اون آلتنجى لمعه

بِاسْمِهِ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ

اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

عزيز صدّيق قارداشلرمخواجه صبرى، حافظ على، مسعود، مصطفى‌لر، خسرو، رأفت، بكر بك، رشدى، لطفيلر، حافظ أحمد، شيخ مصطفى وسائره...

سزلره مراقلى و مدارِ سؤال اولمش "درت كوچك مسئله"يى معلومات قبيلندن مختصر بر صورتده بيان ايتمكلگه قلبمده بر خاطره حسّ ايتدم.

برنجيسى:قارداشلريمزدن چاپراززاده عبد اللّٰه‌ أفندى گبى بعض آدملر، أهلِ كشفدن روايةً بو گچن رمضانده أهلِ سنّت و جماعت ايچون بر فرَج، بر فتوحات اولاجغنى خبر ويردكلرى حالده ظهور ايتمدى. بويله أهلِ ولايت و كشف، نه‌دن خلافِ واقع خبر ويرييورلر؟ بندن صورديلر. بن ده بردن سنوحات قبيلندن اولارق ويرديگم جوابڭ مختصرى شودر:

حديثِ شريفده وارد اولمشدر كه: "بعضًا بلا نازل اولويور؛ گليركن قارشيسنه صدقه چيقار، گرى چويرر." شو حديثڭ سرّى گوسترييور كه: مقدّرات، بعض شرائطله وقوعه گليركن گرى قالير. ديمك أهلِ كشفڭ مطّلع

اولديغى مقدّرات مطلق اولماديغنى، بلكه بعض شرائطله مقيّد بولونديغنى و او شرائطڭ وقوع بولماماسيله او حادثه ده وقوعه گلمييور. فقط او حادثه، أجلِ معلّق گبى لوحِ أزلينڭ بر نوع دفترى حكمنده اولان لوحِ محو إثباتده مقدّر اولارق يازيلمشدر. غايت نادر اولارق لوحِ أزلى‌يه قدر كشف چيقار. أكثرى اورايه چيقامييور. ايشته بو سرّه بناءً، گچن رمضانِ شريفده و قربان بايرامنده و داها باشقه وقتلرده إستخراجه بناءً ويا كشفيات نوعندن ويريلن خبرلر، معلّق اولدقلرى شرائطى بولامدقلرى ايچون وقوعه گلمه‌مشلر و خبر ويرنلرى تكذيب ايتمييورلر. چونكه مقدّر ايمش، فقط شرطى گلمه‌دن او ده وقوعه گلمه‌مش. أوت رمضانِ شريفده بدعه‌لرڭ رفعنه أهلِ سنّت و جماعتڭ أكثريتله خالص دعاسى بر شرط و بر سببِ مهمّ ايدى. مع الأسف جامعلره رمضانِ شريفده بدعه‌لر گيرديگندن، دعالرڭ قبولنه سد چكوب فرَج گلمدى. ناصلكه سابق حديثڭ سرّيله: صدقه، بلايى رفع ايدر. أكثريتڭ خالص دعاسى دخى، فرَجِ عمومى‌يى جذب ايدر. قوّهٔ‌ِ جاذبه وجوده گلمديگندن، فتوحات ده ويريلمدى.

ايكنجى مراقلى سؤال:بو ايكى آى ظرفنده هيجانلى بر وضعيتِ سياسيه قارشيسنده بڭا، هم علاقه‌دار اولديغم چوق قارداشلريمه قوى بر إحتمال ايله فرح ويره‌جك بر تشبّث ايتمك لازمكن، او وضعيته هيچ أهمّيت ويرميه‌رك بِالعكس بنى تضييق ايدن أهلِ دنيانڭ لهنده اولارق بر فكرده بولوندم. بعض ذاتلر حيرت ايچنده حيرتده قالديلر. ديديلر كه: "سڭا إشكنجه ايدن بو مبتدع و قسمًا منافق باشده‌كى إنسانلرڭ تعقيب ايتدكلرى سياستى ناصل گورييورسڭ كه ايليشمييورسڭ؟"

ويرديگم جوابڭ مختصرى شودر كه: بو زمانده أهلِ إسلامڭ أڭ مهمّ تهلكه‌سى، فن و فلسفه‌دن گلن بر ضلالتله قلبلرڭ بوزولماسى و ايمانڭ

