimga koʻp marta kelgan bu singillarimning ma'sum avlodlari Nur shogirdlaridan ma'sumlar doirasiga dohillar va koʻp marta eslayman.

Cheksiz shukr va hamd qilamanki, sizning ushbu maktublaringiz ham Xusravga, uning doʻstlariga, ularning mashinkalariga va Nazifga, uning yordamchilariga, mashinkasiga, ushbu muqaddas yangi xizmatda davom eta olishiga oid siquvchi koʻp xavotirlarimni ketkazdi. Minglar alhamdulillah.

Hatto maktublaringizni olishimdan bir kun avval, avtomobilda aylanishga chiqqan edim. Birdan Qur'onning madhiga sazovor boʻlgan hudhud-i Sulaymoniy qushi xushxabar berishni istayotgandek, biz avval koʻrmagan bu ajib holda oʻn besh daqiqa yoʻlimizni kuzatib oʻngga chapga qoʻnib, uchib, yana kelishidan xulosa qildimki, ertaga meni xursand qiladigan bir xabar olaman. Meni aylantirgan Nuriddinga aytdim. U ham mendek u qushning oʻsha gʻarib holatidan hayratlandi. Birdan biz uning sirrini fosh qilganimiz uchun yoʻqoldi.

Ikkinchi kun:

ham Nazifning tasalli beruvchi maktubini va mashinkasining yangi mahsulini

ham Abdurrahmon Salohiddinning ajoyib maktubini

va menga shapka uchun Anqarada bosim qilgan hokim Navzodning oʻziga suiqasd qilgan xabari bilan, oʻz ta'zirini va jazosini oʻz qoʻli bilan berilishini

va Zulfiqor xizmatiga hech qanday hujum boʻlmaganini va davom etayotganini

ham Madrasatu-z Zahroning qahramonlari umuman xavotirsiz "Zulfiqor"ni davom ettirayotganini va asl hollarini bayon qilishganini

va men koʻp aloqador boʻlgan Otabey qahramonlarining, Lutfining vorislarining va marhum Hofiz Alining vakil va vorisligi, Nur xizmatini qilayotgan doʻstlari Tohiriy va Abdulloh Chovushning tabriknomalarini

va Alikoʻyining imomi Alining sodir boʻlgan yangi hujumda juda mardona turgani va Nur shogirdlariga loyiq tarzda va hukumatda savollarga qarshi ma'noli va haqiqatli javoblarini olib, "Mana, hudhudning xushxabari toʻgʻri chiqdi", dedim.

"Asoy-i Muso Risolasi" tabiatparastlikda adashganlarni zaolatdan qutqaradi va bu davrda hammaga, xususan shubhaga tushganlarga va inkorgacha ketganlarga lozim va darmon hisoblanganidek, "Zulfiqor" ahli iymon va ahli ilmga, xususan hofiz-qorilarga shartdir. Har bir hofiz-i Qur'on bu majmuaga bu davrda qattiq ehtiyoji bor. Qur'onning qirq tomonlama i'jozi-moʻ'jizasini bayon qilgan bu asar har bir hofizning qoʻlida boʻlishi kerak!

Tarix koʻrsatyaptiki, hech qachon bugungacha Risola-i Nurdek juda koʻp toifalar va yoʻllarga hujum qilingan, bu daraja juda oz va yengil tanqidlar bilan qutulmagan. Hatto yuz daraja oz zahmat bilan, yuz daraja muqaddas xizmat va mujodala muqobilida kichik, muvaqqat va natijasi xayrli bir-ikki qamoq va ikki-uch inoyatli va futuhotli musibat koʻrishdi.

Barchaga minglab salom va muvaffaqiyatlariga duo qilamiz.

Soʻnggi paytlarda biz "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso"ni juda koʻp koʻpaytirishga majbur boʻlgan paytimiz va toza boʻlmagan matbaachilar ham chekingan vaqtda ushbu ajoyib mashinka qoʻlimizga oson yoʻl bilan berilishi, ikki majmuaning maqbuliyatiga bir gʻaybiy ishorat va inoyat-i Ilohiyaning gʻaroyib ikromi va Nurlarning karomatidir.

Ha, oddiy bir maktubni "Kim yozgan?" deb sakkiz marta menga rasman bosim va aziyat qilishgan paytda, sakkiz yuz sahifani bir ming besh yuz nusxaga va bir million sahifaga chiqargan mashinka, albatta gʻaybdan yordamga kelgan Nurchi va ming qalamli kotibdir! Shuning uchun ba'zi sahifalar xira chiqsa ham, zarari yoʻq. Yaxshi chiqqan qismi bizga hozircha yetadi. Yaxshi oʻqilmagan qismi ajratilsin, keyin olmos qalamlar, har biri bir-ikki nusxani toʻgʻrilasin.

Bu yerga poyezd kelganida, aravachilar xavotirlanib, "Bizning kasbimiz bitti", deyishgan, holbuki poyezdning kelishi mamlakatga ish faoliyatlari koʻpaygani uchun, foytunchilarga ehtiyoj ikki qatga oʻshgan. Inshaalloh, bu kabi Nur yozuvchilari nafaqat toʻxtash, balki yanada koʻproq yozuv bilan amal daftarlariga hasanot yozishadi.

Men siyosatchilarning har qanday azoblariga "Hasbunallohu va ni'mal vakil" deb, sabr-bardosh qilishga qaror qilganman. Kozim Qorabakir bilan eskidan munosabatim bor edi. Hozir ham oʻsha munosabat sababli yoʻlini mardona muhofaza qilyaptimi ajabo? Agar eskidagidek boʻlsa, Nurlarga zarari tegmasa, Nurga foydasi tegish ehtimoli boʻlsa va doʻst boʻlsa mening salomimni yetkazing. Lekin modomiki siyosatchilar boqiy hayoti uchun Risola-i Nurga murojaat qilishgacha borishmayaptimi, u hayotga nisbatan bir tiyinlik bu foniy hayot uchun ularga murojaat qilish darajasiga men ham tushmayman va tinchligim uchun shikoyat, iltimos qilmayman.

Marhum Buyuk Alining toʻliq vorisi, uning tiziminidan ketayotgan, marhum Abdurrahmonning oʻzi va orqasida qolgani va muboraklarning pahlavoni va qahramoni Kichik Alining ikki katta va juda chiroyli Nuriy hadyasini oldik. Lekin "Zulfiqor"ning oxirida "Hizb-i Nuriya"ning qismi yozilmabdi, u qismni ham u gʻaroyib qalami bilan yozib, menga joʻnatsin.

(Hoshiya): Yurtimizda madrasa talabalaridan biri bir kitobni bitirganda yoki boshlasa "maftuhona" yoki "maftumona" deb shirinlik berish odati bor. Aynan bu qoidani Kotib Usmonning uzumida koʻrdik. Uning yozgan "Asoy-i Muso"ning tahririni bitirgan vaqtim mahtumonasi sifatida ushbu uzumning kelishi, shirin latifa va shirin madrasa hayoti xotirasi boʻldi.

Nurda shafqat asos boʻlgani uchun, ayollar bu jihatda oldinda hisoblanadi. Ular Nurlarga jiddiy ergashishadi. Men "qardoshlarim" degan vaqtim, ayol singillarimni qardoshlar ichida niyat qilaman. Butun maktublarimda ular ham tinglovchimdir.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Umuman xavotirlanmang. Lekin duolaringizni olish uchun hozircha qattiq va suiqasd belgisi sifatida avvalroq sizga yozganimdek, xastaligimni bayon qilaman. Ammo qat'iyyan xavotirlanmang. Cheksiz shukr boʻlsinki, ham virdlarimga, ham tahrir vazifamga mone boʻlmayapti.

Inshaalloh ichida buyuk savob va xayr bor. Men oʻzim bundan bir jihatda xursandman, siz ham hech ta'sirlanmang. Zotan mening vazifam bitishi yaqin. Risola-i Nur, xususan majmualari, har bir nusxasi, Saidga qarshi husn-i zoningizning ustida uning vazifasini qiladi va qilayapti. Nur shogirdlarining xoslardan har bir fidokori Saidning vazifasini mukammal qiladi. Inshaalloh kelajakda toʻliq bajarishadi. Ichingizda bir Said kamaysa, yuzlab ma'naviy Said boʻlgan majmualar va minglab moddiy Saidlar u vazifani xolis va mukammal qilishadi va qilayapti. Ushbu haqiqatga binoan mening shaxsimga va boshimga kelgan hodisalarga koʻp ahamiyat bermang. Faqat koʻp duo qiling... zaiflik, keksalik va ta'sirlanganimga menimcha maqbuliyatlari shubhasiz boʻlgan duolaringiz bilan yordam bering.

Qahramon Tohoriyning Nurchi ma'suma, marhuma muborak Hijrati dunyodan Jannatga hijrat qilishi, haqiqatdan meni mahzun etdi. Bunday bir Nur shogirdi va ma'sum toifasining ahamiyatli peshqadamining ketishi, Nur hisobiga meni ham xafa qildi. Inshaalloh uning oʻrniga koʻplar keladi, joyini boʻsh qoldirishmaydi.دۆءzirdan Ushoqlik kichik Xaydar oʻrtaga chiqdi, hijrat qilgan singlimning vazifasini qilaman deb bizni xursand qildi. Janobi Haq Hijratning ota-onasi va qarindoshlariga sabri jamil ehson qilib, Hijratni ularga shafoatchi qilsin va marhumani ham marhuma singlim Honim bilan Jannatda baxtiyor aylasin, omin.

Ushoqlik Xaydarga men tomonimdan uni tabriklang. Nur xizmatida tavfiqiga duo qilganimni va Nurning ma'sumlar toifasi ichiga kirganini bildiring. Uning domlasi Izzatga ham juda koʻp salom aytaman.

Nur shogirdlari umuman siyosatga aralashishmaydi, hech qanday partiyaga a'zo boʻlmadi. Chunki iymon umumiy mulkdir. Har toifada muhtojlari va sohiblari bor. Tarafdorlik kirmaydi. Faqat kufrga, zindiqlarga, zalolatga qarshi urush ochadi. Nur yoʻlida moʻminlarning uxuvvat-birodarligi asos hisoblanadi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Bir masalani koʻpdan beri sizga aytish kerak ekan unutibman. Bu quyidagicha:

"Moʻ'jizot-i Qur'oniya Risolasi"dagi aksar oyatlarning har biri yo mulhidlar tomonidan tanqid qilingan yoki bilim olimlari tominidan e'tiroz qilingan. Yana jinniy, insiy shaytonlarning vasvasa va shubhalariga nishon boʻlgan oyatlardir. "Yigirma Beshinchi Soʻz" u oyatlarning haqiqatlarini va nuktalarini shunday bayon qilganki, mulhidlar va fan olimlarining kamchilik degan nuqtalar, i'jozning lama'oti va Qur'on balog'ati kamolotining chiqish joyi ekanini, ilmiy qoidalari bilan isbotlagan. Bezdirmaslik uchun ularning shubhalarini zikr qilmay qat'iy javob berilgan.

kabi... faqat "Yigirmanchi Soʻz"ning Birinchi Maqomida uch-toʻrt oyatda shubhalarni aytgan.

Ham "Moʻ'jizot-i Qur'oniya Risolasi" oʻta muxtasar, shoshilib yozilgan boʻlsada, balogʻat ilmi va ulum-i arabiya nuqtasida olimlarni hayratda qoldiradigan darajada olimona, chuqur va kuchli tarzda bayon qilingan. Garchi har bir mavzuni har bir diqqat qilgan kishi tushunmaydi, istifoda qila olmaydi. Lekin u bogʻda hammaning muhim hissasi bor. Shoshilinch va parokanda holatlar ichida ta'lif qilingani uchun, ifoda va iborasida kamchilik boʻlishi bilan birga, ilm nuqtasida juda ahamiyatli masalalarning haqiqatini bayon qilgan.

Modomiki Risola-i Nur mashinka bilan toʻliq bosilishni boshladi va modomiki falsafa va yangi hikmatni oqigan maktabliklar va muallimlar koʻpchiligi Risola-i Nurga kirishayotgan ekan, albatta bir haqiqatni bayon qilish kerak. U quyidagicha:

Risola-i Nurning qattiq ta'zir bergan va hujum qilgan falsafa esa mutlaq emas, balki zararli qismiga qaratilgan. Chunki falsafaning ijtimoiy hayotga, axloqqa, inson va san'atning taraqqiyotiga xizmat qilgan qismi esa, Qurʻon bilan kelishgan. Balki Qur'onning hikmatiga xodimdir, qarshi chiqmaydi. Bu qismiga Risola-i Nur tegmaydi. Ikkinchi qism falsafa - zalolat, ilhod, tabiat botqoqligiga tushurishga sabab boʻlganidek, natijasi harom-xarij kayfu-safo bilan gʻaflat va zalolat boʻlgani uchun, sehr kabi gʻaroyibliklari bilan Qur'onning moʻ'jizakor haqiqatlari bilan kurashgani uchun, Risola-i Nurning aksar boʻlimlarida mezonlar bilan, kuchli va dalilli muvozanalar bilan falsafaning yoʻldan chiqqan qismiga qarshilik qiladi, ta'zirini beradi. Mustaqim, manfaatli falsafaga tegmaydi. Shuning uchun maktablilar Risola-i Nurga e'tirozsiz chekinmay kirishyapti va kirishlari kerak. Lekin yashirin munofiqlar bir qism domlalarni umuman ma'nosiz va haqsiz shaklda, ahli madrasaning va xoʻjalarning haqiqiy mulki boʻlgan Risola-i Nurning zarariga ishlatishi ehtimoli boʻlgani uchun, ushbu haqiqatni "Asoy-i Muso" va "Zulfiqor" majmualarining boshida yozilsa, munosib boʻladi.

Safranbolu Afloniy nohiyasi Muloyim qishlogʻi nafaqadagi muallim qardoshimiz va Nurning xos shogirdi Nurlarning nashri va chop qilinishi uchun sarmoyasining asosiy qismini hadya qilishni xohlayapti, qabul qilinishini iltimos qilyapti. Men bu xolis va xos qardoshimizning fidokor va xolis iltimosini rad qilmayman. Va dunyo mollari shaxsiy qoidamga kirmagani uchun va yordamlarni oʻzimga qabul qilmaganim uchun, bu ishdagi foydani ham bilmayman. Ispartaning ikki qahramonlariga hamda Xusrav va Tohiriyga, ularning doʻstlariga, Nazif va oʻrtoqlariga bu masalani havola qilaman. Nurning nashri uchun bunday buyuk bir xayr va savobga mone boʻlmayman. Siz yo niyat qilingan butun miqdorni yoki bir qismini ikki hissa bilan, biri katta Ispartaning, ikkinchisi kichik Ispartaning mashinkalariga berilsin. Uning istaganidek yo hadyasini yoki kelajakda yordam berganlar kabi evazini yo Nurlardan yoki boshqa istagan nimasi boʻlsa berib, u xos qardoshimizni xursand qilasiz.

"Rumuzot-i Samoniya"ni yozgan paytim ham juda shoshilib ta'lif qilingan, ham mening eski xotiramga ishonib taqriban ikki miqyos qildim. U bilan ham eski ulamolarning hisobiga binoan Qur'on harflarining i'joz jihatida sirlarini yozdim. Soʻng mashhur Qomusu-l Lugʻat sohibi Majdiddin Firuzobodiyning "Al Miqyos" nomli mashhur va maqbul tafsirining Qur'oniy harflar va kalimalarga doir bayonlariga qaradik, yuzda toʻqsoni bizning hisobimizga muvofiq keldi. Faqat besh-oʻn joyida muxolafat koʻrdik. Soʻng haqiqiy hisob qildim. Bizniki toʻgʻri, uniki matbaaning yanglishi ekani oʻrtaga chiqdi. Modomiki bunday katta hisoblardagi muvofiqliklarda kichik kamchiliklar va oz farqlar zarar bermas ekan deb, yanada aniq tekshirish tarzida butun Qur'onni, butun harflari bilan, kalom va kalimalari bilan hisoblashga va i'jozning latifliklarini u bilan toʻliq quvvatlashga vaqt topa olmadim. Zolimlar menga vaqt qoldirishmadi. Men oʻsha taqribiy miqyoslarim, xotiram bilan, eski ulamolarning hisoblariga va "Kanzu-l Arsh" Duosidagi adadlarim bilan kifoyalandim.

Nazif Chalabiyning Ineboludagi xolis qardoshlarimiz nomidan bayram tabrigi bilan va "Zulfiqor"ning oʻta diqqat, ahamiyat, ehtiyot bilan davom etayotgan xizmati; "Moʻ'jizot-i Qur'oniya"ni ham bitirib zayllaridan bir qismini ham tamomlashi; Abdurrahmon Salohiddinning Amerika missionerlariga toʻrt besh oy oʻqitgan "Asoy-i Muso" va "Moʻ'jizot-i Ahmadiya"ni ishonchli vosita bilan bizning nomimizdan Jome'u-l Azharga hadya sifatida joʻnatishi va ahamiyatli bir Nur shogirdi Ahmad Qurayshi ularning mashinkasining xarajatlari uchun yuz banknot berishini bayon qilgan maktubini oldim. Ushbu qahramon Nazif qardoshomizga, oʻta jiddiy, metin, toʻliq aloqador Inebolu Nurchilariga, Ahmad Qurayshiy va uning doʻstlarining ham bayramlarini, ham davomli xizmatlarini, ham yuksak sadoqatlarini, ham "Zulfiqorning chop etilishini, muvaffaqiyatini, ham Salohiddinning Jome'u-l Azhar bilan Madrasatu-z Zahroning munosabatini ta'minlashga harakat qilganini ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz. Janobi Haq ularni muvaffaq aylasin, omin. Bu xizmatlarini toʻliq qabul qilsin, omin.

Jome'u-l Azhar ulamolariga joʻnatilgan ikki nusxa mening tahririmdan oʻtmagani uchun, ba'zi harakalar va arabiy kalimalarda kamchiliklar albatta bor. Xususan oxiridagi arabiy "Xulosatu-l Xulosa" harakalarida Nahv ilmiga asosan boshqa nusxalarda koʻp kamchiliklar koʻrdim. Shuning uchun toʻliq arapcha domlalarning tekshiruvidan oʻtgan bir nusxa "Asoy-i Muso" {(Hoshiya) Yonimdagi va tahririmdan kamchilik bilan oʻtgan bir "Zulfiqor" bilan bir "Asoy-i Muso"ni sizga joʻnataman. Toʻliq birga oʻqilgandan keyin, siz istasangiz, oʻz nusxalaringizni Misrga joʻnatasiz.} bir nusxa "Zulfiqor"ni munosib koʻrgan paytingiz Jome'u-l Azharga joʻnating. Qoshimchasiga, "Nur Risolalarining Madrasatu-z Zahrosi, Jome'u-l Azharning shafqatiga juda muhtoj va uning xodimidir, talabasidir. Shiddatli dushmanlarning hujumiga nishon boʻlgan bir shogirdidir va Islom olamini doim nurlantirgan katta Jome'u-l Azharning kichik bir doirasi va shoʻ'basidir. Shuning uchun oliyqadr ustoz va mushfiq ota va hamiyatli murshidi a'zam, bechora farzandiga va shogirdiga toʻliq yordam berishini ularning ulugʻ himmatidan kutamiz. Buyuk ustozga taqdim etilgan ikki kitob - bir talabaning darsini qay darajada tushunganini kechqurun otasiga va ustoziga yozib berishiga oʻxshab, u ikki darsimiz, shafqatli allomalarning bagʻrikeng nazariga taqdim etildi." deb bu maktubni yozasiz.

Men juda aloqador boʻlgan va Risola-i Nurning oʻta ahamiyatli markazi va qisqa vaqtda juda koʻp Nur ishini qilgan Dengizli Xusravi va uning oʻta jiddiy va sodiq doʻstlari, xususan adolatli hokim, Muharram, Hofiz Mustafo va boshqalarga bayram tabrigi bilan, Hasan Fayzining qattiq va tahlikali xastaligini bayon qilgan maktubini juda ahamiyatli bir qardoshimiz Muhammaddan oldim. Hasan Fayzi aynan shahid Hofiz Ali kabi, mening oʻrnimga musibatimning katta qismini oʻziga olib ma'naviy fidokorlik qilgan. Hofiz Ali mening oʻrnimga bir necha sabab tufayli barzohga ketganidek, Fayzi ham xastaligimda bir xil vaqtda, bir xil muddatda, bir xil tarzda, tashqariga chiqmasligi bir xilda muvofiq kelishi, menga qattiq hamdard va shafqat koʻrsatgan qardoshimiz ma'nan xastaligimni oʻziga olgani ehtimoli kattaligiga qat'iy qanoat hosil qildim. Ushbu toʻrt tomonlama muvofiqlik ichida faqat bir farq bor. Meniki zahardan, zaharlanishdan, uniki sovuqdan kelib chiqqan. Albatta "Xastalar Risolasi" oʻrnimizga unga tasalli berib, xasta ziyorati kabi holini soʻrash va xastalikdagi buyuk savoblar va muammolarni sevinchga aylantirdi. Janobi Haq tez shifo ehson aylasin, omin!

Bir kuni Barlada misol uchun yozgan bir risolamda: Ikki kishi Istanbulga borishadi. Birining yuzda toʻqson toʻqqiz doʻsti Istanbuldadir. Shuning uchun u yerga ishtiyoq bilan ketadi. Narigisi uning aksi, soʻngiga qadar... ma'nosida mavzu yozilgan edi. Hozir aynan bu xastaligimning eslatmasi bilan, oʻtgan zamonga bordim va oʻsha paytlarda hayot oʻtkazgan joylarda xayolan aylandim. U shirin hayotimning davrlarida, har bir joyda yuz doʻstimdan faqat bir-ikkitasini koʻra oldim. Qolganlari barzoh mamlakatlarida edi... hatto oʻz Nurs qishlogʻimda bir jiyanim va talabam Mulla Dovud ham (R.H.) eski doʻstlarim, qarindoshlarim yoniga barzohga ketganini koʻrdim. Yigirma yillik boshqa-boshqa ikkinchi vatanim hisoblangan Barla, Kastamonu kabi joylarda uch qism doʻstlardan faqat ikki qismini koʻrdim, boshqalari ham ketish taraddudida edi. Bu xayoliy haqiqatga binoan, haqiqatdan Nurlarning ziyosi bilan koʻrgan barzohga ketish, menga nafaqat ogʻir keladi, balki ishtiyoq berdi. Mening oʻrnimga ham vazifamni qilib, ham savob qozontiradigan yuzlab Xusravlar, Tohiriylar, Mustafolar, Naziflar, Usmonlar, Abdurrahmonlar, Alilar, Sabrilar, Fayzilar, Ahmadlar, Mahmudlar, Atiflar, Mustafolar, Sodiqlar, Usmonlar va hokazo Nurlarning bahodirlari dunyoda orqamda qolishi, oʻlimni koʻp yengillashtirishyapti. Faqat gunoh jihatida oʻlyapman, hasanot jihatida yashayapman deb, Allohga hadsiz shukr qilaman.

Avvallo:

Risola-i Nurning qahramonlaridan va Hofiz Alining oʻrniga oʻtgan marhum Hasan Fayzining vafoti Dengizliga Risola-i Nur doirasiga, bu yurtga va Islom olamida katta yoʻqotish boʻldi. Lekin oʻzi juda samimiy, xolis, favqulotda bayonlari va darslari bilan inshaalloh oʻrniga koʻp Hasan Fayzilarning yetishishiga zamin hozirlab, keyin ketdi. Aynan jiyanim Abdurrahmon kabi, bir-ikki yilda Nurlarga oʻn yildagidek qiymatli xizmat qildi. Goʻyo u ham, Abdurrahmon ham dunyodan tez ketamiz deb oʻn yillik vazifani bir-ikki yilda qilishdi. Men marhum Hasan Fayzining vafotini uning shaxsi e'tibori bilan tabriklayman. Va Dengizlini, Nur doirasini va bu viloyatga jiddiy ta'ziya bildiraman. Bunday zuljanohayn-ikki qanotli va haqiqiy moʻmin va mudaqqiq bir olim, yuksak adib, muallim va ta'sirli voiz va mudarrisni yoʻqatgani katta musibatdir. Janobi Haq inshaalloh Dengizli kabi qahramonlar oʻchogʻidan koʻp Hasan Fayzi ruhida Nurlarga ega va noshirlar chiqaradi. Bitta danak tuproq ostiga kiradi, vafot etadi, lekin yuz danaklar koʻkarib, unib chiqqanidek, Hasan Fayzi ham shunday muqaddas sunbul berishiga rahmat-i Ilohiyadan umidvormiz. Koʻp Hasan Fayzilar Nur doirasida yetishishadi, uning oʻrniga vazifasini yanada koʻproq bajarishadi.

Ikkinchidan: Ushbu qahramon qardoshimizning hayotda qolgandek hasanot daftariga har birimiz ma'naviy daromadlarimizni (hammada boʻlganidek, xususiy suratda ham) qardoshimizga hadya qilishimiz kerak. Oʻzim uni, Hofiz Ali, Hofiz Mahmud va Savli Ahmad va Mahmud Zuhduning beshinchi oʻlaroq, avliyo-i azimlarning xos doirasida ma'naviy daromadlarimni unga ham bagʻishlashga qaror qildim. U kishining ogʻir sharoitda Nurlarning tarqalishiga buyuk xizmatlar qilgan Nur haqidagi fikrlari "Ilova"da boʻlganidek, munosib koʻrgan ba'zi majmualaringizning oxiriga ham oʻsha ta'sirli maktublarning har birini kiriting. "Asoy-i Muso" va "Zulfiqor" ham yozilayotgan ekan, jonli fikrlari uning oʻrniga Nurlarga xizmat qilsin.

Mening oʻrnimga uning kichkina Madrasa-i Nuriyasi hisoblangan uyidagi qarindoshlariga, Dengizli va uning atrofidagi katta Madrasa-i Nuriyadagi doʻstlariga, talabalariga va Nur shogirdlariga ta'ziyamizni yetkazib, "Men butun umr bir vafotdan bu daraja xafa boʻlib yigʻlamagan edim", deb ayting.

Ham sizga bundan avval yozgan maktubimdagi qattiq gʻazabim va miyamdagi abgorlik, oʻsha qahramon qardoshimizning vafot etgan kunidan boshlagani ayon boʻldi. Hatto uning ta'siri ixtiyorimni qoʻlimdan olgan edi. Oʻlaman deb xizmatchimga vasiyatimni aytgan edim. Demak ikkinchi bir ruhim oʻrnida boʻlgan Hasan Fayzi mening oʻrnimga oʻlibdi va oʻlyapti. Hatto uning vafot maktubi odatimga zid qoʻlimda bir yarim soat turdi, ocha olmadim. Nima boʻlganda ham... Ushbu butun qattiq azoblar evaziga inoyat-i Ilohiya yordamga keldi. Ham meni, ham uni, ham Nurchilarni xursand qilib ta'ziya ichida ruhu jonimiz bilan tabrikladim. Ming barakalloh va minglab rahmatulloh dedim, hayot vazifasidan nafaqaga chiqqanini olqishladim.

Uchinchidan: Marhum Hasan Fayzining barzohga ketishi, joyining boʻsh qolishi va maktablilarni Nurlarga jalb qilgan yuksak muallimlik va fanlarda bilimdonlik sifatlari koʻp maktablilarga ergashishga oʻtkir namuna boʻlish jihatini xafa boʻlib oʻylayotgan paytim, birdan ayni tizimda ham muallim, ham ikki oʻgʻli bilan Nurchi, ham Hasan ismli, ham bu ikki Hasanlar kabi mustasno va fidokor muallim boʻlgan Ahmad Fuadni Nur doirasiga kirishiga sabab boʻlga Dadaulik Hofiz Hasanning uch yildan beri umuman maktubini olmagan va holini, Nurlarda davom etayotganini bilmagan holimda, uning bir maktubini oldim. Aytdimki: Bir muallim Hasan ketdi, oʻrniga bir muallim Hasan va juda fidokor boshqa bir muallim Ahmad keldi.

Oʻsha vaqt yonimga hajga ketib endi kelgan Bolvadinlik bir Hasan keldi. Nur doirasiga kirdi, risolalarni oldi, nurlanishni boshladi.

Uch-toʻrt soat oʻtib, yonimga Amirtogʻning Xusravi va Fayzisi juda xayrli tabib Xayri keldi. "Bu yerning ahamiyatli bir maktab muallimi Abdurrahmon (Bu muallim aynan Fayzidek Nurga xizmat qildi) Nurlarga talaba boʻlishni xohlayapti. Qabul qilsangiz "Asoy-i Muso"ni beramiz", dedi. Bering, dedim.

Marhum Hasan Fayzi kabi qisqa vaqtda koʻp xizmat qilgan qardoshimiz Mustafo Usmonning oʻsha kuni kelgan maktubini koʻrdim. Kastamonu litseyini bir jihatda qisman sharaflantirgan va endi Doru-l Fununni nurlantirishga harakat qilayotgan maktabli Mustafo, Nur uskunasi munosabati bilan Nurlarga zarar kerlmasligi uchun matbuot qonunini eslatib, ehtiyot boʻlib xabar beryapti.

{(Hoshiya1) Komunizm, dinsizlik, anarxistlikning asoslarini nashr qilgan ba'zi gazetalarga matbuot qonunlari aralashmaydi. Bu vatan va millatning tamal toshini muhofaza qilishga urinib, juda ta'sirli xizmat qilayotgan "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso" majmualarining mashinkalariga nega aralashyapti, sababi nima? Haqiqatdan hayratlanyapman.}

Javoban: Hadsiz shukr boʻlsinki, bir muallim boʻshatildi, uning oʻrniga ikki Hasan, ikki Mustafo, uch muallim va bir harakatchan muallim vazifalari ichida Dengizli qahramonlarining vazifasini qilishyapti. Bu holat ishorat qilyaptiki: Hofiz Ali ketib, Dengizli uning oʻrniga kelib, alamini unuttirganidek Hasan Fayzi ketdi, oʻrniga bir doru-l funun keladi, inshaalloh alamini ketkazadi.

Umum qardoshlarimga salom.

Birinchidan: Qahramon nazifning va haqiqatdan Nazif ruhida va sadoqatida oʻz doʻstlarining mashinka va boshqa jihatda Nurga xizmatlari bu mamlakatni jiddan minnatdor qiladigan holatdadir. Janobi Haq ularni muvaffaq aylasin, omin. Xususan mashinkalarining mahsuloti ham ziynatli, ham ochiq, ham sihhatli {(Hoshiya2) Bu safargi yigirma toʻrt sahifada faqat ikki nuqtada خ , ح boʻlgan, boshqa yoʻq. Bir "koʻp" soʻzi yoʻq, ma'nosini tushunsa boʻladi, hali toʻligʻiga qaray olmadim.} boʻlgani katta muvaffaqiyatdir. Janobi Haq Nazifga koʻp Salohiddinlar, Ibrohimlar berdi.

Mening oʻz xatim bilan "Zulfiqor"ning boshiga yozuv yozishimni xohlayapti. Jonatgan yoʻgli toʻrt sahifani oʻz yozuvim bilan bu bezovtaligim payti shaxsan yoza olmaganim uchun, men aytib turaman, doimiy kotibim yozsin. Ba'zi soʻzlarni oʻzim yozaman.

Nazif qardoshimizning ham Istanbul, ham Inebolu Nurchilar nomiga bayram va yangi yil tabarruki hisobiga joʻnatgan moddiy uch turdagi tabarrukini oldim. Ularning umumi nomiga odatimga muxolif qilib oldim. Alloh ulardan rozi boʻlsin, omin. Ularning hurmati uchun qoidamni buzdim. Va ma'naviy va firdavsiy Nur "Zulfiqor"ni ikkinchi Salohiddin boʻlgan Kichik Ibrohim nomiga va aksariyati "Soʻzlar"ni oʻta chiroyli suratda yozgan va Nazif sadoqatida va aloqasida boʻlgan qardoshimiz Mustafo Usmonning umum Safranbolu Nurchilari nomiga joʻnatilgan ikki majmuani ham birga oldik. Janobi Haq "Zulfiqor"ning va ikki majmuaning harflari sanogʻicha ularning, Ibrohim, Mustafo, Izzat va uning doʻstlarining va yordamchilarining amal daftarlariga hasanotlar yozsin va har bir harfi evaziga yuz rahmat aylasin, omin.

Haqiqatdan Mustafo Usmon, ahamiyatli va juda gʻayratli ikki qanot topdi. Nazifning Salohiddini va Ibrohimi kabi, muallim Ahmad Fuadi va doru-l funundagi Mustafo Oʻrujni topibdi. Bu ikki qanot bilan inshaalloh Nur xizmatida koʻp ish qiladi. Hatto Mustafo Oʻruj bilan muallim Ahmad Fuad kabi kishilarning soʻnggi ta'sirli suratda Nur xizmariga oʻtishlari, Dengizli qahramoni Hasan Fayzining vafot alamini bir daraja ketkazishdi. Kichik Ibrohim, Nazifga ikkinchi Salohiddin oʻrniga oʻtib bola-chaqasi bilan, ukasi va rafiqasi bilan Nurga va mashinkaga juda jiddiy ishlashi, maktubida nomlari boʻlgan Solih va Gulchi Husayn, Usmon, Zuhdu, Izzat, Umar va u yerdagi boshqa Nurchilarning sabot bilan, qaytmay Nur xizmatida taraqqiy etishlari bizlarni juda xursand qilgani kabi, bu viloyatni ham kelajakda koʻp minnatdor qiladilar. Mashaalloh, Inebolu kichik Isparta va toʻliq bir madrasa-i Nuriya ekanini isbot qildilar.

Ikkinchidan: Nurs qishlogʻi, Nursiy kuniyam bilan, Nurlarga munosabatdor universitet maktabining juda gʻayratli Nurchisi va bir Abdurrahmoni, bir Salohiddini qobiliyatida Mustafo Usmonga avvalroq eski harf bilan jonatgan majmualaringizdan keyin, yangi harf bilan sakkiz- toʻqqiz boʻlimni ham istashi va "Universitet talabalari juda muhtoj va mushtoq", degani uchun joʻnatdik. Lekin u yosh shogirdning tajribasi oz boʻlgani uchun, Nurlarni himoya qilishga yetmagani uchun va loyiq boʻlgan qoʻllarga berish va yarim qolmasligi uchun, Nur shogirdlari, xususan Istanbulga yaqin yo borgan, yoki Istanbuldagilar Nurning nashr va himoyasida unga yordam birishlari kerak.

Uchinchidan: Dengizlining bir ma'naviy qahramoni marhum Hasan Fayzining (R.H.) Isparta qahramoni marhum Hofiz Alining (R.H.) yoniga ketishi garchi bizni juda xafa qilsada, lekin uning oʻta xos talabasi va Nurning xolis shogirdi siddiq Muharramning aytganidek deymizki: U bir jihatda oʻlmagan, balki vazifasini tez bitirdi, barzoh olamida istirohat qilishga ketdi, boʻshatildi. Hofiz Ali bilan birga, ma'nan shafoatlari bilan va qoldirib ketgan ta'sirli Nur haqidagi asarlari bilan yordam berishyapti, yana ma'nan Nurga ishlayaptilar. Albatta ma'naviy shahid oʻrnida boʻlishgani uchun, "Meva"ning "Oʻn Birinchi Masalasi"dagi Nahv ilmi talabasi oʻzini madrasada deb bilgani kabi, Hofiz Ali bilan Nur haqiqatlarining muzokarasi va vafot etgan Nurchilarning doirasida mashgʻul ekanlarini marhamati Ilohiyadan qattiq umidvormiz. Inshaalloh Janobi Haq uning vazifasini dunyoda qiladigan Nur doirasida koʻp Hasan Fayzilarni yetishtiradi.

{(Hoshiya) Bu marhum qardoshimizning Nurga oid koʻplab vazifalarini tamoman qiladigan va shogirdlarning uygʻun koʻrishi bilan va mashvarati bilan tanlanadigan yangi bir qahramon topilgunga qadar, u vazifalarni ishni taqsim qilish suratida har bir shogird bir vazifasini qilishni boshlasin. Temirbosh Ali Usmon, bu vazifa Ispartada senga tushdi. Ham u yerdagi qardoshlarning mashvarati bilan, uning oʻrni boʻsh qolmaslik uchun Nur bilan u kabi juda aloqador birisi, hozircha Dengizli Xusravi vaziyatini olsin. Unga hadya qilgan takkamni haqiqiy sohib chiqqunga qadar muhofaza qilsin.}

Faqat u muborak qardoshimiz mendek rasmiy dorilardan chekinmagani bir kamchilikdir. Men undan ham iztirobliroq ekanman, "Nurchilarning duosi yetadi" deb, moddiy dorilarni qidirmadim. Xastalik haqida hech kimning fikrini bilib vahimaga tushmadim. U marhum qardoshimiz bu nuqtada menga ergashishga muvaffaq boʻla olmabdi. Nurlar haqida oʻtkir fikrlarida bu bechora qardoshiga oʻzini qurbon qilishga soʻz bergani va Nur vazifasini tez qilgani uchun, istirohat olamiga ketdi. Men ham uning qarindoshlariga, ham Muharram kabi qiymatli, jiddiy talabalarga va Dengizli va uninu atrofidagi Nurchilarga takroran ta'ziya bildirib, biz kabi ular ham marhumni hasanotlariga hissador qilib, hasanot jihatida oʻlmagandek, hasanot daftariga hasanotlar yozdirishsin deb, ularning barchasiga minglab salom aytamiz va unga minglab rahmat aytamiz.

Toʻrtinchidan: Bir kuni qalam bilan Nurlarga ishlagan Sav qahramonlaridan va Nurning ahamiyatli shogirdlaridan Mustafo Yulduzning hudhudmisol qushi "Hudhud-i Sulaymoniy" kabi Nur ishlari haqida gʻaroyib holatlarni koʻrsatishi ajib emas, koʻp misollari bor. Qushlarning Nurlarga aloqadorliklari koʻp hodisalar bilan yuzaga chiqqan.

Qamoqxonada haqiqatdan shaxsimga, Nurchilarning birdamligiga va mahbuslarning Nurchilarga ergashishiga unutilmaydigan darajada Hilmi bilan xizmat qilgan va yurtida qamoqdan avval va keyin qahramonlarcha ishlagan va ismiga toʻliq mos Sodiq Beyning qarindoshlari bilan, volidasi bilan tabriklashga va mening nomimdan u yerda qurbonlik soʻyish oʻrniga ming barakalloh va mashaalloh deymiz. U bilan Risola-i Nurga ham talaba va bizga salom joʻnatgan Solih oʻgʻli Usmonga ham salom aytamiz, ham Nur doirasiga qabul qilindi deymiz.

Bu ikki hadisi sharifdan olingan ilhom bilan Risola-i Nurni yozishning dunyoviy va uxroviy juda koʻp foydalaridan, Risola-i Nurda bayon etilgan va shogirdlarining tajribalari bilan tasdiq etilgan bir nechasini bayon qilamiz.

1- Eng muhim mujodala boʻlgan zalolatdagilarga qarshi ma'nan mujodala qilishdir.

2- Ustoziga haqiqatni tarqatish jihatida yordam berib xizmat qilishdir.

3- Musulmonlarga iymon jihatida xizmat qilishdir.

4- Qalam bilan ilm tahsil qilishdir.

5- Ba'zan bir soati bir yil ibodat oʻrniga oʻtgan - tafakkuriy ibodat qilishdir.

1- Rizqda barakat.

2- Qalbda xotirjamlik va sevinch.

3- Tirikchilikda yengillik.

4- Ishlarida muvaffaqiyat.

5- Talabalik fazilatini anglab, butun Risola-i Nur talabalarining xos duolariga hissador boʻlish.

1- Qur'on oyatining ishorati asosida, iymon bilan qabrga kirish.

2- Butun shogirdlarning ma'naviy daromadlariga Nur doirasidagi ma'naviy shirkat sirri bilan ularning umum hasanotlariga hissador boʻlish.

Ham bu talabasizlik vaqtida farishtalarning hurmatiga sazovor boʻlgan {(Hoshiya) Ba'zi ahl-i kashfning qat'iy mushohadasi bilan isbotlangan.} talaba-i ulumi diniya sinfiga dohil boʻlib, barzoh olamida (baxti kulgan boʻlsa, toʻliq muvaffaq boʻlgan boʻlsa) Hofiz Ali va "Meva"da bahsi oʻtgan mashhur talaba kabi, shahidlar hayotiga sazovor boʻlishdir.

Risola-i Nurning butun juz'larini ikki yil ham Anqara, ham Dengizli mahkamalari va ekspertlari tekshirganidan keyin ham oqlanishimiz, ham umum Risola-i Nur boʻlimlarini menga qaytarib berishga bor ovozdan hukm qilishlariga bonian, nashriga ham mone yoʻq. Qaytarib berilgan Risola-i Nurdan biri bu majmuaning qismlaridir.

Ispartada ham mahkamalarda, ham jome'larda dinga foydali ijrootlar, "Zulfiqor"ning ma'naviy futuhoti hisoblanadi. Inshaalloh Isparta Nurlarning madrasasi boʻlganidek, boshqa viloyatlarda ham dars beryapti, inshaalloh sha'oir-i Islomiyada ham birinchi husni misol va ergashishga namuna boʻladi.

{(Hoshiya1) Siyosatni umuman kuzatmasamda, bugun tasodifan qulogʻimga keldiki, ba'zi jome'larni yopish uchun bir majlisda bir qancha dinsiz deputatlar gapiribdi. Ayni vaqtda meni zaharlashi va Hasan Fayzining oʻlim xastaligi tasodifga oʻxshamaydi. Ushbu uch suiqasd bir vaqtda bir-biri bilan bogʻliq koʻrinyapti. Ikkitasi hozircha qisir qoldi, bittasi bir qahramonni oldi.}

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Ushbu qattiq moddiy a ma'naviy qishning mashaqqatli moddiy-ma'naviy xastaligi vaqtida dunyodan ayrilish va men qattiq aloqador boʻlgan Nurchi qardoshlarimdan ayrilish ehtimolidan kelgan azoblar meni siqayotgan edi. Birdan Siddiq Sulaymon, Nur stansiyasi Sabri u atrofdagi barcha qardoshlarim nomidan va nasabdan qarindoshlarimning ham hisobiga, Abdulmajid va Abdurrahmon ma'nosida bu yerga kelishdi. Janobi Haqqa shukr qilamanki, ularning kelishi bir zahar kesuvchi oʻrnida menga darmon boʻldi. Men bu yerdagi odatimga muxolif, nima boʻlsa ham yonimga chaqirdim, kelishdi. Ikki-uch soatcha butun xavotirlarimni, xususan Barladagi doʻstlarimning hollarini bilib, Barladagi eski vaqtlarimga baxtiyor bir xayoliy ma'naviy sayohat qildik. Undan koʻngilga bir rohatlik, ochilish kelib, alamli siqilishlarimni ketkazdi. Ularni bir-ikki kun bu yerda qoldirishni istadim. Lekin bu yomon vaqt va bu yerning vahimali vaziyati toʻgʻri kelmadi. Bu ikki qardoshimizni barchalaringizning nomidan qabul qildim. Va oʻz oʻrnimga hammangizga ikki jonli maktub sifatida joʻnatdim.

Ikkinchidan: Ikkinchi kuni qattiq xavotirlangan va men aloqa paydo qilgan doru-l funun yoshlarining, universitet talabalari nomidan hozirdan toʻqqizta haqiqiy Nurchi va kichik Salohiddinlar, Abdurrahmonlar kabi doru-l fununning nurlanishiga jiddiy urinishayotganini bildirgan bir maktub oldim. Kichik Abdurrahmon: Mustafo Oʻruch, Konyalik Ziyo va Sabrining oʻgli Fayzi va Bahouddin, Abdurrahim va Kastamonulik Umar, Aziz, Shukru va Sabri kabi jiddiy yosh Nurchilar Nurlarga sohib boʻlishlari, marhum jiyanim Abdurrahmon va Fuadlarning yangidan oʻnta boʻlib dunyoga kelib, Nur vazifasini boshlashi kabi meni ham sevintirdi, ham xastaligimni yengillatdi.

Uchinchidan: "Zulfiqor"ning mashinka bilan tugashiga yaqinlashishi nafaqat Nurchilar, balki butun mamlakat uchun baxtdir. Bu saodatni qoʻldan chiqarmaslik uchun qancha ehtiyotli tadbirlar boʻlsa, qiling. Agar mabodo (inshaalloh boʻlmas) "Oyatu-l Kubro"ga qilingan tajovuz kabi tintuv boʻlsa, butun nusxalar tajovuzga uchramasin. Hozir tajovuz qilmaydilar va qila olmaydilar, balki kelishishga urinayotgan boʻlsalarda, yashirin zindiqlar oʻzlarini kelajakning la'natidan qutqarish uchun albatta bahonalar qidirishyapti va gapi oʻtadigan mansabdorlarni aldashyapti. Shuning uchun hifzu inoyat-i Ilohiyaga toʻliq suyanib ehtiyot boʻlish kerak. Inshaalloh "Zulfiqor" oʻzini tajovuzdan muhofaza qiladi va tajovuzchilarni yoʻq qiladi yoki iymonga keltiradi.

Aziz, siddiq qardoshim va bu foniy dunyoda hamiyatli va jiddiy doʻstim!

Avvalo: Butun doʻstlarim va singillarimdan eng koʻp siz va ba'zi Erzurumli kishilar, mening bu qiynoqli va mazlum holatimda shafqat bilan jiddiy aloqadorligingizga va fikran yordamingiz uchun jiddan juda minnatdorman. Umrimning oxirigacha unutmayman. Sizga ming mashaalloh va barakalloh deyman.

Ikkinchidan: Yoʻlimga va Risola-i Nurdan olgan darsimga batamom qarshi va oʻn yildan beri foniy dunyoning oʻtkinchi, ahamiyatsiz hodisalarini kuzatmaslik boʻlgan hayot dasturimga ham qarshi faqat sening hurmating va qiziqqaning, bu safargi uzun maktubing uchun holatimga va zolimlarning qiynoqlariga oid bir necha moddani bayon qilaman.

Birinchisi: Ottiq yil avval Doru-l Hikmat a'zosi ekanimda, bir kuni doʻstlarimizdan va Doru-l Hilmat a'zosidan Sayyid Sa'diddin Pasha: "Aniq vosita orqali xabar oldim, ildizi ajnabiy, oʻzi bu yerdagi biz zindiqlar qoʻmitasi, sizning bir asaringizni oʻqibdi. "Bu asar sohibi dunyoda qolsa, biz bu millatga kasbimizni (ya'ni zindiqoni, dinsizlikni) qabul qildira olmaymiz. Uni yoʻq qilishimiz kerak", deb sizni oʻldirishga hukm qilishibdi. Oʻzingizni muhofaza qiling." dedi. Men javoban, "Tavakkaltu Alalloh, ajal birdir, oʻzgarmaydi", dedim.

Bu qoʻmita oʻttiz yil balki, qirq yildan beri ham kengaydi, ham men bilan kurashayotganda har bir hiylani qoʻllashdi. Ikki marta yoʻq qilish uchun qamashdi va oʻn bir marta zaharlashga urinishibdi (hozir oʻn toʻqqiz marta boʻldi.) Eng oxirgi dahshatli rejasi, sobiq Ichki Ishlar Vazirini va Afyonning sobiq hokimini, Amirtogʻning sobiq hokimini menga qarshi gijgijlab, rasmiy hukumatning kuchini butun shiddati bilan menga qarshi qoʻlladi. Mendek zaif, keksa, mardumgiriz, faqir, gʻarib, xizmatga juda muhtoj bir bechoraga oʻsha uch rasmiy mansabdor menga qarshi shunaqa tashviqot qilib hammani qoʻrqitib, shu daraja kelibdiki, bir mansabdor salom berganini bilishsa, almashtirganlari uchun, josuslikdan boshqa hech bir xodim oldimga kelmaganini va qoʻshnilarimning ham ba'zisi qoʻrquvidan hech salom bermayotganini koʻrdim. Inoyati Ilohiy menga sabr va bardosh berdi. Usbu tengi yoʻq qiynoq, tazyiq meni ularga aralashishga majbur qilmadi.

Ikkinchisi: Balki eslarsan, Anqara oliy majlisida Mustafo Kamol bilan munoqasha qilgan paytda, unga: "Namoz qilmagan kimsa xoin boʻladi. Xoinning hukmi marduddir." dedim. Yuziga qattiq javob bergan boʻlsamda, menga qarshi xoinlik va haqorat qilishga jasorat qila olmagan edi. Bu yerda kichik zobit bilan bir serjant xiyonat va haqorat qilishdi. Maqsadi, meni gʻazablantirib muammo chiqarish boʻlgani uchun, hifz va inoyat-i Ilohiya menga sabr va bardosh berdi.

Uchinchisi: Ikki yil, ikki mahkama, qoʻlida tekshirgan butun Risola-i Nur majmualarida qonunga zid narsa topa olmay

{(Hoshiya) Yo hech bir jihatda hech qanday qonun, hatto ularning oʻzboshimcha qonunlari bizga va Risola-i Nurga tegmayapti yoki hozirgi ba'zi qonunlar teginayotgan boʻlsada, yuqori adliyalar va uch katta mahkama, kelajakda qattiq nafrat va la'natdan qochish uchun Nurni va bizni mahkum qilishga jasorat qila olmay ittifoq bilan hammamizni oqlashga va butun Risola-i Nur majmualarini qaytarib berishga hukm qilishdi. Va qollaridagi qonun ularga qalqon boʻladi. Togʻdek kuchli adliya doiralari chekinib, vaqtincha mansab olgan hiylakor shaxsiyatlar bu zulmni qilishi, albatta samovotni va yerni gʻazablantiryapti, mening jahl qilishimga oʻrin qoldirishmayapti.}

bizni va Risola-i Nurni oqlaganidan keyin, zindiqlar qoʻmitasi, ba'zi munofiq mansabdorlarni vosita qilib, hukumat markazida rasmiy reja tuzib meni qonunga batamom zid doʻst va talabalarimdan ajratib, sihat va hayotim uchun eng yomon joyga surgun qilib, yakka qamoq va mutlaq uzlatda saqlash uchun, Amirtoqqa joʻnatishdi. Endi ayon boʻldiki, bu muomalani ikki maqsadda qilishyapti:

Biri: Eskidan beri xiyonatni qabul qilmaganim uchun, meni gʻazablantirib muammo chiqarib, yoʻq qilishga yoʻl ochish ekan. Bundan hech narsa chiqara olishmagani uchun zaharlab, oʻldirishga kirishishdi. Lekin inoyat-i Ilohiya bilan, Nur shogirdlarining duolari darmon kabi, zahar kesuvchi kabi, sabru-bardoshim toʻliq dori boʻlib reja yarim qoldi. Moddiy-ma'naviy zaharning tahlikasini ketkazdi. Garchi hech qachon, hech qanday hukumatda bu tarzda iskanjali zulmlar qonun nomidan, hukumat nomidan qilinmagan boʻlsada, nafsoniyatimga tegadigan davomli kuzatuvlar bilan hammani qoʻrqitishi meni gʻazablantirar edi. Lekin birdan qalbimga eslatildiki: «Bu zolimlarga gʻazab emas, achinishing kerak. Ularning har biri, juda qisqa vaqtdan soʻng senga bergan vaqtinchalik azobi evaziga ming daraja koʻp boqiy azoblarga va moddiy-ma'naviy jahannamlarga uchraydi. Sening qasosing ming marta koʻpi bilan olinadi. Bir qismi, aqli boʻlsa, dunyoda qolgan muddati boʻyicha, oʻlib ketguncha vijdon azobi va abadiy qatl qoʻrquvi bilan qiynoq ichida boʻladi.» Men ham ularga qarshi gʻazabni tark etdim, ularga achindim. Alloh isloh qilsin, dedim.

Bu azob va qiynoqlarda juda katta savob qozonish bilan birga Risola-i Nur shogirdlari oʻrniga va ularning badaliga men bilan mashgʻul boʻlib, faqat menga azob berishlari Nurchilarga katta foyda va salomatlariga xizmat boʻlgani uchun, ham Janobi Haqqa shukr qilaman va mudhish qiyinchiliklar ichida sevinch his qilyapman.

Toʻrtinchisi: Sening maktubingda mening tinchligimni va agar kuchim yetsa, mening Shom va Hizoj tomonga ketishimga sizning joriy hukumatga murojaat qilingan moddasiga kelsak:

Avvalo: Biz iymonni qutqarish va Qur'onga xizmat uchun Makka boʻlsam ham, bu yerga kelish kerak edi. Chunki bu yerda qattiq ehtiyoj bor. Minglab ruhim boʻlsa ham, minglar xastaliklarga mubtalo boʻlsam va qiynalsam ham, yana bu millatning iymoni va saodatiga xizmat qilishga bu yerda qolishga Qur'ondan olgan darsim bilan qaror qildim va qilganmiz.

Ikkinchidan: Menga qarshi hurmat oʻrniga haqorat eshitish nuqtasini maktubingizda bayon qilyapsiz. "Misrda, Amerikada boʻlganingizda, tarixlarda hurmat bilan yod qilinar edingiz", deyapsiz.

