— 121 —
أميرطاغنڭ معنيدار بر خاطرهسى
بش سنهدن بَرى تنفّس ايچون أميرطاغنڭ أطرافنده فايطونله گزديگم زمان غريب بر طرزده، بر ياشندن يدى ياشنه قدر كوچوجك چوجقلر والده و پدرلرينه قارشى گوستردكلرى علاقهدن زياده بر إشتياقله فايطونمه قوشوب أليمه صاريلييورلردى. حتّى بر ايكى دفعه فايطون آلتنه دوشوب خارقه بر طرزده ضرر گورمهدن قورتولديلر.
حتّى هيچ بنى گورمهين، بيلمهين بر و ايكى، اوچ ياشنده چوجقلر يالين آياق ديكنلر ايچنده قوشه قوشه فايطونه يتيشييورلر. بيوك آدملر گبى تمنّا ايدوب ألڭزى اوپهلم ديرلردى. بو حاله هم بن، هم قارداشلرم و گورنلر حيرت ايدييوردق. بو حال بر محلّهيه مخصوص دگل، هر طرفده حتّى كويلرنده عين حال دوام ايدييوردى.
بنى آلداتميان بر خاطرهِٔ حقيقت ايله بنم و آرقداشلريمڭ قناعتمز گلدى كه؛ بو معصوم طائفهنڭ معصوميتلرى جهتيله، سَوقِ فطرى دينيلن بر حسِّ قبل الوقوع ايله، رسالهِٔ نورڭ بو مملكتده معصوم چوجقلره و كنديلرينه چوق منفعتى اولاجق دييه، عقل و فكرلرى درك ايتمديگى حالده، او معصومانه حسّ ايله رسالهِٔ نورڭ معناسى إعتباريله ترجماننه، آننهسنه يالوارمسندن زياده بر إشتياق ايله قوشويورلردى.
بز ده بر حسِّ قبل الوقوع ايله حسّ ايدييورز كه، ايلريده بو كوچك معصوم مخلوقلرده بيوك نورجيلر چيقهجق. و ايلريده نورڭ خاص شاكردلرى اولاجق كه، بو وضعيتى گوسترييورلر.
بن ده بو نوع كوچوجك معصوملرى، أولادم اولماديغندن أولادِ معنويه اولارق دعالريمه عمومًا داخل ايتدم. هر صباح بونلرى ده نور طلبهلرى ايله برابر دعالرمده ياد ايدييورم.
هم اونلردن بر ياشندهكى معصومى، قرق ياشندهكى لاقيد بر آدمه ترجيح ايتمگه سبب، بونلر گناهسز و صميمى بر علاقه گوسترمسندن ألبته اونلرى سَوق ايدن
— 122 —
بر حقيقت وار. بن ده او جهتدن اونلرى بيوكلره تمنّا ايتديگم گبى، اونلرڭ تمنّالرينه جدّى مقابله ايدييورم.
هم معصوميتلرى، هم ايلريده تام نورجى اولمالرينه بناءً، دعالرينى كندى حقّمده مقبول اولاجق دييه اونلره ديردم: "مادام سز بنم أولادِ معنويهم اولديڭز. بن ده سزه دعا ايدييورم. سز ده گناهڭز اولماديغى ايچون، دعاڭز بنم حقّمده إن شاء اللّٰه مقبولدر. سز ده بڭا دعا ايديڭز. چونكه زياده خستهيم." ديردم.
بن و بنم يانمدهكى قارداشلريمڭ قوّتلى بر إحتمال ايله قناعتمز گلييور كه، ماصونلر و زنديقلرڭ پلانى ايله بولشويزم طرزنده گنجلرى تربيه ايتمك ايچون بر وقت بعض مكتبلر آچيلديغى و صوڭره دگيشن بو مكتبلرله گنجلرى إفساده چاليشدقلرينه مقابل، إسلاميتڭ قهرمان بايراقدارى اولان تورك ملّتنڭ معصوم كوچك ياورولرى، نورانى بر إنتباه و بر حسِّ قبل الوقوع ايله نورلردن درس آلمالرى گنجلرڭ باشنه گلن او بلايه قارشى بر مقابلهدر كه، إن شاء اللّٰه او ياورولرڭ هم كنديلرى، هم گنجلر ماصون و زنديقلرڭ شرلرندن قورتولمسنه بر إشارتدر كه، بو عجيب وضعيتى گوسترييورلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
١٨/١١/١٩٥١
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم و معنوى مدرسة الزهرانڭ نور شاكردلرى!
بن إسپارطهيه گلديگم وقت، إسپارطهده إمام خطيب و واعظ مكتبنڭ
— 123 —
آچيلاجغنى خبر آلدم. او مكتبه قيد اولاجق طلبهلرڭ أكثريسى نورجى اولمالرى مناسبتيله او مكتبڭ جوارنده غيرِ رسمى بر صورتده بر نور مدرسهسى آچيلوب، او مكتبى بر نوع مدرسهِٔ نوريه ياپمق فكريله بر خاطره قلبمه گلدى. بر ايكى گون صوڭره گويا بر درس ويرهجگم دييه أطرافده شايع اولماسيله او درسمى ديڭلهمك ايچون رجال و نساء قافلهلرينڭ أطرافدن گلمهلريله آڭلاشيلدى كه، بويله نيمرسمى و عمومى بر مدرسهِٔ نوريه آچيلسه او درجه قالابالق و تهاجم اولاجق كه، قابل اولميهجق. آفيونده محكمهيه گيتديگمز وقتكى گبى پك چوق لزومسز إجتماعلر اولمق إحتمالى بولونديغندن او خاطره ترك ايديلدى. قلبه بو ايكنجى حقيقت إخطار ايديلدى. حقيقت ده شودر:
هر بر آدم أگر خانهسنده درت بش چولوق چوجغى بولونسه كندى خانهسنى بر كوچك مدرسهِٔ نوريهيه چويرسين. أگر يوقسه، يالڭز ايسه، چوق علاقهدار قومشولرندن اوچ درت ذات برلشسين و بو هيئت بولوندقلرى خانهيى كوچك بر مدرسهِٔ نوريه إتّخاذ ايتسين. هيچ اولمازسه ايشلرى و وظيفهلرى اولماديغى وقتلرده، بش اون دقيقه دخى اولسه رسالهِٔ نورى اوقومق ويا ديڭلهمك ويا يازمق جهتيله بر مقدار مشغول اولسهلر، حقيقى طلبهِٔ علومڭ ثوابلرينه و شرفلرينه مظهر اولدقلرى گبى، إخلاص رسالهسنده يازيلان بش نوع عبادته ده مظهر اولورلر. حقيقى علم طلبهلرى گبى، اونلرڭ معيشتلرينى تأمين خصوصندهكى عادى معاملهلرى ده بر نوع عبادت حكمنه گچهبيلير دييه قلبه إخطار ايديلدى. بن ده قارداشلريمه بيان ايدييورم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
خسته قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 124 —
٢٩/١١/١٩٥١
أسكيشهر
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بتون روح و جانمله خدمتِ قرآنيه و ايمانيهڭزى تبريك ايدييورم. بو مكتوبده بر اينجه مسئلهيى مشورت صورتيله رأيڭزى آلمق ايچون گوندردك. مناسب ميدر؟ دگلسه إصلاح ايدرسڭز.
ثانيًا:رسالهِٔ نورده إثبات ايديلمش كه، إنسانلرڭ عينِ ظلملرى ايچنده قدرِ إلٰهى عدالت ايدر. يعنى، إنسانلر بعض سببله حقسز ظلم ايدر، بريسنى حپسه آتار. فقط قدرِ إلٰهى عين حپسده باشقه سببه بناءً عدالت ايدييور كه؛ حقيقى بر صوچه بناءً او حپسله اونى محكوم ايدييور. ايشته شيمدى بو حقيقتى گوسترن، باشمه گلن عجيب بر مثالى شودر: يگرمى سكز سنهدر متعدّد ولايتلرده و محكمهلرده بنم مسئوليتمه و محكوميتمه و محبوسيتم گبى ظالمانه إشكنجه و جزالرينه گوستردكلرى سبب، هيچ بر أمارهسنى بولمادقلرى موهوم بر صوچم شودر: دييورلر: "سعيد، دينى سياسته آلَت ياپمق ايستر و ياپييور."
حالبوكه بو دعوالرينه اوتوز سنهلك مصيبتلى يڭى حياتمده و اوتوز بيوك مجموعهلرمده بو صوچه مثبت بر دليل بولامديلر. حالبوكه بويله مسئلهلرده بر محكمه مادام بولمادى و مسئول ايدهمدى. باشقه محكمهلرڭ مصرّانه عين مسئلهيى أساس طوتمالرى، بتون بتون قانونه و عقله و عادته مخالف بر حالتدر. بلكه سياستى دينسزلگه آلَت ايدنلر قسمى، كنديلرينه بر پرده اولارق بو إتهامى بزلره ايدييورلر. بونڭله برابر دينه خدمت إعتباريله تعلّق ايدن أسكى آلتمش سنهلك حياتِ علميهم قطعى بر حجّت و يقين بر دليلدر كه؛ بتون حياتمده تماس ايتديگم سياستى و دنيايى و بتون إجتماعى جريانلرى، دينه خدمتكار و آلَت و تابع ياپمق دستوريله حركت ايتمشم. محكمهلرده
— 125 —
ده هم دعوا، هم إثبات ايتمشم كه، دگل دينى سياسته آلَت ياپمق، بلكه بر تك حقيقتِ ايمانيهيى دنيا سلطنتنه دگيشديرمديگمى قطعى دليللرله إثبات ايتديگم حالده، بويله يگرمى وجهله حقيقته مخالف و ديوانهجهسنه، بيوك مقامڭزى إشغال ايدن بر قسم عدليه مأمورلرى و سياسى آدملر بو عجيب خرافه گبى مسئلهيى حقيقت ظن ايدوب يگرمى سكز سنه بڭا ظلم ايتدكلرينڭ حقيقى سببنى بوگونلرده بيلدم.
سببى بو كه: بو أنانيتلى زماندهكى خدمتِ ايمانيهده أڭ بيوك تهلكهم و معنوى أڭ بيوك صوچم و جنايتم؛ بو زمانده خدمتِ قرآنيهمى شخصمه عائد مادّى و معنوى ترقّياتمه و كمالاتمه آلَت ياپمق ايمش. جنابِ حقّه حدسز شكر ايدييورم كه؛ بو اوزون زمانلرده إختيارم خارجنده خدمتِ ايمانيهمى، دگل مادّى و معنوى ترقّياتمه و كمالاتمه و عذابدن و جهنّمدن قورتولمامه و حتّى سعادتِ أبديهمه وسيله ياپمهمه، بلكه هيچ بر مقصده قطعيًا آلَت ايتمهمكلگمه غايت قوّتلى، معنوى بر مانع گورويوردم. حيرت حيرت ايچنده قالييوردم.
عجبا هركسڭ خوشلانديغى معنوى مقاماتى و اُخروى سعادتلرى أعمالِ صالحه ايله اونلرى قزانمق و متوجّه اولمق، هم مشروع هم هيچ بر جهتِ ضررى اولماديغى حالده نه ايچون بويله روحًا منع ايديلييورم. رضاىِ إلٰهيدن باشقه وظيفهِٔ فطريهِٔ علميهنڭ سَوقيله يالڭز و يالڭز ايمانه خدمتڭ كنديسى عينِ اجرت بڭا گوستريلمش.
چونكه شيمدى بو زمانده هيچ بر شيئه آلَت و تابع اولميان و هر غايهنڭ فوقنده اولان حقائقِ ايمانيهيى فطرى عبوديت ايله محتاجلره تأثيرلى بر صورتده بيلديرمهنڭ بو دهشتلى زمانده چارهِٔ يگانهسى و ايمانى قورتارهجق و قطعى قناعت ويرهجك بو طرزده، يعنى هيچ بر شيئه آلَت اولميان بر درسِ قرآنى لازمدر كه، كفرِ مطلقى و متمرّد و عنادجى ضلالتى قيرسين و هركسه قناعتِ قطعيه ويرهبيلسين. بويله بر درسه بو زمانده بو شرائط داخلنده هيچ بر شخصى و اُخروى و دنيوى، مادّى و معنوى بر شيئه آلَت ايديلمديگنى بيلمكله قطعى قناعت گلهبيلير. يوقسه قوميتهجيلكدن و جمعيتجيلكدن تولّد ايدن دهشتلى دينسزلك شخصيتِ معنويهسنه قارشى مقابل چيقان بر شخصڭ أڭ بيوك بر مرتبهِٔ معنويهسى ده بولونسه، ينه وسوسهلرى بتون بتون إزاله ايدهمز. چونكه ايمانه
— 126 —
گيرمك ايستهين معنّدڭ نفسى و أناسى دييهبيلير كه، "بو قدسى شخص دهاسيله و خارقه مقاميله بزى قانديردى" دييه بر شبههسى قالير.
جنابِ حقّه شكر كه، يگرمى سكز سنه دينى سياسته آلَت إتهامى آلتنده قدرِ إلٰهى بو ظلمِ بشريده بنم روحمى إختيارم خارجنده دينى هيچ بر شخصى شيده آلَت ايتمهمك ايچون بنى، بشرڭ ظالمانه أليله عينِ عدالت اولارق طوقاتلايور، يعنى صاقين صاقين دييه ايقاظ ايدييور. ايمان حقيقتنى كندى شخصڭه آلَت ياپمه، تا ايمانه محتاج اولانلر آڭلاسينلر كه؛ يالڭز حقيقت قونوشويور. نفسڭ أوهاملرى، شيطانڭ دسيسهلرى قالماسين، صوصسون.
حقيقةً رسالهِٔ نورڭ بحث ايتديگى حقيقتلرڭ عين مئالنده ميليونلر كتاب او حقيقتلرى بليغانه نشر ايتدكلرى حالده و بيڭلر حقيقى عالملر درس ويرمهلريله بو مملكتده دهشتلى كفرِ مطلقى تام طورديرهمدقلرى حالده، نورلر مذكور سرّه بناءً بر جهتده غلبه ايتديگنى دشمنلر دخى تصديق ايدرلر. أوت كفرِ مطلقه قارشى بو آغير شرائط ايچنده نورلر بو ايشى گورمش، ميداندهدر. ديمك نورلرڭ قوّتى بو سرِّ عظيمدن ايلرى گلييور. بن ده بتون روح و جانمله يگرمى سكز سنه بو إشكنجهلى مصيبتلريمه راضى اولدم. حقّمى حلال ايتدم.
عادل قدره ده ديرم كه: مستحق ايدم سنڭ بو شفقتلى طوقاتلريڭه... يوقسه غايت مشروع، ضررسز، هركسڭ ِللّٰه ايچون تعقيب ايتدكلرى مبارك مسلگه گيرسه ايدم، يعنى مادّى و معنوى حسلريمى بتون فدا ايتمسه ايدم، خدمتِ ايمانيهده بو عجيب معنوى قوّتى غائب ايدهجكدم. ايشته بو قوّتڭ بر عجيب نمونهسى بعض ذاتلرڭ كه، بن اونلرڭ آنجق أدنا بر طلبهسى اولابيلديگم حالده؛ اونلرڭ حقائقِ ايمانيهيه دائر بر كتابنى بريسى اوقومش، رسالهِٔ نورڭ ده بر صحيفهسنى اوقومش. رسالهِٔ نورڭ بر صحيفهسيله داها زياده ايماننى قورتارديغنى إقرار ايتمش.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
دعاڭزه محتاج قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 127 —
استاديمز دييور كه: محكمهلرڭ تأخيرنده خير وار. شيمدىيه قدر نوره و نورجيلره ويريلن زحمتلر، رحمتلره دونمسى گوسترييور كه؛ بو تأخيرده ده خيرلر وار كه، بريسى بو اولمق إحتمالى وار:
خارج عالمِ إسلامده نورڭ أهمّيتلى تأثيره باشلاماسى و إنكشاف و إنتشارى و بورانڭ سياسيلرى آوروپايه بر رشوت اولارق بر درجه آوروپالاشمق مَيلنى گوسترمسى، خارجده ظنّ ايديلمكله محكمهلرجه نورڭ سربستيتِ تامّهسى ايچون قرار ويرمك، خارج عالمِ إسلامده نورلرڭ حقيقى إخلاصنه بويله بر شبهه گلهجكدى كه؛ يا نورجيلر رياكارلغه مجبور اولمشلر وياخود بويله مدنيلشمك فكرنده اولانلره ايليشمييورلر، ضعف گوسترييورلر دييه نورڭ قيمتنه بيوك ضرر اولديغى ايچون بو تأخير او أوهاملرى إزاله ايدر. و إثبات ايدييور كه: اوتوز سنهدن بَرى إسلاميتڭ شعارينه مخالف شيلره باش أگمييورلر.
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
استاديمز نوطلر حكمنده سويلهدى، بز ده قلمه آلدق.
بو سنه بو ايكى محكمهنڭ ماهيتنى بيان ايتمك لازم گلدى. بورادهكى محكمه ايسه:
أللى سنه أوّل سفيان و شاپقه حقّنده بر حديثه معنا ويرمشم. صوڭره محكمهلر بونى بر قوماندانه تجاوزدر دييه مدارِ بحث ايتديلر. آفيون محكمهسى بنم جزامڭ شدّتنه بر سبب؛ او تجاوزى، او معنايى گوسترمش. حالبوكه فرضا يڭى يازمشم و او قوماندان ده صاغدر فرض ايديلسين. ديننده و رژيمنده متعصّب إنگليزڭ حكمى آلتنده يوز ميليون مسلمان، يوز سنهده إنگليزڭ هم رژيمنى هم ديننى إنكار ايتمشلركن، قانونًا عدليهلرى اونلره او جهتى مدارِ مسئوليت ياپمديغى حالده.. هم شيمدى أسكى پارتى ليدرلرى فرضا او قوماندانڭ اوچده برى ده اولسهلر (بلكه اونڭ گبى برر قوماندان
— 128 —
ايديلر) بنم او قوماندانه حديث ايله وورديغم طوقادڭ يگرمى مِثلنى، شيمديكى جريدهلر داها شدّتلى اولارق او ليدرلره، او أسكى قوماندانلره وورمقدهدرلر. مدارِ مسئوليت طوتيلمييورلر، سربست اولويورلر. حالبوكه أللى سنه أوّل بر حديثڭ طاشنى آتمشم، يگرمى سنه صوڭره بر قوماندان باشنى قارشى طوتمش، باشى قيريلمش. ئولمش گيتمش، علاقهسى حكومتدن و دنيادن كسيلمش. حالبوكه أسكى پارتينڭ ليدرلرى مبعوث ايكن ويا مأمور ايكن حكومتله علاقهلرى اولديغى حالده اونلره گلن تجاوز، رسالهِٔ نورڭ وورديغى طوقادڭ اون بلكه يوز درجه زياده ايكن، سربست جريدهلر إنتشار ايدييور.
امّا كتابلر حقّنده مصادرهنڭ ماهيتى: رسالهِٔ نورڭ يوز اوتوز اوچ كتابندن بر تك كتابڭ بر ايكى صحيفهسى او طوقادى بحث ايتمش. بونڭ طولاييسيله يوز اوتوز كتابى مصادره ايتمك؛ بر آدمڭ خطاسيله يوز اوتوز آدمى جزالانديرمق گبى بر عجيب غدّارانه ظلم اولماسى و شيمدى كتبخانهلرده، كتابجيلرده و أللرده گزن و خصوصًا وطن و دين عليهنده دينسزلرڭ، ملحدلرڭ، زنديقلرڭ، قومونيستلرڭ كتابلرى حتّى باشدن آشاغىيه قدر إسلاميت عليهندهكى دوقتور دوزينڭ كتابى بعض أللرده گزمهسى گوسترييور كه: رسالهِٔ نوره قارشى مصادره، يردن گوگه قدر حقسز بر ظلمدر، بر غدردر.
چونكه رسالهِٔ نور، أكثر عالمِ إسلامڭ مهمّ مركزلرنده بو يگرمى سكز سنهده بو وطنده علمالرڭ ألنده گزديگى حالده؛ هيچ بر عالم، هيچ بر فيلسوف إعتراض ايتمهمش. محكمهلر و سياسيونلر يالڭز بر تستّره، ديگرى ده آخر زمانده بر قوماندان باشنه شاپقه قوياجق و جبرًا گيديرهجك گبى ايكى مسئلهيه ايليشمشلر. صوڭره ده بو مسئلهلر ايچون درت بش محكمه او مسئلهلر دخى داخل اولديغى و برائت ويريلديگى حالده؛ او بر ايكى صحيفه ايچون يگرمى بيڭ صحيفهيى مسئول و محكوم ايتمك حكمنده رسالهِٔ نورى مصادره ايتمك عين بو مثاله بڭزهيور:
بر آدمڭ بر آدمه حقسز دگل بلكه حقلى تعرّضى يوزندن (كه، باشقهلرى ده اونى مدارِ مسئوليت گورمديگى و بش محكمه ده جنايت صايمديغى حالده) او موهوم
— 129 —
صوچ ايله يگرمى بيڭ آدمى صوچلى ياپمق گبى؛ يگرمى بيڭ نور صحيفهلرينى بر ايكى صحيفه يوزندن مصادره و درت بچق سنه آفيونده حپس ايتمك، او تعرّضڭ يوز مِثلندن داها زياده بر خطادر، بر جنايتدر و بو وطنه ده بر سوءِ قصددر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:جنابِ حقّه يوز بيڭ شكر ايدييورز كه، أللى بش سنه بر غايهِٔ خيالم و حياتمڭ بر نتيجهسى اولان مدرسة الزهرانڭ معنوى حقيقتنى، سز مدرسة الزهرا أركانلرى تماميله گوسترييورسڭز.
ثانيًا:شدّتلى خستهلق و سائر سببلرڭ تأثيريله بن نورجى قارداشلرمله قونوشامديغمدن و او مصاحبهدن محروم قالديغمدن بنم بدلمه سزلر و رسالهِٔ نورڭ قرآن مدرسهسنده يڭى سعيده ويرديگى درس و أسكى سعيدڭ ده خطبهِٔ شاميه و ذيللرى گبى حياتِ إجتماعيه مدرسهسنده آلديغى درسلرى و قونوشمالرى بو بيچاره قارداشڭز بدلنه، مشتاق اولديغم قارداشلرمله بنم يرمده قونوشمالرينى توكيل ايدييورم.
ثالثًا:بر كوچك مدرسهِٔ نوريهيى كندى خانهسنده تأسيس ايدوب قهرمان طاهرى گبى بر خاص، خالص نور ناشرينى دائرهِٔ نوريهيه ويرن طاهرينڭ مرحوم پدرينڭ وفاتنى، هم اونڭ أقرباسنى، هم إسپارطهيى، هم نور دائرهسنى تعزيه ايدييورم. جنابِ حق نورڭ حرفلرى عددنجه روحنه رحمت أيلهسين، آمين.
— 130 —
رابعًا:اينهبولى، زهرة النوردن اوچ يوزى بنم حسابمه تخصيص ايتمش. بن ده ديدم: يوز أللى إسپارطهيه و يوز أللى بڭا گلسين. بڭا گلمش. سزه گلن ايسه، ايلريده بڭا ويرهجگڭز مكتوبات مجموعهسنه مقابل و سزه بورجم وارسه حساب ايدرسڭز.
خامسًا:عراق طرفنده، خصوصًا بغداددهكى استادِ أعظمڭ تربهدارينه و قارداشلريمه سلاممى تبليغ و حياتم مساعده ايدرسه، بتون روح و جانمله او حوالىيه گيتمك إشتياقمى بيلديررسڭز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
خسته قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز قارداشلرم!
أسكى سعيدڭ مطبوع أسكى أثرلرندن بريسى أليمه گچدى. مراق و دقّتله باقدم. بو گلن فقره قلبه گلدى. مناسبسه مكتوبات آخرنده يازيلسين.
أوّلا:حرّيتڭ اوچنجى سنهسنده عشائرلر آراسنده مشروطيتِ مشروعهيى عشائره تام بيلديرمك و قبول ايتديرمك ايچون أرطوشى عشائرى ايچنده خصوصًا كودان و مامخورانه ويرديگى درس و ١٣٢٩ ده مطبعهِٔ أبو الضياده طبع ايديلن، قرق بر سنه أوّل طبع ايديلمش فقط مع التأسّف يگرمى اوتوز سنهدن بَرى آرايوردم، بولامامشدم. بو دفعه بريسى بر نسخه بولوب بڭا گوندرمش. بن ده أسكى سعيد قفاسنى آلوب و يڭى سعيدڭ سنوحاتيله دقّتله مطالعه ايتدم. آڭلادم كه، أسكى سعيد عجيب بر حسِّ قبل الوقوع ايله اوتوز قرق سنه صوڭره شيمدى وقوعه گلن وقوعاتِ مادّيه و معنويهيى حسّ
— 131 —
ايتمش. و بدوى أكراد عشائرى پردهسى آرقهسنده، بو زمانڭ مدنى پردهسنى كنديلرينه ماسكه ياپان و وطنپرورلك پردهسى آلتنده دينسز و حقيقى بدوى و حقيقى مرتجع؛ يعنى بو ملّتى، إسلاميتدن أوّلكى عادتلرينه سَوق ايدن خائنلرى گورمش گبى اونلرله قونوشوب باشلرينه وورييور.
ثانيًا:او مطبوع أثرڭ يوز بشنجى صحيفهدن تا يوز طوقوزه قدر پارچهيه دقّتله باقدم. او زمانده عشائره درس ويرديگم او سؤاللر و جوابلر وقتنده مهمّ بر ولى ايچلرنده بولونويورمش. بنم ده خبرم يوق. او مقامده شدّتلى إعتراض ايتدى. ديدى:
"سن إفراط ايدييورسڭ، خيالى حقيقت گورييورسڭ، بزى ده تحقير ايدييورسڭ. آخرزماندر، گيتدكجه داها فنالاشهجق." او وقت، اوڭا قارشى مطبوع كتابده بويله جواب ويرمش:
هركسه دنيا ترقّى دنياسى اولسون، يالڭز بزم ايچون مى تدنّى دنياسيدر؟ اويله مى؟ ايشته بن ده سزڭله قونوشميهجغم، شو طرفه دونويورم؛ مستقبلدهكى إنسانلرله قونوشهجغم.
أى يوزدن تا اوچ يوز سنهدن صوڭرهكى يوكسك عصرڭ آرقهسنده گيزلنمش، ساكتانه بنم سوزيمى ديڭلهين و بر نظرِ خفىِّ غيبى ايله بنى تماشا ايدن (سعيد، حمزه، عُمَر، عثمان، يوسف، أحمد و.س.) سزه خطاب ايدييورم.
تاريخ دينيلن ماضى درهلرندن سزڭ يوكسك إستقبالڭزه اوزانان تلسز تلغراف ايله سزڭ ايله قونوشويورم. نه ياپهيم عجله ايتدم، قيشده گلدم. سز إن شاء اللّٰه جنّتآسا بر بهارده گليرسڭز. شيمدى أكيلن نور تخملرى، زمينڭزده چيچك آچاجقلر. سزدن شونى رجا ايدرم كه، ماضى قطعهسنه گچمك ايچون گلديگڭز وقت مزاريمه اوغرايڭز. او چيچكلرڭ بر قاچ دانهسنى مزار طاشى دينيلن، كميكلريمى مسافر ايدن طوپراغڭ قپوجيسنڭ باشنه طاقيڭز. (يعنى إختيار رسالهسنڭ اون اوچنجى رجاسنده بيان ايتديگى گبى، مدرسة الزهرانڭ مكتبِ إبتدائيسى و وانڭ يكپاره طاشى اولان
— 132 —
قلعهسنڭ آلتنده بولونان خورخور مدرسهمڭ وفات ايتمهسى و آناطوليده بتون مدرسهلرڭ قپاتيلماسى ايله وفات ايتمهلرينه إشارت ايدهرك عمومنڭ بر مزارِ أكبرى حكمنده اولماسنه بر علامت اولارق، او عظمتلى مزاره عظمتلى وان قلعهسى مزار طاشى اولمش. أى يوز سنه صوڭره گلنلر! شو قلعهنڭ باشنده بر مدرسهِٔ نوريه چيچگنى ياپڭز. جسمًا ديريلمهمش، فقط روحًا باقى و گنيش بر هيئتده ياشايان مدرسة الزهرايى جسمانى بر صورتده بنا ايديڭز، ديمكدر.) ذاتًا أسكى سعيد أكثر حياتى او مدرسهنڭ خياليله گيتمش و او مطبوع رسالهنڭ يوز قرق يدنجى صحيفهدن تا يوز أللى يدنجى صحيفهيه قدر مدرسة الزهرانڭ تأسيسنه و فائدهلرينه دائر أهمّيتلى حقيقتلرى يازمش.
بر فالِ خيردر كه؛ يگرمى بش سنهلك دهشتلى و مدرسهلرى ئولديرن إستبدادڭ قيريلماسى ايله معارف وكيلى توفيق، وانده شرق اونورسيتهسى نامنده مدرسة الزهرايى إنشا ايتمهسنه قرار ويرمهسى و اميدڭ خارجنده رئيس جلال دخى مهمّ مسئلهلر ايچنده توفيقڭ فكرينه إشتراك ايتمهسى، أسكى سعيدڭ قرق سنه أوّلكى سوزى و رجاسى طوغرى چيقهجغنى گوسترييور.
شيمدى قرق بش سنه أوّلكى جوابنڭ ايضاحنده اوچ حقيقت بيان ايديلهجك.
برنجيسى:أسكى سعيد بر حسِّ قبل الوقوع ايله ايكى عجيب حادثهيى حسّ ايتمش، فقط رؤياىِ صادقه گبى تعبيره محتاج ايمش. ناصل بر قيرمزى پرده ايله بياض ويا سياه بر شيئه باقيليرسه قيرمزى گورونور. او ده سياستِ إسلاميه پردهسيله او حقيقته باقمش. حقيقتڭ صورتى بر درجه شكلنى دگيشديرمش. او حاضر بيوك ولى دخى او ياڭليشنى گوروب او جهتده شدّتله إعتراض ايتمش. ايشته او حقيقت ايكى قسمدر:
برنجيسى:بو عثمانلى ئولكهسنده بيوك بر پارلاق نور چيقهجق، حتّى حرّيتدن أوّل پك چوق دفعه طلبهلره تسلّى ويرمك ايچون "بر نور چيقهجق، گورديگمز بتون فنالقلره قارشى بو وطنه سعادت تأمين ايدهجك" دييوردى. ايشته قرق سنه صوڭره رسالهِٔ نور او حقيقتى كور گوزلره دخى گوستردى.