زده‌لنمه‌سيدر. بونڭ چارهٔ‌ِ يگانه‌سى: نوردر، نور گوسترمكدر كه، قلبلر إصلاح اولسون، ايمانلر قورتولسون. أگر سياست طوپوزيله حركت ايديلسه، غلبه چالينسه، او كافرلر منافق درجه‌سنه اينر. منافق، كافردن داها فنادر. ديمك، طوپوز بويله بر زمانده قلبى إصلاح ايتمز. او وقت كفر قلبه گيرر، صاقلانير؛ نفاقه إنقلاب ايدر. هم نور، هم طوپوز.. ايكيسنى، بو زمانده بنم گبى بر عاجز ياپاماز. اونڭ ايچون بتون قوّتمله نوره صاريلمغه مجبور اولديغمدن، سياست طوپوزى نه شكلده اولورسه اولسون باقمه‌مق لازم گلييور. امّا مادّى جهادڭ مقتضاسى ايسه؛ او وظيفه شيمديلك بزده دگلدر. أوت أهلنه گوره كافرڭ ويا مرتدڭ تجاوزاتنه سد چكمك ايچون طوپوز لازمدر. فقط ايكى ألمز وار. أگر يوز ألمز ده اولسه، آنجق نوره كافى گلير. طوپوزى طوته‌جق ألمز يوق!..

اوچنجى مراقلى سؤال:بو ياقينده إنگليز و ايتاليا گبى أجنبيلرڭ بو حكومته ايليشمه‌سيله، أسكيدن بَرى بو وطنده‌كى حكومتڭ حقيقى نقطهٔ‌ِ إستنادى و قوّهٔ‌ِ معنويه‌سنڭ منبعى اولان حميتِ إسلاميه‌يى تهييج ايتمكله شعائرِ إسلاميه‌نڭ بر درجه إحياسنه و بدعه‌لرڭ بر درجه دفعنه مدار اولاجغى حالده، نه‌دن شدّتله حرب عليهنده چيقدڭ و بو مسئله‌نڭ آسايشله حلّ ايديلمه‌سنى دعا ايتدڭ و شدّتلى بر صورتده مبتدعلرڭ حكومتلرى لهنده طرفدار چيقدڭ؟ بو ايسه، طولاييسيله بدعه‌لره طرفگيرلكدر؟

الجواب:بز، فرَج و فرح و سُرور و فتوحات ايسترز. فقط كافرلرڭ قلنجى ايله دگل. كافرلرڭ قلنجلرى باشلرينى يسين؛ قلنجلرندن گلن فائده بزه لازم دگل. ذاتًا او متمرّد أجنبيلردر كه، منافقلرى أهلِ ايمانه مسلّط ايتديلر و زنديقلرى يتيشديرديلر. هم حرب بلاسى ايسه خدمتِ قرآنيه‌مزه مهمّ بر ضرردر. بزم أڭ

فداكار و أڭ قيمتدار قارداشلريمزڭ أكثريسى قرق بشدن آشاغى اولديغندن، حرب واسطه‌سيله وظيفهٔ‌ِ قدسيهٔ‌ِ قرآنيه‌يى بيراقوب عسكره گيتمگه مجبور اولاجقديلر. بنم پاره‌م اولسه، حسنِ رضام ايله، بويله قيمتدار قارداشلريمڭ هر بريسنى عسكرلكدن قورتارمق ايچون، بدلِ نقديه بيڭ ليرا قدر ده اولسه، ويرردم. بويله يوزر قيمتدار قارداشلريمزڭ خدمتِ قرآنيهٔ‌ِ نوريه‌يى بيراقوب مادّى جهاد طوپوزينه أل آتمقده، يوز بيڭ ليرا كندى ضرريمزى حسّ ايدييوردم. حتّى ذكائينڭ بو بر ايكى سنه عسكرلگى، بلكه بيڭ ليرا قدر معنوى فائده‌سنى غائب ايتديردى. هر نه ايسه... قادرِ كلِّ شى، بر دقيقه‌ده بلوطلرله طولمش جوِّ هوايى سوپوروب تميزليه‌رك، سمانڭ برّاق يوزنده ضيادار گونشى گوسترديگى گبى، بو ظلماتلى و رحمتسز بلوطلرى ده إزاله ايدوب حقائقِ شريعتى گونش گبى گوسترر و اوجوز و دغدغه‌سز ويره‌بيلير. اونڭ رحمتندن بكلرز كه، بزه بهالى صاتماسين. باشده‌كيلرڭ باشلرينه عقل و قلبلرينه ايمان ويرسين، يتر. او وقت كندى كندينه ايش دوزه‌لير.

دردنجى مراقلى سؤال:دييورلر كه: مادام سزڭ ألڭزده‌كى نوردر، طوپوز دگلدر؛ نوره قارشى معارضه ايديلمز و نوردن قاچيلماز و نورڭ إظهارندن ضرر گلمز. نه‌دن آرقداشلريڭزه إحتياطى توصيه ايدييورسڭز؟ چوق نورلى رساله‌لرى خلقلره گوستريلمه‌سنى منع ايدييورسڭز؟

بو سؤاله قارشى جوابڭ مختصر مئالى شودر كه: باشلرده‌كى باشلرڭ چوغى سرخوش، اوقوماز. اوقوسه ده آڭلاماز. ياڭليش معنا ويروب ايليشير. ايليشمه‌مسى ايچون، عقلى باشنه گلنجه‌يه قدر گوسترمه‌مك لازم گلييور. هم چوق وجدانسز إنسانلر وار كه، غرض ويا طمع وياخود خوف جهتيله نورى إنكار ايدر ويا گوزينى قپار. اونڭ ايچون قارداشلريمه ده توصيه ايدييورم كه: إحتياط ايتسينلر، ناأهللرڭ

ألنه حقيقتلرى ويرمه‌سينلر. هم أهلِ دنيانڭ أوهامنى تحريك ايده‌جك ايشلرده بولونماسينلر.