Aziz, diqqatli qardoshim! Biz insonlarning hurmat va ehtiromidan, shaxsimizga oid husn-i zon, ikrom va tahsinlardan yoʻlimiz e'tibori bilan jiddiy qochamiz. Xususan, ajib riyokorlik boʻlgan shuhratparastlik va jozibali xudbinlik boʻlgan tarixlarga ehtishom bilan kirish va odamlarga yaxshi koʻrinish Nurning asosi va yʻoli boʻlgan ixlosga zid va teskaridir. Uni istash emas, bilaks shaxsimiz e'tibori bilan undan hayiqamiz. Faqat,

Qur'onning fayzidan kelgan,

Ma'naviy i'jozining lama'oti boʻlgan,

haqiqatlarining tafsiri hisoblangan va tilsimlarini ochgan Risola-i Nurning rivojini

va hammaning unga ehtiyojini his qilishini,

juda yuksak qiymatini barchaning taqdir etshini,

uning ociq-oydin ma'naviy karomatlarini,

iymon nuqtasida zindiqlarning butun dinsizliklarini magʻlub qilganini va qilishini bildirish, koʻrsatishni xohlaymiz va uni rahmat-i Ilohiyadan kutamiz.

Shaxsimga oid ahamiyatsiz va bir moddani hoshiya sifatida qisman bayon qilaman:

Modomiki Rajab Bey va Qora Kozim sen bilan doʻst va bilishimcha Eski Said bilan ham munosabatlari boʻlgan ekan, ulardan yaxshilik istash emas, balki menga qarshi eskilari kabi ma'nosiz, keraksiz tazyiq va zulmga yoʻl berishmasin. Haqiqatdan bu yerning moddiy-ma'naviy havosi bilan butunlasha olmayapman. Qiyinchiliklarim juda koʻp. Yashash joyimni ham tashqaridan, ham ichkaridan qulflayman. Har tomonlama yolgʻizman. Bir jihatda qoʻshnisiz, siquvchi xonada, xasta holda hayotimni oʻtkazyapman. Ba'zan bir kuni Dengizlida bir oy qamoqdan koʻra koʻproq siqyapti. Ushbu yigirma yil dahshatli zulm bilan hurriyatimga va ozodligimga aralashish yetar endi. Zotan ikki yil mahkamalarning tekshiruvi va munofiqlarning menga qarshi rejalari yarim qolgani ayon boʻldi. Shaxsimda va Nurlarda bu vatan va millatga zarar bor deb vahima qilib hech kimni alday olishmaydi. Men ham hamma kabi hurriyatimga ega boʻlsam, balki havo almashtirish uchun iqlimi moʻ'tadil boʻlgan bu tumanning ba'zi qishloqlariga borishimga ruxsat berilgan ma'lumotnoma boʻlsa, munosib boʻladi. Sizga va u yerdagi Nur doʻstlarimga koʻp salom aytaman va duo qilamiz.

Haqiqatdan marhum Hasan Fayzi kabi qisqa vaqtda koʻp xizmat qilgan va Nurlarga juda jiddiy aloqador Mustafo Usmonning xizmatining maqbuliyatiga dalil sifatida, Hasan Fayzi va uning ruhi va sadoqatida ikki muallim Ahmad Fuad va Mustafo Sungur, yana ikki yuksak talaba Mustafo Oʻruj va Rahmini topishi, ularning Risola-i Nurning kuchli qoʻllar bilan xizmat qilishi, u atrof uchun katta saodatdir.

Ham ba'zi jumlalari toʻgʻrilanib "Ilova"ga kiritilgan Mustafo Usmonning va muallim Mustafo Sungurning birgalikdagi ajib maktublari koʻrsatyaptiki, u yerda marhum Hasan Fayziga oʻxshagan urugʻ koʻkarishni boshlabdi, inshaalloh koʻp bechoralarning iymonini qutqaradi. Xususan ularning mohiyatida va Ispartaning kichik ma'sum qahramonlariga oʻxshagan Rahmi nomli oʻn toʻrt yoshli maktabda oʻqiydigan bolaning Nur darslarini fidokorlik bilan yashash gʻoyasi deb bilishi bizni va Nurchilarni jiddan sevintiryapti. U atrofdagi yoshlarning qutulishiga yaxshi alomatdir.

Risola-i Nurning "Zulfiqor" va boshqa majmualarning tarqalishi uchun katta yordam qilgan va marhum shahid Hofiz Alining eng mukammal yozgan va Nur fabrikasida toʻliq ishchan doʻsti, sodiq vorisi boʻlgan Hofiz Mustafoning qoʻliga omonat qilib topshirilgan butun Risola-i Nur boʻlimlarini bergan Ahmad Fuadni, omonatni unga bergan qardoshimiz Hofiz Mustafoni va Safranbolu viloyatini va u yerdagi qardoshlarimizni ruhu-jonimiz bilan tabriklaymiz. Inshaalloh "Zulfiqor" uchun bergan har bir banknot evaziga ming foyda oladi, minglar xayrlarga sabab boʻladi.

Boshda Mustafo Usmon, Hifziga, ham unga va qardoshlaridan xatib Ibrohimga, ham yangi fidokor muallim Mustafo Sungurga va kichik Salohiddin boʻlgan Rahmiga va u yerdagi butun qardoshlarimizga salom aytamiz.

Muhtaram, muborak, aziz, shafqatli va fazilatli Ustozimiz Afandimiz Hazratlariga!

Avvalo: Bu safar

Risola-i Nur qahramonlaridan shahid marhum Hofiz Ali Afandining ma'naviy doʻstligiga yetishgan Hasan Fayzi akamizning rixlati, bizni jiddan xafa qildi. Boshda siz Ustozimiz Afandimiz va butun Risola-i Nur talabalariga, u kishining moddiy-ma'naviy oila a'zolariga, madrasa-i Nuriyasiga va Dengizli xalqiga ta'ziyalarimizni bildirib, xafaligingizga ishtirok etaman. Va ahamiyatsiz ma'naviy hadyalarimni dargohi Ilohiyaga taqdim qilib, gʻariqi rahmatlar ehson qilishini niyoz qilaman. كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ qoidasiga asosan bu olamdan ruhlar olamiga olib ketgan,

oyati subhoniy ishorat qilgan ajr-i na'im, koʻp Hasan Fayzilar berishini Allohning lutfidan tazarru va niyoz aylayman.

Muhtaram afandim! Eshitishimcha, Dengizlida bundan yetmish-sankson yil avval buyuk avliyolardan Hasan Fayzi nomli zot bir kuni talabalariga: "Bugun Qurdistonda bir avliyo dunyoga keldi." deb, zoti davlatlariga ishorat bilan bashorat qilgan. Keyin Dengizlida turli xil holatlarda tashrifingiz, u zotning ruhini shod va hurmat qilish uchun boʻlgan deb oʻylagan edim. Oz vaqt oʻtib ayni ismda vafot etgan Hasan Fayzi Afandining Risola-i Nurga hurmat bilan birinchi Hasan Fayziga oʻxshab kutib olishi va Nurlarga oshiq boʻlib xizmatiga kirishi ushbu fikrimni qat-qat ziyodalashtirdi. Endi tushundimki: Birinchi Hasan Fayzining vafotidan keyin Said yetishdi va nomiga munosib ikkinchi Hasan Fayzi ham vazifasini qildi va nurlarga gʻarq boʻlib, oʻrniga koʻp Hasan Fayzilarni vazifa boshiga chaqirib hayot bilan vidolashdi. Janobi Arhamur Rohimindan tazarru va niyoz qilamanki, Risola-i Nurga va ustozimizga bu Hasan Fayzining alamini unuttiradigan koʻp Hasan Fayzilar ehson qilsin. Uning rahmat daryosidan, fazlidan, inoyatidan va ehsonidan, ikromidan, in'omidan, lutflaridan umidvor boʻlib, ularning boshida ustozimizni mas'ud, baxtiyor va uzoq umr koʻrishimizni tazarru va niyoz qilaman.

Ushbu muammoli davrda nafsim meni sabrsizlik bilan jazolayotgan payda, bu masala uni toʻliq lol qildi, shukr qildirdi. Sizga ham foydasi boʻlar deb, joʻnatilgan bu masalaning asli bosh tomonimda turadi.

1- Ey nafsim! Yetmish uch yil, yuzda toʻqson odamdan koʻproq zavqlardan hissangni olding. Boshqa haqqing qolmadi.

2- Sen oniy va foniy zavqlarning doimiyligini izlayapsan, shuning uchun uning zavoli bilan yigʻlashni boshlayapsan. Koʻr hissiyoting bilan bu yanglishning toʻliq ta'zirini yeyapsan. Bir daqiqa kulish oʻrniga oʻn soat yigʻlayapsan.

3- Boshingga kelgan zulm va musibatlarning orqasida qadarning adolati bor. Odamlar sen qilmagan ish bilan zulm qilishyapti. Lekin qadar sening yashirin xatolaringga binoan, musibat qoʻli bilan seni ham tarbiya, ham xatolaringga kafforat qilyapti.

4- Ey sabrsiz nafsim, yuzlab tajriba qilgansan! Zohiriy musibatlar ostida va natijasida inoyat-i Ilohiyaning juda shirin natijalari borligiga qat'iy qanoat hosil qilgansan.

qat'iyyan bir haqiqatni dars beryapti. U darsni doim xotiraga keltiryapti. Falak charxini aylantirgan Ilohiy qonun sening hurmating uchun, (u juda keng qadar qonuni) oʻzgartirilmaydi.

5- Oʻzingga مَنْ آمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ muqaddas dasturini rahbar qil! Aqlsiz, havasli bolalardek vaqtincha, ahamiyatsiz lazzatlar orqasidan quvma! Foniy lazzatlar senga ma'naviy azoblar, afsuslar qoldirishini oʻyla. Muammolar, azoblar esa bilaks ma'naviy lazzatlar va uxroviy savoblar beradi. Sen telba boʻlmasang, vaqtincha lazzatli, faqat shukr uchun qidirishing mumkin. Zotan lazzatlar shukr uchun berilgan.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Nafsim bilan gʻarib munozarani, menga maxsus, aqlimga ma'lumot uchun sizga yozish keldi. Quyidagicha:

Bilasizki, bosh tomonimdagi lavha nafsimni toliq lol qilgan. Bu kecha nafs-i ammoraning qurolini qayta-qayta qoʻllangan koʻr hissiyotim, nafsoniyatimga qattiq tegib, zaharlanish va kasallikdan kelgan qattiq ogʻriq, siqilish va shaytondan kelgan vasvasa va fe'liy hayotni yaxshi koʻrgan ajib holat bilan, ikkinchi nafs-i ammora oʻrnidagi koʻr hissiyot mening oʻlish ehtimolimdan qattiq xafalik, azob, kuchli hirs, zavq, lazzat bilan qalb va ruhimga ogʻir botdi. "Nega osoyishtaligingga harakat qilmayapsan, balki rad qilyapsan. Nur doirasida zavqli va ma'sum lazzatli hayot va umr qidirmayapsan. Oʻlishga qaror qilib rozi boʻlyapsan?" dedi va aytishdi. Birdan ikki oʻta kuchli haqiqat, ikkinchi nafs-i ammorani shayton bilan birga lol qildi.

Bilinchisi: Modomiki Risola-i Nurning muqaddas iymoniy vazifasi mening oʻlimim bilan yanada xolis kengayadi va hech bir jihatda dunyo ishlariga, "men"lik va anoniyatga vosita bolyapti deb ayblanmaydi. Yana raqobatni harakatlantirgan shaxsiy hayotim boʻlmagani uchun, yanada mukammal va ixlos bilan u vazifa davom etadi. Men dunyoda qolgan muddatimda garchi bir daraja yordam berishim mumkin, lekin oddiy shxsiyatimning ahamiyatli raqiblari, tanqidchilari u shaxsiyatni ayblashi mumkin. Risola-i Nurga ixlossizlik bilan osilishi mumkin va bir daraja chekinadi, qochiradi.

Yana bir daraja posbonlik qilgan shaxsiyatning yotishi, u nuroniy doiradagi butun gʻayrat qilayotganlar xushyor harakatlanadi. Bir navbatchi oʻrniga, minglab posbon chiqadi. Albatta oʻlim kelsa, "bosh ustiga kelding" deyish kerak.

Yana modomiki Nur shogirdlarining koʻpi ham molini, ham tinchligini, ham dunyo lazzatlarini, ham kerak boʻlsa hayotini Nur xizmatiga fido qilishyapti, sen ey nafsim, nima uchun fidokorlikda eng oxirida qolishni istayapsan.

Yana qat'iyyan bilginki: Koʻp bechoralarning boqiy hayotini Nurlar bilan qutqarish xizmatida, foniy va qiyin keksalik hayotingni xursandchilik bilan tashlashga kerak boʻlsa yoki vaqti kelsa rozi boʻlish oʻta lazzatli bir sharafdir.

Ikkinchisi:

Ojiz, zaif, bir botmon yukni koʻtara olmaydigan odamning ustiga oʻn botmon yuk yuklansa,

yana doʻstlari uni juda kuchli deb oʻylab yashirin kamchiligiga yordam berish oʻrniga unda yordam istasa,

u bechora ularning husn-i zonini ketkazmaslik yoki oʻzini juda past koʻrsatish uchun oʻta ogʻir va sovuq hisoblangan xoʻjakoʻrsin va takalluflar bilan oʻzini yuksak va kuchli koʻrsatishga urinishi juda achchiq va zavqsiz boʻlgani kabi:

Ey koʻr hissiyoting ichiga kirgan nafs-i ammora! Bu oddiy shaxsiyatimning va urugʻchalik ahamiyati boʻlmagan iste'dodimdan yuz daraja ustida

va faqat inoyat-i Rabboniya bilan bu qorongʻu va juda xasta asrda Qur'onning muqaddas dorixonasidan chiqqan

va rahmati Ilohiya bilan qoʻlimizga berilgan Risola-i Nurdagi haqiqatlarga u shaxs masdar, manba va asos boʻla olmaydi.

Balki faqat juda bechora, muhtoj va Qur'on eshigida bir tilanchi, muhtojlarga yetkazishga vosita boʻlganim uchun, Nurning muxlis va xolis, siddiq va sodiq, sof va fidokor shogirdlari bechora shaxsiyatim haqida yuz daraja husn-i zonlarini ketkazmaslik

va hissiyotlarini ranjitmaslik, Nurlarga shavq bilan harakatkariga aralashmaslik

va Ustoz deb nomlashgan bechora shaxsni ularning hurmati uchun juda past ekanini koʻrsatmaslik, ogʻir, azob beruvchi takalluflarga, sun'iyliklarga majbur boʻlmaslik uchun,

va yigirma yil ajratib qoʻyilgani uchun, odamlardan qochish fe'li uchun, hatto doʻstlar bilan ham (xizmat-i Nuriya boʻlmasa) koʻrishishni tark qilaman va qilishga ruhan majbur boʻlaman

va takallufga, qiymatidan koʻra koʻproq oʻzini koʻrsatishga

va haddan ortiq husn-i zon qilganlarga xush koʻrinish uchun oʻzini maqom sohibi qilib koʻrsatish

va ixlos siriga batamom teskari - oʻzini katta koʻrsatish va viqor pardasi ostida "men"likning zararli va foniy lazzatini qidirish, ey nafsim, sen maftun boʻlgan lazzatlarni yoʻqqa chiqaradi.

Ey nafs! Ey lazzatga mubtalo badbaxt koʻr hissiyot! Minglab dunyoviy lazzatga ega boʻlsang ham, ushbu vaziyatda yana buziladi, u zavq ayni azob boʻladi. Modomiki oʻtmishdagi yuzda toʻqson doʻstlar goʻyo meni barzohga chaqirayotgan ekan, ushbu hozir zamondagi oʻn dostdan qochishga majbur boʻlyapman. Albatta, ushbu keksalik va yolgʻiz hayot oʻrniga barzohning ma'naviy hayoti ming daraja yaxshiroq... deb ushbu ikki haqiqatga, hadsiz shukrlar boʻlsin, ikkinchi nafs-i ammorani toʻliq lol qildi, qalb va ruhdan kelgan lazzatga rozi boʻldi, shayton ham jim boʻldi. Hatto tomirlarimdagi moddiy xastalik ham oʻta yengillashdi.

Al-hosil: Oʻlsam, vazifa-i Nuriya yanada koʻproq ixlos bilan raqobatsiz, ayblovlarsiz tarqaladi. Yana bu davrda juz'iy, vaqtinchalik lazzatni qidirmaganim uchun, hayot va dunyo koʻzi bilan Nur fathlaridan kelgan lazzatning oʻrniga, juda oʻgir, sovuq, noxush takalluflarning azoblaridan, xudbinlik zahmatlaridan va sun'iylik zararlaridan qutulish bor.

Yana bu yil bir marta ey nafs, ruh va qalb bilan birga juda mushtoq boʻlgan eski zavqli va yashagan viloyatlarni va bogʻlangan doʻstlarni va ayrigʻidan mahzun boʻlgan qardoshlarni koʻrish uchun oʻtgan moziyda birgalikda qisman haqiqatdan, qisman xayolan aylanding. Sen ham koʻrdingki, sevimli, turli vatanlarimda, yuzda faqat bir-ikki doʻstni topa olding. Boshqa hammalari barzoh olamiga koʻchishgan va sevimli hayot lavhalari oʻzgargan, alamli va hazin vaziyatga kirgan. Inson doʻstsiz joylarni boshqa koʻrishni istamaydi. Shuning uchun bu hayot va bu dunyo bizni quvishidan avval va "Qani, tashqariga" demay turib, biz kamoli izzat bilan Allohga topshirdik deb hurmatimiz bilan bu foniy lazzatlarni tashlashimiz kerak.

Sizlarni va umum Risola-i Nur shogirdlarini, xususan Madrasa-i Nuriya talabalarini va bilxossa marhumning qarindoshlarini Mardrasa-i Nuriyaning muborak ustozi Hoji Hofiz Mahmudning vafoti munosabati bilan ta'ziya bildiramiz. Nurlar hisobiga butun ruhu jonimiz bilan biz dunyoda qolgan muddat davomida unga rahtam duosi qilishga va Hofiz Ali va Hasan Fayzi oʻrtasida doim butun ma'naviy daromadlarimizga hissador qilishga qat'iy qaror qildik.

Juda ahamiyatli va Nur xizmatida muvaffaqiyatli marhum muborak zotning mukammal vazifasini bitirib yuzlab ma'naviy avlod va xayru-l xalaf qoldirib ketgani va hayot vazifasidan boʻshatilgani, rahmat va istirohat olamiga ketgan payti, buyuk ustozlarim doirasiga qozonchlarimni bagʻishlagan paytim, Hofiz Ali, Hofiz Mahmud, Mahmud Zuhdu va Savli Ahmad va Hasan Fayzi ichida beixtiyor Hoji Hofiz Mahmud hali hayotdaligida oʻn kundan beri ularning ichida koʻrayotgan edim. "Vafot etganlar ichida bu ham bor ekanda", dedim, aralashmadim. Ham hayotdagilar ichida, ham ustozlar doirasida boʻlishiga hayratlandim. Endi bu maktubingizdan anglashildiki, uning xolisona muqaddas xizmatining bir karomati, oʻz vafotini his qilgan edi. Hofiz Ali, Hasan Fayzi oʻrtasida maqomim bor deb e'lon qilgan edi. Janobi Haq uning amal daftariga Sav madrasa-i Nuriyasida oʻqilgan va yozilgan risolalarning harflari adadicha ruhiga rahmatlar va qabriga nurlar ehson aylasin, omin. Ayni tizimda toʻliq xayru-l xalaf oʻgʻli Hofiz Mahmud va nabirasi Ahmad Zakiyni uning vazifasini davom ettirishga muvaffaq aylasin, omin! Ularning umumiga sabr-i jamil ehson aylasin, omin.

Aziz, siddiq qardoshlarim va Nur shogirdlarining kichik pahlavonlari!

"Asoy-i Muso"ning oxirlarida (ba'zi nusxalarda) muboraklar pahlavoni buyuk ruhli Kishik Ali nomli bir qardoshimizning savoliga bergan javobim dor. Uni oʻqinglar. U kishiga ba'zi e'torizchilar Risola-i Nurning qiymatini bir daraja ketkazish uchun "Hamma Allohni biladi. Oddiy odam bir valiy kabi Allohga iymon keltiradi", deb Nurlarning bu mavzu ustida oʻta yuksak va juda qiymatli va gʻoyat kerakli qayta-qayta urgʻu berib toʻxtalishining ortiqchaligini koʻrsatishni xohlashgan.

Hozir Istanbulda (yanada dahshatli bir fikrda) anarxist tushunchali mutlaq kufrga ketgan bir qism munofiqlar, Risola-i Nurdek non va suvga ehtiyoj darajasida hamma muhtoj boʻlgan iymoniy haqiqtlarga ehtiyojni kamaytirish hiylasi bilan, "Har millat, har kim Allohni biladi. Uni boshqatdan dars olishga koʻp ehtiyojimiz yoʻq", deb javob berishni istashyapti.

Holbuki: Allohni bilish:

butun koinotni qamragan rububiyatiga

va zarralardan yulduzlargacha hamma juz'iy va kulliy narsa qabza-i tasarrufida, qudrat va irodasi bilan boʻlganiga qat'iy iymon keltirish

va mulkida hech qanday sherigi yoʻqligiga

va muqaddas "La Ilaha Illalloh" kalimasiga, haqiqatlariga iymon keltirish, qalban tasdiqlash bilan boʻladi.

Yoʻqsa "Bir Alloh bor", deb:

butun mulkini sabablarga va tabiatga taqsimlab, ularga tayangan, Xudo saqlasin, hadsiz sheriklar oʻrniga sabablarni qoʻygan va manba deb bilgan

va hamma narsaning yonida hozir iroda va ilmini bilmagan

va shiddatli amrlarini tan olmagan

va sifatlarini

va joʻnatgan elchilarini, paygʻambarlarini bilmagan kimsada

albatta, hech bir jihatda Allohga iymon haqiqati yoʻq! Balki u gaplarni mutlaq kufrdagi ma'naviy jahannamning dunyoviy azobidan oʻzini bir daraja tasalli qilish uchun aytgan.

Ha, inkor qilmaslik boshqa, iymon keltirish tamoman boshqadir!

Ha, koinotda hech bir shuur egasi, uning qismlaricha guvohlari boʻlgan Xoliq-i Zuljalolni inkor qila olmaydi. Qilsa, butun koinot uni yolgʻonchiga chiqarishini bilib jim turadi, loqayd boʻladi. Ammo unga iymon keltirish: Qur'on-i Azimushsha'n dars bergani kabi, Xoliqni sifatlari bilan, ismlari bilan umum koinotning shahodatiga tayanib qalbdan tasdiqlash va elchilari orqali joʻnatgan amrlarga boʻysunish, gunoh va buyruqqa qarshi chiqqanda qalban tavba va nadomat qilish bilan boʻladi! Yoʻqsa, buyuk gunovlarni bemalol qilib, istigʻfor aytmaslik va pushaymon boʻlmaslik, iymondan hissasi yoʻqligiga dalil boʻladi. Nima boʻlganda ham... Farzandlarim, ahamiyatli bir hodisa sizga bu uzun masalani qisqacha bayon qilishga sabab boʻldi. Hozircha sizga Risola-i Nurning ahamiyatli shogirdlari nazari bilan qarayapman. Mustafo Oʻruch juda omadli, oʻz tizimida, ruhida va jiddiyatida qisqa vaqtda sizni topdi. Bir ekan, oʻn Mustafo boʻldi.

Aziz, muhtaram qardoshim!

Avvalo sizning bir risolachalik toʻliq, uzun, mudaqqiq, haroratli maktubingizni kamoli qiziqish bilan oʻqidim. Peshin vaqti sizga shuni bayon qilamanki: Risola-i Nurning ustozi va Risola-i Nurga "Jaljalutiyya Qasidasi"da ramzli ishoratlari bilan juda aloqador boʻlgan va mening iymon haqiqatlarida xususiy ustozim Imom Alidir (R.A.). Va

oyati nassi bilan, Oli Baytning muhabbati, Risola-i Nurda va yoʻlimizda asos ekan, vahhobiylik tushunchasi hech bir jihatda Nurning haqiqiy shogirdlariga boʻlmasligi kerak. Lekin modomiki bu davrda zindiqlar va zalolatdagilar ixtilofdan foydalanib, ahl-i iymonni adashtirib, sha'oirni buzib, Qur'on va iymonga qarshi kuchli harakatlari bor ekan, albatta bu mudhish dushmanga qarshi juz'iy tafarru'otga doir ixtilofli munoqashalarning eshigini ochmaslik kerak boʻladi.

Yana oʻlgan insonlarni ayblashning umuman keragi yoʻq. Ular dor-i oxiratda, jazo yoki mukofot yeriga ketishgan. Ularning keraksiz, zararli kamchiliklarini gapirish, amr qilingan ol-i baytning muhabbati iqtizosi emas, kerak ham emas, deb Ahli Sunnat va-l Jamoat sahabolar davridagi fitnalardan mavzu ochishdan man etishgan. Chunki Jamal voqeasida Ashara-i Mubashsharadan Zubayr, Talha va Oyisha-i Siddiqa Raziyallohu Anhumlar boʻlgani uchun, Ahli Sunnat va-l Jamoat u xarbni ijtihod natijasi deb, Hazrati Ali (R.A.) haqli, narigi tomon haqsiz, lekin ijtihod natijasi boʻlgani uchun avf qilinadi. Vahhoibiylar, haddidan oshgan Rofiziylar yoʻli Islomiyatga zarar qilmasin deb Siffiyn Harbidagi bogʻylardan ham mavzu ochishni zararli deb koʻrishadi.

Hajjoj-i Zolim, Yazid va Valid kabi nusxalarga Kalom Ilmining buyuk allomasi Sa'diddin Taftazoniy, "Yazidga la'nat joizdir", degan. Lekin "La'nat vojib", demaganlar. "Xayrdir va savobi bor", demagan. Chunki ham Qur'onni, ham Paygʻambarni, ham butun sahabolarning muqaddas suhbatlarini inkor etgan hadsiz. Hozir ulardan yuzaga kelganlar koʻp. Shar'an bir odam mal'unlarni umuman eslamay la'nat aytmasa, hech qanday zarari yoʻq. Chunki ayb va la'nat, madh va muhabbat kabi emas, amal-i solihga dohil boʻlmaydi. Agar zarari boʻlsa, yanada yomonroq...

Hozir yashirin munofiqlar, Vahhobiylik bilan Islomiyatni eng koʻp va Qur'on haqiqatlarini muhofaza qilishga ma'mur va mukallaf boʻlgan bir qism domlalarni oʻzlariga ogʻdirib, ahl-i haqiqatni Alaviy deb ayblab bir-biriga qarshi qoʻllab Islomiyatga dahshatli zarba uroshga uringanlar bor. Sen ham bir oz maktubingda yozyapsan.

Hatto bilasanki, mening va Risola-i Nurga qarshi qoʻllanilgan kuchli vositani domlalardan topishgan. Hozir Haramayn-i Sharifaynga hukm qilgan Vahhobiylar va mashhur, kuchli dohiylardan Ibnu-t Taymiyya va Ibnu-l Qayyim Javziyning juda ajib, jozibali asarlari Istanbulda koʻpdan beri domlalarning qoʻliga tushgan. Xususan avliyolarga qarshi va bir daraja bid'atlarga ruxsat beradigan yoʻllarini oʻzlariga parda qilishni istagan, bid'atlarga aralashgan bir qism domlalar sizning Ol-i Baytga muhabbat tufayli va hozir izhor qilish kerak boʻlmagan ijtihodingizni sabab qilib ham senga, ham Nur shogirdlariga zarba urishlari mumkin. Modomiki ayblamaslik va takfir qilmaslikda shar'iy amr yoʻq, lekin ayblashda va takfir qilishda shar'iy hukm mavjud. Agar ayblov va takfir nohaq boʻlsa, katta zarari bor, agar haqli boʻlsa hech qanday xayr va savob yoʻq. Chunki takfir va ayblovga loyiq hadsizdir. Ayblamaslik, takfir qilmaslikda hech qanday shar'iy hukm yoʻq, umuman zarari ham yoʻq. Demak, bu haqiqat uchun ahl-i haqiqat, boshda A'imma-i Arba'a, Ahl-i Baytning A'imma-i Isna 'Ashar boʻlgan Ahli Sunnat mazkur haqiqatga asoslangan muqaddas qonunni oʻzlariga rahbar qilib, Musulmonlar ichida eski davr fitnalaridan mavzu ochish, bahs va tortishishni joiz deb koʻrishmagan, manfaatsiz, zarari bor deyishgan.

Yana harblarda juda ahamiyatli sahobalar, ikki tomonda ham boʻlishgan. U fitnalardan gapirganda, qalbga haqiqiy sahobalarga, Talha va Zubayr (R.A.) kabi Ashara-i Mubashsharaga ham tarafgirona inkor, e'tiroz keladi. Xato boʻlsada, tavba ehtimoli kuchli. Eski davrga borib keraksiz, zararli, shariat amr qilmay u holatlarni tadqiq qilish oʻrniga hozirgi davrda amalda Islomiyatga dahshatli zarbalarni urgan, minglar la'natga, nafratga loyiq boʻlganlarga ahamiyat bermaslik - moʻmin va mudaqqiq kishining muqaddas vazifasiga muvofiq boʻlmaydi...

Hatto Sabri bilan kichik munoqashangiz ham Risola-i Nurga, ham iymon haqiqatlarining yoyilishiga ahamiyatli zarar qilganini sendan yashirmayman. Oʻsha vaqtda bu yerda his qildim, ta'sirlandim va azoblandim. Keyin sendek ahli tahqiq olimning Risola-i Nurga u yerda ahamiyatli xizmatga sabab boʻladigan Sabrining borishi, ikkkingizdan buyuk Nur xizmati kutayotgan edim. Lekin aksincha uch jihatda Nurga zarar kelganini his qildim va koʻrdim. Ajabo, nega bu zarar boʻldi, deb ikki-uch kun oʻtib xabar oldimki, Sabri sen bilan ma'nosiz, keraksiz munoqasha qilibdi, sening jahling chiqibdi.

Eyvoh dedim, "Yo Rab! Erzurumdan yordamga kelgan usbu ikki kishining munoqashalarini kelishuvga aylantir!" deb duo qildim. Risola-i Nurning "Ixlos Lam'alari"da aytilganidek, hozir ahli iymon nafaqat musulmon qardoshi bilan, balki hristianlarning dindor ruhoniylari bilan ittifoq qilish va ixtilofli masalalarni e'tiborga olmaslik, nizo qilmaslik kerak. Chunki mutlaq kufr hujum qilyapti. Sening diniy hamiyating va ilmiy tajribang, Nurlarga aloqangizdan iltimos qilamanki, Sabri bilan oʻtgan mojaroni unutishga harakat qil va uni afv et, kechir. Chunki u oʻz aqli bilan gapirmagan, eskidan beri domlalardan eshitgan narsalarni, keraksiz munoqasha bilan aytgan. Bilasanki, buyuk bir hasana va yaxshilik, koʻp gunohlarga kafforat boʻladi. Ha, hamshaharimiz Sabri, haqiqatdan Nurga va Nur vositasida iymonga shunday bir xizmat qilganki, ming xatosini afv ettiradi. Sizning oliyjanobligingizdan Nur xizmatlari hurmati uchun bir doʻst hamshahari va Nur xizmatida doʻst nazari bilan qarashingiz kerak.

Sahobalarning bir qismi, u harblarda izofiy va nisbiy adolat, shar'iy ruxsatni oʻylab tobe boʻlish, Hazrati Ali (R.A.) ergashgan haqiqiy adolat va shar'iy azimat bilan birga zohidlik, behojatlik, tejamkorlik yoʻlini tark qilib qarshi tarafga bu ijtihod natijasida kirganlarini, hatto Imom Alining (R.A.) ukasi Uqayl va "Habru-l Umma" unvonini olgan Abdulloh Ibni Abbos ham bir vaqt qarshi tarafda boʻlishgani uchun, haqiqiy Ahl-i Sunnat val Jamoat

bir asosiy shar'iy dasturga binoan

deb fitnalarning eshigini ochishni, gapirishni joiz koʻrishmagan. Chunki bir necha e'tirozga loyiq kishi boʻlsa, tarafgirlik hissi bilan buyuk sahobalarga, hatto qarshi tomonda boʻlgan Ol-i Baytning bir qismiga, Talha va Zubayr (R.A.) kabi Ashara-i Mubashsharadan buyuk zotlarga e'tirozni boshlaydi, ayblov va adolat mayli uygʻonadi deb, Ahli Sunnat u eshikni yopish tarafdoridir. Hatto Ahl-i Sunnatning va Kalom ilmining azim imomlaridan mashhur Sa'diddin Taftazoniy, Yazid va Validlarni la'natlash va toʻgʻrilashga ruxsat berishgan.

Sayyid Sharif Jurjoniy kabi Ahl-i Sunnat val Jamoatning allomalari, "Yazid va Validlar zolim, ayyor va fojir boʻlsalarda, sakarotgacha iymonsiz ketishgani noma'lum. Va qat'iyyan bilinmagani uchun, u shaxslarning qat'iy nass va aniq dalil boʻlmagan vaqtda, iymon bilan ketish ehtimoli va tavba qilish ehtimoli boʻlgani uchun, xususiy shaxsga la'nat aytilmaydi. Balki

kabi umumiy unvon bilan la'nat joiz boʻlishi mumkin. Yoʻqsa zararli, keraksiz boʻladi." deb, Sa'diddin-i Taftazoniyga javob berishgan. Sening mudaqqiq va olimona maktubinga uzun yozmaganimning sababi va ahamiyatli, xastaligim va muhim ishlarim ichida shoshilib shuncha yoza oldim.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Jannatu-l Firdavsning mevalari va Madrasatu-z Zahroning faol hay'atining amal sahifalari va hasanot daftarlari boʻlgan "Zulfiqor" va doʻstlarining salomat bilan juma kechasi chumchuqning bergan xushxabaridan ikki soat oʻtib kamoli sevinch bilan oldik. Sizga ularning harflari sanogʻicha "Barakalloh, vaffakakumulloh va as'adakumullohu fid dorayn", deb ruhu jonimiz bilan tabriklaganimiz kabi, bu viloyatni ham tabriklaymiz. "Zulfiqor"ning chiqish muqaddimasi boshlashi bilan dinga tarafdor kuchli jarayonlar va qarshi tajovuzlarning toʻxtashi va bir qismi qaytib eski xatolarini tuzatishga kirishishi koʻrsatadiki, hozir oʻzi chiqqan va nashr qilinishi, inshaalloh yurt uchun Islomiyat jihatida buyuk foydasi boʻladi va zulmatlarni tarqatadi degan ishorat beryapti.

Ha, shimoldan kelgan mutlaq kufr jarayonini toʻxtatadigan narsa faqat Risola-i Nurdir. Siyosat, diplomatiya bu vazifani bajara olmaydi. Shuning uchun vatanparvar, millatparvar va siyosatchilar Nurlarni mahkam tutishga majbur. "Zulfiqor"ning yuzaga kelishi uchun harakat qilganlarning ma'naviy shaxsining, balki har bir kishining qiyomatdagi hasanot daftariga yetti yuz sahifasi bilan bitta hasanot sahifasi boʻlishini rahmat-i Ilohiyadan niyoz qilamiz.

Modomiki iymon haqiqatlari yuksak ibodat va hasana ekan va u bilan koʻplarning iymonini qutqarish minglab hasana hukmida ekan, uning chiqishiga harakat qilgan kishilarning har biri uni oʻqib, tinglab e'tiqod qilishi bilan aynan qilgan boshqa xayrlar daftari kabi uxroviy hujjat hisoblanadi. Albatta ularning va ma'naviy shaxsining oxiratda hasanot daftaridan yetti yuz sahifasi bilan "Zulfiqor" bitta sahifa boʻlib, aynan nashr qilinishi va bir sahifasi hukmiga oʻtkazish had-hisobsiz rahmatning sha'nidir.

Ikkinchidan: Garchi Nurlar kirgan joyda gʻalaba qilsada, qaysar va inkorida turib olgan zindiqlar, moddaparastlar qoʻlidan kelgancha futuhotiga ziyon qilish uchun hiylalar bilan siyosatchilarga vahima qilishga urinishyapti. Inshaalloh hech narsa qila olishmaydi. Lekin ehtiyot har doim yaxshi. "Sirran tanavvarat" dasturi davom etyapti. Bu kabi bir necha majmua chiqqunicha ogʻir va ehtiyot boʻlishlari kerak. Bu safar "Sirr-i Inna a'toyna"ning ramzli risolasini oʻn uch yildan beri koʻrmagan boʻlsamda, bu yerga joʻnatish bir daraja ehtiyot qoidasiga teskari boʻlgani kabi, hamma ham tushunmaydi, ham ta'vil va tafsir qilish kerak. Chunki "Ilova"da bir maktubda yozgan edimki, ikki haqiqat qisqacha eslatildi:

Biri: Bir daraja tor doirada bir nur koʻrsatilgan edi, keng doirada deb ma'no berib, qirq yil avval "Bir nur koʻramiz" deb, xushxabar bergan edim. Hatto hurriyatdan avval, eski talabalarimga ham takror-takror gapirgan edim. Uni keng siyosat doirasida boʻladi deb oʻylagan edim. Holbuki bu yurtning eng koʻp muhtoj boʻlgan iymoniy va Islomiy va Islomiy ijtimoiy hayoti doirasida Risola-i Nurni koʻrasiz, deb menga haqiqatdan eslatilgan edi. Men ham avvaldan sezish hissi bilan urgʻu berib va takror-batakror gapirgan edim. Lekin u haq va haqiqatli masalaning suratini oʻzgartirgan ekanman.

Ikkinchisi: Menga Sha'oir-i Islomiyaga va Islomiy siyosatga zarba urganlar oʻn ikki, oʻn uch, oʻn toʻrt, oʻn olti yil ichida katta-katta zarba yeyishadi, deb eslatildi. Avvalgi masalaning aksiga, keng doirada sodir boʻlgan hodisalarni va buyuk jamoatlarga kelgan ta'zirlarni, kichik doirada shaxslarga keladigan ta'zirlar suratida ma'no bergan edim. Oʻn ikki yil oʻtib, aynan ikki doirada ham kichik, ham katta eng mudhishi dunyoni tark etganidek, katta doirada ham unga oʻxshab dahshatli jamoatlar, oʻn ikki, oʻn uch, oʻn toʻrt, oʻn olti yil oʻtib ayni ta'zirlani yeyishdi va yeydilar, deb eslatildi.

Men ta'vilim bilan bu katta doirani faqat kichikka tatbiq qilganimdek, avvalgi nur masalasida ham bil'aks kichik doirani va faqat iymoniy Nur hodisasini juda keng siyosat doirasida ta'vilim bilan ma'no bergan edim. Shuning uchun "Sirr-i Inna A'toyna"ni hamma birdan tushunmaydi. Ham shaxsiy ismlari bunday ilmiy masalalarga kirmasligi kerak boʻlgani uchun, u risola hatto oʻn uch yildan beri qoʻlimga tushmagani toʻgʻri. Qardoshlarim unga qiziqishmasin. Agar juda qiziqsa, "Sirr-i Inna A'toyna"ning boshida hozirgi "Ikkinchidan" deb boshlangan boʻlimni va bu masalaga doir "Ilova"ga kirgan boʻlimni oʻqishi kerak, yoʻqsa umuman oʻqimasin. Ikkinchi umumiy urush va dahshatli shaxsning dunyodan ketishi bilan va hozir uning tizimi orqaga qaytgani va bir qismi u yoʻlga qarshi rasman din foydasiga harakat qilishi va iymon ahlining mutlaq istibdoddan bir daraja qutulishi va oz ta'vil bilan u risolachaning bergan xabarlari aytilgan yillarda sodir boʻlishi, u suraning bir i'joz lam'asi hisoblanadi. Lekin hayajonli ta'villarim parda tortgan, haqiqat yashiringan ekan.

Aziz, muhtaram qardoshim!

Bir ming uch yuz qildan beri Islom olamini yigʻlatgan va butun haqiqatlarga "Eyvohlar! Ming afsus!" dedirgan Islom olamining eng dahshatli buyuk yarasini teshish, oʻylash, mening xususiy yoʻlimda chidab boʻlmaydigan darajada azob beradi. Xususan, yigirma besh yildan beri ixlos bilan haqiqiy iymon xizmati, meni bir jihatda siyosatga kirishdan tortgani va yigirma yil ichida bir gazetani oqitmagani kabi, yigirma yil ushbu iskanjali asirligimda siyosiy hayotni kuzatmaslik uchun hukumatga qamalish mudofaasidan boshqa murojaat qilmagan va iymon vazifasiga kamchilik kelmasligi uchun, ixlosni ketkazmaslik, siyosatga aralashmaslik uchun oʻn yildan beri ushbu dahshatli jahon urushini kuzatmagan va kuzattirmaydigan ruhiy holatda boʻlishga majburman. Endi esa dahshatli ajdarholar iymon haqiqatlariga qarshi iymon ahliga koʻz oʻngimizda hujum qilishgani uchun va koʻpchilik ahli iymonni ularning chaqishidan qutqarish majburiyatini Qur'on amr qilgan ekan, bu davrni tashlab, eski davrga borib, Ahl-i Baytga kelgan dahshatli zulmlarni tomosha qilishi, ruhimni yanada ezadi va ma'naviy quvvatni ketkazib ruhimga azob ustiga azob beradi.

Zolim siyosatning "jamoat uchun fard fido qilinadi" degan ayyorona dasturi oʻta zolim juda koʻp sodir etilishi, ahvanu-sh shar deb, bir jihatda izofiy adolat nomli hokimiyatiga foyda deb koʻrsatishgan. Hatto bu asrda u hiylali dasturning hukmi bilan bir kishining xatosi bilan bir qishloqni yoʻq qilishadi. Besh-oʻn odam ularning siyosatiga zarar beradi degan taxmin bilan minglab odamni abgor qiladi.

Eski davrda bir daraja siyosatning bu ayyor dasturi Musulmonlar ichiga kirgani uchun, bu mudhish dasturlar siyosatda salaf-i solihiyn majburan sukut qilib va Ahl-i Sunnat val Jamoat imomlari u eshiklarni yopishgan va

deb ochishmaydi.

Modomiki Ahl-i Baytga zulm qiganlar hozir oxiratda jazosini koʻrishyaptiki, bizning ularga hujum qilib yordamimizga hech qanday ehtiyoj qolmagan. Mazlum Ahl-i Bayt vaqtinchalik azob va qiyinchilik evaziga shu daraja yuksak mukofot olishganki, aqlimiz qamray olmaydi. Hozir nafaqat ularga achinish, balki ularga hadsiz rahmatga sazovorliklari nuqtasida minglar tabriklashimiz kerakki, bir necha yil qiyinchilik bilan oxiratda millionlar martabalar va boqiy saodatlar qozongalari kabi, dunyoda qolgan muddatlari davomida ahamiyatsiz, dunyoning foniy saltanati va vaqtinchalik hokimiyati va aralash siyosat badaliga bittadan ma'naviy sulton va haqiqat olamida bittadan shoh, bittadan ma'naviy podshoh maqomini qozonishdi. Valiylar oʻrniga avliyolar, aqtoblarga qoʻmondon boʻldilar. Daromadlari birga ming emas, millionlar boʻldi.

Ushbu sir uchun, Yangi Saidning xususiy ustozi Imom Rabboniy, Gʻavs-i A'zam va Imom Gʻazzoliy, Zaynulobidiyn (R.A.) (xususan "Javshanu-l Kabir" munojotini ushbu ikki imomdan dars olganman) va Hazrati Husayn va Imom Alidan (Karramallohu Vajhahu) olgan darsim, oʻttiz yildan beri, xususan ularga doim ma'naviy irtibotimda "Javshanu-l Kabir" bilan oʻtgan haqiqatni va hozirgi Risola-i Nurdan bizga kelgan yoʻlni olganman.

Yoʻlimizda zolimlarning hiylalarini nafaqat yoʻqotish, kuzatish balki, oʻylash ham yoʻq. Chunki ular jazosini va mazlumlar mukofotini, bizning aqlimizga sigʻmaydigan darajada olishgan. U masalalar bilan mashgʻul boʻlish, hozirgi diniy musibatga qarshi biz mukallaf boʻlgan vazifa-i Qur'onga zarari tegadi. Kalom ilmi ulamolari, Ususlu-d Din allomalari va Ahli Sunnat val Jamoatning ham muhaqqiqiynlarining Islomiy aqidalarga doir koʻp tadqiq va muhokamalar, oyat va hadislarni muvozana bilan qabul qilgan Usulu-d Din dasturlari, hozirgi Risola-i Nurning yoʻlini muhofaza qilishga buyuradi, quvvat beradi. Hatto hech qayerda, hatto ahli bid'at qismi ham yoʻlimizga aralashmaydilar.

Ixlos haqiqati toʻliq muhofaza qilingani uchun, har qanday ahli Islom ichiga kiradi. Shialikda mutaassib va Vahhobiylikda haddan oshgan, faylasuflarning eng moddiyi va bilim olimlarini va mutaassib domlalarning eng anoniyatlisi, barobar Nur doirasiga kirishni boshlaganlar va qisman hozir ham birodardirlar. Hatto ba'zi missionerlar ham Iso (A.S.) dinining haqiqiy ruhoniysi ham u doiraga kirishlariga belgilar bor. Bir-biriga hujum emas, balki tayanish, kelishish kerakligini his qilib munoqashali mavzularni ochishmayapti. Demak Imom Alining (R.A.) ottiz- qirq ishorati bilan ochiq-oydin xabar bergan Risola-i Nur bu davrning mudhish yaralariga toʻliq darmondir. Shuning uchun u doira bizga kifoya qilgan, tashqariga chiqmaymiz.

Imom Alining (Karramallohu Vajhahu) shaxsiga, hayotiga va haqiqiy adolat asosida olib borgan siyosatiga aralashish, zarba urish boshqadir. Zohiriy shaxsiyatidan, dunyoviy hayotidan va ijtimoiy siyosatidan minglab daraja yuksak ma'naviy shaxsiyatiga va ilmiy kamolotiga, valiylik maqomlariga va vorisligiga zarba bormaydi, bormagan va bora olmaydi. Kimning haddi sigʻadi? Shuning uchun, ikki jihatni birlashtirish farazi bilan qarshisida tortishishga uringanlarning hujumi juda dahshatli koʻrinadi. Ahl-i iymon oʻrtasida bunday hodasi nega sodir boʻladi? deb hayratlantiradi. Holbuki Yazid va Valid kabi iflos nusxalar mustasno, boshqalarning aksariyati Imom Alining (R.A.) gʻaroyib kamolotiga, karomatlariga va vorisligiga aralashish emas, faqat ijtimoiy hayotga oid boshqaruviga zarba urishga urinib, xato qilishgan.

Tashqi katta dushmanning hujumi paytida, ichki kichik dushmanliklarni tashlash shart boʻladi. Yoʻqsa hujum qilgan katta dushmanga yordam bergandek boʻladi. Shuning uchun Islom doirasida eskidan beri tarafgirlik bilan bir-biriga qarshi boʻlgan ahli Islom, ichki dushmanliklarni vaqtincha unutishini Islom manfaati iqtizo qiladi.

Aziz, siddiq, bahtiyor qardoshim Sulaymon Rushdu!

Seni, ukang qahramon Burhonni, ikki muborak, ma'sum farzandingni, oila a'zolaringni Risola-i Nur nomidan va umum shogirdlar hisobidan ruhu-jonimiz bilan tabriklaymiz. Bunday muqaddas va doimiy savob keltiradigan uxroviy xizmatda muvaffaqiyatingizni kelajakda Isparta va bu yurt olqishlaydi. Sizga juda xayrli duolarni qozontiradi. Inshaalloh "Zulfiqor" kabi yana koʻp risolalar yozishga muvaffaq boʻlasiz. Bu ajib sharoit ichida favqulotda muvaffaqiyat ham "Zulfiqor"ning, ham sadoqatingizning karomatidir. Sening juda muborak tushing amri Ilohiy bilan Qur'onni Hazrati Paygʻambarimiz Alayhissalotu vas Salomga berish, Hazrati Jabroilning vazifasining bir jilvasidir. Xizmatimiz ham rizo-i Ilohiyga, ham rizo-i Paygʻambariyga (A.S.V.) muvofiqligiga ishoratdir. Tushing, "Moʻ'jizot-i Qur'oniya"ni "Moʻ'jizot-i Ahmadiya" vositasida ummati Muhammadiyaga (A.S.V.) yetkazish ma'nosida ta'bir qilinadi.

Kichik oyna parchasida quyoshning timsoli ziyosi bilan oynani tutgan odamga munosabati boʻlgani, bir jihatda xabarlashgani kabi, xususiy tajalliy bilan tushlarda (salafi solihiynda bunday tushlar boʻlgan) maqbuliyat va rizo alomatidir. Hazrati Paygʻambarning (A.S.V.) yonida koʻrgan kishing Nur va Risola-i Nur shogirdlarining ma'naviy shaxsiyatidir.

Vazifamiz ixlos bilan, sabot va birdamlik bilan mumkin boʻlgancha ehtiyot bilan "sirran tanavvarat" irshodi Alaviyani amalda tasdiqlash, unga asosan harakat qilishdir. Yoʻqsa dushmanlarga javob qaytarish va ularning hujumidan oʻzini yoʻqotish emas. Mivaffaqiyat va futuhot-i Nuriyani, rivoj bilan yoyilishi, vazifa-i Ilohiyadir. Biz vazifamizni qilib vazifa-i Ilohiyaga aralashmasligimiz kerak, deb ham menga, ham sizning oʻrningizga tasalli topdim.

Besh Ahmaddan Safranboluda Hasan Fayzining toʻliq oʻrniga oʻtgan toʻliq vorisi Safranbolulik Ahmad Fuadning oʻta samimiy va fidokor maktubida, mening oʻrnimga aynan Hasan Fayzi, Hofiz Ali kabi qolgan hayotini menga berib, mendan avval barzohga ketish uchun duo qilyapti. Holbuki hozir uning hayoti Nurlarga foydaliroq.

Menga nisbatan yosh, faol qardishim mendan keyin qardoshlarim kabi vazifa-i Nuriyamni qilishyapti deb mukammal qalb xotirjamligi bilan ajalimni kutdim. Janobi Haq Nurlarga u kabi koʻp fidokorlarni qovishtirsin.

Yana juda eski, juda sodiq, ham juda iqtidorli, matonatli Madrasa-i Nuriya qahramonlaridan Duradgor Hamadning va madrasa ustozi marhum Hoji Hofizning karomatli vafotiga doir chiroyli, hazin maktubida Madrasa-i Nuriya shogirdlarining marhum ustozlariga dindor holatlari va yomgʻirning qiyinchilik tugʻdirmasligi va ularni hoʻl qilmaslik va sovuq yedirmaslik uchun toʻxtashi, ish bitgandan keyin boshlashi marhum zotning ruhiga buyuk rahmatlarning tushishiga belgi boʻlib... Janobi Haq u rahmat qatralari sanogʻicha unga va ularga rahmat etsin, omin.

Kastamonuda sakkiz yil mubirak oʻgʻli va marhum rafiqasi bilan Risola-i Nurga favqulotda sadoqat bilan xizmat qilgan va qalami bilan Risola-i Nurga koʻp xizmat qilgan va koʻplarni Nur doirasiga olib kelgan va oʻzidek qahramonlardan boʻlgan Sodiq Beyga va mening ham istirohatimga, ham Nur shogirdlarining birdamligiga ahamiyatli xizmat qilgan va Fayzi, Amin, Ehson va Ahmadlar kabi xos qardoshlarimiz bilan Kastamonuda ham Nurlarga xizmat qilgan "Kishik Shayx" nomli Hilmi Bey menga yozgan maktubida, Nurchi rafiqasining vafotini bildiryapti. U marhuma haqida shukr qilish kerakki, bir-ikki oydan beri duolarimda Zahrolar degan vaqtim Hojarlar ham der edim, ichida u marhumani ham niyat qilar edim. Vafotini bilmas edim. Janobi Haq unga minglar rahmat aylasin, qarindoshlariga sabri jamil ehson etsin, omin!

Soʻnggi kunlarda tahrir qilar ekanman, Risola-i Nur doirasida boʻlgan va amalda ishlagan domlalardan va Konya domlalaridan boshqa domlalarga jahlim chiqdi. Chunki arabcha oʻqimagan Nur shogirdlarining fidokorlari, arabcha bilmagani uchun sahvlar, xatolar boʻladi. Men ham qiynalganim uchun yana eski talabalarimdan boʻlgan domlalarga va qardoshimga, yana hozirgi Anqara va Istanbuldagi rasmiy domlalarga bor ovozim bilan:

"Ey insofsizlar! Nima uchun ham vazifangiz, ham madrasa mahsuli, ham sizga farzi ayn boʻlgan iymon xizmatida menga yordam bermayapsiz. Balki sizning loqaydligingiz tufayli koʻpchilikning qochishiga sabab boʻlyapsiz. Qalbga, "Imom Alining (R.A.) oxirzamonning bir qism domlalariga urgan ta'ziridan hissador boʻlyapsiz", deb dahshatli e'tiroz kelgan ekan, birdan qalbini buzmagan domlalarni mudofaa qilish uchun uch ma'no eslatildi:

Birinchisi: Rasman ikki katta markazda ikki ilmiy hay'at, aytilishi munosib boʻlmagan sabablarga binoan har vosita bilan domlalarning Risola-i Nurdan chekinishga koʻp vositalarni qoʻllashyapti. Mansab kabi tirikchilik dardi balosi bilan bechora doiralariga tortib Nurlardan uzoqlashtirishyapti. Bechora domlalar Nurlarning qiymatini bilmaydi dema, balki tirikchilik yoki ulamolar hay'atidagi katta domlalarga tayanib, oʻqigan diniy ilmi bilan oʻz iymonini qutqaradigan darajada degan taxmin bilan loqaydlik qilib, oʻzlariga ruxsat bilan amal qilishga fatvo topishgan.