— 133 —
ايشته نورڭ ظاهرًا، كميةً طار جهتنه باقميهرق حقيقت جهتنده كيفيةً گنيش و فوق العاده منفعتنى حسّ ايتمهسى صورتيله هم ده سياست نظريله بتون مملكتِ عثمانيهده اولاجق گبى إفاده ايتمش. او بيوك ولى، اونڭ طار دائرهيى گنيش تصوّرندن اوڭا إعتراض ايتمش. هم او ذات حقلى، هم أسكى سعيد بر درجه حقليدر. چونكه رسالهِٔ نور ايمانى قورتارماسى جهتيله او طار دائرهسى مادام حياتِ باقيه و أبديهيى ايمانله قورتارييور. بر ميليون طلبهسى، بر ميليار حكمندهدر. يعنى بر ميليون دگل، بلكه بيڭ إنسانڭ حياتِ أبديهسنى تأمينه چاليشمق، بر ميليار إنسانڭ حياتِ فانيهِٔ دنيويه و مدنيتنه چاليشمقدن داها قيمتدار و معنًا داها گنيش اولماسى؛ أسكى سعيدڭ او رؤياىِ صادقه گبى اولان حسِّ قبل الوقوع ايله او طار دائرهيى بتون عثمانلى مملكتنى إحاطه ايدهجگنى گورمش. بلكه إن شاء اللّٰه او گوروش، يوز سنه صوڭره نورلرڭ أكديگى تخملرڭ سنبللنمهسى ايله عينًا او گنيش دائره نور دائرهسى اولاجق، اونڭ ياڭليش تعبيرينى صحيح گوسترهجك.
ايكنجى حقيقت:
قرق سنه أوّل أسكى سعيد بو مطبوع كتابتلرنده، إشارات الإعجازڭ باشدهكى إفادهِٔ مرامنده و سائر أثرلرنده مصرّانه و مكرّرًا طلبهلرينه دييوردى كه: هم مادّى، هم معنوى بيوك بر زلزلهِٔ إجتماعى و بشرى اولاجق. بنم دنيا تركى ايله إنزوامى و مجرّد قالمامى غبطه ايدهجكلر دييوردى. حتّى حرّيتڭ برنجى سنهسنده إستانبولده جامع الأزهرڭ رئيسِ علماسى اولان شيخ بخيت حضرتلرى (رح) إستانبولده أسكى سعيده صوردى:
مَا تَقُولُ فِى حَقِّ هٰذِهِ الْحُرِّيَّةِ الْعُثْمَانِيَّةِ وَ الْمَدَنِيَّةِ الْاَوْرُوبَائِيَّةِ
سعيد جوابًا ديمش:
اِنَّ الْعُثْمَانِيَّةَ حَامِلَةٌ بِدَوْلَةٍ اَوْرُوبَائِيَّةٍ فَسَتَلِدُ يَوْمًا مَا وَ الْاَوْرُوبَا حَامِلَةٌ بِالْاِسْلَامِيَّةِ فَسَتَلِدُ يَوْمًا مَا
يعنى:عثمانلى حكومتندهكى حرّيته نه دييورسڭ و آوروپا حقّنده فكرڭ نهدر؟ او وقت أسكى سعيد ديمش: عثمانلى حكومتى آوروپا ايله حاملهدر، آوروپا گبى بر
— 134 —
حكومتى طوغوراجق. آوروپا ده إسلاميته حاملهدر، او ده بر إسلام دولتى طوغوراجق. شيخ بخيته سويلهمش. او علّامه ذات ديمش: بن ده تصديق ايدييورم. برابرنده گلن خواجهلره ديدى: بن بونڭله مناظره ايدوب غلبه ايدهمم.
برنجى تولّدى گوزيمزله گوردك. بر چاريك عصر آوروپادن داها ديندن اوزاق.
ايكنجى تولّد ده إن شاء اللّٰه يگرمى اوتوز سنه صوڭره چيقهجق. چوق أمارهلرله هم شرقده هم غربده آوروپا ايچنده بر إسلام دولتى چيقهجق.
اوچنجى حقيقت:
هم أسكى سعيد، هم يڭى سعيد هم مادّى هم معنوى بيوك بر حادثه عثمانلى مملكتنده بيوك و دهشتلى و تخريباتجى بر زلزلهِٔ بشريه عثمانلى مملكتنده اولاجق دييه حسِّ قبل الوقوع ايله، أسكى سعيد مكرّر و مصرّانه خبر ويرييوردى. حالبوكه او حسّ ايله نور مسئلهسنڭ عكسى ايله غايت گنيش دائرهيى طار گورمش. زمان اونى ايكنجى حربِ عمومى ايله تام تصديق ايتديگى حالده، اونڭ او چوق گنيش دائرهيى عثمانلى مملكتنده گورديگنى شويله تعبير ايدييور كه:
ايكنجى حربِ عمومى بشره ايتديگى تخريباتِ عظيمه گرچه چوق گنيشدر. فقط حياتِ دنيويهيه و بقاسز مدنيته باقديغى جهتنده عثمانليدهكى تخريباته نسبةً طاردر. عثمانليدهكى معنوى زلزله حياتِ أبديه و سعادتِ باقيهنڭ ضررينه بر تخريبات و بر زلزلهِٔ معنويهِٔ إسلاميه معنًا او ايكنجى حربِ عموميدن داها دهشتلى اولماسندن أسكى سعيدڭ او سهوينى تصحيح ايدييور و رؤياىِ صادقهسنى تام تعبير ايدييور و او حسِّ قبل الوقوعنى گوزلره گوسترييور. و او معترض أهلِ ولايتى ظاهرًا حقلى فقط حقيقةً أسكى سعيدڭ او حسّى داها حقلى اولديغنى إثباتله، او ولى ذاتڭ إعتراضنى تام ردّ ايدييور.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 135 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق، مبارك قارداشلرم!
أوّلا:مدرسة الزهرا أركانلرينڭ آرزولريله ويريلن بر درسڭ بر خلاصهسنى سزلره ده سويلهمگى مناسب گوردك. او درسڭ موضوعى ده: عموم كائنات موجوداتى حسابنه معراج گيجهسنده، فخرِ كائنات و نتيجهِٔ خلقتِ عالم پيغمبر عليه الصلاة والسلام، حضورِ إلٰهيده نوعِ بشرڭ، بلكه عموم ذىحيات، بلكه عموم مخلوقات نامنه سلام يرنده اَلتَّحِيَّاتُ اَلْمُبَارَكَاتُ اَلصَّلَوَاتُ اَلطَّيِّبَاتُ ِللّٰهِ ديمسى؛ و ايچنده بر كلّى معنا بولونديغندن بتون اُمّت هر گون چوق دفعه نمازلرنده ذكر ايتمسى ايله و أهلِ ايمان ايچنده، هر بر مرتبه صاحبنڭ بر حصّهسى ايچنده بولونديغى؛ و بوندن أوّل "هو نكتهسى"نڭ حاشيهسنده، راديو واسطهسيله هوا عنصرينڭ خارقه معجزاتِ قدرتى گوسترمسى جهتنده قلبه إخطار ايديلدى كه:
بر أهلِ ايمان، أبدى بر سعادتده، دنيا قدر بر ملكِ باقىيى نتيجه ويرهجك بو قيصهجق عمرِ دنيوىده ايتديگى عبادتده بر كلّى عبادت، عادتا كندى خصوصى دنياسيله برابر عبادت ايتمش گبى كندى خصوصى دنياسى قدر بر مكافات آلاجغى إشاراتِ قرآنيهدن آڭلاشيلير دييه؛ حجّة الزّهرانڭ ايكنجى مقامنده علمِ إلٰهى مبحثنده اَلتَّحِيَّاتُ اَلْمُبَارَكَاتُ إلى آخرهنڭ كلّى معنالرى روحمه گلوب، اويلهجه تشهّدده اَلتَّحِيَّاتُ ديركن، بردن خيالمه خصوصى دنيامڭ درت عنصرى اولان طوپراق، صو، هوا، نور عنصرلرى درت كلّى ديل اولديلر. هر بر ديل، ميليارلر حتّى تيريليونلر، قطريليونلر عددنجه اَلتَّحِيَّاتُ اَلْمُبَارَكَاتُ اَلصَّلَوَاتُ اَلطَّيِّبَاتُ ِللّٰهِ كلمهلرينى لسانِ حال ايله سويلهيورلر؛ خيالًا گوردم.
— 136 —
بو عنصرلردن طوپراق عنصرى بر ديل اولارق بتون ذىحياتلرڭ هر برى بر كلمهِٔ ذىحيات اولوب اَلتَّحِيَّاتُ ديرلر. چونكه هر بر آووج طوپراق أكثر نباتاته صاقسيلق ايدهبيلير و منشأ اولابيلير بر وضعيتدهدر. او حالده هر بر آووج طوپراقده، يا بتون بشرڭ ميدانه گتيردكلرى بتون فابريقهلرڭ عددنجه معنوى كوچوجك مقياسده فابريقهلر (هر بر آووج طوپراقده) بولونهجق. بو ايسه حدسز درجهده إمكانسز... وياخود بر قديرِ مطلقڭ حدسز قدرتى، نهايتسز علمى و إرادهسيله اولاجق. ديمك طوپراق عنصرى، بتون أجزاسى ايله و ذرّاتى ايله بو مظهريت ايچون حدسز اَلتَّحِيَّاتُ ِللّٰهِ دير. يعنى: أزلدن أبده قدر بتون ذىحياتلرڭ حيات هديهلرى ذاتِ واجب الوجوده خاصدر.
صوڭره هركسڭ خصوصى دنياسندهكى گبى، بنم ده خصوصى دنيامڭ ايكنجى عنصرى اولان صو عنصرى دخى، كلّى بر لسان اولارق بتون ذرّاتى ايله، خصوصًا ذىحياتلرڭ منشألرينه و ياشامهلرينه خدمتلرى نقطهلرنده، تيريليونلر، قطريليونلر عددنجه اَلْمُبَارَكَاتُ كلمهِٔ مباركهسنى لسانِ حال ايله كائناتده نشر ايدييور.
چونكه صويڭ قطرهلرينڭ گورديگى وظيفهلر، خصوصًا نطفهلرڭ و چكردكلرڭ و تخملرڭ إنتباهنده و اويانوب وظيفهِٔ فطريهلرينه مظهر اولمقده و غايت عجيب و گوزل و خارقه او كوچوجك مخلوقلرڭ و ياورولرڭ بيوك و غايت إنتظاملى و مكمّل وظيفهلره مظهريتلرينى بتون ذىشعوره تبريك ايله بارك اللّٰه ديديرن و حدسز بارك اللّٰه، ما شاء اللّٰه ديديرمگه وسيله اولمغه لايق اولان او مباركلرڭ او وضعيتلرى؛ او صو عنصرينڭ هر بر ذرّهسنڭ بيڭلر أفلاطون قدر علمى و بيڭلر حكيمِ لقمان قدر حكمتى و إرادهسى بولونمق لازمدر. بو ايسه، صويڭ ذرّاتى عددنجه محالدر. اويله ايسه بر قديرِ ذو الجلالڭ و بر رحمٰنِ رحيمڭ حدسز قدرت و رحمت و حكمت و إرادهسيله او مباركلرڭ، او حدسز معجزاته مظهريتلرى جهتنده بتون او مباركلر عددنجه اَلْمُبَارَكَاتُ ِللّٰهِ كلمهسنى كلّيتى ايله سويلهدكلرندن، بتون مخلوقات نامنه، معراج گيجهسنده،
— 137 —
نتيجهِٔ خلقتِ عالم اولان پيغمبريمز عليه الصلاة والسلام اَلْمُبَارَكَاتُ ِللّٰهِ ديمش. يعنى: بتون بو مدارِ تبريك و ما شاء اللّٰه و بارك اللّٰه ديديرن بتون حالتلر و صنعتلر ذاتِ ذو الجلالڭ قدرتنه مخصوص اولديغندن، بتون او حدسز اَلْمُبَارَكَاتُ ِللّٰهِ لرى جنابِ حقّه، حضوريله هديه ايدييور.
صوڭره، هركسڭ خصوصى دنياسندهكى هوا عنصرى دخى بر هو قدر هر بر آووج هوادهكى هر بر ذرّه، مظهر اولدقلرى سانتراللق، آخذه و ناقلهلك وظيفهلرى ايچنده بتون دعالرى و صلواتلرى و رجالرى و عبادتلرى إفاده ايدن اَلصَّلَوَاتُ ِللّٰهِ جملهسنى لسانِ حاللريله ديدكلرى ايچون؛ هوا عنصرى كلّى بر لسان اولارق او حدسز كلماتلرينى قطريليونلر بلكه كنتريليونلر عددنجه سويلهيهرك صانعلرينه، خالقلرينه تقديم ايتدكلرندن اونلرڭ ناملرينه او كلّى معنا ايله رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام جنابِ حقّه، اَلصَّلَوَاتُ ِللّٰهِ دييه تقديم ايتمشدر.
يعنى: "بتون دعالر و إحتياجدن گلن رجالر و نعمتدن چيقان شكرلر و عبادتلر و نمازلر، خالقِ كلّ شيئه مخصوصدر." چونكه "هو نكتهسى"نڭ حاشيهسنده دينيلديگى گبى: يا، هو قدر بر آووج هوانڭ هر بر ذرّهسى، عموم ديللرى بيلهجك و سويلهينلرڭ يرلرينى گورهجك و ياقين اوزاق هر شيئى ايشيدهجك و هر شيوهيى و هر حرفڭ طرزينى تام بيلهجك و چوق ايشلرى برابر، شاشيرمادن گورهجك بر قدرتِ مطلقه و إرادهِٔ تامّهيه مالك اولاجق. بو ايسه هوا ذرّهلرى عددنجه محال اولماسندن، ألبته و ألبته شبههسز و قطعى بر ضرورتله او ذرّهلرڭ هر برى، صانعِ حكيمى بتون صفاتيله گوستروب شهادت ايدر. عادتا كوچك بر مقياسده عالمڭ بيوك شهادتى قدر شهادتلرى واردر.
ديمك ذرّاتِ هوائيه عددنجه صلواتلرى إفاده ايدن معراجِ أحمدى عليه الصلاة والسلامده اَلصَّلَوَاتُ ِللّٰهِ دينيلمشدر.
— 138 —
صوڭره اَلطَّيِّبَاتُ كلمهِٔ طيّبه سويلنديگى وقت، بردن "نار" ايله "نور" عنصرى يعنى، حرارتلى و حرارتسز مادّى و معنوى نور عنصرى بر كلّى ديل اولارق حدسز و نهايتسز بر صورتده لسانِ حال ايله حدسز ديللر ايله اَلطَّيِّبَاتُ ِللّٰهِ دييور. يعنى: "بتون گوزل سوزلر، گوزل معنالر، خارقه گوزل جماللر و بتون كائناتڭ يوزنده جماللرى گورونن أزلى أسماءِ حسنىنڭ جلوهلرى و باشده أنبيالر، أوليالر، أصفيالر اولارق بتون أهلِ ايمانڭ ايمانلرى ايله كائناتڭ و مخلوقاتڭ گورونن گوزللكلرى و أهلِ ايمانڭ ايمانلرندن نشئت ايدن گوزل سوزلر، حمدلر، شكرلر، توحيدلر، تهليللر، تسبيحلر، تكبيرلر، اِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ سرّى ايله عرشِ أعظم طرفنه گيدن او كلماتِ طيّبهلرى و دنيانڭ اوچ عدد يوزندن غايت گوزل اولان أسماءِ إلٰهيهيه آيينهلك ايدن برنجى يوزندهكى حدسز گوزللكلر، طيّبهلر و دنيانڭ آخرت تارلاسى اولان ايكنجى يوزندهكى حدسز حسناتلر، خيرلر و معنوى ميوهلر و گوزللكلر، تماميله أزل أبد سلطانى قديرِ ذو الجلاله مخصوصدر." دييه، نار و نور عنصرينڭ بو كلّى ديلى ايله بو كلّى عبوديتى، معبودِ ذو الجلاله تقديم ايتمك معناسنده اولارق، فخرِ كائنات عليه الصلاة والسلام عموم مخلوقات حسابنه اَلطَّيِّبَاتُ ِللّٰهِ ديمش. چونكه مادّى و معنوى نور عنصرى، مظهر اولدقلرى وظيفهلرينڭ عمومى هم برابر، هم آيرى آيرى ذاتِ واجب الوجوده إشارت و شهادت ايتدكلرى ميليارلر نمونهلرى وار.
أوت نور و نار عنصرى طوپراق، هوا و ماء عنصرلرى گبى غايت قطعى و بديهى و ضرورى بر صورتده او نمونهلرله گوسترييور كه: بتون أسباب يالڭز بر پردهدر. بتون ايجادلر و تأثيرلر، ذاتِ قديرِ ذوالجلالڭدر. چونكه نور، عينًا وجود و حيات گبى، قدرتِ إلٰهيهنڭ پردهسز بِالذّات مباشرتنه لايق اولماسندن، أسبابِ ظاهرى هيچ بر جهتده پرده اولماديغندن، واحديت ايچنده أحديتى گوسترر. غايت جزئى و كوچك بر وظيفهده، كلّى و گنيش بر دليلِ أحديته إشارت ايدر كه، "هو نكتهسى" حاشيهلريله بونى غايت قيصهجه إثبات ايدييور. ايشته ميليارلر نمونهلرندن ايكى كوچك نمونهسندن:
— 139 —
بريسى:معنوى نورڭ (علم صورتنده) بشرڭ قفاسنده جلوهسنڭ بر جزئيسى، طيرناق قدر قوّهِٔ حافظهيه مالك بر آدمڭ قفاسنده، طقسان كتابڭ كلماتى يازيلمش. و اوچ آيده، هر گونده اوچ ساعت مشغول اولارق، حافظهسنڭ صحيفهسنڭ يالڭز او قسمنى آنجق تمام ايدهبيلمش. عين آدم، سكسان سنه عمرنده گورديگى و ايشيتديگى و مراقنى تحريك ايدن و اوڭا خوش گلن معنالرى و كلمهلرى و صورتلرى و صوتلرى او طيرناق قدر قوّهِٔ حافظهنڭ صحيفهسنده ايستديگى وقتده مراجعت ايدوب بر بيوك كتبخانه قدر بتون محفوظاتنڭ عين شيلرينى اوراده بتون ايستدكلرينى موجود و منتظم يازيلمش و ديزيلمش گورويور.
ايشته بو طيرناق قدر قوّهِٔ حافظهنڭ، بحرِ عمّان گبى بر وسعتى و گونش گبى بر إحاطهلى نورى و بر ضياءِ معنويسى و زمين يوزى قدر گنيش صحيفهلرى اولمازسه بو حال اولاماز. بو ايسه يوز بيڭلر درجه محال محال ايچنده و إمكانسز اولديغندن؛ ألبته و ألبته بو كوچوجك طيرناق قدر حافظه؛ لوحِ محفوظ، بر صحيفهِٔ قدر و قدرتى اولان عليمِ مطلقڭ علم و حكمت و قدرتى ايله، او لوحِ محفوظڭ بر نمونهسنى بشرڭ قفاسنده خلق أيلهمسنه قدسى بر شهادت ايدر.
ايكنجى جزئى و كوچوجك بر نمونهسى:ألكتريقدر. بر آدم، ألكتريق لامباسنڭ عجيب وضعيتنى تدقيق ايتمش. باقييور كه، يوزر دوگمهلردهكى و مركزلردهكى و دمير و ايپ تللرندهكى ذرّهلر و مادّهلر جامد، شعورسز، حركتسز اولدقلرى حالده يالڭز غايت جزئى بر تماس نتيجهسنده، اون كيلومتره يرى طولديران قراڭلق درحال گيدر و يرينى ياريم ثانيهده طولديران بر نور وجوده گلير. بو گوزله گورونن قراڭلغڭ بردن غائب اولماسى و ينه گوزله گورونن او ظلمت قدر نورڭ وجوده گلمهسى ألبته بر خيال دگل، يا او تماس ايدن جامد، شعورسز ذرّهلر، حدسز بر قوّتى و بر نورى كنديلرنده طاشيمقله برابر؛ بردن يوز كيلومتره يرلره ألنى اوزاتوب، قراڭلغى سوپوروب، تميزلهيوب نورلرى طولديرهجق. بو ايسه بتون شيطانلر و دينسزلر، مادّيونلر طوپلانسهلر؛
— 140 —
بونى بر سوفسطائىيه ده قبول ايتديرهمزلر.
(حاشيه): يالڭز آلداتمق ايچون بعض درين و أهمّيتلى حقيقتلره بر إسم طاقوب، گويا او حقيقت آڭلاشيلمش گبى عاديلشديرييورلر. مثلا: بو ألكتريق قوّتى ايمش دييوب، او اينجه و درين حقيقتى أهمّيتسز ياپوب عادى گوسترييورلر. حالبوكه قدرتڭ او معجزهسنڭ حكمتلرى ايكى صحيفه ايله آنجق إفاده ايديلديگى حالده؛ بر تك إسم طاقمقله، او حقيقتى و او كلّى حكمتى گيزلهيوب، غايت كوچك و بسيط بر پردهسنى يرينه إقامه ايدهرك؛ او معجزهلى أثرى، كور قوّته و سرسرى تصادفه و موهوم طبيعته إسناد ايدوب، ابو جهلدن داها أجهل بر درجهيه دوشويورلر.
ايشته إرادهِٔ إلٰهيهنڭ ناموسلرينڭ عنوانلرى اولان عادت اللّٰه قانونلرينڭ بريسنه، بشر عجزندن ماهيتنى بيلهمديگى او قانونڭ ماهيتنه ألكتريق نامنى ويروب، تنويردهكى خارقه معجزهِٔ قدرتى عاديلشديرمكله و معلوم بر شى ايمش گبى ألكتريق قوّتى دييه بر إسم طاقمقله، بونڭ گبى چوق خارق العاده معجزاتِ قدرتِ إلٰهيهيى جاهلانه عاديلشديرييورلر.
وياخود بتون كائناته حكمى گچن و بتون نورلر، اونڭ نور إسمندن فيض آلان و نور النور و خالق النور و مدبّر النور اولان قديرِ ذو الجلالڭ و علّام الغيوبڭ و عليمِ مطلقڭ قدرتى ايله و حكمتى ايله اولاجق. ايشته بو ايكى نمونهيه قياسًا حدسز نمونهلر وار.
ايشته اَلطَّيِّبَاتُ ِللّٰهِ بتون كائناتدهكى نورلرى، گوزللكلرى، طيّبهلرى و كلماتِ طيّبهلرى و خيرلرى و كمالاتلرى ذاتِ ذو الجلاله نور عنصرى ديليله كائنات تقديم ايتديگى گبى؛ نتيجهِٔ خلقتِ كائنات و سببِ خلقتِ عالم اولان محمّد عليه الصلاة والسلام دخى ناملرينه مبعوث اولديغى كائناتدهكى بتون موجودات حسابنه، معراج گيجهسنده او كلّى معنا ايله اَلطَّيِّبَاتُ ِللّٰهِ ديمش.
رسولِ أكرم (عليه الصلاة والسلام بِعدد ذرّات الأنام) بو درت كلماتِ جميلهيى سلام يرنده سويلهدكدن صوڭره، (رسالهِٔ نورده ايضاح ايديلديگى گبى) جنابِ حق اَلسَّلَامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِىُّ ديمهسيله، بتون اُمّتى اويله دييهجكلرينه إشارت و
— 141 —
معنوى أمر و فرمان و قبول حكمنده مقابله ايتمش. بردن پيغمبر اَلسَّلَامُ عَلَيْنَا وَ عَلٰى عِبَادِ اللّٰهِ الصَّالِحِينَ ديمكله، او قدسى سلامى هم كندينه، هم امّتنه، هم بتون كندندن أوّلكى أمثاللرينه تعميم ايدوب، كلّى و عمومى بر سلام صورتنده گوستروب؛ بتون مخلوقاتڭ مبعوثى اولماسى نقطهسنده اونلره ده او سلامى تشميل ايتمش.
اُمّتى ايسه هر نمازده اَلسَّلَامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِىُّ ديمهلرى، او سلامِ إلٰهيدهكى أمر و فرمانه بر إمتثالدر. هم اوڭا قارشى بيعت ايتمكدر و هر گون بيعتنى يعنى مأموريتنى قبول و گتيرديگى فرمانلره إطاعتلرينى تجديد و تازهلهمكدر. هم رسالتنى بر تبريكدر. هم عموم عالمِ إسلام هر گون بو كلمه ايله اونڭ گتيرديگى سعادتِ أبديه مژدهسنه قارشى بر تشكّردر.
أوت هر إنسان، كندى وجودينڭ محو اولماسى ايله متألّم اولديغى گبى؛ خانهسنڭ خراب اولماسى ايله ده ألم چكييور. و وطننڭ بوزولماسى ايله غايت متأثّر اولويور. أحبابنڭ فراق و وفاتيله دريندن درينه قلبى آجييور. دنيا قدر بيوك، خاص و خصوصى دنياسنڭ زوال و فراق و آخرده تمامًا محو اولماسنى دوشونمسى، معنوى بر جهنّم گبى روحنى و وجداننى يانديرييور.
ايشته عقلى باشنده هر بر آدم روحسز، قلبسز، عقلسز اولمامق شرطيله بيلهجك كه: محمّدِ عربى عليه الصلاة والسلامڭ معراج گيجهسنده گوزى ايله گورديگى سعادتِ أبديهنڭ مژدهسنى و أهلِ ايمانڭ جنّتدهكى حياتِ باقيهسنڭ بشارتنى و إنسانڭ علاقهدار اولديغى سَوْدكلرينڭ محو اولمادقلرينى و اونلرڭ زواللرندن صوڭره ينه گوروشمهلرينڭ محقّق اولاجغنڭ غايت سرورلى، معنوى هديهسنه قارشى عموم عالمِ إسلام هر گون چوق دفعه اَلسَّلَامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِىُّ ديديگى گبى؛ اونڭ ده گتيرديگى هديهِٔ معنويهسيله هم كائنات صحيفهلرى و طبقهلرى مكتوباتِ صمدانيه اولماسنه؛ هم مخلوقاتڭ حقيقى قيمتلرى و كمالاتلرى اونڭ رسالتى ايله تظاهر ايتمهسنه
— 142 —
مقابل بتون مخلوقات معنًا اَلسَّلَامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِىُّ بو مذكور حقيقتڭ لسانى ايله ديرلر. و اُمّت مابيْننده شعائرِ إسلاميهدن اولان بربرينه اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ ديمهلرى سنّت اولماسى، بو بيوك حقيقتڭ شعاعى اولماسندندر.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:سكسان سنه بر معنوى عمرِ باقى قزانديران شهورِ ثلاثهڭزى و مبارك قدسى گيجهلريڭزى و ليلهِٔ رغائبڭزى و ليلهِٔ معراجڭزى و ليلهِٔ برائتڭزى و ليلهِٔ قدريڭزى روح و جانمزله تبريك و هر بر نورجينڭ معنوى قزانجلرى و دعالرى عموم قارداشلرى حقّنده مقبوليتنى رحمتِ إلٰهيهدن رجا و خدمتِ نوريهده موفّقيتڭزى تبريك ايدرز.
ثانيًا:تسمّم وسيلهسيله نسيانِ مطلق خستهلغنڭ مصيبتى، بنم حقّمده بر نعمت و مرحمت حكمنه و بعض حقائقڭ كشفنه بر آناختار اولديغنى بڭا چوق آجيمامق ايچون خبر ويرييورم. فقط ينه دعاڭزى روح و جانمله رجا ايدييورم.
أوت شيمدى سراج النور باشندهكى مناجاتى اوقودم. الفت و عادت و يكنسقلق پردهلرى آلتنده چوق خارقه حقيقتلر گيزلهنييور گوردم. بِالخاصّه أهلِ غفلت و أهلِ طبيعت و فلسفهنڭ دينسز قسمى، بو عادت اللّٰه قانونلرينڭ پردهسى آلتنده چوق
— 143 —
معجزاتِ قدرتِ إلٰهيهيى گورميوب؛ طاغ گبى بر حقيقتى، ذرّه گبى بر عادى أسبابه إسناد ايدر، يوكلتير. قديرِ مطلقڭ، هر شيدهكى معرفت يولنى سدّ ايدر. اوندهكى نعمتلرى كور اولوب گورميهرك، شكر و حمد قپوسنى قپايورلر.
مثلا:بر تك كلمهيى عين آنده ميليون، بلكه ميليار كلمه اولارق، جلوهِٔ قدرت صحيفهِٔ هواده إستنساخ ايتديگى گبى؛
اِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ
آيتنڭ رمزيله هر كلمهِٔ طيّبه، بتون كُرهِٔ هواده بردن، عادتا زمانسز، قلمِ قدرت ايله إستنساخ ايديلديگى گبى؛ معنوى و مقبول حقيقتلرڭ بر يازار بوزار تختهسى حكمنده اولان كُرهِٔ هواده قدرتڭ عجيب بر معجزهسنڭ زمانِ آدمدن بَرى الفت پردهسى آلتنده أهلِ غفلت نظرنده صاقلانديغى گبى؛ شيمدى راديو نامى ويردكلرى عينِ حقيقت ايله ثابت اولمش كه: ايچنده حدسز بر علم و حكمت و إراده بولونان غيرِ متناهى بر قدرتِ أزليهنڭ جلوهسى، هر ذرّهِٔ هوائيده حاضر و ناظردر كه؛ حدسز آيرى آيرى كلمهلر هر بر ذرّهِٔ هوائينڭ كوچوجك قولاغنه گيروب، اينجهجك ديلندن چيقديغى حالده قاريشمييور، بوزولمييور، شاشيرمييور.
ديمك بتون أسباب طوپلانسه، تك بر ذرّهنڭ بو وظيفهِٔ فطريهسندهكى جلوهِٔ قدرتِ قدسيهيى هيچ بر جهتده ياپامديغى؛ و بو هر ذرّهنڭ حدسز اينجه كوچك قولاغنده و ديلنده غايت خارقه صنعته هيچ بر جهتده هيچ بر پارمق قاريشمديغى ايچون، أهلِ ضلالت و أهلِ غفلت الفت، عادت، قانونلق، يكنسقلق پردهسى ايله صاقلايوب؛ عادى بر إسم طاقوب، موقّت كنديلرينى آلداتييورلر.