(حاشيه): جدّى بر مسئله‌يه وسيله اولابيله‌جك بر لطيفه: دونكى گون صباحلين بر دوستمڭ دامادى محمد يانمه گلدى. مسرورانه، بشارتكارانه ديدى كه: "سنڭ بر كتابڭى إسپارطه‌ده طبع ايتمشلر، چوقلر اوقويورلر." بن ديدم: "او، ياساق اولان طبع دگل بلكه مستنسخله بعض نسخه‌لر آلينمش كه حكومت اوڭا بر شى ديمز." هم ديدم: "صاقين بونى سنڭ دوستڭ اولان ايكى منافقه سويله‌مه. اونلر بويله بر شى آرايورلر كه، بهانه ايتسينلر." ايشته قارداشلرم، بو آدم چندان بر دوستمڭ داماديدر؛ او مناسبتله بنم ده أحبابم صاييلير. فقط بربرلك مناسبتيله وجدانسز معلّم و منافق مديرڭ دوستيدر. اوراده قارداشلريمزدن بريسى بيلميه‌رك اويله سويله‌مش. ايى اولدى كه، أڭ أوّل گلدى، بڭا خبر ويردى. بن ده تنبيه ايتدم، فنالغڭ اوڭى آليندى. و تكثير ماكينه‌سى بيڭلر نسخه‌لرى بو پرده آلتنده نشر ايتدى.

خاتمه

بوگون رأفت بگڭ بر مكتوبنى آلدم. لحيهٔ‌ِ شريفه حقّنده‌كى سؤالى مناسبتيله دييورم كه: حديثجه ثابتدر كه، رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ لحيهٔ‌ِ سعادتندن دوشن صاچلرڭ دانه‌لرى محدوددر. اوتوز قرق دانه ويا أللى آلتمش دانه گبى آز بر مقدارده ايكن، بيڭلر يرده لحيهٔ‌ِ سعادتڭ صاچلرى بولونماسى، بنى بر زمان چوق دوشونديردى. او وقت خاطريمه گلمش كه: لحيهٔ‌ِ سعادت، يالڭز لحيهٔ‌ِ شريفڭ صاچلرندن عبارت دگل، بلكه رأسِ مباركنڭ تراش اولدقجه هيچ بر

شيئنى غائب ايتمه‌ين صحابه‌لر، او نورلى و مبارك و دائمى ياشايه‌جق صاچلرى محافظه ايتمشلر. اونلر بيڭلردر. شيمديكى موجوده مساوى گله‌بيليرلر.

ينه او وقت خاطريمه گلدى كه: عجبا هر جامعده بولونان، سندِ صحيح ايله بو صاچ حضرتِ رسالتڭ صاچى اولديغى ثابت ميدر كه، اوڭا قارشى زيارت معقول اولابيلسين؟

بردن خاطره گلدى كه: او صاچلرڭ زيارتى، وسيله‌در. رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامه قارشى صلوات گتيرمگه سبب و بر حرمت و محبّته مداردر. وسيله‌لك جهتى او شيئڭ ذاتنه باقماز، وسيله‌لك جهتنه باقار. اونڭ ايچون أگر بر صاچ حقيقى اولارق لحيهٔ‌ِ سعادتدن اولمازسه، مادام ظاهر حاله گوره اويله تلقّى ايديلمش و او وسيله‌لك وظيفه‌سنى ياپييور و حرمته و توجّهه و صلواته وسيله اولويور؛ قطعى سند ايله او صاچڭ ذاتنى تشخيص و تعيين لازم دگلدر. يالڭز، عكسنه قطعى دليل اولماسين، يتر. چونكه تلقّياتِ عامّه و قبولِ اُمّت، بر نوع حجّت حكمنه گچر. بعض أهلِ تقوا بويله ايشلرده، يا تقوا ويا إحتياط ويا عزيمت نقطه‌سنده ايليشسه‌لر ده، خصوصى ايليشيرلر. بدعه ده ديسه‌لر، بدعهٔ‌ِ حسنه نوعنده داخلدر. چونكه وسيلهٔ‌ِ صلواتدر.