Ikkinchi ma'no: Bunday dahshatli hujum va tazyiqqa uchragan Risola-i Nur shogirdlarini vahima sababli goʻyo Manaman va Shayx Said voqealari kabi voqea chiqaradi degan ehtimol bilan ikki marta yoʻq qilish uchun urinishdi. Parda ostidagi eski dushmanlarimning va rasman qonun, boshqaruv va siyosat bilan marhamatsiz ravishda ba'zi mansabdorlarning bizni ikki marta qamatdi va aybladi. Rasmiy va gʻayri rasmiy targʻibotlar bilan hammani bizdan va Nurlardan qoʻrqitib hassos va bir daraja zaif domlalarni qattiq qoʻrqitishi bahona boʻldi. Shuning uchun aksariyat emas, balki faqat favqulotda jasoratli, gʻayratli domlalar Nurlar doirasiga kirib, kirmaganlarni ham bir daraja afv ettirishdi.

Uchinchi ma'no: Hozircha kechiktirildi. Ba'zi domlalar, "Minorachalik yuksak bir odamni", "Peshonasida oʻqiladigan yozuv boʻladi", "Birdan qoʻli suv bilan teshiladi", degan haqiqatning pardasi boʻlgan tashbehlarni haqiqat degan bahona bilan, Nurning ba'zi gʻaybiy xabarlari, yuzaki nazariga muvofiq emas... unga ham rozi boʻlmayapti. Janobi Haqqa cheksiz shukr boʻlsinki, bu davrda Risola-i Nurda tayanch nuqtasi boʻladigan avomi moʻminiynlar qattiq muhtoj boʻlgan va Nurda topgan shunday haqiqatki, hech narsaga vosita boʻlmaydigan ve hech qanday gʻaraz va maqsad ichiga kirmay va hech qanday shubha va vasvasaga oʻrin qoldirmaydigan va uni hech qanday dushman bahona topib obroʻsizlantira olmaydi va faqat haq va haqiqat uchun unga xizmat qiladiganlar chiqadi, uzoqdagi ahli iymon u haqiqatga va sodiq noshirlariga toʻliq ishonib iymonlarini zindiqlar va dinsizlarning dinga qarshi dahshatli faylasuflarning e'tirozidan va inkoridan qutqarish uchun dunyo maqsadlari unga aralashmaydi.

Ha, ahli iymon hol tili bilan aytadiki: Modomiki bu haqiqatni bunchalik qattiq dushmanlari obroʻsizlantira olmagan va e'tiroz qila olmayotgan ekan, shogirdlari uning xizmatiga haqdan boshqa hech qanday maqsadi yoq ekan, albatta u haqiqat ayni haq va asl haqiqatdir deb ming burhonchalik dalil oʻrnida iymonini quvvatlaydi va qutqaradi. Va "Islomiyatda biror haqiqatsizlik bormi" deb boshqa ikkilanmaydi.

Ikki safardan beri himmati uzun, qoʻli kalta Abdurrahmon Salohiddin, "Asoy-i Muso" va "Zulfiqor"ning bir qismini Jome'ul Azharga joʻnatishni istabdi, aksiga olib kerakli va ahamiyatli joyga ba'zi sabablarga binoan ketmabdi.

qoidasiga asoslanib, balki ikki nusxani tekshirmaganim va tahrir qilmaganim uchun, qalbimga hamma narsani ikir-chikirigacha tadqiq qiladigan ulamolar hay'atiga, tahrir qilingandan soʻng, "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso" bilan birga joʻnatish munosib degan narsa keldi. Balki ahamiyatli va ulamolar e'tiroz qilishi mumkin boʻlgan sahvlar bordir. Shuning uchun Salohiddin ushbu ikki risolani menga joʻnatsin, men qarayman. Keyin inshaalloh ham toʻliq "Zulfiqor"ni ham "Asoy-i Muso" bilan yana "Tilsim Majmuasi" bilan ahamiyatli bayonnoma bilan birga joʻnatamiz.

Ustozlarimdan biri hisoblangan Mavlono Jaloliddin Rumiyning (Q.S.) mansublaridan ekani anglashilgan dorixonachi Hoji Abdulatifning maktubidan aniqlandiki, bilib, toʻliq taqdir qilib Nurlarga xizmat qiladi. Men zotan, Mavlaviylardan ba'zi qahramonlar chiqishini kutayotgan edim. Inshaalloh biri bu boʻladi. Unga koʻp salom aytaman. Xususiy maktub yozishga holatim toʻgʻri kelmagani uchun ogʻir botmasin. Boshda Xoʻja Vahbi Hazratlari, domlalariga va u yerda Sabri, uning oʻgʻillari va Nur shogirdlariga koʻp salom aytamiz, duolarini kutamiz.

Sizga hayotimda vafotdan keyin qoʻlingizga tushadigan ma'naviy mulkimni va huquqimni berishga va مُوتُوا قَبْلَ اَنْ تَمُوتُوا sirriga binoan, oʻlimdan avval sizni amalda voris qilishga doir Nur shogirdi "Buning hikmati nima? Sizni oramizda yana koʻp vaqt koʻrishni istaymiz. Inshaalloh shunday qolasiz", deb soʻradi.

Men javoban: Agar mulkim vafotdan keyin ushbu haqiqiy va haqiqatli vorislarning qoʻliga tushsa, dunyo moli kabi bir daraja taqsimlanadi, darajasiga koʻra har biri uning bir qismiga haqiqiy molik boʻladi, hammasiga ega boʻla olmaydi. Lekin oʻlimdan avval vorislarga berilsa, uxroviy mollar kabi har biri u molga, u nur chirogʻiga darajasiga koʻra molik hisoblanadi, har biri kichik Said boʻladi, bir navbatchi oʻrniga minglar navbatchilar boʻladi. Saidning irsiyatiga faqat mingdan bir hissaga ega boʻlgan Nurchi boʻla olmaydi, balki toʻliq yosh Said boʻladi. Maslan u mulk, Nuriy mollar farazan xazinachalik boʻlsa, minglab Nurchilarga berishda, taqsimlashda yigirmattadan, yuztadan oltin tushishi mumkin, lekin ularga vafot etmasdan berish, bir azim sirga binoan har biriga iste'dodiga koʻra xoslarga birdan bir million tushadi. Bu sirning bir siri bor, hozir izohlay olmayman.

U shogird yana, "U buyuk mulkni hammasini birdan olishga har bir xos shogirdning sizdek hayotini va bor tinchligini fido qila oladimi?" dedi. Men javoban, "Inshaalloh birdamlikning azim sirri bilan (uch alifni birlashtirganda bir yuz oʻn bir quvvatida boʻlganini koʻrsatganidek) xos shogirdlarning oʻrtasidagi haqiqiy birdamlik bergan quvvat, mendek bir bechoraning sizningcha favqulotda taxmin qilingan fidokorligidan kam boʻlmaydi inshaalloh." dedim.

Sav Madrasa-i Nuriyasi qahramonlaridan Mahmud Chovush men uchun yozgan "Zulfiqor"ni Ichki Ishlar Mudirining qoʻlida koʻrib, "Bu meniki, bering", debdi. Mudir javoban, "Menga yoqdi, bir-ikki hafta oʻqiyman", debdi. U esa, "Sizda qolsin", debdi. Agar munosib deb bilsangiz, men tomonimdan u Ichki Ishlar Mudiriga va olgan komisarga, "Said sizga salom aytib, mening xattim chiroyli boʻlgani uchun, u kishi men uchun yozgan", deb ayting.

Men Ispartani tuprogʻi, toshi, butun aholisi bilan muborak deb bilganim uchun, u yerdagi hukumatga, xususan zobitlariga jiddiy doʻst nazari bilan qarayman. Xususan koʻp tajribalar bilan, uch viloyat zobitlarining e'tirofi va uch viloyat mahkamasi bir ovozdan oqlashga hukm qilishi va uch ilmiy jamiyat va ekspertlarning tahsin va maqtovlari bilan aniqlanganki - Risola-i Nur qismlari va shogirdlari Ichki Ishlar Mudiri va zobitlarning vazifasi hisoblangan osoyishtalikni saqlash, boshqaruv, tartibni nazorat qilish, axloqsizlikka qarshi komisarlardan koʻra koʻproq sarkashlarni boʻysundirish va osoyishtalikni ta'minlashda, ma'naviy va ta'sirli ma'naviy tartibni saqlash xodimlaridir. Shuning uchun zobitlar, Ichki Ishlar Mudiri vahima bilan emas, kamoli taqdir bilan qarashi kerak. Chunki "Zulfiqor" haqida, "Juda chiroyli, yaxshi koʻrdim, oqiyman... yoqdi." degan. Nima boʻlganda ham... Siz yana nimani munosib koʻrsangiz, oʻshanday qiling.

Yana Ichki Ishlar Mudiriga, "Qardoshingiz Said aytyaptiki: Agar "Zulfiqor" toʻliq yoqqan boʻlsa, u meniki, unga hadya qilaman. Yana unga oʻxshagan muhim "Asoy-i Muso"ni ham hadya qilaman", deb ayting.

Dengizli va Tavasdan kelgan chiroyli maktubga xusuiy javob berishga qat'iyyan vaqtim yoʻq va holatim toʻgʻri kelmagani uchun xususiy javob bermaganimga jahllari chiqmasin. Chaqir Yusufning maktubidan toʻliq jiddiyligi va tom Hasan Fayzining bir vorisi ekanini koʻrsatyapti.

Qardoshimiz va Nurning qoʻmondonlaridan Isparta Xulusiyi Ra'fat Beyning toʻqqiz yoshli muborak ma'sumining (bu darajada) Risola-i Nurdan "Birinchi Soʻz"ni yozishi koʻrsatadiki, muborak Husni, Safranboluning oʻn bir yoshli Husnisi kabi yana ma'sumlardan kichkina bir qahramoni boʻlishga nomzoddir. Janobi Haq uni Nurlarga bagʻishlasin va muvaffaq aylasin, omin. Inshaalloh, yozgan nusxasini oxirigacha tahrir qilib joʻnataman.

Avvalo: Yigirma yil davomida Ichki Ishlar Vaziri boʻlgan paytingiz sizga bir dona ariza yozdim. Lekin yigirma yillik qoidamni buzmadim, bermadim. Yana eski Ichki Ishlar Vaziri, ham hozir umumiy kotib mansabida boʻlganingiz uchun gaplashaman. Yigirma yil hukumat bilan gaplashmagan, bir marta hukumat hisobiga hukumatning katta mansabdori bilan gaplashgan odam, oʻn soat gapirsa, yana kam. Shuning uchun gapirishimga bir-ikki soat ruxsat bering.

Ikkinchidan: Hozir partiyaning umumiy kotibi boʻlganingiz uchun sizga bir haqiqatni bayon qilishga oʻzimni majbur deb bilaman. U quyidagicha:

Siz umumiy kotibi boʻlganingiz Halq Firqasining millat oldida oʻta ahamiyatli vazifasi bor:

Ming yildan beri Islom olamini qahramonligi bilan xursand qilgan,

Islom birligini muhofaza qilgan

Bashariyat olamini mutlaq kufr va zalolatdfan shonli qutulishiga katta sabab boʻlgan turk millati va turklashganlarning din qardoshlari, agar hozir eski davrdagidek qahramonlarcha Qur'onga va iymon haqiqatlariga sohib chiqmasangiz

Sizlardek hamiyatlilar, eski vaqtlar yanglishib va dinning zarariga madaniyat targʻiboti oʻrniga toʻgʻridan toʻgʻri Qur'on va iymon haqiqatlarini rivojlantirishga harakat qilmasangiz

Sizga qat'iyan xabar beraman va qat'iy hujjatlar bilan isbot qilamanki, Islom olamining muhabbat va birodarligi oʻrniga dahshatli nafrat va qahramon qardoshi va qoʻmondoni boʻlgan turk millatiga adolat va hozir Islom olamini yoʻq qilishga urinayotgan mutlaq kufr ostidagi anarxistlikka magʻlub boʻlib,

Islom olamining qal'asi va shonli qoʻshini boʻlgan turk millatining parcha-parcha boʻlishiga sherik boʻlasiz va

Shimoliy sharqdan chiqqan dahshatli ajdarhoning istilo etishiga sabab boʻladi.

Ha, xorijda ikki dahshatli jarayonga qarshi bu qahramon millat, Qur'on kuchi bilan tayana oladi. Mutlaq kufrni, mutlaq istibdodni, mutlaq harom kayf safoni va nomuslilarning boyligini yaramaslarga halol qilish vositasida dahshatli kuch bilan kelgan jarayonni toʻxtatadigan narsa, faqatgina Islomiyat haqiqati bilan qorishgan, birlashgan va moziydagi butun sharafini Islomiyat bilan topgan bu millat tayana oladi. Bu millatnining hamiyatparvar va millatparvarlari hamma narsadan avval bu birlashgan, singigan jon tomiri hukmida boʻlgan Qur'on haqiqatlarini madaniyat tarbiyasini oʻrnida asos qilmoq va harakat dasturi qilish bilan u jarayonni toʻxtatadi inshaalloh.

Ikkinchi jarayon: Islom olamidagi mustamlaka boʻlgan davlatlarni xayrixoh qilish va toʻliq qaram qilish uchun bu vatandagi kuchli Islom markazini dinsizlikda ayblab buzish va Islom olamining bogʻini ma'nan uzish va birodarligini bu millatga adovatga aylantirish rejasi bilan hozirgacha bir daraja muvaffaq ham boʻldi. Agar istibdodchilarning aqli joyida boʻlsa, ushbu dahshatli rejani oʻzgartirib xorijdagi Islom olami boshini silaganidek, bu markazdagi Islomiyat dinini erkalatsa, ham u koʻp foydalanadi, ham azim futuhotini bir darajada muhofaza qiladi, ham bu vatan va millat dahshatli balodan qutuladi.

Agar siz umumiy kotib boʻlgan hamiyatparvar, millatparvar odamlar hozirgacha jarayon etgan va madaniyat hisobiga muqaddas narsalarni oyoq osti qilgan usullarni muhofaza qilishga harakat qilib, uch-toʻrt shaxsning inqilob deb nomlagan ishlarini asos olib mavjud hasanalarni va inqilob yaxshiliklarini ulardan deb, mavjud dahshatli kamchiliklari xalqqa yuklansa, uch-toʻrt kishining yomonligi uch-toʻrt million yomonlik hisoblanib, bu qahramon va dindor millatni va Islom qoʻshini boʻlgan turk millatining oʻtgan asrlardagi milliardlab marhum sharafli qoʻshinlariga va millionlab shahidlariga va millatiga katta muxolafat va ruhlariga ma'naviy azob va sharafsizlik boʻlish bilan birga, u uch-toʻrt inqilobchi odamning juda oz hissasi boʻlgan va millat va qoʻshinning kuch va himmati bilan yuzaga kelgan hasanalari ularga oid qilinsa, uch-toʻrt million yaxshiliklar, uch-toʻrt hasana bilan cheklanib kichrayadi, yoʻqqa chiqadi, keyin esa dahshatli kamchiliklarga kafforot boʻla olmaydi.

Uchinchidan: Sizga qarshi albatta koʻp tomonlama ichki va tashqi dushmanlar bor. Men dunyo va siyosatni kuzatmaganim uchun bilmayman. Lekin menga bu yil koʻp bosim oʻtkazishgani uchun, majburan sababiga qarasam, sizga qarshi bir dushman chiqibdi. Agar u dushman mukammal bir rais topib iymon haqiqati nomiga chiqsa edi, birdan sizni magʻlub qilgan boʻlar edi. Chunki bu millatning yuzda toʻqsoni ming yildan beri Islom an'anasi bilan, ruh va qalb bilan bogʻlangan. Zohiran buyruqqa muxolif fe'lli sababli boshini egsada, qalban bogʻlanmaydi.

Yana bir musulmon boshqa millatlarga oʻxshamaydi. Agar dinini tashlasa, anarxist boʻladi, hech qanday qonunga boʻsunmaydi, mutlaq istibdoddan, mutlaq poradan boshqa hech qanday tarbiya va tadbir bilan boshqarib boʻlmaydi. Bu haqiqatning koʻp hujjatlari, koʻp misollari bor. Qisqa qilib, sizning zakovatingizga havola qilaman.

Bu asrning Qur'onga qattiq ehtiyojini his qilib, siz Shvetsiya, Norvegiya va Finlandiyadan orqada qolmasligingiz shart. Balki sizning vazifangiz, ular va ularga oʻxshaganlarga rahbar boʻlishdir. Siz hozirgacha kelgan inqilob kamchiliklarini uch-toʻrt odamdan deb bilib, umumiy harb va boshqa inqiloblar majburlovi bilan qilingan buzgʻunchiliklarni (xususan diniy an'ana haqida) ta'mirlashga harakat qilsangiz ham, sizga kelajakda juda katta sharaf va oxiratda buyuk kamchiliklaringizga kafforot boʻlib, ham vatan va millatga xizmat qilib millatparvar, hamiyatparvar degan nomga loyiq boʻlasiz.

Toʻrtinchidan:

Modomiki oʻlimni oʻldirishning iloji yoʻq va qabr eshigi yopilmas ekan,

modomiki siz ham hamma kabi qabr sari ketayotgan ekansiz,

modomiki qat'iy oʻlim zalolatdagilar uchun abadiy qatl ekan, yuz ming hamiyatchilik, dunyoparastlik va siyosatchilik uni oʻzgartira olmas ekan,

modomiki Qur'on oʻsha abadiy qatlni ahli iymon uchun hayot vazifasidan boʻshatilish hujjatiga aylantirganini quyoshdek isbot qilgan Risola-i Nur qoʻlingizga tushgan ekan,

yigirma yildan beri hech bir faylasuf, hech bir dinsiz unga qarshi chiqa olmayotgan ekan,

aksincha diqqat qilib oʻqigan faylasuflarni iymonga keltirayotgan ekan,

oʻn ikki yil ichida toʻrt katta mahkamalaringiz va faylasuf, olimlardan tashkil topgan ekspertlar guruhingiz Risola-i Nurni tahsin, tasdiq va taqdir qilib, iymon haqidagi hujjatlariga e'tiroz qila olishmagan,

bu millat va vatanga hech qanday zarari yoʻqligi bilan birga hujum qilgan dahshatli jarayonlarga qarshi sadd-i Zulqarnayn kabi sadd-i Qur'on ekaniga, turk millatidan, xususan maktab koʻrgan yoshlardan yuz ming guvoh koʻrsata olaman,

albatta mening sizga aytgan ushbu fikrimni e'tiborga olish muhim vazifangiz hisoblanadi.

Siz koʻp dunyoviy diplomatlarni har doim tinglaysiz, bir oz oxirat hisobiga gapirgan mendek qabr eshigida vatandoshlarning holiga yigʻlagan bir bechorani ham tinglashingiz kerak.

Kichik hoshiya:

Hilmi Bey! Omadlisiz. Qamoqda va bu yerda ekanligimda men haqimda sizni marhamatsiz koʻrdim. Qachon gʻazablansam badduoni niyat qildim. Hilbi Bey nomli bir qardoshim va Nurning xos bir shogirdini har doim xayrli duoimda ismi bilan zikr qilganim uchun, sizga badduoni niyat qilgan ekanman, ushbu xayrli duoga erishgan Hilmi Bey ismi xuddiki shafoatchi boʻldi, meni man qildi. Men ham u niyatdan voz kechdim. Siz meni azoblagan mansabdorlardan kelgan aziyatga chidab badduodan voz kechdim. Koʻp marta hayrat qilar edim. Menga buncha sababsiz azob qilish bilan birga sizga gʻazab qilar edim. Demak oxiri siz bilan doʻst boʻlamiz degan avvaldan sezish hissi bilan qalbga keldi.

Bu ariza yigirma yildan beri umuman murojaat qilmagan boʻlsamda, gʻazablangan paytim bir matra meni azoblagan Ichki Ishlar Vaziri Hilmi Beyga xitoban yozilgan, ma'lumot uchun Afyon Ishki Ishlar Mudiriga joʻnatildi. Ma'nosiz, keraksiz toʻrt-besh marta meni qiynashdi. "Sening yozuving bunday emas, kim yozib berdi?" deb meni rasman uchastka noziri xonasiga chaqirishdi. Men ularga: "Bundaylarga murojaat qilinmaydi, yigirma yillik sukutim haqli ekan!" dedim.

Ey Amirtogʻ hukumati va zobitlari! Bu murojaatni bir yil avval yozgan edim. Lekin bermadim, saqlab qoʻydim. Hozir meni xususiy yashash joyimda besh jihatdan qonunsiz, bir xizmatchidan man qilib va bostirib kirishlari dunyoda koʻrilmagan mutlaq istibsdod ostida saqlashyapti. Qonun nomi bilan qonunsizlik qilganlarni insofga kelish fikri bilan izhor qilyapman.

.........

Hech qachon va yer yuzida tengi koʻrilmagan zulmga va oʻn jihatdan qonunsiz zulm va tazyiqqa nishon boʻldim. U quyidagicha:

Shiddatli suiqasd belgisi sifatida zaharlanmay, xasta

ham oʻta zaif, yetmish bir yoshli keksa

ham kimsasiz, achinadigan gʻurbatda

ham palto, ichki jemfer va oyoq kiyimini sotib tirikchiligini ta'minlagan faqir hol

ham yetmish besh yil yakka gʻurbatda boʻlgani uchun, mingdan faqat bitta sodiq odam bilan gaplasha olgan bir mardumgiriz, qoʻrqadigan

ham yigirma yil hayotini va asarlarini uch mahkama va Anqara ekspertlar guruhi ikir- chikirigacha tekshirgandan keyin bir ovozdan oqlanishiga va asarlari vatanga, millatga zararsiz deb, manfaatli boʻlishiga qaror qilingan bir ma'sum

ham eski umumiy harbda ahamiyatli xizmat qilgan vatan avlodi

ham hozir bu millatni, bu vatanni anarxistlikdan va ajnabiy fasodlaridan qutqarish uchun maydondagi ta'sirli asarlari bilan butun quvvati bilan harakat qilgan hamiyatparvar

mahkamada yetmish shahid bilan isbotlangandek, yetmish besh yilda bir gazetani ham oʻqimagan, qiziqmagan

yetti yil umumiy harbni kuzatmagan, soʻramagan, bilmagan

asarlarida kuchli dalillar bilan siyosatdan batamom aloqasini uzganini isbotlagan

dunyoingizga aralshmaganini adliyalaringiz rasman e'tiroz etgan zararsiz odam

ham oxiratiga va ixlosiga zarar kelmasligi uchun odamlar e'tiboridan qattiq qochgan

qardoshlarining u haqidagi husni zonlaridan va madhlaridan chekingan, xushlanmagan bu bechora Saidga boshda Ichki Ishlar Vaziri boʻlgan sen Afyon Hokimini va Amirtogʻ zobitlari orqali azoblab, har kuni bir oy yakka qamoq azobini chektirish

ajratib qoʻyilib oʻz boshi bilan yakka qamoqda turishiga majburlashga qanday foyda majbur qiladi?

Qaysi qonun bu dahshatli zulmga ruxsat beradi deb, umumiy huquqni muhofaza etgan adliyaning yuksak doirasi vositasida Ichki Ishlar Vaziriga bayon qilaman.

Zulman butun madaniyat va insoniylik huquqidan va yashash haqqidan mahrum qilingan

Soʻngi kunlarda Ustozimizning yoniga ahamiyatli ikki polkovnik (ikkalasi ham jandarma qoʻmondonlaridan), biri ahamiyali deputat (partiya ekspertlaridan), Ustozning yoniga kelishdi. Uzun suhbatdan keyin, uchchalovi ham toʻliq taslimiyat bilan, Ustozga doʻst boʻlishga qaror qilishdi. Bittasi hozirdan Risola-i Nur talabasi boʻlgan. U deputat (umumiy ekspert) Eski Saidning dosti ekan. Ketgandan keyin bu kishi orqali eski Ichki Ishlar Vaziri va hozir partiyaning umumiy kotibi boʻlgan Hilmi Bey, xususan alohida Ustozning ziyoratiga keladi va doʻstona gaplashishini xabar oldik. Shuning uchun Ustoz sizga joʻnatgan nusxani aynan u kishining qoʻliga berishni, u mavzuda gaplashish uchun qalamga olindi. Ustoz bizga u kelmay ma'lumot uchun sizga joʻnatishga ruxsat berdi.

Yana Ra'fat Beyning muborak oʻgʻli Husnuning kichik risolasining oxiriga duosini yozdi, uni ham qoʻshimcha qilib joʻnatyapmiz. Janobi Haqqa hadsiz shukr boʻlsinki, ham Nurchi ham jiddiy doʻst, ham dindor tuman hokimi endi bu yerga hokim boʻlibdi. Eskida sizga joʻnatilgan "Ichki Ishlar Vaziriga murojaatnoma" nomli boʻlimni ham joʻnatyapmiz. Ustoz uni ham unga oqʻiydilar.

Qahramon Nazifning va Yoqub Jamolning shimoliy-gʻarbda uch davlatning Qur'onni qabul qilishi "Zulfiqor"ning tarqalishiga muvofiq kelishi, va oʻtgan yil, "Zulfiqor" chiqsa, ichkari va tashqarida buyuk futuhotga sabab boʻladi degan gapini tasdiqlashi buyuk yaxshi ishoratdir, deb biz ham u ikki qardoshimizning fikriga qoʻshilamiz. Ushbu boʻronli va ilhodli asrda biri yashirin Olmon, uchi oshkor davlatlarning, insoniyatning bu asrda Qur'onga qattiq ehtiyojini his qilishi va amalda qabul qilishi buyuk bir Qur'oniy hodisadir. Nafaqat uch davlat, balki faqat oʻn mashhur odam, oʻn faylasuf ham (birdan) uzoq mamlakatlarda Qur'onni tasdiqlashi, bizga va Islom olamiga buyuk xushxabar va avom ahli iymonga buyuk ma'naviy quvvat ta'minlaydi.

Risola-i Nurning "Yigirma Toʻqqizinchi Maktub"ida "Hujumot-i Sitta", uning "Zayl"i, "Ishorat-i Sab'a" va "Talvihot-i Tis'a" kabi risolalarning Qur'oniy ramzlar va Nuriy tavofuqotlar aralash boʻlishining hikmati, mahkama va ekspertlarni mot qilishiga va bizni ularga mas'ul qilishiga vasila boʻlish edi. Goʻyo ramzlar u chuqur nozik masalalar, hol tili bilan ularga: "Insof qiling, Qur'onning bu daraja sirlari uchun ishlaganlarga aralashmang!" debdi. Hozir esa aralash vaziyati umuman munosib emas. Chunki ramzlar va muvofiqliklarga yigirmatadan faqat bittasi muhtoj boʻladi, tushunadi. Ichidagi boshqa risolalarga yigirmatadan oʻn toʻqqizi muhtoj boʻlib tushunadi.

Bu yerdagi Nur shogirdlari aytishyaptiki: "Moʻ'jizot-i Qur'on"imizga uch yil Dengizlilik qardoshimiz qarashdi, ular ruxsat berishsin, biz ham uch oy qaraymiz. Yana bu yerdan Istanbulga xabar berib, fotograf bilan "Hizb-i Nuriya", "Hizb-i Qur'oniya" kabi chop qilishga harakat qilamiz."

Istanbuldagi Amerika elchisi vositasida Amerikadagi musulmon hay'atiga "Zulfiqor"ni va bir "Asoy-i Muso"ni joʻnatishni istagan doʻstimiz va qardoshimizga aytingki: Elchilarning kallasi siyosat bilan mashgʻul boʻlgani uchun va Risola-i Nur siyosatga aloqasi boʻlmagani uchun, siyosiy kalla qadrini tez bilmaydi. Risola-i Nur mijozlarni qidirmaydi, mijozlar uni qidirishi, yolvorishi kerak. Amerika bu yerning eng kichik hodisasini ham qiziqib kuzatadi. Bu yerning buyuk bir hodisasi boʻlgan Risola-i Nurni albatta qidiradi. Bundan keyin har masalamizda amr Risola-i Nurning ma'naviy shaxsini koʻrsatgan xos shogirdlari va sizlarnikidir. Mening ham hozir bir ra'yim bor.

Umum qardoshlarimizga minglar salom va salomatlariga duo qilgan va duolarini istagan qardoshingiz...

Janobi Haqqa hadsiz shukr qilamizki, Madrasatu-z Zahroning arkonlari, haqiqiy birdamlik va qaytmas ittifoq karomati bilan, barcha qiyinchiliklarga va monelarga gʻalaba qilib, Nurning olmos "Zulfiqor"larini va gʻaroyib moʻjizotli hujjatlarini muhtoj boʻlganlarga yetkazishga muvaffaq boʻlishyapti. Bu natijadan chekkan zahmatlarimiz ming daraja koʻp boʻlsa ham, arzon tushadi, ahamiyati yoʻq.

Qardoshimiz Ra'fatning maktubida Munavvara, Nazmiya, Saim nomli uch ma'sumlarning uch oyda alifdan boshlab Qur'on-i Hakimni xatm qilishga muvaffaq boʻlishgani uchun va Qur'on darsi bilan birga Nur haqiqatlarini va iymon haqiqatlarini ma'sumcha, mushtoq holda tinglaganlari uchun ularni, ustozlarini, ota-onalarini tabriklaymiz. Munavvara va Nazmiya, Abdulboqiy va Mahmud Jalolning Nur xizmatida chala qolgan vazifalarni inshaalloh toʻldiradilar.

Biz va Risola-i Nurni juda minnatdor qilgan qahramon Burhonning maktubida yozilgan xastaga Janobi Haq shifo bersin va qardoshimiz Zakoiyning vafot etgan volidasiga koʻp rahmat aylasin, omin.

Nurning arkonlaridan va domlalarning yuzini oq qilgan Nurning stansiyasi Sabrining maktubida marhum Hofiz Ali, Hasan Fayzi va ularga ergashgan va vazifalarini qilgan Ahmad Fuadning keksa va vazifasi bitayotgan bu bechora ustozlari oʻrniga umrini fido qilish, uning oʻrniga tez barzohga ketgan, Sabri qardoshimiz ham toʻrtinchi boʻlib va umrini kerak boʻlsa menga berish, nafs va qalbini qondirib menga yozyapti. Men juda eski, qaytmas va Nurlar uchun hayoti juda foydali qardoshimizga minglar barakalloh deb, menga bergan umrini qabul qilib (unga aynan Ahmad Fuad kabi) u qolgan ikki umrini ikki qardoshimga va ikki yangi Saidga omonat berib mening oʻrnimga iymon va Nuriy xizmatda ishlasinlar.

Uning maktubida Barla madrasa-i Nuriyaning bosh kotibi Shomli Hofiz Tavfiqning dars halqasida Siddiq Sulaymonning oʻgʻli Yusuf va marhum Mustafo Chovushning va Ahmadning oʻgʻillari kabi Qur'on darsi bilan Qur'on yozuvini va Nurlarni oʻrganishi, Xulusiy va Hofiz Haqqining Nurlarni shavq bilan yozishlari Barlaga mening umidimni quvvatladilar va toʻliq xotirjamlik va sevinch berishdi. Janobi Haq muvaffaq aylasin, omin. Tavfiqqa tavfiqni rafiq aylasin, omin!

Sabrining maktubi ichida, men Barladaligimda menga koʻp xizmat qilgan va koʻp marta esimga kelgan Siddiq Sulaymonning jiyani Husaynning maktubi meni juda sevintirdi. Yana u haqidagi xavotirimni ketkazdi. Mashaalloh, toʻliq Siddiq Sulaymonning mohiyatida eski aloqadorligini muhofaza qilyapti.

Yana Sabrining maktubi bilan birga Egʻirdir Jiyra qishlogʻi Risola-i Nur talabalaridan Shukru, Sulaymon, Usmon Chovushning Nurlarga nisbatan samimiy va jiddiy aloqalarini koʻrsatgan maktublariga "Barakalloh, Janobi Haq sizlarni muvaffaq etsin", deymiz.

Kastamonuninh Xusravi va Rushdusi boʻlgan Mahmud Fayzi va Amin mening Kastamonuda qolgan bir muncha risolalarni joʻnatgan omonatlarini oldim. Sizga joʻnatgan "Asoy-i Muso"ning lugʻatnomasini xasta boʻlsada, juda chiroyli va olimona yozgan, lugʻatnomaning boshida chiroyli fikr yozib joʻnatgan va alohida maktub yozgan Risola-i Nurning bosh kotibi Mahmud Fayzining u yerda koʻp qiyinchilik va monelarga qaramay gʻaroyib sadoqatini va Nurlarga yuksak aloqasini, iymonga bir necha jihatda metin xizmat qilayotganini koʻrsatadi. Kichik Xusrav boʻlganidek, tom bir Hasan Fayzidir.

Lekin men u yerdaligimda juda ahamiyatli va eski mansabdorlardan xudbin soʻfiy kishi va oʻta muhim ma'lumotli, dunyo bilan koʻp aloqador va siyosiy tijoratchi domla, menga aralashmagani uchun, men ham ularni Nur doirasiga kiritishga urinmadim, ularga ham aralashmadim. Hozir Mahmud Fayzi Kastamonuni ularning nufuzidan qutqarib Dengizli kabi muvaffaq boʻla olmayapti. Bu qishloqlarda Hilmi, Sodiq va Ahmad Qurayshiy kabi Nurning qahramonlari boʻlgani uchun, Fayzining xizmati bir daraja xususiy boʻlib qolyapti. Inshaalloh vaqti kelib toʻliq muvaffaq boʻladilar.

Kastamonuning Zahrolari, Hojarlari, Lutfiyalari, Ulviyalari, Najmiyalari boshqa sohada (ayollar olamida) Nur xizmatida doʻstlik qilishyapti.

Fayzining maktibida Risola-i Nur shogirdlarining tashabbusi bilan rasmiy Qur'on maktabi ochilib, eng avval Nurning ma'sumlari, xususan maktabga eng birinchi Aminning oʻgillari kirib, Qur'onni birinchilardan xatm qilib qisman yodlashni boshlaganlari uchun ularni, otalarini va u yerdagi shogirdlarni tabriklaymiz va ma'sumlarga minglar barakalloh deymiz.

Nurning xizmati uchun bu yerga ikki marta kelgan qiymatli singlimiz Zahroning Madrasatu-z Zahroning qogʻoz xarajatiga ikki yuz lira berishi, xonimlar qismida ham Xusravlar, Fayzilar, Ahmadlar borligini koʻrsatadi.

Kastamonuda Hofiz Ehsonning imzosi bilan, Nur qahramonlaridan Hilmi Bey va Aminning birgalikda yozgan maktubini oldim. Men ikki eski, qiymatli, qaytmas, metin qardoshlarimga, Ehsonlarga, u yerdagi Nur shogirdlariga koʻp hasrat va ishtiyoqlar bilan salom aytaman. Qamoqda biz bilan birga va bizga u yerda koʻp xizmat qilgan Ehson qayerda, qiziqayapman?

Safranbolu atrofi haqiqatdan Mustafolar, Ahmad Fuad (R.H.), Hifzi (R.H.) va Rahmi kabi gʻaroyib sadoqat va aloqadorliklari bilan Kastamonudagi sakkiz yil bizning Nur xizmatimizning yarim qolmaganini va Safranbolu ham porloq madrasa-i Nuriya boʻlishini moddatan isbot qilyapti. Bu safar Mustafo Usmonning maktubida ikki soatga yaqin Qorabuk fabrikalar shahridagi yuzga yaqin yosh va ishchilar ichida Nurlar futuhot qilishini bildirganini ahamiyatli xushxabar deb oʻylaymiz.

Nurning kichik qahramonlaridan Mustafo Sungur va Rahmining chiroyli maktublarida, ularning qishloqlarida Ahmad Fuadning jiddiy gʻayrat bilan dars berishi va Afloniy nohiyasining Barla nohiyasi kabi madrasa-i Nuriya oʻrniga oʻtganini va u yerning aholisi Nurlarni ishtiyoq bilan tinglashi va yangidan ikki yosh muallim eski yozuv bilan Nurlarga kirishi va bolalarning Qur'on harflarini oʻrganishni boshlab Risola-i Nurlarni ham yozishni boshlashi katta yaxshilik alomatidir. Janobi Haq u ma'sumlarni muvaffaq qilsin va ularning ustozlari, ota-onalaridan rozi boʻlsin. Ular duoda ma'sumlar doirasiga kirishdi. Boshda Ahmad Fuad, Mustafo va Rahmi, Afloniy nohiyasini tabriklaymiz.

Nurning kichik qahramonlaridan Mustafo Sungur va Rahmining qisqa vaqtda eski harf bilan Mustafo Sungurning "Meva"ning Oʻn birinchi Masalasi Xotimasi bilan va Rahmining "Yoshlarga Rahnamo"ni eski harf bilan goʻzal, mukammal yozishlari va Kastamonudan kelgan kitoblarim ichida bizga joʻnatishlari, haqiqatdan meni yangi jiyanlarim Abdurrahmon va Fuad dunyoga kelgandek xursand qildi.

Erdem Hoʻja nomli Balikesirda muhojir va Jaloliddin Rumiyga mansublardan, yigirma yilga yaqin qishloqda domlalik va bolalarga Qur'on oʻqitish bilan mashgʻul boʻlgan, hozir ham Balikesir va Qirqogʻoch atrofida Risola-i Nurga xizmat qilgan va uzun maktublari bilan qoʻrqoq domlalarni Nurlarga da'vat qilgan va jasorat bergan, "Balikesir, Qirqogʻoch atrofi Nur shogirdlari nomiga Sandiqli Alamasjid qishlogʻi imomi Ibrohim Adham" imzosi bilan yozgan maktubida, juda ahamiyatli, chiroyli fikrlari va qoʻrqoq domlalarga ta'zirlari bor. U kishini jiddan tabriklayman. Janobi Haq muvaffaq aylasin. Ham unga, ham maktubida ismlari boʻlgan yangi va koʻp Nurchilarga salom aytaman. Uning uzun maktubini, xastaligim tufayli tahrir qilib, toʻgʻrilay olmadim. Men haqimda juda koʻp maqtovlarini yo olib tashlash yoki toʻgʻrilash kerak. "Ilova"ga kiritishga nusxasini sizga joʻnatyapman. Inshaalloh Hasan Fayzi, Ahmad Fuad, muallimlarni Nurlarga yoʻnaltirishganidek, bu gʻayratli qardoshimiz ham domlalarni Nurlarga yoʻnaltiradi.

Dengizli mehmonxonasida boʻlganimda, menga oʻgʻli bilan ora-sira non, oʻchoq yoqish ishlarida xizmat qilgan va Tohir Chovush orqali menga joʻnatgan novvoy Mustafoga ham salom aytaman.

Hammaga minglar salom aytib salomatliklariga duo qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

[Soʻralgan moddiy va ma'naviy savol munosabati bilan xotiramga kelgan bir javob.]

Soʻralyaptiki:

Nima uchun nur shogirdlarining kuchli husni zonlari va qat'iy fikrlari sizning Nurlarga shavqlari ortishiga sabab boʻlgan maqom va komillikni shaxsingizga qabul qilmayapsiz? Faqat Risola-i Nurga ta'alluqli qilib, oʻzingizni kamchiligi koʻp bir xodim deb koʻrsatyapsiz?

Javob: Hadsiz hamd va shukr boʻlsinki, Risola-i Nurning shunday kuchli va metin tayanch nuqtalari va shunday porloq va keskin hujjatlari borki shaxsimdan deb bilingan ustunlikka, iste'dodga ehtiyoji yoʻq. Boshqa asarlar kabi muallifining qobiliyatiga qarab, qabul qilinishni va kuchni undan olmaydi. Mana oʻrtada yigirma yildan beri qat'iy hujjatlariga tayanib, shaxsimning moddiy va ma'naviy dushmanlarini taslim boʻlishga majbur qilyapti. Agar shaxsiyatim unga ahamiyatli tayanch nuqtasi boʻlganda edi, dinsiz dushmanlar va insofsiz qarshi chiqqanlar kamchiligi boʻlgan shaxsimni obroʻsizlantirib Nurlaga katta zarba urgan boʻlishar edi. Holbuki u dushmanlar telbaliklari sababli yana har qanday hiylalar bilan meni obroʻsizlantirishga va omma e'tiborini qoldirishga urinishayotgan boʻlsada, Nurlarning futuhotiga va qiymatiga zarar qila olmayaptilar. Faqat ba'zi zaif va yangi ishtiyoqmandlarni ikkilantirishyapti, lekin voz kechira olmayaptilar.

Usbhu haqiqat uchun ham, bu davrda "men"lik qattiq hukm qilgani uchun, haddimdan juda ortiq husni zonlarni oʻzimga olmayman. Men qardoshlarim kabi oʻz nafsimga husni zon qilmayman. Yana qardoshlarimning bu bechora qardoshlariga bergan uxroviy maqom haqiqiy, diniy maqom boʻlsa, "Maktubot"da Ikkinchi Maktubning oxiridagi qoidaga asosan, "Shaxsimga bergan ma'naviy hadya - komillikni, Xudo koʻrsatmasin, agar oʻzimni oshanday deb bilsam, unday emasligiga dalil boʻladi, unday deb bilmasam, ularning hadyasini qabul qilmaslik kerak boʻladi." Yana oʻzini maqom sohibi deb bilganda anoniyat-"men"lik aralashadi.

Yana bir narsa qoldi. Dunyo jihatida iymon haqiqatlarining nashrida vazifador boʻlgan odam, maqom sohibi boʻlsa, yaxshiroq ta'sir qiladi deyish mumkin. Bunda esa ikki mone bor:

Birinchisi: Faraz qilaylik, valiylik boʻlsa ham bilib, istab maqomga erishish, valiylik mohiyatidagi ixlos va kamtarinlikka teskaridir. Nubuvvatning vorislari boʻlgan Sahobalar kabi izhor va da'vo qila olishmaydi, ularga qiyos qilinmaydi.

Ikkinchi mone: Juda koʻp jihatlardan obroʻsizlantirish mumkin boʻlgan, foniy, juz'iy, vaqtincha, kamchilikka ega shaxs sohib boʻlsa, Nurlarga va iymon haqiqatlarining futuhotiga zarar keladi.

Lekin bir nuqta borki, shukr qilish kerak: Siyosatchi dushmanlarim, mazkur haqiqatlarni bilishmagani uchun, sharafli, izzatli Eski Said deb oʻylab, tinmay Nurlar oʻrniga mening shaxsimga xiyonat qilib, noqis koʻrsatish bilan mashgʻul boʻlishyapti. Ba'zi mutaassib xudbin domlalarni ham shaxsimga qarshi qoʻyishyapti, goʻyo Nurlarni soʻndirishga urinishyapti. Holbuki Nurlarni yanada porlatishga vasila boʻlishyapti. Nurlar oddiy shaxsimdan emas, nurlarni Qur'on quyoshining manbaidan olyapti.

Olamasjid qishlogʻi Domlasi Ibrohim Adhamning xolis maktubi bilan, ahamiyatli va Nurning ma'sum shogirdlarining muborak domlaning darsidan toʻliq hissa olgan va Nur doirasiga kirgan olti kichkina ma'sumlarning oʻz-oʻzlari oʻylab domalalariga aytib, olti majmuani qalamlari bilan yozib, bu keksa, xasta Saidga, ma'sum muboraklar har biri umrlaridan bir qismini berishi, haqiqatdan oʻta haʻyratga va maqtovga loyiq Nuriy hodisadir. Men ham ma'sumlarning muborak hadyalarini qabul qilib, yana kichik Saidlarga hadya qilib, mening oʻrnimda ishlash uchun bagʻishlayman. Janobi Haq ularni muvaffaq aylasin. U kichkina Saidlar ma'lumoti: Ibrohim toʻqqiz yosh, Mustafo oʻn bir yosh, Halil Ibrohim oʻn ikki yosh, Amin Yilmaz oʻn toʻrt yosh, Mahmud oʻn bir yosh, Abdulloh oʻn ikki yoshda.

Madrasa-i Nuriya qahramonlaridan va u madrasaning muborak ustozi marhum Hoji Hofizning oʻgʻli va vorisi Hofiz Mahmudning, madrasaning umum shogirdlari nomidan yozgan maktubida "Nur bilan shugʻullanish oʻlimdan boshqa har qanday baloga, xastaliklarga davo boʻladi. Dahshatli oʻlimni ham Jannat eshigi qilib koʻrsatib ahli lymonni hayajon bilan shavqqa keltiradi." degan fikri haqiqat ekaniga juda koʻp hodisalar bor. Ma'sum oʻgʻli ham qorilikni boshlashi, inshaalloh muvaffaq boʻladi, bobosi va otasining muborak qorilik unvonlarini doimiy qiladi.

Madrasa-i Nuriyaning olmos qalami qahramonlaridan Mustafo Yulduzning suratan qisqa, ma'nan uzun va qiymatli maktubida madrasa-i Nuriyaning qahramonlariga havola qilingan "Gʻaybiy Muhr"ni yogʻli qogʻozga yozilishini, uch-toʻrt hudhudning ma'nan olqishlashi koʻrsatadiki, inshaalloh "Gʻaybiy Muhr" Nur madrasasida porlab chiqadi va chiroyli futuhot qiladi.

Qahramon Tohiriy joʻnatgan qisqa munojot, xatosiz yozilgan. Lekin boshdagi qismning tarjimasi bor. Hozir toʻliq tarjima qilishga holatim toʻgʻri kelmaydi, boridek yozilsin. Bu qisqa munojot koʻrsatyaptiki, nafs anoniyat-"men"ligi va hayot hissiyotlari risola-i Nurning yozilish vaqtida hukm qilmagan. Nurlarning ixlos va sofligini aynitmagan. Eski umumiy harbda doim shahid boʻlishga muntazir boʻlganim uchun, "Ishoratu-i I'joz" tafsiri toʻliq, xolis yozilganidek ushbu munojotdagi robita-i mavtning toʻliq kuchli koʻrinishi ham Nurlarning sof va xolis mohiyatda boʻlishiga vasila boʻlgan. Inshaalloh nafsoniy hissiyot aralashmagan.

Nurlarning birinchi madrasasi boʻlgan va men ruhan koʻp aloqador boʻlgan Barlaning ahamiyatli yosh shogirdlaridan, aynan Dengizlidan kelgan Ahmad kabi, bu yerga Mahmud kabi bir Ahmad va Mahmud kelishdi. Eski davrda men qattiq aloqador boʻlgan va menga sakkiz yil sadoqat bilan xizmat qilgan muhojir Hofiz Ahmad, Mustafo Chovush hisobiga, marhum Mustafo Chovushning oʻgʻli Ahmad marhum otasi hisobiga, sartarosh Mahmud esa qaynotasi marhum Muhojir Hofiz Ahmadning oʻrniga, Barladagi Nur shogirdlari nomidan yonimga kelishdi. Haqiqatdan men Barlaga va eski davrga borgandek sevindim. Mashaalloh Barla, birinchi madrasa-i Nuriya ekanini his qilishni boshlabdi. Jiddiy bir uygʻonish, bir aloqadorlik koʻrsatyapti. Hatto eski vaqtlar "Oʻninchi Soʻz"ni chop qilgan Hoji Bakir, mening u yerda yashagan honamni hamma harajatini toʻlab, sotishdan man qilibdi. Nur shogirdlarining bir musofirxonasi oʻrnida muhofaza qilinsin deb Barlaga xabar joʻnatibdi.

Nur stansiyasi qardoshimiz Hoʻja Sabrining eskidan beri u kabi Nurchi rafiqasining va muborak oʻgʻli Nuriddinning (Yashar) kichik maktubini oldim. Janobi Haq ularga sihhat, ofiyat va saodat ehson aylasin, omin.

Hamma joyda yomgʻirga ehtiyoj boʻlgan paytda, istisno holda faqat Amirtoqqa qattiq yomgʻir yogʻishi gʻarib holat boʻlib, avval kuzatilmagan findiqdek katta tomchilari ekinlarga juda foydali boʻldi. Hozir yonimda ikki Nurchi qardoshlar aytishyaptiki: "Ham moʻ'jizotli Qur'onning kelishi va Afyondan bir nusxa "Zulfiqor"ning musodara qilinishi munosabati bilan muihim bir hujum kutilayotgan edi. Lekin Ichki Ishlar Mudiri oqib, maqtabdi. Uchtasi ushbu yomgʻirga, Ismoil nomli uch muhim xodimning ayni vaqtda Nurlarga toʻliq shogird va noshir boʻlishlari vasila boʻldi.

Chunki hozirgacha koʻp tajribalar bilan Risola-i Nurning ekrin tarqalishi sababli balolarning koʻtarilishi va unga bosim qilinganda, toʻxtatilganda balolarning kelishi aniqlangan. Hatto mahkamada isbot etilgan. Bundan anglashiladiki, bu bahor dovulida ikki tashqi, ikki ichki - toʻrt jarayon har biri bir maqsad uchun va Nurchilarning shavqiga va sa'y-gʻayratini toʻxtatish va yuzlarini dunyoga va siyosatga oʻgirishni istaganlari uchun, qurgʻoqchilik boshladi, inshaalloh yaqinda koʻtariladi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Bir Nur shogirdi odatimga muxolif, bashariyat tarixida umuman misli koʻrilmagan va Lut qavmining boshiga yogʻgan samoviy toshlardan ham dahshatli toshlarning dinsizlik hisobiga millionlab ahli iymonni va ma'sumlarni samoviy dinlar va Ilohiy qonunlardan chiqarishga dahshatli vositalar bilan undagan mamlakatga samoviy toshlar bilan ta'zir berishining bir muqaddimasi sifatida rasmiy gazetalar qat'iy xabar bergan samoviy hodisani aytdi. Yigirma besh yil gazetalarning xabarlariga qiziqmadim. Lekin bu toshlar Risola-i Nurning dinsizlarga ma'naviy ta'zirlarini misol sifatida va besh-olti yil avval buni aytgan shogirdga, "Borib, faqatgina oʻsha hodisani toʻligʻini oʻqi, tekshir." dedim. U borib tekshirib, keldi. "Bu bahorda Rusiyaning Vladivostok oʻrmonlarida, osmondan yer yuziga misli koʻrilmagan kattalikda toshlar tushibdi. Eng kattasining uzunligi yigirma besh metr, boʻyi oʻn metr ekan. Tushganda atrofidagi daraxtlarni qoʻporgan va oʻttiztacha chuqur hosil qilgan. Tekshirilgan parchalarida temir, poʻlat va boshqa aralash moddalar aniqlangan.

Rasmiy gazetalar bergan bu xabar, 1360 yil avval Fil surasining moʻ'jizona تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ jumlasi bilan, 1359 yil dinni dunyoga almashtirishni asos olgan, bir jihatdan madaniyat hisobiga bashaiyatni yoʻldan chiqargan boshiga Abobil qushlari kabi samoviy tayyoralardan bombalar tushadi va samoviy toshlar yogʻdirishga muqaddima boʻladi, deb xabar beryapti. فِى تَضْلِيلٍ ning hisobi 1360-yilni koʻrsatib, zalolatning jazosi sifatida Lut qavmining boshiga kelgan samoviy toshlarni eslatib, u yildan keyin kelishini xabar berib, tahdid qilyapti. Risola-i Nurning Fil surasi mavzusiga oid bayonlari ichida hoshiyada quyidagi jumla bor: "Ha, bu sura bir ishoriy ma'no bilan bu ta'zirlardan pur shar bashar, shirkdan shukrga qaytmasa va Qur'onga ruxsat bermasa, boshiga maloika qoʻli bilan ham samoviy tosh yogʻishini tahdid qilyapti.

Demak bu fikr toʻgʻridan-toʻgʻri toshlarga ishorat qilayotganiga ikki sabab bor:

Birinchisi: Hozirgacha kelgan samoviy toshlar bir-ikki qarich boʻlib, yigirma besh metr uzunligida va oʻn metr kengligida togʻdek toshlar, albatta samovotning dinsizlikka qarshi gʻazabining alomatidir. Fil surasi unga moʻ'jizona qarashi, uning tafsirining ishorat qilishi haqiqat. U hodisa oʻsha xabarga ta'alluqli. Chunki misoli koʻrilmagan.

Ikkinchi belgisi: Butun zamin yuzini va bashariyatni tahdid qilgan dahshatli dinsizlik markazlarida boʻlgan. Dinsizlar buni his qilib, kichik hodisalarni ahamiyat bilan nashr qilib, bir-ikki oydan beri ushbu ajib dahshatli hodisani, qoʻlidan kelgancha boʻrttirmaslikka urinishgan.

Aziz, siddiq qardoshlarim Tohiriy, Sabri, Salohiddin, Mahmud, Mustafo!