مثلا:اون دردنجى سوزڭ ذيلنڭ حاشيهسنده دينيلديگى گبى: پك چوق معجزاتلى بر اوسته، بر طيرناق قدر بر اودون پارچهسندن يوز اوقّه مختلف طعاملرى، يوز آرشين مختلف قوماشلرى ياپسه؛ بر آدم، او اودون پارچهسنى گوستروب ديسه: "بو ايشلر طبيعى و تصادفى اولارق بوندن اولمش." او اوستهنڭ خارقه صنعتلرينى، هنرلرينى هيچه اينديرسه؛ نه درجه بر حماقت و ضلالتده بر خرافت و هذيان اولديغى گبى؛ عينًا اويله ده:
— 144 —
چام و اينجير آغاجى گبى بيڭلر خارقه صنعتلرى تضمّن ايدن بر معجزهِٔ قدرتى، نخود گبى ايكى چكردگى گوستروب: "بونلر بوندن اولمش" ديمك؛ ويا كُرهِٔ هوايى بر قونفرانس ميدانى و زمين يوزينى بر درسخانه و بر مكتبِ عرفان حكمنه گتيرن و حدسز نعمتلرى تضمّن ايدن و حدسز شكرلر ايله مقابله ايتمك لازمكن و بشرڭ سعادتِ أبديهسندهكى إحساناتِ إلٰهيهنڭ بر معجّل (حاشيه): بو كلمهده بيوك بر حقيقت خزينهسنڭ آناختارينه إشارت وار. نمونهسى و هيچ بر شبههيى بيراقميان و طوغريدن طوغرىيه خزينهِٔ رحمتدن إحسان ايديلن بر هديهِٔ رحمانيهيه راديو نامنى طاقمقله، بو ألكتريق و هوانڭ تموّجاتى نامنى ويرمك ايله، او يوز بيڭ نعمتلره كفران پردهسنى چكمك، (عينًا او مثال گبى) مادّيونلرڭ و أهلِ ضلالتڭ حدسز بر ديوانهلكلريدر كه؛ حدسز بر جنايت اولوب، حدسز بر عذابه اونلرى مستحق ايدر.
ايشته قارداشلرم حقيقةً بوگون، سراج النورڭ باشندهكى مناجاتى تصحيح نيّتيله اوقودم. قوّهِٔ حافظهم تام سونديگى ايچون، بردن او مناجاتڭ حقيقتلرينه قارشى (گويا سكسان ياشنده ايكن يڭى دنيايه گلمشم گبى) بردن الفت و عادتلرى بيلمييور گبى، او معلوم عادتلر پرده اولامادى. كمالِ شوق ايله تام إستفاده ايدوب اوقودم. پك خارقه گوردم. و آڭلادم كه: گيزلى دشمنلريمز بر قسم رسمى مأمورلرى آلداتوب، سراج النورڭ آخرينى بهانه ايدهرك مصادرهسنه؛ يعنى باشندهكى مناجاتڭ إنتشار ايتمهمسنه چاليشدقلرينه قناعتم گلدى. رهبردهكى هو نكتهسى گبى بو مناجات ده، سراج النوره دينسزلر طرفندن هجومنڭ بر سببيدر.
ثالثًا:سزه بتون روح و جانمزله مژده ويرييورز كه؛ نورجيلردهكى تام إخلاص و حقيقى صداقت و صارصيلماز تساند وسيلهسيله باشمزه گلن بتون مصيبتلر، خدمتِ ايمانيهمز نقطهسنده بيوك نعمتلره چوريلمش و پرده آلتنده خاطر و خياله گلمهين نورڭ فتوحاتلرى اولويور.
مثلا، إسپارطهدن بورايه يعنى إستانبوله محكمهيه گلمكلگم ايچون يوز بانقنوط، اوتوموبيله مجبوريتله ويريلدى. سزى تأمين ايدييورم كه؛ يالڭز بو مسئلهده و يالڭز رهبره
— 145 —
عائد و يالڭز بنم شخصمه عائد ميدانه گلن و گلمگه باشلايان نتيجهِٔ خدمته ايكى بيڭ بانقنوط ويرسه ايدم ينه اوجوز صاياجقدم. عمومه عائد نتيجهلرى ده بوڭا قياس ايديلسين.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
دعاڭزه محتاج، خسته قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
نور عالمنڭ بر آناختارينڭ بر حاشيهسى
بو نور آناختارينڭ راديو بحثنه دائر، ايكى اونورسيتهلى ايله، بر گون حركت ايتمكده اولان، هيچ بر تلله باغلى بولونميان بر اوتوموبيلده بولونان راديو ايله، اوزاقده بر مولدِ شريف ديڭلهيوردق. او ايكى نورجى اونورسيتهليلره ديدم:
نورده دخى حيات، وجود گبى طوغريدن طوغرىيه قدرتِ إلٰهيهنڭ پردهسز تجلّيسى بداهتله گورونديگنه بر دليل بودر كه: شيمدى بو ماكينهجكدهكى طيرناق قدر بر هوا، معنوى آز بر نور، يالڭز بو مولددن گلن كلمهلرى ديڭلر، سويلر دگل، بلكه بيڭلر، ميليونلر كلمهلرى عين آنده ديڭلر، سويلر كه بيڭلر إستاسيوندهكى آيرى آيرى كلمهلرى شيمديكى ايشيتديگمز كلمهلر گبى ايشيتير و ايشيتديرهبيلير، بزه سويلهيهبيلير. ديمك أڭ جزئى أڭ كلّى اولور.
هم او كوچوجك، پارچهجق هوا، كُرهِٔ هوا قدر وظيفه گورور. أڭ كوچك، أڭ بيوك كُرهِٔ هوا قدر بيور.
أگر جلوهِٔ قدرتِ أزليهيه ويريلمزسه؛ اويله عجيب بر خرافهلى تضاد اولور كه؛ هيچ بر خياله گلمز. بر شى ضدّينه إنقلابى محال اولديغندن؛ بويله بيڭلر درجه أڭ جزئى،
— 146 —
ضدّى اولان أڭ كلّى اولمق.. أڭ كوچك، أڭ بيوك اولمق.. أڭ جامد، جاهل، شعورسز، عاجز؛ أڭ مقتدر، أڭ درايتلى و إرادتلى و شعورلى اولمق لازم گلير كه؛ يوزر تضاد و محاللر و خرافتلر ايچنده، أمثالى بولونماز بر خرافهدر.
ديمك بِالبداهه قدرتِ أزليهنڭ بر جلوهسيدر. و او جلوهيى كُرهِٔ هواده عمومًا تمثيل ايدن بو گلن حديثِ شريفڭ مئالى گوسترييور. شويله كه:
بر ملائكه وار، قرق بيڭ باشى وار. هر باشنده، قرق بيڭ ديل وار. هر بر ديلده، قرق بيڭ تسبيحات ياپييور. آلتمش درت تيريليون تسبيحات عين آنده سويلهيور. ديمك كُرهِٔ هوا، بو ملائكه گبيدر. يعنى؛ بو ملائكهنڭ تسبيحاتى عددنجه هر كلمهِٔ طيّبه، هوا صحيفهسنده يازيلييور.
كُرهِٔ هوا دييور كه:"بو حديث، بندن ويا بڭا نظارته مأمور مَلكدن خبر ويرييور. چونكه إنساندهكى بتون قونوشمالر و سائر بتون حدسز سسلر، قاريشمالرى ايچنده قاريشديريلمدن تام حروفاتيله و سويلهينلرڭ شيوهلريله، ممتاز سسلريله سويلنمك گوسترر كه؛ كلّى بر شعورله ياپيلان بو ايش، يالڭز تك بر ذرّهنڭ وظيفهسى؛ نه بڭا (يعنى كُرهِٔ هوايه) و نه ده بتون أسبابه ويرمهسى هيچ بر جهتِ إمكانى يوق. ديمك هر يرده حاضر، ناظر أحديت جلوهسيله و ايچنده إحاطهلى بر إراده، محيط بر علم بولونان بر قدرتِ أزليهنڭ جلوهسيدر. بوڭا ميليونلر شاهدلرندن بريسى راديودر."
اون اوچنجى سوزده حكمتِ قرآنيه ايله حكمتِ فلسفهيى موازنه بحثنده دينيلمش اولان مسئلهنڭ مئالى بودر كه: فلسفهِٔ إنسانيه، غايت خارق العاده معجزاتِ قدرتِ إلٰهيهنڭ معجزاتِ رحمتى اوستنه عاديات پردهسى چكر. او عاديات آلتندهكى وحدانيت دليللرينى و او خارقه نعمتلرينى گورمييور، گوسترمييور. فقط عادتدن خروج ايتمش خصوصى بعض جزئياتى گورور، أهمّيت ويرر.
مثلا:خلقتِ إنسانيهدهكى قدرت معجزهلرينى گورمييور، أهمّيت ويرمييور. فقط قاعدهدن چيقمش ايكى باشلى، اوچ آياقلى بر إنسانى گوروب، إستغراب و ولولهِٔ حيرت
— 147 —
ايله نظرِ دقّتى جلب ايدر. كلّى، عمومى معجزاتى عادت پردهسنده صاقلار. جزئى و قانوندن چيقمش و طائفهسندن آيريلمش مادّهلرى مدارِ عبرت ياپار.
هم مثلا:(حيواندن، إنساندن) ياورولرڭ پك خارقه، پك معجزاتلى إعاشهلرينى عادى گوروب أهمّيت ويرمييور. فقط بر وقت آمريقاده بر غزتهنڭ نشر ايتديگى گبى؛ طائفهسندن چيقمش، ملّتندن آيريلمش، دڭزڭ ديبنه گيرمش بر بوجگڭ، بر يشيل ياپراق رزق اولارق آغزينه ويريلمهسنى گورن باليقجيلر آغلامشلر، شعشعه ايله إعلان ايتمشلر.
حالبوكه أڭ جزئى بر ياوروده، ممهدهكى آبِ كوثر گبى رزقنده، اونڭ گبى بيڭلر معجزاتِ رحمت و إحسان وار. فلسفهِٔ بشريه گورمييور كه شكر ايتسين. او رحمٰن الرحيمى طانيسين، شكر ايله مقابله ايتسين.
ايشته حكمتِ قرآنيه، او عاديات پردهسنى ييرتار. او كلّى، عمومى خارقه معجزهلرى و فوق العاده نعمتلرى بشره درس ويرر؛ اللّٰهى طانيتديرر. كلّى شكر نامنه عبوديته سَوق ايدر.
ايشته فلسفهِٔ بشريهنڭ أڭ عجيب، أڭ آنتيقه خطاسندن بريسى ده شودر كه: جزءِ إختياريسى و إرادهسى، أڭ ظاهر و كوچك فعلى اولان سويلهمگه كافى گلمييور، ايجاد ايدهمييور. يالڭز هوايى حرفلرڭ مخرجنه صوقويور. بو جزئى كسب ايله جنابِ حق، اونڭ او كسبنه بناءً او كلماتى خلق ايدر. هوايه ده بيڭلر نسخه يازار. بو قدر ايجاددن إنسانڭ ألى قيصه اولديغى حالده، بتون أسبابِ كائنات عاجز قالدقلرى بر خارقه كلّى معجزاتِ قدرته، بشر ايجادى نامنى ويرمك؛ نه قدر بيوك بر خطا اولديغنى ذرّه قدر شعورى بولونان آڭلار.
ايشته بونڭ بر مثالى، يوز بيڭ خارقهلرى تضمّن ايدن بر قانونِ إلٰهىيى، بشرڭ إستفادهسنه وسيله اولمق ايچون بر كشفيات، يعنى فعلى دعالرينه بر نوع قبول حكمنده بر إلهامِ إلٰهى ايله كشف اولان راديو ايله، بشر إستفادهسنه وسيله اولان بيچاره، عاجزِ مطلق
— 148 —
بر إنسانه؛ "خاه!.. راديويى فلان كشّاف ايجاد ايتدى و ألكتريق قوّتنى بولدى. و بعض كشّافلر ده، بشرڭ قفاسنى اوقومق ايچون بر مادّه ايجاد ايتمگه چاليشييورلر."
أوت جنابِ حق بو كائناتى، إنسانه لازم و لايق هر شيئى ايچنده خلق ايتمش بر مسافرخانهدر. ضيافتلر نوعنده بعض زمان و عصرلرده گيزلى قالمش نعمتلرينى دعاىِ فعلى اولان تلاحقِ أفكاردن ايلرى گلن تحرّيات نتيجهسنده أللرينه إحسان ايدر. بوڭا قارشى شكر ايتمك لازم گليركن، بر كفرانِ نعمت نوعندن عادى، عاجز بر إنسانڭ ايجادى، هنرى نظريله باقوب صوڭره او كلّى بر شعور و علم و إراده و رحمت و إحسانڭ نتيجهسى اولان او خارقهلرى اونوتديروب، يالڭز اينجه بر پردهسنى گوستروب؛ شعورسز تصادفه، طبيعته و جامد مادّهلره حواله ايدوب، أحسنِ تقويمده اولان إنسانيتڭ ماهيتنه ضد بر جهلِ مطلق قپوسنى آچمقدر. اويله ايسه
وَ فِى كُلِّ شَيْءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلٰى اَنَّهُ وَاحِدٌ
دستوريله، مخلوقاته معناىِ حرفيله باقمق ألزمدر كه إنسان، إنسان اولسون.
سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ ٭ وَ بِهِ نَسْتَعِينُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بوگونلرده سورهِٔ عنكبوتده،
مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللّٰهِ اَوْلِيَاءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ
— 149 —
آيتنى اوقوركن بردن شدّتلى بر وهم گلدى كه: "أڭ ضعيف خانه ئورومجگڭ خانهسيدر. اللّٰهه شريك ياپانلر فرضا بيلسهلر. يعنى، ايمانه گلمهين قُريش رؤسالرى أگر بيلسهلر..." معناسنده اولان بو آيتڭ بلاغتنه مناسب بر وضعيت گورولمدى.
بردن عين زمانده ذوالفقار معجزاتِ أحمديهيى تصحيح ايچون آچدم. بردن شو سطرلر نظريمه ايليشدى: "برنجى حادثه: معنوى تواتر درجهسنده بر شهرت ايله، رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام، أبو بكر الصدّيق ايله كفّارڭ تضييقندن قورتولمق ايچون تحصّن ايتدكلرى غارِ حرانڭ قپوسنده، ايكى نوبتجى گبى ايكى گوگرجينڭ گلوب بكلهمهلرى و ئورومجك دخى پردهدار گبى، خارقه بر طرزده، قالين بر آغ ايله مغاره قپوسنى اورتمهسيدر.
حتّى رؤساىِ قُريشدن، رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ أليله غزوهِٔ بدرده ئولديريلن اُبَىّ ابن خَلَف مغارهيه باقمش. آرقداشلرى ديمشلر: مغارهيه گيرهلم. او ديمش: "ناصل گيرهلم؟ بوراده بر آغ گورويورم كه، محمّد (عصم) تولّد ايتمهدن بو آغ ياپيلمش گبيدر."
بردن بو آيتِ كريمهنڭ ايكى حرفنده يعنى لَوْ حرفلرنده بر معجزه گوردم كه، بنم وهمم يرينه يوكسك بر لمعهِٔ إعجازى بيلدم. شويله كه:
سورهِٔ عنكبوت مكّهده نازل اولديغى ايچون قُريشڭ ايمانه گلمهين رئيسلرى پيغمبر عليه الصلاة و السلامه سوءِ قصد ايدهجكلرينى و او سوءِ قصدڭ ايچنده أڭ ضعيف و أڭ كوچك بر حيوان اولان بر ئورومجك او رئيسلرڭ او شدّتلى هجوملرينه قارشى مقابله ايدوب غلبه ايدهجك. يعنى ئورومجگڭ خانهسى اولان آغ أڭ ضعيف بر پرده ايكن او قوّتلى رئيسلرى مغلوب ايدهجگنى گوسترمكله آيت دييور كه: "أڭ ضعيف بر حيوانه مغلوب اولاجقلرينى فرضا بيلسه ايديلر، بو جنايته و بو سوءِ قصده تشبّث ايتميهجكلردى."
— 150 —
ايشته الْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ آيتنده بر كلمه ايله بر معجزهِٔ تاريخيه گوستريلديگى گبى
(حاشيه): معجزاتِ قرآنيهده الْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ آيتيله غرق اولان فرعونه دير: "بوگون غرق اولان جسديڭه نجات ويرهجگم، ديمهسيله عموم فرعونلرڭ تناسخ فكرينه بناءً جنازهلرينى موميالامقله ماضيدن آلوب مستقبلدهكى أنسالِ آتيهنڭ تماشاگاهنه گوندرمك اولان موتآلود، عبرتنما بر دستورِ حياتيهلرينى إفاده ايتمكله برابر، شو عصرِ آخرده او غرق اولان فرعونڭ عين جسدى اولارق كشف اولنان بر بدن، او محلِّ غرق دڭزندن ساحله آتيلديغى گبى، زمانڭ دڭزندن عصرلرڭ موجهلرينڭ اوستنده شو عصر ساحلنه آتيلاجغى معجزانه بر إشارتِ غيبيه إفاده ايدر. (حاشيهنڭ حاشيهسى)
(حاشيهنڭ حاشيهسى): بو عصرده أجنبيلر عين فرعونڭ جسدينى بولمشلر. موزهخانهلرينه گوتوردكلرى، جريدهلرله نشر ايديلمشدر.
مكّهده نازل اولان بو سورهنڭ ده، بو لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ آيتنده گورولن رمز ايله غارِ حراء حادثهسنده خارقه بر حفظِ إلٰهىيه و إخبارِ غيبى نوعندن بر معجزهِٔ نبويهيه إشارت ايله بر لمعهِٔ إعجاز گوستروب او سورهيه عنكبوت نامى ويرمك و اونڭ أهمّيتسز آغينه أهمّيت ويرمك تام يرنده اولوب، بو آيته گلن شبهه و أوهاملرى أساسيله ردّ ايتديگنى گوردم. جنابِ حقّه حدسز شكر ايتدم كه، قرآنڭ سورهلرنده و آيتلرنده حتّى جملهلرنده و كلمهلرنده ده إعجاز لمعهلرى اولديغى گبى، حرفلرنده ده واردر بيلدم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
خسته قارداشڭز
سعيد النورسى
— 151 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق، صارصيلماز، ثباتكار، فداكار قارداشلرم!
أوّلا:وَ الْفَجْرِ وَ لَيَالٍ عَشْرٍ ثناسنه مظهر او گيجهلريڭزى و بايرامڭزى روح و جانمله تبريك ايدرم. و شدّتلى خستهلغمڭ شفاسنه دعالريڭزى ايسترم.
ثانيًا:نورلرڭ پارلاق فتوحاتنه بر درجه ممانعت فكريله گيزلى دينسزلر بر قسم رسمى مأمورلرى آلَت ايدهرك كيفى قانونلرله ايليشييورلر. و خاص نورجيلرڭ آز بر قسمنه فتور ويرمك ايچون چاليشييورلر. أزجمله بو مبارك گونلرده إستانبولدن رهبر حقّنده دينسزلك طمارى ايله يازيلان (حاشيه): سزه براىِ معلومات بِالآخره گوندريلهجكدر. أهلِ وقوف راپورينى بڭا گوندرديلر. بن شدّتلى و سملى خستهلغم ايچون اونلره جواب ويرمسنى سزلره حواله ايدييورم.
اون ايكى سنه أوّل يازيلان و عفولر و برائتلر گورن و بش محكمهنڭ ألنه گچوب ايليشيلمهين و إعاده ايديلن و اون بيڭ آدمه خصوصًا گنجلره ضررسز منفعت ويرن و ذيللرى ايله برابر بيوك مدافعاتمده بو وطنه بيوك فائدهسى إثبات ايديلن بو أثر حقّنده، مدرسة الزهرا و شُعْبهلرى او أهلِ وقوفى صوصديرمق و قانون نامنه تام قانونسزلق ايتدكلرينى و عدليهده عدالت حسابنه دهشتلى ظلم ايتدكلرينى و رهبر حقّنده دينى سياسته آلَت ايتمك وار ديمهلرينه مقابل او وقوفسز أهلِ وقوف سياستى و عدلى وظيفهلرينى دينسزلگه آلَت ايتمك ايستدكلرينى دليللرله گوسترمك وظيفهسنى او نورجى قارداشلره حواله ايدييورم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
خسته قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 152 —
أهلِ وقوف راپورينه خفيف بر إعتراض طرزنده حقيقتِ حالى بيان ايتمكدر
دينى حسّياتى سياسته آلَت ايدييورم دييه إتهاملرينه قارشى ديرز:
بتون حياتمى و بنى طانييانلرى إشهاد ايدييورم كه؛ دگل دينى سياسته آلَت، بلكه سياسى اولديغم زمانده دخى، بتون قوّتمله سياستلرى دينه آلَت و تابع ياپمغه چاليشديغمى، بتون تاريخِ حياتم و دوستلرم شهادت ايتدكلرى گبى، حرّيتڭ باشنده شريعت ايستهينلرى آصدقلرى بر زمانده، حركت اوردوسنڭ دهشتلى ديوانِ حربِ عرفيسنده، عين گونده اون بش آدم آصيلديغى بر زمانده، ديوانِ حربِ عُرفى رئيسى و أعضالرى ديديلر كه: "سن مرتجعسڭ، شريعت ايستهمشسڭ" سوزلرينه مقابل ديمش: "شريعتڭ بر تك مسئلهسنه روحمى فدا ايتمگه حاضرم. أگر مشروطيت بر فرقهنڭ إستبدادندن عبارت و خلافِ شريعت حركت ايسه، بتون دنيا شاهد اولسون كه بن مرتجعم." ديين بر آدم، إعدامه بش پاره أهمّيت ويرمهين و دنياسنى، هر شيئنى شريعته فدا ايدن هيچ ممكن ميدر كه: دينى، شريعتى بر شيئه و بر سياسته آلَت ياپسين. بوڭا إحتمال ويرن سوفسطائى ده اولاماز.
هم بر معصومڭ خاطرى، بو وطنده اون ظالم غدّارلره سياست يوليله ايليشمك بيوك بر خطا بيلن، اون ظالم جنايتكار و كندينه إشكنجه ايدنلره قارشى مقابله ايتمهين، حتّى بددعا ده ايتمهين بر آدم و آسايشه ايليشمهمك حياتنه بر دستور ياپان بر آدمى، دينى سياسته و طولاييسيله آسايشه طوقونور معناسنده إتهام ايتمك، ألبته دهشتلى بر غرض ايله إتهام ايدر. يگرمى سكز سنهده أمثالسز إهانتلر، إشكنجهلر، عذابلر ويريلديگى حالده، محكمهلرڭ تحقيقاتيله، يوز بيڭلر فداكار دوستلرى واركن، آلتى ولايتڭ و آلتى محكمهنڭ تحقيقاتيله بر وقوعات طلبهسنده بولونميان بر آدم، آسايشه يا وطنه، سياسته ضررى وار ديين، ألبته يردن گوگه قدر حقسزدر.
— 153 —
ظن ايتمهسينلر كه، بن بو ظالمانه إتهاملره قارشى كنديمى مسئوليتدن ويا محكوميتدن قورتارمق ايچوندر. سزى تأمين ايدييورم كه، بنى تام بيلن دوستلرم ده تصديق ايدييورلر كه؛ بو يگرمى سكز سنهده، ئولوم حياتدن زياده بڭا فائدهلى و قبر اون دفعه بڭا حپسدن زياده مدارِ راحت و حپس اون دفعه بو چشيد سربستيتدن داها إستراحتمه فائدهلى اولديغنى قطعيًا قناعتم وار. أگر بعض دوستلرم محزون اولماسه ايدى بن دائمى حپسده قالاجقدم.
أگر شرعًا إنتحار جائز اولسه ايدى ألبته روسڭ باش قومانداننڭ و إستانبولى إشغال ايدن ايتلافجيلرڭ باش قوماندانلرينڭ كندينى إعدام ايتمك وضعيتلرينه و ديوانِ رياستده أللى مبعوثڭ حضورنده ايلك رئيسِ جمهورڭ شدّتلى حدّتنه قارشى تذلّیله تنزّل ايتمهين بر آدم، ألبته پك چوق دفعه بر عادى ژاندارمه و غارديانڭ و عادى بر مأمورڭ تحقيركارانه إهانتلرى و إفترالرى و تعذيبلرى و آغير تعجيزلرينى گورن آدمه، ألبته ئولوم يوز دفعه حياتدن داها زياده اوڭا خوش گلير.
مادام رهبرى بهانه ايدوب، بويله هيچ خاطر و خياله گلمهين بر أوهام ايله إتهام ايديلييورم. بن و قارداشلرم رهبرڭ حقيقتيله، هم ايمانمزى هم أخلاقمزى تهلكهدن قورتارديغمز ايچون ديرز كه: رهبر اون بش سنه أوّل تأليف ايديلمش، اوچ دفعه طبع ايله بيڭلر نسخهسى و أل يازيسى ايله اون بيڭلر نسخهسى بو وطنده إشتياق ايله اوقونمق صورتنده إنتشار ايتديگى حالده؛ يوز بيڭ آدم اوقويوجى هيچ كيمسهدن موافق، مخالف، ديندار، دينسزدن هيچ بريسى ديمهمش "اوندن ضرر گوردك" ويا "وطن و ملّته ضررى وار" ايشيتمدك. اويله بر ضرر اولسه ايدى، بو أهمّيتلى بر مسئله اولديغى ايچون إنتشار ايدهجكدى. حالبوكه بوندن يوز بيڭه ياقين شاهد گوستريرز كه؛ بز اوندن ايمانمزى قورتاردق، سجيهِٔ ملّيهمزى اونڭله دوزلتدك، إستفاده ايتدك دييه يوز بيڭ شاهدى بو دعوامزه لزوم اولسه گوسترهجگز.
عجبا بر آدمڭ اون حسنهسى اولسه، بر كوچك ياڭليشى نظره آلينماديغى حالده، بويله يوز بيڭ حسنه و فائده صاحبى بر أثرڭ وهمى، أصلسز بر قصور توهّميله مدارِ مسئوليت
— 154 —
اولابيلير مى؟ هيچ، دنياده حياتِ إجتماعيهيه تماس ايدن هيچ بر قانون بويله بر حاله صوچ دييهبيلير مى؟
او أثرى تدقيق ايدن علومِ إسلاميه و دينيهيه مالك اولميان أهلِ وقوفڭ صوچ عنصرى دييه گوستردكلرى:
برنجيسى:"لائكلگه آيقيريدر، دينى سياسته آلَت ايدييور."
حالبوكه مؤلّفى اوتوز بش سنهدن بَرى سياستى ترك ايدوب بر غزتهيى اوقومهمش و شاكردلرينه ده "سياستله مشغول اولمايڭز" دائما ديمسى، بو صوچ عنصرينى تماميله كسر.
ايكنجيسى:"دينى تدريساته طرفدار اولمق بر صوچ گوستريلمش."
بوڭا قارشى ديرز: دنياده بوڭا صوچ ديين هيچ بر أهلِ ايمان بولونماز. خصوصًا حپسدهكى اولانلر ايچندهكى بيچارهلره تسلّى صورتنده درس ويرمش. تدريساته طرفدارلغنى او زمان سويلهمش. بو ايسه او جملهيى ده، بتون بتون معناسز اولديغنى گوسترر. حتّى حپسدهكى اوچ يوز آدمڭ آز بر زمانده رسالهِٔ نورله إصلاح اولماسى، جنايتلردن توبه ايدهرك و بتون اونلر نماز قيلمالرى، علاقهدار مأمورلرڭ نظرِ دقّتلرينى جلب ايتمش. او مأمورلرڭ بر قسمى ديمشلر: "اون بش سنه حپسده قالماسنڭ فائدهسى قدر، اون بش هفته رسالهِٔ نور فائده ويرمش." بونى حپسدهكى رهبرى يازانه سويلهمشلر. مؤلّفى ده ديمش: يوز اوتوز كتابدن عبارت اولان رسالهِٔ نور و اونڭ كوچك بر پارچهسى اولان رهبرى، تماميله اولماسه ده اوقويان آدم، ألبته اون بش سنه حپسدهكى جزادن، مدرسهده درس اوقومق قدر إستفاده ايدر، إصلاحِ حال ايدر، فنالقلردن توبه ايدر. عجبا بويله بر تمنّى، بر تشويق و بنى حپسه صوقانلر ده تصديق ايتدكلرى حالده، صوچ اولابيلير مى؟
اوچنجيسى:"تستّر و تربيهِٔ إسلاميه طرفداريدر" دييه صوچ گوسترمش.
بو ايسه هم أسكيشهر، هم دڭزلى، هم آفيونده، هم آفيونڭ محكمهسنڭ قرارنامهسنده ده نشر ايديلديگى گبى؛ اون بش سنه أوّل أسكيشهرده تستّر طرفدارلغم
— 155 —
ايچون محكمه بڭا ايليشمش. بن ده هم محكمهيه، هم محكمهِٔ تمييزه بو جوابى ويرمشم:
بيڭ اوچ يوز أللى سنهده و هر عصرده اوچ يوز أللى ميليون مسلمانلرڭ قدسى بر دستورِ حياتِ إجتماعيسى و اوچ يوز أللى بيڭ تفسيرڭ معنالرينڭ إتّفاقلرينه إقتداءً و بيڭ اوچ يوز أللى سنهده گچمش أجدادلريمزڭ إعتقادلرينه إتّباعًا تستّر حقّندهكى بر آيتِ كريمهيى تفسير ايدن بر آدمى إتهام ايدن، ألبته زمين يوزنده عدالت وارسه، بو إتهامى شدّتله ردّ ايدر و او إتهامه گوره حكم ويريلسه نقض و ردّ ايدهجك.
بو آيتِ كريمهنڭ تستّر أمرى قادينلره بيوك بر مرحمت اولديغنى و قادينلرى سفالتدن قورتارديغنى، رسالهِٔ نور قطعى إثبات ايتديگى گبى، سبيل الرّشادڭ يوز اون بشنجى صاييسندهكى: "أهلِ ايمان آخرت همشيرهلريمه" عنوانى اولان بر مقالهم إثبات ايدر.