رأفت بك مكتوبنده دييور: "بو مسئله إخوانلر بيْننده مدارِ مناقشه اولمش." قارداشلريمه توصيه ايدييورم كه: إنشقاقه و إفتراقه سببيت ويرن مناقشه ايتمه‌سينلر. يالڭز مداولهٔ‌ِ أفكار صورتنده نزاعسز مباحثه‌يه آليشسينلر.

٭ ٭ ٭

بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ

اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

عزيز صدّيق سڭركندلى قارداشلرمإبراهيم، شكرى، حافظ بكر، حافظ حسين، حافظ رجب أفنديلر!

حافظ توفيق ايله گوندرديگڭز اوچ مسئله‌يه ملحدلر أسكيدن بَرى ايليشييورلر.

برنجيسى:

حَتّٰى اِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِى عَيْنٍ حَمِئَةٍ

آيتنڭ إفاده ايتديگى ظاهر معناسنه گوره: گونشڭ، حرارتلى و چامورلى بر چشمه صوينده غروب ايتديگنى گورمش، دييور.

ايكنجيسى:سدِّ ذو القرنيْن نره‌ده‌در؟

اوچنجيسى:آخر زمانده حضرتِ عيسى‌نڭ (ع‌س) گله‌جگنه و دجّالى ئولديره‌جگنه دائردر.

بو سؤاللرڭ جوابلرى اوزوندر. يالڭز مختصر بر إشارتله ديرز كه: آياتِ قرآنيه، اُسلوبِ عربيه اوزرينه و ظاهر نظره گوره عمومڭ آڭلايه‌جغى بر طرزده إفاده ايتديگى ايچون، چوق دفعه تشبيه و تمثيل صورتنده بيان ايدييور.

ايشتهتَغْرُبُ فِى عَيْنٍ حَمِئَةٍ يعنى گونشڭ، حرارتلى و چامورلى بر چشمه گبى گورونن بحرِ محيطِ غربينڭ ساحلنده ويا وولقانلى، آلَوْلى، دومانلى طاغڭ گوزنده غروب ايتديگنى ذو القرنيْن گورمش. يعنى: ظاهر نظرده بحرِ محيطِ غربينڭ

سواحلنده، يازڭ شدّتِ حرارتيله أطرافنده‌كى باتاقلق حرارتلنمش، تبخّر ايتديگى بر زمانده او بخار آرقه‌سنده بيوك بر چشمه حوضه‌سى صورتنده اوزاقدن ذو القرنيْنه گورونن بحرِ محيطڭ بر قسمنده گونشڭ ظاهرى غروبنى گورمش. ويا وولقانلى، طاش و طوپراق و معدن صولرينى قاريشديرارق فيشقيران بر طاغڭ باشنده يڭى آچيلمش آتشلى گوزنده، سماواتڭ گوزى اولان گونشڭ گيزلنديگنى گورمش.

أوت قرآنِ حكيمڭ معجزانه بلاغتِ إفاده‌سى بو جمله ايله چوق مسائلى درس ويرييور. أوّلا: ذو القرنيْنڭ مغرب طرفنه سياحتى، شدّتِ حرارت زماننده و باتاقلق طرفنه و گونشڭ غروب آواننه و وولقانلى بر طاغڭ فيشقيرمسى وقتنه تصادف ايتديگنى بيان ايتمكله، آفريقانڭ تمام إستيلاسى گبى چوق عبرتلى مسئله‌لره إشارت ايدر. معلومدر كه: گورونن حركتِ شمس، ظاهريدر و كُرهٔ‌ِ أرضڭ مخفى حركتنه دليلدر؛ اونى خبر ويرييور. حقيقتِ غروب مراد دگلدر. هم چشمه، تشبيهدر. اوزاقدن بيوك بر دڭز، كوچك بر حوض گبى گورونور. حرارتدن چيقان سيس و بخارلر و باتاقلقلر آرقه‌سنده گورونن بر دڭزى، چامور ايچنده بر چشمه‌يه تشبيهى و عربجه هم چشمه، هم گونش، هم گوز معناسنده اولان عَيْنٍ كلمه‌سى، أسرارِ بلاغتجه غايت معنيدار و مناسبدر.

(حاشيه): فِى عَيْنٍ حَمِئَةٍ ده‌كى عَيْنٍ تعبيرى، أسرارِ بلاغتجه لطيف بر معنايى رمزًا إخطار ايدييور. شويله كه: "سما و يوزى، گونش گوزيله زمينڭ يوزنده‌كى جمالِ رحمتى سيردن صوڭره، زمين دخى دڭز گوزيله يوقاريده‌كى عظمتِ إلٰهيه‌يى تماشايى متعاقب؛ او ايكى گوز بربرى ايچنه قپانيركن، روىِ زمينده‌كى گوزلرى قپايور." دييه معجزانه بر كلمه ايله خاطرلاتييور و گوزلر وظيفه‌سنه پايدوس إشارتنه إشارت ايدييور.