Avvalo: Ushbu kelgan uch oylarning hurmatiga va Nur shogirdlarining sadoqat va ixlosi hurmatiga, men haqimda juda ahamiyatli koyish va ta'zirga sabab boʻlgan hodisani ta'mirlashga harakat qilamiz. Bunga jahlingiz chiqmasin. U quyidagicha: Bugun tunda avval koʻrmagan koyish va ta'zir suratida qattiq ma'naviy eslatma bilan aytildiki: "Dunyo, lazzat, kayf safo darajasiga tushmay Nurlardagi ixlos va behojatlikni muhofaza qilishga mukallaf eding. Sening vazifang Nur vositasida bu asrda

يَسْتَحِبُّونَ الْحَيَوةَ الدُّنْيَا sirri bilan dinni dunyoga va bilib turib olmosni shishaga almashtirish kasalligini davolash edi. Yuzlab tajribangiz bilan tushundingki, insonlarning hadyasi, ehsoni, yordamlari senga ogʻir kelyapti. Hatto xasta qilyapti. Har kun buning belgisini koʻryapsan, tajriba qilyapsan. Sen qattiq tayangan va Risola-i Nurning fidokor qahramonlarining yuzini Risola-i Nur xizmati oʻrniga oʻz istirohating tomonga yoʻnalishiga sabab boʻlding... oxirigacha... deb ma'nan aytildi." deb meni qattiq koyidi. Hatto hozir bir ma'naviy ta'zirdan qoʻrqyapman. Bu hodisaning yagona chorasi, avtoulovni olganingizni, "Qardoshimiz Said, buni qabul qila olmadi, ma'naviy, daxshatli zararni his qildi." deb, e'lon qilasiz.

Ikkinchisi: Avtoulov hozir Konyalik Sabriga joʻnatilishi kerak, u yerga borsin. U rozi boʻlmasa, Madrasatu-z Zahroning arkonlariga borsin. Sabri xavotirlanmasin, uning har oy Nurlarga gʻaroyib xizmati, bir avtoulov bahosidan koʻp. Shuning uchun, jahli chiqmasin.

Ikkinchidan: Qat'iyyan bilinglarki, qattiq koyilganimning sababi, istirohatni istab va orzu qilib, avtoulovda aylanishga chiqqan paytimda, shofyor, "Kichik avtoulovlar chiqibdi, ming lira bahoga sotilyapti", dedi. Men orzu qilib, "Koshki shunday kichik avtoulov qoʻlimizga tushsa, boshqa joydagi Nurchi qardoshlarimni ziyorat qilsam edi", degan edim. Bunga haqiqatda va jiddiy qaror qilgan edim. Bu bir orzu edi. Lekin be yerdagi ikki xos qardoshimiz buni jiddiy qaror deb oʻylab ming emas, toʻrt ming lira topishibdi. Bu yerga kelganlarida, yetti soat xursand boʻlib, oʻsha orzuni maqbul duo deb oʻylagan edim. Lekin birdan bu kecha ma'naviy e'tiroz qilindi va koyildim. U orzuimning xatosini tushundim. Hech koʻrmagan bunday koyilishning uch sababi bor, boshqa vaqt izohlanadi.

Bu avtoulovni olgan besh qadoshimiz qat'iyyan bilishsinki, nafaqat beshtasi bir avtoulovni sadaqa, ehson va hadya qilishgan, balki menda ma'nan ularning xayrli niyati Risola-i Nur doirasi xizmatida har biri bir avtoulov bahosidek hadya qilgandek qabul qilinganiga ishorat va xulosa bor. Qardsohlarim, modomiki sizning ushbu xolis xizmatingiz haqida bunday maqbullik bor ekan, xafa boʻlmanglar. Meni ham ushbu ma'naviy koyilishdan qutqaring.

Yana mening hayot dasturimga, ham Risola-i Nurning ixlos sirriga kelishi mumkin boʻlgan zararni tez ta'mirlang. U avtoulov bu yerda qolmasin, eng koʻp hissa bergan kishiga borsin. Uch ahamiyatli sababini izohlagan paytimda, bu xavotirning haqiqatini tushunasiz. Zotan, ham shuhuri salosa, ham uch oy muhim majmualarning chiqishigacha butun dunyo saltanati berilsa ham, tashlashga majburman. Shoyadki avtoulovga bergan pulingiz chiqmasa, kamchiligini men hamma narsamni sotib toʻldirishga qaror qildim. Hammangizga salom aytaman. Rozi boʻlinglar. Men ham roziman.

Aziz, siddir qardoshlarim!

Xavotirlanmang, inoyat-i Rabboniya davom etyapti. Qilgan hujumlari inhsalloh yarim qoladi, yana Nurning futuhotiga yordam beradi. Hozir qoʻrqmay, haqqimizdagi qonun doirasida qonunsiz muomalani yoʻqotish uchun bir qardoshimiz Anqaraga borsin. Eski partiyaning inspektori Hilmi Uran va Afyon viloyati inspektori deputat Jalolni va Diyonat Riyosatida Ahmad Hamdi va ekspert idorasidagi Yusuf Ziyo kabi kishilar bilan gaplashsin, bizga qilingan qonunsiz va oʻzboshimcha muomalani oʻzgartirishga urinsin.

Musodara qilingan "Zulfiqor", "Asoy-i Muso" va mashinka uchun mahkamaga va zobitlarga: "Bularning nusxalarini koʻpaytirish, tashqari uchun, xorijga joʻnatiladi.

Modomiki shimolda uch davlat Qur'onni qabul qilib maktablarida dars berishni boshlagan ekan,

modomiki Hindiston bu hukumatdan ikki million liralik Qur'oni Karim istagan ekan,

modomiki "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso" risolalarini ikki yil uch mahkamangiz va faylasuf olimlaringiz tekshirgandan keyin bir ovozdan oqlanishimizga hukm qilib, kitoblarni taqdir va tahsin etishgan ekan,

modomiki bu ikki kitob Qur'onning ikki keskin qilichi va ikki kuchli hujjati va eng qaysarlarni ham taslim boʻlishga majbur qilayotgan ekan,

modomiki bu ikki asar dahshatli buzgʻunchi va anarxistlikni yetishtirgan, shimoldan kelgan dinsizlik jarayoniga qarshi toʻliq tura oladigan quvvatda ekaniga minglab tekshiruvchilar va fan olimlari guvohlik bergan ekan,

modomiki hozirgi hukumat Qur'on maktablarini ochayotgan va yurtda diniy darslar berishga buyruq bergan ekan

albatta bizga qarshi bu muomala, tengi koʻrilmagan, oʻzboshimcha zulm - vatan, millat, osoyishtalikka va vijdon erkinligiga qarshi jinoyat hisoblanadi. Biz dunyo siyosati bizga yuqishini xohlamaymiz. Yoʻqsa habaringiz boʻlsinki, biz haqqimizni toʻliq mudofaa qila olamiz. Bizni majbur qilmang!

Barchalaringizga minglar salom...

Men uchun munosib vaqtda jildlagan "Asoy-i Muso"ingizni joʻnating. Xusravning vazifasini toʻliq qilgandan keyin kelgan ushbu moddiy zararning umuman ahamiyati yoʻq. "Zulfiqor"lar toʻliq tarqaldi. "Asoy-i Muso" ham oz yoʻqotish bilan inshaalloh juda koʻp ma'naviy manfaati boʻladi. Faqat Nurchilar sabot va birdamliklarini muhofaza qilib qoʻrqmasinlar, shavqlari ketmasin.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Modomiki Isparta Nur darsxonasi oʻrniga oʻtgan ekan va hozirgacha hamma joydan koʻra u yerning hukumati va zobitlari bagʻrikeng, balki Nurchilarga doʻst nazari bilan qarashgan, qattiq xafa qilishmagan. Biz ham Ispartaning muborakligi hisobiga, ularning bu hodisaga qoʻshilganidan xafa boʻlmaymiz va Nur boʻlimlarini vazifasi jihatidan tekshirishga, oʻqishga va istifoda qilishga muvaffaq boʻlishgani uchun, bir jihatda ularni tabriklaymiz. Zotan ularning haqqi bor. Eng avval ular oʻqisinlar. Iymoni kuchli zobit yoki adliya xodimining millat va vatanga oʻn odamchalik foydasi boʻladi. Shuning uchun moddiy yoʻqotishingiz, ushbu ma'naviy foydaga nisbatan umuman ahamiyati yoʻq. Munosib boʻlsa, men tomonimdan ham Ichki Ishlar mudiri va bosh prokurorga salom aytib, "Men ularga badduo emas, aksincha duo qilamanki: Yo Rabbi! Ularga iymoni komil va husni xotima ber va Nurlardan foydalantir." deb ayting.

Garchi hozir turli qishloqlarda qardoshlarimni koʻrib, bir jihatda Nur xizmatida yordam berish uchun besh qardoshimizning men uchun minnatsiz olgan avtoulovlari, bir tomondan qirq ming lirachalik foydasi bor va kerak ekan, qabul qilmaganim uchun zohiran zarar deb oʻylandi. Natijada Nur shogirdlarining qoʻlida qat'iy hujjat boʻldiki, dunyo uchun ilmga va dinga zarurat bor deb zarari tekkan e'tirozchi domlalarni va siyosiylarni, Risola-i Nurning yuksak haqiqati dunyoning hech qanday manfaati darajasigacha tushmay, vosita qilinmasligini qat'iyyan bu hodisani dalil qilib ularni mot qilishga kuchli hujjat boʻlgan gʻaroyib karomatlaridan, ham quvvatli burhon oʻrniga oʻtdi.

Hatto qattiq vahima qilgan va Nurdan qochgan va Nurning dunyoning biror manfaat darajasiga tushmaganiga ishonmaganlar, endi mukammal boʻysunib Nurlarning haqiqatiga va hamma narsadan ustun ekanini tan olishga majbur boʻldi. Demak, zararni ham inoyat-i Haq biz haqqimizda muhim bir rahmatga aylantirdi.

(Hoshiya): Avtoulov sotilgandan keyin uning bahosidan Amirtogʻga uch ming lira joʻnatilgan edi. Toki Risola-i Nur xizmatiga sarflansin. Men telegrafdan egalariga joʻnatdim. Bugun eshitdimki, bu hodisani doʻst ma'murlar qarshi boʻlganlarga aytishibdiki: Uch ming-besh ming lira darajasiga tushmagan odam du davrda eng koʻp ishonchli odam boʻlib, hech narsa uni aloqador qilmaydi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Butun ruhu jonimiz bilan oʻtgan rahmatli, barakatli, karomatli, yomgʻirli Me'roji Sharifingizni tabriklayman. Yana koʻplab bu kabi kunlarga musharraf boʻlishingizni rahmati Ilohiyadan niyoz qilamiz. Bu yil oʻtgan yildek Me'roj kechasidan avvalgi tunda, misoli koʻrilmagan yomgʻir yogʻishi va Me'roj kechasi va kunduzi davom etishi, koinot va unsurlar bu muborak kechani olqishlaganiga alomat boʻlganidek, "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso"ning futuhotlariga (xususan rasmiy doiralarda) bir belgisi ekaniga qat'iy qanoat hosil qildik. Ushbu muborak kechaning yarmigacha qattiq va ishlashga bir daraja mone boʻlgan bezovtalik va sanchiq birdaniga yoʻqolishi, bu muborak kechada qardoshlarim sihhat va ofiyatim uchun qigan duolarining maqbul boʻlganining belgisi ekaniga qanoat hosil qildim. Yana kechaning bir miqdorida qattiq xastalik sababli har bir soati oʻn soatchalik savobli ekanini bir nav ma'naviy xushxabar oldim, Allohga shukr qildim. "Arhamur Rohimiynga hadsiz shukr boʻlsin", dedim.

Ikkinchidan: Nurning bir qoʻmondoni qardoshimiz Ra'fat Beyning Anqara sayohati Nurlarga qisqa vaqtda katta xizmat qilishga muvaffaq boʻlganiga shubha yoʻq. Inshaalloh yaqinda belgisi koʻrinadi. Xususan Diyonat Riyosatining xodimlari "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso" majmualarini toʻliq taqdir va tahsin bilan qabul qilishi va tanqid emas, balki himoya va mudofaa qilishga soʻz berishlari, juda ahamiyatli hodisa va "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso"ga porloq e'lonnomadir.

Muhtaram Ustozim, Afandim Hazratlari!

Qardoshimiz Mutaahhid Ismoil Afandi, Hilmi Bey bilan har doim xususiy koʻrishgani uchun, bu xususda kerak boʻlgan izohlashni unga havola qilib, biz toʻgʻri Diyonat Riyosatiga bordik. U yerda avvalo Ispartadaligimizda tanigan mudarris Hasan Husnu Bey bor ekan. U Diyonat Riyosati Hay'ati Mushovara a'zolaridan. U bilan bir muddat xususiy gaplashdim va izohladim. Keyin birga mushovara hay'ati xonasiga borib, Anqara ekspertlar hisobotida imzosi boʻlgan mudarris Yusuf Ziyoni koʻrdim. Qarasam, oldida "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso" majmualari bilan biz haqimizda yozilgan hujjatlar turibdi. Yonidan joy koʻrsatdi, tafsilotlari bilan izohlab, aytdimki: "Sizning hisobotingiz, Dengizli mahkamasining qarori va Oliy Sud tasdigʻi bor ekan, kitoblarimizga boʻlgan hujum va bizga tugʻdirilgan qiyinchilik nimaga asoslangan? Modomiki jumhuriyat boshqaruvida qonun hamma narsadan ustuvor ekan va uning hukmi ijro etilishi kerak ekan, biz qonun oldida oqlangan ekanmiz, bundan keyin bizga aralashishmaslik kerak. Bunday holat man etilgani sizning qaroringizda yozilgan. Biz haqqimizni talab qilishimiz mumkin." dedim. U qoʻshimcha qilib, "Bu, u yerdagi adliya xodimlari bilan zobitlarning sizning masalangizni toʻliq tushunmagani uchun boʻlgan. Hozir hujjatlar oldimda turibdi. Yomon gumonga uchragan mutolaalariga bir-bir javob beraman." dedi va asarlarni taqdir qilganini gapirdi. Men Ustozimizning salomini aytdim, javoban salom aytib, duoingizni istayotganini bildirdi.

Keyin u yerdan chiqib, Diyonat Raisining oldiga kirdim. U bilan ham bir muddat gaplashdim va izohladim. Javoban: "Men Hoʻja Hazratlarini Doru-l Hikmatdan beri taniyman, hurmat qilaman. U kishiga salom aytib, hurmatlarimni yetkazing." va bizga "Kerak boʻlgan javobni beramiz, inshaalloh yaxshi boʻladi", dedi va barcha Diyonat xodimlari asarlarni taqdir bilan qarshilashdi. Bunday noqonuniy ishlarning faqat diniy asarlar yaxshi niyatda oʻqilmasligi, oʻz kallasiga koʻra ma'no chiqarishgani sabab boʻlganini tushundim. Ertasi kun Mahmud Afandi qardoshimiz, Erzurum deputati Vahbi Pashani koʻribdi. U kishi ham, "Men bu xususda Ichki Ishlar Vaziri bilan batafsil gaplashaman. Ustoz Hazratlariga hurmat va salomlarimni yetkazing", debdi. Bunga asoslanib, partiya mansabdorlari bilan gaplashishni Ismoil Afandiga havola qilib Anqaradan qaytdik.

Bu goʻzal {(Hoshiya) Bu yilning tenggi yoʻq rahmatli yomgʻiri va qoʻshin boshidan shapkaning qisman olinishi va Qur'on maktablarining rasman ochilishi va "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso"ning iymonni qutqarish uchun ta'sirli suratda tarqalishi, bu kabi koʻp rahmatli natijalar berishiga dalildir. Umum qardoshlarimizga minglar salom aytamiz va duo qilamiz.} bahor gullarini tomosha qilish uchun avtoulov bilan bir-ikki soat aylanar edim. Hayotimda umuman koʻrmagan guli ochilgan butun oʻtlar, favqulotda kattalashibdi, gullar ochibdi, tabassum bilan tasbehot qilib, hol tili bilan Sone'i Zuljalollarining san'atini taqdir qilib olqishlayotganlarini haqqa-l yaqiyn his qilganim uchun, dunyoviy hayotga mushtoq hissiyotim va gʻofil, chidamsiz nafsim bu holdan foydalanib, dunyodan nafrat, xasta, siqilgan hayotimdan charchash va barzohga ketishga va u yerdagi yuzda toʻqson doʻstlarini koʻrishga ishtiyoq bilan qaror qilgan qalbimga va foniy narsalarda boqiy lazzat qidirgan nafsimga e'tiroz qildi. Birdan hissiyotim va tuygʻularimga ham ta'sir qilgan iymon nuri e'tiroziga qarshi koʻrsatdiki: Modomiki tuproq bunchalik chiroy, rahmat, hayot va ziynatlarga moddiy jihatdan sazovor boʻlgani uchun, sanoqsiz rahmatning pardasidir va ichiga kirgan hech narsa nazoratsiz qolmaydi.. albatta ushbu barcha zohiriy, moddiy ziynat va goʻzalliklarning, husn, jamol, rahmat - hayotning ma'naviy markazlarining bir qism stollarining faol bir nav tuproq pardasi ostida va orqasidadir. Albatta bu himoyali onamiz boʻlgan tuproq ostiga kirish va quchogʻida boʻlish va haqiqiy, doimiy, ma'naviy gullarni tomosha qilish yanada koʻproq seviladi va istiyoqqa loyiq... deb koʻr hissiyotning va dunyoparast nafsning e'tirozini batamom yoʻqotdi va daf qildi. "Alhamdulillahi 'ala nuri-l iymani min kulli vajhin" dunyoparast nafsimga ham ayttirdi.

Aziz ma'sum avlodlarim!

Qur'onni oʻrganish uchun dars olishga harakat qilyapsiz. Siz bilgan yangi harfda kamchiliklar boʻlgani uchun, mumkin boʻlganicha yangi harfdan oʻqimaslik kerak.

Qur'onni oʻqishning foydasi, faqat qori boʻlish va dunyoda u bilan maqom qozonish, maosh olish emas, balki har bir harfi hech boʻlmasa oʻn xayrdan to yuz, minglargacha Jannat mevalarini, oxirat foydalarini berishini oʻylab, abadiy hayotning rohati va saodatini ta'minlash niyatida oʻqish kerak.

Ha, maktablarda dunyo tirikchiligi, yo mansab uchun fanlarni oʻqish, bu qisqa dunyoviy hayotda darajasi, foydasi bir boʻlsa, abadiy hayotda Qur'on va Qur'onning muqaddas kalimalarini, nurli, iymoniy ma'nolarini oʻrganish minglar daraja qiymatliroqdir. Ular shisha boʻlsa, bular olmos hukmidadir.

Ota-onangizga ham haqiqiy va foydali avlod boʻlasiz. Siz modomiki ma'sum, hali gunohingiz yoʻq ekan, bunday muqaddas niyat bilan oʻqisangiz, sizni Risola-i Nurning ma'sum shogirdlari ichiga qabul qilib, umum shogirdlarning duolariga hissador boʻlasiz, nurli va muborak talabalar boʻlasiz.

Ham ustozingizni, ham sizni, ham ota-onangizni, ham yurtingizni tabriklayman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Butun ruhu jonimiz bilan oʻtgan Baroat kechangizni tabriklaymiz.

Ikkinchidan: Nurning ahamiyatli bir qoʻmondoni va noshiri Ra'fat Beyning Nur xizmati uchun Isbanbulga borishi juda yaxshi, oʻta goʻzal. Zotan u yerga uningdek bir Nurchi kerak. Janobi Haq muvaffaq aylasin, omin.

Uchinchidan: Men ikkitasini Jomeu-l Azhar ulamolariga, ikkitasini Madina-i Muvavvaraning Ravza-i Mutohhara atrofidagi olimlarga, ikkitasini Shom-i Sharif ulamolar hay'atiga joʻnatish uchun uch "Asoy-i Muso", uch "Zulfiqor"ni tayyorladim. Boshiga avvalo Jomeu-l Azhar ulamolariga qarata sizga joʻnatgan maktubda yozilgan. Mumkin boʻlgancha tez joʻnatamiz inshaalloh.

Toʻrtinchidan: Men ikki jihatdan ma'naviy xizmatingizga va duolaringizga va mening oʻrnimga qila olmagan ma'naviy daromadlaringiz yordamiga qattiq ehtiyojim bor:

Birinchi sabab: Butun hayotimda hozirgi holsizlik va tobora koʻpayayotgan zaiflikni his qilmagan edim. Koʻp muammolar bilan doimiy virdlarimni ba'zan nuqsonli oʻqidim. Holbuki bu kunlar va muborak kechalarda yuz daraja koʻproq harakat qilishim kerak. Sizning ma'naviy shirkatingizga hissa qoʻshib yordam berish va duolaringizga ming daraja ominlar bilan ishtirok etish kerak edi. Lekin bu iqtidorsizligim ma'naviy shirkatga juda oz yordam qila olyapti. Buning chorasi, Nuriy vazifada mening vazifam sizga berilgani kabi, shirkatdagi vazifani ham sizning ma'naviy yordamlaringizga tayanib haddimdan va iste'dodimdan ancha koʻp bu ojiz qardoshingizdagi husni zoningizga muvaffaq harakat qilishni rahmati Ilohiyadan niyoz qilaman.

Ehtiyojning ikkinchi sababi: Ham siz, ham sizdan boʻlmagan bir qism kishilar Risola-i Nurning haqiqatlaridan va shogirdlarining ma'naviy shaxsida koʻringan favqulotda hollarni va natijalarni bu bechora qardoshingizdan deb bilishgani uchun, buyuk natijalarga juda katta iqtidor, chidam kerak. Lekin mening juda kichik va shaxsiy harakatim bu xastalik va zaiflik bilan birga albatta meni ma'naviy yordamingizga qattiq muhtoj qilyapti. Men bu ma'naviy yordamingizni oʻzimga qoʻshtirish uchun اَجِرْنَا اِرْحَمْنَا kabi butun mutakallimi ma'a-l gʻayr deyilgan kalimalarda sizni niyat qilaman. Xuddiki barchangiz bilan birga ishlayotgandekman. Omin degan vaqtimda, butun duolaringizga deb niyat qilaman. Inshaalloh Arhamur Rohimiynning rahmati bilan nuqsonli va oz harakatimni katta ishlaringizga mukammal bir omin oʻrnida qabul qilar.

Toʻrtinchidan: Oʻtgan hodisadan qanday holatda ekaningizni juda bilgim kelayotgan edi. Janobi Haqqa shukrki, maktubingizda Qahramon Tohiriyning Istanbulga mashinka va qogʻoz olish uchun borishi koʻrsatyaptiki, u hodisa soʻnyapti va Nurlarning nashriga mone boʻlmaydi, balki boshqa joylarda boʻlganidek, u yerda ham gʻolibona futuhoti bor, inshaalloh.

Ravza-i Mutohhara (Ala Sohibiha afzalu-s solati va-s salam) atrofidagi muborak ulamolar hay'atiga "Asoy-i Muso" va "Zulfiqor" risolasi taqdim etildi. Ham bir shafoat vasilasi, ham muqaddas joyda xayrli duolariga sazovor boʻlish uchun muallifning oʻrniga muborak joylarni va qoʻllarni ziyorat qilish uchun joʻnatildi.

Bu fikr Shom, Misr va Hindga ketganlardan Ravza-i Mutahhara oʻrniga Jomeu-l Azhar, Shom va Hind jamoati Islomiyasiga yozilgan. Ham toʻrt "Zulfiqor", ham toʻrt "Asoy-i Muso"ning boshida yozganimizdek, ikkitadan nusxa Misrdagi Jomeu-l Azhar, ham Shom ulamosiga, ham Hindistonda ikki million liraga teng keladigan Qur'onlarni istagan hay'atga jonatdik.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

"Asoy-i Muso" va "Zulfiqor" Moʻ'jizot-i Ahmadiya va Qur'oniya majmaualridan munosib koʻrgan paytingiz Ravza-i Mutahhara atrofidagi ulamolarga joʻnatish bilan birga, ularga, "Nur risolalarining Madrasatu-z Zahro"si {(Hoshiya) Madrasatu-z Zahroning moddiy ta'sis qilinishiga koʻp toʻsiqlar boʻlgani uchun, hozircha u Nur shogirdlarining hay'ati doirasidan iborat.} Ravza-i Matahharaning (Ala Sohibiha afzalu-s soalati va-s salam) atrofidagi ulamolarning shafqatiga juda muhtoj ma'naviy farzandidir, bir talabasidir. U shiddatli dushmalar hujumiga uchragan shogirdidir. Islom olamini doim nurlantirgan sizning buyuk madrasangizning kichik doirasi va sho'basidir. Shuning uchun oliyqadr ustoz, mushfiq ota, hamiyatkor murshidi a'zam boʻlgan zotlar bu bechora avlodiga tom ma'naviy yordam berishini, ularning oliy himmatidan kutamiz. Juda buyuk ustozlarimizga taqdim etilgan ikki kitob, bir talaba darsini qay darajada tushungan deb, kechqurun ustoziga va otasiga yozib berishi kabi, ushbu ikki darsimiz shafqatli allomalarning bagʻrikeng nazarlariga topshirildi." deb bir maktub yozing va salom, ehtiromlarimni va qoʻllaridan oʻpishimni yetkazing. "Bu risolalarning muallifi Said Nursiy, yigirma ikki yildan beri uzlatda. Mutlaq ajratib qoʻyilgani uchun, odamlar bilan gaplasha olmaydi. Faqat zarurat darajasida boshqalar bilan qisqa vaqt suhbat qiladi. Yonida hech qanday kitob yoʻq. Barcha yozganlari, yuz oʻttiz qism risolalarning manba'lari, ma'hazlari faqat Qur'ondir." deyapti.

Biz ham butun kuchimiz bilan tasdiqlaymiz. Oʻzlari ham xasta, ham gʻurbatda, ham abgor holda ba'zan juda tez yozgan risolalarda sahvlar boʻlishi mumkin deb, sizdek allomalardan bagʻrikenglik bilan qarashingizni iltimos qilganini bizga aytdilar. Biz iltimosini yetkazib, qoʻllaringizdan oʻpamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Shimolning Shvetsiya, Norvegiya, Finlandiya davlatlari maktablarida Qur'onni eng buyuk kitob sifatida qabul qilishgani kabi, Islom arkonining birinchisi boʻlgan Ramazon roʻzasini tutish niyatida Jome'u-l Azharhdan, "Shimolning juda uzun kunlarida yengillik chorasi va kechiktirish yoʻqmi?" deb soʻrashibdi. Demak Ovruponing faqat kichik hukumatlari emas, balki siyosiy ma'no berilmaslik uchun oʻzini izhor qilmaydigan shaklda eskida buyuk va dunyoning yuksak mavqe'ida boʻlgan, dunyoning oʻta dahshatli va foniyligini qattiq ta'zir yeb yuksak martabaning ketganini koʻrib haqiqiy tasalli faqat va faqat Qur'on haqiqatlarida topgani uchun, kichik davlatlar bilan ma'nan birga deb taxmin qilish mumkin.

Ha, dunyoning mohiyati anglashilgandan keyin, oʻzini yoʻqotganini davolaydigan albatta bashariyatning abadiy hayotdan boshqa Qur'ondan boshqa narsa yoʻq.

Juda aziz va siddiq, qahramon Sabri!

Janobi Haq Islom qoʻshinida Goʻlib Bey kabi koʻp fidokorlarni yetishtirsin. Xulusiy Bey sharqdagidek bu kishi gʻarbda iymonga xizmat qilyapti. Tariqat jihatida ahli iymonni zalolatdan tortishga harakat qilibdi. U kishi eskidan beri Risola-i Nurni koʻrmay Nur yoʻliga harakat qilishga uringan, keyin Nurlarga munosabat quvvatlashgan paytda yanada koʻproq xizmat qiladi. Lekin Nurning yoʻlida haqiqat va Sunnati Saniya, farzlarga diqqat, buyuk gunohlardan uzoq turish asos hisoblanadi. Tariqatga ikkinchi, uchinchi darajada qaraydi. Gʻolib qardoshimiz Alaviylar ichida Qodiriy, Shozaliy, Rufa'iy tariqatlarining xulosasini Sunnati Saniya doirasida Xulafo-i Roshidiyn, Ashara-i Mubashsharaga aralashmaslik sharti bilan Ol-i Baytga muhabbat doirasida bir tariqat darsi berishni oʻylayapti. Haqiqat nomiga, iymonni qutqarish va bid'atlardan muhofaza qilish hisobiga ahamiyatli uch-toʻrt foydasi bor:

Birinchisi: Alaviylarni boshqa yomon jarayonlarga aralashtirmaslik va haddan oshgan Rofiziylik va siyosiy Bektoshiylikdan bir daraja muhofaza qilish uchun ahamiyatli foydasi bor.

Ikkinchisi: Ahli Baytni yaxshi koʻrishni alohida yoʻl qilgan Alaviylar naqadar haddan oshsada, Rofiziy boʻlsa ham, zindiqlarga, mutlaq kufrga qoʻshilmaydi. Chunki ruhida Oli Bayt muhabbari asos boʻlgan muddatda, Paygʻambar va Ol-i Baytga adovat qiladigan mutlaq kufrga kirmaydi. Islomiyatga oʻsha muhabbat vositasida qattiq bogʻlanishadi. Undaylarni sunnat doirasiga tariqat nomi bilan tortish katta foydadir.

Bu davrda ahl-i iymonning birligiga qattiq zarar qilgan ba'zi siyosiy jarayonlar Alaviylarning fitriy fidokorliklaridan foydalanib oʻzlariga vosita qilmaslik uchun Nur doirasiga tortish katta foyda boʻladi. Modomiki Nur shogirdlarining ustozi Imom Ali (R.A.) va Nur yoʻlida Ol-i Baytni sevish asos ekan, albatta haqiqiy Alaviylar kamoli ishtiyoq bilan bu doiraga kirishlari kerak.

Bu davr iymonni qutqalish davridir. Sayri suluki qalbiy bilan tariqat yoʻlida bu bid'atlar davrida koʻp mushkulot boʻlgani uchun Nur doirasi haqiqat yoʻliga tariqatlarning foydasini ta'minlaydi, deb u qardoshimizga Ramazonini tabriklab, salomim bilan birga yozing. U ham bizga duo qilsin.

Safranboludagi xolis qardoshlarimizdan Hifzining kichik madrasa-i Nuriyasi boʻlgan uyidagi kichik va juda harakatchan ma'sumlari yetti yoshli Yilmaz, oʻn uch yoshli Husnu va ular kabi Nurga xizmat qilayotgan muhtaram volidalarining muborak qalamlari bilan yozgan tabriklarini, umum Safranbolu va Afloni madrasa-i Nuriyasi nomidan bu Ramazonning bir Firdavsiy tabarruki husibiga qabul qildik. Yilmazning tushi koʻrganidek chiqqan.

Afloniyning haqiqatdan kichik qahramonlaridan Mustafo Sungurning chiroyli va samimiy maktubining bir qismi "Ilova"ga kiradi. Haqiqatda Mustafo Usmonning, Mustafo Oʻruch va Mustafo Sungur kabi ikki nomdosh, Nur xizmatida juda jiddiy doʻst topishi, sadoqati va muvaffaqiyatining bir karomati hisoblanadi. Xususan Safranbolu Hasan Fayzisi boʻlgan Ahmad Fuad va boshqa maktubda ismlari borlarga bir-bir salom va duo qilamiz. Ularning favqulotda gʻayratlarini tabriklaymiz. Umum qardoshlarimizga minglab salom aytamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: "Siroju-n Nur"ning xatosiz, mukammal, chiroyli chiqishi Madrasatu-z Zahroning oʻta ahamiyatli yangi darsi hisoblanib, keng Nur doirasida qiziqish bilan oʻqiladi, inshaalloh.

Ikkinchidan: Kastamonuning Xusravi Mahmud Fayzining Nurlarga qaytmay kamoli istiyoq bilan xizmati, ishlatilishi va oʻqitishini koʻrsatgan Nihad va Abdurrahmon Ehsonning maktublari koʻrsatganidek, u yerdan kelganlar ham ayni xabarni berishyapti. Tom shogirdligini qilyapti, Alloh muvaffaq aylasin, omin! Nurning qahramonlaridan Mustafo Usmonning Qorabukda parda ostida faoliyat bilan Nurga qilayotgan xizmatini, u yerdagi va Afloniydagi shogirdlarning shavq va gʻayratini Laylatu-l Qadrlari bilan birga tabriklaymiz.

(Hoshiya): "Siroju-n Nur"ni tahrir qilib, bu Ramazonda ahamiyatli virdlarimga toʻliq vaqt topa olmaganim uchun xafa boʻldim. Birdan, "Oʻqigan mavzularing bir jihatda ibodat boʻlganidek, ayni ma'rifatulloh, zikrulloh, qalb huzuri, iymoniy muhabbat boʻlgani uchun, nuqsonli qolgan virdlaring oʻrnini toʻliq toʻldiradi", deb eslatildi. Men ham Alhamdulillah dedim.

Agar oson boʻlsa Istanbulga joʻnatilgan kitoblar bu yerga ham kelsa munosib boʻladi. Men uchun ham yigirma-oʻttiz nusxa jildlanib, oʻzimga yuborilsa yaxshi boʻladi. Joʻnatay desam hozircha qoʻlimda narxi yoʻq. Ham koʻpchilikka hadya berishga majbur boʻlyapman.

Nurlarning arkonlaridan bir-ikki doktor, xastaligimning shiddati bilan xolis, sodiq kishilarga xastalik tomonlama murojaat qilmay, dorilarini ichmay, juda ogʻir kasalliklar ichida ular bilan maslahat qilmasdan va qattiq ehtiyojim va azoblarim ichida yonimga kelishganda, xastalikka doir mavzu ochmaganimdan xavotirlanganlari uchun ular kelganda sirli bir haqiqatni izhor qilishga majbur boʻldim. Balki sizga ham foydasi boʻlar deb yozyapman. Ularga aytdimki:

"Ham yashirin dushmanlarim, ham nafsim shayton vasvasasi bilan meni ularga tutib berib Nurlarga tom ixlos bilan xizmat qilishimga zarar kelishi uchun zaif tomonimni qidirishyapti. Eng zaif tomon va dahshatli mone xastalikdir. Xastalikka ahamiyat berilgan sari nafsi jism hissi gʻalaba qiladi, zarurat, majbursan deb, ruh va qalbni gapirtirmaydi, doktorni mustabid hokim qiladi va tavsiyalari va koʻrsatgan dorilariga itoat qilishga majbur qiladi. Bu esa fidokor, ixlosli xizmatga zarar qiladi.

Yana yashirin dushmanlarim ham bu zaif tomonimdan foydalanishga urinishdi va urinayapti. Qoʻrquv va tama, shonu sharaf tomonlama harakat qilishyapti. Chunki insonning eng zaif tomoni boʻlgan qoʻrquv bilan hech narsa qila olishmadi, qatl bilan qoʻrqitishlarini bir tiyinga olmaganimizni tushunishdi.

Keyin insonning zaif tomoni - tirikchilik dardi, tama jihatidan koʻp soʻrashdi. Nihoyat bu zaif tomondan biror narsa qila olishmadi. Soʻng xulosa qilishdiki, ular muqaddas narsalarini fido qilgan dunyo moli, bizning nazarimizda umuman ahamiyati yoʻqligini koʻp voqealar bilan aniqlaganlar. Hatto soʻnggi oʻn yil ichida yuz martadan koʻproq rasman "Nima bilan tirikchilik qilyapti?" deb mahalliy hukumatdan soʻraqshgan.

Keyin menga insonning eng zaif tomoni hisoblangan shonu sharaf, mansab istagi bilan juda alamli shaklda tutish uchun buyruq berilgan xiyonatlar, tahqirlar, gʻururimga botadigan qiynoqlar bilan ham hech narsaga muvaffaq boʻla olmadi. Qat'iyan tushunishdiki, biz ular mahliyo boʻlgan dunyo shon-sharafini riyokorlik va zararli xudbinlik deb bilamiz, ularning favqulotda ahamiyat bergan dunyoviy mansab va shon-sharaf sevgisini bir tiyinga olmaymiz, balki ularni bu jihatda telba deb bilamiz.

Keyin bizning xizmatimiz e'tibori bilan nozik tomonimiz hisoblangan, lekin haqiqat nuqtasida barcha qabul qilgan, hamma uni qozonishga intilgan ma'naviy maqom sohibi boʻlish, valiylik martabalarida taraqqiy etish va u Ilohiy ne'matning insonlarga manfaatdan boshqa hech qanday zarari yoʻqligini bilish kerak. Lekin bunday faqat oʻzini oʻylash, "men"lik, manfaatparastlik, nafsini qutqarish hissi gʻalaba qilgan davrda albatta ixlos sirriga ve hech narsaga vosita qilmaslik ustiga qurilgan iymon xizmati bilan ma'naviy maqomni qidirmaslikni taqozo qiladi. Harakatida ularni istamaslik va oʻylamaslik kerakki, haqiqiy ixlosning sirri buzilmasin. Shuning uchun hamma qidirgan kashf-u karomat va ruhiy komillikni Nur xizmati tashqarisida qidirmaganimni, zaif tomonimni tutishga uringanlar tushundi. Bu nuqtada ham magʻlub boʻlishdi."

Umum qardoshlarimizga bir-bir salom va kelayotgan Laylatu-l Qadrni har bir Nurchi uchun sakson yil ibodat bilan oʻtgan umr oʻrniga oʻtishini Laylatu-l Qadr haqiqatini shafoatchi qilib rahmati Ilohiyadan niyoz qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Ushbu Ramazonning oxirgi oʻn kunligida har kecha, xususan toq kechalarda Laylatu-l Qadr borligi ehtimoli kuchli ekanini hadis-i sharif farmon qilyapti. Shuning uchun Nurchilar, u nuri a'zamdan istifodaga harakat qilish kerak.

Ikkinchidan: Xusrav va Tohiriy kabi vazifalarini toʻliq qilgan va ming Xusrav va besh yuz Tohiriyni qoldirgan ikki qardoshimiz va ularning tizimida bir Nurchini sulh mahkamasiga berish... Inshaalloh buning natijasida buyuk inoyat va futuhot boʻladi, hech xavotirlanmang.

sirri bilan bu hodisa, zulm qilganlarga moddiy-ma'naviy jahannamni va Nurchilarga dunyoviy-uxroviy jannatni qozontirishga bir sabab boʻladi, inshaalloh.

Uchinchidan: Bu maktub munosabati bilan kecha yonimga kelgan muhim bir rasmiy mansabdorga aytdimki: Hozir Eski Saidning oʻtgan hayotida uch gʻaroyib voqea amalga oshdi. Kelajakda chiqadigan Risola-i Nurning karomati ekan. U quyidagicha:

31 Mart hodisasida Harakat Qoʻshinining Bosh qoʻmondoni Mahmud Shavkat Posho menga nisbatan qattiq gʻazablangan va Devoni Harbi Oʻrfida meni mahkamaga chiqarishdi. Oldimda oʻn besh kishi dorda osilgan vaziyatda Devoni Harbi Oʻrfi raisi Hurshid Posho mendan: "Sen shariatni xohladingmi? Mana shariatni xohlaganlar osildi." deb soʻradi. Men, "Shariatning bir masalasiga ming ruhim boʻlsa ham fido qilaman." dedim. Bundan tashqari (xabarchilarning tuhmati bilan) meni mahkum qilishga juda koʻp sabablar bor boʻlsa ham, istisnoiy suratda bir ovozdan oqlanishimga hukm qilishdi.

Eski umumiy harbning oxirida Istanbulda Inglizlarning bosh qoʻmoʻndonining qoʻliga mening Inglizlarga qarshi qattiq yozgan "Hutuvot-i Sitta" va bosh rohibga tahqirli soʻzlarim tushgan edi. Meni oʻldirishi yuzda yuz ehtimoli bor edi, lekin gʻazabini yutib orqaga chekinib, aralashmadi.

Anqarada devon rayosatida juda koʻp deputatlar oldida Mustafo Kamol qattiiq gʻazab bilan kirib menga baqirib: "Seni bu yerga oliy fikrlar berasan deb chaqirdik. Sen kelib namozga doir narsalar yozib ichimizga ixtilof tashlading", dedi. Men uning gʻazabiga javoban: "Namoz oʻqimagan xoin boʻladi. Xoinning hukmi marduddir." dedim. Qattiq gapirib tashladim. U yerdagi deputat doʻstlarim oʻzini yoʻqotib qoʻyishdi. Har holda meni ezishlarini taxmin qilishgan paytda menga rozi boʻlgandek majlisda gʻazabini yutdi. Xuddiki dahshatli bir kuch va haqiqatni his qilib orqaga chekindi. Ikkinchi kun xususiy riyosat xonasida: Unga bir soat davomida "Hujumot-i Sitta"ning "Birinchi Hiyla"si ichidagi "Masalan: Ayasofiya Jome'i ahl-i fazl va kamoldan... to oxirigacha" jumlasidan boshlab to "Ikkinchi Hiyla"gacha gapirdim. Butun hissiyotini va qoidalarini ranjida qilgan boʻlsamda, menga hech narsa qilmadi. Hatto koʻgil olishga qattiq harakat qildi. Ushbu uch zolim qoʻmondonlarning bu uch ajib holatlari xuddiki Eski Saiddan qoʻrqishi, shibhasizki Risola-i Nurning kelajakda qahramon shogirdlarining ma'naviy shaxsining gʻaroyib kuchi va Risola-i Nurning porloq karomatidir.

Toʻrtinchidan: Qardoshimiz Yoqib Jamolning Dengizli shogirdlari nomidan

Ramazon va Laylatu-l Qadr tabrigiga javoban ming barakalloh,

nafsiga qarshi kurashishi vaffakakalloh

Ingliz davlarining poytaxtida xatib kursisida "Endi Angliyaning Islomiyatni qabul qilishi kerak", deb bor ovozi bilan aytishi

Bashariyatning butun haqiqiy ehtiyojlarini jamlagan Furqon-i Hakim oyatlarini bir-bir oʻqib tafsir va bayon qilganini, doʻstlari soʻnggi gazetani oʻqiganini eshityapmiz deb qardoshimizning bu hodisalariga ming alhamdulillah deymiz.

Ha, u davlatning ham dunyosi, ham saltanati, ham saodati u bilan qutuladi.

Muboraklar pahlavoni va Nurning buyuk Abdurrahmoni buyuk ruhli Kichik Alining "Lama'at"dagi muvaffaqiyatiga minglar barakalloh, ma'sum oʻgʻli Nur Mahmudning qoriligiga ming mashaalloh vaffakakalloh deymiz. Lekin "Yogʻdular" majmuasida "Siroju-n Nur"ga, "Gʻaybiy Muhr"ga va "Tilsimlar"ga kirgan boʻlimlar takrorlanmasligini sizga havola qilamiz. Umumingizga minglar salom.

Shaxsim haqida aytayapsanki: Qat'iyyan aniqlandiki, bu odam olti-yetti oy qattiq kasal boʻlsada, oʻz jismiga nazar solmaslik, e'tibor bermaslik uchun oʻta yaxshi koʻrgan doktorlarga qat'iyyan na murojaat qildilar, na dorilar oldilar. Yana dunyoga qaramaslik hamda iymoniy xizmatda ixlosiga zarar kelmaslik uchun oʻn yil ichida (mahkama tomonidan isbotlangan) harbi umumiyni kuzatmagan, qiziqmagan. Yana siyosat va dunyoga mayl uygʻonmaslik uchun, yigirma besh yil biror gazetani oʻqimadi va tinglamadilar. Tirikchilik tomonlama yolgʻiz va keksa boʻlsada vahima tufayli u kishiga yetkazilgan aziyatlarga chidab, dunyoga qaramadilar. Yigirma yildan tinchligi uchun hukumatga murojaat qilmagan, zaruriy xizmat boʻlmasa hech kimni qabul qilmaydilar va hech kimning yordam va ehsonini qabul qilmaydilar. Oʻzlari deydilarki:

Men bu milat va bu vatanga eng buyuk, eng keralki xizmat deb bilgan iymoniga quvvat berish uchun Qur'oni Hakimning bu davrda bir ma'naviy moʻjizasi sifatida ba'zi iymon haqiqatlaridan dardlarimga davo topgan paytim, darhol qalamga oldim. Ikki yil uch mahkama va Anqara ekspertlar hay'ati tekshirgandan keyin, bu millat va vatanga hech qanday zarar yoʻqligiga doir ittifoq qilib oqlanishga hukm qilingani uchun, bu iymoniy xizmatni davom ettirish maqsadida doʻstiga ba'zi risolalarni koʻpaytirishga izn bergan. Yana biz bu odamdan eshitamizki: Bu yurt, millat va hukumat bu asarlarga qattiq muhtoj.

Hukumat mansabdorlarining ba'zilari bu asarlarni himoya qilishini kutayapman.

Chunki men, yaqinga oʻlaman. Qoʻlim bogʻliq, himoya qila olmayman. Inshaalloh Ahmad Hamdi kabi dindor, qoʻlidan keladigan zotlar oʻrnimga himoya qilishlari umidida tasalli topyapman. Bu vatanning va Islom jamiyatiga qiladigan bu muqaddas vazifangizning mahkama-i kubroda shafoatchi boʻlishiga duo qilib, hamda bilxossa u ikki zotga salom aytaman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Laylatu-l Qadrda qalbga kelgan juda uzun va keng haqiqatga juda qisqa ishorat qilamiz. Quyidagicha:

Bashariyat ushbu soʻnggi umumiy harbning qattiq zulm va istibdodi bilan

mahramatsiz buzgʻunchiligi bilan

dushman tufayli yuzlab ma'sumlarni abgor qilishi

magʻlublarning qattiq xafaligi va gʻoliblarninig qattiq qaygʻusi

hokimiyatini saqlash va katta buzgʻunchiligini ta'mirlay olishmagani natijasida dahshatli vijdon azobi bilan qiynalayotgan

dunyo hayotining batamom foniy va vaqtincha ekani

madaniyat xomhayollarining yolgʻon va uxlatuvchi ekanining hammaga koʻrinishi

inson fitratidagi yuksak iste'dodlarning, inson mohiyatining umumiy suratda qattiq yaralanishi bilan

abadparast hissiyot-i boqiya va fitriy insoniy ishqning hayajonlanib uygʻonishi

gʻaflat va zalolatning eng qattiq, kar tabiatning Qur'onning olmos qilichi ostida parshalanishi

gʻaflat va zalolatning eng boʻgʻuvchi, eng keng aldovchi pardasi boʻlgan siyosatning yer yuzida juda xunuk, juda hiylakor haqiqiy surati koʻrinishi albatta hech shubhasiz.

Shimolda, gʻarbda, Amerikada belgilari koʻringaniga binoan, bashariyatning majoziy ma'shuqi boʻlgan dunyoviy hayoti xunuk va oʻtkinchi boʻlgani uchun, fitratan basharning haqiqiy sevgan va qidirgan boqiy hayotini butun kuchi bilan qidiradi.

Albatta hech shubha yoqki:

Bir ming uch yuz oltmish yildan beri, har asrda uch yuz ellik million shogirdi boʻlgan

har bir hukmiga va da'vosiga millionlab ahli haqiqat tasdiqlab imzolagan

har daqiqada millionlab qorilarning qalbida muqaddasligi bilan saqlanib, tillari bilan insonga dars bergan

hech qanday kitobda oʻxshashi boʻlmagan, bashar uchun boqiy hayotni

abadiy saodatni xushxabar berib butun insoniyatning yaralarini davolagan Qur'oni Moʻ'jizul Bayonning shiddatli, quvvatli va minglab takror batakror oyatlari bilan,

balki ochiqdan ochiq va ishorat bilan oʻn minglab marta da'vo qilib, xabar berib,

oʻzgarmas qat'iy dalillar bilan, shubhasiz sanoqsiz hujjatlar bilan boqiy hayotni qat'iyyat bilan xushxabar bergan

abadiy saodatni dars berishi, albatta bashariyat agar aqlini toʻliq yoʻqotmasa

boshida moddiy-ma'naviy qiyomat qoʻpmasa,

Shvetsiya, Norvegiya, Finlandiya va Angliyaning Qur'onni qabul qilishga harakat qilgan mashhur hatiblari

haq dinni qidirgan Amerikaning juda ahamiyatli diniy jamiyati kabi roʻyi zaminning qit'alari va hukumatlari Qur'oni Moʻ'jizul Bayonni qidiradi va haqiqatlarini tushungandan keyin butun ruhu jonlari bilan yopishishadi.

Chunki bu haqiqat nuqtasida qat'iyyan Qur'onning misli yoʻq va boʻlmaydi va hech narsa bu moʻjiza-i akbarning joyini ola olmaydi.

Ikkinchidan: Modomiki Risola-i Nur buyuk moʻ'jizaning qoʻlida olmos qilich boʻlib xizmatini koʻrsatdi. Eng qaysar dushmanlarni taslim boʻlishga majbur qildi. Ham qalbni, ham ruhni, hatto hissiyotni toʻliq nurlantiradigan dorilarni beradigan Qur'on xazinasining dallolligini qildi. Undan boshqa ma'haz va manba boʻlmagan ma'naviy moʻ'jizasi boʻlgan Risola-i Nur oʻsha vazifani qilyapti. Unga qarshi dahshatli targʻibotlar va oʻta qaysar zindiqlar ustidan toʻliq gʻalaba qozondi. Zalolatning eng qalin, boʻgʻuvchi, yer yuzida keng doirada, bilimning eng keng pardalarida "Asoy-i Muso"dagi "Meva"ning Oltinchi Masalasi, Birinchi, Ikkinchi, Uchinchi va Sakkizinchi Hujjatlari bilan oʻta oʻtkir tarzda gʻaflatni tarqatib tavhid nurini koʻrsatdi.

Albatta bizga kerak va millatga shart: rasman izn berilgan diniy darslar uchun xususiy darsxonalar ochilishi va ruxsat berilishiga binoan, Nur shogirdlari mumkin boʻlganicha hamma joyda kichik Nur darsxonasi ochishi kerak. Hamma oʻz-oʻziga bir daraja foydalansada, barcha har bir masalasini toʻliq tushunmaydi. Yana iymon haqiqatlarining izohi boʻlgani uchun ham ilm, {(Hoshiya) Agar birov bilsa, azoblanishga muhtoj boʻlmasa ibodatga muhtoj yoki ma'rifatga ishtiyoqmand yoki huzur istaydi. Shuning uchun bu hammaga kerakli dars hisoblanadi.} ham ma'rifat, ham ibodatdir. Eski madrasalarda besh oʻn yil oʻrniga, inshaalloh Nur madrasalari besh oʻn haftada hamda oʻsha natijani ta'min qiladi va yigirma yildan beri buni qilayapti. Ham hukumat, millat, vatan ham dunyoviy, siyosatiga va uxroviy hayotiga juda koʻp foydasi boʻlgan Qur'on yogʻdularidan va uning dalloli hisoblangan Risola-i Nurdan nafaqat ayb qidirish, balki oʻtgan dahshatli gunohlarga kafforat, keladigan balolarga va anarxistlikka toʻsiq boʻlishi uchun rivojlanishi va nashriga toʻliq harakat qilishlari shart.

Uchinchidan: Bu Ramazoni Sharifda Qur'onni zavq shavq bilan oʻqishga qattiq ehtiyojim bor edi. Lekin azobli xastalik, moddiy-ma'naviy qiyinchiliklar, toliqish va ishlarning ta'sirida oʻzimni yoʻqotdim. Birdan Xusravning shirin qalami bilan yozilgan moʻ'jizotli juzlar va Hofiz Ali va Tohiriyga juda koʻp savob qozontirgan oʻtkir va karomatli "Hizbu-l Akbar-i Qur'oniya"ni bir-biri orqasidan oʻqishni boshlar ekanman shunday bir zavqu shavq berdiki, butun charchoqlarni ketkazdi, hech qanday vasvasaga joy qoldirmay juda porloq suratda Qur'oniy darsni ulardan tinglab, mumkin boʻlgancha ushbu "Hizbu-l Akbar-i Qur'oniya" kabi fotograf bilan moʻʻjizotli Qur'onimizni chop qilamiz, inshaalloh deb butun ruhu jonim bilan orzulab, qasd va azm qildim.

Bu safar Nurlarning gʻalabasi va ma'naviy futuhoti bilan musodara qilingan kitoblarimizni Anqaraning buyrugʻi bilan sizga qaytarib berilishi, buyuk xayrli ishoratdir. Risola-i Nurning toʻliq ozodligiga sabab boʻlgan, buyuk Nuriy futuhot va foyda boʻldi.

Kasal Ali Usmon va Chilangar Ali, Nurning juda mehnatsevar qardoshlarimizning tabriklarini ruhu jonimiz bilan ham bayramlarini, ham Laylatu-l Qadrlarini, ham gʻaroyib va qiymatli va juda savobli Nuriy xizmatlarini tabriklaymiz va muvaffaqiyatlariga va mahfuziyatlariga duo qilamiz. Ular bir jihatda Nur doirasini abadgacha minnatdor qilishdi, Alloh rozi boʻlsin, omin! Ali Usmon, maktubida ismlari boʻlgan qardosh va singillarimizga bir-bir salom aytib, duo qilamiz va duolarini istaymiz. Muborak bir qardoshimiz Kozimning ruhiga Janobi Haq minglar rahmat aylasin va qabrini poʻrnur etsin, omin!

Joʻnatgan oʻn besh boʻlim risolachalar, ayni vaqtda Konya Madrasa-i Nuriyaning ikki muhim shogirdi kelib, ayni oʻsha risolalar bizga kerak deyishlari va ularga berilgani Ali Usmonning muborak qalamining bir karomatidir. Ali Usmonga yanada keng sohada savob qozontiradi.