دردنجيسى:"شخصى نفوذ تأمين ايتمك" بر صوچ عنصرى گوستريلمش. سببى ده "رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسى نامنه قونوشويورم" ديمسى و "قلبه إخطار ايديلدى"، "خاطريمه گلدى"، "قلبمه گلدى"، "رسالهِٔ نور هم مكتب، هم مدرسه، هم تكيه فائدهسنى ويرييورمش." أهلِ وقوف بو جملهيى مدارِ إتهام ايتمش.
جوابًا ديرز:بر آدم قبر قپوسنده سكساندن گچمش، قرق سنهدن بَرى كنديسنى إنزوايه آليشديرمش، يگرمى سكز سنهدن بَرى تجريدِ مطلق و حپس و نفى ايچنده بتون بتون دنيادن كوسمش، اوتوز بش سنه غزتهلرى اوقومهمش، ديڭلهمهمش، مقابلهسز عمرنده هديه قبول ايتمهمش، أڭ ياقين أقرباسندن حتّى قارداشندن هيچ مقابلهسز بر شى قبول ايتمهمش، حرمتدن، توجّهِ ناسدن قاچمق ايچون خلقلرله گوروشمهمك ايچون ضرورت اولمادن كندينه دستور ياپمش. و بتون دوستلرڭ مدحلرينى كندى شخصنه آلميهرق، يا نورجيلرڭ هيئتنه، يا رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسنه حواله ايتمش. و ديرمش: "بن لايق دگلم. حدّم ده دگل. بن بر خدمتكارم، چكردك گبى چورودم گيتدم. رسالهِٔ نور ايسه، قرآنِ حكيمڭ تفسيريدر، معناسيدر."
— 156 —
همان هركسڭ ديديگى گبى خاطريمه گلدى، ياخود فكريمه گلدى، ياخود فكريمه إخطار ايديلدى گبى تعبيرلرى هركس إستعمال ايدييور. بنم ده بونى سويلهمكدن مقصدم بو كه: "بنم هنرم، بنم ذكام دگل. سنوحات قبيلندن ديمكدر. بو ده هركسڭ ديديگى گبى بر سوزدر. أگر وقوفسز أهلِ وقوفڭ ويرديگى معنا إلهام ده اولسه؛ حيواناتدن طوت، تا ملائكهلره، تا إنسانلره، تا هركسه بر نوع إلهامه و سنوحاته مظهر اولدقلرى، أهلِ فن و أهلِ علم إتّفاق ايتمشلر. بوڭا صوچ ديين، علم و فنّى إنكار ايتمك لازم گلير.
بشنجيسى:مؤلّف جاذبهدار بر فتنهنڭ أسيرى اولمق إحتمالى اولان بر نسلى، رسالهِٔ نوردن مدد اومانلره ويرديگى جوابلرله قورتارهجغنه قانعدر. أهلِ وقوف بو جملهيى ده مدارِ إتهام ايتمشلر. يوز بيڭ شاهدله إثبات ايديلن و ميدانه گلن ظاهر بر حقيقتى قناعت ايتدم ديمهسنى مدارِ صوچ ياپمق نه درجه معناسز اولديغنى دقّت ايدن آڭلار.
آلتنجيسى:"سياسيون، إجتماعيون، أخلاقيونلرڭ قولاقلرى چينلاسين!" ديمهسنى بر صوچ موضوعى گوسترمشلر. حالبوكه گنجلرى تهلكهلردن قورتارمق ايچون قيصه و راحت بر چارهيى كشف ايتديگنى سياسيون، أخلاقيون ده بونى ترويج ايتسينلر معناسنده ديمش: "قولاقلرى چينلاسين!" بوڭا صوچ ديين، إنسانيت إعتباريله چوق صوچلى اولمق گركدر.
يدنجيسى:فتنهيى آتشلنديرن و تعليم ايدن إرتدادكار بر شخصِ معنوينڭ موجود اولديغنى و بو معنوى شخصڭ خيالنه گورونديگنى سويلهمكده، فقط كيم اولديغنى بيلديرمهمكدهدر. أهلِ وقوف مدارِ إتهام ايتمشلر. عجبا دنياده إنسى و جنّى شيطانلر هيچ بوش طورورلر مى؟ اونلرڭ دائما فنالقلرى ياپمق و ياپديرمقله مشغول اولدقلرندن، بو وقوفسز أهلِ وقوف هيچ بيلمهمشلر مى كه، معناسز ايليشييورلر. مادام معنوى ديمش، مادام كيم اولديغنى بيلديرمهمش، دنياده هيچ بر محكمه بويله معنوى بر آدمه، يعنى بر شيطانه حقارت ايتدڭ، دييه سنى محكمهيه ويرهجگز ديين، ألبته سوزينه ذرّه مقدار أهمّيت ويريلمز بر هذيان حكمندهدر.
— 157 —
سكزنجيسى:طوغريدن طوغرىيه قرآنِ معجز البيانڭ إعجازِ معنويسندن سوزولن و چيقان و تولّد ايدن رسالهِٔ نور أساسلرينه طايانديغى مؤلّف طرفندن مكرّرًا و مصرّانه بيان و إدّعا ايديلمكده و بويلهجه پروپاغنده دينى دليللره، تلقينلره إستناد ايتديگنى سويلهمكله صوچ عنصرى گوستريلمكدهدر.
بونى بتون رسالهِٔ نورى اوقويانلرڭ تصديقيله خصوصًا مشهور مصر، شام، بغداد، پاكستان و ديانت رياستنڭ دائرهسنڭ علماسى تصديق ايله، رسالهِٔ نور طوغريدن طوغرىيه حقيقى بر تفسيرِ قرآنيدر و قرآنڭ مالى و لمعاتيدر، ديدكلرى حالده، بو جملهيى مدارِ صوچ ياپانلردن محكمهِٔ كبراءِ حشرده بو خطاسنڭ سببى صوريلاجق.
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ
خسته
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(١٩٥٢ ده إستانبولده گورولن گنجلك رهبرى محكمهسنه، أهلِ وقوفه جوابًا ويريلن إعتراضنامهدر.)
برنجى آغير جزا محكمهسنه
رسالهِٔ نور أجزالرندن گنجلك رهبرينڭ طبعى و إنتشارى مناسبتيله مؤلّفى بديع الزمان سعيد النورسىنڭ محكمهيه ويريلديگنى و گنجلك رهبرينڭ ماهيتنى تدقيق ايچون بيليركيشى ناميله حقيقتلرى تمامًا تحريف ايدهرك دينسز و إسلاميت دشمنلرى ماهيتنده مطالعه ايدوب صوچ موضوعى چيقاران أهلِ وقوفڭ راپورينى اوقودق.
— 158 —
(١٣٠) پارچهدن متشكّل ايمان، علم و فضيلت خزينهسى حكمندهكى رسالهِٔ نور كلّياتندن بو گنجلك رهبرى بر جزئى اولماسى و رسالهِٔ نوردهكى يوكسك حقيقتلره روح و جانلريله باغلانارق او أثرلر خزينهسنى بو ملّتڭ مادّى معنوى حياتنده بر سعادت رهبرى اولديغنى إثبات ايدوب بيلديگمزدن، رهبرڭ عليهندهكى او بيليركيشى إسنادلرينى ردّ و أهلِ وقوفڭ وقوفسزلقلرينى بتون قوّتمزله يوزلرينه چارپهرق إعلان و إثبات ايدييورز. و محكمه هيئتنه عرض ايدييورز كه:
ويريلن أهلِ وقوف راپورى، وطن و ملّتڭ حياتنه، تاريخنه، عنعنهسنه، مقدّساتنه، قانوننه تمامًا يابانجى، حالِ حاضر قانونلره إفترا ايدن، حكومتى تحقير ايدن، بيڭ ييللق بو ملّتڭ تاريخنى تزييف ايله بتون بر ملّتڭ أجدادينى تحقير ايدن و بوگون بو وطنده ياشايان يگرمى ميليون قارداشلريمزڭ معنوياتنه تعرّض ايدن بر سوءِ قصدڭ ئورنهگيدر. محكمهِٔ عدالت بونى نظرِ إعتباره آلماسى غيرِ ممكندر.
ايشته بز ده، بيليركيشى إسمنى آلوب بو سوءِ قصد وثيقهسنى إمضا ايدنلره صورييورز: بو ملّت، حاشا دينسز ميدر؟ بو ملّت يوز ييللر بوينجه ديندن و ايماندن حاشا محروم بر وضعيتده أڭ سفيه ملّت ميدر؟ بو ملّت و بو ملّتڭ پارلاق تاريخنى آلتونله يالديزلايان بر أجداد، بتون حياتلرنده دنيايه سفاهت و ضلالت طاغيدان كفر يولى اوزرنده مى يورومشلر؟ إستانبولى فتح ايله دنيا حياتنده يڭى بر دَور آچان، شرقه غربه قرآنڭ بايراقدارلغى وظيفهسيله نورِ هدايت، علم و فضيلت صاچان، آوروپايه حقيقى مدنيتى درس ويرن و إسلامى مدنيتڭ ضياسيله بشريتى آيدينلاتان و قوصقوجه بر تاريخ، اونلرڭ قهرمانلغيله طولو اولان ييلديرملر، فاتحلر، سليملر و سليمانلر و اونلرڭ منسوب اولديغى بر ملّت، يازديغنڭ تمامًا عكسنه اولارق؛ معنوياتى سونمش، ديندن خبرى يوق، إسلاميتى نشر ايدن باشقه ملّت، او قوماندانلر باشقه بر ملّتڭ تاريخنده، تاريخ يالان سويلهيور، توركلر إسلاميتڭ قهرمانى اولارق قرآنڭ بايراقدارلغنى بتون ملّتلر اوستنده بر شرف تاجى اولارق طاشيدقلرى يالاندر، اويله مى؟ وياخود بو ملّت، حقيقتِ إسلاميهدن آلديغى بر درس ايله قادينلرينى و قيزلرينى آدابِ قرآنيه زينتيله
— 159 —
زينتلنديروب قادينلغڭ حيثيت و شرفنى محافظه ايدهرك اونلرڭ عادى و قيمتسز اولمالرينه مانع اولديغى، يالان! اوزون عصرلرده إسلام تورك قهرمانلرى ناميله معروف اولمش و أخلاق و ناموسڭ، حيثيت و شرفڭ كمالنه يتيشمش بيلديگمز و إفتخار ايتديگمز أجداديمز، آننهلريمز، بزم إفتخاريمزڭ عكسنه اولارق أمرِ قرآنه إتّباع ايتمهمشلر، گوزللگڭ حقيقتنى تربيهِٔ إسلاميه دائرهسنده آدابِ قرآنيه زينتيله زينتلنمك دگل، وجودلرينى چيپلاق اولارق تشهير ايتمكده بيلمشلر، اويله مى؟
أى أهلِ إنصاف و أى تاريخيله، مقدّساتيله، قهرمان و مبارك أجداديله إفتخار ايدن نسلِ حاضر! گليڭز، گوريڭز. تاريخڭزى و إسلاميتڭزى تحقير ايدن بر سوءِ قصد وثيقهسنى يازان و إمضا ايدنلره؛ حياتڭزڭ حياتى، روحڭزڭ روحى بيلديگڭز إسلاميتڭز نامنه و كائناتى اون درت عصر ايشيقلانديران و قدسى و إلٰهى دستورلريله بيڭ سنهدن بَرى ميليونلر أجداديڭزى نورلانديران و أبدى سعادته سَوق ايدن قرآنڭز نامنه و او دستورِ قرآنه إتّباع ايدن يوزر ميليون أجداديڭز نامنه، أخلاقِ حسنه و ناموس محافظهسى يولنده إسلامى تربيهنڭ ضياسيله نورلانان و تربيه آلان و قادينلغڭ حقيقى معناسنى و حقيقى گوزللگنى ياشايشلريله و گيينشلريله و حياتلريله گوسترن آننهلريڭزڭ و ننهلريڭزڭ و همشيرهلريڭزڭ نامنه او مفتريلره، او تزييف و تحقير صاوورانلره تأسّفڭزى، تكديريڭزى و ردّيڭزى بيلديريڭز.
ايشته او مفتريلر، ياشى سكسانى بولمش، زهرلردن شدّتلى خسته، دينى خدمتندن طولايى عمرى حپسخانهلرده چوروتولمش بر إسلام قهرمانڭز؛ شيمدى بتون منوّرلرڭ و چوق أديبلرڭ و تربيهجيلرڭ، وطن و ملّتپرورلرڭ شكايت ايتدكلرى أخلاقسزلغڭ و فحش تهلكهسندن محافظه ايچون گنجلره ايى أخلاق، يوكسك ناموس، ايمان و فضيلت درسى ويرن، وطنه ملّته بر عضوِ نافع حالنه گلمهلرينى تأمين ايدن، عدالت و آسايش لهنده أڭ برنجى قوّت اولارق مملكت و ملّتڭ سعادتنه خدمت ايدن گنجلك رهبرى آدلى أثرينڭ مصادرهسنه و مؤلّفِ محترمنڭ محكوميتنه سبب اولمق ايچون دييورلر:
— 160 —
بديع الزمان تستّر طرفداريدر. قادينلرڭ يارى چيپلاق، آچيق طولاشمالرينه، إسلاميته قارشى محاربهده شيطان قومانداسنه ويريلن فرقهلر اولارق تصوير ايتمكده؛ قادينلرڭ بوگونكى إجتماعى حياتده آچيق باجاق و ياريم چيپلاق گيينمهلرينى گناه صايمقده، بديع الزمان حالِ حاضر بو آچيق، ياريم چيپلاق گيينشلرى أولنمهلره مانع اولوب فحشه تشويق ايديجى ماهيتنده گورمكدهدر. و ينه بديع الزمانه گوره، قادينى گوزللشديرن شى و قادينڭ حقيقى و دائمى گوزللگى إجتماعى حياتده ير آلان سوسلنمك، وجودلرينى تشهير ايتمك اولمايوب، تربيهِٔ إسلاميه دائرهسنده آدابِ قرآنيه زينتيدر. بديع الزمان دينى تدريسات طرفداريدر. رسالهِٔ نور آدى ويرديگى دينى تدريسات سايهسنده محكوملرڭ اون بش هفتهده إصلاح اولاجقلرينى (كه، دڭزلى و آفيون حپسخانهلرى؛ عدليهنڭ، غارديان و مديرلرڭ شهادتيله ثابتدر) سويلهمكدهدر. بديع الزمان، جاذبهدار بر فتنهيه أسير اولان گنجلرڭ دين حقيقتلريله و نورڭ ايمانى درسلريله قورتولاجقلرينه قانعدر. ايشته بو فكرلريله صوچليدر. قانونًا محكوم ايديلمسى لازمدر دييورلر. ايشته بونلر گويا أهلِ وقوف نامنده، مملكت گنجلگنه عدالت و حق و حرّيت درسلرينى ويرهجك پروفسورلر ويا حقوق دوچنتلريدر.
ايشته أى عدالتِ حقيقيهنڭ ممثّللرى صفتيله حقوقِ عموميهيى و حيثيتِ ملّيهيى محافظه ايدن حاكملر! گنجلك رهبرينڭ ايمانى درسلرى و أخلاقى تلقينلرى، بو أهلِ وقوف راپورندهكى گبى بر صوچ موضوعى اولارق قبول ايديلييورسه و مؤلّفى بو بيوك خدمتندن طولايى مسئول طوتولويورسه، أگر اويله ايسه، او زمان يوقاريده عرض ايتديگمز بو ملّته، بيڭ ييللق تاريخنه، عنعنهسنه، إدارى و عُرفى قانونلرينه، بو ملّتڭ أبدى مدارِ إفتخارى اولمش مقدّس ديننه، مقدّس إسلاميت حقيقتلرينه، قدسى قرآن درسلرينه و او قدسى حقيقتلره صاريلارق إسلامى مدنيتى كمالِ شعشعه ايله دنيايه إعلان ايدن بر عزيز أجداده و اونلرڭ حيثيتنه، حقوقنه، معنوياتنه صاورولان تحقير و تزييفلرى، اينديريلن ضربهلرى و سويلهنن ايگرنج إفترالرى قبول ايتمهڭز لازمدر. بو بيوك، معنوى جنايتلرى خوش گوروب قبول ايتمكله، إسمى أهلِ وقوفلرڭ، صوچ إسناد
— 161 —
ايتدكلرى گنجلك رهبرى صوچ صاييلابيلير. و آنجق او جهتله مؤلّفى محكوم و رهبرى نشر ايدن طلبهلرى مؤاخذه اولونهبيلير. يوقسه عدالتِ قانون و حرّيتِ فكر و وجدان دستوريله محكوميتى و محاكمهسى ممكن دگلدر. حرّيتِ فكر و حرّيتِ وجدان دستورينى أڭ گنيش معناسيله تطبيق ايدن جمهوريت إدارهسنڭ دموقراسى قانونلريله أصلا قابلِ تأليف دگلدر.
أگر گنجلك رهبرينڭ إنتشاريله دينى تربيهيى درس ويرييور، بو ايسه لائكلگه آيقيريدر دييه إتهام اولونويورسه، او حالده لائكلگڭ معناسى نهدر؟ بز ده صورييورز. لائكلك إسلاميت دشمنلغى ميدر؟ لائكلك، دينسزلك ميدر؟ لائكلك، دينسزلگى كنديلرينه بر دين إتّخاذ ايدنلرڭ دينه تعرّض حرّيتى ميدر؟ لائكلك، دين حقيقتلرينى بيان ايدنلرڭ، ايمانى درسلرى نشر ايدنلرڭ آغزلرينه كليد، أللرينه كلبچه ووران بر إستبدادِ مطلق دستورى ميدر؟
لائكلك، بر وجدان و فكر حرّيتى اولديغنه گوره، دينسزلر و دين دشمنلرى، إسلاميت عليهنده هر چشيد هجوملرى، تعرّضلرى ياپار، آنارشك فكرلرينى او حرّيتِ وجدان و فكر بهانهسيله نشر ايدر ده؛ فقط بر إسلام عالمى او حرّيتِ فكر دستورينه إستنادًا بيڭ ييلدن بَرى إسلاميتڭ سردارى اولمش بر ملّت ايچنده و او ملّتڭ بيڭ ييللق عنعنهسنه، قانونلرينه إتّباع ايدهرك و ينه او ملّتڭ سعادتى اوغرنده، أخلاق و ناموسڭ محافظهسى يولنده دينى بر درس بيان ايتمهسى لائكلگه آيقيريدر دييه صوچلى گوستريلير، دولتڭ نظاملرينى دينى اينانچلره اويدورمق ايستهيور دييه محقور گوستريلير. بز بويله بر غيرِ ممكنڭ، ممكن اولماسنه إحتمال ويرمييورز. عدالتڭ بوڭا مساعده ايتميهجگنى شبههسز بيلييورز.
حقيقتِ حالده، گچن محكمهلرڭ برائتلر ويرهرك تمامًا إعاده ايتدكلرى رسالهِٔ نورڭ (١٣٠) پارچهسندن بر پارچهسى اولان گنجلك رهبرى، وطن و ملّتڭ سعادتنده أڭ برنجى وسيلهلردن بريسيدر. او أثرلرى اوقويوب، اونلرڭ درسلريله سفاهت و ضلالتڭ گردابلرندن قورتولدقلرينى محكمهلرده سويلهين يوزلر نور طلبهلرى و شيمدى بِالذّات او
— 162 —
أثرلرله وطن و ملّته نافع بر عضو حالنه گلدكلرينى حياتلريله و خدمتلريله إثبات ايدن بيڭلر تورك گنجلرى بزلر، او أصلسز إسنادلرى، او مفتريلرڭ يوزلرينه چارپييورز.
حقيقةً نه قدر آجيدر كه: آسايشڭ تأميننه، أخلاقڭ محافظهسنه وسيله اولمش، عدليهيه و ضابطهيه بيڭلر فائدهسى بولونمش بر أثر، بوگون حقيقتڭ تمامًا عكسنه اولارق صوچلى گوستريلوب ضررلى توهّم ايديلمك ايستهنييور. آرتيق بو قدر بديهى بر ضدّيت قارشيسنده إنصاف و وجدان صاحبلرينڭ وجدانلرينه و إنصافلرينه حواله ايدوب استاديمز حقّنده او أهلِ وقوفڭ؛ دينى سياسته آلَت ايدييور ديمهلرينه مقابل بز ده دييورز: او أهلِ وقوف، عدليهيى دينسزلگه آلَت ايدييور.
بيليركيشى راپورنده بر إسناد ده؛ مؤلّف، رسالهِٔ نور شخصِ معنويسى نامنه قونوشمقدهدر. قلبه إخطار ايديلدى، ليلهِٔ قدرده قلبه گلن بر مسئلهِٔ مهمّه گبى بعض جملهلرى أله آلارق بونڭله شخصى نفوذ تأمين ايتمك مقصدينڭ مؤلّفده بولونديغيدر.
بو قدر أصلسز و معناسز بر إسناد قارشيسنده إنسان، او بيليركيشى نامنى آلانلرڭ بيليركيشى ماهيتندن تمامًا اوزاق اولدقلرينه حكم ايدوب او جهالتلرى و او وقوفسزلقلرى قارشيسنده حيرتده قالييور. هيچ اولمازسه، أهلِ وقوف، حرمةً بو جهتى دقّتله مطالعه ايتسه ايديلر، كنديلرى بو درجه جهالت درهسنه آتيلمقدن بلكه بر درجه قورتولورلردى. بو أصلسز إسناده قارشى أوّلا: بتون رسالهِٔ نور أثرلرى و مكتوبلرى و استاديمزڭ بتون حياتى أڭ قطعى دليلدر كه؛ او عزيز ذات بتون غيرتنى، بتون خدمتنى حق اوغرنده و يالڭز حق ايچون ياپمش و يالڭز حقّڭ خاطرى ايچون قونوشمش. او صورتا أهلِ وقوف، نور كلّياتندن يالڭز كوچك بر جزئنى اوقومقله و دينسزلكده تعصّب گوسترهرك إلّا كه بر صوچ إسناد ايدهبيلمك ايچون بو إفترايى صاوورمشلر. حالبوكه او عزيز ذات، رسالهِٔ نور درسنى ايضاح ايدركن دييور: أڭ بيوك درسمز؛ عجز، فقر، شفقت و تفكّردر.
حقيقتِ حالده او عزيز ذات، بيوك و كلّى خدمتلريله، أڭ جانيانه إشكنجهلره صبر و تحمّل ايدهرك، مجاهدهِٔ معنويهسنده دوام ايدوب كفر و ضلالتڭ بىامان هجوملرينى، مادّيون و طبيعيّونڭ كفرى مسلكلرينى قرآنِ حكيمڭ حقائقِ ايمانيهسندن آلديغى نور
— 163 —
حقيقتلريله پارچهلايهرق و او نورڭ (١٣٠) رسالهسنڭ يوز بيڭلر نسخهلرينى، ايمانى درسلريله اوڭا منّتدار قالان يوز بيڭلر مشتاق طلبهلريله هر طرفه نشر ايدن.. دينسزلگڭ، بِالخاصّه قومونيستلگڭ بو وطندهكى هجومنه مانع اولان ايمان حقيقتلرينى أڭ قطعى دليل و برهانلرله إثبات ايدهرك كفر و ضلالتڭ باطل مسلكلرينى قرآنڭ ألماس قلنجى حكمندهكى ايمانِ بِاللّٰه و وحدانيتِ إلٰهيه حجّتلريله پارچه پارچه ايدن و او نور أثرلرى شيمدى عالمِ إسلامڭ بيوك مركزلرنده كمالِ تقدير و إستحسانله نشر ايديلن و گچن سنه توركيهيى زيارته گلن پاكستانلى بر وكيل، قرق أللى اونورسيته طلبهسنه:
"قارداشلرم، بن عالمِ إسلامده آراديغمى توركيهده بولدم. بديع الزمان يالڭز سزڭ دگل، او بتون عالمِ إسلامڭدر. و ياقين بر زمانده بتون إسلام عالمى اونى آڭلايهجقدر. سز بو نور أثرلرينه دقّتله باقڭ. بن بونى طقسان ميليون إسلاملر ايچنده نشر ايدهجگم. بنم عالمِ إسلام حقّنده پك چوق أنديشهلرم و استاده پك چوق صوراجقلرم واردى. بر ساعت قدر ياننده يالڭز اونى ديڭلهمكله بتون أنديشهلرم زائل اولوب، بتون سؤاللريمه جواب آلدقدن صوڭره شيمدى پاكستانه عالمِ إسلامڭ مقدّراتى حقّنده بيوك مژدهلرله گيدييورم. بن تورك و إسلام تاريخنى تدقيق ايتدم. أوت چوق قهرمانلر، چوق إسلام فدائيلرى و چوق وطنپرورلر گلمشلر. هپسى بيوك فداكارلق و قهرمانلقله ملّته، وطنه خدمت ايتمشلر. فقط او خدمتلرينڭ نتيجهسنده لايق اولدقلرى مكافات اونلره ويريلمش. هر بريسى برر مكافاته مظهر اولمشلر. فقط بوگون استاد، يگرمى كسور سنهدن بَرى بو ملّتڭ سعادتِ دنيويهسى و اُخرويهسى ايچون تعريفه إمكان اولميان ظلم و إشكنجهلر ايچريسنده ايشته بو أثرلرى تأليف و نشر ايدهرك بو ملّت ايچريسنده دين عليهندهكى جريانلرڭ إنتشارينه مانع اولان بديع الزمانڭ أونده بوگون بر لامباسى بيله يوق. ايشته او هر شيئى ترك ايدهرك يالڭز و يالڭز دينه خدمت ايچون چاليشمشدر. ألبته عالمِ إسلام ياقينده بويله بر ذاتى أثرلريله طانيهجقدر." دييه على أكبر شاه گبى بر إسلام عالمى و متفكرينڭ تقدير و تحسيننه مظهر اولان و شيمدى دموقرات ملّتوكيللرندن بعضلرى: "بديع الزمانڭ نور رسالهلرينى اوقويان، درس آلان و او أثرلرى
— 164 —
نشر ايدن نور طلبهلرى بو خدمتلريله بو مملكتده قومونيستلگڭ ياييلماسنه سد اولديلر. مادام حكومتمز قومونيزمڭ عليهندهدر. اويله ايسه، نورجيلره او خدمتلرندن طولايى منّتداردر." دييه ملّتوكيللرنجه دخى خدمتى تقدير ايديلن و سراپا بتون رسالهِٔ نور أجزالرى هر بر نسخهسى، بيڭلر كلمه و جملهلريله او ذاتڭ ماهيتنه، خدمتنه، يگرمى بش ييللق فعاليتنه و نشرياتنڭ كلّى فائدهلرينه شهادت و إشارت ايتدكلرى بر ذات.. أوت، ايشته او عجز و فقر درسنى كنديسنه مسلك ايدينن و طلبهلرينه درس ويرن بر ذات؛ حقيقتِ حالده يوقاريده بر درجه عرض ايتديگمز او كلّى خدمتلرينڭ نتيجهسنده طلبهلرينڭ و بتون أهلِ ايمانڭ أڭ بيوك مدح و ثنالرينه، حرمت و محبّتلرينه أڭ لايق، أڭ أليق و قبول ايتمهسى حقّى ايكن، بِالعكس او عزيز ذات، كنديسنى زيارته گلنلره و رسالهِٔ نور أثرلرينى اوقويوب او أثرلرى علم و ايمان حقيقتلرى درسنده، عصرڭ بتون علم و إثباتلرى اوستنده گورهرك حيران قالانلرڭ أڭ صميمى حرمت و ثنالرندن متماديًا قاچينمش و متعدّد مكتوبلرنده: "بن ده سزڭ بو درسِ قرآنيهده بر درس آرقداشڭزم. بن أڭ زياده محتاج و فقير اولديغمدن، بو قدسى حقيقتلر أڭ أوّل بڭا إحسان ايديلمشدر. بن مقام صاحبى دگلم. بن كنديمى بگنمييورم. بنى بگهننلرى ده بگنمييورم. قارداشلرم، سزى بتون بتون قاچيرمامق ايچون نفسمڭ گيزلى چوق قصورلرينى سويلهمييورم." دييه كنديسنه ياپيلان مدحلرى و حرمتلرى ردّ ايتمش. و غايهِٔ حياتنى يالڭز حقائقِ ايمانيهنڭ نشرينه خدمت بيلمش. دنيوى بتون منفعتلرى، او خدمتى اوغرنده فدا ايتمش.
و ايشته بتون حياتى بِلا إستثنا بو فراغته و بو حقيقته شهادت ايدن بر ذاته، أڭ حقسزلرڭ دخى ياپاميهجقلرى بر إسنادى بو أهلِ وقوف إسملى كيمسهلر ياپمشلر. حتّى "ليلهِٔ قدرده إخطار ايديلن بر مسئلهِٔ مهمّه" دييه رهبردهكى چوق مهمّ بر حقيقته نظر ايتميهرك، بو إخطار كلمهسندن ده شخصى نفوذ تأمين ايتديگنه بر دليل گوسترمشلر. حالبوكه بو إخطار كلمهسى او يوكسك حقيقتلرڭ أهمّيتنه اويله بر شمولى وار كه، آنجق او حقيقتى اوقومق لازمدر. ايشته او پارچه ايكنجى حربِ عمومينڭ صوڭنده نوعِ بشرڭ دهشتلى ظلملرى و تخريباتلرى نتيجهسندهكى دهشتلى مأيوسيتلريله دهشتلى وجدان
— 165 —
عذابلرينى و دنيا حياتنڭ بتون بتون فانى و موقّت اولماسى و مدنيت فانتازيهلرينڭ اويوتوجى و آلداتيجى اولديغنڭ عمومه گورونمهسيله، فطرتِ بشريهدهكى يوكسك إستعداداتڭ دهشتلى يارهلانماسنى و قرآنڭ ألماس قلنجى آلتنده غفلت و ضلالتڭ پارچهلانديغنى و بو سببله دنيا حياتنڭ گچيجى و موقّت اولماسندن، بشريت حياتِ باقيهيى آراياجغنى و أبدى حياتى و دائمى سعادتى آنجق قرآنڭ مژده ويرديگنى إثبات ايله پك پارلاق ايضاحدن صوڭره دييور: "ألبته نوعِ بشر، بتون بتون عقلنى غائب ايتمزسه، مادّى ويا معنوى بر قيامت باشلرينه قوپمازسه؛ إسوهچ، نوروهچ، فينلانديا و إنگلترهنڭ قرآنى قبول ايتمگه چاليشان مشهور خطيبلرى و آمريقانڭ دينِ حقّى آرايان أهمّيتلى جمعيتى گبى روىِ زمينڭ گنيش قطعهلرى و بيوك حكومتلرى قرآنِ معجز البيانى آراياجقلر و حقيقتلرينى آڭلادقدن صوڭره بتون روح و جانلريله صاريلاجقلر. چونكه بو حقيقت نقطهسنده قطعيًا قرآنڭ مِثلى يوقدر و اولاماز و هيچ بر شى بو معجزهِٔ أكبرڭ يرينى طوتاماز."