ذو القرنيْنڭ نظرنده اوزاقلق جهتيله اويله گورونديگى گبى، عرشِ أعظمدن گلن و

أجرامِ سماويه‌يه قوماندا ايدن سماوى خطابِ قرآنى، بر مسافرخانهٔ‌ِ رحمانيه‌ده سراج وظيفه‌سنى گورن مسخّر گونشى بحرِ محيطِ غربى گبى بر چشمهٔ‌ِ ربّانيده گيزله‌نييور ديمسى، عظمتنه و علويتنه ياقيشييور و معجزانه اسلوبى ايله، دڭزى حرارتلى بر چشمه و دومانلى بر گوز گوسترر. و سماوى گوزلره اويله گورونور.

الحاصل:بحرِ محيطِ غربى‌يه چامورلى بر چشمه تعبيرى، ذو القرنيْنه نسبةً اوزاقلق نقطه‌سنده او بيوك دڭزى بر چشمه گبى گورمش. قرآنڭ نظرى ايسه هر شيئه ياقين اولديغى جهتله، ذو القرنيْنڭ غلطِ حسّ نوعنده‌كى نظرينه گوره باقه‌ماز، بلكه قرآن سماواته باقه‌رق گلديگندن كُرهٔ‌ِ أرضى كاه بر ميدان، كاه بر سراى، بعضًا بر بشيك، بعضًا بر صحيفه گبى گورديگندن؛ سيسلى، بخارلى قوجه بحرِ محيطِ آطلاسِ غربى‌يى بر چشمه تعبير ايتمه‌سى، عظمتِ علويتنى گوسترييور.

ايكنجى سؤالڭز:سدِّ ذو القرنيْن نره‌ده‌در؟ يأجوج، مأجوج كيملردر؟

الجواب:أسكيدن بو مسئله‌يه دائر بر رساله يازمشدم. او وقتڭ ملحدلرى اونڭله ملزم اولمشلردى. شيمديلك هم او رساله يانمده يوقدر، هم قوّهٔ‌ِ حافظه‌م تعطيلِ أشغال ايتمش، يارديم ايتمييور. هم يگرمى دردنجى سوزڭ اوچنجى دالنده بر نبذه بو مسئله‌دن بحث ايديلمش. اونڭ ايچون بو مسئله‌نڭ يالڭز ايكى اوچ نكته‌سنه غايت مختصر بر إشارت ايده‌جگز. شويله كه:

أهلِ تحقيقڭ بياننه گوره، هم ذو القرنيْن عنواننڭ إشارتيله، يمن پادشاهلرندن ذو اليزن گبى "ذو" كلمه‌سيله باشلايان إسملرى بولونديغندن بو ذو القرنيْن، إسكندرِ رومى دگلدر. بلكه يمن پادشاهلرندن بريسيدر كه، حضرتِ إبراهيمڭ زماننده بولونمش و حضرتِ خضردن درس آلمش. إسكندرِ رومى ايسه، ميلاددن تقريبًا اوچ يوز سنه أوّل گلمش، آرسطودن درس آلمش. تاريخِ بشرى، منتظم

صورتده اوچ بيڭ سنه‌يه قدر گيدييور. بو ناقص و قيصه تاريخ نظرى، حضرتِ إبراهيم زمانندن أوّل طوغرى اولارق حكم ايده‌مييور. يا خرافه‌وارى، يا منكِرانه، يا غايت مختصر گيدييور. بو يمنى ذو القرنيْن، تفسيرلرده أسكيدن بَرى إسكندر ناميله إشتهارينڭ سببى، يا او ذو القرنيْنڭ بر إسمى إسكندردر كه، إسكندرِ كبير و أسكى إسكندردر. وياخود آياتِ قرآنيه‌نڭ ذكر ايتديگى حادثاتِ جزئيه‌لر؛ كلّى حادثاتڭ اوجلرى اولديغى جهتله:

ذو القرنيْن اولان إسكندرِ كبيرڭ نبوّتكارانه إرشاداتيله أقوامِ ظالمه ايله مللِ مظلومه اورته‌سنده حائل و غدّارلرڭ غارتلرينه مانع اولاجق مشهور سدِّ چينڭ بناسنى قورديغى گبى؛ إسكندرِ رومى مِثللو متعدّد جهانگيرلر و قوّتلى پادشاهلر، مادّى جهتنده و معنوى عالمِ إنسانيتڭ پادشاهلرى اولان بر قسم أنبياء و بعض أقطاب دخى معنوى و إرشادى جهتنده او ذو القرنيْنڭ آرقه‌سنده گيدوب إقتدا ايدوب، مظلوملرى ظالملردن قورتاره‌جق چاره‌لرڭ مهملرندن اولان طاغلر اورته‌لرنده سدلرى،

(حاشيه): روىِ زمينده مرورِ زمانله طاغ شكلنى آلمش، طانينميه‌جق بر صورته گلمش چوق صنعى سدلر واردر.