Umumga bir-bir salom va duo qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Nurning kichik qahramonlaridan muallim Mustafo Sungur ham Afloniylik, ham Safranbolulik, ham Kastamonulik, ham Inebolulik, ham Dadaylik, ham Arachlik qardoshlarimiz nomidan bayram tabrigi uchun yoninizga keldi. Biz uni kichik Said sifatida ham sizga, ham u qardoshlarimizga moddiy-ma'naviy bayramlarini tabriklash uchun joʻnatdik. Amirtogʻning Sulaymon Rushdusi boʻlgan Chalishkan Mahmudni "Siroju-n Nur"ni olish uchun va xorijga ketgan kitoblarni tushunish niyatida Istanbulga joʻnatdik.

Nurlarning dushmanlari har jihatdan magʻlub boʻlgandan keyin, zohiran bizga xush koʻrinmagan va haqiqatdan Nurlarga yanada manfaatli reja tuzishgan. Goʻyo Nurchilarning birdamligini buzib bilinmaydigan tarzda ba'zi muhim ruknlarini boshqa joylarga ketishlariga sabab boʻlishyapti. Holbuki ularning ketishi bilan birdamlik buzilmaganidek, boradigan joylarda ularga ehtiyoj bor.

Jumladan: Muharramni Tavasga, Mustafo Usmonni Qorabukka, Ra'fatni Istanbulga kabi... ba'zi qardoshlarimizni tarqatishga sabab boʻlyapti. Qardoshlarimiz ham ularga bildirmay, goʻyo oʻz ixtiyori bilan ketgandek qilishsin. Haqiqatda umuman his qilinmaydigan tarzda, birdamlikka zarar qilish niyatida bunday zamin hozirlanyapti.

Ushbu rejalari, ularning usuliga koʻra qamoqqa loyiq boʻlsakda qamoqqa olishmayapti, ehtiyot boʻlinglar qamoqqa tushishmasin deyishyapti. Sababi: Dengizli qamogʻi birdan Nur madrasasiga aylanganidir. U yerdan boshqa qamoqxonalarga ketganlar u yerlarni nurlantirishga harakat qilishlari, yashirin dushmanlarimizni batamom oʻzlarini yoʻqottirib qoʻydi. Shuning uchun ular ham qamoqdan chiqishimizga tarafdor boʻlishdi. Yana adliyalar Risola-i Nurning haqligiga bir jihatda boʻyin egib, kelajakda boʻladigan qattiq e'tirozlardan qochish uchun chekinishdi. Oʻzboshimcha qonunlarning bizga qarshi hukmini e'tiborga olishmadi. Ba'zi qaysar dinsizlar Nurning haqiqatiga qarshi magʻlub boʻlib qaysarlikni tark etishdi. Yashirin dushmanlar ham, "Tez qamoqdan chiqishsin! Yoʻqsa qamoqxonalar Nur madrasalariga aylanadi.", deb, uch qismi bir ovozdan oqlanishimizga tarafdor boʻlishdi. Bu ham inoyat-i Ilohiyaning Risola-i Nurga bergan karomatidir. Bu asrning eng dahshatli uch katta qoʻmondonlarini gʻaroyib tarzda qoʻrqitgani, ham Mart hodisasida Harakat Qoʻshinining Bosh Qoʻmondoni, ham Istanbulni istilo qilgan dahshatli ajnabiy qoʻmondonni qoʻrqitgani va bizga hujum qila olmagani, ham Anqarada devon riyosatida eng dahshatli raisning gʻazabini rozilikka oʻzgartirganidek, uch adliyaning ham ogʻir, shiddatli mudofaalarga qarshi ming bahona topa olishi mumkin boʻlsada, haqiqat va kelishuv bilan bir ovozdan oqlanishga hukm qilishlari - albatta Qur'onning ma'naviy moʻ'jizasi boʻlgan Risola-i Nurning karomati deb bu kecha qat'iy eslatma his qildim va qalamga oldim. Lekin oʻta tarqoq boʻlgani uchun sizga tahrir qilinmay va toʻgʻrilanmay joʻnatildi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: "Siroju-n Nur"ning bittasi boʻldi, qolganini (ikki qism) oldik. Xatolari juda kam. Xatolarini toʻgʻrilash jadvalini xat qilib joʻnatyapmiz.

Ikkinchidan: Modomiki Isparta ma'naviy Madrasatuz Zahro ekan, modomiki muborak darsxonadagi hukumatni hozirgacha mumkin boʻlganicha ruxsat berayotgan ekan va boshda Ichki Ishlar Mudiri boʻlib Risola-i Nurga taqdir bilan qarayotgan ekanlar, biz u yerning hukumatiga dosʻt nazari bilan qarashimiz kerak, nima qilishsa ham ogʻir botmasin, jahlimiz chiqmaydi.

Hozirgacha ularning bizga oz tazyigʻi natijasida ahamiyatli xayrlar boʻldi. Endi bir foyda uchun toʻliq erkin boʻlib har tomonda nashr qilish, balki "Sirran tanavvarat" siriga teskari boʻlgani uchun, bir daraja ehtiyot boʻlish kerak degan tavsiyada xayr bor.

Uchinchidan: Dadaylik ahamiyatli muallimlardan va qiymatli Nur noshirlaridan Hofiz Hasanning va ikki muborak Nurchi oʻgillarining, Doktor Haqqi va Husnu, Arachlik Tohirning va Dadaydagi Fuad kabi qiymatli qardoshlarimizning bayram tabriklariga javoban ruhu jonimiz bilan ham oʻtgan bayramlarini, ham Nur xizmatida sobit muvaffaqiyatlarini tabriklaymiz. Maktubini "Ilova"ga kiritish uchun konvertda joʻnatyapmiz.

Toʻrtinchidan: Nur qahramonlaridan Ra'fat qardoshimiz Istanbulda oʻz tizimida oʻta ahamiyatli Abdulahad degan buyuk domlaning Risola-i Nurga toʻliq bogʻliq ukasini topibdi. Janobi Haq ikkalovlarini ham doim muvaffaq aylasin, omin!

Beshinchidan: Ikkidan oʻn yoshgacha boʻlgan bolalarning qattiq aloqa bilan, koʻpdan beri koʻrmagan ota-onalariga haroratli ishtiyoq bilan qoʻllarini oʻpishga intilishlariga oʻxshagan holatni koʻpdan beri koʻrmagan edim. Foytunda aylangan vaqtim meni koʻrishlari bilan uzoqdan yugurib kelib qoʻlimga yopishishlarining qanday hikmati bor deb hayratlanar edim. Birdan: Bu kuchkina ma'sumlar toifasi avvaldan sezish hissi bilan kelajakda Risola-i Nur bilan saodat topishlarini va ma'naviy tahlikadan qutulishlarini, balki ularning koʻpi shogird boʻlishini va bu yerning moddiy-ma'naviy havosiga koʻnika olmaganim uchun manfiy kishilarga erkinlik berilgani munosabati bilan bu yerdan ketmasligim uchun loqayd kattalarning oʻrniga, "Biz Nur doirasidamiz, bizni tashlamang, ketmang", degan ma'no borligini his qildim.

Juda aziz va siddiq qardoshlarim!

[Qardoshlarim, لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ va قُلْ هُوَ اللّٰهُ dagi هُوَ lafzida fikr bilan faqat moddiy jihatda xayoliy sayohat qilganda havo sahifasining mutoalasi natijasida oniy suratda koʻringan zarif tavhid nuqtasida, iymon yoʻlining hadsiz darajada oson va qulayligini qabul qilish shart darajasida ekanini va shirk va zalolat yoʻlida sanoqsiz mushkul, rad qilingan minglab imkonsizliklar borligini koʻrdim. Oʻta qisqa ishorat bilan ushbu keng va uzun mavzuni bayon qilaman.]

Bir hovuch tuproq yuzlab gullarga navbat bilan tuvak boʻlishini agar tabiatga, sabablarga havola qilinsa,

tuvakda kichik miqyosda yuzlab, balki gullar sanogʻicha ma'naviy uskunalar, fabrikalar boʻlishi

yoki bir qism tuproqdagi har bir zarra turli-tuman gullarning barchasining farqli xususiyatlarini va hayotdor jihozlari bilan yasashni bilishi, xuddiki bir ilohdek hadsiz ilmi va nihoyatsiz iqtidori boʻlishi kerak boʻladi.

Xuddi shu kabi: Amr va irodaning arshi boʻlgan havo:

shamolning har bir qismi, bir nafas va tirnoqchalik هُوَ lafzidagi havoda kichik miqyosda butun dunyodagi telefon, telegraf, radiolar va

sanoqsiz va turli gaplashish markazlari, stansiyalari oluvchi va beruvchilari boʻlishi va

son sanoqsiz ishlarni hammasini bir onda qilishi yoki هُوَ dagi havo balki havo unsurining har bir parchasining har bir zarrasini butun telefon operatorlari va

boshqa boshqa telefraf operatorlari va

radioda gapirganlar sonicha ma'naviy shaxsiyatlari va qobiliyatlari boʻlishi va

barchasining tillarini bilishi va

ayni paytda boshqa zarralarga bildirishi, tarqatishi kerak boʻladi. Chunki u ish amalda qisman koʻrinadi va havoning parchalarida oʻsha qobiliyat bor.

Demak kufr ahli, tabiatparast va moddaparastlarning yoʻlida nafaqat bir imkonsizlik, balki zarralar sanogʻicha imkonsizliklar, monelar va qiyinchiliklar oshkora koʻrinadi.

Agar Sone-i Zuljaloldan deb qabul qilinsa, havo butun zarralari bilan uning amriga tobe xodimi boʻladi. Bitta zarra sanoqsiz barcha vazifalarini Xoliqining izni va quvvati bilan, Yaratganiga bogʻlanib, tayanib va Sone'ining qudrat jilvasi bilan bir onda chaqmoq tezligida va هُوَ talaffuzi va havoning mavjlanishidek bitta intizomli vazifasichalik oson qiladi. Ya'ni qudrat qalamining sanoqsiz, gʻaroyib va intizomli yozuvlariga bir sahifa boʻladi. Zarralari qalamning uchlari vazifalari esa qadar qalamining nuqtalari boʻladi. Bitta zarraning harakati darajasida oson ishlaydi.

Men لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ va قُلْ هُوَ اللّٰهُ dagi fikriy sayohatimda havo olamini tomosha, u unsurning sahifasini mutolaa qilganimda ushbu zich haqiqatni toʻliq ochish va tafsilotini aynal yaqin koʻrdim va هُوَ ning lafzida, havosida bunday oʻtkir burhon, vohidiyat yogʻdusi borligi kabi, ma'nosi va ishoratida oʻta nuroniy ahadiyat jilvasi va oʻta kuchli tavhid hujjati va هُوَ zamirining mutlaq va noaniq ishorati qaysi zotga qarayotgani ishoratini aniqlashga yordam bergan dalili boʻlgani uchun ham Qur'oni Moʻ'jizul Bayon, ham ahli zikr tavhid maqomida ushbu muqaddas kalimani koʻp takrorlashadi deb ilma-l yaqin bildim.

Masalan, bir nuqtasi bor oq qogʻozga ikki uch nuqta qoʻyilganda, aralashadi. Bir kishi koʻp turli vazifalarni birgalikda qilganda, yanglishadi. Bir kichik jonliga koʻp yuk yuklansa, ostida eziladi. Bir til va bir quloq ayni paytda koʻp sonli soʻzlar kirib chiqishi intizomini buzadi, aralashadi.

لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ nin kaliti va yoʻl koʻrsatgichi bilan fikran sayohat qilganimda havo unsurida har bir parchasi, hatto har bir zarrasi ichiga turli xil minglab muqtalar, harflar, soʻzlar qoʻyilgan yoki qoʻyiladigan holida aralashmaganini, intizomini buzmaganini;

Yana boshqa-boshqa koʻp vazifalar qilinsada, umuman adashmay bajarilganini va u parcha va zarraga juda koʻp ogʻir yuklar yuklansada hech zaiflamay, ortda qolmay intizom bilan tashishini;

Yana minglar ayri-ayri soʻz, turli xilda, ma'noda oʻsha kichik quloq va tillar bilan mukammal intizom bilan kelib chiqib, umuman aralashmay, buzmay kichik quloqqa kirib, oʻta nozik tillardan chiqqan va har zarra va parcha ajib vazifalarni bajarishi bilan birga mukammal erkinlik bilan jozibador hol tili bilan va mazkur haqiqatning guvohligi va tili bilan لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ va قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ deb kezadi, dovul, chaqmoq, momaqaldiroq, koʻk ovozi kabi havoga ta'alluqli qorishtiruvchi toʻlqinlar ichida intizomini buzmay, vazifalarini umuman buzmay, adashtirmay va bir ish boshqa ishga mone boʻlmayotganini aynal yaqin koʻrdim.

Demak yo har bir zarra va har bir parcha havoda nihoyatsiz hikmat va cheksiz ilmi, irodasi va tuganmas quvvati, qudrati va butun zarralarga mutlaq hokim xossalari boʻlishi kerakki, bu ishlarga asos boʻlsin. Bu esa zarralar sanogʻicha imkonsiz va botildir. Buni hech bir shayton ham aqliga keltira olmaydi. Demak, ushbu havo sahifasining haqqal yaqin, aynal yaqin, ilmal yaqin darajasida ochiq-ravshan Zoti Zuljalolning cheksiz tuganmas ilmi va hikmati bilan ishlagan qudrat va qadar qalamining oʻzgaruvchan sahifasi va Lavh-i Mahfuzning oʻzgarishlar olamida va almashishlar shuunotida bir Lavh-i Mahv va Isbot nomli yozib-oʻchiruvchi taxtasi hukmidadir.

Havo unsurining faqat ovozlarni tashish vazifasida mazkur vahdoniyat jilvasini va ajoyibliklarni koʻrsatgan va zalolatning cheksiz imkonsizligini izhor qilganidek, havo unsurining boshqa ahamiyatli vazifalaridan biri ovoz tashishdagi vazifani qilgan paytining oʻzida tok, magnit, ziyo kabi boshqa latifalarni tashishda charchamay muntazam vazifalarni bajargan vaqti, butun nabotot va hayvonotni nafas olishi va vaksinaga oʻxshagan kabi hayotga kerakli narsalarni mukammal intizon bilan yetishtiradi. Amr va Ilohiy irodaning bir arshi ekanini qat'iy suratda isbot qiladi. Yaramas tasodif, koʻr quvvat va sagʻir tabiat, aralash, bemaqsad sabablar va ojiz, jonsiz, johil moddalar bu havo sahifasining kitobida va vazifalariga aralashishi hech bir jihatda ehtimol va imkoni boʻlmaganini aynal yaqin darajasida isbotlaganiga qat'iy qanoan hosil qildim. Har bir zarra, har bir parcha hol tili bilan لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ va قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ deyayotganini bildim va bu هُوَ kaliti bilan havoning maddiy gʻaroyibliklarni koʻrganimdek, havo unsuri ham bir هُوَ boʻlib misol va ma'no olamiga bir kalit boʻldi.

Qolgani hozircha yozdirilmadi. Hammaga minglar salom.

Qardoshlarim!

Xavotirlanmang va Nurning favqulotda parda orqasidagi futuhotiga qanoat qiling. Hozirgacha hech qanday asarning bunday ogʻir sharoitda bu daraja ta'sirli tarqalishini tarix koʻrsatmagan. Yana toʻliq erkinlik berilmasligining sababi va hikmati: Nurlarning favqulotda kuchidan qoʻrqishyapti. Balki zarba uradi deb toʻliq taqdir va qabul qilish bilan birga hozircha rasman tarqalishidan qoʻrqishganini, Diyonat Raisi katta rais bilan gaplashganini xabar olinibdi. Eskidagidek hujum yoʻq, balki kelishishni istashyapti. Lekin Nurlar foydasiga kuchli jarayonlar Inshaalloh oʻsha qoʻrquvni ishtiyoq bilan rasman tarqalishiga aylantiradi. Yana juda koʻp xudbinlar asarlarini rivojlantirish uchun Nurlarning yuzaga chiqishiga hasad qilib tarafdor boʻlishmayapti. Xavotirlanmang, Nur gʻalaba qiladi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Madrasatu-z Zahroning yigirma darslarini va hadyasini oldim. Uning evaziga Doru-l Hikmatda ilmiy vazifada ishlaganimda maoshim boʻlgan, qoʻlimga berilgan va oʻsha vaqt chop ettirgan risolalarning xarajatidan ortib qolgan va u bilan hajga borishni niyat qilganim va yigirma-oʻttiz yilga yaqin bir vaqtda mening ehtiyot arzoqim boʻlgan toʻqson banknotning ming banknot qiymati bor edi. Madrasatu-z Zahroning muqaddas darslariga sabab boʻlish uchun Nurning ahamiyatli bir noshiri va Hofiz Alining (R.H.) mehnatsevar vorisi Hofiz Mustafo (R.H.) bilan sizga joʻnatdim. Ushbu yangi darslarning narxi, "Siroju-n Nur" va "Gʻaybiy Muhr" kabi men uchun yetti yarim lira boʻlsin. Chunki koʻplarga hadya berishga majbur boʻlyapman. Bu bilan birga har bir dars va nusxani Madrasatu-z Zahroning ustunlaridan ming hadya oʻrnida qabul qilaman.

Ikkinchidan: Risola-i Nur hojilar bilan tashqi Islom olamiga yoyilyapti, oʻzi oʻzini loyiq qoʻllarga yetishtiryapti. Biz Shomga joʻnatgan qoʻlyozma "Asoy-i Muso" va "Zulfiqor"ni ilmiy hay'at oʻn besh kun tekshirdi. Natijada toʻliq maqtashlariga belgi sifatida: "Biz buni majmualar holida qism-qism chop etaylik", deyishibdi. Buni birdan chop etishga juda koʻp pul kerak. Yana hozirdan birdan arab tiliga tarjima qilish uchun uzoq vaqt kerak, imkon boʻlmayapti. Uning uchun u yerdagi eski talabam va oxirgi joʻnatgan shogirdim pul topish uchun chop qilishmasin deb, kitobni ularning qoʻlidan olishga harakat qilishibdi. U qardoshlarim, oʻz qoʻlida ishtiyoqmandlarga oʻqitishyapti. Holbuki men chop qilish uchun ruxsatim yoʻq edi. Hozir vaqti emas. Yana arab tiliga tarjima qilish kerak. Misr ulamolarining ishtirokida ahamiyatli va yuksak ilmiy hay'at kerak. Nima boʻlganda ham, shoshilinibdi.

Uchinchidan: Tashqariga joʻnatish uchun Istanbulga joʻnatilgan bir qism nusxalar boshqa joʻnatilmasligining sababi, hajga borish uchun koʻpchilik harakat qilmagani uchun va "Hududda qattiq e'tibor berilyapti va bir bahona bilan aylantirilyapti", deb, qoʻlida boʻlgan omonat, hajga boradigan kishi, bizga: "Buni pochta orqali toʻgʻridan-toʻgʻri Makka-i Mukarramada Mahmud Ali Molikiy, Vaziya Mahall-i Shomiya manziliga joʻnatilsin." deyishni munosib bilibdi. Uni bahona bilan hududdan oʻgirilmaslik uchun birga olib ketmabdi. Juda yaxshi boʻlibdi. Chunki mening va Nur shogirdlarining nomidan hozir ushbu majmualarni joʻnatish har holda yoyilishni boshlagan Islom birlik fikri va Islom birdamligi siyosati Risola-i Nurni oʻzimga bir kuch, bir vosita qilishga uringan boʻlar edi va bizni Islom siyosatini kuzatishga majbur qilgan boʻlar edi. Holbuki Risola-i Nur yoʻlidagi ixlos sirri, iymon, Qur'on haqiqatlaridan boshqa hech narsaga vosita, tobe boʻlmagani...

Ham mijozlarni qidirish emas, balki mijozlar haqiqiy ehtiyojini his qilib va yarasini davolash uchun Risola-i Nurni qidirishi kerakligi... Holbuki joʻnatiladigan muborak markazlar hozircha Nurlarga haqiqiy ehtiyojini emas, balki Islom olamining diniy hayotiga oid jihatlaridan oʻylashga majbur boʻlishi...

Ham Nur madrasasida "men"lik va hoʻjakoʻrsin, bir jihatda shuhratparastlik hisoblangani va rad qilingan. Ushbu xudbinlik davrida obroʻtalablik va izzattalablik juda rivojlangan. Nur shogirdlari mashhur mavqelarga oʻzlarini katta imtiyozi bordek koʻrsatishi bir jihatdan hoʻjakoʻrsin boʻlgani uchun Qadar-i Ilohiy Nur shogirdlarini tom ixlosning muhofazasi uchun hozirdan ruxsat bermayapti.

Toʻrtinchidan: Qaharamon va sadoqatda hech qaytmay, qardoshi bilan ma'sum boʻlishlari va qisqa vaqtda juda koʻp qiymatli xizmat qilgan Sulaymon Rushduga Janobi Haq dunyoda, oxiratda moddiy- ma'naviy tijoratida doim ehsoniga sazovor aylasin, omin!

Bechinchidan: "Huva Nuqtasi" juda nozik, qisqa va muxtasar boʻlsada, har kim undan juda kuchli iymon nurini his qiladi deb sizga ham joʻnatildi. Lekin u nuqtaning oxirlarida "Har zarra, jazavada hol tili bilan لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ deb aylanadi", jumlasiga "hol tili va mazkur haqiqatning shahodati va tili bilan" soʻzlari qoʻshimcha qilinadi. Ushbu "Huva Nuqtasi" bilan Yigirma Toʻqqizinchi Maktubning Beshinchi qismi

اَللّٰهُ نُورُ السَّمَوَاتِ oyati munosabati bilan xayoliy sayohat va yana Yigirma Toʻqqizinchi Maktubning Birinchi Qismida "Nun-i Na'budu" eshigi bilan jamoat sirrini koʻrsatgan xayoliy sayohat ham birga "Gaybiy Muhr"ning oxiriga yoki munosib koʻrgan joyingizga qoʻyilsin. Agar "Inoyat" "Gaybiy Muhr"ga qoʻshilmagan boʻlsa, uning ham bir xulosasini qoʻyilishini sizga havola qilaman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Eshitishimcha, Shamsi va ismlarini aytishimizni munosib koʻrmagan mualliflar "Zulfiqor" va boshqa Risola-i Nurdan ba'zi boʻlimlarini oʻz nomidan nashr qilishlariga roziman, halol boʻlsin, xursand boʻlaman. Ular ham Nurning shogirdi, bu suratda Nurlarni nashr qilishadi. Yigirma yildan koʻpchilik, hatto katta domlalar, asarida va mualliflar ham Nurning masalalarining koʻpini olishgan va olishyapti. Hatto nafaqat doʻstlar balki rasmiy mansabda boʻlgan, kitob yozgan, Nurlarning yoyilishiga tarafdor boʻlmagan odamlar asarini rivojlanishi niyatida Nurning nashriga mone boʻlganlardan ham rozimiz. Chunki ularning man qilishi boshqa tarzda va yanada foydali yoyilishiga va futuhotiga sabab boʻlyapti. Men hozirgi holatni kuzatmaganim uchun bilmayman. Istamay eshitdimki: Asar yozgan va Nurdan oʻgʻrilagan katta rasmiy kishilar "Risola-i Nurni oʻqishingiz mumkin, boshqalarga bermang", degan. Goʻyo Nurlar ularning asarlarini yopadi. Holbuki Nurlar oʻsha asarlardagi haqiqatlarni tasdiqlaydi, ularga kuch va rivoj beradi. Inshaalloh vaqti kelib rasman nashr qilishga majbur boʻlishadi. Lekin Izmirli sudyaning aytganidek, "Risola-i Nur yashirilmaydi. Boshqa kitoblarga oʻxshamaydi va xususiylashtirilmaydi. Qayerda boʻlsa boʻlsin, men Nurdan kelganman deydi".

Yana Risola-i Nurning sakkiz yildan beri eng muhim boʻlimlari Istanbulga ketayotgan va mualliflar kamoli sahvq bilan oqiyotgan edi. Asosan Risola-i Nur unga shogird boʻlish sharti bilan hammaning oʻz mulki kabidir.

Ispartadan hajga ketgan va mening oʻrnimga ham ma'nan haj qilishni va'da bergan muborak qardoshimizni xos shogirdlar doirasida butun ma'naviy daromadlarimizga hissador qilishga qaror qildik. Janobi Haq ularni ikki jahonda baxtiyor aylasin, omin!

Madrasatu-z Zahroning menga joʻnatgan bu safargi "Asoy-i Muso" bahosidan qolgan oltmish banknotni yaqinda joʻnataman.

Yana Nur Tijoratxonasini tabriklayman. Inshaalloh yaqinda xabarlashishimiz Nur Tijoratxonasi egasi vositasida boʻladi. Umumga bir-bir salom.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: "Rahbar"ning yuz donasini noshirlardan ellik banknotga oldim va oʻz "Asoy-i Muso" nusxalarimdan sotganimdan ularga berdim. Sizning menga oxirgi joʻnatgan "Asoy-i Muso"ning bahosidan qarzim oltmish banknotning oʻrniga sizga joʻnatdim. Yigirma-oʻttiztasi Madrasatu-z Zahroning ichida va qolgani Dengizli, Milos, Burdur, Antaliya, Oydin, Izmir kabi joylarga munosib koʻrgan miqdoringizda joʻnating. Bularning ahamiyatli haqiqiy bahosi, olgan kishi hech boʻlmaganda oʻn kishiga oʻqib berishidir. Chunki nusxalari kam.

Ikkinchidan: Mahkamadagi mudofaalaringiz menga yoqdi, chiroyli. Tishriiyn oyining yigirma ikkinchi kunigacha qoldirilgani xayrli. Zotan ularning qoʻlidagi qismi, rasmiy kishilarning bir jihatda hissalari boʻlib, oʻqishsin. Oʻqimasa ham yaqinlaridagi doiralarda boʻlishi va ular vazifasi sifatida ularning haqiqatlari bilan qisqa boʻlsada mashgʻul boʻlishsa, ma'naviy dars olishadi. Hech xavotirlanmang, Nurlarning yoyilishi va futuhoti tobora koʻpayyapti, rasmiy xizmatdagilarning koʻpini ichiga olyapti. Rasmiy mansabdorlar ichiga qiziqish tushgan, qidirishyapti. Topgan vaqti ta'zirni yesa ham, qoʻlini oʻpishyapti.

Uchinchidan: Kichik Ispartaning qahramonlaridan kichik Ibrohim bilan Solihning maktublari meni favqulotda baxtiyor qildi, ming barakalloh. U ikki qardoshimiz, atrofdagi ahamiyatli qardoshlarimzni ziyorat qilib sihhat va salomatlarini yozishganidek, Qoradengiz sohillarida Oʻrdu, Sinop, Gerze, Ayanjiq, Bartin, Zonguldak kabi joylar Nurlar bilan munavvar boʻlganini va Istanbulning Uskudar tomonidan Nurchi voiz domlalar Nurga xizmat qilganini va Gerzedan muhim tijorat va Nurlarga juda ishtiyoqmand va qattiq xizmat qilishga azm qilgan yangi bir qardoshimizning chiroyli maktubini oldik, Ibrohim, Solih va u kishini koʻp salomimiz bilan birga tabriklaymiz, muvaffaqiyatlariga duo qilamiz.

Toʻrtinchidan: Olamasjid imomi faol qardoshimiz Ibrohim Adhamning oʻz tizimida topgan toʻliq Nurchi voiz Ali Shenturkning va voiz Usmon Nurining samimiy va fodikor va Nur xizmatida azmu sabotli maktubida istagan shaklida xos shogirdlar doirasiga qabul boʻlishdi. Janobi Haq ularni muvaffaq aylasin, omin! Ali Shenturkning maktubida ismi boʻlgan qishloq muftiyi Ali Rizoga juda koʻp salom aytib, Ali Rizo nomli juda ahamitali qardoshlarimiz ichida Nur doirasiga kirganini va koʻpchilikka husni misol boʻlishini yetkazing. Umumga minglar salom.

Moʻ'jizali Qur'onimizdan Rahmon surasining latif tavofuqlari ichida boʻlgan juz bilan (goʻzal tavofuqli bir juz bilan) Istanbulda matbaachi Azizga koʻrsatish uchun joʻnatgan edik. Unga yoqibdi, "Qachon istasangiz, buni ham "Hizb-i Qur'oniya" va "Hizb-i Nuriya"ga oʻxshab fotograf orqali chop qilaman. Hindistonga bir million Qur'onni joʻnatishga soʻz berganim uchun ularga ushbu moʻ'jizali Qur'onni ham birga joʻnatish yaxshi boʻladi", debdi. Janobi Haq inshaalloh Nurchilarni muvaffaq qiladi.

Noshirlardan "Gʻaybiy Muhr"ning bahosi sifatida ellik "Rahbar"ning pulini berdim, oldim, sizga joʻnatyapman. Yana u muborak majmuaning bir muborak baho sifatida menga xizmat qilgan va hozir uncha shart boʻlmagan va men boshqalarga ham berishni xohlamangan qozon va oʻn besh yil kiygan paxtali chakmonni va oʻta muborak kitob evaziga bir choynak va yigirma toʻrt yildan beri soqol olgan ustara va koʻp vaqtdan beri menga xizmat qilgan choyshabni bu yerdagi Kilich Alining otasidan Ahmad Rosixning taxmini va munosib koʻrsa: qozon - toʻqqiz lira, choynak ham - toʻqqiz lira, ustara - toʻqqiz lira, paxtali chakmon, choyshab bilan ikki qoʻl sochigʻi va bir nimcha bilan paxtali koʻylak toʻplam bahosi 125 lira taxmin qilindi. Be yerdagilar bu bahoni toʻgʻri deyishdi. Men yanada kamroq baholadim, bu narx koʻp dedim. Umumga salom.

Aziz, siddiq qardoshlarimiz!

Avvalo: Oʻn kechangizni tabriklash bilar birga, sizga Nurning ikki karomatini bayon qilamiz. Quyidagicha:

Soʻnggi kunlarda koʻp tomondan, xususan mashinka bilan Nurlarning tarqalishi, yashirin dushman zindiqlarni karaxt qilib qoʻydi. Kichik lekin beshafqat reja bilan qattiq vahima va tuhmatlarga sabab boʻladigan hodisani, bir bechora kalta fikrlaydigan kimsa vositasida qildirishdi. U kimsa bu yerda Nurning eng muhim va vazifasi eng ahamiyatli shogirdining uyi yonida toʻrt granatadan yaralandi. Doktor "yuzda yuz oʻladi", deyapti. Majruh tomonidan da'vo qiladigan, koʻp rasmiy va gʻayri rasmiy kishilar boʻlib, shogirdning boʻyniga yuklash yuzda toʻqson ehtimoli bor edi. Bu orqali uyidagi butun Nur Risolalari va maktublarini tekshirish bahonasi bilan qoʻlga tushirish ehtimoli yuzda toʻqson edi. Uni sabab qilib meni va Nurchilarni bu ishga bogʻlash va ma'sum shogirdga ham ajib tuhmatlar chaplashni istashdi. Bunga koʻp sabab boʻlsada, فَاِنَّكَ مَحْرُوسٌ بِعَيْنِ الْعِنَايَةِ sirri bilan yana inoyati Ilohiya yordamga keldi.

U kimsa yuzidan tom toʻrt toʻp bilan yaqindan urilgan boʻlsada, oʻlmadi. Gʻaroyib suratda hech qanday guvoh topilmadi. Umuman daliliy ashyo ham yoʻq. Urilgan odam, na mahkamaga, na otasiga, na ukalariga kim urganini qattiq qistashlariga qaramay aytmadi, ya'ni ayttirilmadi. Agar aytganida, pashshani fil qiladigan munofiqlar ajib tuhmatlar qilgan boʻlar edi. Janobi Haq ehson va karami bilan Nurlar va Nurchilarni himoya qilib, oʻsha hodisa granatanig portlashi bizga zarar bermadi. Buning Nurning bir karomati ekaniga qat'iy qanoat hosil qildik. U kimsa yana Nurlarning bir qismini oʻqigani uchun, uning karomati bilan hayotini qutqardi. Undan qisman olgan haqiqat darsi hissi bilan, azobli holati va qaysar tabiatida yana Nurlarga zarar kelmasligi uchun lol qoldirildi. Na mahkamaga, na qarindoshlariga ayttirilmadi. Lekin mening yonimga bir marta kelib, toʻgʻri turishga soʻz berib, yanglish harakat qilgani uchun ta'zir yedi. Hatto tuhmatga qolishi mumkin boʻlgan shogird ham kamoli sadoqat va ixlos bilan ba'zi loqaydliklari sababli bir shafqat ta'ziri yeganini tushundik.

Misol olami, nihoyatsiz fotograflar va har bir fotograf sanoqsiz dunyoviy hodisalarning suratini ayni vaqtda umuman aralashtirmay olayotganini koʻrdim.

Minglar dunyochalik katta, keng uxroviy sinema

foniylarning foniy, yoʻq boʻladigan hollari va vaziyatlarini

oʻtkinchi hayotlarining mevalarini

doimiy tomosha yerlarida va Jannatda abadiy saodat asxoblariga dunyo sarguzashtlarini

eski xotiralarini lavhalari bilan koʻzlariga koʻrsatish uchun juda katta forograf uskunasi deb qaradim.

Yana Lavh-i Mahfuzning ham misol olamining ikki hujjati,

ikki kichik namunasi,

ikki nuqtasi - insonning boshidagi xotira va hayol hissi marjimakdek kichik boʻlsada, umuman aralashtirmasdan,

kamoli intizom bilan,

ichida katta kutubxonachalik ma'lumotning yozilishi qat'iy isbot qiladiki,

oʻsha ikki hisning katta va ulugʻ namunasi - misol olami bilan Lavh-i Mahfuzdir.

Havo va suv unsurlarining, xususan nutfalarning suvi va havo unsuri tuproq unsurining ustida

yanada koʻproq hikmat bilan,

iroda bilan

qadar va qudrat qalami bilan yozilganini,

tasodifning,

koʻr quvvatning,

sagʻir tabiatning,

jonsiz va maqsadsiz sabablarning aralashishi yuz daraja imkonsizligini

hech bir jihat bilan mumkin emasligini,

Hakim-i Zuljalolning qadar qalami va hikmatining sahifasi ekanini ilma-l yaqin bilan qat'iy bilindi.

Qolgani hozircha yozdirilmadi.

Aziz, siddiq qardoshlarim va Qur'on xizmatida faol, metin doʻstlarim!

Avvalo: Bu yil hajj-i akbar ma'nosiga ega oʻn kechangizni ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz.

Ikkinchidan: Ham ichkarida, ham tashqarida Nurning futuhoti davom etyapti. Lekin yashirin dushmanlarimiz boʻlgan zalolatdagi va kayfu safoga berilganlar ba'zi hodisalar bilan Nur talabalarini qoʻrqitishga va pashshani fil qilib chekintirishyapti. Soʻnggi kunlarda aksar kitoblarim va uch yillik xabarlashish maktublarim oʻrtadagi ahamiyatli bir shogirdning uyiga yaqin, tunda bir hodisa yuz berdi. Undan foydalanib shogirdning uyini tekshirish yuzda toʻqson ehtimoli bor edi. Janobi Haq inoyati va hifzu himoyasi bilan uyni tekshirishdan qutqardi. Agar ertalab ikki sofdil qardoshimizni jiddiy ogohlantirmaganimda va kitob va maktublarni u yerdan olmaganimda, yana Nur doirasi ichida katta masala boʻlar edi. U hodisada bir nav siyosat qoʻrquvi ham bor.

Garchi inoyati Ilohiya bizni muhofaza qilgan boʻlsada, bu kunlarda majmualar chiqib, tarqalyapti. Biz ham toʻliq sokinlik va ehtiyot boʻlishga majbur boʻlsakda, bunday hayajonli hodisa pashshani fil qilgan dushmanlarimiz bizga xavotirga solib qoʻrqitgan boʻlar edi. Inoyati Ilohiya u rejani ham daf etdi, bizni muhofaza qildi. Lekin kutilmaganda ushbu hodisadan ruhimga kelgan hayajon va ma'naviy zarba, Nur xizmatiga ahamiyatli zarar kelishini oʻylab umrimda umuman koʻrmagan siqilish va asablarimda ma'naviy yaralar chiqdi.

Beixtiyor ta'sirlanish meni qattiq ezayotgan edi. Ikkinchi kuni Janobi Arhamur Rohimiyn kamoli marhamatidan ma'naviy ta'sirldan chiqqan yaralarimga juda fidokor Nuri Benlini va Kastamonu qahramoni Sodiq Bey va Inebolu qahramonlaridan Ismoilni toʻliq malham va darmon sifatida joʻnatdi. Ham oʻn besh yildan beri shahid boʻlgan deb eshitgan va doim Ubayd kabi shahid talabalarim ichida duo qilganim, ham "Ishoratu-l I'joz"ni, ham "Oʻninchi Soʻz"ni chop qilgan Mullo Hamza hayotda, Iroqda ekanini va Nurlarni qidirganini... yurtiga borgan qardoshimiz Aminning maktubida u xushxabar tamoman yaramni davoladi. Janobi Haqqa hadsiz shukr boʻlsin dedim.

Umum qardoshlarimizga minglar salom aytamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Sizga ham ajib, ham alamli, ham nozik bir hayot sarguzashtimni, dushmanlarimning ham pastkash, ham mingdan bir ehtimol bilan hech qanday shayton hech kimni alday olmagan tuhmatlarni va Nurga qarshi qoʻllagan hech bir qurollari qolmaganini bayon qilishga bir munosabat keldi. U quyidagicha:

Hayot tariximni bilganlarga ma'lumki: Ellik besh yil avval men yigirma yoshlarda Bitlisda marhum hokim Umar Posho qistovi va ilmga qattiq hurmati sababli uyida ikki yil yashadim. Olti qizi bor edi. Uchi kichik, uchi katta. Men uch kattalarini, ikki yil bir uyda qolgan boʻlsakda, bir-biridan ayirib tanimas edim. Bilish darajasida e'tibor bermas edim. Hatto yonimga bir olim musofirim kelib, ikki kunda ularni bir-birdan ajratdi, tanidi. Hamma, men ham bu holatga hayratlanar edik. Mendan: "Nega qaramaysan?" deb soʻrashganda, "Ilmning izzatini muhofaza qilish, meni qaratmaydi." deb javob bergan edim.

Qirq yil avval Istanbulda Qogʻitxonaning maxsus bayram kuni Koʻprikdan to Qogʻitxonagacha Halichning ikki tarafida minglar oshiq-sochiq Rum va Armani, Istanbulning xotin-qizlari tizilgan payti men va marhum deputat Mullo Sayyid Toha va deputat Hoji Ilyos bilan birga qayiqqa mindik. U xotinlarning yonidan oʻtdik. Mening hech xabarim yoq, Mullo Toha va Hoji Ilyos meni sinashga kelishib navbat bilan meni bir soat kuzatishganini oxiri e'tirof qilib, "Sening holatingga hayratlandik, umuman qaramading", deyishdi. "Keraksiz, oʻtkinchi, gunohli lazzatlarning oqibati azoblar, afsuslar boʻlgani uchun, qarashni xohlamayman", dedim.

Yana butun hayot tariximda hadyalarni qabul qilib minnatda qolib odamlarning sadaqa va ehsonlarini olishdan uzoq turganimni doʻstlarim bilishadi. Nurlar, iymon va Qur'on xizmatining sharafini, salomatini himoya qilish uchun dunyoning butun moddiy, ijtimoiy, siyosiy lazzatlarini va qiziqishlarini tark qilganim, qatl kabi gʻarazchilarning butun tahdidlariga bir tiyinlik ahamiyat bermaganimni, yigirma yil iskanjali asirligimdagi ikki dahshatli qamogʻimda va mahkamalarimda qat'iy koʻrindi.

Rasmiy mansabni egallagan odam, yetmish besh yil avval davom etgan hayot dasturimga qaramay, Risola-i Nurning favqulotda qiymatini ketkazish niyatida shaytonlarning ham aqliga- xayoliga kelmagan tuhmatni qildi. "Tunda patnislarda baqlavalar bilan buzuq va nomussizlar borishyapti", debdi. Holbuki eshigim tunda tashqaridan va ichkaridan qulflanadi, tonggacha bir posbon u badbaxtning buyrugʻi bilan ehigimda soqchilik qilar edi. Yana bu yerdagi qoʻshnilar va butun doʻstlar bilishadiki, men xufton namozidan keyin bomdodgacha yonimga hech kimni qabul qilmayman. Bunday tuhmatga bir safih, ahmoq odam eshshak boʻlsa, keyin shayton boʻlsa, bunga ehtimol bermaydi. U kimsa tushunib, unday rejalardan voz kechdi, bu yerdan boshqa joyga jahannamlik boʻlib ketdi. U rasman meni emas, balki Nurchilarni yomonotliq qilish uchun tuzgan rejasi bilan ushbu yangi hodisani sabab qilib, shogirdlarga chaplash istanildi. Lekin hifzu himoya va Ilohiy inoyat rejani ham gʻaroyib shaklda yarim qoldirdi. Ushbu bayon bilan men oʻzimni oqlamoqchi emasman, balki "muqaddas iymon xizmati, nafsning butun havaslaridan voz kechirgan va xizmatdagi ma'naviy lazzat unga kifoya qiladi", deyishni istayman va Nurchilarning ehtiyot va diqqat qilishlarini bayon qilyapman.

Ikkinchidan: Sizga mashinka ishida tajribali va qoʻlidan keladigan xususiy kotibni joʻnatyapman. Oʻzim qiynalib yozganim uchun, bundan keyin qisqacha yozaman, jahlingiz chiqmasin.

Uchinchidan: Afloniy tomonlarda Xatib Mahmudga, Tavfiqqa salom aytaman, koʻrgan tushi muborakdir.

Toʻrtinchidan: Hozir Kastamonu Xusravi Mahmud Fayzining tabrigi va Nur futuhotining hushxabarini ichiga olgan porloq, goʻzal maktubini oldim va u qiymatli qardoshimiz boshda Hilmi, Amin, Beshqardoshlar, Ulviyalar, Zahrolar, Lutfiyalar kabi Nurchi singillarimizning ham oʻn kechalarini, ham bayramlarini ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz. Ham Xulusiy, ham Fayzining maktublarini qoʻshib joʻnatyapmiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Nurning ahamiyatli va juda xayrli bir shogirdi, koʻplarning nomidan mendan soradi: Nurning xolis va ahamiyatli bir qism shogirdlari sizni, chekinsangiz ham, oxirzamonda keladigan Ol-i Baytning buyuk murshidi degan fikrda qattiq turib olishgan. Siz buncha qattiq turishlariga qaramay, ularning fikrini qabul qilmayapsiz, chekinyapsiz. Albatta ularning qoʻlida bir haqiqat va qat'iy hujjat bor, siz ham bir hikmat va haqiqatga binoan ularga rozilik bermayapsiz. Bu esa bir bir-biriga qarshi, buni hal qilinishini xohlaymiz.

Men ham u kishining aytgan koʻp masalalariga javoban aytamanki: U xos Nurchilarning qoʻlida bir haqiqat bor. Lekin ikki jihatda ta'bir va ta'vil qilish kerak:

Birinchisi: Koʻp marta maktublarimda ishorat qilganimdek, muqaddas jamoatning vakili Mahdiy-i Ol-i Rasul ma'naviy shaxsining uch vazifasi bor. Agar tez qiyomat qoʻpmasa va odamzod batamom yoʻlini yoʻqotmasa, u vazifalarni uning jamiyati va sayyidlar jamoati qilishini rahmat-i Ilohiyadan kutyapmiz. Uning uch buyuk vazifasi boʻladi:

Birinchisi: Fan va falsafaning bosimi bilan moddaparastlik va tabiatparastlik vabosining insonlar ichida yoyilishi sabab, hamma narsadan avval falsafani va moddaparastlik fikrini toʻliq mot qiladigan shaklda iymonni qutqarish kerak boʻladi. Ahli iymonni zalolatdan muhofaza qilish va bu vazifa ham dunyo, ham hamma narsani tashlab koʻp vaqt tadqiqot bilan shugʻullanishni iqtizo qilgani uchun, Hazrati Mahdiyning vazifasini shaxsan oʻzi qilishga vaqt va holati toʻgʻri kelmaydi. Chunki xilofati Muhammadiya (A.S.M.) jihatidagi saltanati u bilan shugʻullanishga vaqt qoldirmaydi. Har holda vazifani undan avval bir toifa bir jihatda qiladi. U zot u toifaning uzun tadqiqoti bilan yozgan asarni oʻziga hozirlangan reja qiladi, u bilan birinchi vazifani toʻliq qilgan boʻladi. Bu vazifa tayangan kuch va ma'naviy qoʻshini faqat ixlos, sadoqat va birdamlik sifatlariga toʻliq ega boʻlgan bir qism shogirdlar boʻladi. Qanchalik oz boʻlishsada, ma'nan bir qoʻshinchalik kuchli va qiymatli hisoblanishadi.

Ikkinchi vazifasi: Xilofat-i Muhammadiya (A.S.M.) unvoni bilan Islomiy shiorlarni tiriltirishdir. Olami Islomning birligini tayanch nuqtasi qilib bashariyatni moddiy-ma'naviy tahlikalardan va gʻazabi Ilohiydan qutqarishdir. Bu vazifaning tayanch nuqtasi va xodimligiga millionlab a'zolari boʻlgan qoʻshinlar kerak.

Uchinchi vazifasi: Davr oʻzgarishi bilan koʻp Qur'oniy hukmlarning zarar koʻrishi va shariati Muhammadiyaning (A.S.M.) qonunlari bir daraja toʻxtab qolishi sababli, u zot butun ahli iymonga ma'naviy yordam berib va Islom birligining yordami bilan va butun ulamolar va avliyolarning, xususan Ol-i Baytning naslidan har asrda kuchli va koʻp sonli millionlar fidokor sayyidlarning qoʻshilishi bilan u buyuk vazifani bajarishga harakat qiladi.

Demak, hol haqiqati shunday ekan, eng birinchi vazifasi va eng yuksak yoʻli boʻlgan iymonni qutqarish va iymonni tahqiqiy suratda umumga dars berish, hatto avomning ham iymonini tahqiqiy darajasiga chiqarish vazifasi - ma'nan va haqiqatdan hidoyatga boshlovchi, irshod qiluvchi ma'nosini toʻliq ifodalagani uchun, Nur shogirdlari bu vazifani tamomi bilan Risola-i Nurda koʻrishgani uchun, ikkinchi va uchinchi vazifalar bunga nisbatan ikkinchi va uchinchi darajada deb, Risola-i Nurning ma'naviy shaxsiyatini haqli boʻlib bir nav Mahdiy deb oʻylashyapti.

U ma'naviy shaxsning bir vakili Nur shogirdlarining birdamligidan kelgan ma'naviy shaxsi va u ma'naviy shaxsda bir jihatda vakil boʻlgan bechora tarjimoni deb oʻylashgani uchun, ba'zan u ismni unga taqishyapti. Garchi bu bir noaniqlik va sahv boʻlsada, ular unda javobgar emas.

Eskidan beri koʻp husni zon boʻlib kelyapti va e'tiroz etilmayapti. Men ham qardoshlarimning qattiq husni zonlarini bir nav duo va istak oʻrnida koʻrib, Nur talabalarining kamoli e'tiqodlarining bir tarashshuhini koʻrganim uchun, ularga koʻp aralashmagan edim.

Hatto eski avliyolarning bir qismi gʻaybiy karomatlarida Risola-i Nurni ayni oxirzamonning hidoyat qiluvchisi degan kashflari, bu tahqiqot bilan ta'vili tushuniladi. Demak, ikki nuqtada noaniqlik bor, ta'vil kerak:

Birinchisi: Oxirgi ikki vazifa, garchi haqiqat nuqtasida birinchi vazifa darajasida boʻlmasada, xilofat-i Muhammadiya (A.S.M.) va Islom birligi qoʻshinlari bilan zamin yuzida Islom salatanatini davom ettirish uchun hammaga, xususan avomda, xususan siyosatchilarda, xususan bu asrning dunyoqarashida birinchi vazifadan ming daraja keng hisoblanadi. Bu ism bir kishiga berilsa, ikki vazifa esga keladi, siyosat ma'nosiga xoslanadi, balki obroʻtalablik ma'nosini esga keltiradi, balki shonu-sharaf va mansabparastlik va shuxratparastlik istaklarini koʻrsatadi. Eskidan beri va hozir ham koʻp sofdil va mansabparast kishilar Mahdiy boʻlaman deb da'vo qilishadi. Garchi har asrda hidoyat qiluvchi bir nav Mahdiy va mujaddid kelsada va kelgan, lekin har biri uch vazifalardan birini bir jihatda qilishi e'tibori bilan, oxirzamonning Buyuk Mahdiysi unvonini olishmagan.

Yana mahkamada Dengizli ekspertlar guruhi ba'zi shogirdlarning ushbu tushunchasiga asoslanib men haqimda: "Agar Mahdiylik da'vo qilsa, butun shogirdlari qabul qilishadi", deyishgan. Men javoban ularga: "Men oʻzimni sayyid deb bila olmayman. Bu davrda nasllar bilinmaydi. Holbuki oxirzamonning buyuk shaxsi Ol-i Baytdan boʻladi. Garchi men ma'nan Hazrati Alining (R.A.) bir ma'naviy avlodi oʻrnida u zotdan haqiqat darsini olganman. Ol-i Muhammad Alayhissalom bir ma'noda haqiqiy Nur shogirdlarini ichiga olgani uchun, men ham Ol-i Baytdan hisoblanaman. Lekin bu davr ma'naviy shaxs davri boʻlgani uchun va Nurning yoʻlida hech bir jihatda "men"lik va shaxsiyat va shaxsiy maqomlarni xohlash, shon-sharaf qozonish yoʻq va ixlos sirriga toʻliq muxolif boʻlgani uchun, Janobi Haqqa hadsiz shukr qilamanki, meni oʻzimga xush koʻrsatmagani uchun, men unday shaxsiy va haddimdan cheksiz daraja ortiq maqomlarga koʻzimni tikmayman. Nurdagi ixlosni buzmaslik uchun uxroviy maqomlar berilsa ham, oʻzimni uni tashlashga majbur deb bilaman." dedim. Ekspertlar hay'ati jim qoldi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Umum Nurchilarning muborak bayramlarini va hajju-l akbarda boʻlgan Nur shogirdlari bilan hajdagi Nur tarafdorlarining bayramlarini tabrik ichida va koʻp vaqtdan beri asirlikda qolgan va mustaqilligini yoʻqotgan Hindistob, Arabiston kabi Islom olamining buyuk mamlakatlarini bir-bir Islom davlati sahklida Hindda yuz million davlat-i Islomiya, Javada ellik milliondan koʻproq davlat-i Islomiya va Arabistonda toʻrt-besh hukumat birlashgan jamohir kabi Arab birligi bilan Islom birligini birlashtirishidagi Islom olamining bu buyuk bayramining boshlanishini tabrik bilan, bu bayram bizga xushxabar beryapti.

Ikkinchidan: Istanbulda Ra'fat Bey va Mustafo Oʻruchning yozganiga koʻra, koʻp vaqt Islom qoʻshinini boshqargan, keyin doru-l fununga aylangan Harbiya Nazorati va Bobi Saraskariy muazzam binoning peshtoqida Qur'on xatti bilan ma'noli

oyati yozilgan ekan. Keyin esa ustini koshinlar bilan yopib u nurlarni yopishgan ekan. Hozir yangidan Qur'on xatti bilan chiroyli namuna va Risola-i Nurning borayotgan maqsadiga vasila va Universitet kelajakda Nur Madrasasi boʻlishiga ishorat boʻlganidek, Dengizli Nurchilaridan Ahmadning mashhur olim va oʻn toʻqqizinchi asrning eng buyuk mutafakkiri, ijtimoiy faylasuflarning olimi Bismarkning asaridan olgan fikrda, buyuk Bismark asarida aytadiki: "Qur'onni har tomondan tadqiq qildim, har bir soʻzida buyuk hikmat koʻrdim. Buning oʻxshashi va bashariyatni boshqaradigan hech qanday asar yoʻq va boʻlmaydi.

Paygʻambarga qarata:

"Yo Muhammad! Sizga asrdosh boʻla olmaganim uchun juda xafaman. Bashariyat sizdek mumtoz qudratni bir marta koʻrdi, bundan soʻng koʻra olmaydi. Shunga binoan sizning huzuringizda kamoli hurmat bilan egilaman."

deb imzo otgan.

U bayonida oʻzgargan va nashr qilingan samoviy kitobni koʻp tanqid qilgani uchun, u jumlalar yozilmasligi kerak, men ishorat qoʻydim.

U kishi oʻn toʻqqizinchi asrning eng aqlli va eng buyuk faylasufi, siyosat va ijtimoiy bilimlarning eng muhim shaxsiyati boʻlishi, yana Islom olami mustaqilligini bir daraja qoʻlga kiritishi va ajnabiy hukumatlarning Qur'on haqiqatlarini qidirishi va gʻarb va shimoliy gʻarbda Qur'on foydasiga buyuk jarayonning borligi, ham Amerikaning eng yuksak va mashhur faylasufi Mister Karlayl ham aynan Bismark kabi:

"Boshqa kitoblar hech bir jihatda Qur'onga yeta olmaydi. Haqiqiy soʻz ubir, uni tinglahimiz kerak." deb, qat'iy qarorini aytishi {(Hoshiya) Oʻttiz yil avval Risola-i Nurdan Arabiy "Ishoratu-l I'joz" tafsiri uning bu toʻgʻri qiymatli bahosiga ishorat qilgan.} va Nurlarning ham hamma tomonda futuhoti va rivojlanishi, katta bir yaxshilik alomati boʻlib, xorijda koʻp Bismarklar va Mister Karlayllar chiqadi. Buning belgilari bor deb Nurchilarga bayram hadyasi sifatida taqdim qilamiz va Bismarkning fikrini qoʻshimcha qilib joʻnatyapmiz.