أى محترم حاكملر! يالڭز صوڭ جملهسنى نمونه اولارق سزه عرض ايتديگمز بو أهمّيتلى فقرهنڭ باشنده يازيلان إخطار كلمهسى بر صوچه مسند اولابيلير مى؟ بو يازى شخصى بر نفوذ تأمينى ايچون مى يازيلمش؟ يوقسه نوعِ بشرڭ، قرآن حقيقتلرينى آرامغه باشلاديغنى بيان ايله إستقبالده قرآنڭ بشريته حاكم اولاجغنى مى خبر ويرييور و إثبات ايدييور؟ بو خصوصى يوكسك تقديريڭزه حواله ايدييورز.
أوت رسالهِٔ نور مؤلّفى، قرآنڭ درسندن آلديغى و عينِ حقيقت اولان بو إخطارلرى بيان ايتمهسى، بيان و إثبات ايتديگى درسلرڭ و موضوعلرڭ حقّانيتنه بر حجّت ايچوندر. أوت، عينِ حق و حقيقت اولديغنى دقّتله باقانلر گورهبيليرلر. و بر درياىِ ايمان و بر خزينهِٔ توحيد و بر عمّانِ حكمت حالنده جوشان بر خارقهنڭ، إستقبالڭ نسللرنده و ميليونلر قلب و گوڭللرده ناصل كمالِ شعشعه ايله ياشايهجغنى و آلقيشلانهجغنى حسّ ايدهبيليرلر. و تورك ملّتنڭ بيڭ ييللق قدسى مفاخرِ ملّيهسنه مماثل ينه تورك ملّتنڭ دنيايه ئورنك اولمش قهرمان أجدادينڭ يرنده إسلاميت حقيقتلرينه صاريلارق ينه قرآنڭ
— 166 —
بايراقدارلغى وظيفهسيله إستقبالڭ قطعهلرنده حاكمِ معنوى اولاجغنى حسّ ايدهبيليرلر. بو چوق يوكسك و چوق أهمّيتلى حقيقتلرى تام آڭلايهبيلمك ايچون، بديع الزمانڭ بوندن قرق سنه أوّل (١٣٢٧) ده شامده جامع الأمويده، ايچنده يوز أهلِ علم بولونان اون بيڭ كيشيلك بر جماعته خطابًا ايراد بيوردقلرى خطبهِٔ شاميه أثرينى اوقومق لازمدر. شيمدى او أثرڭ ترجمهسنى ياپمق لطفنده بولونان او عزيز ذات، او زمانده پريشان و أسارت آلتنده بولونان إسلام عالمنه پك عظيم مژدهلرله مدنيتڭ سيّئاتى حسناتنه غالب گلمهسنه مقابل، إستقبالده إسلاميتڭ قوّتيله مدنيتڭ محاسنى غلبه ايدهرك شمسِ إسلاميتڭ بيوك ملّتلر و قطعهلر اوزرنده حاكم اولاجغنى بيان و إثبات ايدهرك خبر ويرييور.
مادام او أهلِ وقوف إسمنى آلانلر، "قلبه إخطار ايديلن بر مسئله" جملهسنده حقيقته نفوذ ايدهميهرك ياڭليش معنا چيقارمشلر. (١٣٢٧) دن تا (١٣٧١) سنهسندن صوڭرهكى عالمِ إسلامڭ مقدّراتنه نظر ايدن خطبهِٔ شاميهدهكى حقيقتلر دخى (بيليركيشيلرڭ ياڭليش آڭلادقلرى ويا ياڭليش معنا ويردكلرى) بو "إخطار" كلمهسنڭ حقيقتنى و گنيش معناسنى چوق يوكسك بر حقيقت حالنده گوسترديگندن خطبهِٔ شاميه أثرينڭ ترجمهسنى محكمهيه عرض ايدييورز. و يالڭز بوراده أثرده إثبات ايديلن مسئلهلرڭ آخرنده ذكر ايديلن بر قاچ جملهيى يازهرق تقديم ايدييورز:
"أوت، بن كندى حسابمه آلديغم درسمه بناءً أى إسلام جماعتى! مژده ويرييورم كه: شيمديكى عالمِ إسلامڭ سعادتِ دنيويهسى، باخصوص عثمانليلرڭ سعادتى و بِالخاصّه إسلامڭ ترقّيسى و اونلرڭ اويانماسى و إنتباهى ايله اولان عربڭ سعادتنڭ فجرِ صادقنڭ أمارهلرى إنكشافه باشلايور و سعادت گونشنڭ ده چيقماسى ياقينلاشمش. بن دنيايه ايشيتديرهجك بر درجهده قناعتِ قطعيهمله ديرم: إستقبال يالڭز و يالڭز إسلاميتڭ اولاجق و حاكم، حقائقِ قرآنيه و ايمانيه اولاجق. اويله ايسه شيمديكى قدرِ إلٰهى و قسمتمزه راضى اولمالىيز كه؛ بزه پارلاق إستقبال، أجنبيلره مشوّش بر ماضى دوشمش."
— 167 —
"أگر بز أخلاقِ إسلاميهنڭ و حقائقِ ايمانيهنڭ كمالاتنى أفعالمزله إظهار ايتسهك، سائر دينلرڭ تابعلرى ألبته جماعتلرله إسلاميته گيرهجكلر. بلكه كُرهِٔ أرضڭ بعض قطعهلرى و دولتلرى ده إسلاميته دخالت ايدهجكلر."
"أى بو جامع الأمويدهكى قارداشلرم گبى عالمِ إسلامڭ جامعِ كبيرنده اولان قارداشلرم! سز ده عبرت آليڭز. بو قرق بش سنهدهكى حادثاتدن عبرت آليڭز. تام عقلڭزى باشڭزه آليڭز. أى متفكّر و عقل صاحبى و كندينى منوّر تلقّى ايدنلر! حاصلِ كلام: بز قرآن شاكردلرى اولان مسلمانلر، برهانه تابع اولويورز؛ عقل و فكر و قلبمزله حقائقِ ايمانيهيه گيرييورز. باشقه دينلرڭ تابعلرى گبى رهبانى تقليد ايچون برهانى بيراقمييورز. اونڭ ايچون عقل و علم و فن حكم ايتديگى إستقبالده، ألبته برهانِ عقلىيه إستناد ايدن و بتون حكملرينى عقله تثبيت ايتديرن قرآن حكم ايدهجك."
"أوت شيمدى اولماسه ده اوتوز قرق سنه صوڭره فن و حقيقى معرفت و مدنيتڭ محاسنى او اوچ قوّتى تام تجهيز ايدوب، جهازاتنى ويروب او طوقوز مانعلرى مغلوب ايدوب طاغيتمق ايچون تحرّئِ حقيقت ميلاننى و إنصاف و محبّتِ إنسانيهيى او طوقوز دشمن طائفهسنڭ جبههسنه گوندرمش، إن شاء اللّٰه ياريم عصر صوڭره اونلرى طارماطاغين ايدهجك."
"ايشته آمريقا و آوروپا تارلالرى بويله داهى محقّقلرى (مستر قارلايل و بيسمارق گبى) محصولات ويرمسنه إستنادًا بن ده بتون قناعتمله ديرم: آوروپا و آمريقا إسلاميت ايله حاملهدر. گونڭ برنده بر إسلامى دولت طوغوراجق."
"هم ده إسلاميت گونشنڭ طوتيلماسنه (إنكسافنه) و بشرى تنوير ايتمهسنه ممانعت ايدن پردهلر آچيلمغه باشلامشلر. او ممانعت ايدنلر چكيلمگه باشلايورلر. قرق بش سنه أوّل او فجرڭ أمارهسى گوروندى. يتمش برده فجرِ صادقى باشلادى ويا باشلايهجق."
"أى جامعِ أمويده قارداشلرم! و ياريم عصر صوڭرهكى عالمِ إسلام جامعندهكى إخوانلريم! باشدن بورايه قدر اولان مقدّمهلر نتيجه ويرمييور مى كه: إستقبالڭ قطعهلرنده
— 168 —
حقيقى و معنوى حاكم و بشرى، دنيوى و اُخروى سعادته سَوق ايدهجك يالڭز إسلاميتدر و إسلاميته إنقلاب ايتمش و تحريفاتدن و خرافاتدن صييريلاجق عيسويلرڭ حقيقى دينيدر كه: قرآنه تابع اولور، إتّفاق ايدر."
محترم هيئتِ حاكمه! رسالهِٔ نور مؤلّفى عليهندهكى بتون إفترالره و إسنادلره قارشى حقوقى أڭ قطعى جواب اولارق، اوچ محكمهنڭ و اوچ أهلِ وقوفلرڭ تدقيقدن صوڭره أثرلرى إعاده ايتمهلريدر.
هم استاديمزڭ يگرمى يدى سنهلك حياتى و يوز اوتوز پارچه كتابى و مكتوبلرى، اوچ محكمه و حكومت مأمورلرى طرفندن تام تدقيق ايديلديگى و عليهنده چاليشان ظالم، مرتد و منافقلره قارشى مجبور اولديغى، حتّى إعدامى ايچون گيزلى أمر ويريلديگى حالده، دينى سياسته آلَت ايتديگنه دائر أڭ اوفاق بر أماره بولاماملرى، دينى سياسته آلَت ايتمديگنى قطعى إثبات ايدييور. حياتنى ياقيندن طانييان بز نور شاكردلرى ايسه، بو فوق العاده حاله قارشى حيرانلق طويمقده و رسالهِٔ نور دائرهسندهكى حقيقى إخلاصه بر دليل صايمقدهيز.
بو إعتبارله اونى بعض إفترالرله چوروتمك ايستهين، وطن و ملّتڭ سعادتى لهندهكى خدمتلرينڭ عليهندهكى گيزلى، ظالم دشمنلرينڭ پلانلرينى عادلانه قراريڭزله محو ايدهجگڭزى و مفتريلرڭ ياڭليش إسنادلرينى يوزلرينه چارپاجغڭزى عدالت و وجدانڭزدن بكلر، حرمتلريمزى تقديم ايدرز.
أسكيشهر نور طلبهلرندن:
ياشار، عثمان طوپراق، أحمد، عثمان، جيلان، شكرى، بايرام، صونغور، حسنى
٭ ٭ ٭
— 169 —
هيئتِ صحّيهيه
اون بش سنه أوّل رهبرڭ باشنده يازيلديغى گبى، بعض گنجلر كنديلرينڭ حياتِ دنيويه و اُخرويهسنى محافظه ايچون يانمه گلديلر. بن ده اونلره ِللّٰه ايچون او رهبر درسنى ويردم.
او رساله بر ايكى حاشيه مستثنا هم إسپارطه حكومتى هم دڭزلى محكمهسنده، هم آنقرهنڭ آغير جزا و تمييز محكمهسنڭ ايكى سنه أللرنده قالماسى نتيجهسنده برائت قزانمسى و تمامًا رسالهِٔ نور كلّياتى رهبر ده ايچنده اولديغى حالده إعاده ايديلمسى و بر نسخهسى آنقره أمنيت مديرينڭ ألنه گچمهسيله (رهبرڭ باشنده يازيلديغى گبى) بر تك كلمهسنه ايليشمهسى ايله آخرنده گلن جملهيى اوقوينجه حقيقتى آڭلاماسى و إنتشارينه مانع اولمامسى،
هم بيڭلرجه نسخه إنتشار ايتديگى حالده هيچ بر يرده بر ضرر، بر إعتراض گورولمهمسى، حتّى مرسينڭ طرسوس قضاسنده بر قاچ نور كتابلرينى مصادره ايدهرك گنجلك رهبرى ده ايچنده اولديغى حالده آنقرهيه گوندريلوب، تدقيق ايتديرلدكدن صوڭره، ولايتڭ أمريله تمامًا سربستدر دييه، رسمى وثيقه ويرمهلرى و إستانبولده طبع ايديلديگى زمانده قانونًا بش آلتى مقامه گوندرلديگى و أللرنده بش آلتى آى قالديغى حالده ايليشمهملرى، رهبرڭ أهمّيتنى و قانونًا دخى سربست اولديغنى إثبات ايدييور.
صوڭره بيڭدن فضله گنجلر آنقره و سائر ولايتلرڭ مكتبلرنده اوندن وطن، ملّت، أخلاق جهتنده إستفاده ايتدكلرى و هيچ كيمسه ضرر گورمديگى حالده، بردن هيچ بر مدارِ مسئوليت اولميان بر ايكى كلمهيه ياڭليش معنا ويرمك، مثلا "گنجلك رهبرى" نامنى ويرمكله بر صوچ موضوعى ياپمشلر.
برى ده مؤلّفى طبع ايتمهمش، كندى بيچاره خسته ياتاغنده ايكن، گنجلر طبع ايتدكلرى حالده، شخصى نفوذ تأمينى ايچون يازيلمش دييه، صوچ موضوعى ياپوب
— 170 —
طبع ايدنه دگل ده، مؤلّفنى آغير جزايه ويرمك، هم زورله اورايه جلب ايتمك، حالبوكه اون بش سنه أوّل يازيلمش و عفو قانونى و مرورِ زمانى، هم برائتى گورمش؛ اويله ايسه بتون بتون قانونسز اولارق بر غرضه بناءً مؤلّفنه بو قدر مصرّانه ايليشييورلر.
بن ده دييورم كه: اون وجهله قانونسز، بو قدر مصرّانه، خستهلغم زماننده إقتدارم خارجى بنى محكمهيه ويرمهنڭ سببى، رهبرڭ وطنه، ملّته، آسايشه پك بيوك فائدهسى اولديغى ايچون، آنارشيلك و دينسزلك حسابنه ايليشييورلر دييه إحتمال ويرييورم.
شيمدى بو قانون نامنه غرضكارانه قانونسزلق حسابنه بنى جبرًا، زورله إستانبوله محكمهيه سَوق ايتمكده، بنم چوق إختيارلق ضعفيتم و زهرلى شدّتلى خستهلغم قطعيًا طبًّا، فنًّا معذرتِ قطعى اولديغى گبى؛ درت دفعه او نقطهدن راپور آلوب، اونلره گوندرديگمز حالده، ينه إصرارله بنى زورلامقده اولدقلرندن، پك شدّتلى روحمه طوقونمش، داها بنم محكمه و إداره حضورنده قونوشمق إقتدارم خارجندهدر. قونوشسهم ده وطن، ملّت و آسايشه ضرر ويرمك فكريله چاليشان و بنى خلافِ قانون محاكمه ايدنلرڭ يوزينه وورمغه مجبور اولاجغم. داها بو قدر ظلمه تحمّل ايدهميهجگم. بو ايسه أهمّيتلى باشقه بر نوع خستهلقدر. هم وطنه بو معنوى خستهلق، ضرر ويرمك إحتمالى وار.
شيمدى هيئتِ صحيّهدن رجام، بنى طانييانلر و بنمله ياقيندن علاقهدار اولانلر و خدمت ايدنلر بيلييورلر كه، گيزلى دشمنلرم متعدّد دفعهدر بنى زهرلييورلر. تغدّى ايدهمييورم. حتّى خدمتجيمله بش دقيقهدن فضله قونوشامييورم.
هم باشمده شدّتلى و دواملى نزله و بر گوزم او نزلهدن آغرييور و آقييور. مزمِن قولونج و شدّتلى صانجى ايله خستهيم.
هم يگرمى سكز سنه غربتده قالديغمدن و باشقهلرينڭ معاونتنى قبول ايتمديگمدن پك ضرورتده ياشاديغم ايچون ضعفيت فضلهدر. حتّى زورله مرديواندن چيقييورم. ضرورتِ قطعى اولمازسه بش دقيقه قونوشامييورم، يورولييورم.
— 171 —
بن سابق محكمهلرده هم رسالهِٔ نور، هم رسالهِٔ نور طلبهلرى ايچون تحمّل ايدييوردم. و تام حقيقتى إظهار ايتمييوردم. بر درجه ظلملرينه تحمّل ايدوب حقسزلقلرينى يوزلرينه وورمييوردم. تا معصوملره، آسايشه ضرر گلمهسين دييه صبر و هر نوع ظلم و إشكنجهلره تحمّل ايدييوردم.
شيمدى ايسه رسالهِٔ نوره عالمِ إسلام صاحب چيقدى. نور طلبهلرى ده بنم مسامحهمه و دشمنلريمه ايليشمهمكلگمه و ظلملرينه سكوت ايتمهمه إحتياجلرى قالمادى. اونڭ ايچون بنم طماريمه پك شدّتلى طوقونيلديغنده إراده و إختيارم خارجنده قارشيمه چيقان گيزلى دشمنلريمڭ بڭا ضررلرينه وسيله اولان، بنى جزالانديرمغه چاليشانلره حقيقتى چيپلاق اولارق بويله سويلهيهجگم. سكوت... شيمدى إظهار ايديلميهجك.
مادام حقيقت بويلهدر، هيئتِ صحّيه بنم هم مادّى، هم معنوى، هم سيڭير، هم قلب، هم نزلهلى باش خستهلقلرم، هم قولونج و صانجى و محكمهلرده قونوشمه إقتدارسزلغى و هم مادام رسمًا وكيللرم اورادهدرلر، هم طبع ايدنلر ده اورادهدرلر؛ إستنابه صورتى ايله إفادهمڭ آلينمهسى ايچون فنّى و تهلكهلى خستهلغى وار شكلنده راپور ويريلمهسنى رجا ايدرم.
أميرطاغنده
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز و مبارك، مشفق استادم!
بو عريضهمى نورله علاقهدار و حجّ رفيقلرمدن قراقوچانلى حاجى صبرى قارداشم ايله تقديم ايدييورم.
أوّلا:مبارك أللريڭزى كمالِ إحترامله تقبيل ايدر، بو عاجز و پرتقصير قارداشڭز و طلبهڭزى مستجاب و مبارك دعاڭزده داخل بيورماڭزى إسترحام أيلرم.
— 172 —
ثانيًا:حاجى صبرى قارداشڭزى و ديگر يڭى علاقهدارلرى ده دعالريڭزه داخل بيورماڭزى رجا ايدرم.
ثالثًا:قارداشم خسرو گرك ذاتِ عاليلرينڭ، گركسه ديگر قارداشلرڭ مكتوبلرينى أمرلريڭزه عطفًا گوندرمكده دوام ايتديگى ايچون، ِللّٰه الحمد وضعيتدن خبردار بولونويورز.
رابعًا:گرك خسرو قارداشمڭ و گرك جيلانڭ گوندردكلرى أثرلرى قارداشلره ويردم و پارهسنى كنديلرينه گوندردم. اورفهدن برآز داها ايستدم. گلنجه إن شاء اللّٰه اونلرى ده طلبهلره ويرهجگم. أثرلردن بر طاقمنى حاجى صبرى آلمشدر.
خامسًا:رئيسِ جمهورڭ نطقندن گلن مژدهلى إستخراجڭ تحقّق ايتمهسنى ألطافِ إلٰهيهدن نياز ايدرز.
سادسًا:نورڭ نشرى و فتوحاتى ايچون رحيم و كريم ربّمز موفّق بيورديغى نسبتده إستخداممز ِللّٰه الحمد دوام ايدييور.
آقشاملرى نورلى جماعتدن مركّب فقيرخانهمزه گلن جماعته تدريساتِ نوريهده دوام اولونويور. مَلاطيه سياحتمده اورادهكى علاقهدارلرڭ چاليشمه طرزلرينى سويلهدم. بيوك طوغوجيلرڭ بو فقيرى كندى زمرهلرينه قاتمق خصوصندهكى تكليفلرينه: "بيوك طوغوجيلق سياسى بر تشكّل ميدر؟" دييه صوردم. "أوت" ديدكلرى ايچون، "سزڭ يالڭز ايمانى و قرآنى مسائلدهكى مشكللريڭزى و ايضاحنى آرزو ايتديگڭز نقطهلرى رسالهِٔ نورڭ يارديمى ايله حلّه چاليشيرم. بنم مسلگم، إختيار و شعورم تعلّق ايتمهدن رسالهِٔ نور دائرهسنده إستخدامدن عبارتدر. ايمان و قرآن مسئلهلريڭزه همفكريڭزم. فقط سياستله إشتغال ايدهمم." مئالنده جواب ويردم. يالڭز بو زمرهدن نورلرله علاقهدار اولانلر وار. اونلرڭ أل أله ويرهرك هم أثرلرى اوقومالرينى و آڭلايهمدقلرى يرلرى صورمالرينى، قرآنى خطّى اوگرنمگه غيرت ايتمهلرينى رجا ايتدم. مَلاطيه، اورفه، عينتابدهكيلرى أثرلرى ايدينمگه و علاقهلرينى آرتديرمغه عاجزانه يازيلرمله تشويق ايتمكدهيم. شيمديلك مساعئِ نوريهم بويلهدر.
— 173 —
جنابِ حقّه نهايتسز حمد و شكر اولسون كه، حسابسز قصورلرمله برابر بو قرآنى و ايمانى خدمتده إستخدامه لايق گورمشدر. ألبته مبارك و مشفق استاديمڭ دعالرى بركتيله زمرهِٔ نوريهنڭ عاجز بر فردى اولمقده دوام و اويلهجه لواء أحمدى عليه الصلاة والسلام تحتنده طوپلانانلردن اولورم.
تكرار تكرار مبارك أللريڭزى كمالِ تعظيمله تقبيل أيلر، علاقهدار قارداشلريمڭ ده سلام، دعا و إحتراملرينى عرض ايدرم. محيطڭزدهكى مادّةً و معنًا ياقين بتون آرقداشلره عرضِ إحترام أيلرم. أرحم الراحمين اولان ربّمزدن دائمى نيازم؛ عزيز، محترم و مشفق استادمدن أبديًا راضى اولسون و بتون مقصدينى حاصل أيلهسين. آمين.
اَلْبَاقِى اَلْحُبُّ فِى اللّٰه
محبِّ مخلصڭز
خلوصى
٭ ٭ ٭
چوق سَوْگيلى، مشفق استادم أفنديم حضرتلرى!
أوّلا:هم مبارك ليالئِ عشرهڭزى، هم قدسى بايرامڭزى روح جانمله تبريك ايدر، عرضِ حرمتلرمله نور نشر ايدن أللريڭزدن اوپر، قصوراتمڭ عفوينى إسترحام ايدرم.
ثانيًا:بو گناهكار، عادى، عاجز، قصورلى، لياقتسز، مسكين، تنبل طلبهڭزى رسالهِٔ نورڭ حقائقِ قدسيهِٔ ايمانيه و قرآنيهسنه و سَوْگيلى استادڭ تربيهِٔ معنويه و مادّيهسنه مظهر بيوران جنابِ أرحم الرّاحمينه حدسز شكر ايدييورم.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
سَوْگيلى استادم! تربيهِٔ معنويهڭزڭ آثارينى هر وقت بزه إحساس ايدن ربِّ رحيممه نه قدر شكر ايتسهم ينه آزدر. تحديثِ نعمت اولمق اوزره شونى ده عرض ايتمك ايسترم كه: خستهلغمدن مشتكى دگلم. چونكه ِللّٰه الحمد نورِ عينم و سرورِ روحم و غداءِ قلبم اولان رسالهِٔ نورڭ حقيقتلرينى بِالفعل و بِالتجربه درس آلمامه سبب اولدى.
— 174 —
هم حقيقةً عمرى قرقنجى سنهِٔ دوريهسنده مدهش بر طرزدهكى مادّى و معنوى خستهلقلريمه هر بر رجاسنده روحه و قلبه بيڭلر نورِ توحيدى و ضياىِ تسلّىيى سرپن إختيارلر رسالهسى،
هم هر بر دواسنده بىنهايه شفاىِ معنوى بولونان خستهلر رسالهسى،
هم اون بر كلمهِٔ قدسيهِٔ توحيديهنڭ پك خارقه و أمثالسز بر طرزده طلسملرينى كشف ايدن و هر بر جملهسندن نورِ توحيد فيشقيران يگرمنجى مكتوب،
هم حقائقِ ايمانيهنڭ أڭ صوڭ و أڭ مشكل و أڭ درين و بتون فيلسوفلرى، حتّى حكماءِ إسلاميهيى دخى حيرتده بيراقان چوق مهمّ معمّالرى حلّ ايدن يگرمى دردنجى مكتوب،
هم قلبڭ بتون معنوى يارهلرينه قدسى بر ترياق اولان اون يدنجى سوز و أمثالى رسالهلر پك خارقه بر طرزده إمداديمه يتيشدى و تداوىيه باشلادى.
و بڭا شويله بر قناعتِ قطعيه ويردى كه: گويا رسالهِٔ نور، أزجمله مذكور رسالهلرى هم بن، هم خستهلق مناسبتيله يانمه گلنلر درس آلسينلر دييه رحمتِ إلٰهيه طرفندن خستهلانديريلمشم.
أوت صانكه سَوْگيلى، مشفق استاديمز إختيارلر رسالهسنى گنجلره، خستهلر رسالهسنى صحّتده اولانلره يازمش.
ثالثًا:اوراده بولونان و سَوْگيلى استاديمزڭ قيمتدار خدمتنده بولونان محترم آرقداشلريمزه، هم برر برر سلام، هم بايراملرينى تبريك ايدرم. سَوْگيلى استاديمزڭ أللرندن، قارداشلريمزڭ گوزلرندن اوپرم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
چوق قصورلى و خسته طلبهڭز
محمد فيضى
٭ ٭ ٭
— 175 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بر ذات، اوزونجه بر مكتوب يڭى حروفله بڭا يازمش، كنديسنڭ كيم اولديغنى بيلديرمهمش. اوچ نقطهده شبهه ايدوب بر نوع إعتراض گبى ياڭليش معنا ويرديگى ايچون گويا بزى ايقاظ ايدييور. مشربمز مناقشه و مناظره اولماديغندن و قصوريمزى حقيقى اولارق گوسترنلردن ممنون اولديغمزدن، بو مجهول ذاتڭ مكتوبنده اوچ أساسڭ حقيقتنى گوستروب ياڭليشنى تصحيح ايتمك ايستدم:
برنجى أساس:رسالهِٔ نورڭ استادى و مأخذى و سعيدڭ ده چوق زماندن بَرى بر وردى اولان بعض آيتلر، بر حزبِ قرآنى صورتنده بر قسم طلبهلرڭ آرزولريله قلمه آلينمش. صوڭره ده طبع ايديلمش. و درت بش محكمهنڭ ده گوسترديگى أهلِ وقوف علمالرى و حتّى ديانت رياستى دائرهسى و إستانبولڭ فتوا دائرهسندهكى تدقيقِ كتبِ دينيه هيئتندن هيچ بر عالم و أهلِ وقوف علمالرى إعتراض ايتمهمشلر. بلكه تقدير ايدوب تحسين ايتمشلر. چونكه باشده صحابهلر و مطبوع مجموعة الأحزابده بولونان حضرتِ اُسامه رضى اللّٰه عنه حزبِ قرآنيسى كه، هر بر گونده بر قسمنى اوقومقله تقسيم ايديلمشدر. و عين كتابده و مجموعة الأحزابڭ عين جلدنده إمامِ غزالينڭ رضى اللّٰه عنه بر حزبِ قرآنيسى و چوق أهلِ ولايتڭ كندى مشربلرينه موافق بعض سورهلرى و آيتلرى بر حزبِ مخصوصِ قرآنى ياپدقلرى ميداندهدر.
اون سنه أوّل شهيدًا وفات ايدن مرحوم حافظ على گبى نورڭ قهرمانلرندن، بنم خصوصى ورديمى و رسالهِٔ نورڭ استادلرى و منبعلرى اولان مهمّ آيتلرى جمع ايتمك ايستديلر. صوڭره اونلره گوندردم. اونلر ده طبع ايتديرديلر. چونكه هركس هر وقت بتون قرآنى اوقومغه وقت بولامييور. فقط بويله بر حزبِ قرآنى ألنه گچسه هر وقت إستفاده ايدهبيلير فكريله، هم ثوابلرى چوق زياده اولان آيتلر و سورهلر، ايچنده يازيلمش. ذاتًا قرآنِ حكيمڭ بر معجزهسى شودر كه؛ أهلِ حقيقتدن و كمالاتدن هر بر مسلك
— 176 —
صاحبى، مشربنه موافق، قرآنده بر قرآننى، بر حزبِ مخصوصنى، بر استادينى بولور. گويا تك بر قرآنده بيڭلر قرآن وار.
بو معجزهنڭ سرّى شودر كه: قرآنِ حكيمڭ آيتلرينڭ و كلاملرينڭ مناسبتلرى يالڭز برابر اولانلره دگل، بلكه پك چوق آيتلره و كلاملره و كلمهلره مناسبتى وار، باقييور. إشارات الإعجاز تفسيرِ نوريهده بو سرّ بر درجه گوستريلمش. ديمك باشقه كلاملره بڭزهمز. هر بر آيت، بيڭلر آيتلره باقار برر يوزى و گوزى وار. بو وضعيتِ قرآنيه چوق حقائقه مداردرلر. أهلِ طريقت و أهلِ حقيقتڭ هر بر قسمى كندى مسلگنه گوره، او كلّى قرآن ايچنده بر مخصوص حزبلرى وار.
ايشته رسالهِٔ نورڭ حزبِ قرآنيسى ده او نوعدن بريسيدر. بونى بويله نشر ايتمك ايچون أوليادن اولان مرحوم حافظ على بونڭ طبعنى عجله ايتمك ايستدى. چونكه تمام قرآنڭ رسالهِٔ نورڭ كشفياتيله خطّنده بر نوع معجزهِٔ توافقيه بولونماسندن اونى طبع ايدوب باصديرمق ايچون بو حزبِ قرآنىيى بر مقدّمهسى، بر مژدهجيسى اولارق باصديرديلر. أوت شيمديكى خسروڭ قلميله يازيلان و پك خارقه اولان و توافق جهتنده معجزاتلى اولان قرآنمزڭ اون بش سنهدن بَرى طبعنه چاليشييورز. و فقط أكثر نورجيلر فقير الحال اولديغندن و فوطوغرافله طبعى لازم گلديگندن و يگرمى بش بيڭ بانقنوط مصرف لازم اولماسندن حزبِ قرآنمز مقدّمه اولارق داها أوّل، بو معجزهلى قرآنمزڭ بر مژدهجيسى اولارق طبع ايديلدى. ايشته بو معجزهلى قرآنمزى، هم ديانت رياستى تدقيق ايتمش، چوق بگنمش؛ هم إستانبولدهكى فتوا دائرهسندهكى تدقيقِ مصاحف علماسى غايت گوزل گورمش. غايت گوزلجه تدقيق ايدوب مصحّح اولارق بزه إعاده ايتمش. إن شاء اللّٰه ياقينده بو قرآنمز باصيلارق، بر هديهِٔ نوريه اولارق عالمِ إسلامه نشر ايديلهجكدر.