صوڭره طاغلر باشلرنده قلعه‌لرى قورمشلر. يا بِالذّات مادّى قوّتلريله وياخود إرشاد و تدبيرلريله تأسيس ايتمشلر. صوڭره شهرلرڭ أطرافنده سورلرى و اورته‌لرنده قلعه‌لرى، تا صوڭ چاره اولان قرق ايكيلك طوپلرى و قلعهٔ‌ِ سيّار گبى دِرِيتْنَاوطلرى ياپمشلر. حتّى روىِ زمينڭ أڭ مشهور سدّى و قاچ گونلك اوزاق بر مسافه طوتان سدِّ چينى، قرآن لسانيله يأجوج و مأجوجڭ و تعبيرِ ديگرله تاريخ لساننده مانچور و مُغول دينيلن و عالمِ بشريتى قاچ دفعه زير و زبر ايدن و همالايا طاغلرينڭ آرقه‌سندن چيقان و شرقدن غربه قدر خراب ايدن أقوامِ وحشيه و غارتكار ملّتلرڭ هند و چينده‌كى أقوامِ مظلومه‌يه تجاوزلرينى طورديرمق ايچون او

همالايا سلسله‌لرينه ياقين ايكى طاغ اورته‌سنده اوزون بر سد ياپديغى و او أقوامِ وحشيه‌نڭ كثرتله هجوملرينه چوق زمان مانع اولديغى گبى، قافقاس طاغلرنده دربند جهتنده ينه چاپولجى غارتگير أقوامِ تاتاريه‌نڭ هجومنى طورديرمق ايچون ذو القرنيْن‌مثال أسكى ايران پادشاهلرينڭ همّتيله سدلر ياپيلمشدر. بو نوعدن چوق سدلر وار. قرآنِ حكيم عموم نوعِ بشر ايله قونوشديغى ايچون، ظاهرًا بر حادثهٔ‌ِ جزئيه‌يى ذكر ايدوب، عموم او حادثه‌يه بڭزر حادثاتى إخطار ايده‌رك قونوشويور.

ايشته بو نقطهٔ‌ِ نظردندر كه، سدّه و يأجوج و مأجوجه دائر روايتلر و أقوالِ مفسّرين، آيرى آيرى گيدييور.

هم قرآنِ حكيم، مناسباتِ كلاميه جهتنده بر حادثه‌دن اوزاق بر حادثه‌يه إنتقال ايدر. بو مناسباتى دوشونمه‌ين ظن ايدر كه، ايكى حادثه‌نڭ زمانلرى بربرينه ياقيندر. ايشته سدّڭ خرابيتندن قيامتڭ قوپماسنى قرآنڭ خبر ويرمه‌سى، قربيتِ زمان جهتيله دگل، بلكه مناسباتِ كلاميه جهتنده ايكى نكته ايچوندر: يعنى بو سد ناصل خراب اولاجق، اويله ده دنيا خراب اولاجقدر. هم ناصلكه فطرى و إلٰهى سدلر اولان طاغلر متيندر، آنجق قيامتڭ قوپمه‌سيله خراب اولورلر؛ اويله ده بو سد دخى طاغ گبى متيندر، آنجق دنيانڭ خراب اولماسيله خاك ايله يكسان اولابيلير. إنقلاباتِ زمان تخريبات ياپسه ده، چوغى صاغلام قالير ديمكدر. أوت سدِّ ذو القرنيْنڭ كلّيتندن بر فردى اولان سدِّ چينى بيڭلر سنه ياشاديغى حالده داها ميدانده طورييور. إنسانڭ أليله زمين صحيفه‌سنده يازيلان، مجسّم، متحجّر، معنيدار تاريخِ قديمدن اوزون بر سطر اولارق اوقونويور.

اوچنجى سؤالڭز:حضرتِ عيسى عليه السلامڭ دجّالى ئولديرمسى، هم برنجى مكتوبده و هم اون بشنجى مكتوبده غايت مختصر و سزه كافى بر جواب واردر.

بِاسْمِهِ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ

اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

عزيز، فداكار، صدّيق، وفادار قارداشلرم خواجه صبرى (رح) و حافظ على (رح)!