Inebolu qahramonlaridan sartarosh Ali Usmonning ma'sum oʻgʻilining chiroyli yozuvida joʻnatgan maktubini oʻqidim, birdan xayolimga keldi: Nur markazida uch muhim sartarosh bir-biriga toʻliq oʻxshash holda Nurga buyuk xizmatlari, yana har bir farzandlari bilan xizmat qilishlari meni baxtiyor qildi. Sartarosh Burhon, sartarosh Hifzi, sartarosh Ali Usmonlarning har biri Nurning qiymatli qahramonlaridir. Alloh ularni bola-chaqalari bilan dunyoyu oxiratda baxtiyor aylasin, omin!

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Madrasatu-z Zahroning uch shogirdining bir oy yengil qamoq jazosi, oʻta haqsiz, juda ma'nosiz va sovuq sudyaning gʻazabiga uchradi. Buning evaziga, qat'iy xulosa va koʻp belgilarning quvvati bilan xushxabar beramizki, shogirdlar va ularga yordam berganlar, u odamning bergan kichkina jazosi va ma'nosiz gʻazabi evaziga ruhoniylar, farishtalar va kelajakda keladigan avlodlar millionlar olqish bilan bunday shogirdlarni tabriklashyapti. Yana abadiy qamoqning millionlar yil jazolaridan qutulishga vasila boʻlishgani uchun, pashsha qanotichalik ahamiyati boʻlmagan bu kabi jazo va azoblarni yoʻqqa chiqaradi, balki iftixor bilan sevintiradi.

Ha, bir asr avval dunyoning eng aqlli, eng mudaqqiqi, faylasufi va boy hokimi deb oʻylangan, oʻzi Xristian boʻlib, eski dinlarni va kitoblarni yoʻqqa chiqargan, balki inkor qilishga jur'at qilgan oʻta xudbin va mashhur Prins Bismarkning Qur'oni Hakimning oldida oʻz imzosi bilan va butun kuchi bilan tasdiq bilan sajda qilishini yozgan.

Qaysarlik va "men"ligini, dinsizligini tashlab, Qur'onga taslim boʻlganini olamga e'lon qilganini gazetalarda nashr qilgan paytda va butun samoviy dinlarni inkor qilgan va shimoliy sharqdagi hozirgi dahshatli hukumatning tashviqi bilan koʻp musulmonlarni hajga joʻnatgan. Islom olami nazarida dinsizligini va qaysarligi va adovatini tashlab goʻyo Qur'onni inkor qila olmagan. Azamatiga bir nav taslimiyat va tobe boʻlgandek bu yerdagilardan ham koʻproq Qur'onni ahamiyatli deb bilaman deb, bu mavzuda ular mendan ham orqada qolishyapti, menchalik hoji joʻnatmayapti degan. Uning gapiga javoban, bu yerdagilar ham mashaalloh toʻliq ruhsat berishgan boʻlsada, siyosiy targʻibot qilingan paytda, Madrasatu-z Zahroning Nur shogirdlari, "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso" kabi gʻaroyib risolalar bilan oʻsha mohiyat va azamatdagi Qur'oni Moʻ'jizu-l Bayon haqiqatlarining moʻ'jizalarini qalamlari bilan nashr qilishdi. Bu bilan eng qaysar dinsizlarni tasdiqqa majbur qilishlariga javoban zalolatdagilarning hujumi nafaqat ahl-i haqiqat insonlarni, balki ruhoniylarni, balki farishtalarni ham albatta yigʻlatadi, yeru samoni gʻazabga keltiradi.

Modomiki ikki yillik tekshiruvdan keyin "Oyatu-l Kubro" eski harflar bilan chop qilingan ming nusxa va Nurning butun risolalarni bir ovozdan oqlanib hammasi qaytarib berildi. Aynan qaytarib berilgan ba'zi risolalarning eski harflar bilan koʻpaytirishni jinoyat hisoblab jazo berish adliyalarni jiddan aloqador qilib adolat sharafini ketkazyapti.

Ikkinchidan: Hozir mening xususiy kotibim yoʻq. Boshqa kotiblar ham tilimni yaxshi tushunishmaydi, men ham bezovta, hamda sekin va ogʻirlik bilan yozaman. Holbuki kechadan beri yigirmaga yaqin maktublar keldi. Ichida ham juda koʻp qardoshlarimiz va singillarimizning ismlari bor. Biz ularning barchasining ham bayramini tabriklaymiz, ham yangi shogird boʻlishni xohlaganlarni ruhu jonimiz bilan qabul qilamiz. Ularni yoʻnaltirgan kishilardan ham Alloh rozi boʻlsin, qalblarida nimani murod qilgan boʻlsihsa, Janobi Haq ularni muvaffaq aylasin deymiz.

Uchinchidan:

Nur stansiyasi Sabrining (R.H.) "Ilova"ga kiradigan chiroyli maktubi va Ali Usmon va Chilangar Alining Nurlarning nashridagi muqaddas xizmatlari,

Ibrohim Adhamning Balikasir va boshqa tomonlarda ta'sirli faoliyati, uning irshodi bilan koʻpchilikning Nur doirasiga kirishi,

Ahmad Fuadning ham Afloniy atrofida Hasan Fayzi kabi faoliyati, qattiq aloqasi,

Konyalik Sabrining yosh maktablilarning koʻplashib Nur doirasiga kirishlariga urinishi,

boshda mufassir hoji va domla Vahbi Afandi, Konya ulamolarining Nurlarni hurmat bilan maqtashlari va tasdiqlab muomala qilishlari,

muallim Abdurrahmon Ehsonning murojaat maktubidagi Nurga samimiy va jiddiy aloqasi,

Tavshanlik Voizi Usmonning maktubida juda samimiy va ikki uch jiddiy kishilarning Nur shogirdligiga kamoli jiddiyat bilan kirishlari,

Egʻirdir qishloqlarida Ali Usmonning va Halil Ibrohimning tasdigʻi bilan juda xolis Nurchilarning yetishishi,

Anqara dorulfununida Nurga ahamiyatli xizmat qilgan va Kastamonuda maktab yoshlaridan birinchi boʻlib Nurlarga kirgan,

Anqaradagi Abdurrahmonning oʻgʻli Vahdatni himoya va muhofaza qilishga harakat qilgan Arachli Abdullohning maktubida tom iymonli va dindor, xushxabar bilan yozishi va u yerda oʻquvchilarning koʻpligidan qoʻllaridagi risolaning yetmayotganiga,

Konyalik doʻsti Mahmud bilan birga yoshlar ichida Nurni yoyishlari, Oydin tarafda inshaalloh chiroyli va samimiy maktubidagi duolari va tavsiflari, Nurning ta'sirlarini his qilishi,

ma'nosidagi fikrlar biz va Nur doirasini toʻliq xursand qilganidek, bu bayramda ham katta bir ma'naviy hadya sifatida qabul qilamiz. Janobi Haq ularning barchasidan rozi boʻlsin. Xususiy va ayri-ayri maktub yoza olmaganim uchun jahllari chiqmasin.

Xusravning Oliy Sudga tegishli maktubini umuman tegmasdan qabul qilganim uchun uning sizdagi nusxasini Oliy Sudga joʻnating. Modomiki sizda nusxasi bor ekan, bu maktubni joʻnatmang, "Ilova"ga kirsin. Hozir kelgan maktubda "Yoshlarga Rhanamo"ning narxini siz mendan yaxshi bilasiz. Bir yoki bir yarim banknotdan kam boʻlmasin. Xusravning qalami "Toʻrtinchi Soʻz"ni boshlashiga ming barakalloh deymiz. Alloh muvaffaq aylasin, omin!

Safranbolu qahramoni sartarosh Hifzi, Husnu, Yilmaz ikki ma'sum Nurchi oʻgʻlining bayram tabriklariga javoban salom aytamiz, yana muvaffaqiyatlariga duo qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshrim Ra'fat Bey!

Avvalo: Bizga tegishli ba'zi kichik hodisalar munosabati bilan ruhimga bir haqiqatni bayon qilish qattiq eslatildi. Quyidagicha:

Risola-i Nur hech narsaga vosita qilinmasligini, rizo-i Ilohiyadan boshqa hech qanday maqsadga vasila boʻlmasligini, hamma narsadan avval toʻgʻridan-toʻgʻri iymon haqiqatlarini dars berish va bechora zaiflarning, shubhaga tushganlarning iymonini qutqarish ekanini albatta sizdek Nurning xos shogirdlari bilishadi.

Ikkinchidan: Risola-i Nurning buncha dushmanlariga eng katta kuchi ixlos boʻlgani uchun, dunyoning hech narsasiga vosita qilinmagani kabi, tarafgirlik ustiga qurilgan jarayonlarga, xususan siyosatga tegishli jarayonlar bilan aloqador boʻlmaydi. Chunki tarafgirlik hissi ixlosni ketkazadi, haqiqatni oʻzgartiradi. Mening oʻttiz yildan beri siyosatni tark qilganimga sabab, bir muborak olimning kuzatgan jarayonning tarafgirlik hissi bilan solih va buyuk bir olim uning fikriga muxolif boʻlgani uchun fosiqqa chiqarib tahqirlashi va jarayoniga va oʻz fikriga qoʻshilgan mashhur, tajovuzkor munofiqni boshiga chiqarib madhu-sano qildi. Bundan men butun ruhim bilan qoʻrqdim. Demak, tarafgirlik hissiga siyosatchilik ham aralashsa, bunday ajib xatolarga sabab boʻlar ekan deb "A'uzu billahi minash shaytoni va-s siyasa", dedim. Oʻshandan beri siyosatni tark etdim.

Oʻsha holatimning natijasi sifatida, sizdek qardoshlarim bilasizki, yigirma besh yildan beri na biror gazetani oqidim, na tingladim, na qiziqdim. Oʻn yil umumiy harbni kuzatmadim, bilmadim va qiziqmadim. Yigirma ikki yil ushbu iskanjali asirligimda tarafgirlikka va siyosatga aralashmaslik uchun va Nurlardagi ixlosga zarar kelmasligi uchun mudofaatimdan boshqa tinchligim uchun umuman murojaat qilmaganimni bilasiz. Yana bilasizki, qamoqda sizga yozganimdek, meni oʻldirishga uringan odamlar, qiynoqli azob berganlar, Risola-i Nur bilan iymonini qutqarsa, shohid boʻling, men roziman, haqqimni halol qilaman. Tarafgirlik hissi bilan ixlosga zarar kelmasligi uchun soʻnggi ikki-uch yilda ichkari va tashqaridan kelgan boʻronli jarayonlarga umuman aralashmadik va qardoshlarimni ham bir daraja ogohlantirdim.

Uchinchidan: Risola-i Nurning ixlosiga dunyo manfaati kirmasligi, biror zarar bermasligi va boshqa qardoshlar ham ibrat olib hech narsaga vosita qilmasliklari uchun oʻzim sadaqa va yordamlarni qabul qilmaganim kabi, bunday yordamlarga ham sabab boʻlmaganim uchun, oʻz kiyimlarimni va kerakli narsalarimni sotib, puli bilan oʻz kitoblarimni, yozgan qardoshlarimdan sotib olishimni bilasiz.

Toʻrtinchidan: Nurning haqiqiy shogirdlariga Nur kifoya qiladi. Ular ham qanoat qilishsin. Boshqa sharaflarga yoki moddiy-ma'naviy manfaatlarga koʻzini tikmasin. Nurga qarshi gʻarazlilar chiqmasligi uchun, diniy masalalarda tarafgirlik bilan hislarga qattiq tegadigan munoqasha, nizo va bahs qilmaslik kerak. Hatto avvaldan sezish hissi bilan Mustafo Oʻruch qardoshimizning bir kishi bilan Risola-i Nur yoʻliga muxolif ravishda bahs qilayotgan daqiqada unga oʻta qattiq gʻazab va jahl qildim. Hatto u Nurdan qozongan koʻp ahamiyatli maqomidan chiqarish istagi keldi. Qalban xafa boʻldim. U men uchun bir Abdurrahmon edi, nega qattiq gʻazablandim. Keyin bu bayramda yonimga keldi, Janobi Haqqa shukrki, juda ahamiyatli dars tingladi va katta xatosini ham tushundi. Men bu yerda gʻazabnok boʻlgan paytimda ayni xatosini e'tirof qildi. Inshaalloh u kafforot boʻldi, toʻliq poklanib qutuldi.

Bechinchidan: Toʻrt-besh oydan beri bir kishi menga bu yerga bir gazeta joʻnatayotgan ekan, menga joʻnatilayotganini endi xabar oldim. Bu yerdagi doʻstlarim odatimni bilishgani uchun, nafaqat gazeta, balki Nurdan boshqa hech qanday kitobni, hech bir majmuani qabul qilmayman. Shu bilan birga yangi yozuvdan hech qanday harfni bilmaganim uchun qoʻrqishib, menga xabar berishmabdi va koʻrsatishmabdi. Bir kishi, bir maktub ichida bir sahifasi men bilan gaplashgan jurnalistning faqat doʻst va bir hamshahrining maktubini koʻrsatdi. "Koʻpdan beri sizning nomingizga gazeta joʻnatayotgan edi, bir sizga koʻrsatishga qoʻrqdik", deyishdi. Men, "U kishiga men tomonimdan koʻp salom ayting. U doʻstning eski bilgan Saidi oʻzgargan, dunyo bilan aloqasi uzilgan. Ham xasta, ham qardoshimga xususiy maktub yoza olmaganim uchun, u kishining jahli chiqmasin." deb javob beraman.

U yerdagi umum doʻstlarga, xususan Hofiz Amin va Hofiz Fahriddin kabi qardoshlarimizga salom aytib, bayramlarini takroran tabriklaymiz.

Risola-i Nurning advokati, Oydin tumanining Hasan Fayzisi, u atrofning Xusravi qardoshimiz Ahmad Fayzi uch yildan beri "Gʻaybiy Tasdiq Muhri"ning Risola-i Nurga bergan yuzlar ishorat bilan tasdiqlaganini, toʻliq qat'iy burhon sifatida ham hadislardan, ham oyatlardan ma'no va jifrning muvofiq kelishiga asosan, Risola-i Nurning ma'naviy shaxsini juda kuchli suratda isbotlayapti.

Risola-i Nurning ma'naviy shaxsining bir vakili boʻlgan Nur shogirdlarining ma'naviy shaxsida hadisning ba'zi ishoratlari Nurning tarjimoniga qarayapti. Haqiqat shuki - tarjimon bir daraja ta'lif e'tibori bilan ma'naviy shaxsning bir nav vakili boʻlgani uchundir. Yoʻqsa men muqaddas ishoratga asos boʻlishga haddim va haqqim yoq. Nima boʻlganda ham, men boshqa tadqiq qila olmadim. Uning uch yarim yilda va u kabi favqulotda zakiy qardoshimizning nozik tadqiqotini vaqtim va xastaligim izn bersa, tadqiq va toʻgʻrilab sizga joʻnataman. Uni "Tilsimlar Majmuasi"ning qoʻshimcha yoki "Yogʻdular" majmuasiga Risola-i Nurning haqligiga bir hujjat sifatida yozasiz. Qardsohimizning Nur advokati Ahmad Fayzining anjir tabarruki evaziga, menga ogʻir botmasligi uchun mening nomimga bir "Gʻaybiy Muhr" majmuasini unga joʻnating. Chunki soʻnggi kunlarda qat'iyyan evazsiz hadyalar meni xasta qilgani, koʻp tajribalar bilan aniqlashdi.

Qardoshimizning ikki muborak ayoli, muhtaram volidasi va Said, Nuri degan farzandlarining menga yozgan samimiy maktublariga javoban ham ularga, ham avlodlariga koʻp duo qilaman. Bunday qahramon Nurchining haqiqatli, muhtaram dindor rafiqasining Nurlarga fidoiy va xodim sifatida bergan ma'sum farzandlarini ruhu jonimiz bilan Nurning ma'sumlar doirasiga qabul qilamiz. Mahmud Amin, Ali Oqtogʻ, Ahmad Fayzi va umum qardsohlarimizga salom aytib, duo qilamiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Keraksiz oziq-ovqat va kiyimlarimni sotib juda muborak yuz lira, Doru-l Hikmatdan olgan maoshim (hajga bormoqchi boʻlgan pulim), yana yigirma ikki yil oziq-ovqatdan orttirgan oʻn lirani ham ustida surat boʻlgani uchun takroran muborak oʻn lirani ham "Yogʻdular" majmuasining bahosi sifatida birga joʻnatyapman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Hadsiz shukr boʻlsinkli, Risola-i Nurning Haramayn-i Sharifaynda qabul qilinishining bir belgisi shuki: Dengizli qahramoni Hofiz Mustafo Istanbuldan olgan "Zulfiqo", "Asoy-i Muso" va "Siroju-n Nur"ni (Hindiston ulamolariga joʻnatilishi kerak boʻlgan) olib yoʻlda ba'zi hojilarga oʻqib berib, birgalikda Madina-i Munavvarada oʻta mashhur Kashmirli olim va turk tilini ham bilgan kishiga beribdi.

U kishi ham juda maqtab Hindiston ulamolari markaziga joʻnatishini qat'iy va'da beribdi. Madina-i Munavvaraga maxsus majmualar ham yetib borgani va boshqa joylarga ham joʻnatilgan majmualar butun holda yetib boribdi. Ushbu xushxabarni ikki Afyonli, Dengizli Hofiz Mustafoga doʻst boʻlgan va yoʻlda Nurlarni oʻqib ketgan ham yosh, ham Nurchi hoji va boshqa hojilar olib kelishdi. Tashqarida Risola-i Nurning ahamiyatli rivojini va maqbuliyatini xushxabar berishdi. Faqat Jome'u-l Azharga yuboriladigan uch majmuadan "Zulfiqor" bu yerda qoldi, joʻnata olmadik. Ikki kitob ketdi. Buning hikmati shuki: "Zulfiqor" ilmiy keng darsdir. Islom olamining katta madrasasi boʻlgan Jome'u-l Azharga dars suratida joʻnatish munosib boʻlmagani kabi, yana u yerda sitma xastaligi tarqalgani uchun, albatta bu vaziyatda "Zulfiqor"ga loyigʻidek e'tibor berilmagan boʻlar edi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Nurning ahamiyatli qahramonlaridan, Nurning ahamiyatli majmualarini Makka-i Mukarramaga olib borib oʻta buyuk Hindli olim Ahmad Ali Shimshiriyga berib, ham Hind tiliga tarjima qilishga va Hindga joʻnatishiga va'dasini olgan qardoshimiz Hofiz Mustafoga minglar barakalloh, mashaalloh va as'adakalloh deymiz. Madrasatu-z Zahro Makka-i Mukarramadagi buyuk zot bilan xabarlashsin. Manzili: "Makka-i Mukarramada Bobu-s Salomda Ahmad Ali Shimshiriy", deb maktub yozing.

Ikkinchidan: Bu safargi hodisa, pashshani vahima bilan fil qilishganini bildik. Bir belgisi shuki: Ichki Ishlar Vazirining buyrugʻi bilan tunda Afyon hokimi, Ichki Ishlar mudiri bilan bu yerga kelib, tunda uyimni bosishni xohlabdilar. Prokuror ruxsat bermagani uchun tonggacha kutishib, bizga qattiq qarshi boʻlgan ikki kishini tayinlab, qulfimni sindirib kutilmaganda bosqin qilishlari, ham oʻsha kuni

{(Hoshiya) Ha, bu yerdagi Nur shogirdlari nomidan tasdiqlaymiz, hodisa aytilganidek sodir boʻldi.

Ha Chevar Mustafo, Ha Ismoil, Ha Mustafo, Ha Xizmatkori Nuri, Ha Xayri, Ha Halil}

faytonda chiqqan vaqtim (bu yerda unga oʻxshagan hodisa koʻrilmagan) beshta tayyora juda past uchib faytonimni bilishgani uchun, atrofimda ikki marta aylanishi, ikkinchi kun boshqa tomonda koʻp koʻrinmagan yashirin dara tomonda faytonda ketayotgan edim. Pastda uchgan besh tayyorani bir narsa qidirayotganini koʻrdik. Avvalgi kuni kabi, atrofimizda va qishloq ustida besh tayyora aylandi. Xonamizga kirgan paytimiz ular ham ketishi, pashshani fil qilishganiga kuchli belgidir.

Bu yerda ma'nosiz, vahima sababli menga aziyat berilishi va Madrasatu-z Zahroning qahramonlariga bu yerga nisbatan uch yilda oʻn darajadan faqat bir daraja aziyat berishi jihatidan Isparta hukumatiga va adliyasiga tashakkurimni va minnatdorligimni va ular bergan aziyatlarini ham halol qilganimni bildiring.

Uchinchidan: Bu safargi musibatda har doim boʻlganidek yana qadar adolatiga va Ilohiy inoyatning fayziga qaradim, koʻrdimki: Boshqa viloyatlarga nisbatan bir daraja Nurdan orqada qolgan va Nur doirasiga yaqin Kutahiya viloyati, adliyasi va hukumatini Dengizli, Kastamonu kabi Risola-i Nurga aloqador qilish... Ha, fikri va vazifasi qanchalik bizga qarshi boʻlsa ham, har holda qalbi, ruhi Risola-i Nurdan iymon jihatida koʻp foydalanish va Nurchilarga ham savob qozontirish hikmati bilan u viloyatga joʻnatildi. Qadari Ilohiy ham bunga bir shafqat ta'ziri sifatida, Ichki Ishlar Vaziri Erzurumli va hamshahrim, Afyon hokimi (Antaliyalik) va hozirgacha menga aralashmagani uchun, "Bunday insofli hokimni endi topdim, ozod boʻlgan boʻlsamda, Amirtogʻdan ketmayman." deb, sevinch va ehtiyotsizligimga jazo sifatida ikki odamning qoʻli bilan qadari Ilohiy menga bir musht tushirdi, adolat qildi.

Afyon hokimi, ichki Ishlar mudiri va bu yerdagi hay'ati bilan bizning masalamizga doir Anqaraga: "Jamiyat, tariqat tuzish degan masalalar yoʻq. Lekin Said Nursiyning bir soʻzi bilan oʻzini fido qiladigan ikki yuz ming Nurchi qardoshlari bor." deb, boshqa jihatda yana hukumatni qattiq vahimaga tushirishgan. Lekin ularning bu ma'lumoti Nurga va na Nurchilarga foyda va mening shaxsimga ham balki ziyon qilishi mumkin. Foydaning bir jihati shuki: Bunchalik oʻgʻir sharoit ichida temirdek metin haqiqat bor. U haqiatning Ikki yuz ming turk ruhini unga fido qiladigan mijozi bor. Bu nuqtada iymoni zaif boʻlganlarning iymonini quvvatlantiradi. Siyosatdagilar ham iymonini yoʻqotganlar ularni surishtirishdan qoʻrqishadi, tez hujum qila olishmaydi. Menga tegadigan ziyoni esa (Janobi Haq Hofizdir) obroʻsizlantirish va qardoshlarimni qochirish, birodarligimizni ketkazish uchun shaytonning ham xayoliga kelmaydiga

uhmatlar va isnodlar bilan mening ahamiyatimni ketkazishga urinishlari ehtimoli bor.

Ekspertlar hay'ati va Diyonat Riyosatining mushovirlaridan Yusuf Ziyo va u yerdagi domlalar Risola-i Nurning toʻliq majmualarini xohlashyapti. Yana zarralarga oid "Oʻttizinchi Soʻz" va "Oʻttiz Ikkinchi Soʻz"ning Birinchi Mavqifining boshidagi zarra mavzusi va "Huva Nuqtasi" va "Tabiat Risolasi"ning zarra mavzusi kabi qismlari iltimos suratida va hurmat bilan u yerga joʻnatgan Hasan Chalishkan orqali javob joʻnatishgan. Goʻyo

ma'nosini tushunishni xohlashyapti. Bu qismlar bilan tushuniladi va hozir erkin buzgʻunchilikni boshlagan moddaparastlarni mot qiladi.

Qonuniy tergov qilish kerak boʻlsada, koʻrsatma olishmadi. Men hozir koʻrsatmamni adliyaning ma'naviy shaxsiga va Ichki Ishlar vaziriga ma'lumot sifatida bayon qilaman:

Qirq yil ichida:

bu vatan va millatga umuman zarar qilmagan,

juda koʻp manfaati tekkan,

jumladan Mart Isyonida bosh koʻtargan sakkiz boʻlinmani bir nutq bilan itoat qildirgan va koʻp zobitlarni qutqargan,

milliy harakatda "Xutuvot-i Sitta Risolasi" bilan ulamolarni, Shayxul Islomni va Istanbulni ishgʻol qilgan ajnabiy tarafdorlaridan qutqargan,

eski umumiy harbda marhum Anvar Poshoning koʻp maqtov, tahsini bilan fidokorlik qilib xizmat qilgan,

uch dahshatli qoʻmondon u kishiga gʻazab qilishsada, biror narsa qilishga jasorat qila olmagan,

yashirin zindiqlarning tuhmatlariga binoan qonunlar uni javobgar deb topsada, uch mahkama u kishi ergashgan haqiqatga magʻlub boʻlib, qamoq jazosi berishga jasorat qila olmagan,

risolalari bilim va ilm olimlari nazdida koʻp taqdir va tahsinlar bilan kutib olingan,

risolalar hisobidan gapirgan odamni bir soat eshitishingi bu mansabda boʻlganingiz uchun kerak va shartdir.

Endi boshlayman. Qoʻlimizda haq bor. Haqqimizni kuch bilan boshqa suratda olishga Janobi Haq majbur qilmasin, omin!

Soʻnggi yigirma yilda tajriba bilan Ilohiy inoyat bizni himoya qilgani va dahshatli zulmlardan qutqargani kabi, yangi ma'nosiz, batamom qonunsiz, ayyor zulmdan ham qutqarishiga qat'iy qanoat hosil qilishimiz kerak. Shoyadki kichik muammo, zahmat, zarar koʻrsakda, qiyinchilikdan minglar daraja koʻproq rahmat va ehsoni Ilohiyga sazovor boʻlamiz va savob qozonish bilan birga juda koʻp iymon ahlining iymonlariga boshqa tarzda muqaddas xizmat oʻrniga oʻtishini rahmat-i Ilohiyadan qattiq umid qilamiz.

Bu hodisaning oʻn tomonlaman qonunsiz ekanini bayon qilaman:

Birinchisi: Uch mahkama, uch ekspertlar hay'ati, Anqaraning yetti davlat idorasidan adliyaning qoʻlida Risola-i Nur ikki yil tekshiruv bilan nazoratdan oʻtgan boʻlsada, bir ovozdan hech qanday e'tiroz qolmay, umum risolalarning oqlanishi, Said bilan birga yetmish besh doʻsti oqlangani va bir kun boʻlsada jazo berilmagani holda, yana boshqatdan zararli varaqalar kabi ularga qoʻl uzatish qay darajada qonunsiz ekanini zarrachalik insofi boʻlgan kishi biladi.

Ikkinchisi: Oqlanganidan soʻng uch yarim yil Amirtogʻda yakka holda, gʻarib, eshigini ham tashqaridan qulflaydigan, ham ichkaridan surgi bilan yopgan, yuzda bir odamni zaruriy bir ish boʻlmasa qabul qilmagan, yigirma yildan beri davom etgan ta'lifini ham tashlab, boshqa ta'lif qilmagan odamga dunyo siyosati uchun ehigining qulfini buzib kirgan tintuvchilar arab tilidagi virdlaridan, yonidagi iymoniy lavhasidan boshqa hech narsa topa olishmagani uchun, bu aziyatning qay daraja qonunga xilof ekanini zarra qadar aqli boʻlgan kishi anglaydi.

Uchinchisi: Mahkamada yetmish guvohning tasdigʻi bilan, yetti yil harbi umumiyni bilmagan va qiziqmagan, soʻramangan kishi hozir oʻn yildan beri shu holda boʻlgan va yigirma yildan beri hech qanday gazetani oʻqimagan va tinglamagan, oʻttiz yildan beri "A'uzu billahi minash shaytoni vas siyasa", deb siyosatdan bor kuchi bilan qochgan va yigirma ikki yildan beri iskanjali azoblar chekib, siyosatdagilarning diqqat-e'tiborini oʻziga jalb qilmaslik va siyosatga aralashmaslik uchun bir marta tinchligi uchun hukumatga murojaat qilmagan bir odamga qoʻrqinchli siyosiy kabi va siyosiy fitnachi kabi uyini va yakka yerini bosib xasta holida tenggi koʻrilmagan azob berish, biror qonunga muvofiq keladimi? Zarra qadar vijdoni boʻlgan odam bu holatga achinadi.

Toʻrtinchisi: Eskishahar mahkamasida olti oy tekshiruvdan keyin, jamiyat, tariqat tuzish gumonini vahima qilib katta bir raisning shaxsiy gʻarazi bilan unga qarshi ba'zi adliya xodimlarini tashviq qilgan edi. Jamiyat, tariqat tuzish va Risola-i Nurning ayblovlarini olib tashlab, oqladi. Faqat Risola-i Nurning bir kichik boʻlimi boʻlgan "Tasattur Risolasi"ni bahona qilib, qonunan emas, vijdoniy qanoat bilan yuz shogird ichida besh-oʻn shogirdga olti oy jazo berishdi. Tekshirish vaqtida toʻrt oy qamoqda tutishdi. Yana bir yarim oy qamoqda qolishdi. Oʻn yil oʻtib Dengizli mahkamasi yana toʻqqiz oy jamiyat va tariqat tuzish degan bir qancha bahona bilan yigirma yillik butun maktublar va asarlarini ikir-chikirigacha tekshirib, Anqara va Dengizli mahkamasida tekshirishda qoldi. Mahkamalar bir ovozdan jamiyat va tariqat tuzish

{(Hoshiya) Nurlarning asosi va maqsadi, tahqiqiy iymon va Qur'oniy haqiqatlardir. Shuning uchun uch mahkama tariqat tuzyapti degan gumondan oqlashgan. Yigirma yilda hech kim, menga tariqatni oʻrgatdi demagan. Ham ming yildan beri bu millatning aksar ajdodi bogʻlangan yoʻl javobgarlikka sabab boʻlmaydi. Yana yashirin munofiqlar Islomiyat haqiqatiga tariqat nomini berib, bu millatning diniga hujum qilganlarga qarshi turganlar tariqatchi deb ayblanmaydi. Jamiyat tuzishga kelsak, Islomiy birodarlik jihatidan uxroviy qardoshlikdir. Siyosiy jamiyat emasligiga uch mahkama hukm qilgan.}

va boshqa bahonalaridan oqlab, kitob va maktublarni egalariga qaytarib berishgan. Saidni doʻstlari bilan birga oqlagan boʻlishsada "siyosiy jamiyat tuzuvchi" nazari bilan va "fitnachi siyosiy odam" ma'nosida uni ayblash va adliya xodimlarini unga qarshi jamiyat va tariqat tuzayapti deb aldash, naqadar qonunsiz ekanini odamgarchiligi yoʻqolmagan kishilar biladi.

Beshinchisi: Men Risoa-i Nur yoʻlining asosi va oʻttiz yildan beri hayot dasturim boʻlgan shafqat e'tibori bilan bir ma'simga zarar kelmasligi uchun, menga zulm qilgan jinoyatchilarga nafaqat e'tibor qaratish, hatto badduo ham qilmayman. Hatto eng qattiq gʻaraz bilan menga zulm qilgan fosiq, balki dinsiz zolimlarga gʻazablangan boʻlsamda, nafaqat moddiy balki ma'naviy badduo bilan javob berishdan meni shafqat man qiladi. Chunki u ayyor zolimning yo ota onasi kabi keksa bechoralarga yoki farzandi kabi ma'sumlarga moddiy va ma'naviy zarba kelmasligi uchun, toʻrt ma'sumlar hurmatidan zolimga hech narsa qilmayman. Ba'zan rozi boʻlaman. Ushbu shafqat uchun, boshqaruv va osoyishtalikka qat'iyyan aralashmaganimizdek, butun doʻstlarimizga ham buni tavsiya qilganman. Uch viloyatning insofli zobitlarining bir qismi e'tirof qilib:

"Nur shogirdlari ma'naviy zobitlardir. Boshqaruv va osoyishtalikni muhofaza qilishadi." deyishgan. Bu haqiqatga minglar guvoh mavjud. Yana yigirma yillik hayoti bilan tasdiqlagan va minglar shogirdlarning zobitlar hech qanday hodisa qayd qilmagani bilan tasdiq va ta'yid etganlari holda, u bechora odamni isyonchi va insofsiz bir guruhbozga oʻxshatib uyini bosish va insofsiz odamlar u kishiga xiyonat qilishi, uyida hech narsa topilmagani bilan birga, yuz jinoyati boʻlgan bir kishi kabi hatto Qur'oni va boshidagi lavhalarni zararli varaqalar kabi olib ketishiga dunyoda qaysi qonun ruxsat beradi, ajabo?

Oltinchisi: Hadsiz shukr boʻlsinki,

bundan oʻttiz yil avval Janobi Haqning inoyati bilan dunyoda vaqtincha shonu sharafni, xudbin obroʻparatlik va shuxratparastlikning naqadar zararli, qanchalik foydasiz va ma'nosiz ekanini Qur'onning fayzi bilan tushungan odam,

oʻsha vaqtdan beri butun kuchi bilan nafs-i ammorasi bilan kurashib,

kamtarinlik va "men"likni tashlash,

sun'iylik, riyokorlik qilmaslik uchun qoʻlidan kelganicha harakat qilganiga unga xizmat qilgan yoki doʻstlar qat'iy bilishadi.

Yigirma yildan beri hamma oʻzi haqida hushlangan qattiq husni zon,

odamlar e'tiboridan, shaxsini madhu sanodan, oʻzini ma'naviy maqom sohibi ekanini bilishdan hammaga qarchi chiqib butun kuchi bilan qochganini,

xos qardoshlarining u haqidagi husni zonlarini rad qilib ularni xafa qilishi,

yozgan javob maktublarida ularning oʻzi haqidagi madhlarini va koʻp husni zonlarini olib tashlashi,

oʻzini fazilatdan mahrum koʻrsatib butun fazilatni Qur'on tafsiri boʻlgan Risola-i Nurga, keyin Nur shogirdlarining ma'naviy shaxsiga berib, oʻzini oddiy xizmatkor deb bilishi qat'iy isbot qiladiki,

obroʻtalablikka urinmagani, istamagani va rad qilsada, uning roziligisiz ba'zi doʻstlari uzoq joydan u haqida husni zon qilib madh etib, maqom berishi,

Kutahiya atrofida tanimagan bir voizning ba'zi soʻzlari bilan

Kutahiyaga oʻzim hech qanday maktub joʻnatmagan boʻlsamda

mening imzoimni taqlid qilib javobgarlikka tortiladi deb vahima qilingan bir maktub bilan,

Balikasirda kimniki ekani noma'lum ogʻir kitob topilishini ajabo qaysi qonunga asosan javobgarlikka tortiladi.

U bechora, xasta, juda keksa, gʻarib va uzlatdagi odamning xonasiga jinoyat qilgan odamnikiga kirgandek tintuv xodimlarini tiqish, virdlaridan va lavhalaridan boshqa bahona topilmagani, ajabo dunyoda hech bir qonun, hech bir siyosat bu hujumga ruxsat beradimi?

Yettinchisi: Soʻnggi kunlarda ichkarida ichki-tashqi hayajonli partiya jarayonlari shunchalik koʻp va bundan toʻliq foydalanish, ya'ni chegaralangan bir necha doʻstlari evaziga koʻp diplomatlarni oʻziga tarafdor qilishga zamin hozir boʻlsada, faqat siyosatga aralashmaslik va ixlosiga zarar bermaslik uchun va hukumatning e'tiborini oʻziga jalb qilmaslik va dunyo bilan mashgʻul boʻlmaslik uchun butun doʻstlariga "Diqqat qiling, jarayonlarga berilmang, siyosatga kirmang, osoyishtalikni buzmang!" deb yozgan. Ushbu ikki jarayon ushbu chekinishidan unga zarar berishgani, eski vahimasi sababli, yangidan "Bizga yordam bermayapti" deb, koʻp muammo qilishgan boʻlsada, ahli dunyoning dunyosiga umuman aralashmay oʻz oxirati bilan mashgʻul boʻlgan va yurtida, Nurs qishlogʻida ukasiga yigirma ikki yil ichida bitta maktub ham yozmagan, u viloyatdagi doʻstlariga yigirma yil ichida oʻn maktub ham yozmagan bechoraga, uning oxirat ishlariga bunchalik aralashishga qaysi qonun ruxsat beradi? Bu vatanga va millatga axloqqa juda zararli boʻlgan dinsizlarning kitoblar yoyilishiga va komunistlarning nashriyotlari erkinligi qonuni asosida hech kim aralashmagan. Uch mahkama javobgar qiladigan narsa topmagan. Yigirma yildan beri millat va vatanning ijtimoiy hayotini, axloqi va osoyishtaligini ta'minlashga harakat qilgan va millatning haqiqiy tayanch nuqtasi Islom olamining birodarligini va bu millatga ham doʻstligini qaytarib, quvvatlanishiga ta'sirli suratda uringan va Diyonat Riyosatining ulamolar tanqid niyatida Ichki Ishlar vazirining buyrugʻi bilan uch oy tekshirishdan keyin, tanqid oʻrniga qiymatini toʻliq taqdir qilib, "Qiymatli asar" deb Diyonat kutubxonasida qoʻyilgan "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso" kabi Nur kitoblarini zararli varaqalar kabi toʻplab mahkamaga berishga ajabo hech bir qonun, hech bir vijdon, hech bir insof bunga ruxsat beradimi?

Sakkizinchisi: Yigirma yil azobda va sababsiz surgundan keyin toʻliq ozod etilgan boʻlsamda, minglar qarindosh va doʻsti boʻlgan tugʻilgan mamlakatiga bormay, gʻurbatni, kimsasizlikni tanlab... toki, dunyo va ijtimoiy-siyosiy hayotga aralashmasin.

Va juda savobli boʻlgan jome'dagi jamoatning xayrini tashlab faqat namozini oʻqib yashashni tanlagan,

Ya'ni xalqning hurmatidan chekingan ruhiy holatda boʻlgan,

yigirma yillik hayotining guvohligi bilan yuz minglar qiymatli turk kishilarning tasdigʻi bilan, bir dindor, muttaqiy turkni, koʻp loqayd kurdlardan ustun qoʻygan,

hatto mahkamada Hofiz Ali kabi kuchli iymoni boʻlgan turk qardoshlarini, yuz kurdga almashmaganini isbotlagan,

hurmat va ehtirom koʻrmaslik uchun, zarurat boʻlmasa, odamlar bilan gaplashmagan,

masjidga bormagan, qirq yildan beri butun kuchi va asarlari bilan Islomiyatning birodarligiga va musulmonlarning bir-biriga muhabbatli boʻlishiga harakat qilgan,

shadid dushmaniga qarshi manfiy harakat qilmagan, hatto ular bilan mashgʻul boʻlmagan, badduo ham qilmagan,

turk millati Qur'onning bayroqdori va Qur'onning sanosiga sazovor boʻlgani uchun, bu millatni juda yaxshi koʻrgan,

hayotini ularning ichida oʻtkazgan odam haqida rasmiy til bilan xiyonat qilish, tashviqot qilish, doʻstlarini qoʻrqitish uchun: U kurd, siz turksiz, u Shofe'iy, siz Hanafiysiz", deb odamlarni qoʻrqitib undan qochirishga urinishgan,

yigirma ikki yil ichida va ikki mahkamada kiyinish tarzini oʻzgartirishga majbur qilinmagan,

askarlarning yarmidan shapka olinishi bilan birga, yakka yashagan odamga zoʻrlik bilan shapka kiydirishga majburlashga qaysi qonun ruxsat beradi?

Toʻqqizinchisi: Juda muhim, {(Hoshiya) Islom hukumatlarida Hristian va Yahudiy boʻlishi hamda Hristian va Majusiy hukumatlarda musulmonlarning borligi koʻrsatadiki, boshqaruv, osoyishtalikka amalda aralashmagan muxoliflarga qonun boʻyicha tegilishmaydi. Ham taxmin javobgarlikka asos boʻlmaydi. Yoʻqsa har kim odam oʻldirishi mumkin. Barchani bu ehtimol bilan mahkamaga berish kerak boʻladi.} oʻta kuchlidir. Lekin siyosatga tegishli boʻlgani uchun sukut saqlayman.

Oʻninchisi: Bu ham hech qanday qonun ruxsat bermagan va hech qanday foydasi yoʻq, faqat ma'nosiz vahima sababli pashshani fil qilib, hech qanday qonunga kirmagan hujumdir. Bu yoʻlimizga asosan biz kuzatmaydigan siyosatga aralashmaslik uchun sukut saqlab, oʻn tomonlama qonunsiz muomalaga javoban faqat "Hasbunallohu va ni'mal vakil" deymiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Janobi Haqqa hadsiz shukr boʻlsinki, ushbu yangi hujumda va juda keng va oʻta vahimali hujum yuzda birga tushdi. Kecha mahkamada toʻrt soat tergov qilishdi. Avvalroq men sizga joʻnatgan koʻrsatmaning oʻzini va izohlari bilan javob berdim. Alloh Isparta Adliyasidan koʻp rozi boʻlsin, ularning bu yerga bizning foydamizga yozma bildirgisi bizga juda yordam berdi. Yoʻqsa Afyondagi vahima va bu yerdagi ba'zi mansabdorlar yashirin dushmanlarimizga ham yordam berishar, biz koʻp zahmat chekkan boʻlar edik.

Musodara qilgan Qur'onimizni Diyonat Raisiga joʻnatishibdi. Biz Istanbulga joʻnatgan ikki juz va boshdagi juz bilan birga Diyonat Raisiga bir maktub yozdik. Maktubda "Buni fotograf bilan chop qilishni istaymiz. Diyonat Raisi munosib koʻrishi va yordamini umid qilamiz." deb yozdik.

Bu safar mahkamada mendan soʻragan juda koʻp ma'nosiz savollar ichida "Nima bilan yashayapsan?" degan savolga, "Tejamkorlik barakasi bilan", deb javob berdim. Hatto koʻp vaqt Ispartada bir Ramazonda bir non, bir kilo suzma, bir kilo guruch bilan yashagan odam, tirikchiligi uchun dunyoga kirib past ketmaydi va hadyani ham qabul qilishga majbur boʻlmaydi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Sizning muvaffaqiyatingizni, matonatingizni va Yigirma Toʻqqizinchi Soʻzning aliflar karomatini muhofaza qilib mumli qogʻozlarga yozilishini, ishingizga sustlik kelmasligini ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz.

Ikkinchidan: Meni toʻrt soat tergov qilib, tenggi koʻrilmagan bir qiyinchilik chekkanimdan oʻn soat oʻtib, xuddiki oʻsha paytda ikki million lira zarar bergan, ma'orif yongʻini koʻrsatdiki, Risola-i Nur balolarni daf qilishga vasila boʻlib, Nurlarga hujum qilingan paytda balo yoʻl topib keldi.

Uchinchidan: Risola-i Nurning karomati - yongʻinga doir yozilgan bir parcha, bir haftadan beri sizga joʻnatish uchun kutayotgan edi. Chunki koʻp vahimalardan pochtaxonalarga qattiq tekshirishgani sababli pochta orqali joʻnatmadik. Sizning ham mahkamada haqiqiy holatingizga qiziqyapmiz. Qardsohinmiz Burhonning kichik musibati bor ekan deb yozyapti, u musibat qanday? Xavotirlandik. Janobi Haq daf qilsin. Ham Ra'fat Bey, ham Abdulloh Chovushning maktubidan koʻp xursand boʻldim. Ularga xususiy salom aytaman. Umumga salom.

Menga hujum qilgan gʻarazchilarning eng asosli sababi - Mustafo Kamolning doʻstligi va tarafgirligi uchun azob berishyapti. Men u gʻarazkorlarga: Oʻlib ketgan, dunyo va hukumatdan aloqasi uzilgan odam haqida oʻttiz yil avval bir hadisi sharifning xabari bilan, Qur'onga zararli shunday odam chiqadi, deganimni va vaqt oʻtib Mustafo Kamol oʻsha odam ekianini vaqt koʻrsatdi.

Men ham besh yuz yildan beri qahramonligi va haqparastligi bilan dunyo bilan urushaman degan qahramon qoʻshinning sharafini va zafarini, haqiqatga xilof qilib M. Kamolga bermaganim uchun, gʻarazchi doʻstlari yigirma yildan beri menga bahonalar bilan azob berishyapti.

Ha, (mahkamada isbotlaganim kabi) "Sharaflar, musbat xayrlar, moddiy-ma'naviy gʻanimatlar qoʻshinga, jamoatga berilib, topshirilib, kamchiliklar, manfiy ijrootlar boshga, raisga beriladi", deb haqiqat boʻlgan qoidaga, qahramon qoʻshinning va amaliy askar va askar boshida ishlagan jasur zobitlarning zafarlari va sharaflari Mustafo Kamolga berilmaydi. Balki kamchiliklar, xatolar faqat unga beriladi, deb meni uni xushlamaslikda ayblaganlarni, qahramon qoʻshinni yomon koʻrishda va sharaflarini ketkazish bilan ayblab ularga millat xoini nazari bilan qarayman.

Bu haqiqatni mahkamada isbot qilganimdek, uning qaysar doʻstlariga ham isbot etishga tayyorman. Men bu muborak millatning bahodir qoʻshinining millionlar a'zolari va zobitlarini yaxshi koʻraman. Hurmatlarini, fazilatlarini qoʻlimdan kelganicha muhofaza qilaman. Qarshimdagi gʻarazli dushmanlarim, bitta odamni sevish yoʻlida, millionlar a'zolarga ma'nan xiyonat, balki adovat qilishadi. Ha, koʻp belgilar bilan bildikki, menga hujum qilganlarni qoʻllagan, Mustafo Kamolga e'tirozim va unga doʻst bo'lmaganimdir. Boshqa sabablar bahonadir.

Shuning uchun dushmanlarimga aytishga majbur boʻldim: U menga lutf qilish va butun sharqiy viloyatga umumiy voiz qilish uchun Anqaraga chaqirtirdi. Men u yerga bordim. Quyidagi uch modda meni unga doʻst boʻlishdan voz kehirdi. Yigirma yil yakka holda azob chekdim, ularning dunyosiga aralashmadim.

Birinchi modda: Bir hadisi sharifning, oxirzamonda Islomiy an'anaga zarar qilishga urinadi deb xabar bergan odam, bu ekanini harakatlari bilan koʻrsatishidir. Men oʻttiz olti yil avval bu hadisni tafsir qilgan edim. Ma'nosi bu odamga tegishli boʻlib chiqdi. Mahkamadagi mudofaamning "Uchinchi asosi"da izohi bor.

Ikkinchi modda: Bir narsaning vujudi, ta'miri va hayoti unga oid butun ruknlar va sharoit boʻlishi va oʻsha narsaning yoʻqligi, buzilishi va oʻlishi bitta shartning buzilishi bilan boʻlishi bir haqiqat qoidasidir. Barchaning tilida "Buzish, ta'mirlashdan juda oson", degan soʻz zarbul masal boʻlgan. Ushbu qat'iy qoidaga binoan, oʻrtada koʻringan muhim kamchiliklar va buzgʻunchiliklar u qoʻmondon xatosidan chiqadi. Muhim sharaflar va zafarlar esa qoʻshin qoʻmondonligidan kelgani uchun, yomonliklarni unga, yaxshiliklarni qoʻshinga berish kerak edi. Lekin buning batamom aksiga jamoatning yaxshiliklarini boshdagi bir kishiga va u odamning yomonliklarini jamoatga berish, dahshatli haqsizlik boʻladi.

Uchinchi modda: Jamoatning yaxshiligini va qoʻshinning zafarini boshdagi odamga berish va uning kamchiligini jamoatga isnod qilish, minglar xayrlarni bir dona xayrga tushirish va bitta kamchilikni minglar qusur qilish hisoblanadi. Chunki bir boʻlinma bir dahshatli dushmanni oʻldirsa, har bir nafari gʻoziylik rutbasini oladi va faqat mingboshisiga berilsa, mingdan birga tushadi, bir dona gʻoziy boʻladi. Mingboshining xatosi bilan zolimona bir qatl qilinsa va unga berilmay boʻlinmaga berilsa, bitta qatl ming jinoyat oʻrniga oʻtib, ming xodimni javobgar qiladi va jazolaydi.

Xuddi shuning kabi: Yuzada koʻringan ahamiyatli kamchiliklar ularni qilgan, oʻlgan odamga berilmasa, besh yuz, balki ming yildan beri gʻoziyligini va haqparastligini dunyoga koʻrsatgan, sharaf farmonini va Qur'on bayroqdorligini qilichlari va qonlari bilan imzolagan qoʻshinga havola qilinsa, kamchiliklar minglar darajaga chiqib, ruknlari sanogʻicha koʻpayadi. Qoʻshinning juda porloq moziyini qattiq qoraytiradi va bu asrning qoʻshinini, oʻtgan asrlarning ayni qoʻshinlari oldida uyatda qoldirib, javobgar qiladi. Mavjud sharaflar, zafarlar bir kishiga berilsa, minglar daraja kichrayadi, ruknlar va a'zolar sanogʻicha gʻoziylik va xayrlar bitta xayrga aylanadi, soʻnadi, keyin esa kamchiliklarga qarshi kafforatu-z zunub boʻlmaydi. Ushbu sirga asosan, men uning doʻstligini tashlab, oʻrniga, ahamiyatli davrda boʻlganim va men ta'sirli xizmat qilgan qoʻshinning doʻstligini oldim va minglar daraja ahamiyatliroq sharafini muhofaza qilishga Risola-i Nur bilan harakat qildim.

Yigirma yilda necha viloyatning zobitlari kiyinishimga aralashmadi. Faqat yigirma besh yil avval Anqara hokimi Navzod Bey majburan kiyinishimga teginishni xohladi. Lekin muvaffaq boʻla olmadi. Ham oʻzini oʻzi oʻldirib, ta'zirini yedi.

Yana Afyon hokimining katta mansabdori majburan kiyinishimga buyruq berishi evaziga, Amirtogʻning kichik bir adliya xodimi unga javoban "Qonun xorijida hech narsa qila olmaymiz", deb qonunga itoatini koʻrsatibdi. Bu yerning hokimi ham vahima orqali menga zulm qilmagani uchun u vijdonli kishining joyini oʻzgartirishga urinishdi. Yana jumaga jome'ga borishga meni man qilgan mardumgirizlik xastaligi bilan birga bir necha moddiy kasallik tufayli bir hafta izn hujjati berib meni tergovga chaqirmaslik uchun doktorlik qonuni bilan amal qilganim uchun, Afyondan ikki doktor joʻnatib uning hujjatini buzib, uni ham mahkamaga berish darajasida oʻzboshimcha qonunlarga uchradik.

Yigirma besh yildan beri hech qanday gazetani oʻqimagan, tinglamagan edim. Kecha menga xizmat qilgan bir kishi biroz gazetadan oʻqidi. Unda aytilishicha 1) Anqara maorif doirasi (ikki million zarar bilan), 2) Anqaradagi avtomobil garaji ayni vaqtda Izmirda muhim fabrika, 3) ayni vaqtda Adada katta bir binoning toʻliq yonganini eshitgan vaqtim, qattiq xafa boʻldim. Afsuslar bilan bu faqir millatga achinib turgan edim. Oʻsha kuni butun umrimda chekmagan azob bilan, hech qanday mahkamada mendek keksa va xasta holimda toʻrt yarim soat tinmay tergovda savollarga javob berishga majbur boʻlgan paytim, agar bu yerning adliyasining odamgarchiligi va bir daraja shafqati boʻlmaganida, qat'iyyan chiday olmas edim. Ogʻir soʻz aytib bu sovuqda, xasta holimda qamalishni boʻynimga olgan edim. Bu qat'iy qarorda edim. Hatto menga xizmat qilgan bir kishini xonamga joylashtirishni, biriga musht tushirib mening xizmatim uchun qamalish, yonimga kelish uchun qaror qilgan edik. Lekin bu yerning adliyasining odamgarchiligi va inoyat-i Ilohiya menga sabr berdi, chidadim.

Ushbu ajib holat va aslsiz vahimaning sababiga qiziqdim. "Yoshlarga Rahnamo"ning rasman chop qilinishi va tarqalishi juda koʻp maktablilarni nurlantirdi. Hatto Anqara va Istanbul Dorulfununlarida qiymatdor yoshlarning Risola-i Nur asoslarini, bu vatan millatining saodatiga bir sabab ekanini bilishdi. Juda koʻp muallimlar ham milliy va vatan gʻururi, ilmiy fazilat tomondan Risola-i Nurga kamoli ishtiyoq bilan aloqador boʻlishlari, ma'orif boʻlimining e'tiborini jalb qilgan. Nurlarni bir daraja xush koʻrmay tinchligini buzishni xohlashibdi. Hatto bu yerda "Yoshlarni qoʻlga olyapti. Chop etilgan "Yoshlarga Rahnamo" bilan maktab talabalarining e'tiborini dinga tortayapti." deb xabar berishibdi. Bunga asosan ham meni, ham aksar Risola-i Nur shogirdlarini ba'zi viloyatlarda tergov qilishibdi.