او كندينى بيلديرمهين ذاتڭ شبهه ايتديگىايكنجى مسئله:پك چوق نورجيلرڭ حدّمدن يوز درجه زياده حسنِ ظنلريله بندن ظن ايتديگى مدارِ إفتخار صفتلرى يوز دفعه اونلرڭ خاطرلرينى قيروب ردّ ايتمشم. فقط يگرمى سكز سنه سياستجيلر، رسالهِٔ نورڭ
— 177 —
صِرف ايمانى و اُخروى مسلگنى شيمديكى مدنيلشمك فكرلرينه مساعد گورمدكلرندن يگرمى سكز سنهدر حپسلرله، محكمهلرله، ترصّدلرله، أصلسز إسنادلرله نورجيلرى اوركوتمكله و بنى چوروتمك جهتيله رسالهِٔ نورى نشر ايتديرمهمك ايچون أمثالسز بر وضعيته دوشمشدم. ياريم اُمّى و إتهام آلتنده و نور شاكردلرينى بتون بتون قاچيرمامق ايچون بڭا قارشى مدحى، شخصمدن ردّ ايدوب مدحڭز نورلره عائد اولابيلير. و گورديگڭز مزيتلر بنم دگل رسالهِٔ نورڭدر. او ده قرآنِ حكيمڭ بر حقيقتنڭ بر تفسيريدر. و هر عصرده دينه و ايمانه تام خدمت ايدن مجدّدلر گلدكلرى گبى، بو عجيب و قوميتهجيلك و شخصِ معنوئِ ضلالتڭ تجاوزى زماننده بر شخصِ معنوى مجدّد اولمق لازم گلير. أسكى زمانه بڭزهمز. شخص نه قدر ده خارقه اولسه، شخصِ معنوىيه قارشى مغلوب اولمق قابلدر. رسالهِٔ نورڭ او جهتده بر نوع مجدّد اولماسى قويًا محتمل اولديغندن او صفتلر، حاشا بنم حدّم دگل؛ بلكه مكرّر يازديغم گبى، بنم حياتم رسالهِٔ نوره بر نوع چكردك اولابيلير. قرآنڭ فيضيله جنابِ حقّڭ إحسانيله او چكردكدن رسالهِٔ نورڭ ميوهدار، قيمتدار بر آغاج حكمنه ايجادِ إلٰهى ايله گچمهسيدر. بن بر چكردكدم، چورودم گيتدم. بتون قيمت قرآنِ حكيمڭ معناسى و حقيقتلى تفسيرى اولان رسالهِٔ نوره عائددر.
كندينى بيلديرمهين ذاتڭاوچنجى شبههسى:بيوك جهادڭ و سبيل الرّشادڭ نشر ايتديگى گبى بن إعلان ايتمشم كه؛ دينه، ايمانه خدمتى و رسالهِٔ نورى دگل دنيا سياستنه، بلكه كمالاتِ معنويه و مقاماتِ عاليهيه آلَت ايدهمديگم گبى.. هركسڭ خوش گورديگى سعادتِ اُخرويه و جهنّمدن قورتولمغه وسيله ايتمهمك و يالڭز أمرِ إلٰهى و رضاىِ إلٰهيدن باشقه هيچ بر شيئه آلَت ايتمهمك، بو زمانده نورڭ حقيقى قوّتى اولان سرِّ إخلاصِ حقيقىيى محافظه ايتمگه بنى مجبور ايتمش كه: صدّيقِ أكبرڭ (رض) ديديگى اولان "مؤمنلر جهنّمه گيتمهمك ايچون اللّٰهدن ايسترم، بنم وجودم جهنّمده بيوسون كه، اونلرڭ يرينه عذاب چكسين" دييه سويلهديگى قدسى فداكارلغنڭ بر ذرّهسنى بن ده كنديمه قزانديرمق ايچون، ايمان ايله جهنّمدن بر قاچ آدمڭ قورتولمهلرى
— 178 —
ايچون جهنّمه گيرمگى قبول ايدرم ديمشم. ذاتًا عبادت، جنّته گيرمك و جهنّمدن قورتولمق ايچون قيلنماز؛ بوزولور. بلكه رضاىِ إلٰهى و أمرِ ربّانى ايچون ياپيلير.
ينه حزبِ قرآنمزڭ بحثنه دونرز:
رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ بيوك بر قوماندانى اولان حضرتِ اُسامه رضى اللّٰه عنه؛ بر گون حمده عائد، بر گون إستغفاره عائد آيتلر، بر گون تسبيحه عائد، بر گون توكّله، بر گون ده "سلام" لفظنه، بر گون ده "توحيد" و "لَا اِلٰهَ اِلَّا هُو"يه عائد، بر گون ده "ربّ" كلمهسنه عائد بتون قرآندن متفرّق سورهلردن بر حزبِ قرآنى چيقارمش، كندينه بر ورد أيلهمش. ديمك بويله حزبلره إذنِ پيغمبرى (عصم) وار.
هم بزم حزبِ قرآنمز ايمان حقيقتلرينه دائر آيتلرى، خصوصًا سورهلر باشلرندهكى آيتلرى جمع ايتديگندن باشلرنده
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
يازيلمش. بو حزب، تمام قرآنى اوقومغه بيوك بر شوق ويرر. نقصانيت ويرمز. هم يگرمى گونده اوقونهجق آرزو ايديلن بعض ايمانى آيتلر بر ايكى گونده بو حزبده اوقونديغندن، بر زمان بتون سورهلرڭ باشنده بر قسم آيتلريله برابر، رسالهِٔ نورڭ أساسلرى اولان بعض آياتِ ايمانيهيى كنديمه ورد أيلهمشدم. صوڭره بر حزب صورتنه گيردى.
او مجهول ذات، عزّتِ علميهيى فرعونجقلره قارشى محافظهمى بر أنانيت توهّم ايتمش. نور طلبهلرينڭ حقّنده حسنِ ظنلرينى بتون بتون قيرمديغمى بر بنلك تخيّل ايتمش. و ايمان حقيقتلرينه دائر بياناتمه طلبهلرڭ تام إعتماد و قناعتلرينى تأمين ايتمك فكريله، أهلِ ولايتڭ و بعض آياتڭ قطعى قناعت ايتديگم بيڭه ياقين أمارات و إشارتلرينڭ إظهارينه مجبور اولديغم ايچون بر قسمنى خاص قارداشلريمه بيان ايتمهمى بر نوع خودفروشلق ظن ايتمش.
أوت بو زمانده دينسزلك حسابنه، بنلكلرى فرعونلاشمش درجهده و ايمانه و رسالهِٔ نوره هجوملرى زماننده اونلره قارشى تدافع وضعيتمزده تواضع و محويت گوسترمك، بيوك بر جنايت و خيانتدر. و او تواضع، تذلّل حكمنده بر أخلاقِ رذيله اولور. اونلره
— 179 —
قارشى عزّتِ دينيهيى و شرافتِ علميهيى محافظه ايتمك ايچون قهرمانجهسنه بر ثبات بر قوّهِٔ معنويهيى گوسترمك، عجبا هيچ بر وجهله خودفروشلق اولور مى؟ هيچ بر شهرتپرستلك و أنانيت اولور مى كه، او ذات اويله توهّم ايتمش.
هم رسالهِٔ نوره محتاج و ايماننى قوّتلنديرمك و قورتارمق ايچون نورلرى آرايانلره قارشى كه؛ اونده اوچى ويا دردى شخصمه باقمهيوب نوردهكى قطعى حجّتلرله إكتفا ايتديگى گبى، بش آلتى دانه حجّتلرڭ قيمتنى بيلمديگى ايچون بنم شخصمه باقار. عجبا بزى قانديردى مى، يوقسه حقيقت مى سويلهيور؟ دييه شخصمه قارشى حسنِ ظنلرينى قيرمهمغه مجبور اولديغمدن، شخصمڭ گيزلى فنالقلرينه پرده چكمك بر أنانيت اولور مى؟
وَمَا اُبَرِّئُ نَفْسِى اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّى
آيتِ كريمهسنڭ سرّيله نفسِ أمّارهمه إعتماد ايدهمم. نفس قصورسز اولماز. فقط شيمدى بو زمانده أژدرهالر، عفريتلر حكمنده دينسزلك قوميتهلرينڭ هجوملرى و تخريباتلرى زماننده مدافعهمده، بنده گورونن او سينك قنادى قدر قصورلرى گورمك، او هجوم ايدنلره بر يارديم حكمنه گچمكدر. و اون عدد محتاجلردن بش آلتى بيچارهيى نورڭ علاجلرندن محروم ايتمكدر.
بو نقطه ايچون بن كندى قوّتمه، مزيتمه هيچ إعتماد ايتميهرك، يالڭز حقيقتِ قرآنيه و اونڭ تفسيرى اولان حقائقِ ايمانيهدهكى قوّته إستنادًا دنيايه إعلان ايدييورم كه: بتون دينسزلر طوپلانسهلر، بن اونلره قارشى چكينميهرك ميدان اوقويورم. و باشمى أگمييورم و عزّتِ علميهيى قيرمييورم. أگر بو بر بنلك ايسه، او هيچ بر جهتله بڭا عائد دگل و بنلك اولاماز. صلابتِ ايمانيه اولور. ذاتًا بن ناصل طبيعتى، ايجاد إعتباريله إنكار ايدييورم و رسالهِٔ نور بونى قطعى إثبات ايتمش. اويله ده؛ بشرى غروره، أنانيته، فرعونلغه سَوق ايدن إقتدارى ده طبيعت گبى إنكار ايدييورم. يالڭز بشرڭ دعاسى، بر فعلى دعا نوعنده صميمى بر إحتياج ايله جزئى كسبى، بر مقبول دعا حكمنه گچر. اونى ده جنابِ حق قبول ايدر، كشفيات نامندهكى بشره لازم اولان خارقهلرى إحسان ايدر دييه قطعى دليللرله علمِ اصول الدينڭ علماسى، قدر و جزءِ إختيارى بحثنده إثبات
— 180 —
ايتدكلرى گبى.. بن ده عين اليقين درجهسنده قطعى قناعتله فيضِ قرآنى ايله رسالهِٔ نورڭ حجّتلريله أوّلا كندى نفسمده، صوڭره هركسدهكى بنلك و إقتدارڭ، ايجاد و إحسان و توفيقِ إلٰهينڭ يالڭز بر پردهسى اولدقلرينى قطعى بيلديگم ايچون نورلره و قارداشلريمه إعلان ايتمشم كه: بن بر چكردكدم، چورودم. عجز و إحتياج و صميمى ايستهمك و فعلى دعا ايتمك نتيجهسنده جنابِ أرحم الراحمين، رسالهِٔ نورى او چكردكدن خلق ايدوب إحسان ايتمش. نورڭ مكتوباتندهكى بتون مدارِ مدح فقرهلر، او نورانى آغاجه عائددر. بنم حصّهم قطعيًا هيچ بر جهتده فخر اولاماز. بلكه يالڭز و يالڭز شكردر. اويله ايسه كائنات عددنجه
اَلشُّكْرُ ِللّٰهِ اْلحَمْدُ ِللّٰهِ
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:چوق أمارهلرله و بعض حادثهلرله قطعيًا تحقّق ايتمش كه، نورڭ خاص طلبهلرندن بعضيلرينڭ بر ضعيف طمارينى بولوب خدمتِ نوريهدن واز گچيرمك ويا ضعيفلشديرمك ايچون، نورڭ و نور طلبهلرينڭ دشمنلرينڭ چوق پلانلرى وار. مدارِ عبرت بر ايكى نمونهيى بيان ايدييورز.
برنجى نمونهسى:
نورلرله شدّتلى علاقهسى بولونان بر قاچ خاص قارداشمزڭ نظرينى، فكرينى باشقه طرفه چويرمك ويا ذوقلى و روحانى بر مشرب ايله مشغول
— 181 —
ايدوب، خدمتِ ايمانيهيه قارشى ضعيفلشديرمك ايچون بعض شخصلر إسپرتيزمه دينيلن ئوليلرله مخابره نامى آلتنده جنّيلرله مخابره ايتمك گبى حتّى بعض بيوك أوليالرله، حتّى پيغمبرلرله گويا بر نوع قونوشمق گبى أسكى زمانده كاهنلك دينيلن، شيمدى ده مديوملق نامى ويريلن بو مسئله ايله بعض قارداشلريمزى مشغول ايدييورلر. حالبوكه:
بو مسئله، فلسفهدن و أجنبيدن گلديگى ايچون أهلِ ايمانه چوق ضررلرى اولابيلير و چوق سوءِ إستعمالاته منشأ اولمقله برابر ايچنده بر طوغرى اولسه، اون يالان قاريشييور. چونكه طوغرىيى و يالانى تفريق ايدهجك بر محك، بر مقياس اولماديغندن أرواحِ خبيثه و شيطانه يارديم ايدن جنّيلرڭ بو وسيله ايله هم اونڭ ايله مشغول اولانڭ قلبنه و هم ده إسلاميته ضرر ويرمك إحتمالى وار. چونكه معنويات نامنه حقائقِ إسلاميهيه و عقيدهِٔ عموميهيه مخالف إخبارات اولويور. أرواحِ خبيثه ايكن كنديلرينى، أرواحِ طيّبه ظن ايتديروب بلكه كنديلرينه بعض بيوك وليلر نامنى ويروب، إسلاميتڭ أساساتنه مخالف سوزلرله ضرر ويرمگه چاليشهبيليرلر. حقيقتى تغيير ايدوب، صافدللرى تام آلداتهبيليرلر.
مثلا:ناصلكه گونش، بر كوچك جام پارچهسنده ضياسيله، حرارتيله، شكليله گورونويور. فقط او كوچوجك جامڭ ايچندهكى گونشڭ او كوچوجك تمثالى، كندى نامنه أگر قونوشسه و ديسه: بنم ضيام دنيايى إستيلا ايدييور، بنم حرارتم هر شيئى ايصيتييور و كُرهِٔ أرضدن بر ميليون دفعهدن داها بيوگم ديسه، نه درجه خلافِ حقيقت اولديغى آڭلاشيلير. عينًا بو مثال گبى: بر پيغمبر، گونش گبى حقيقى مقامنده ايكن او إسپرتيزمهنڭ وياخود مديوملغڭ جام پارچهسى حكمندهكى إستعدادينه گوره بر جلوهسنڭ تظاهرى، او حقيقت نامنه قونوشاماز. أگر قونوشسه يوز درجه مخالف اولور. إسپرتيزمهنڭ ويا مديوملغڭ او مظهردهكى جزئى جلوهسى، وحيڭ مظهرى اولان او معنوى گونشڭ قدسى ماهيتنه هيچ بر جهتله قياس اولاماز. چونكه أسفلِ سافليندهكى بر جام پارچهسى، معنًا أعلاىِ علّيّينده اولان او معنوى گونشڭ حقيقتنى ياننه گتيرهمز. گتيرمگه چاليشمق ده حرمتسزلكدن باشقه بر شى دگلدر. آنجق اونڭ مقامنه قريب اولمق ايچون، جلال الدينِ سيوطى و بر قسم أوليالر گبى سير و سلوك ايله ترقّى ايدهرك او معنوى گونشڭ صحبتنه مظهر اولونور. فقط بويله ترقّى، رسالهِٔ نورڭ إثبات ايتديگى
— 182 —
گبى، پيغمبرڭ ولايتيله بر نوع صحبتى، كندى درجهلرينه گوره و كندى إستعدادلرى درجهسنده اولور.
فقط نبوّت حقيقتى، ولايتدن نه درجه يوكسك ايسه، إسپرتيزمه واسطهسيله وياخود ترقّياتِ روحيه جهتيله مظهر اولونان صحبت و مخابره دخى، هيچ بر جهتده حقيقى پيغمبرله مخابرهيه يتيشهميهجگندن يڭى أحكامِ شرعيهيه مدارِ أحكام اولاماز.
أوت ديندن گلمهين، بلكه فلسفهنڭ حسّاسيتندن گلن جلبِ أرواح ده؛ هم خلافِ حقيقت، هم خلافِ أدب بر حركتدر. چونكه أعلاىِ علّيّينده و قدسى مقاملرده اولانلرى أسفلِ سافلين حكمندهكى ماصهسنه و يالانلرڭ يرى اولان اويونجق تختهسنه گتيرمك، تام بر إهانتدر و بر حرمتسزلكدر. عادتا بر پادشاهى، قُلُبهجگنه چاغيروب گتيرمك گبيدر. بلكه عينِ حقيقت و أدب و حرمت و إستفاده اودر كه؛ جلال الدينِ سيوطى، جلال الدينِ رومى و إمامِ ربّانى گبى ذاتلرڭ سير و سلوكِ روحانيلرى گبى سير و سلوك ايله يوكسلهرك او قدسى ذاتلره ياناشمق و إستفاده ايتمكدر.
رؤياىِ صادقهده أرواحِ خبيثه و شيطان، پيغمبر صورتنده تمثّل ايدهمز. فقط جلبِ أرواحده؛ أرواحِ خبيثه، بلكه پيغمبرڭ لسانًا إسمنى كندينه طاقوب، سنّتِ سنيهيه و أحكامِ شرعيهيه مخالف اولارق قونوشهبيلير. أگر بو قونوشماسى شريعتڭ أحكامنه و سنّتِ سنيهيه مخالف ايسه تام دليلدر كه؛ او قونوشان أرواحِ طيّبه دگلدر، مؤمن و مسلمان جنّى ده دگلدر، أرواحِ خبيثهدر. بو شكلده تقليد ايدييور.
ثانيًا:شيمدى نور طلبهلرى بويله مسئلهلرده درسه محتاج دگلدرلر. رسالهِٔ نور، هر شيئڭ حقيقتنى بيان ايتمش. باشقه ايضاحاته إحتياج بيراقمامش. رسالهِٔ نور اونلره كافيدر. فقط نور طلبهسى اولميانلرڭ عين مخابرهده، أحكامِ شريعت و سنّتِ سنيه أساساتنه مخالف تلقيناتى ديڭلهمهملرى لازم و ألزمدر. يوقسه بيوك خطا اولور.
بر إخطار:بو مكتوبدهكى روحلرله مخابره مسئلهسنه قارشى ايديلن شدّتلى تنقيد؛ أجنبيدن، فن و فلسفهدن و مانيهتيزمه و إسپرتيزمهدن گلن و معنوى بر شكلى گيهن بر مشربه قارشيدر. يوقسه إسلاميتدن و تصوّف و أهلِ طريقتدن گلن و بر درجه
— 183 —
روحلرله مخابرهيه بڭزهين و ناأهللرڭ گيرمهسيله بر درجه سوءِ إستعمال ايديلن و پك آز اولان بر قسم صوفيلرڭ صوفيلگنه قارشى دگلدر. گرچه اونلرده ده بر جهتده بعضلره ضرر اولابيلير. فقط اوتهكى گبى هيچ بر جهتده آلداتيجى دگل و إسلاميته هيچ بر جهتده ضرر نيّتى يوق. هم او أجنبيدن گلن مشرب ايسه، هم طريقت و هم إسلاميت عليهنده اولديغى گبى، او صوفيلرڭ مسلگنى ده سقوط ايتديرمگه چاليشييور و عاديلشديرييور. أهلِ تصوّفڭ ضعيف و تام سنّتى يرينه گتيرمهين قسمى دقّت ايتسينلر، كنديلرينى اونلره بڭزتمهسينلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
محكمه رئيسنه:
پك چوق اوزون و مظلومانه ماجراىِ حياتمه دائر شو غايت قيصه إفادهمى ديڭلهمڭزى رجا ايدييورم. يگرمى سكز سنه أمثالسز إهانتلرڭ، ترصّدلرڭ، حپسلرڭ ايلرى سوردكلرى سببلرندن
برنجيسى:بنى رژيمڭ عليهندهدر، دييه إتهام ايتمشلر. بوڭا جوابًا ديرز كه:
هر حكومتده مخالفلر بولونور. آسايشه، أمنيته ايليشمهمك شرطيله هركس وجدانيله، قلبيله قبول ايتديگى بر متودى، بر فكرى ايله مسئول اولاماز. چونكه ديننده أڭ متعصّب و جبّار بر حكومت اولان إنگليزلرڭ يوز سنه حاكميتى آلتنده بولونان يوز ميليوندن زياده مسلمانلر، إنگليزلرڭ كفرى رژيملرينى قرآن ايله ردّ ايتدكلرى و قبول ايتمدكلرى حالده، إنگليز محكمهلرى شيمدىيه قدر اونلره، او جهتده ايليشمهمشدر. هم بو ملّتده و بو حكومتِ إسلاميه ايچنده أسكيدن بَرى بولونان يهوديلر و نصرانيلر، بو
— 184 —
ملّتڭ ديننه و قدسى رژيملرينه مخالف و ضد و معترض اولدقلرى حالده هيچ بر زمان محكمه قانونلريله اونلره او جهتده ايليشمهمشدر. هم حضرتِ عُمَر (رض) خلافتى زماننده بر عادى خرستيان ايله محكمهده برابر محاكمه اولمشلر. حالبوكه او عادى خرستيان، مسلمانلرڭ هم مقدّس رژيملرينه، هم دينلرينه، هم قانونلرينه مخالف ايكن او محكمهده اونڭ او حالى نظره آلينمامسى گوسترييور كه؛ محكمه هيچ بر جريانه آلَت اولاماز، هيچ بر طرفگيرلك ايچنه گيرهمز كه؛ خليفهِٔ روىِ زمين، عادى بر كافرله محاكمه اولمشلر.
ايشته بن ده يوزر آياتِ قرآنيهيه إستنادًا قرآنڭ قدسى قانونلرينڭ يرينه، مدنيتڭ بوزوق قسمندن آنارشيلك حسابنه و بر نوع بولشويكلك نامنه إستبدادِ مطلق معناسنده، جمهوريتدهكى حرّيت پردهسى آلتنده ديندارلر حقّنده أشدِّ ظلمه آلَت اولابيلن موقّت بر رژيمه، دگل يالڭز بن، بلكه بتون أهلِ وجدان مخالفدر. هم مخالفت، هيچ بر حكومتده بر صوچ صاييلمييور.
ايكنجيسى:آسايشى بوزمق، أمنيتى إخلال ايتمك إحتمالى بهانهسيله اوتوز سنه جزايى بڭا چكديرديلر. بوڭا جوابًا ديرز كه:
محكمهنڭ تحقيقاتيله هم بش يوز بيڭ فداكار نور طلبهلرى بولونديغى حالده، هم يگرمى سكز سنه ظرفنده بو قدر ظالمانه إهانتلره معروض اولديغمز حالده؛ نورجيلرله علاقهدار اولان آلتى ولايت، آلتى محكمه هيچ بر وقوعاتى قيد ايدهمهملرى، گوسترهمهملرى إثبات ايدييور كه: نورجيلر، آسايشڭ محافظلريدرلر. ايمان درسيله هركسڭ قفاسنده بر ياساقجىيى بيراقييورلر. آسايشى محافظه ايدييورلر. و اوچ ولايتڭ إنصافلى ضابطهلرى بونى تصديق ايتمشلر.
اوچنجيسى:دينى سياسته آلَت ياپمق ايستهيور، دييه بنى صوچلى ياپييورلر. سبيل الرّشادڭ (١١٦)نجى صاييسندهكى "حقيقت قونوشويور" نامندهكى مقالهم بوڭا قطعى بر جوابدر. او مقالهنڭ قيصهجه خلاصهسى شودر:
— 185 —
الجواب:بتون دنياسنى، حتّى لزوم اولسه كندى شخصى آخرتنى دينه فدا ايتمگه بتون حياتى شهادت ايدن و اوتوز بش سنهدن بَرى سياستى ترك ايدن و بش محكمه بو مسئلهيه دائر قطعى دليل بولامديغى حالده سكسان ياشنى گچمش، قبر قپوسنده هم دنياده هيچ بر شيئه مالك اولميان بر آدم حقّنده، دينى سياسته آلَت ياپييور ديينلر، يردن گوگه قدر حقسزدرلر، إنصافسزدرلر. هم بو إفترالريله برابر، او آدم حقّنده گويا آسايشى و أمنيتى إخلال ايتمك ايستهيور، دييورلر. حالبوكه او آدمڭ قرآنِ حكيمدن آلديغى حقيقت درسى و طلبهلرينه ويرديگى درس شودر:
بر خانهده ويا بر گميده بر تك معصوم، اون جانى بولونسه عدالتِ قرآنيه او معصومڭ حقّنه ضرر ويرمهمك ايچون او خانهيى ياقماسنى و او گمىيى باتيرمسنى منع ايتديگى حالده، طوقوز معصومى بر تك جانى يوزندن محو ايتمك صورتنده او خانهيى ياقمق و او گمىيى باتيرمق أڭ عظيم بر ظلم، بر خيانت، بر غدر اولديغندن؛ داخلى آسايشى إخلال صورتنده يوزده اون جانى يوزندن طقسان معصومى تهلكه و ضررلره صوقمق، عدالتِ إلٰهيه و حقيقتِ قرآنيه ايله شدّتله منع ايديلديگى ايچون، بز بتون قوّتمزله، او درسِ قرآنى إعتباريله، آسايشى محافظهيه كنديمزى دينًا مجبور بيلييورز.
بو اوچ درت مادّه ايله بزى إتهام ايدنلر و لزومسز، محكمهلرى بزمله مشغول ايدن گيزلى دشمنلريمز، شبهه يوقدر كه؛ اونلر يا سياستى دينسزلگه آلَت ايتمك ايستهيورلر ويا قومونيست پردهسى آلتنده بو مبارك وطنده، بيلهرك ويا بيلميهرك آنارشيلگى يرلشديرمك ايستهيورلر. چونكه بر مسلمان إسلاميت دائرهسندن چيقسه، مرتد و آنارشيست اولور، حياتِ إجتماعيهيه زهر حكمنه گچر. چونكه آنارشى هيچ بر حقّى طانيماز، إنسانيت سجيهلرينى جاناوار حيوانلرڭ سجيهسنه چويرر. آخر زمانده گلهجك يأجوج و مأجوجڭ قوميتهسى، آنارشيستلر اولديغنه قرآن إشارت ايدييور.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 186 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلريمز!
أوّلا:قرآنڭ نقشِ حروفندهكى بر نوع معجزهسنى گوزلره دخى گوسترهجك بر طرزده يازديريلان و بو زمانده إظهار ايديلن معجزهلى و يالديزلى قرآنمز أوّلجه طبع ايچون آلمانيايه گوندريلمش و إستانبولده ده غيرت ايديلمشسه ده اوچ رنك اوزرينه طبع ايديلمسى فضله بر مصرفه إحتياج گوسترمسى گبى مانعلردن گرى قالمشدى. بو دفعه مطبعه ايشلرنده فضله ايلرلهمش اولان ايتاليايه نمونه ايچون بر جزئى گوندرلدى. إستانبولده ممكن اولورسه طبعى ايچون تكرار تشبّثه گچيلدى. و شيمديلك بر رنك مركّبله عين توافقى محافظه ايله طبع ايديلمسنه باشقه يرده باشلانهجق. اوندن صوڭره إن شاء اللّٰه تام يالديزلى اولارق و اوچ رنك ايله مصر و آلمانيا ويا ايتاليا گبى بر يرده طبع ايديلهجك.
ثانيًا:قرآنڭ عربى بر تفسيرى و رسالهِٔ نورڭ عربى مثنوئِ شريفى اولان و ذوالفقار بيوكلگنده و آلتونله يازيلمغه لايق بر مجموعه دخى إن شاء اللّٰه تكثير ايديلهجك. بو چوق خارقه و پك أهمّيتلى و غايت مهمّ و هر بر بحثى برر كتاب و برر رساله اولاجق درجهده غايت ايجازكار اولان و قرق سنه أوّل تأليف ايديلن بو أثرلرى، او زمانڭ حقيقى و مشهور و بيوك علما و مشايخى ده تام تقدير و تحسين ايتمشلر. و او رسالهلردن بر تك رساله حقّنده "بو بر قطره دگل، بر بحردر" دييهرك فوق العادهلگنى إظهار ايتمكله برابر تام آڭلامقدن ده عاجز اولدقلرينى إدراك ايتمشلر. رسالهِٔ نورڭ بو غايت مهمّ ايكى ايشنى مژده ايدرم. موفّق اولونماسى ايچون دعالريڭزى بكلرز. عمومڭزه پك چوق سلام ايدر، موفّقيتلر ديلرز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشلريڭز
جيلان، زبير
٭ ٭ ٭
— 187 —
(بو مكتوب صامسونده منتشر بيوك جهاد غزتهسنده إنتشار ايتمشدر. مفتريلرڭ تحريكاتيله صامسونده محاكمه آچيلمهسنه سبب اولمشدر. محاكمه برائتله نتيجهلنمشدر.)
عالمِ إسلامڭ خلاصكارى، أهلِ ايمانڭ سرتاجى ، رسالهِٔ نورڭ ترجمانى استاديمز بديع الزمان سعيد النورسى حضرتلرينه!