"مغيباتِ خمسه"يهدائر سورهٔ‌ِ لقمانڭ آخرنده‌كى آيتڭ حقّنده مهمّ سؤالڭزه غايت مهمّ بر جواب ايستركن، مع التأسّف شيمديكى حالتِ روحيه‌م و أحوالِ مادّيه‌م او جوابه مساعد دگلدر. يالڭز سؤالڭزڭ تماس ايتديگى بر ايكى نقطه‌يه غايت مجمل إشارت ايده‌جگز. شو سؤالڭزڭ مئالى گوسترييور كه، أهلِ إلحاد طرفندن تنقيد صورتنده مغيباتِ خمسه‌دن ياغمورڭ گلمك وقتنه و رحمِ مادرده‌كى جنينڭ كيفيتنه إعتراض ايديلمش. ديمشلر كه: "رصدخانه‌لرده بر آلَتله ياغمورڭ وقتِ نزولى كشف ايديلييور. اونى ده، اللّٰهدن باشقه‌سى ده بيلييور. هم رونتگن شعاعيله رحمِ مادرده‌كى جنينڭ مذكّر، مؤنّث اولديغى آڭلاشيلييور. ديمك مغيباتِ خمسه‌يه إطّلاع قابلدر؟"

الجواب:ياغمورڭ وقتِ نزولى بر قاعده‌يه مربوط اولماديغى ايچون، طوغريدن طوغرى‌يه مشيئتِ خاصّهٔ‌ِ إلٰهيه ايله باغلى و خزينهٔ‌ِ رحمتدن خصوصى إراده‌يه تابع اولديغنڭ بر سرِّ حكمتى شودر كه: كائناتده أڭ مهمّ حقيقت و أڭ قيمتدار ماهيت؛ نور، وجود و حيات و رحمتدر كه، بو درت شى پرده‌سز، واسطه‌سز، طوغريدن طوغرى‌يه قدرتِ إلٰهيه و مشيئتِ خاصّهٔ‌ِ إلٰهيه‌يه باقار. سائر مصنوعاتده ظاهرى أسباب، قدرتڭ تصرّفنه پرده اولويورلر. و مطّرد قانونلر و قاعده‌لر، بر درجه إراده و مشيئته حجاب اولويور. فقط وجود، حيات و نور و رحمتده او پرده‌لر قونولمامش. چونكه پرده‌لرڭ سرِّ حكمتى او ايشده جريان ايتمييور. مادام وجودده

أڭ مهمّ حقيقت، رحمت و حياتدر؛ ياغمور، حياته منشأ و مدارِ رحمت، بلكه عينِ رحمتدر. ألبته وسائط پرده اولميه‌جق. قاعده و يكنسقلق دخى، مشيئتِ خاصّهٔ‌ِ إلٰهيه‌يى ستر ايتميه‌جك؛ تا كه هر وقت، هركس، هر شيده شكر و عبوديته و سؤال و دعايه مجبور اولسون. أگر بر قاعده داخلنده اولسه ايدى، او قاعده‌يه گووه‌نوب شكر و رجا قپوسى قپانيردى. گونشڭ طلوعنده نه قدر منفعتلر اولديغى معلومدر. حالبوكه مطّرد بر قاعده‌يه تابع اولديغندن، گونشڭ چيقماسى ايچون دعا ايديلمييور و چيقماسنه دائر شكر ياپيلمييور. و علمِ بشرى او قاعده‌نڭ يوليله يارين گونشڭ چيقه‌جغنى بيلديگى ايچون، غائبدن صاييلمييور. فقط ياغمورڭ جزئياتى بر قاعده‌يه تابع اولماديغى ايچون، هر وقت إنسانلر رجا و دعا ايله درگاهِ إلٰهيه‌يه إلتجايه مجبور اولويورلر. و علمِ بشرى، وقتِ نزولنى تعيين ايده‌مديگى ايچون، صِرف خزينهٔ‌ِ رحمتدن بر نعمتِ خاصّه تلقّى ايدوب حقيقى شكر ايدييورلر.

ايشته بو آيت، بو نقطهٔ‌ِ نظردن ياغمورڭ وقتِ نزولنى، مغيباتِ خمسه‌يه إدخال ايدييور. رصدخانه‌لرده‌كى آلَتله، بر ياغمورڭ مقدّماتنى حسّ ايدوب وقتنى تعيين ايتمك، غائبى بيلمك دگل، بلكه غائبدن چيقوب عالمِ شهادته تقرّبى وقتنده بعض مقدّماتنه إطّلاع صورتنده بيلمكدر. ناصل، أڭ خفى امورِ غيبيه وقوعه گلدكده وياخود وقوعه ياقين اولدقدن صوڭره حسِّ قبل الوقوعڭ بر نوعيله بيلينير. او، غيبى بيلمك دگل؛ بلكه او، موجودى ويا مقرّب الوجودى بيلمكدر. حتّى بن كندى أعصابمده بر حسّاسيت جهتيله يگرمى درت ساعت أوّل، گله‌جك ياغمورى بعضًا حسّ ايدييورم. ديمك ياغمورڭ مقدّماتى، مباديلرى وار. او مباديلر، رطوبت نوعندن كندينى گوسترييور، آرقه‌سندن ياغمورڭ گلديگنى بيلديرييور. بو حال، عينًا قاعده گبى، علمِ بشرڭ غائبدن چيقوب داها شهادته گيرمه‌ين اموره وصوله بر وسيله اولور. فقط داها عالمِ شهادته آياق باصميان و

مشيئتِ خاصّه ايله رحمتِ خاصّه‌دن چيقميان ياغمورڭ وقتِ نزولنى بيلمك، علمِ علّام الغيوبه مخصوصدر.