Holbuki men madrasadan chiqqanim uchun domlalardan yordam kerak. Butun kuchim bilan ma'orif boʻlimi va maktablilarga ishonib ularga tayanishni istayman. Chunki Nur doirasiga kirganlarning koʻpi maktablilardir. Domlalar kam, koʻpi chekindi. Maktablilar esa kamoli taqdir bilan Nurlarni himoya qilishgani uchun, qalbimdan: Inshaalloh ma'orif boʻlimi Nur shogirdlarini himoya qiladi deb, ularning yordamini kutayotgan edim. Lekin bu yangi hujumning sababi, chop qilingan "Yoshlarga Rahnamo"ning oxirida "Nur shogirdlari hukumatning ruxsatiga binoan mumkin boʻlganicha Nur darsxonalarini ochishi munosib", deb yashirin dushmanlarimiz ma'orif boʻlimini dushmanga aylantirishiga sabab boʻldi.

Hozirgacha dushmanlarimiz hiylalar bilan necha marta adliya tomondan bizni abgor qilishni istashdi. Lekin muvaffaq boʻla olishmadi, hech narsa chiqara olmadilar. Keyin mutaassib, xudbin va rasmiy mansabdagi domlalarni bizga qarshi qoʻyishga urinishdi. Unda ham hech narsaga muvaffaq boʻla olmadi. Endi esa eng koʻp men yordam berishiga ishongan ma'orif idorasini bizga qarshi qoʻyib, hukumatning ba'zi mansabdorlarini, uch mahkamada qat'iy oqlangan aybimiz - jamiyat va tariqat tuzish bahonasi bilan keng doirada bechora ma'sum Nur shogirdlariga va meni Risola-i Nurning mutolaasidan mahrum qilishga urinishdi.

Mening toʻrt yarim soat qattiq tergov qilinayotgan paytimda ma'orif doirasining besabab yonishi va oʻchirishga hech qanday imkon boʻlmagani va tamoman yonishi, tasodifga oʻxshamaydi, gʻazab belgisi sifatida koʻrinyapti.

Tergovimning oxirida va ayni paytda: "Meni gʻurbatda, yolgʻizlikda kitoblarim mutoalasidan mahrum qilmang. Yoʻqsa ham menga, ham bu vatanga yomon boʻladi. {(Hoshiya) Ming afsus, boshiga keldi.} Balki zamin yana zilzila bilan gʻazab qiladi", deganimdan bir necha daqiqa oʻtib uch soniya davom etgan zilzila va shu fikrni mahkamada yana takrorlagan paytim (yo kecha, yo kunduz) zamin olov bilan ma'orif boʻlimiga urdi.

Mahkamada toʻrt marta isbot etilgan koʻp zilzilalarning Risola-i Nur va shogirdlariga hujum boʻlgan vaqtda kelishi, albatta tasodif boʻla olmaydi. Demak bu vatan va millatning, osoyishtalikning katta tamal toshi boʻlgan Risola-i Nurning haqiqatlari, bunday ta'zirli hodisalar bilan bu millatning e'tiborini Qur'onning haqiqiy, haqiqatli va kuchli tafsiri boʻlgan Risola-i Nurga qaratadi. Millatni unga tashviq qilib, dushmanlariga shafqat ta'ziri uradi.

Sadaqa baloni daf qilganidek, Risola-i Nur bu yurtda baloning daf boʻlishiga vasila boʻlgani koʻp hodisalarda koʻringan. Bu safar Risola-i Nurga hujum qilingan paytda yongʻin balosining kelishi, Risola-i Nur baloning daf boʻlishiga vasila ekanini isbot qildi.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Egʻirdirda "Asoy-i Muso"ni musodara qilib, mahkamaga bergan kishining oʻzi ikki yil qamoq jazosi bilan ta'zir yedi. Xusravga gʻazab bilan bir oz jazo bergan sudya ham nafaqaga chiqishga majbur boʻldi. Uning rafiqasi ajrashib bir nav ta'zir yegani kabi, bu yerda ham sizga konvertda joʻnatgan xabarda yozilgan ta'zirlar qat'iy koʻrsatadiki - biz bir himoya va inoyat ostidamiz. Bizga zarar qilganlar oxiratda shiddatli ta'zir yeyishlari kabi dunyoda ham bir qismi tez baloga uchraydi. Bu safar bizga hujum vaqti qish juda qattiq gʻazab qildi. Qattiq sovuq va boʻron bilan havoning jahli chiqqanini koʻrsatganidek, hujum toʻxtaganda va Nurchilarning qoʻyib yuborilishi bu ayoz kunlar navruz kunlari kabi kulishni boshladi. Bu tabassum, davomiy tarzda ma'naviy xushxabar va tasalli beryapti degan fikrdamiz. Bu safar xabarda yozilganidek, hech qanday shaytonning ham hech kimni alday olmagan ajib va masqarali tuhmat qilib omma hurmatini bizdan ketkazishga uringan rasmiy politsiya xodimlarining ayni paytda ta'zirini yeyishi koʻrsatadiki, bizga hujum qilganlar, tuhmatdan boshqa hech qanday chora topa olmayapti, boshqa yoʻli qolmagan. Biz ham juda diqqat va ehtiyot boʻlishga, bunday mishmishlarga ahamiyat bermaslikka majburmiz.

Risola-i Nur Kulliyotidan

[Amirtogʻ Ilovasi 1 bilan Amirtogʻ Ilovasi 2 orasida Nur Muallifi Ustozimiz Hazratlari ba'zi talabalari bilan Afyon qamogʻiga joʻnatilib, u yerda muhokama qilingan va Afyon qamogʻida qolgan yigirma oy ichida yozgan maktub va mudofaalari "Shu'lalar"da va qisman "Hayot Yoʻli"da nashr qilingan.]

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Bayram tabrigi bilan birga har biringizni darajasiga koʻra bir Said, vorisim va mening oʻrnimda Nurlarning bir posbon muhofizi sifatida koʻraman. Ma'naviy bir xotiraga binoan qabul qilganimni xabar berganimdek, hozir ham sizga bayon qilyapman. Modomiki haddimdan juda ortiq husni zonningiz bilan menga iymon ilmlari va Qur'on xizmatida ustozlik bergan ekansiz, men ham har biringizga darajasiga nusbatan eski davr ustozlarining ijozat olishga loyiq talabalariga ilmiy ijozat berganlaridek ijozat beraman. Butun ishonchim, ruhu jonim bilan sizni tabriklayman. Inshaalloh hozirgacha sadoqat va ixlos doirasida favqulotda nurlarni tarqatganingizdek, yanada porloq tarzda davom etib bu ojiz, zaif, uzlatdagi Saidning oʻrniga minglar iqtidorli, kuchli vazifaparvar Saidlar boʻlasiz.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Har biringiz mening oʻrnimga Diyonat Riyosatiga borib, mening salom va hurmatimni Ahmad Hamdi Afandiga yetkazib, "Hazratlari ikki yil avval Nur Kulliyoti toʻplamini soʻragan edingiz. Men tayyorlatdim. Lekin bu orada qamashdi, tahrir qila olmadim, joʻnata olmadim. Endi ularni tahrir qilyapman. Zaharlanish xastaligim sababli juda abgorligim tufayli tez bitira olmayman. Bitirib, inshaalloh taqdim etiladi. "Hadya olmagan kishi albatta hadya bera olmaydi", qoidasiga binoan, ushbu qiymatli Qur'onning ma'naviy tafsiri bu Islomiy mamalakatning olimlar raisi boʻlgan zoti oliyingizga Nurlarning erkinligiga mumkin boʻlgan darajada yordam berishingizga va namuna uchun sizga uch juzni avvalroq koʻrsatgan Qur'onimizning chop qilinishiga himmat va harakat qilishingizga muqaddas evaz boʻladi.

Sizga qat'iyyan bayon qilaman: Bizga haqiqat ilmiga va iymon haqiqatlariga qarshi tarixda hech qachon bu daraja gʻarazli, hiylali tajovuz boʻlmagan. Sizning ilmiy doirangiz va riyosatingiz hamma narsadan avval ushbu diniy va ilmiy vazifani qilishingiz iqtizo qiladi. Men oxirgi zaharlangan paytim oʻlishimni oʻylab, "Mening oʻrnimga Nurlarni Ahmad Hamdi yelkasiga oladi", deb koʻnglim xotirjam, tasalli topgan edim. Mahkama mudofaamizdan ba'zi qismlarni avvalroq tashkilotingizga joʻnatgan edik. Hozir toʻliq, mukammal va ayni haqiqat nusxasini joʻnatyapman. Unga asosan, sizning dalolatingiz bilan Nurlarning erkinligiga harakat qiladigan kishilarga manba sifatida koʻrsatish niyatida joʻnatdik.

Aziz, siddiq qardoshlarim Safranbolu, Afloniy atrofi Nur shogirdlari!

Sizga joʻnatgan Nur boʻlimlarining hadyasiga ming barakalloh, mashaalloh deymiz. Janobi Haq sizni ikki jahonda baxtiyor aylasin, omin. Nurning muborak fidokor shogirdlarining har biri bir qism risolalarni chiroyli qilib yozib, menga hadya qilishlari va bir qism shirin tabarruk bilan birga, qattiq xastaligim va muammolarim ichida gʻarib tarzda kelishi, eskidan beri hadyani evazsiz qabul qilmaslik qoidamga qarshi kamoli sevinch va mamnuyat bilan qabul qilishimga sabab, uch ma'nodor va gʻarib hodisa boʻldi:

Birinchisi: Bir qancha pulimga olgan mashinkam mahsuli boʻlgan oʻn bir majmua va olmos qalamli Nurning uch qiymatli shogirdining yozgan toʻliq bir toʻplam Risola-i Nurni Diyonat Riyosati besh olti marta toʻxtamay soʻragani uchun, tayyorlagan paytim bir daraja begona qolgan muftiylar va domlalarga ma'naviy hadya va tarqoq holda joʻnatiladigan paytim, bu juda ahamiyatli vazifani bajarish uchun Xusravni bu yerga kelishini aytgan edim. Holbuki holatim mushkul holda juda xavotirlanayotgan edim. Oʻsha vaqtda kichik Xusrav boʻlgan qahramon Sungur keldi. Meni koʻp xavotir, qaygʻu va xarajatlardan qutqardi. Bu vazifa ikki yil davomli yonimda xizmat qilganidek qiymatli boʻlgani uchun, bu ham Nurning tarqalishidagi muvaffaqiyatning karomati ekaniga qat'iy qanoat hosil qildim.

Ikkinchi hodisa: Men oʻzimning nusxalarimni Diyonat Riyosatiga joʻnatgan paytim, aynan kam-koʻpi yoʻq tarozida tortilsa Nurning Safranbolu, Afloniy atrofidagi kichik qahramonlari joʻnatgan muborak hadyalari hol tili bilan menga: "Xavotirlanmang, biz ketganlarning oʻrniga keldik. Ularning oʻrnini toʻldirdik.", dedi. Men ruhu jon bilan qabul qildim va joʻnatganlarni tabriladim. Tabarruklari botmadi.

Uchinchi hodisa: Muborak hadyalar xonamga kelgan vaqtdan oʻn daqiqa avval, chumchuqqa oʻxshagan bir qush yotogʻimning oyogʻi ostida koʻrdim. Holbuki derazalar va eshik yopiq. Qush kira oladigan hech qanday teshik yoʻq edi. Qaradim, mendan qochmayapti. Bir boʻlak non berdim, yemadi. Qalban: Uch-toʻrt yil avval bu yerda qushlarning xushxabar berishi kabi, bu ham xushxabar beryapti." dedim. Haqiqatdan ayni paytda muborak nurli hadya kelgani kabi, uch yildan beri xabar olmagan muftiy qardoshim Abdulmajiddan chiroyli bir maktub oldim. Menga xizmat qilgan Halil keldi. "Bu qushga qara, bu ham eski qushlardek bir xushxabarchidir." dedim. Keyin ketishi uchun derazani ochdik, ketmadi. Yuqorida besh-olti marta uchdi, ketmadi. Soʻng Sungur ham keldi, "Sen ham koʻr", dedik. Yarim soat oʻtib kelgani gʻarib boʻlganidek, ketishi ham gʻaroyib boʻldi. Derazadan chiqmay Halil bilan qidirdik, topa olmadik, yoʻqoldi. Hatto bu ma'naviy hadyaning kelishi va Xusravning oʻrniga Sungurning yordamga kelishi, ahamiyatini koʻrsatganiga bir aniq hodisa shuki: Sungur kelishidan ikki kun avval (uyidan chiqqan kuni ekan) Halil tushida Sungurning Mustafo Usmon bilan bu yerga kelganini, katta bir hodisa va muhtasham marosim qilinganini koʻrgan. Mengan "Ta'biri nima?" deb soʻradi. Men qiziqib, "Nega menga bu tushni aytding? Ularning boshiga tashvish tushdimi, ajabo?" deb bir kecha tonggacha xavotirlanib chiqdim. Sodiq tush oz ta'bir bilan chiqdi.

Juda aziz, juda muborak, oʻta mushfiq, juda sevgili Ustozimiz Afandimiz Hazratlari!

Muborak, maqbul, qiymatli maktubingizni Diyonat Riyosati Boshligʻi Ahmad Hamdi Afandiga berdik. Sevinchlar ichida muborak majmua va Nurlarni oʻz xususiy kutubxonasiga qoʻydi. "Inshaalloh bularni oʻz xususiy va xos qardoshlarimga oʻqish uchun beraman. Shu tarzda tadrijiy ravishda tarqatishga harakat qilamiz." dedi.

Juda sevgili Ustozim Afandim! Muborak maktubingizda aytganlaringizni qilishini aytdi. "Lekin bularning tarqalishi hozir birdan boʻlmaydi. Men bu asarlarni xos qardoshlarimga oʻqitib, qiziqishlarga koʻra kelajakda tarqatamiz. Inshaalloh kelajakda toʻliq va porloq shaklda tarqatishga harakat qilinishini", aytdi.

Yigirma Toʻqqizinchi Maktubning Ikkinchi Maqomining bosh sahifasidagi savol-javobdan keyin quyidagi boʻlim yoziladi:

"Bu risolaning yozilish sababi shuki, masjidlarda Qur'on tarjimasini Qur'onning oʻrniga oqʻtishni xohlagan dahshatli suiqasdga qarshi bir jihatdan javob hisoblanadi. Koʻp tafsilot va keraksiz mavzular kirgan. Lekin mujohidona va hayajonli javobda qiymatli gʻaybiy kalitni his qilib majzub holda qidirtirib keraksiz tafsilot, zaif va juda nozik belgilar ham kiribdi.

Qalbimga keldiki: Yigirma Toʻqqizinchi Maktubning Birinchi oʻta ahamiyatli, kerakli, oʻtkir va iyjozli Maqomi ushbu Ikkinchi Maqomning kamchiligini va isroflarini afv ettiradi."

Men ham kamoli sevinch bilan shukr qildim, kamchiliklarni unutdim.

Muhtaram Ahmad Hamdi Afandi Hazratlari!

Bir ruhiy hodisamni sizga bayon qilyapman: Ancha avval hazratlari va sizning kasbingizdagi domlalarning zaruratga binoan ruxsatga tobe boʻlib, shar'iy azimatni tark etgan fikrlar, mening fikrimga muvofiq kelmayotgan edi. Men ham ularga, ham sizga gʻazab qilar edim. "Nima uchun azimatni tark qilib, ruhsatga tobe boʻlishyapti?" deb, sizlarga Risola-i Nurni toʻgʻridan-toʻgʻri joʻnatmagan edim. Lekin uch-toʻrt oy avval yana qalbimga sizni qattiq tanqidli afsus keldi. Birdan:

"Sening eski madrasa doʻstlaring: Boshda Ahmad Hamdi kabi zotlar, dahshatli va shiddatli buzgʻunchilikka qarshi "ahvanu-sh shar" dasturi bilan mumkin boʻlganicha bir daraja bir qism ilmiy vazifani, muqaddas narsalarning muhofazasiga sarf qilib, tahlikani toʻrtdan birga tushirishlari, ularning majburiyat bilan ba'zi kamchiliklarga va qusurlariga inshaalloh kafforot boʻladi", deb qalbimga shiddatli eslatma qilindi. Men ham sizni va siz kabilarni, oʻsha paytdan beri eski madrasa qardoshlarim va dasr oʻrtoqlarim deb haqiqiy birodarlik nazari bilan qarashni boshladim. Shuning uchun mening bu qattiq zaharlanish xastaligim vafotim bilan natijalanadi deb, sizni Nurlarga mening oʻrnimga haqiqiy sohib, homiy va muhofiz boʻlishlarini oʻylab, uch yil avval Risola-i Nurning mukammal bir toʻplamini sizga berishni niyat qilgan edim. Lekin endi ham mukammal emas, ham tamomi emas, lekin koʻpchilik boʻlimlari Nur shogirdlaridan oʻta muhim uch kishining oʻn-oʻn besh yil avval bir toʻplamni siz uchun, xastaligim ichida bir daraja tahrir qildim. Ushbu uch kishining qalamining mening yonimda oʻn toʻplamchalik qiymati bor. Sizdan boshqa bu toʻplamni hech kimga bermayman degan edim. Buning evaziga uning ma'naviy bahosi uch narsa:

Birinchisi: Siz mumkin boʻlganicha Diyonat Riyosatining shoʻ'balariga berish uchun mumkin boʻlsa eski harf, yoʻqsa yangi harf bilan va xos doʻstlarimdan tahrirga yordam uchun bir kishi boshda boʻlish sharti bilan, mamlakatdagi Diyonat Riyosatining shoʻ'balariga yigirma-oʻttiz dona koʻpaytirib berishdir. Chunki xorijiy dinsizlik jarayoniga qarshi bunday asarlarni nashr qilish, Diyonat Riyosatining vazifasidir.

Ikkinchisi: Modomiki Nur Risolalari madrasa mulki ekan, siz ham madrasalarning ham asosi, ham boshdagilari, ham shogirdlarisiz, ular sizning haqiqiy mulkingizdir. Munosib koʻrmagan risolani hozircha ortga qoldiring.

Uchinchisi: Tavofuqli Qur'onimiz mumkin boʻlsa fotograf matbaasida chop qilinsinki, muvofiqlikdagi i'joz yogʻdusi koʻrinsin. Yana boshdagi turkcha taʻriflari Qur'on bilan birga chop qilinmasin, balki alohida bir kichik risolacha boʻlib yo turkcha yo arabcha chiroyli qilib oʻgirib chop qilinsin.

Oʻta qiymatli, fidokor Nur qahramoni akamiz Xusrav Afandi!

Besh safardan beri Diyonat Raisi Nurdan bir toʻplamni qayta-qayta soʻradi. Ustoz qattiq xasta boʻlsada, tahrir qilib (hozir bitirish arafasida) Diyonat Raisidan uning ma'naviy bahosi sifatida uch modda istadi: Birinchidi: Siz yozgan gʻaroyib moʻjizali Qur'onni fotograf orqali chop etish. Bu moddani qabul qilibdi. Faqat "boshidagi turkcha ta'rifini mustaqil risola sifatida chop etilsa munosib boʻladi", debdi. Ustozimiz javoban: Ham bir toʻplam Riola-i Nurni, ham mashinka bilan chiqqan majmualarni unga joʻnatish va Xusrav kabi bu ishda eng koʻp aloqador bir qardoshimizning qoʻli bilan berish jihatini mashvaratingizga havola qilyapti." dedilar.

Siz ham toʻliq mashvarat bilan sizning bu masalada u yerga borishingizga holatingiz toʻgʻri kelsa va munosib koʻrsangiz, muayyan vaqtda u yerga tez boring va manzilingizni bildiring. Biz esak toʻplam va majmualarni sizga Anqaraga yetkazamiz. Hatto istasangiz oʻz hisobingizga, muftiylar nashr qilishi uchun Diyonat Raisiga bering.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Ham Madrasatu-z Zahro shogirdlarini, xususan Muboraklar Hay'atini va Isparta viloyatini marhum Hofiz Mustafoning vafoti bilan ta'ziya bildirib, Hofiz Mustafo oʻz vazifasini toʻliq qildi. Ikinchi bir Hofiz Ali sifatida yigirma yildan beri charchamay, qaytmay Nurlarning nashriga xizmat qilishini butun ruhu-jonimiz bilan tabriklaymiz. Ham uni, ham Isparta viloyatini, ham Madrasatu-z Zahroni tabriklaymiz. Haqiqatdan ushbu marhum qahramon qardoshimiz aynan Hofiz Ali kabi vazifasini bitirdi, nur va barzoh olamiga Hofiz Ali va Hasan Fayzi kabi qardoshlarimizning yoniga ketdi. Janobi Haq Risola-i Nurning harflari sanogʻicha uning hasanot daftariga xayrlar yozsin va ruhiga rahmat aylasin, omin!

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Sizga sahxsimga oid bir qancha masalani bayon qilish qalbimga eslatildi.

Avvalo: Ba'zi xos qardoshlarimning shaxsimga xizmat qilishda diqqatsizlik qilishgani uchun, ularning menga achinishi kamchilik deb bilganim uchun, ba'zan jahl qilib koyigan paytim qalbimga: Bu bechoralar qattiq husni zon bilan, "Ustozimiz istasa, balki ba'zi ruhoniy borliqlar, jinlar ham xizmat qiladi, balki qilayotgan boʻlsa kerak. Nuriy Xizmatda inoyatning oshkor jilvasi koʻrsatyaptiki, uning shaxsining abgorligiga yoʻl ochilmaydi va shafqatimizga muhtoj emas.", deb taxmin qilishib, ba'zi kamchiliklari boʻladi. Hatto bugun biri avtomobil olib kelishi kerak edi, e'tiborsizligi sababli yayov chiqdim. Bir soatda oʻn soatchalik qiynaldim. Men bir necha kun avval bunday kamchilik qilganlarga aytgan edim, takrorlayman, siz ham tinglang:

Risola-i Nurni va iymon xizmatini, dunyoviy mansablarga va shaxsim uchun uxroviy maqomlarga vosita qilishdan ixlos sirri shiddat bilan meni man qilganidek, oʻz shaxsimning istirohatiga va dunyoviy hayotimning chiroyli, qiyinchiliksiz oʻtishiga, muqaddas xizmatni vosita qilishdan jiddan chekinaman. Chunki uxroviy hasanotning boqiy mevalarini foniy hayotga kichik lazzat uchun sarflash, ixlos sirriga muxolif boʻlgani uchun, qat'iyyan bildiramanki: Dunyo yoʻli riyozat ahlining istak va qabul qilgan ruhoniy, jinniy xodimlar menga har kuni ochligimda va yarali boʻlgan vaqtimda eng goʻzal darmon olib kelsa, haqiqiy ixlos uchun qabul qilmaslikka oʻzimni majbur deb bilaman. Hatto barzohdagi avliyodan bir qismi koʻrinib menga holva pahlavalari iymoniy xizmatga hurmatan bersalar, yana ularning qoʻlini oʻpib qabul qilmaslik va uxraviy, boqiy mevalarni dunyoda foniy suratda yemaslik uchun nafsim ham qalbim kabi qabul qilmaslikka rozi boʻladi. Lekin qasd va niyatimiz xorijida inoyat jihatida kelgan barakat kabi Rabboniy ikromlar xizmatning maqbuliyatiga belgi boʻlgani uchun, nafsi ammora aralashmaslik sharti bilan, ruhim ila qabul qilaman. Nima boʻlganda ham... bu masala bu qadar yetadi.

Ikkinchidan: Eski Umumiy Harbda Pasinlar frontida shahid Mulla Habib bilan birga Rusyaga hujum qilish niyatida ketayotgan edik. Ularning toʻpchilari bir-ikki daqiqa oraliq bilan bizga uch toʻp otar edi. Uch toʻp boshimizning ikki metr ustidan oʻtib, orqada dara ichida yashiringan askarlarimiz koʻrinmasada qochishdi. Tajriba uchun: "Mullo Habib nima deysan, men bu kofirning toʻpidan yashirinmayman", dedim. U javoban, "Men ham sizning orqangizdan qolmayman", dedi. Ikkinchi toʻp juda yaqinimizga tushdi. Hifzi Ilohiy bizni muhofaza qilganiga qanoat hosil qilib Mulla Habibga, "Qani ketdik! Kofirning toʻpi bizni oʻldira olmaydi. Orqaga chekinish darajasiga tushmaylik." dedim.

Bitlis qamali va qoʻshinning old safida Rusning uch toʻpi oʻldiradigan joyimga tegdi. Bittasi shalvarimni teshib ikki oyogʻimning orasidan oʻtib tahlikali vaziyatda okopga yotishni ep koʻrmaydigan ruhiy holatda boʻlganim uchun, orqadan qoʻmondon Kal Ali, hokim Mamduh Beylar eshitdi. "Tez chekinsin yoki okopga tushsin!", deyishsada, "Kofirning toʻplari bizni oʻldira olmaydi", dedim va hech qanday ehtiyot va tadbirga ahamiyat bermay, yosh boʻlsamda hayotimni saqlashga urinmadim.

Endi sakson yoshga kirib, oʻta ehtiyot va hayotimni muhofaza qilish, hatto vasvasa darajasida tahlikalardan chekinish holatini ajib qarshilik boʻlib koʻringani uchun albatta u yoshligini parvosiga keltirmay fido qilish, bir-ikki yil keksalik va lazzatsiz hayotini bu daraja muhofaza qilish katta hikmat uchun boʻlgan ekan. Bunda ikki-uch muqaddas maqsad bor:

Birinchisi: Yashirin, gʻayri rasmiy va bir qancha rasmiy, insofsiz dushmanlarimizning hiylalari bilan Nur shogirdlarining oʻrniga butun hujumlari mening shaxsimga qilinishi va jasadim bilan mashgʻul boʻlishi va oʻzlari bexabar e'tiborni mendan deb bilib, Nur shogirdlarining bir daraja hiyla va hujumlardan qutulishiga bu keksa va abgor hayotim sabab boʻlgani uchun, Eski Saidning oʻnta yoshligicha qardoshlarimning hurmati uchun hozircha vaqtincha ahamiyat bermayman. Agar men oʻrtadan chekinsam, menga berilgan qiyinchilik, oʻzimdan koʻra koʻproq sevgan xos qardoshlarimga berilar edi. Demak, bir qiyinchilik, yuz adad qiyinchilik boʻlar edi.

Ikkinchisi: Xos qardosharimning har biri mukammal Said oʻrnida Nurga sohib boʻlsada, ixlosdan soʻng eng katta kuchimiz birdamlikdadir. Yoʻllarning ayrilishi (qamoqda boʻlganidek) bir daraja birdamlik kuchining ketishi bilan Nur xizmatiga katta zarar boʻlishi ehtimoli boʻlgani uchun, bu bechora keksa xasta hayotim "Yogʻdular", "Soʻzlar" majmualari chiqqunicha va qoʻrqoqlik va koʻrolmaslik hislari orqali domlalarni Nurlardan qoʻrqitish balosi daf boʻlgunicha va birdamlik toʻliq qaror topgunicha hayotimni muhofaza qilishga majburiyat his qilyapman. Chunki uzun imtihonlarda mahkamalar, dushmanlarim mening yashirin va mavjud kamchiliklarimni koʻrmagani uchun, hifzi Ilohiy sababli meni batamom obroʻsizlantira olishmagani uchun, Risola-i Nur ustidan gʻalaba qozona olishmayapti. Lekin ijtimoiy hayotda koʻp tajribalar bilan mohiyati noaniq, vorislarim yosh Saidlarning bir qanchasini Nurning zarariga tuhmatlar bilan obroʻsizlantirishdi degan xavotirdan bu ahamiyatsiz hayotimni ahamiyat bilan saqlashga urinyapman. Hatto yonimda bir toʻpponcha boʻlsada, ikkinchi toʻpponcha olish kerak deb bildim. Dushmanlarning zaharlari qardoshlarimning duosi bilan ketganidek, boshqa suiqasdlari ham inshaalloh yarim qoladi.

Jumladan: Oy ikki soat tutilgan kecha yashirin dushmanlarim Anqaradan bizdan Nur majmualarini soʻralgani uchun bu yerga ikki odam keldi.

Oʻttiz olti majmua joʻnatganimizdan bir kun oʻtib taxminlariga asosan hali yuborilmagan kitoblarning joyini bilish,

Afyondagi bir-ikki mansabdor masonga xabar berish,

tintuv qildirish,

qulfloq xonamda kosa, piyolalarimga zahar solish uchun gʻayritabiiy tarzda tomga chiqib, ikki xonaning har birning bir derazasini sindirmay ajib shaklda ochib ichkariga kirishibdi. Yotadigan xonam orqasidan surguli boʻlgani uchun, menga suiqasd qila olishmabdi.

Hifzi Ilohiy va Inoyati Rabboniy ularning qoʻliga hech narsa bermadi. Yana kerakli narsalar yozar edim. Lekin bezovtalik "Boʻldi yetadi!" dedi.

Har doim ehtiyot, ixlos, birdamlik, sabot, matonat va vazifamizni qilib Ilohiy vazifaga aralashmaslik, "sirran tanavvarat" dasturiga koʻra harakatlanish, xavotirlanmaslik va xafa boʻlmaslik kerak va shartdir.

Yana takroran aytaman: Tarixda Nur shogirdlari kabi juda oz qiyinchilik bilan juda qiymatli xizmat va juda koʻp ma'naviy daromadni qoʻlga kiritganlar oʻtmagan. Oʻgʻir sharoitda ba'zan bir soat navbat - bir yil ibodat oʻrniga oʻtganidek, inshaalloh Nurchilarning iymon va Qur'on xizmatidagi soatlari yuzlar soat oʻrnida xayrlar qozontiradi.

Umum qardoshlar va singillarga salom aytib, ikki jahonda salomatlariga duo qilgan va duolarini kutgan qardoshingiz

... Haqiqiy fidokor Zubayr, eng kerakli va xizmatda qattiq ehtiyojim boʻlganda, bu yerga yordamga keldi. Yoʻqsa Ispartadan oʻsha tizimda bir kishi soʻragan boʻlar edim.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Laylatu-l Me'rojingizni tabriklayman. Unda qilgan duolarning maqbuliyatini rahmati Ilohiyadan niyoz qilamiz. Bu atrofda Me'roj kechasidan bir kun avval va bir kun oʻtib rahmatning istisnoiy tarzda yogʻishi, bu vatanda umumiy rahmat tajalliy etishiga ishoratdir, inshaalloh.

Ikkinchidan: Vandagi eski talabalarim bilan koʻp aloqador, men xavotirlangan va soʻnggi kunlarda Kastamonuning Sulaymon Rushdusi boʻlgan Choychi Amin Vanda boʻlib eski muborak talabalarning qoʻliga Nurlarning yetishishiga harakat qilishi va muborak eski qardoshlarimning hayotda ekanini bilmagan va ularning birga hayotda va Nurlarga ishtiyoqmand boʻlgan maktub bilan xabar berishi meni qattiq xursand qildi. Shundan xavotirlangan edim. Koʻp farohli huzn va eski hazin xursandchilik xotirasini eslatdi. Men bu yer bilan xabarlasha olmaganim uchun, mening oʻrnimga Safranbolu qahramonlari xabarlashsa, yaxshi boʻladi.

Uchinchidan: Oʻttiz yildan beri siyosatni tashlab, hodisalarga qiziqmasamda, moʻ'jizotli Qur'onimizni ikki yarim yil avval musodara qilib bizga qaytarmaslik bilan birga dunyoda tenggi koʻrilmagan holda Afyon mahkamasi bizni azoblab, kitoblarimizni nashr qilishga toʻsiq boʻlishi meni qattiq ranjitdi. Besh-oʻn kunda ikki-uch marta siyosat dunyosiga qaradim. Ajib bir holatni koʻrdim. Mudofaalarimda aytganimdek, mutlaq istibdod va mutlaq poraxoʻrlik bilan harakat qilgan dinsizlik jarayoni masonlik, komunistlik hisobiga bizni bunday iskanjalar bilan ezishga urindi. Endi bu vatanda u kuchni ketkazadigan boshqa bir jarayon chiqishni boshlaganini koʻrdim. Koʻp qarash yoʻlimga asosan ruxsat boʻlmagani uchun boshqa qaramadim.

Jalol Bayar

Cumhuriyat Raisi;

Hazratlarini tabriklaymiz. Janobi Haq sizni Islomiyat, vatan va millat xizmatida muvaffaq aylasin.

Biz Nur Talabalari yigirma yildan beri misli koʻrilmagan azob va iskanjalarga nishon boʻldik. Sabr qildik. Natijada Janobi Haq sizni yordamga joʻnatdi. Qiynoqlarning sababini on besh yildan beri uch mahkama haqiqiy va qonuniy deb xulosalagan bir yuz oʻttiz kitob va ming maktublarda topa olmadi. Bunga Oliy Sud bilan Dengizli Mahkamasini guvoh qilib koʻrsatamiz. Oʻttiz yildan beri men siyosatni tark etganman. Bu safar bir necha kun ichida Ahrorlarga boshliq boʻlib millatning kelajagini yelkasiga olishi sababli Raisi Jumhur va Deputatlat Hay'atini tabriklab, bir haqiqatni ochaman. U quyidagicha:

Bizga hujum qilgan va mahkamalarda azob berganlar: "Nur talabalarining dinni siyosatga vosita qilish ehtimoli bor, balki qilayotgandir ham", deyishgan. Biz u zolimlarga qarshi mudofaalarimizdagi minglab hujjatlar bilan aytganmiz va aytamizki:

Biz dinni siyosatga vosita qilmaymiz, balki rizo-i Ilohiydan boshqa hech narsaga, hatto dunyoga va saltanatga vosita qilmaslik yoʻlimiz asosini tashkil qiladi. Dushmanlarimiz aytishyaptiki: Uch yildan beri uch xaltadan koʻproq ayblov jildlarimizni gʻaraz bilan tekshirishsada, bizga jazo bera olishmadi. Qilgan oʻzboshimcha va vijdosiz hukmiga ham bahona topa oilishmadi. Oliy Sud hukmni rad qildi. Ha, biz dinni siyosatga vosita qilmaymiz, balki vatan va millatga dahshatli zarar berivchi siyosatni mutaassib dinsizlikka vosita qilganlarga qarshi, bizning siyosatni kuzatishimizga qat'iy majburiyat boʻlgan paytda, uch yuz ellik million qardoshlarning birodarligini bu vatandagi qardoshlarga qozontirishga sabab boʻlishi uchun, vazifamiz siyosatni dinga vosita va doʻst qilish boʻladi.

Demak: Bizni qiynaganlarga siyosat jaholati bilan dinsizlikka vosita qilishlariga javoban, bu vaqtgacha biz siyosatni dinga vosita va doʻst qilib, bu vatan va millatning saodatiga harakat qildik.

Qardoshlarim, men shuni munosib deb bildim, sizning mashvaratingizga havola qilaman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Sakson yildan ortiq ibodatli boqiy umrni ta'minlagan Ramazoni Sharifingizni butun ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz. Har kechasi biz uchun bir nav Laylatu-l Qadrni manfaatli boʻlishini niyoz qilamiz. Vazifani boʻlishish sirri bilan, har bir xos Nurchi umum Nurchilarning ma'naviy daromadiga hissador boʻladi. Ma'nan minglab til bilan ibodat, duo, istigʻfor, tahbehot qilishga haqiqiy birodarlik va ixlos bilan sazovor boʻlishingizni rahmati Ilohiyadan niyoz qilamiz va shunday boʻlishidan umidvormiz.

Ikkinchidan: Risola-i Nurning ma'nan toʻliq gʻalabasi bilan birga mason qismining dinsizlari va komunistlarning ateist qismi pashshani fil qilib, bahonalar bilan Nurlarning ozodligiga mone boʻlishga urinishyapti. Bu safar ham ma'nosiz, sud majlisimizni sababsiz oʻttiz besh kun kechiktirishdi. Hatto Qur'onimizni bermaslik uchun advokatimizga ham baqirib chaqirishibdi. Lekin inoyati Ilohiy ularning butun rejalarini yarim qoldiryapti. Nurlar kamoli ehtishom bilan Istanbul va Anqara bilimli yoshlarida katta ishtiyoq hosil qilib, oʻzini oʻzi yoyib shogirdlariga dars beryapti. Ushbu ma'naviy gʻalabasining natijasi sifatida Azoni Muhammadiyning aytilishiga harakat qilgan senatorga yuzlab imzo bilan bilimli yoshlar tashakkur aytib, tabriknoma yozishyapti.

Uchinchidan: Bu yerdagi talabalar ham Ramazoni Sharifingizni tabriklab, juda koʻp namunalar ichida eski komunistlarning qiynoqlaridan bir-ikki namuna yozib qoshimcha sifatida sizga taqdim qilishyapti. Balki vaqti kelib bu ma'noda gazetalarda maqola ham nashr qilishar.

Umum qardoshlarim va singillarimga salom aytib, duo qilgan va xastalik sababli qullik vazifasini toʻliq qila olmagan, Nurchilarning ma'naviy yordamlariga muhtoj va evaziga duo qilishlarga va ma'naviy daromadlariga muhtoj, xasta qardoshingiz

Xalq Firqasi iqtidor partiyasi sifatida Ustozimizga qilingan ogʻir zulm bilan yuzlab qonunsiz iskanjalardan birinchi namunasi:

Zamin yuzida bu asrdagichalik tenggi koʻrilmagan ateist jarayonining rejalari bilan Ustozimizga yigirma besh yildan beri mutlaq istibdod bilan qilingan zulmning bir namunasi quyidagicha:

Nafas olish uchun yopiq avtomobil bilan qirlarga borishi uchun tashqariga chiqqan vaqti, bu yerning katta mansabdori kiyinish tarziga aralashmoqchi boʻlibdi. Bu besh tomondan qonunsiz va besh jihatdan vijdonsiz hisoblangan haddini bilmagan jurʻatkorlikka qarshi aytamizki:

Podishohning kichik bosimini koʻtara olmagan, Mashrutiyat e'lon qilinganda va Devoni Harb-i Oʻrfiyda mahkama raisi Hurshid Poshoga va mahkama a'zolariga javoban:

"Agar Mashrutiyat bir firqaning istibdodidan iborat boʻlsa, butun insu jin guvoh boʻlsinki, men murtajiyman. Shariatning bitta masalasi uchun ming ruhim boʻlsa, fido qilishga tayyorman!" degan;

va Deputatlar Majlisida Mustafo Kamolga qarshi: "Namoz oʻqimagan kimsa xoin hisoblanadi. Xoinning hukmi mardud-qabul qilinmaydi!" deb, Islomiy kiyimini qat'iyyan va aslo oʻzgartirmagan;

kiyinishiga aralashishni xohlagan kimsaning natijada oʻzini-oʻzi oʻldirib ta'zirini yegan Navzod ismli Anqara hokimiga: "Bu salla bosh bilan birga olinadi" javobini berib, salobatiga hech kim qarshi kela olmagan zotga,

ham Isparta, ham Eskishahar, ham Dengizli mahkamalari ham boshini ochtira olmagan va (oxirgi Afyon mahkamasi mustasno) minglab odamlar va yigirma politsiyachi boʻlgan joyda boshini ochishi aytilmagan;

oʻzlari uzlatda boʻlib, kaltafahm mansabdorlarning ma'nosiz xiyonat uchun bosim niyati, toʻgʻridan-toʻgʻri anarxiya hisobiga vatan va millatga tahlika keltirishiga urinish hisoblanadi.

Yana batamom qonunsiz boʻlishi bilan birga... yillardan beri tenggi uchramagan oʻz haqqidan voz kechgan;

fidokorlik bilan eng ogʻir sharoitda bir yuz oʻttiz boʻlimdan tashkil topgan muazzam va gʻaroyib asar kulliyoti bilan vatan va millatning ma'naviy qutulishini ta'minlagan zotga bu tarzda bosim qilish, albatta millat va yoshlarning mahvu parishon boʻlishiga uringan yashirin vatan dushmanlariga yordam berish va vosita boʻlish hisoblanadi.

Afyonda bir-ikki qaysar, ateist masonning ishtiroki va tashviqi bilan xiyonat fikriga hech qanday xiyonatni qabul qilmagan Ustozimizning chidashi va ahamiyat bermasligi sababli ushbu haqiqatni qat'iyyan angladik: Bu vatan va millatga oʻzlari orqali zarar kelmasligi uchun e'tibori, sharafi, nafsi, ruhi, tinchligini ham fido qilgan.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Ham sizning, ham bu mamlakatning, ham olami Islomning muhim bayramining muqaddimasi boʻlgan, bu yurtda sha'oiri Islomiyaning yangidan porlashining xushxabarchisi boʻlgan Azoni Muhammadiyning (A.S.M.) kamoli sevinch bilan oʻn minglab minoralarda aytilishini tabriklaymiz. Va sakson yildan ortiq ibodatli umrni qozontirgan Ramazoni Sharifdagi ibodat va duolaringizning maqbuliyatiga omin deb, rahmati Ilohiyadan har bir Ramazon kechasini bir Laylatu-l Qadr oʻrniga oʻtishini, sizga savob qozontirishini niyoz qilamiz. Bu Ramazonda qattiq zaiflik va xastaligim sababli toʻliq xizmat qila olmaganim uchun, sizdan ma'naviy yordamni iltimos qilaman.

Ikkinchidan: Mening soʻnggi hayotimni Isparta atrofida oʻtkazish katta orzuimdir. Nur Yigitining aytganidek: "Isparta toshi, tuprogʻi bilan men uchun muborak hisoblanadi. Hatto yigirma besh yildan beri meni qiynoq bilan azoblagan eski hukumatga qachon qalban gʻazablangan boʻlsamda, hech qachon Isparta hukumatiga gʻazablanmay bu muborak vatandagi hukumatning hurmati uchun, boshqalarini ham unutar edim. Xususan u yerdagi eski buzgʻunchilikni ta'mirlashni boshlagan haqiqiy vatanparvar demokrat nomli hamiyatli Ahrorlar, ya'ni hurriyatparvarlar, Nurchilarni taqdir qilgani uchun, juda minnatdorman. Ularning muvaffaqiyatiga koʻp duo qilaman. Inshaalloh Ahrorlar, mutlaq istibdodni yoʻq qilib toʻliq shar'iy hurriyatga erishishga sabab boʻlishadi.

Uchinchidan: Bayramdan keyin bu yerda yana bir oz qolishim bir sababga binoan kerak. Bir-ikki oy keyin Madrasatu-z Zahro ruknlarining qarori bilan va Istanbul va Anqara universitetlaridagi yosh Saidlarning ham roziligi menga qayerni munosib koʻrsangiz, oʻsha joyni qabul qilaman. Modomiki haqiqiy vorislarim siz ekansiz va vazifamni shaxsimdan ming marta koʻproq dunyoda qilayotgan ekansiz, bu foniy hayotdagi soʻnggi manzilimni sizning ra'yingizga qoldiraman.

Toʻrtinchidan: Ham tabriklarini, ham qattiq aloqalarini koʻrsatgan Ahmad Nazif, Ahmad Fayzi, Halil Ibrohim, Hazan Atif va Bujoq, Afloniy va Istanbuldagi Nurchilarning maktubiga mening oʻrnimga siz javob bersangiz, sizlarni vakil qilaman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Hadisi sharifning sirri bilan Ramazoni Sharifning soʻnggi yarmida, xususan oxirgi oʻn kunida, boxusus toq kechalarda, asosan yigirma yetinchi kechasi - sakson yildan ortiq ibodatli umrni qozontiradigan Laylatu-l Qadrni ihyo qilishga har biringiz umum Nur talabalari bilan birga, xususan bu bechora kamchiligi koʻp, xasta, zaif qardoshingizni hissaador qilishingizni va duolaringizning minglab ma'naviy ominlarning tasdigʻi bilan dargohi Ilohiyda qabul boʻlishini rahmati Ilohiyadan niyoz qilamiz.

Ikkinchidan: Universitetdagi yosh Saidlarning haqiqatdan Madrasatu-z Zahroning Istanbul va Anqaradagi vazifasini qilishganiga va bu bechora Saidga ehtiyoj qoldirmaganlariga va Risola-i Nurning har bir jihatdan kifoya qilganini bitta namunasi sifatida hozir sizga konvertda joʻnatgan, ularning deputatlarga yozgan bayonnomalarini va yana ularning bir asari boʻlgan "Hayot Yoʻli"ning yetmish nusxasining bosh tomoniga qoʻyib yetmish deputatga jonatish uchun kelgan bayonnomalarini ma'lumot sifatida sizga joʻnatdik. Munosib koʻrsangiz uni va avval joʻnatilgan Sungurning Ma'orif Vazirligiga mudofaasi va Mustafo Usmonning Adliya Vaziriga arizasi bilan birga "Hayot Yoʻli"ga bir nav ilova sifatida qoʻlyozma yoki mashinka bilan Ineboludagi yangi harf bilan ellik-oltmish nusxa koʻpaytirishni ra'yingizga havola qilamiz.

Uchinchidan: Madrasatu-z Zahro ruknlari mening oʻrnimga ham haqiqiy vakillarimdir. Menga kelgan maktublarga ular mening oʻrnimga javob berishsin. Xususan Xusravning maktubida ismlari boʻlgan kishilarga munosib javob beringlar. Ahmad Fayzining sizga yozgan maktubiga javobning bir qismini konvertda sizga joʻnatyapmiz.

Umum qardosh va singillarimning muborak Ramazonlarini ba umum kechalarini, ma'naviy Laylatu-l Qadrlarini tabriklab, salom aytib duo qilaman va duolarini iltimos qilamiz.

[Haq va haqiqatning noshiri Sabilurrashodga, amalda Xalq Partiyasi nomidan qilingan yuz jihatdan qonunsiz muomalani arz qilyapmiz:]

Ustozimiz Badiuzzamon Said Nursiy shiddatli zaharlarning natijasida xastaligi ogʻirlashib hayotdan umidini uzgani uchun, nafaqa puliga olgan sakkiz adad kitobini muhofaza qilish uchun muftiy qardoshiga joʻnatgan edilar. Amirtogʻ pochtaxonasi goʻyo zobitlar ma'muri vazifasini qilayotgandek, yashirin maqsadga binoan kitoblarni olib jandarma boʻlimiga oʻzi kirib, hokimlikka, adliyaga va telefon orqali Afyonga eshittirib, ishni boʻrttirib kitoblarning barchasini adliyaga berdirgan.

Kitoblar shu mohiyatda: Besh boʻlimi mahkamadagi mudofaa va ilovalardan iborat. Keyingi uch kitob, hozirgi adliya vakili Halil Oʻzyoruqning uch-marta oqlanishiga hukm qilgan asarlar boʻlib, Dengizli mahkamasi ushbu asarlarning boʻlimlarini qaytarib bergan. Afyon mahkamasining ham hukmini buzib, bu asarlarning oqlanishiga hukm qilgan.

Eski adliya vakili komunist Fuat Sirman eski deputatlar hay'atiga xabar beribdi va Qur'onning oʻta haq va manfaatli tafsiri boʻlgan "Zulfiqor" majmuasining toʻrt yuz sahifasi ichida oʻttiz yil avval yozilgan ikki oyatning tafsiriga doir ikki sahifani bahona qilib ushbu juda muhim asarni ta'qiqlashga urindi. Holbuki hozir millat va vatanga oʻta zararli komunist va masonlarning asarlariga ruxsat berildi. Lekin yuz minglab insonlarning iymonini qutqargan, Qur'onning oʻta haq va juda koʻp manfaati boʻlgan bir tafsiri ekanini besh yuz ming odamning shahodati bilan isbot qilgan asarlarimizga zararli varaqalar deb muomala qilish, ustozimizga bu xasta, nozik davrda oʻz qardoshlariga bu hazin qaygʻuga solish, yuz jihatdan qonunsiz deb arz qilamiz.

Ikkinchidan: Bu masalaning oʻta ayyor va gʻoyat yashirin haqiqati quyodagicha: Ustozimiz talabalarini ma'nan va moddatan Demokrat Partiyasiga yordam berishga yengil tashviq qilgan edilar. Buni Xalq Partiyasining qaysar mustabidlari tushungani uchun, ma'nosiz bahona bilan pashshani fil qilib muomala qilishdi. Yoʻqsa har tarafda kitoblar pochta orqali olinib-berilyapti, bu yerga ham Istanbul va boshqa joylardan kelyapti, bunga hech kim aralashmayapti. Bu holat juda ayyorona va umid qilinmagan rejadir.

Uchinchidan: "Zulfiqor"da mavzui oʻtgan ikki oyatning tafsiridan ming mislida muxolafat bilan amalda matbuotda eski hukumatga hujumlar qilinyapti. Hozir u oyatlarning tafsiri zarra miqdor ayblana olmaydi. Bundan anglashilyaptiki, bu muomalalar Xalq Partiyasi hisobiga qilinishda davom etgan oʻzboshimcha ishlardir. Xalq Partiyasi a'zolarining "Saltanat demokratlarda boʻlsa, hukm, ijro va boshqaruv bizda", degan iddio va vahimalarining namunasidir.

Haqiqiy adolat va hurriyat uchun harakat qilgan kishilarga bir necha nuqtani bayon qilaman:

Birinchi nuqta: Ham Dengizli mahkamasi, ham Anqara ogʻir jazo mahkamasi butun Risola-i Nur boʻlimlarini tekshirib, ekspertlar hay'atining ishtirokida oqlanishiga va egalariga qaytarib berishda muammo yoʻqligiga hukm qilib Saidni doʻstlari bilan oqlab, qamoqdan chiqarib, ikki yil qoʻllarda va mahkamalarda qolgan Nur Risolalarining toʻligʻini Said va doʻstlariga qaytarib berilgani va oʻsha hukmni Oliy Sud ham toʻgʻriligini tasdiqladi. Endi Afyonning Saidning shaxsiga qarshi ikki gʻarazkorning oʻsha kitoblarni, ham oʻta antiqa moʻ'jizotli yozuvdagi Qur'onni batamom qonunga xilof ravishda musodara qilib, Said va doʻstlariga qilgan aslsiz hukmini yana ayni Oliy Sud buzib, hozir vatan va millat eski partiyasining gʻarazli istibdodidan qutqargan ba'zi hamiyatkor, vatanparvar demokrat boshliqlari oʻsha risolalarni toʻliq maqtab qabul qilib sohib boʻlishdi. Lekin uch yildan beri bizdek faqirlarga sababsiz minglab lira zarar keltirish, uch marta oqlagan mahkamani uch yil choʻzib (ajib zulm ichida shaxsiy gʻaraz bor) yigirma oy yakka hujrada xizmatchisi bilan koʻrishtirishmadi.

Chiqqandan keyin eshigi oldiga ikki polotsiyachi qoʻyishdi. Yana oʻta taqvodor Nur shogirdlarini qasddan, sababsiz, faqat taqvolari uchun xoyinat uchun shom namozi vaqti sudga chiqarib namozlarini qazoga qoldirib ajib bir zulm qilishdi. Ham butun Risola-i Nur asarlarini bir marta Ispartada tamoman musodara qilib tekshishdan keyin takroran boricha qaytarib berishdi.

Demokratlar davrida:

modomiki Azoni Muhammadiy va din darslari kabi sha'oiri Islomiya bilan Qur'onga xizmat qilish va eski hukumatning Qur'onning zarariga buzgʻunchiliklari ta'mirlanishi boshlandi.

Modomiki dinsizlar, masonlar va komunistlarning asarlari tarqalayotgan ekan, albatta olami Islomning Makka, Shom kabi yerlarida buyuk olimlarning taqdir va tahsinlariga sazovor boʻlgan,

Diyonat Riyosatida domlalarga oʻqittirilgan "Zulfiqor", "Asoy-i Muso" va "Sirojun Nur" kabi faylasuflarni mot qilgan muborak majmualarni musodara qilish,

Uch yil ular bilan birga bahosi minglar lira qiymatidagi qadrli, moʻ'jizotli, Jalol Ismi oltin harf bilan yozilgan, Diyonat Raisi toʻliq taqdir qilib chop etishga harakat qilgan Qur'onni musodara qilgan kimsalar, albatta adolat, adliya va haqiqat uchun emas, balki komunist, masonlik uchun gʻarazkorlik qilishyapti.

Men zaharli xastalik bilan qattiq ogʻriganim va oʻz huquqimni mudofaa qila olmaganim uchun, Sungurni oʻzimga vakil qilaman. Eski hukumatning menga qarshi yigirma yillik qiynoq bilan buzgʻunchilikni toʻxtatishini yangi adolatparvar hukumat vazirlaridan kutaman. Qardoshlarimdan Mustafo Sungurni vakil qilaman.

Hozir odamlarning istagi bilan sha'oir-i Islomiyaning ozod boʻlishiga sabab boʻlgan Demokratlar ham mavqelarini saqlash, ham vatan va millatni xursand qilishning yagona chorasi - oʻzlariga Islom birdamligi jarayonini tayanch nuqtasi qilishlari boʻladi. Eski davrda Ingliz, Fransuz, Amerika siyosatlari va manfaatlari bunga qarshi boʻlishar edi.