بو دفعه ديندار دموقراتلرڭ دلالتيله آفيون محكمهسنجه رسالهِٔ نورڭ سربستيتنه، بتون رساله، مكتوب و مجموعهلرينڭ صوچ موضوعى تشكيل ايتمديگندن إعادهلرينه قرار ويريلمهسنى؛ سنهلرجه أوّل إعلان ايتديگڭز "رسالهِٔ نور بنم دگل، قرآنڭ ماليدر؛ قرآنڭ فيضندن گلمشدر. هيچ بر قوّت اونى آناطولينڭ سينهسندن قوپاروب آتاميهجقدر. رسالهِٔ نور قرآنه باغليدر؛ قرآن ايسه عرشِ أعظمله باغلانمشدر. كيمڭ حدّى وار كه، اونى اورادن سوكوب آتسين." دييه اولان حقيقتلى بياناتڭزڭ آچيق بر تظاهرى و بو علوى خدمتڭزڭ إلٰهى و قرآنى اولديغنڭ پارلاق بر دليلى بيلهرك، بو برائت قرارينڭ عالمِ إسلامڭ و باخصوص بو ملّتِ إسلاميهنڭ سعادتلرينڭ باشلانغيجى اولماسى إعتباريله، باشده بتون وارلغيله بو ظفرلرى بكلهين و نور عائلهسنه رئيس و حقيقتلر درياسنه قاپدان تعيين ايديلن و ظلمتِ كفرله طغيان ايتمش إنسانلغه هادى إحسان اولونان عزيز، سَوْگيلى استاديمز و بوڭا وسيله اولمقله أهلِ ايمانى كنديلرينه دوست و طرفدار أيلهين ديندار دموقراتلرى و عادل هيئتِ حاكمهيى صوڭسز منّتلرله تبريك ايدر و عرض ايدرز كه:
اوزون سنهلردن بَرى ترقّى و تعاليسى ايچون چاليشديغڭز و اوغرنده فداءِ نفس و جان أيلديگڭز حقيقتِ قرآنيهنڭ بوگون بتون بر مملكت، بر ملّت چاپنده أهلِ ايمانڭ قلبلرينه سرورلر گتيرهرك فوق العاده إنكشافى، خدمتنه مأمور قيلنديغڭز و بِالفعل موفّق اولديغڭز قدسى دعوا و خدمتڭزڭ نه قدر يوكسك و پارلاق اولديغنى گونش گبى إثبات ايدييور.
— 188 —
يگرمىبش اوتوز سنهدن بَرى بتون مانعلره و صيقنتيلره رغمًا بو قدر صبر و متانتڭز و قرآندن قلبِ منوّريڭزه گلن رسالهِٔ نورڭ نشرى جهتنده بو قدر خدمت و مجاهدهلريڭز، إستقبالڭ نسللرينه و إسلامڭ قهرمان مجاهدلرينه بر نمونهِٔ إقتدا و إمتثال اولويور. قرآن گونشنڭ سونمهين نورلرى و أبدى لمعهلرى اولان نور شعاعلريله جهل و ضلالت قراڭلقلرينى إزاله ايدهرك، ميليونلر قلبلرى، او نورله نورلانديروب، أهلِ ايمانى كنديڭزه منّتدار ايتديڭز. بو وطن و بو ملّت، بو تاريخ و بو طوپراق، سزڭ بو خدمتڭزى، بو فداكارلغڭزى هيچ بر زمان اونوتميهجقدر. أبديت عالمنه گوچ أيلديگڭزده دخى، سزڭ بو خدمتڭز بر چكردك اولوب، اوندن فيشقيران بر شجرهِٔ عاليه هر طرفى قاپلايهجق و او نور آغاجنڭ أطرافنه طوپلانان بيوك جماعتلر و رسالهِٔ نورڭ يوكسهلن أبدى شعاعلرى، او خدمتڭزى إلَى الأبد و داها پارلاق و داها شعشعهلى إدامه ايدهجكلر.
سز، رسالهِٔ نورڭ ترجمانى حيثيتيله و بو ايمان خدمتڭزڭ إسلام اُفقلرنده پارلاماسى جهتيله، بو عصرڭ بر هدايت سرداريسڭز.
قرآنِ كريمڭ اون دردنجى عصرِ محمّديدهكى عزيز دلّالى و او مدهش زمانڭ مدهش ظلماتنه قارشى نورِ قرآنله مقابله ايدن بيوك فداكارى و رسالهِٔ نورى يوز بيڭلر نسخهلرينى يوز بيڭلر طلبهلرينڭ قلملريله هر طرفده نشر ايدوب دينسزلگه و كفرِ مطلقه قارشى بر سدِّ قرآنى تأسيس ايدن محتشم قهرمان سَوْگيلى استاديمز!
عالملره رحمتلر و سعادتلر گتيرن و إنسانلغه سلامت و تسلّيلر بخش ايدن بو مقدّس خدمتڭزله أهلِ ايمانه ظهورينى مژده ويروب إثبات ايتديگڭز و أمارهلرى گوزوكمگه باشلايان و بتون قطعهلره شامل حاكميتِ إسلاميهنڭ نورلى و بيوك بايرامنى بتون روحمزله تبريك ايدر، جنابِ حقدن اوزون عمرلريڭزه دعالر ايدر، أللريڭزدن تعظيمله اوپهرز.
آنقره اونورسيتهسى
نور طلبهلرى
٭ ٭ ٭
— 189 —
قلبه إخطار ايديلن إجتماعى حياتمزه عائد بر حقيقت
بو وطنده شيمديلك درت پارتى وار. برى خلق پارتيسى، برى دموقرات، برى ملّت، ديگرى إتّحادِ إسلامدر.
إتّحادِ إسلام پارتيسى:
يوزده آلتمش يتمشى تام متديّن اولمق شرطيله، شيمديكى سياست باشنه گچهبيلير. دينى، سياسته آلَت ايتمهمگه، بلكه سياستى دينه آلَت ايتمگه چاليشهبيلير. فقط چوق زماندن بَرى تربيهِٔ إسلاميه زدهلنمهسيله و شيمديكى سياستڭ جنايتنه قارشى دينى سياسته آلَت ايتمگه مجبور اولاجغندن، شيمديلك او پارتى باشه گچمهمك لازمدر.
خلق پارتيسى ايسه:
حقيقةً عجيب و ذوقلى بر رشوتِ عمومىيى قانونلر پردهسنده بعض مأمورلره ويردكلرى ايچون، يگرمى سكز سنهلك بتون جناياتيله باشقهلرڭ جناياتى و إتّحادجيلرڭ ماصون قسمنڭ سيّئاتلرى ده او پارتىيه يوكلهتلديگى حالده، دموقراتلره بر جهتده غالب حكمندهدرلر. چونكه عبوديتڭ نقصانيتيله أنانيت قوّت بولور، نمرودجيلقلر چوغالير. بو بنلك زماننده، مأموريت حقيقتده بر خدمتكارلق اولديغى حالده؛ بر حاكميت، بر آغالق، بر نمرودجيلق ايله نفسه غايت ذوقلى بر حاكميت مرتبهسنى بر قسم مأمورلره رشوت اولارق ويرديگى ايچون، بتون او عجيب جنايتلرله و كندندن اولميان جريدهلرڭ نشرياتيله برابر بڭا ياپيلان معاملهلرندن حسّ ايتدم كه بر جهتده معنًا دموقراتلره غالب گلييورلر. حالبوكه إسلاميتڭ بر قانونِ أساسيسى اولان حديثِ شريفده سَيِّدُ الْقَوْمِ خَادِمُهُمْ يعنى: مأموريت، أميرلك ايسه رئيسلك دگل؛ ملّته بر خدمتكارلقدر. دموقراتلق، حرّيتِ وجدان، إسلاميتڭ بو قانونِ أساسيسنه طايانهبيلير. چونكه قوّت قانونده اولمازسه شخصه گچر. إستبداد مطلق كيفى اولور.
ملّت پارتيسى ايسه:
أگر إتّحادِ إسلامدهكى أساس اولان إسلاميت ملّيتى كه، توركجيلك اونڭ ايچنده مزج اولمش بر ملّت اولسه؛ او دموقراتڭ معناسندهدر. ديندار
— 190 —
دموقراتلره إلتحاق ايتمگه مجبور اولور. فرنك علّتى تعبير ايتديگمز عرقجيلق، عنصرجيلق فكريله آوروپا، عالمِ إسلامى پارچهلامق ايچون ايچمزه بو فرنك علّتنى آشيلامش. فقط بو خستهلق و فكر، غايت ذوقلى و جاذبهدار بر حالتِ روحيه ويرديگى ايچون پك چوق ضررلرى و تهلكهلريله برابر، بو ذوق خاطرى ايچون هر ملّت جزئى كلّى بو فكره إشتياق گوسترييورلر.
شيمديكى تربيهِٔ إسلاميهنڭ ضعفيتيله و تربيهِٔ مدنيهنڭ غلبهسيله أكثريت قزانهرق باشه گچرسه؛ أكثريت تشكيل ايتمهين و آنجق يوزده اتوزى حقيقى تورك اولان و يوزده يتمشى باشقه عنصرلردن اولانلر؛ هم حقيقى توركلرڭ هم حاكميتِ إسلاميهنڭ عليهنه جبهه آلمغه مجبور اولاجقلر. چونكه إسلاميتڭ بر قانونِ أساسيسى اولان بو آيتِ كريمه: وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى در. يعنى، بريسنڭ گناهيله باشقهسى مؤاخذه و مسئول اولماز. حالبوكه عرقجيلق طماريله، بر آدمڭ جنايتيله معصوم بر قارداشنى، بلكه ده أقرباسنى، بلكه ده عشيرتنڭ أفرادينى ئولديرمكده كندينى حقلى ظن ايدر. او وقت حقيقى عدالت ياپيلماديغى گبى، شدّتلى بر ظلم ده يول بولور. چونكه "بر معصومڭ حقّى، يوز جانىيه فدا ايديلمز" دييه إسلاميتڭ بر قانونِ أساسيسيدر. بو ايسه چوق أهمّيتلى بر مسئلهِٔ وطنيهدر و حاكميتِ إسلاميهيه بيوك بر تهلكهدر.
مادام حقيقت بودر، أى ديندار و دينه حرمتكار دموقراتلر! سز بو ايكى پارتينڭ غايت قوّتلى و ذوقلى و جاذبهدار نقطهِٔ إستنادلرينه مقابل، داها زياده مادّى و معنوى جاذبهدار نقطهِٔ إستناد اولان حقائقِ إسلاميهيى نقطهِٔ إستناد ياپمغه مجبورسڭز. يوقسه سزڭ ياپمديغڭز أسكيدن بَرى جنايتلرى، ناصل أسكى پارتىيه يوكلهيورلرسه، سزه ده يوكلهيوب؛ خلقجيلر عرقجيلغى ألده ايدوب، تام سزى مغلوب ايتمگه بر إحتمالِ قوى ايله حسّ ايتدم و إسلاميت نامنه تلاش ايدييورم.
(حاشيه):أسكيلرڭ لزومسز كيفى قانونلرى و سوءِ إستعماللرى نتيجهسيله، بلكه ده تحريكلريله ظهور ايدن تيجانى مسئلهسنى و آغير جزالرينى ديندار دموقراتلره
— 191 —
يوكلهمهمك و عالمِ إسلام نظرنده دموقراتلرى دوشورممهنڭ چارهِٔ يگانهسى كندمجه بويله دوشونويورم:
ناصل أذانِ محمّديهنڭ (عصم) نشريله دموقراتلر اون درجه قوّت بولديغى گبى، اويله ده آياصوفيايى ده بش يوز سنه دوام ايدن وضعيتِ قدسيهسنه چويرمكدر. و عالمِ إسلامده چوق حسنِ تأثير ياپان و بو وطن أهاليسنه عالمِ إسلامڭ حسنِ توجّهنى قزانديران، بو يگرمى سنه محكمهلر بر مضر جهتنى بولامدقلرى و بش محكمه ده برائتنه قرار ويردكلرى رسالهِٔ نورڭ رسمًا سربستيتنى ديندار دموقراتلر إعلان ايتمليدرلر. تا، بو يارهيه بر مرهم وورمالى. او وقت عالمِ إسلامڭ توجّهنى قزاندقلرى گبى، باشقهلرينڭ ظالمانه قباحتى ده اونلره يوكلنمز فكرندهيم.
ديندار دموقراتلر، خصوصًا عدنان مندرس گبى ذاتلرڭ خاطرلرى ايچون، اوتوز بش سنهدن بَرى ترك ايتديگم سياسته بر ايكى گون باقدم و بونى يازدم.
سعيد النورسى
و بو حقيقته يقينًا شاهد اولوب تصديق ايدن رسالهِٔ نور طلبهلرى:
محمد چاليشقان، مصطفى آجت، حمزه، صادق، حليم، راشد، أحمد خسرو، صونغور، طاهرى، نورى وسائره...
(حاشيه):استاد دييور كه: بو إجتماعى، سياسى مسئله مجمل اولارق إخطار ايديلدى. و تعبيراتده لزومسز ضررلى كلمهلرى سز تبديل ايدهبيليرسڭز. مركزلردن مناسب گورديگڭز يرلره سوءِ تأثير ياپمامق شرطيله گوندرهبيليرسڭز.
٭ ٭ ٭
— 192 —
(استاديمز بديع الزمان سعيد النورسى، صامسونده منتشر بيوك جهاد غزتهسنده نشر اولوب اوراده محاكمهسى گورولن بو مدافعهيى إستانبول محكمهسنده اوقومش و محكمه برائتله نهايت بولمشدر.)
گيزلى دشمنلريمز بو رمضانِ شريفده، تكرار عدليهيى بنم عليهمه سَوق ايتديلر. مسئله ده، بر گيزلى قومونيست قوميتهسيله علاقهداردر.
بريسى:بتون بتون قانون خلافنه اولارق، بنى تك باشمله و يالڭز اولارق قيرده و طاغده اوطوروركن، اوچ سلاحلى ژاندارمه ايله بر باش چاووش يانمه گوندرديلر. "سن باشڭه شاپقه گيمييورسڭ" دييه، زورله بنى قرهقوله گتيرديلر. بن ده، عدالتى هدف طوتان بتون عدليهلره سويلهيورم كه:
بويله بش وجهله قانونسزلق ايدوب، قانون نامنه بش وجهله إسلام قانونلرينى قيران آدم، حقيقى قانونسزلق ايله إتهام ايديلمك لازم گليركن، اونلرڭ او عجيب قانونسزلغى و بهانهسيله ايكى سنهدن بَرى وجدانى عذاب ويردكلرندن؛ ألبته محكمهِٔ كبراىِ حشرده بونڭ جزاسنى چكهجكلردر. أوت اوتوز بش سنهدر منزوى اولديغى حالده هيچ چارشو و قصبهلرده گزمهين بر آدمى، "سن فرنك سرپوشنى گيمييورسڭ" دييه إتهام ايتمگه، دنياده هانگى قانون مساعده ايدر؟ يگرمى سكز سنهدن بَرى بش ولايت و بش محكمه و بش ولايتڭ ضابطهلرى اونڭ باشنه ايليشمدكلرى حالده، خصوصًا بو دفعه إستانبول محكمهِٔ عادلهسنده يوزدن زياده پوليسلرڭ گوزلرى اوڭنده، هم ايكى آيده يايا اولارق هر يرى گزديگى حالده، هيچ بر پوليس ايليشمديگى و محكمهِٔ تمييز "بره ياساق دگل" دييه قرار ويرديگى، هم بتون قادينلر و باشى آچيق گزنلر و بتون عسكرى نفرلر و وظيفهدار مأمورلر گيمگه مجبور اولمادقلرندن و گيمسنده هيچ بر مصلحت بولونماديغندن و بنم رسمى بر وظيفهم اولماديغندن (كه رسمى بر لباسدر) برهيى گينلر ده مسئول اولمازلر دينيلديگى حالده، خصوصًا منزوى و إنسانلر آراسنه گيرمهين و رمضانِ شريفڭ ايچنده بويله خلافِ قانون أڭ چركين بر شى ايله روحنى مشغول ايتمهمك و دنيايى خاطرينه
— 193 —
گتيرمهمك ايچون خاص دوستلريله دخى گوروشمهين، حتّى شدّتلى خسته اولديغى حالده، روحى و قلبى وجوديله مشغول اولمامق ايچون علاجلرى آلميان و حكيملرى چاغيرميان بر آدمه شاپقه گيديرمك، أجنبى پاپاسلره بڭزتمك ايچون اوڭا تكليف ايتمك و عدليه أليله تهديد ايتمك، ألبته ذرّه قدر وجدانى اولان بوندن نفرت ايدر. مثلا: اوڭا تكليف ايدن ديمش: "بن، أمر قولىيم." قاچ وجهله قانونسز، جبرى كيفى قانونله أمر اولور مى كه، أمر قولىيم ديسين.
أوت قرآنِ حكيمده، يهودى و نصرانيلره باشده بڭزهمهمك ايچون اوڭا دائر آيت اولديغى گبى،
يَا اَيُّهَا الَّذِينَ اٰمَنُوا اَطِيعُوا اللّٰهَ وَ اَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ اُولِى الْاَمْرِ مِنْكُمْ
آيتى، اولو الأمره إطاعتى أمر ايدر. اللّٰه و رسولنڭ إطاعتنه ضد اولمامق شرطيله، او إطاعتڭ أمر قولىيم دييه حركت ايدهبيلير. حالبوكه بو مسئلهده؛ عنعنهِٔ إسلاميه قانونلرى، خستهلره شفقتله اينجيتمهمك، غريبلره شفقت ايدوب اينجيتمهمك، اللّٰه ايچون قرآن و علمِ ايمانىيه خدمت ايدنلره زحمت ويرمهمك و اينجيتمهمك أمر ايتديگى حالده؛ خصوصًا منزوى، دنيايى ترك ايتمش بر آدمه أجنبى پاپاسلرينڭ سرپوشنى تكليف ايتمك اون وجهله دگل، يوز وجهله قانونه مخالف و إسلامڭ عنعنهوى قانونلرينه قارشى بر قانونسزلقدر و كيفى بر أمر حسابنه او قدسى قانونلرى قيرمقدر. بنم گبى قبر قپوسنده، غايت خسته، غايت إختيار، غريب، فقير، منزوى، سنّتِ سنيهيه مخالفت ايتمهمك ايچون اوتوز بش سنهدن بَرى دنيايى ترك ايدن بر آدمه بو طرز معاملهلر، قطعيًا شكّ و شبهه بيراقمادى كه؛ قومونيست پردهسى آلتنده آنارشيلك حسابنه وطن و ملّت و إسلاميت و دين عليهنده مدهش بر سوءِ قصد أثرى اولديغى گبى، إسلاميته و وطنه خدمته نيّت ايدن و مدهش خارجى تخريباته قارشى جبهه آلان ديندار مبعوثلر و دموقراتلره دخى بيوك بر سوءِ قصددر. ديندار مبعوثلر دقّت ايتسينلر. بو دهشتلى سوءِ قصده قارشى مدافعهده بنى يالڭز بيراقماسينلر.
(حاشيه):روسڭ باش قوماندانى قصدًا اوڭندن اوچ دفعه گچديگى حالده آياغه قالقميان و تنزّل ايتمهين و اونڭ إعدام تهديدينه قارشى عزّتِ إسلاميهيى محافظه
— 194 —
ايچون اوڭا باشنى أگمهين؛ إستانبولى إستيلا ايدن إنگليز باش قومانداننه و اونڭ واسطهسيله فتوا ويرنلره قارشى، إسلاميت شرفى ايچون، إعدام تهديدينه بش پاره أهمّيت ويرمهين و "توكورڭ ظالملرڭ او حياسز يوزينه!" جملهسيله و مطبوعات لسانيله قارشيلايان؛ و مصطفى كمالڭ أللى مبعوث ايچنده حدّتنه أهمّيت ويرمهيوب، "نماز قيلميان خائندر" ديين؛ و ديوانِ حربِ عُرفينڭ دهشتلى سؤاللرينه قارشى، "شريعتڭ تك بر مسئلهسنه روحمى فدا ايتمگه حاضرم" دييوب، دالقاووقلق ايتمهين و يگرمى سكز سنه، گاوورلره بڭزهمهمك ايچون إنزوايى إختيار ايدن بر إسلام فدائيسى و حقيقتِ قرآنيهنڭ فداكار خدمتكارينه مصلحتسز، قانونسز دينيلسه كه؛ "سن يهودى و خرستيان پاپاسلرينه بڭزهيهجكسڭ، اونلر گبى باشڭه شاپقه گيهجكسڭ، بتون إسلام علماسنڭ إجماعنه مخالفت ايدهجكسڭ؛ يوقسه جزا ويرهجگز" دينيلسه، ألبته اويله هر شيئنى حقيقتِ قرآنيهيه فدا ايدن بر آدم، دگل دنيوى حپس ويا جزا و إشكنجه، بلكه پارچه پارچه بيچاقله كسيلسه، جهنّمه ده آتيلسه، قطعيًا يوز روحى ده اولسه، بتون تاريخچهِٔ حياتنڭ شهادتيله، فدا ايدهجك.
عجبا، بو وطن و دينڭ گيزلى دشمنلرينڭ بو أشدِّ ظلمِ نمرودانهلرينه قارشى، معنوى پك چوق قوّتى بولونان بو فداكارڭ تحمّلى و مادّى قوّتله و منفى جهتده مقابله ايتممهسنڭ حكمتى نهدر؟ ايشته بونى سزه و عموم أهلِ وجدانه إعلان ايدييورم كه؛ يوزده اون زنديق دينسزڭ يوزندن طقسان معصومه ضرر گلمهمك ايچون، بتون قوّتيله داخلدهكى أمنيت و آسايشى محافظه ايتمك ايچون، نور درسلريله هركسڭ قلبنه بر ياساقجى بيراقمق ايچون قرآنِ حكيم اوڭا او درسى ويرمش. يوقسه بر گونده، يگرمى سكز سنهلك ظالم دشمنلرمدن إنتقاممى آلابيليرم. اونڭ ايچوندر كه؛ آسايشى معصوملرڭ خاطرى ايچون محافظه يولنده حيثيتنى، شرفنى تحقير ايدنلره قارشى مدافعه ايتمييور و دييور كه: بن دگل دنيوى حياتى، لزوم اولسه آخرت حياتمى ده ملّتِ إسلاميه حسابنه فدا ايدهجگم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 195 —
(بغدادده چيقان "الدّفاع" غزتهسنڭ محرّرى عيسى عبد القادرڭ عربى مقالهسنڭ ترجمهسى)
بغدادده چيقان "الدّفاع" غزتهسى رسالهِٔ نور طلبهلرندن بحثله دييور كه:
توركيهدهكى نور طلبهلرينڭ إخوانِ مسلمين جمعيتى ايله علاقهلرى نهدر، نه مناسبتى وار؟ هم فرقلرى نهدر؟ توركيهدهكى نور طلبهلرى، مصرده و بلادِ عربده إخوانِ مسلمين نامنده إتّحادِ إسلامه چاليشان جمعيتلر گبى مستقل جمعيت ميدرلر؟ و اونلر ده اونلردن ميدر؟ بن ده جواب ويرييورم كه:
نور طلبهلرينڭ و إخوانِ مسلمين جمعيتنڭ گرچه مقصدلرى؛ حقائقِ قرآنيه و ايمانيهيه خدمت و إتّحادِ إسلام دائرهسنده مسلمانلرڭ سعادتِ دنيويه و اخرويهلرينه خدمت ايتمكدر؛ فقط نور طلبهلرينڭ بش آلتى جهتله فرقلرى وار:
برنجى فرق:نور طلبهلرى سياستله إشتغال ايتمز، سياستدن قاچييورلر. أگر سياسته مجبور اولسهلر، سياستى دينه آلَت ياپييورلر؛ تا كه سياستى دينسزلگه آلَت ايدنلره قارشى دينڭ قدسيتنى گوسترسينلر. سياسى بر جمعيتلرى أصلا موجود دگل.
إخوانِ مسلمين ايسه: مملكت و وضعيت سببيله سياستله، دين لهنده إشتغال ايدييورلر و سياسى جمعيت ده تشكيل ايدييورلر.
ايكنجى فرق:نورجيلر، استادلريله إجتماع ايتمييورلر و ايتمگه ده مجبور دگللر. كنديلرينى استادلريله إجتماعه مجبوريت حسّ ايتمييورلر. درس آلمق ايچون برابر بولونمغه لزوم گورمييورلر. بلكه قوجه بر مملكت، بر درسخانه حكمنده. رسالهِٔ نور كتابلرى اونلرڭ ألنه گچمكله، استاد يرينه اونلره بر درس ويرر. هر بر رساله، بر سعيد حكمنه گچر.
هم أللرندن گلديگى قدر اجرتسز إستنساخ ايدرلر. محتاجلره مقابلهسز (٭): ٢٥ سنه مدّتله أل يازماسى ايله آناطوليده نشرى بو شكلده اولمشدر.
— 196 —
ويرييورلر كه، اوقوسونلر و ديڭلهسينلر. بو صورتله بيوك بر مملكت بيوك بر درسخانه حكمنده اولويور.
إخوانِ مسلمين ايسه: عمومى مركزلرده مرشد و رئيسلريله گوروشمك و أمرلر و درسلر آلمق ايچون زيارتنه گيدرلر. و او عمومى جمعيتڭ شعبهلرنده ده او بيوك استادله و نائبلريله و وكيللرى حكمندهكى ذاتلرله ينه گوروشورلر، درس آليرلر، أمر آليرلر. هم عمومى مركزلرده چيقان جريده و مجلّهلرڭ فيآتنى ويروب آلوب، اونلردن درس آلييورلر.
اوچنجى فرق:نور طلبهلرى، عينًا عالى بر مدرسهنڭ و بر اونورسيته دار الفنوننڭ طلبهلرى گبى، علمى مخابره واسطهسيله درس آلييورلر. بيوك بر ولايت بر مدرسه حكمنه گچر. بربرينى گورمدكلرى، طانيمادقلرى و اوزاق اولدقلرى حالده بربرينه درس ويرييورلر و برابر درس اوقويورلر.
امّا إخوانِ مسلمين ايسه: مملكتلرى و وضعيتلرى إقتضاسيله مجلّهلرى و كتابلرى چيقارييورلر، أقطارِ عالمه نشر ايدييورلر؛ اونڭله بربرينى طانييوب درس آلييورلر.
دردنجى فرق:نور طلبهلرى، بو زمانده و بوگونده أكثر بلادِ إسلاميهده إنتشار ايتمشلر و چوقلقله واردرلر. بو إنتشارلرنده آيرى آيرى حكومتلرده بولوندقلرى حالده حكومتلردن إذن آلمغه محتاج اولمييورلر كه، تجمّع ايدوب طوپلانسينلر و چاليشسينلر. چونكه مسلكلرى سياست و جمعيت اولماديغندن حكومتلردن إذن آلمغه كنديلرينى مجبور بيلمييورلر.
امّا إخوانِ مسلمين ايسه: وضعيتلرى إعتباريله سياسته تماس ايتمگه و جمعيت تشكيلنه و شُعْبهلر و مركزلر آچمغه محتاج بولوندقلرندن، بولوندقلرى يرلردهكى حكومتدن إجازت و رخصت آلمغه محتاجدرلر. و نورجيلر گبى بيلينمييور دگللر. و بو أساس اوزرينه، كنديلرينه عمومى مركزلرى اولان مصرده، سوريهده، لبنانده، فلسطينده، اُرْدنده، سودانده، مغربده و بغدادده چوق شُعْبهلر آچمشلر.
بشنجى فرق:نور طلبهلرى ايچنده چوق مختلف طبقهلر وار. يدى سكز ياشندهكى، جامعلرده قرآن اوقومق ايچون ألفبايى درس آلمقده اولان چوجقلردن طوت، تا
— 197 —
سكسان طقسان ياشندهكى إختيارلره وارنجهيه قدر قادين أركك؛ هم بر كويلى، حمّال آدمدن طوت، تا بيوك بر وكيله قدر و بر نفردن، بيوك بر قوماندانه قدر طائفهلر نورجيلرده وار. بتون نورجيلرڭ بو چوق طائفهلرينڭ عمومًا بتون مقصدلرى، قرآنِ مجيدڭ هدايتندن و حقائقِ ايمانيه ايله نورلانمقدن عبارتدر. بتون چاليشمهلرى علم و عرفان و حقائقِ ايمانيهيى نشر ايتمكدر. بوندن باشقه بر شيله إشتغال ايتدكلرى بيلينمييور. يگرمى سكز سنهدن بَرى دهشتلى محكمهلر دسّاس و قيصقانج معارضلر، بو قدسى خدمتدن باشقه اونلرده بر مقصد بولامدقلرى ايچون اونلرى محكوم ايدهمييورلر و طاغيدهمييورلر. و نورجيلر، مشتريلرى و كنديلرينه طرفدارلرى آرامغه كنديلرينى مجبور بيلمييورلر. "وظيفهمز خدمتدر، مشتريلرى آرامايز، اونلر گلسينلر بزى آراسينلر، بولسونلر." دييورلر. كميته أهمّيت ويرمييورلر. حقيقى إخلاصى طاشييان بر آدمى، يوز آدمه ترجيح ايدييورلر.
امّا إخوانِ مسلمين ايسه: گرچه اونلر ده نورجيلر گبى علومِ إسلاميه و معرفتِ إسلاميه و حقائقِ ايمانيهيه تمسّك ايتمك ايچون إنسانلرى تشويق و سَوق ايدييورلر؛ فقط وضعيت، مملكت و سياسته تماس إقتضاسيله، زيادهلشمگه و كميته أهمّيت ويرييورلر، طرفدارلرى آرايورلر.
آلتنجى فرق:حقيقى إخلاصلى نورجيلر، منفعتِ مادّيهيه أهمّيت ويرمدكلرى گبى؛ بر قسمى، أعظمى إقتصاد و قناعتله و فقير الحال اولمالريله برابر، صبر و إنسانلردن إستغنا ايله و خدمتِ قرآنيهده حقيقى بر إخلاص و فداكارلقله و چوق كثرتلى و شدّتلى أهلِ ضلالته قارشى مغلوب اولمامق ايچون و محتاجلرى حقيقته و إخلاصه دعوت ايتمكده بر شبهه بيراقمهمق ايچون و رضاىِ إلٰهيدن باشقه او خدمتِ قدسيهيى هيچ بر شيئه آلَت ايتمهمك ايچون، بر جهتده حياتِ إجتماعيه فائدهلرندن چكينيورلر.
امّا إخوانِ مسلمين ايسه: اونلر ده حقيقةً مقصد إعتباريله عين ماهيتده اولدقلرى حالده، مكان و موضوع و بعض أسباب سببيله نور طلبهلرى گبى دنيايى ترك ايدهمييورلر. أعظمى فداكارلغه كنديلرينى مجبور بيلمييورلر.