قالدى ايكنجى مسئله:رونتگن شعاعيله رحمِ مادرده‌كى چوجغڭ أركك و ديشيسنى بيلمك ايله وَ يَعْلَمُ مَا فِى الْاَرْحَامِ آيتنڭ مئالِ غيبيسنه منافى اولاماز. چونكه آيت يالڭز ذكورت و اُنوثت كيفيتنه دگل، بلكه او چوجغڭ عجيب إستعدادِ خصوصيسى و إستقبالده كسب ايده‌جگى وضعيتنه مدار اولان مقدّراتِ حياتيه‌سنڭ مباديلرى، حتّى سيماسنده‌كى غايت عجيب اولان سكّهٔ‌ِ صمديت مراددر كه، چوجغڭ او طرزده بيلينمسى، علمِ علّام الغيوبه مخصوصدر. يوز بيڭ رونتگن‌مثال فكرِ بشرى برلشسه، ينه او چوجغڭ عموم أفرادِ بشريه‌يه قارشى برر علامتِ فارقه‌سى بولونان يالڭز حقيقى سيماىِ وجهيه‌سنى كشف ايده‌مز. نره‌ده قالدى كه سيماىِ وجهى سكّه‌سندن يوز دفعه داها خارقه اولان إستعدادنده‌كى سيماىِ معنوى‌يى كشف ايده‌بيلسين.

باشده ديدك كه: وجود و حيات و رحمت، بو كائناتده أڭ مهمّ حقيقتلردر و أڭ مهمّ مقام اونلرڭدر. ايشته اونڭ ايچون او جامع حقيقتِ حياتيه، بتون اينجه‌لكلريله و دقائقيله إرادهٔ‌ِ خاصّه‌يه و رحمتِ خاصّه‌يه و مشيئتِ خاصّه‌يه باقمالرينڭ بر سرّى شودر كه: حيات، بتون جهازاتيله و جهاتيله شكر و عبوديت و تسبيحڭ منشأ و مدارى اولديغندندر كه، إرادهٔ‌ِ خاصّه‌يه حجاب اولان يكنسقلق و قاعده‌لك و رحمتِ خاصّه‌يه پرده اولان وسائطِ ظاهريه قونولمامشدر.

جنابِ حقّڭ رحمِ مادرده‌كى چوجقلرڭ سيماىِ مادّى و معنويلرنده ايكى جلوه‌سى وار:

بريسى:وحدتنى و أحديتنى و صمديتنى گوسترر كه، او چوجق أعضاىِ أساسيده و جهازاتِ إنسانيه‌نڭ أنواعنده سائر إنسانلرله موافق و مطابق اولديغى

جهتله، خالق و صانعنڭ وحدتنه شهادت ايدييور. او جَنين بو لسان ايله باغيرييور كه: "بڭا بو سيما و أعضايى ويرن كيم ايسه، بتون أساساتِ أعضاده بڭا بڭزه‌ين بتون إنسانلرڭ صانعى دخى اودر. و هم بتون ذى‌حياتڭ صانعى اودر."

ايشته رحمِ مادرده‌كى جنينڭ بو لسانى، غيبى دگل، قاعده‌يه و إطّراده و نوعنه تابع اولديغى ايچون معلومدر، بيلينه‌بيلير. عالمِ شهادتدن عالمِ غيبه گيرمش بر دالدر و بر ديلدر.

ايكنجى جهت:سيماىِ إستعداديهٔ‌ِ خصوصيه‌سى و سيماىِ وجهيهٔ‌ِ شخصيه‌سى لسانيله صانعنڭ إختيارينى، إراده‌سنى و مشيئتنى و رحمتِ خاصّه‌سنى و هيچ بر قيد آلتنده اولماديغنى، باغيروب گوسترييور. فقط بو لسان، غيب الغيبدن گلييور. علمِ أزليدن باشقه‌سى، قبل الوجود بونى گوره‌مييور و إحاطه ايده‌مييور. رحمِ مادرده ايكن بو سيمانڭ بيڭده بر جهازاتى گورونمكله، بيلينمييور!

الحاصل:جنينڭ سيماىِ إستعداديسنده و سيماىِ وجهيه‌سنده هم دليلِ وحدانيت وار، هم إختيار و إرادهٔ‌ِ إلٰهيه‌نڭ حجّتى واردر. أگر جنابِ حق موفّق ايتسه، مغيباتِ خمسه‌يه دائر بعض نكته‌لر يازيله‌جقدر. شيمديلك بوندن فضله وقتم و حالم مساعده ايتمدى، خاتمه ويرييورم.

اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى

سعيد النورسى

سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ

٭ ٭ ٭