Endi esa manfaati va siyosati bunga qarshi emas, balki muhtojdir. Chunki komunistlik, masonlik, ateistlik, dinsizlik toʻgʻridan-toʻgʻri anarxistlikka olib boradi. Bu dahshatli buzgʻunchilarga qarshi faqat va faqat Qur'oniy haqiqat atrofida Islom ittifoqi tura oladi. İnsonni bu tahlikadan qutqalishga sabab boʻlganidek, bu vatanni ajnabiy istilosidan va bu millatni anarxiyadan qutqaradigan narsa faqat udir. Shunga binoan, Demokratlar butun kuchi bilan bu haqiqatga tayanib, komunist va masonlik jarayoniga qarshi turishlari kerak.

Bir Azoni Muhammadiyning (A.S.M.) erkin aytilishi oʻz kuchlaridan yigirma marta koʻproq quvvat qozonishdi. Millatni oʻzlariga isintirishdi, minnatdor qildilar. Ma'nan eski Ittihodi Muhammadiydan (A.S.M.) boʻlgan yuz minglar Nurchilar bilan, eski davr kabi farmason va Ittihodchilarning mason qismiga qarshi birlashishlari kabi, hozir ham aynan Islom Ittifoqidan boʻlgan Nurchilar koʻpchilikni tashkil qiladi. Demokratlarga bir tayanch nuqtasi boʻlishadi. Lekin Demokratlarga qarshi eski partiyaning haddidan oshgan va mason yoki komunist zehnli qismi Demokratlarga ikki midhish zarba urishga tayyorlanishyapti. Eski vaqtlar Ahrorlar ikki marta boshga kelib, qisqa vaqtda ularni yiqitganidek, ularning ittifoqdoshi boʻlgan Ittihodi Muhammadiy (A.S.M.) a'zolarining koʻpini osdilar. Ahror deyilgan Demokratlarni oʻzlaridan ham dinsiz qilib koʻrsatishga urinishdi. Aynan shuning kabi: Hozir bir qismi dindorlik pardasiga kirib Demokratlarni dinga qarshi qoʻyish yoki oʻzlari kabi buzgʻunchilikka yoʻnaltirishni istaganlari qat'iyyan aniqlashdi. Hatto ulamolarning rasmiy qismini oʻzlariga jalb qilib, Demokratlarga qarshi qoʻyish va Nurchilar vositasida ulamolar Demokratlar tomonga oʻtmasligi uchun ularga teng keladigan Nurchilarni ezishni istashyapti. Chunki Nurchilar qaysi tomonga oʻtishsa, ulamolar ham oʻsha tomonga tarafdor boʻladi. Chunki kirishlari uchun ulardan kuchliroq jarayon yoʻq.

Modomiki bu haqiqat ekan, yigirma besh yildan beri ahli ilmni, ahli tariqatni ezgan yoki maddohlikka majbur qilgan eski partiyaning haddidan oshgan, mason va komunist qismi bu nuqtadan foydalanib, Demokratlarni yiqitishni istashadi. Demokratlar ham Nurchilarni, ham ulamolarni, ham millatni xursand va minnatdor qilish, Amerika va uning ittifoqdoshlarining yordamini yoʻqotmaslik uchun butun kichi bilan Azon masalasi kabi sha'oir-i Islomiyani qayta tiklash uchun mumkin boʻlganicha ta'mirlashga harakat qilishga majbur, kerak va shartdir.

Afsuski ba'zi haddidan oshgan, mason va komunistlar Demokratlarga qarshi boʻlsada, Demokratlarni buzgʻunchilikka yoʻnaltirib, dinga qarshi koʻrsatib, ularni yiqitishi uchun oʻzini Demokrat qilib koʻrsatishyapti.

Aziz, siddiq, fidokor qardoshimiz Hoji Ali!

Siz joʻnatgan qiymatli va xususan Hazrati Ustozni juda sevintirgan maktubingizni oldik. Ustozimiz aytyaptilarki:

"Risola-i Nur bu davrda kifoya qiladi. Oʻn yil madrasada oʻqiganlar, Risola-i Nur bilan bir yilda ayni natijaga erishganiga minglab ahli ilm guvoh. Modomiki Hoji Qilich Ali bir yarim yil butun Risola-i Nur boʻlimlarini yelkasiga olgan, qisman oʻqigan ekan, bizning nazarimizda yigirma yillik Nur talabasi kabidir. Men har tong xoslar ichida amal daftariga oʻtishi uchun uni ismi bilan butun ma'naviy daromadlarimga hissador qilaman. Shunday ekan, u ham butun hayotini Ridola-i Nurga berishga mukallafdir.

Demak hozirgacha Jome'u-l Azharga borishga muvaffaq boʻla olmasligi ahamiyatli bir hikmat uchun ekanki, Nurlar unga kifoya qildi. Hozir Shomga, Halabga yaqin boʻlgan Urfada kelajakda bir Madrasa-i Nuriya tashkil etilishidan qattiq umidvormiz. Qilich Ali bilan birga Eski Saidning oʻta qiymatli talabasi boʻlgan Shomdagi Mulla Abdulmajid Urfadagi Nur talabalaridan Sayyid Solih va u kishining yoniga borgan Nurning fidokor talabasi bilan xabarlashishsin. Men Mulla Abdulmajidga, yana Hoji Aliga, ham Shomdagi Risola-i Nurga aloqador boʻlganlarga koʻp salom aytaman. Va duolarini istab, u muborak yerdan menga duo qilishlarini iltimos qilaman", dedilar.

Ha qahramon qardoshimiz Hoji Ali, Hazrati Ustoz doim sizning fidokorligingizni aytadilar. Biz ham sizni tahsinlar bilan tabriklaymiz.

Aziz qardoshim!

Avvalo: Ming mashaalloh, "Soʻzlar" majmuasida yanglishlar yoq hisobi. Chiqqan bir necha soʻz, qoʻshimcha qilib joʻnatildi.

Ikkinchidan: Agar munosib deb bilsangiz, men joʻnatgan ushbu ellik lirani mening hisobimdan mahkamadagi majmualar evaziga men uchun olib joʻnating. Agar munosib koʻrmasangiz, bu safargi joʻnatgan majmualarning menga tegishli qismining bahosiga olinglar.

Uchinchidan: Hozircha "Hayot Yoʻli"ni deputatlarga evazsiz bermaslik munosib. Sotib olishni xohlaganlarga berilsin. Lekin Anqarada oʻn-yigirma musxa boʻlsa, munosib boʻladi.

Muazzam va gʻaroyib Risdola-i Nur kulliyotidan ikki katta majmuaning yoʻq qilinishi haqida dahshatli bir xabar eshitdik. Oʻta haq va haqiqatli, faylasiflarni mot qilgan majmualar Risola-i Nurning boshqa boʻlimlari bilan birga Dengizli va Anqara mahkamalarida oqlanib, oqlangani tasdiqlanib qaytarib berilgan va ikki marta Oliy Sud oqlagan edi. Misr, Shom, Halab, Makka-i Mukarrama va Madina-i Munavvara kabi olami Islomning muhim markazlarida favqulotda taqdir va tahsinga loyiq koʻrilgan va qabul qilinganiga hurmatan Hazrati Paygʻambar Alayhissalotu Vasallamning qabri sharifi va Hajaru-l Asvad ustiga qoʻyilgan bu asarlar haqidagi mudhish muomala, Xalq partiyasining qilgan boshqa katta jinoyatlari kabi, tarixda oʻxshashi koʻrilmagan ayb hisoblanadi.

Biz Nur talabalari zolim ayyorlardan haqqimizni oson ola bilar edik. Lekin Islomiyatning asrlardan beri bayroqdorligini qilgan qahramon turk millatining ma'sun farzandlari va keksalariga Risola-i Nurning bizda hosil qilgan kuchli shafqat sababli va Qur'oni Hakimning bizni kurashishdan man qilib, qoʻlimizda toʻp oʻrniga Nur boʻlishi fazilati bilan, butun kuchimiz bilan yoʻlimiz iqtizo qilgan osoyishtalikni ta'minlash asosiga binoan, zolimlarga moddiy javob bermadik. Yoʻqsa Alloh koʻrsatmasin, qat'iy majburiyat boʻlsa, komunist va masonlar hisobiga unga sabab boʻlganlar ming marta pushaymon boʻlar edi. Biz koʻrganimizdan chiqargan qat'iy xulosamiz shuki:

Risola-i Nurga dinsizlik va ateistlar hisobiga kavlangan payt umumiy musibat keladi. Hujum qilingan onda toʻrt marta katta zilzila boshlanishi va koʻp hodisalarning ayni daqiqada sodir boʻlishi bu fikrimizni tasdiqlagan. Shu e'tibordan bunday qarorning ijrosi tufayli iymon ahlining gʻayri tabiiy va qiymatli, muborak majmualarni yoʻq qilish jinoyati, bu millat va mamlakat ichida ma'naviy zilzilalar, toʻfonlar, vabo va boʻronlar kelishining kuchli ehtimolidan qoʻrqyapmiz. Zero Risola-i Nurga toʻrt marta bosim va hujum qilingan vaqt shiddatli zilzilalarning muvofiq kelishi, bu haqiqatni koʻr koʻzlarga ham koʻrsatgan.

Hatto mahkamada da'vo qildik. Mufassirlarnign uch yuz ellik ming tafsirlariga ergashib, ikki sahifada Qur'onning ikki oyatini tafsir qilgani bahonasi bilan yuz minglar kishilarning iymoniga qattiq ahamiyat berib va ta'sir bilan xizmat qilgan toʻrt yuz sahifalik "Zulfiqor" majmuasini musodara va yoʻq qilish, dunyoda hech bir qonunda yoʻq. Bu faqatgina dinsizlikka vosita qilingan fojiali gʻarazli kimsalarning haq, haqiqat va adolatdan qanchalik uzoqligining ochiq ravshan dalili boʻlganini, zarra miqdor vijdoni boʻlganlar biladi va yuzsiz yuziga la'natlab va nafratlanishadi. Xalq partiyasi mustabid, fundamentalist zolimlar davrida qilingan bu qoʻrqinchli muomalaga qahramon Demokratlar hukumati qarshilik qilib, Afyon mahkamasida uch yildan beri qamoqda boʻlgan va zarracha aybi boʻlmagan asarlarni va eng boshda oltin muqovali va tavofuqli moʻ'zijali Qur'onimizni darhol qaytarib berishlarini qattiq umid qilib, tegishli organlardan iltimos qilamiz.

Aziz, qahramon akamiz!

Avvalo: Buyuk majmualarning yoʻq qilinishiga qat'iyyan yoʻl qoʻyilmasligi uchun oʻta ahamiyatli masalani aytamiz. Qanday bahoga boʻlsa ham, qutraqiladi. Faqat yoʻq qilish qarori hozirmi, yoʻqsa eskidan qaror qilinganmi va sizga yoʻq qilish qarori rasman bormi? Bu jihatni boricha bilib bizga tez va darhol bildiring.

Ikkinchidan: Bu xususda Anqaradagi qahramon Sungurga va Davlat Vaziriga yozilgan murojaatni ma'lumot uchun taqdim qilyapmiz. Minglar salom va hurmat bilan qoʻllaringizdan oʻpamiz.

Aziz va juda qiymatli qahramon qardoshimiz Sungur!

Avvalo: Minglar salom aytib, Janobi Haqdan Nur xizmatingizda xayrli muvaffaqiyatlaringizni tilaymiz.

Ikkinchidan: Juda ahamiyatli va mahram ishni bildiramiz. Xabar olganimizga koʻra, Isparta adliyasida olib qoʻyilgan bir yuz yetmish jild "Asoy-i Muso" va "Zulfiqor" majmualari hozirgi Adliya Vazirining oqlashini, qaytarib berishini tasdiqlab avvalroq Dengizlida Ustozimizga berilgan kitoblardir. Bularni yoʻq qilish uchun qaror qilinibdi. Zamin va osmonlarni gʻazabga keltiradigan va mavjudotni yigʻlatadigan bu mudhish qarorning Demokratlarga qarshi Xalq partiyasining haddidan oshgan a'zolari tomonidan tuzilgan reja ekaniga qat'iyyan shubhamiz yoʻq. Chunki Nur talabalarining Demokratlarni kuchli tayanch yeri ekanini haddini bilmagan shaytonlar tushunishibdi. Nur talabalarini Demokratlardan bu shaklda nafrat ettirib, hukumatni yiqitishga urinishyapti. Bu rejaning yarim qolishi va majmualarimizning qutulishi va Afyondagi kitoblarimizning toʻliq qaytarilishi uchun juda koʻp ahamiyat va gʻayrat bilan yozilishini Ustozimiz sizga havola qiladilar.

Sizga vatan va millatning kelajagi mavzuida oʻta ahamiyatli, shayton ham oʻylashga qiynaladigan tarzda tuzilgan, Demokratlargta qarshi bir rejani oshkor qilamiz. Jumladan:

Bu vatanda dinsizlik bilan, mutlaq istibdod va ashaddiy zulmga qarshi yigirma yetti yildan beri parda orqasidagi xususiy nashriyot bilan gʻayritabiiy, oʻzini oʻylamay kurashgan Badiuzzamon Said Nursiyning oʻrtaga chiqargan muazzam Nur Talabalari jamoatining Demokratlar partiyasini qoʻllaganini Xalq partiyasining haddidan oshgan hiylachilari tushunibdi. Hatto bir vaqtlar Nur talabalari koʻp sonda yigʻilgan mintaqalarda oʻta yashirin tekshiruv va josuslik qilishga Ismat chiqarilgan edi.

Onadoluning har tarafida gʻaroyib bir iymoniy kuch bilan favqulotda fidokorlik bilan bu millatning iymon va Islomiyatga xizmat qilib, zolimlar saltanatining asosidan va tomiridan qulatishga sabab boʻlgan Nur talabalarini Demokratlardan nafrat qildirish uchun uxroviy va dunyoviy hayotlarining xaloskori boʻlgan, yuz minglab ahli iymonni va bir qism oliy ma'lumotli yoshlarni nurlantirib, irshod qilgan va Arabistonda, Misrda katta taqdir va tahsinga loyiq koʻrilgan va muborakligiga hurmatan Paygʻambarimizning qabri sharifi va Hojaru-l Asvad ustigo qoʻyilgan "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso" majmualarining Isparta Adliyasi tomonidan yoqilishiga qaror qilish kabi, yer va osmonlarni gʻazabga keltiradigan va mavjudotni yigʻlatadigan darajada hukm qilingani xabarini oldik.

Holbuki, bir yuz oʻn toʻqqiz boʻlimdan tashkil topgan Risola-i Nur Kulliyotidan boʻlgan oʻn katta majmualarning qismlari ham Risola-i Nur Kulliyoti bilan 1944 yil Dengizli Ogʻir Jazo Mahkamasida bir ovozdan oqlangan. Oliy Sud bu hukmni tasdiqlagan. Tasdiqlanib, butun asarlar muhtaram muallifiga va egalariga qaytarib berilgan. Soʻnggi Afyon makamasida ham Xalq partiyasi hukumatining komunist deputatining xususiy buyrigʻi bilan qilgan gʻarazli hukmi qahramon Demokratlarning adliya vakili eski Oliy Sudning adolatli muhtaram raisi asosidan buzgan. Nihoyat afv qonuni bilan amalga oshirmoqchi boʻlgan va hal qila olgan hiylali tuhmat va boʻhtonlari ustiga parda tortib, afv bilan bitirishgan.

Haqiqat bu markazda ekan va hozir eski hukumatda minglar kichik nashriyotlar ishlarini bemalol davom ettirayapti. Toʻrt yuz sahifalik oʻta haq va haqiqatli majmuaning ikki sahifasida bir oyatning tafsirini, gʻaraz bilan bahona qilib javobgarlikka tortiladigan qilib, yoʻq qilish qarorigacha borishibdi.

Toʻgʻridan-toʻgʻri eski zolim partiya uchun va shu maqsadga bogʻliq:

Yuzminglab Nur talabalarini Demokratlarga qarshi qoʻyib, Demokrat partiyasining sassiz- sadosiz, lekin dindorligi uchun oʻta metin tayanch yerini yoʻq qilish va Demokrat hukumatini agʻdarishdir. Bu mudhish va shaytoniy rejaning yarim qolishi uchun siz muhtaramga ahamiyat bilan xabar berib, hurmatimizni bildiramiz.

Buyuk Sharqning yigirma toʻqqizinchi kuni "Lozannaning Asl yuzi" degan maqoladan:

Ingliz boshqaruv hay'ati raisi Lord Gurzon oxiri eng ma'noli gapini gapirdi:

"Turkiya Islomiy aloqasini va Islomni koʻrsatish roʻlini oʻz qoʻli bilan hal qilib, tashlasa, biz bilan samimiy birlashib Xristian dunyosining hurmat va minnatdorligini qozonadi, biz unga istaganini beramiz."

Lozannada turk boshqqaruv hay'ati boshligʻi va amalda haqiqiy maqsadlarini anglamagan Ismat Posho bir ora Xristian istaklarining Turkiyani oʻtmishdagi ruh va muqaddas narsalarini ildizidan qoʻporish ekanini sezsada, bu yashirin evaz va va'da berib aytyaptiki:

"Eskidan beri ildiz otgan va qoʻhna toʻsiqlardan (ya'ni Islomiy an'analardan) qutulish xususida harakatlari (ya'ni Ismatning urinishi) inkor qilinmas dalildir."

Harfi harfiga iqtibos keltirilgan soʻzlarda turk bosh boshqaruvchining ya'ni Ismatning eskidan beri ildiz otgan va eskirgan toʻsiqlardan qutulish xususida turk millatiga qilgan ishlarini nimani koʻzlaganini va buni qaysi maqsadda Islomiyat dushmanlariga evaz deb berganini soʻrash kerak.

Konferensiyaning birinchi bosqichida turk bosh vakili, shaxsan qaror qilmasligi kerkaligi va tepadagi odamga, ya'ni Mustafo Kamolga bildirishga majbur boʻlgani uchun yurtiga qaytib, oʻzini Haydarpashadan Anqaraga ketadigan poyezd va davlat raisini (Mustafo Kamol) Izmirdan Anqaraga boradigan poyezdda Eskishaharda koʻrishgan. Bir joyda va birga bir sayohat... Keyin Anqara yashirin majlis yigʻilishlari... Lekin asos masalalarda doim birga bir. Mustafo Kamol bilan Ismat birga yigʻlishi va qaror: "Din oʻldiriladi."

Lozanna konferensiyasining ikkinchi sahifasi: ...Endi hamma narsa Turkiya uchun sumkada tayyor. Ya'ni dinni tark ettirib hamma narsa qildiriladi. Yangi partiyaning (Kamolizm va Ismat hukumati) bundan soʻng bu millatga Islomiyatni qatl qilish dasturi bilan harakatlanib, dushman tomonning qoʻmondonlaridan, ya'ni dushman salbchi qoʻmondonlaridan dinni oʻldirishga qattiq istakli ekani va oʻrnaklar berib, xususan hudud tashqarisi emas, hudud ichi va milliy gʻoya sarlavhasi ostida ishlaydigan shubhadan qutuladi."

Lozanna Kelishuvidan soʻng Angliya Oliy Majlisida, "Turklarning mustaqilligini nima uchun tan oldingiz?" degan e'tirozlarga Lord Gurzonning bergan javobi:

"Asl bundan keyingi turklar boshqa eski kuch va shavkatiga qovusha olmaydilar. Zero biz ularni ma'naviyat va ruh frontlaridan oʻldirdik." Ya'ni, Mustafo Kamol va Ismatning qilgan qarori, turk millatini Islomiyat va din jihatidan oʻldirish qaroridir.

Endi bunga asosan hamma narsa ochiq oydin anglashilmadimi?..

Turklarga dinlarini va din vakilligini fido qildirish sharti bilan, sun'iy istiqlol ishida yashirin kelishuvning orqasida bir soʻz bilan aytsak, Yahudiylik turibdi. Bu ish yelkasiga yuklangan shaxs hozirgi Misr Hahamboshisi Hayim Naumdir. Bu hayim Naum qoʻrqinchli tashabbusga avvalo Amerikada turklarga foydali bir asar haqida konferensiya tashkil qilib, imperializm boshliqlariga turklarga oid moddani erkin qoʻyishlarini, buning evaziga ich ichidan ruhini oʻz odamlariga yiqitish fikrini berib boshlagan. Ya'ni, mason boʻlgani uchun Qur'onning hukmlarini olib tahslash, millatni dinsiz qilishdir. Hayim Naum mudhish rejaning zaminini Amerikada tayyorlagand soʻng Angliyaga borib, xolis yahudiy boʻlgan Lord Gurzon bilan gaplashib shu taklifni aytgan:

"Siz Turkiya turoqlarini toʻliq qabul qiling. Ularga men Islomiyatni va Islomning vakilligini, oyoq ostiga olinishini va'da beraman." Oʻsha Hayim Naum turk boshqaruv hay'atiga maslahatchi sifatida sizib kirishning ham yoʻlini topgan. Ya'ni Mustafo Kamol va Ismatni oʻziga doʻst qilgan. Shuning uchun uchalovi birlashgani uchun orada hech qanday stansiyaning ishlashiga hech qanday toʻsiq qolmagan.

Hayim Naum oʻsha vaqtda Anqaragacha kelib rejaning muvaffaqiyati uchun kerakli eng muhim va markaziy shaxs nazdida (ya'ni Mustafo Kamol yonida) ishongan ta'sirining darajasini oʻlchashni xohlaydi. Bu ta'sir va'da qilingan masalada Hayim Naumdan ham havaskor va gʻayratli Islomiyat dushmaniga tasodif qilib murodiga yetgan. Natijada turkni ichidan oʻldirishning rejasini amalga oshirish uchun hamma narsa tayyor holga kelgan.

Bu muhim vasiqa toʻliq Risola-I Nur tarjimonining qirq yil avval hadisi sharifning xabariga doir bayon qilgan hodisani tasdiqlagani va Shariati Ahmadiyaga xiyonat qilgan dahshatli shaxsning muhim bir kuchi Yahudiy ekani, Yahudiy Lord Gurzon bilan hayim Naum oʻsha xabarning haqiqatini koʻrsatishgani va yigirma besh yildan beri Nurchilarni yoʻqotishga oʻzboshimcha qonunlar bilan dahshatli zulmlarning hikmatini toʻliq koʻrsatadi.

Juda aziz, muborak, sevgili, mushfiq Ustozimiz Afandimiz Hazratlari!

Moʻ'jizotli va Jalol Ismi oltin bilan yozilgan, yaltiroq muqovali Qur'onni Diyonat Riyosati, Afyon Mahkamasidan keltirib, kecha Istanbul Musxaflarni Tekshirish hay'atiga joʻnatilgan. Hay'at tekshirib nashr qilish kerak va shartligini tasdiqlab, qaytarib berar ekan.

Oqshaharli qahramon Ahmad Oltin qardoshimizning avvalroq bir nusxasini siz sevgili Ustozimizga joʻnatgan va Diyonat Boshqarmasiga yozgan murojaatini Diyonat Riyosati Mushovara Hay'ati tekshiribdi. Bunga siz sevgili Ustozimiz Diyonat Riyosatiga hadya qilgan ikki toʻplamning birini mushovara hay'atiga tekshirish uchun berishar ekan. Diyonatda Nurlarning foydasiga harakat qilgan muhtaram qardoshimiz bor. Haqiqatdan sevgili Ustozimiz, boshidan oxirigacha zulmatli, qoraygan Anqara hozir qattiq oʻzgargan va tobora oʻzgaryapti. Sochilgan zaharlar yoshlarga ta'sirini yoʻqotgan.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Ming barakalloh, "Soʻzlar" majmuasining chiroyli va xatosiz chiqishi va musodara qilingan majmualarning yoʻq qilinishdan qutulishiga namuna sifatida bir qismini qoʻlga kiritishingizga minglar mashaalloh va alhamdulillah deymiz.

Ikkinchidan: Mening nomimga kelgan maktublarga Madrasatu-z Zahro ruknlari munosib tarzda mening oʻrnimga javob berishlarini ularga havola qilaman. Jumladan: Anqarada Usmon Nuriy qardoshimiz u yerning bir Hasan Fayzisi oʻrnida Nurlarga ta'sirli xizmati va men uchun uyining yonida bir manzil qilishi va xastalik vaqtimda goʻyo Hasan Fayzi kabi xastaligimning yengillashishiga yordam bergandek, oʻz xastaligiga rozi boʻlishidan juda minnatdorman. Qur'onimizni va ba'zi majmualarimizni chop qilinayotganda, u yerda boʻlishni istayman. Lekin hozir bu yerda juda kerakli ishlar boʻlgani uchun bora olmayapman, xafa boʻlishmasin. Agar u oʻsha yerda boʻlmaganida, mening borishim kerak boʻlar edi. Lekin u menga ehtiyoj qoldirmayapti. Alloh rozi boʻlsin, Nur xizmatida uni muvaffaq etsin.

Halabda Ixvoni Muslimin a'zosining menga yozgan tabrigiga javoban uni va Ixvoni Musliminni ruhu jonimiz bilan tabriklab "Minglar barakalloh!" deymiz. Islom birdamligining Onadoluda Nurchilar (eski Ittihodi Muhammadiyning vorislari sifatida) va Arabistonda Ixvoni Muslimin bilan birga haqiqiy qardosh boʻlgan muqaddas Hizbu-l Qur'oniy va Ittihodi Islom jamiyati doirasida koʻp saflardan ikki bir-biriga toʻgʻri keladigan va doʻst saf tashkil qilishlari bilan va Risola-i Nur bilan jiddiy aloqador va bir qismini arab tiliga tarjima qilib nashr qilish niyatlari bizni juda qattiq xursand va minnatdor ayladi. Mening oʻrnimga Ixvoni Muslimin Jamiyati nomiga menga tabriknoma yozgan odamga javob yozinglar. U tomondagi Nur shogirdlari va Nur boʻlimlarini himoya qilishsin.

Uchinchidan: Otabeyli metin va jiddiy bir qardoshimiz Abdulloh Chovushning yozgan maktubini tasdiqlayman. Qirq yil avval sharhlagan hadislarimning ta'vili endi koʻrinyapti. Qaysarlar ham e'tirof etishga majbur boʻlyapti. Mutlaq istibdodning jahannamiy azobini dunyoda ham chekishlari, "Siroju-n Nur"ning Beshinchi Shu'lasi bilan bergan xabarlarini davr tasdiqlayapti.

Yana Samsunlik Ehsonning samimiy maktubi koʻrsatyaptiki, bu yerga kelgan bir toʻplam Nur boʻlimlarini oʻziga olgan Samsunning bir deputati u atrifda nurli uygʻonish va xushyorlikka sabab boʻlibdiki, Ehsonlar yetishyapti. Ehsonni u kishi bilan birga duolarimizga kiritamiz.

Toʻrtinchidan: "Yigirma Toʻqqizinchi Soʻz"ning aliflari karomati haqiqatdan gʻaroyib boʻlganidek, mashinka bilan bu tarzda chiroyli chiqishi yozgan kishining ham bir favqulotdaligidir. Umumga salomlar.

Nurchilarga ahamiyatli bir xushxabar!

Avvalo: Qirq yildan beri men ergashgan va Sulton Rashodning yigirma ming oltin va eski mustabidlar hukumatining Millat Majlisiga yuz oltmish uch deputatning imzosi bilan bir yuz ellik ming banknotni ochish uchun tayinlagan, ham Islom olamining, ham sharqning, ham bu millatning eng muhim ishi boʻlgan Van viloyatida Jome'u-l Azhar kabi Islom Dorilfununi va katta universiteti boʻlgan Madrasatu-z Zahroning qurilishi kerakligini yangi hukumatning raisi ham tushunibdiki, buyuk mamlakat ishlari ichida sizga xushxabar sifatida joʻnatgan quyidagi xabarni beribdi. Amalda bajarilmasada, bu ma'noning anglashilishi uchun katta xayrli alomatdir.

Majlisda Jumhuriyat Raisi katta ishlar orasida ahamiyatli nutqida: "Van atrofida Sharq Universitetining tashkil topishi uchun Maorif Vazirligi tekshirishni boshlagani"ni aytgan Jalol Bayar: "Sharq viloyatlarimizdan Vanda bunday irfon muassasasining qurilishi uchun butun qiyinchiliklar hal qilinishi kerak va oldimizdagi byudjet yilida ishni boshlash kerak", debdi. Demak "Hayot Yoʻli"ni bergan yosh universitetliklar bir daraja Nur Risolalarini qiymatini raisga his ettirishibdi.

Ikkinchidan: Jumhuriyat Raisining juda ahamiyatli gapi Risola-I Nurning bu viloyat va bu vatanda qilgan va qiladigan juda qiymatli xizmatlarining anglashilganining belgisidir. Nurchilarning chekkan butun qiyinchiligi va Nurning musodaralari bu buyuk natijaga sabab boʻlishi jihatidan shikoyat emas, shukr qilish kerak.

Aziz, siddiq qardoshlarimiz Ziyo va Abdulmuhsin!

Ustozimiz aytyaptilarki:

"Ashraf Adib qirq yildan beri iymon xizmatida mening doʻstim va Sabilurrashodda maqola yozgan, hozir vafot etgan juda qiymatli qardoshlarimning vakili va haqiqiy Islomiyat mujohidlaridan bir qardoshimdir va Nurning bir homiyidir. Men vafot etsam ham, Ashraf Adib Nurchilar ichida boʻlishidan katta tasalli topyapman.

Lekin Nur Risolalari va Nurchilarning siyosatga aloqasi yoʻq va Risola-i Nur rizo-i Ilohiydan boshqa hech narsaga vosita qilinmagani uchun, mumkin boʻlganicha Risola-i Nur a'zolari ijtimoiy va siyosiy jarayonlarga aralashishni istamaydi. Faqat Sabilurrashod, Sharq kabi mujohidlar iymon haqiqatlarini zalolatdagilarning tajovuzlaridan muhofaza qilishga uringani uchun, ruhu jonimiz bilan ularni taqdir va tahsin qilib, ularga doʻst va qardoshmiz, lekin siyosat nuqtsida emas.

Chunki iymon darsi uchun kelganlarga tarafgirlik nazari bilan qaralmaydi. Doʻst-dushman darsda farq etilmaydi. Holbuki siyosat tarafgirligi bu ma'noni yoʻqotadi. Ixlos ketadi. Shuning uchun Nurchilar tenggi yoʻq qiynoq va azoblarga chidab Nurni hech narsaga vosita qilishmadi. Siyosat toʻpiga qoʻl uzatishmadi. Nur Risolalari mutlaq kufrni yoʻqotgani uchun, mutlaq kufrning ostidagi anarxiya va ustidagi mutlaq istibdodni ketkazgani uchun, bir jihatdan siyosatga aloqasi bor deb vahima qilingan. Holbuki Nurning tarjimoni bitta iymoniy masalani dunyo saltanatiga almashmaganini mahkamalarda da'vo qilib, yigirma besh yillik hayot tarzi bilan va harakatlari bilan isbot qilgan."

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Butun ruhu jonimiz bilan sizning faoliyatingizni va muvaffaqiyatingizni tabriklaymiz. Mening butun azob va xastalilarimga darmon, Madrasatu-z Zahroning faoliyatidan va muvaffaqiyatidan kelib chiqadi.

Ikkinchidan: "Asoy-i Muso"ning arab tiliga chiroyli tarjimasi uchun qogʻozcha yozgan edim. Bugun Anqaraga ketayotgan Zubayr bilan Sayyid Solihga joʻnatmoqchi edim. Ham Tarsusda nafaqadagi bir zobitning samimiy maktubi bilan Risola-i Nurdan bir kitobni soʻraganiga doir maktubini ham Anqara yoʻlida sizga joʻnatmoqchi edim. Lekin Antaliya Olmalining oʻta xolis Nurchilari nomidan ham oʻz ayoli bilan birga Afyongacha kelgan va u yerda Nurlarning nashriga vosita boʻlgan Ibrohim Afandi kutilmaganda keldi, men u orqali sizga joʻnatdim. Umumga salom.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Madrasatu-z Zahro ruknlariga ahamiyatli bir masalani havola qilaman.

Sayyid Solih "Arabistonda "Asoy-i Muso"ning juda kerakli va koʻp foyda berganini, u yerga qilgan sayohatimda tushundim. Arab tiliga tarjimasi kerak ekan." dedi. Mening holatim va xastaligim toʻgʻri kelmagani uchun, oʻrnimga Madrasatu-z Zahro ruknlari toʻrt joyga, arabchaga chiroyli tarjimasi uchun xabarlashishsin.

Bir maktubni Jome'u-l Azharga Amirtogʻli Qilich Ali vositasida u yerda bir necha adiblar tarjima qilsinlar. Bir maktubni Anqara Diyonat Idorasida Risola-i Nurni jiddiy taqdir qilgan aloqador boʻlgan bir-ikki olim arabchaga tarjima qilishsin.

Bittasini Qaysari qishloqlaridan Urgup muftiyi qardoshim Abdulmajidga yozishsin. Yigirma yil butun kuchi bilan Nurga xizmat qilishi kerak edi. Qilmagani uchun, uning oʻrniga butun kuchi bilan arab tiliga tajima qilsin. Birini Isparta atrofiga Nur doirasidagi olimlar ham "Asoy-i Muso"ni berib har biri bir qismini tarjima qilsinlar.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Eng katta xushxabar va Risola-i Nurning toʻliq ozodligiga muqaddima sifatida, bashoratingizga juda sevindik. Isparta adliyasining uch yil bir manzilda yashirishlari, u manzilning kirasi sifatida uch yuz lira oʻrniga yangi yozuvli "Hayot Yoʻli"ni menga qoldirilgan ikki besh yuzdan lira baho bilan uch yuz liraga bahosini toʻgʻrilab "Hayot Yoʻli"dan ellik dona joʻnating. Toʻrt yil qamalgan muborak "Asoy-i Muso" va "Zulfiqor" majmualari nazdimda juda qiymatli boʻlgani uchun menga ellik liralik joʻnating. Sizga hozir ellik lira joʻnatyapman.

Ikkinchidan: Nazifga ming barakalloh, ming mashaalloh. Ikkinchi Xusrav, Inebolu ikkinchi Isparta ekanini isbotlyapti. "Hayot Yoʻli"ning eng muhim masalasi Madrasatu-z Zahro boʻlgani uchun Nazifning nashriyoti, Jumhuriyat Raisining Madrasatu-z Zahro ma'nosida Sharq Universiteti nomli Sharq Jome'u-l Azhariga jiddiy harakatiga bir sabab boʻlgan deb oʻylayapmiz.

Uchinchidan: Dinorning Baroqli imomi Sulaymonning ahamiyatli maktubiga javoban yozing: Turklar haqida Paygʻambar sanosi aniq. Bir necha joyda turklardan ahamiyat bilan bahs etilgan. Hadis bor. Lekin bu hadisning haqiqiy surati nimaligini, yonimda hadis kitoblari boʻlmagani uchun bilmayman. Lekin ma'nosi haqiqat va turk millatining Paygʻambar sanosiga sazovorligi haqiqat. Bir namunasi Sulton Fotih haqidagi hadisdir.

Nurning birinchi talabalaridan Xulusiy Beyning Anqarada doʻstlariga Risola-i Nur doirasiga kirishiga tashviq qilgan ma'nodor va goʻzal maktubi ham koʻrsatyaptiki, yigirma besh yildan beri Nur xizmatini matonat bilan qilishiga namunadir. Umum qardoshlarim va singillarimga minglar salom.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Janobi Haqqa hadsiz shukr boʻlsin, mahkamada uch yil qamalgan "Asoy-i Muso" Risolasidan va "Gʻaybiy Muhr" Risolasidan besh nusxani kamoli sevinch bilan oldik. Janobi Haq sizlardan abadiyyan rozi boʻlsin. Omin.

Ikkinchidan: Mahkamadan berilgan "Zulfiqor" nusxasida tahrirlangan xatolar, bu nusxada tahrirlanmabdi. "Moʻ'jizot-i Qur'oniya"ning Toʻrtinchi Zaylining bir yuz oʻninchi sahifasida sakkizinchi satrda "ham lomning" degan soʻz xato, "ham laning" boʻladi. Chunki Qur'onda "lom" oʻttiz ming, "la" oʻn toʻqqiz ming.

Uchinchidan: Yangi harf bilan Isparta Sumerbank fabrikasida bir kishi bir maktubida savol soʻryapti. Mening oʻrnimga siz unga "Qadar Risolasi"ni tavsiya qiling. Men ham bezovtaman, ham xususiy maktublar yoza olmayman. Ham Zubayr Anqaraga ketibdi, ham yangi harfni bilmayman. Ma'lumot uchun sizga joʻnatdim.

Toʻrtinchidan: Haydovchi Abdurrahmon bilan oʻz nafaqam ellik lirani ham joʻnatdim. Menga yuborgan kitoblarni va "Soʻzlar" majmuasini qolgan qarzimga hisoblaysiz. Juda tez boʻldi. Umumga juda koʻp salom aytaman.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Avvalo: Sizni tabriklayman. Bu safargi Xuzravning vazirlarga yozgan murijaati, juda mukammal tarixiy vasiqa oʻrnidadir. Lekin bir-ikki kun avval Sungurdan olgan xabarimizda, bir yuz sakson besh asarning berilishiga buyruq berilibdi. Bu sonli jumlani tushunmadik. Telegrafda mudirdan soʻradik. U "Xodimimiz uni yanglish yozibdi. Komutatorda men qulogʻim bilan eshitdim. Butun asarlarning qaytarib berilishi demakdir." dedi.

Ajabo, bir yuz oʻttiz risolaning ba'zilarini qaytalangan boʻlimlari bittadan risola qilingani esimizga kelib, bir yuz sakson beshga chiqarishdimikin degan ehtimol qildik va tushunmadik. Yangi Sabah gazetasi yozganidek, Madrasatu-z Zahroni Sharq Universiteti nomli katta Islom Dorulfununni Jumhuriyat Raisi ta'biri bilan: "Har qanday muammo hal qilinib, qurishlarini", xabarini oldik. Inshaalloh qirq yildan beri koʻzlagan muhim maqsadimiz, vatan va millatning manfaati uchun qilishga majbur boʻlishadi.

Ikkinchidan: Siz joʻnatgan, uch yil bizdek qamalgan "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso"ning ahamiyatli joylarga bir necha dona joʻnatdim. Jumladan: Jazirada masjid imomi Vastonlik Abdurrahim mening eski talabalarimdan boʻlib, bu yergacha keldi. Men oʻn adad muhim kitoblardan berdim. Lekin "Zulfiqor"ning Moʻ'jizot-i Qur'oniyyaning Toʻrtinchi Zaylining ikki joyida (biri sakkizinchi satrda, ikkinchisi oʻn ikkinchi satrda) "la"ning oʻrniga "lom" yozilgani esimga keldi. Holbuki "lom" Qur'onda oʻttiz ming, "la" oʻn toʻqqiz ming. Bu xato boshqa nusxalarda qisman tahrir qilingan. Lekin mahkamada qolgan "Zulfiqor"larda tahrir qilinmagan. Men bu yerda unutdim. Siz Jaziraning muftiyi vositasida imom Abdurrahimga muharrirning bu xatosini tahrir qilishni yozing. Madrasatu-z Zahroning ruknlari bu vosita bilan Jazira bilan ham aloqa qilsin deb sizga havola qilaman.

Bu safar Xusravning maktubida Zubayrning Nazifga joʻnatadigan qogʻozchani u yerga xato qilib joʻnatganini angladim. Xusravning ham kichik xatosi bor. Chunki Yigirma Toʻrtinchi Maktub emas, Yigirma Toʻrtinchi Soʻzning Oʻninchi Asliga doir Nazifga qisqa maktubim bor edi. Nusxasi bu yerda qolmagan edi. Oʻninchi Aslning nusxasini Nazifga joʻnatib qogʻozchaning nusxasini bizga joʻnatishini aytgan edim.

Holbuki Oʻninchi Aslni xato qilib sizga joʻnatibdi. Lekin oʻta oʻtkir, uzun murojaati bu kichik xatosini yoʻqqa chiqardi, afv ettirdi. Bu masalaning sirri shuki: Nazif katta xayr qilish uchun Nurchilarning ahamiyatli bir birdi boʻlgan "Javshanu-l Kabir"ni mashinka bilan koʻpaytirtibdi. Buning savobiga doir hoshiyasidagi juda horiqo va mutashabih hadislardan fazilatiga doir boʻlgan qismni birga koʻpaytirish uchun menga yozgan edi. Javoban dedim: Oʻttiz besh yildan beri har kuni "Javshan"ni oqisamda, u hoshiyani uch-toʻrt martadan koʻp oʻqimadim. Dushman va ateistlar e'tiroz barmoqlarini uzatmasligi uchun uning ayni munosib boʻlmaydi. Inshaalloh yaqinda muborak "Javshanu-l Kabir" Nurchilarni shavqi bilan nurlanadi.

Uchinchidan: Anqara va Istanbul Nurchilari Istanbulda ikki ming adad "Rahnamo"ni chop etishyapti. Bilishimcha katta "Rahnamo" boʻlishi kerak. Yanada yaxshi. Inshaalloh yoshlarga katta rahnamo boʻladi. Qilich Hoji Aliga Madrasatu-z Zahro bilan aloqador boʻlish uchun yozingki: Tarjima orqali Islom olamining ustozlari Nurlarga aloqador boʻlishlari uchun, "Asoy-i Muso"ni adib olimlar chiroyli tarjima qilsinlar.

Toʻrtinchidan: Hajga ketgan qardoshimiz Duradgor Ahmad salomat borib keldimi, qiziqyapman. Ham "Zulfiqor" va "Asoy-i Muso"ning oxirida Xusrav va uning yordamchilariga boʻlgan ayni duoni Mustafo Gul va uning doʻstlarini qoʻshimcha qilib "Soʻzlar" majmuasining oxirida yozing. Qolgan umumingizga salom.

"Bu muallim Usmon, Jaylonning qamoqdagi doʻstidir. Ikkinchi Jaylon boʻlishga qobiliyati bor. Hayratlanarli tomoni shundaki, duoimda Nurchilar doirasida har kuni ismlari yod etgan ikki sofiy tazrida oʻzlarini yaxshi koʻrsatish uchun mening hayotim va Nur xizmatiga aralashganiga doir maktub keldi. Men jahl qilmadim. Ularni duoimga yanada koʻproq oldim. Eski vaqtlar Istanbulda eski partiyaning hiylalari bilan ishimizga aralashgan ma'lum keksa shayx kabi ularni ham oʻzimga yaqin, ham muborak qardosh ham doʻst bildim, qilgan ishlariga rozi boʻldim. Lekin ikki "Ixlos Yogʻdilari"ni oʻqishlarini istayman. Qardsohlarim, siz ham bundaylarga jahlingiz chiqmasin, munoqasha qilmang."

[Mahkama-i Kubroga Shikoyat va Mudofaaning hoshiyasi.]

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Bu ma'noda adolatparvar Demokratlarga murojaat yozing. Men xastaman, siz qanday munosib koʻrsangiz, shunday qiling. Advokatimizdan bir kun avval kelgan maktubda, "Kitoblarimizning javobgarlikka tortiladigan va tortilmaydiganlarini ajratishyapti", deb xabar berilyapti.

Hozirgacha qilganlaridek yana hech qanday qonunga asoslanmagan, minglar soʻz ichidan risolada bitta soʻzni bahona qilib, risolani bermay, Nurlarning yoyilishiga gʻarazkorlik bilan toʻsiq boʻlish niyatida aybdor qilishdi... Oliy Sud ularning hukmini asossiz deb buzdi. Ular jinoyat deb koʻrsatgan, bizga gʻarazi boʻlmagan prokurorning aybloviga qarshi toʻgʻrilash ilovasida sakson bir xatosini va gʻarazi borligini qat'iy isbot qilgan boʻlsakda, yana oʻsha gʻarazkorlik bilan toʻrt yuz sahifalik "Zulfiqor" Risolasini, bir necha satr tasattur-oʻranish va irsiyat haqidagi ma'noni yuz ming tafsirlar aynan aytishgan. Oʻttiq qirq yil avval yozilgan jumlalarni aybdor deb azim majmualarni musodara qilib, qaytarmaslikni dunyoda qaysi qonun tasdiqlaydi?

Afyon mahkamasidagi (Qur'onning takrorlari va farishtalar haqidagi ikki qism mustasno) butun asarlar ularning qoʻlida ikki yil turdi. Ham Dengizli, ham Anqara Ogʻir jazo mahkamasi oqlashga hukm qildi.

Ichida ayb topa olmagani uchun, qaytarib berishga hukm qilishdi. Yana ushbu asarlarni Isparta hukumati musodara qilib, toʻliq qoʻlga kiritgan boʻlsada, hammasini egalariga qaytarib berishdi.

Soʻng "Zulfiqor" bilan "Asoy-i Muso"ni ruxsatsiz eski yozuv bilan nashr qilingan degan bahona bilan musodara qilib toʻrt yil oʻtib, hech kamchiliksiz 170 adad majmuada ayb topa olishmagani uchun, bizga toʻliq qaytarib berishdi.

Bizning eng muhim aybimiz sifatida koʻrsatishgan hozirgi majmualardan, rasmiy gazetalar eski partiyaning bir qancha boshliqlariga haqiqat nomiga e'tirozimizdan yuz marta qattiqroq e'tiroz bildirishdi.

Hadisning haqiqatini sharh qilgan Risola-i Nurning bir mahram boʻlimi hozir toʻliq yuzaga chiqdi. Hech qachon hech bir Musulmon haqiqiy turkni, Nasroniyatga, Yahudiylikka va boshqa dinga kirmagan va Islom qahramonlari boʻlgan turklarni boshliqlarning boshi Lozanna kelishuvida ma'lum hahamboshi bilan birlashib Protestant qilishga rozi boʻlgan.

U kimsa, butun Islom ulamolari "ruxsat yoʻq" deb ittifoqan hukm qilishgan boʻlsada, oʻn tomondan qonunlar bilan bu vatandagi butun ma'sum Musulmonlarga majburan kiydirgan va bashariyat tarixida bunday ma'nosiz ajib umumiy jabr va hech qanday qonunga toʻgʻri kelmagan oʻzboshimchalik qonun nomidan qonun bilan Islom millatiga majburan kiydirish, albatta u kimsaga, Lozanna kelishuvida aytgan daxshatli fikrini isbotladiki, Islom diniga oʻta zararli boʻlgan, hadis xabar bergan kimsa bu davrda oʻsha boshliqdir.

Demak haqiqat bu ekan, Afyon mahkamasi adolat nomidan emas, balki oʻlgan kimsaga mutaassib muhabbat nomiga, eski harf bilan ham nashr qilingan qarornomaning oxirida bizni qamash uchun eng muhim sabab, prokurorning gʻarazi sababli, mahkama hay'ati: "Said va uning doʻstlari Mustafo Kamolni dinni yiqitgan, sufyon degan va odamlarning koʻnglidagi sevgisini buzishga urinishgan. Shuning uchun qamoq jazosi tayinlaymiz." degan.

Ajabo, oʻlib ketgan kimsaning shaxsiga ming marta e'tiroz qilinsa ham, shaxsiy da'vo boʻladi. Adolat mahkamasi bunga doir shu hukmni qilishi, albatta juda ajib ma'no va buning orqasida boshqa ish bor.

Hozir bunday kimsalarning qoʻlida Nur asarlari toʻrt marta oqlangani, Adliya Vaziri uch marta Nur asarlarini oqlashga va asarda ayb yoʻqligiga, bizni aybdor degan Afyon hukmini buzishga hukm qildi. Endi butun millat adolat, shafqat va diyonatga xizmat qilishlarini kutgan Demokrat hukumati davrida, eski a'zolarining dahshatli rejalari bilan Risola-i Nurga gʻarazkorlarning hushiga qoldirish, qoldirilsa Demokrat hukumatiga qarshi katta xiyonat boʻlib, millatning tasalli umidini oʻldirish hisoblanadi.

Menga Anqarada bir vakilim Mustafo Sungurning 17.11.950 yilda joʻnatgan telegrafda, "Barcha risolalarning bizga qaytarib berilishiga hukm qilingan", deb xushxabar berdi. Adolatli Adliya vaziri uch marta oqlagan, hozir ham Sungurning maktubiga koʻra qaytarib berilishiga buyruq berilgan, yana telefonda xabar beraman deb aytishibdi.

Oʻn olti yildan beri bizga qarshi tuhmat va josuslarning yetkazgan xabarlari, Eskishahar va Dengizli mahkamalaridan butun jildlarni Afyon mahkamasi ma'nosiz toʻplash va avf qonuni chiqib, mahkamalarning oqlashi, bu muborak asarlarni jildlar ichiga aralashtirib obroʻsizlantirish uchun yer osti omboriga tashlab, uch yuz yildan beri bizni aldagan ba'zi shaxslarga Nurlarning ishlarini tashlamasligi kerak boʻladi.

Bosh vazir va Adliya vaziriga ushbu oʻta muhim masalani eʻtiborlariga havola qilamiz.

(Hoshiya): Ajib bir hodisa yuz berdi. Adolat va dindan xorij zolimona namunalardan biri - uch yildan beri musodara qilishgan Qur'onimizni koʻp narta soʻrashimizga qaramay berishmagan edi. Ikki ming sakkiz yuz Jalol Lafzi oltin bilan yozilgan, koʻz bilan koʻriladigan Qur'oniy moʻ'jizani koʻrsatgan muborak Qur'onimizni bizga berishmadi. Hozir advokat: "Qaytarib berilishi uchun Diyonat Raisiga bir murojaatnoma yozinglar", deyapti. Bu kabi yuzlab namunalar bor. Faqatgina gʻarazga va ajnabiy qoʻli bilan bizga qarshi ishlar qilinyapti. Bizni va Islom olamini juda sevintirgan Demokratlar diqqat qilishsin.

Nurlar va Nurchilarni bu qiynoqdan qutqarishsin.

Aziz, siddiq qardoshlarim!

Mening Abdurrahmonim va kichik Xusrav nomini olgan Jaylon, oʻz vazifasini ikki-uch joyda toʻliq bajarib, keldi. Endi yanada katta vazifa uchun Anqaraga Sungurdek vakilim sifatida joʻnatyapman.

Ikkinchidan: Ba'zi kishilarning maktubini ma'lumot sifatida sizga joʻnatdim.

Uchinchidan: Mening "Soʻzlar" majmuasidan va Ineboludan kelgan yangi harfli "Hayot Yoʻli" va eski harfda "Javshan"dan menga joʻnatiladigan nusxalarning evazi sizga qancha qarz boʻlaman, bildirsangiz.

Aziz siddiq qardoshim Usmon Nuriy!

Modomiki Janobi Haq sizning muqaddas niyat va ixlosingizga Anqarada eng muhim yosh Saidlarni atrofingizga toʻplabdi. Modomiki Anqarada mening boʻlishimni kerakli deyayotgan ekansiz. Men hozir nafaqam bilan tayorlagan nusxalarni, kichik Madrasa-I Nuriyamga oʻzimning oʻrnimga joʻnatyapman. Ularning sonicha Saidlar sizga qoʻshni boʻladilar. Har biri bir Said boʻlib, besh-oʻn Abdurrahmonlarning oʻrnida sadoqatda hozirgacha xizmatlari bilan fidokor farzanddan oʻrtiq Sungur, Jaylon, Tillolik Said, Solih, Andulloh, Ahmad, Ziyo kabi yosh va harakatchan Saidlarni yoningizga ham vakilim, ham talabalaringiz boʻlib, kichik Madrasa-i Nuriyaga nazorat va bir nav darsxona sifatida ra'yingizga qoldiraman.

Aziz, siddiq va muborak qardoshlarim!

Avvalo: Xusravning imzosi bilan Jumhuriyat Raisiga joʻnatilgan telegraf (Anqarada kichik Xusravlar, Xusravning qalami bilan yozilgan Qur'onni fotograf vositasida chop qilish ehtimoli esimizga keldi) siz Isparta pocha boʻlimidan olib biling, nima haqida ekan? Menga ham ma'lumot bering. Qiziqdim.

Ikkinchidan: Konyadagi Rifat Filiz qardoshimizning maktubida ba'zi soʻfiylarning bizga yengil tanqidining umuman ahamiyati yoq. Umuman xafa boʻlishmasin. Hech qanday javob bermasinlar. Hozir ahli iymonning, xususan tariqat ahlining, xususan shaxsimga oid tanqidlarini bir jihatdan nasihat va iltifot deb qabul qilaman. Ulardan roziman. Hozir dinsizlarning bizga qattiq zarariga qarshi, qardoshlarimiz hisoblangan ahli iymonning oʻta yengil, shaxsimga qarshi tanqidlarini bir tomondan eslatma va bizni ehtiyot boʻlishga chaqirgan doʻstlik deb qabul qilaman.

Uchinchidan: Yaqinda Afyonda haftalik gazetalar, yashirin munofiqlarning kuchi bilan meni ham aloqamiz boʻlmagan bir narsaga munosabati bor deb koʻrsatishibdi. Bu yerdagi Nurchilar ham uni yolgʻonga chiqarishdi. Xavotirlanadigan narsa yoʻq. Madrasatu-z Zahro ruknlarining gʻaroyib, ta'sirli va Islom olamiga manfaatli Nuriy xizmatlarini butun ruhu jonimiz bilan tabriklaymiz. Umum qardosh va singillarimizga minglar salom aytib, duo qilaman va duolaringizni istayman.