عيسى عبد القادر
٭ ٭ ٭
— 198 —
بغدادده چيقان، أهمّيتلى، سياسى بر جريده اولان "الدّفاع" غزتهسنڭ محرّرى عيسى عبد القادر دييور كه:
نور طلبهلرينڭ مرشدى اولان بديع الزمان سعيد النورسى حقّنده "الدّفاع" غزتهسنى اوقويانلر بندن صورييورلر: "توركيهدهكى نور طلبهلرندن و استادلرى اولان سعيد النورسىدن بزه معلومات وير" دييورلر. بن ده بونلر حقّنده قيصه بر جواب ويرهجگم. چونكه استادڭ، نورڭ و نور طلبهلرينڭ عربلرده حقّى اولديغى ايچون عربلر اونلردن جدّى بحث ايتسينلر. زيرا إسلاميتڭ مادّهِٔ أساسيهسى اولان عربلر، رسالهِٔ نوردن زيادهسيله فائده گورمگه باشلامشلر.
بو نور طلبهلرى رسالهِٔ نورله، هم توركيهده، هم بلادِ عربده قومونيستلگه قارشى محكم بر سد تأسيس ايدييورلر.
.........
رسالهِٔ نور ايسه، اويله گنيش بر مقياس ايله إنتشار ايدييور كه، دگل يالڭز توركيهده و بلادِ إسلاميهده، حتّى أجنبيلرده ده إشتياقله ايستهنيلير اولويور. و نورڭ طلبهلرينڭ شوقلرينى هيچ بر شى قيرامييور. ايشته نور طلبهلريله نور رسالهلرى و اونلرڭ بو بيوك خدمتِ قرآنيهلرى دموقرات حكومتنڭ بر بيوك حسنهسيدر كه، مبارك عالمِ إسلامدهكى حركتِ إسلاميه بو حكومتِ دموقراسيهيى تقدير و تحسينله قارشيلايور. بتون عراق أهالئِ مسلمهسى كه، عرب، تورك، كرد، ايران، بو إسلامى خدمتى و قدسى مجاهدهيى كمالِ فرح ايله قارشيلايورلر. و توركيهدهكى تورك قارداشلريمز، غربڭ ياڭليش تأثيراتلرينه قارشى بونلرله مقاومت گوسترييورلر قناعتندهدرلر.
عيسى عبد القادر
٭ ٭ ٭
— 199 —
(رسالهِٔ نورڭ وطنه، ملّته و إسلاميته بيوك خدمتنى قبول و تقدير ايدن باش وكيل عدنان مندرسه استادڭ يازديغى بر مكتوب)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
بن چوق خسته اولديغم و سياستله علاقهسز بولونديغم حالده، عدنان مندرس گبى بر إسلام قهرمانى ايله بر صحبت ايتمك ايستردم. حال و وضعيتم گورشمگه مساعده ايتمديگى ايچون؛ او صورى قونوشمق يرينه بو مكتوب بنم بدلمه قونوشسون دييه يازدم.
غايت قيصه بر قاچ أساسى، إسلاميتڭ بر قهرمانى اولان عدنان مندرس گبى ديندارلره بيان ايدييورم:
برنجيسى:إسلاميتڭ پك چوق قانونِ أساسيسندن بريسى: وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى آيتِ كريمهسنڭ حقيقتيدر كه؛ بريسنڭ جنايتيله باشقهلرى، أقربا و دوستلرى مسئول اولاماز. حالبوكه شيمديكى سياستِ حاضرهده پارتيجيلك طرفدارلغى ايله، بر جانينڭ يوزندن پك چوق معصوملرڭ ضررينه رضا گوستريلييور. بر جانينڭ جنايتى يوزندن، طرفدارلرى وياخود أقربالرى دخى شنيع غيبتلر و تزييفلر ايديلوب، بر تك جنايت يوز جنايته چوريلديگندن، غايت دهشتلى بر كين و عداوتى طمارلره طوقونديروب، كين و غرضه و مقابلهِٔ بِالمثله مجبور ايديلييور. بو ايسه حياتِ إجتماعيهيى تمامًا زير و زبر ايدن بر زهردر و خارجدهكى دشمنلرڭ پارمق قاريشديرمالرينه تام بر زمين حاضرلامقدر. ايران و مصردهكى حسّ ايديلن حادثه و بحرانلر، بو أساسدن ايلرى گلديگى آڭلاشيلييور. فقط اونلر بوراسى گبى دگل؛ بزه نسبةً پك خفيف، يوزده بر نسبتندهدر. اللّٰه ايتمهسين، بو حال بزده اولسه، پك دهشتلى اولور.
بو تهلكهيه قارشى چارهِٔ يگانه: اخوّتِ إسلاميهيى و أساس إسلاميت ملّيتنى او قوّتڭ تمل طاشى ياپوب، معصوملرى حمايه ايچون، جانيلرڭ جنايتلرينى كنديلرينه
— 200 —
منحصر بيراقمق لازمدر.
هم أمنيتڭ و آسايشڭ تمل طاشى، ينه بو قانونِ أساسيدن گلييور:
مثلا:بر خانهده ويا بر گميده بر معصوم ايله اون جانى بولونسه، حقيقى عدالتله و أمنيت و آسايش دستورِ أساسيسى ايله او معصومى قورتاروب تهلكهيه آتمامق ايچون، گمىيه و خانهيه ايليشمهمك لازم؛ تا كه معصوم چيقنجهيه قدر.
ايشته بو قانونِ أساسئِ قرآنى حكمنجه، آسايش و أمنيتِ داخليهيه ايليشمك، اون جانى يوزندن طقسان معصومى تهلكهيه آتمق، غضبِ إلٰهينڭ جلبنه وسيله اولور. مادام جنابِ حق، بو تهلكهلى زمانده بر قسم حقيقى ديندارلرڭ باشه گچمهسنه يول آچمش. قرآنِ حكيمڭ بو قانونِ أساسيسنى كنديلرينه بر نقطهِٔ إستناد و اونلره غرضكارلق ايدنلره قارشى سپر ياپمق لازم گلديگنى، زمان إخطار ايدييور.
إسلاميتڭ ايكنجى بر قانونِ أساسيسى شو حديثِ شريفدر:
سَيِّدُ الْقَوْمِ خَادِمُهُمْ حقيقتيله، مأموريت بر خدمتكارلقدر؛ بر حاكميت و بنلك ايچون تحكّم آلَتى دگل. بو زمانده تربيهِٔ إسلاميهنڭ نقصانيتيله و عبوديتڭ ضعفيتيله بنلك، أنانيت قوّت بولمش. مأموريتى خدمتكارلقدن چيقاروب، بر حاكميت و مستبدانه بر مرتبه طرزينه گتيرديگندن؛ آبدستسز، قبلهسز نماز قيلمق گبى، عدالت عدالت اولماز، أساسيله ده بوزولور و حقوقِ عباد ده زير و زبر اولور. حقوقِ عباد، حقوق اللّٰه حكمنه گچهمييور كه، حق اولابيلسين؛ بلكه نفسانى حقسزلقلره وسيله اولور.
شيمدى عدنان مندرس گبى، "إسلاميتڭ و دينڭ ايجابلرينى يرينه گتيرهجگز" ديينه و مذكور ايكى قانونِ أساسىيه قارشى مخالفت ايدوب تام ضدّينه اولارق ايكى دهشتلى جريان، غايت بيوك رشوت ايله خلقلرى آلداتمق و أجنبيلرڭ مداخلهسنه يول آچمق وضعيتنده هجوم ايتمك إحتمالى قوّتليدر:
بريسى:برنجى قانونِ أساسىيه مخالف اولارق، بر جانى يوزندن قرق معصومى كسمش، بر كويى ده ياقمش. بو درجهده بر إستبدادِ مطلق، هر نفسڭ ذوقنه گچهجك
— 201 —
مأموريته بر حاكميت صورتنده رشوت ويرهرك، ديندار حرّيتپرورلره هجوم ايديلييور.
ايكنجى هجوم ده:إسلاميت ملّيتِ قدسيهسنى بيراقوب (أوّلكيسى گبى) بر جانى يوزندن يوز معصومڭ حقّنى چيگنهيهبيلن، ظاهرًا بر ملّيتجيلك و حقيقتده عرقجيلق طماريله هم حرّيتپرور ديندار دموقراتلره، هم بتون بو وطندهكى يوزده يتمشى سائر عنصرلردن بولونانلره، هم حكومت عليهنه، هم بيچاره توركلر عليهنه، هم دموقراتڭ تعقيب ايتديگى سياست عليهنه چاليشهرق و سرسرى و أنانيتلى نفسلره غايت ذوقلى بر رشوت اولارق بر عرقجيلق قارداشلغى ويرييور. او ذوقلى قارداشلغڭ ايچنده، او ذوقلى فائدهدن بيڭ دفعه داها زياده حقيقى قارداشلرى دشمنلغه چويرمك گبى عجيب تهلكهيى، او سرخوشلغى ايله حسّ ايدهمييور.
مثلا: إسلاميت ملّيتى ايله درت يوز ميليون حقيقى قارداشڭ هر گون اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ دعاىِ عموميسيله معنوى يارديم گورمك يرينه، عرقجيلق درت يوز ميليون مبارك قارداشلرى، درت يوز سرسرىيه و لااباليلره يالڭز دنيوى و پك جزئى بر منفعتى ايچون ترك ايتديرييور. بو تهلكه هم بو وطنه، هم حكومته، هم ده ديندار دموقراتلره و توركلره بيوك بر تهلكهدر و اويله ياپانلر ده حقيقى تورك دگللردر. نجيب توركلر بويله خطادن چكينيرلر.
بو ايكى طائفه هر شيدن إستفادهيه چاليشوب، ديندار دموقراتلرى دويرمگه چاليشدقلرى و چاليشديريلدقلرى، ميداندهكى آثار ايله تحقّق ايدييور. بو عجيب تخريباته و بو ايكى قوّتلى معارضلره قارشى؛ قرق صحابه ايله دنيانڭ قرق دولتنه قارشى ميدانِ معارضهيه چيقان و غلبه ايدن و بيڭ درت يوز سنه ظرفنده و هر عصرده اوچ يوز درت يوز ميليون شاكردى بولونان حقيقتِ قرآنيهنڭ صارصيلماز قوّتنه طايانمق و اونڭ ايچندهكى دنيوى و اُخروى سعادتِ أبديهنڭ ذوقلرينه او جاذبهدار حقيقتله برابر نقطهِٔ إستناد ياپمق، او مذكور معارضلريڭزه و هم داخل و خارجدهكى دشمنلريڭزه قارشى أڭ لازم و ألزم و ضرورى بر چارهِٔ يگانهدر. يوقسه او إنصافسز داخلى و خارجى دشمنلريڭز سزڭ بر جنايتڭزى بيڭلر ياپوب و أسكيلرڭ ده جنايتلرينى علاوه ايدهرك باشقهلرڭ باشنه
— 202 —
يوكلهدكلرى گبى، سزه ده يوكلهيهجكلر. هم سزه، هم وطنه، هم ملّته تلافى ايديلميهجك بر تهلكه اولور.
جنابِ حق سزلرى إسلاميت لهندهكى خدمتلريڭزده موفّق و مذكور تهلكهلردن محافظه أيلهسين دييه بن و نورجى قارداشلريمز، ياپاجغڭز خدمته و مذكور حقيقتى قبول ايتمهڭزه مقابل دعا ايتمگه قرار ويرهجگز.
اوچنجيسى:إسلاميتڭ حياتِ إجتماعيهيه دائر بر قانونِ أساسيسى دخى بو حديثِ شريفڭ
اَلْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْيَانِ الْمَرْصُوصِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضًا
حقيقتيدر. يعنى، خارجدهكى دشمنلرڭ تجاوزلرينه قارشى داخلدهكى عداوتى اونوتمق و تام تساند ايتمكدر. حتّى أڭ بدوى طائفهلر دخى بو قانونِ أساسينڭ منفعتنى آڭلامشلر كه، خارجده بر دشمن چيقديغى وقت، او طائفه بربرينڭ باباسنى، قارداشنى ئولديردكلرى حالده، او داخلدهكى دشمنلغى اونوتوب، خارجدهكى دشمن دفع اولونجهيه قدر تساند ايتدكلرى حالده؛ بيڭلر تأسّفلرله ديرز كه: بنلكدن، خودفروشلقدن، غروردن و غدّار سياستدن گلن داخلدهكى طرفگيرانه فكريله، كندى طرفنه شيطان يارديم ايتسه رحمت اوقوتهجق، مخالفنه مَلك يارديم ايتسه لعنت ايدهجك گبى حادثاتلر گورونويور. حتّى بر صالح عالم، فكرِ سياسيسنه مخالف بر بيوك صالح عالمى تكفير درجهسنده غيبت ايتديگى و إسلاميت عليهنده بر زنديقى، اونڭ فكرينه اويغون و طرفدار اولديغى ايچون حرارتله ثنا ايتديگنى گوردم. و شيطاندن قاچار گبى اوتوز بش سنهدن بَرى سياستى ترك ايتدم.
هم شيمدى بريسى هم رمضانِ شريفه، هم شعائرِ إسلاميهيه، هم بو ديندار ملّته بيوك بر جنايت ياپديغى وقت، مخالفلرينڭ اونڭ او وضعيتى خوشلرينه گيتديگى گورولدى. حالبوكه كفره رضا كفر اولديغى گبى؛ ضلالته، فسقه، ظلمه رضا ده فسقدر، ظلمدر، ضلالتدر. بو عجيب حالڭ سرّينى گوردم كه؛ كنديلرينى ملّت نظرنده ايتدكلرى جنايتلرندن معذور گوسترمك طماريله مخالفلرينى كنديلرندن داها دينسز، داها جانى گورمك و گوسترمك ايستهيورلر. ايشته بو چشيد دهشتلى
— 203 —
حقسزلقلرڭ نتيجهلرى پك تهلكهلى اولديغى گبى، إجتماعى أخلاقى ده زير و زبر ايدوب بو وطن و ملّته و حاكميتِ إسلاميهيه بيوك بر سوءِ قصد حكمندهدر.
داها يازاجقدم؛ فقط بو اوچ نقطهِٔ أساسيهيى شيمديلك ديندار حرّيتپرورلره بيان ايتمكله إكتفا ايدييورم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(عدنان مندرسه گوندريلمك نيّتيله أوّلجه يازيلان إجتماعى حياتمزه عائد بر حقيقتڭ حاشيهسنى تكرار تقديم ايدييورز)
حاشيه: أسكيلرڭ لزومسز كيفى قانونلرى و سوءِ إستعماللرى نتيجهسنده، بلكه ده تحريكلريله ظهور ايدن تيجانى مسئلهسنى ديندار دموقراتلره يوكلهمهمك و عالمِ إسلامڭ نظرنده دموقراتلرى دوشورممهنڭ چارهِٔ يگانهسى كندمجه بويله دوشونويورم: أذانِ محمّدينڭ (عصم) نشريله دموقراتلر اون درجه قوّت بولديغى گبى؛ آياصوفيايى، بش يوز سنه دوام ايدن وضعيتِ قدسيهسنه چويرمك و حالًا إسلامده چوق حسنِ تأثير ياپان و بو وطن أهاليسنه عالمِ إسلامڭ حسنِ توجّهنى قزانديران، يگرمى سكز سنه محكمهلرڭ مضر جهتنى بولامدقلرى و بش محكمه ده برائتنه قرار ويردكلرى رسالهِٔ نورڭ رسمًا سربستيسنى ديندار دموقراتلر إعلان ايتملى و بو يارهيه بر نوع مرهم وورماليدرلر. او وقت عالمِ إسلامڭ توجّهنى قزاندقلرى گبى، باشقهلرينڭ ظالمانه قباحتلرى اونلره يوكلنمز فكرندهيم. ديندار دموقراتلر، خصوصًا عدنان مندرس گبى ذاتلرڭ خاطرلرى ايچون، اوتوز بش سنهدن بَرى ترك ايتديگم سياسته بر ايكى ساعت باقدم و بونى يازدم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 204 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
صامسون محكمهسندن صورغو و صاوجينڭ بيوك جهادده إنتشار ايدن بر شكوامه دائر بنى صامسون آغير جزا محكمهسنه ويرمهلرينه دائر بر دعوتيه گلدى. بڭا اوقوديلر. ايچنده يالڭز درت نقطه نظرِ أهمّيته آلينهبيلير گوردم:
برنجيسى:بيوك جهادڭ مديرِ مسئولى محكمهده مدّعى عمومىيه ديمش كه: "سعيد النورسى او مقالهيى بڭا گوندرمش. بن ده نشر ايتدم."
بو مسئلهنڭ حقيقتى شودر: بن خسته ايكن أميرطاغندهكى قارداشلرم يانمه گلديلر. أميرطاغنده باشمه گلن ظالمانه حادثهيه دائر قونوشدق. هم خستهلقلى، هم حدّتلى، هم آنقرهيه شكوا صورتنده بر شيلر سويلهمشدم. يانمدهكى خدمتجيم قلمه آلدى. نور طلبهلرينڭ تنسيبيله آنقرهدهكى بر ايكى نور طلبهسنه گوندروب، تا بعض ديندار مبعوثلره گوسترسينلر. بو خستهلغمده بڭا صيقنتى ويريلمهسين. هم گوندريلمش. بعض مبعوثلر ده گورمش. و بيلمديگمز بر ذاتڭ خوشنه گيدهرك بيوك جهاد مديرينه گوندرمش. بن قَسَم ايدرم كه، او زماندن شيمدىيه قدر بيلمييورم كه كيم گوندرمش. فقط نشر اولدقدن صوڭره بر نسخه بورايه گلمش. يڭى حرفلرى بيلمديگم ايچون بڭا بريسى اوقودى. بن ممنون اولدم. اللّٰه راضى اولسون نشر ايدنلره ديدم. گرچه اوتوز بش سنهدن بَرى سياستى ترك ايتمشم. فقط بيوك جهاد گبى خالصانه دينه خدمت ايدن او جريدهيه و اونڭ صاحب و محرّرلرينه دين نامنه منّتدار اولدم و اللّٰه راضى اولسون ديدم. خبرم اولمادن و پاره ده ويرمهدن دائما بڭا او مبارك غزته گوندريلييوردى.
ايكنجى نقطه:بنم صامسوندهكى آغير جزا محكمهسنه سوق ايديلمكلگمه دائردر. بو نقطهده بونى قطعيًا بيان ايدييورم كه، صامسون حواليسنده خصوصًا بيوك جهاد دائرهسنه منسوب مبارك آخرت قارداشلرم و نور طلبهلرينى زيارتله گورمك ايچون اورايه گيتمك ايستردم. فقط دوقتورلرڭ راپورلريله قطعى إقتدارسزلغم او درجهيه گلمش كه؛ بش دقيقهلق قارشيمدهكى، بو مسئلهنڭ باشلانغيجى و أساسى اولان محكمهيه،
— 205 —
بر بچق سنهدر بڭا خبر ويردكلرى حالده گيدهمييورم. مجبوريتله مدّعى عمومى و حاكم وظيفهسنى گورن صورغو حاكمى يانمه گلديلر. مدارِ سؤال و جواب بيوك جهاد غزتهسنى ده گتيرديلر. غزتهنڭ بعض سوزلرى بنم سوزلرم ايچنه قاريشديريلمش. بن ده اونلره جوابلرينى ويرمشدم. أگر فرضا آغير جزا بو أهمّيتسز مسئلهيه أهمّيت ويرسه، بنم محكمهمى أسكيشهره نقلنه مساعده ايتسين كه، اوراده صحّيه هيئتندن ايكى آيلق راپورلى زهر خستهلغى ايله شدّتلى خسته بولونديغمدن بِالذّات بولونابيليرم. يوقسه إمكانى يوقدر.
اوچنجى نقطه:صاوجى و صورغو حاكمى (١٦٣)نجى مادّهيه طايانوب سعيد النورسىيى دينى سياسته آلَت و آسايشه ضررلى پروپاغنده دييه إتهام ايدييورلر. بو نقطهنڭ حقيقتنى يگرمى طوقوز سنهدر بش آلتى محكمه و بش آلتى ولايتڭ ضابطهلرى و (١٣٣) پارچه كتابلريمى و بيڭلرجه عموم مكتوبلريمى ألده ايتدكلرى حالده و دينسز قوميتهلرڭ تحريكى ايله صافدل بعض مأمورلرى آلداتمهلريله قطعيًا ايكى مسئلهدن باشقه مدارِ مسئوليت بولمادقلرينه دليل: ايكى سنه بتون مكتوبلرم و كتابلرم دڭزلى آغير جزا محكمهسيله آنقره آغير جزا محكمهسى و محكمهِٔ تمييز ده متّفقًا هم بنم برائتمه، هم بتون كتابلرڭ إعادهسنه قرار ويرمهلرى و بش آلتى ولايتده يالڭز تستّره دائر بر آيتڭ تفسيرى بهانهسيله بر تك محكمه خفيفجه جزا ويرمك ايستدى. قطعى و قوّتلى جوابمه قارشى مجبوريتله مسئلهيى قناعتِ وجدانيهيه چويرديلر. ديمك اونلر ده مدارِ مسئوليت بولامديلر. بو نقطهيى ايضاح ايچون آفيون محكمه رئيسنه گوندرديگم إستدعايى سزه ده براىِ معلومات گوندرييورم.
الحاصل: عين نقرات بش آلتى محكمهده تكرار ايديلمش و مدارِ مسئوليت بولامامشلر. شيمدى صامسون صاوجيسى و صورغوسى يگرمى سكز سنهكى نقراتى عينًا تكرار ايدييورلر: "شخصى نفوذ تأمين ايچون پروپاغنده ياپوب دينى سياسته آلَت ايدييور." بش محكمهده درت يوز صحيفه قدر اولان جرح ايديلمهمش مدافعاتمه، بنم بدلمه حواله ايدييورم. بنى قونوشديرمقدن ايسه، اوڭا باقسينلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 206 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
صامسوندن گلن تبليغنامهيه قارشى قيصهجه جوابمى صامسون هيئتِ حاكمهسنه تقديم ايدييورم:
برنجيسى:بن مقالهمى كندم گوندرمهمشم. بتون بورادهكى دوستلرم بيلييورلر.
ايكنجيسى:بنم گيزلى دشمنلريمڭ سوءِ قصديله زهر تسمّمى ايله شدّتلى خستهلغمدن يانمدهكى جامعه اون دفعهده آنجق بر دفعه گيدهبيلييورم. بو صامسون محكمهسنى ياقينمزدهكى أسكيشهره نقلنى قانونًا طلب ايدييورم.
٭ ٭ ٭
(غايت أهمّيتلى بر حادثه، بر إستدعا و بر شكوادر)
پاكستانده چيقان "الصدّيق" نامندهكى مهمّ بر مجموعه ألمزه گچدى. باقدق كه؛ أللى صحيفهلك او مجموعهنڭ ياريسنه ياقين قسمى رسالهِٔ نورڭ بعض مقالهلريدر. و بِالخاصّه باشنده رسالهِٔ نوردن يگرمى ايكنجى مكتوبڭ برنجى مبحثنى غايت أهمّيتله و تقدير ايله عالمِ إسلامه اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ آيتنه بر دعوتنامه حكمنده يازديغنى گوردك. شيمدى او عربى مجموعهنڭ ترجمه ايتديگى رسالهنڭ أصلى اولان توركجهسنى أفكارِ عامّهيه، خصوصًا بو حكومتِ إسلاميهنڭ رئيسلرينه و مبعوثلرينه بر سنه أوّل ويريلديگى گبى، ينه براىِ معلومات تقديم ايتمك ايچون ايكى اوچ سبب وار:
برنجيسى:رسالهِٔ نوردن سكّهِٔ تصديقِ غيبى مجموعهسنده يازيلان قطعى يوزر إشاراتڭ و أماراتڭ دلالتيله و چوق حادثهلرڭ او دلالتى تصديقى ايله ثابت اولمش كه:
— 207 —
رسالهِٔ نور، معنوى تخريباته و آنارشيلك و بولشويزم، طبيعيّون و مادّيونلغه و شكوك و شبهاته و كفرِ مطلقه قارشى بر سدِّ قرآنى خدمتنى بِحَقٍّ ايفا ايتمهسيله بو وطنى بو تهلكهلى دنيا فورطنهسى ايچنده محافظهيه بر وسيله اولديغى و بر صدقهِٔ مقبوله حكمنه گچوب ايكنجى حربِ عمومينڭ بلاسنه و باشقه مملكتلرده وقوع بولان بلالرڭ بو مملكته گيرمهسنه ممانعتله معنوى بر سپر تشكيل ايتديگى بداهتله آشكار اولمشدر. بو مدّعايى رسالهِٔ نوره نظر ايدن أڭ معنّد فيلسوفلر ده تصديق ايتمگه مجبور قالمشلردر. ايشته او رسالهِٔ نور بش يوز بيڭ طلبهسيله و آلتى يوز بيڭ نسخهسيله هركسڭ قلبنده ايمان درسيله بر ياساقجى بيراقوب آسايشى تأمين ايتمكله، وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى يعنى برينڭ گناهيله باشقهسى مسئول اولاماز دييه اولان قرآنڭ بر قانونِ أساسيسنى تطبيقه چاليشماسيله و ميليونلرله اوقويانلر ايچنده هيچ بريسى اونى اوقومقدن ضرر گورمهمسيله بو زمانده بر معجزهِٔ قرآنيه و بو وطن و ملّت ايچون بر وسيلهِٔ دفعِ بلا اولديغى إثبات ايديلديگى حالده و يگرمى بش سنهدن بَرى گيزلى، إفسادجى، آنارشى حسابنه چاليشان قوميتهلر دسيسهلريله محكمهلرى عليهنه سَوق ايدوب چاليشدقلرى و بش ولايتده بش بيوك محكمه رسالهِٔ نورڭ أجزالرينى اينجهدن اينجهيه تدقيق ايدوب مدارِ مسئوليت بر تك نقطه بولامايوب برائت ويردكلرى و صوڭره ده يگرمى يرده يگرمى عدليه آيريجه علاقهدار اولوب، موجبِ مسئوليت بر جهت اولماديغندن صوچ يوق دييه قرار ويردكلرى و آفيون محكمهسى ده ايكى دفعه إعادهسنه قرار ويرديگى حالده رسالهلرڭ إعادهسنى و تمام إنتشارينى إقتضا ايدن قانونى، حقوقى أسبابِ موجبه موجود ايكن، بش سنهدن بَرى گيزلى قوميتهلرڭ آلداتمالرى و دسيسهلريله و بهانهلرله آفيون محكمهسنده بش سنهدر او مبارك رسالهلرڭ صاحبلرينه تسليمى تأخير ايديلمكدهدر. حالبوكه بيوك أمنيت دائرهلرنجه، ضابطهجه ثابت اولديغى گبى؛ يوز بيڭلر نور طلبهلرنده و يوز بيڭلر نور نسخهلرنده هيچ بر ضرر، بر وقوعات گورولمهمسى، قيد ايديلمهمسى گوسترييور كه، رسالهِٔ نور آسايشڭ تمل طاشنه خدمت ايدن بر صدقهِٔ مقبوله حكمندهدر. مادّى و معنوى تهلكهلردن بو مملكتى محافظهيه وسيله اولديغى تحقّق ايدن بر حقيقتِ قرآنيهدر.
— 208 —
رسالهِٔ نورڭ أهمّيتلى بر پارچهسى اولان و بيڭلر گنجلرى وطن، ملّت و آسايشڭ منفعتنه تربيه ايدن گنجلك رهبرينڭ محكمهسى طولاييسيله استاديمز خسته حالنده ايكى دفعه إستانبوله محكمهيه گيدوب يوز يگرمى پوليسڭ قالابالغى طاغيتمغه چاليشديغى او محكمهده گنجلك رهبرينڭ هم مؤلّفنه هم ناشرينه إتّفاقله برائت و آيريجه رهبرڭ ده ايچنده بولونديغى عموم رسالهلره بش محكمه برائت ويرمشكن؛ اون بش گونده تسليمى لازم گلن گنجلك رهبرينڭ اون بش آيدن بَرى تسليم ايديلمهمسى ايله دڭزلى و آنقره آغير جزا محكمهلرى بش آيده برائت و إعادهسنه قرار ويردكلرى حالده، آفيون محكمهسى بش سنه تسليمى تأخير ايتمهسيله و دياربكر حواليسنه، ولاياتِ شرقيهيه ايمان، دين و آسايش نقطهسنده يوز واعظ قدر منفعتى بولونان بر ذاتڭ كندى پارهسيله آلديغى خصوصى نور نسخهلرينى (حقلرنده بش محكمهنڭ برائت قرارى اولماسنه رغمًا) مصادره ايدوب وطنه، ملّته فائدهلى خدمتنه مانع اولماسيله او صدقهِٔ مقبوله حكمندهكى وسيلهِٔ دفعِ بلا بو صورتله گيزلنديگندن، بر بچق ميليار ليرا ضرره وسيله اولان بو بلا فرصت بولدى، گلدى دينيلهبيلير. أگر بش محكمهنڭ و إستانبولڭ ويرديگى برائت نتيجهسيله او گنجلك رهبرى إنتشار ايتسه ايدى، اونڭ درسيله إنتباهه گلن و گلهجك اولان مسلمان گنجلر ألبته باشقهلرينڭ وياخود إختلالجيلرڭ إفسادينه ميدان ويرميهرك بر بچق ميليار ليرا ضرردن بو ملّتى قورتارمغه سعى و غيرت ايدهجك ايديلر. بر بچق ميليار ليرالق بو لكهنڭ ظهورينه ميدان ويرميهجكديلر...
أوت، استاديمز أسكى حربِ عموميده روسيهدهكى أسارتنده آڭلامش كه؛ معنوى تخريبات ايله گنجلرى إفساد ايدن تهلكه مملكتمزه ده گلهجك دييه تلاش ايدوب، بتون قوّتيله او وقتدن بَرى تخريباتِ معنويهيه بر سپر اولمق ايچون گنجلك رهبرى گبى چوق أثرلر يازدى. قرآنِ حكيمڭ درسلرينى نشر ايتدى. ِللّٰه الحمد پك چوق گنجلرى قورتارمغه وسيله اولدى... شيمدى أهلِ سياست مادام مسالمتِ عموميهيى و إتّحادِ ملّتى ايستهيور؛ چابوق، پاكستانڭ دخى أهمّيتله نظره آلوب و الصدّيق مجموعهسنده نشر ايتديگى رسالهنڭ إنتشارينه مساعده ايتسين.
٭ ٭ ٭
— 209 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
قرآنِ حكيمڭ بر قانونِ أساسيسى اولان وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى سرّيله؛ بريسنڭ خطاسيله باشقهسى، حتّى قارداشى ده اولسه مسئول اولاماز. شيمدى يوز اوتوز رسالهده بر تك رسالهنڭ يوز صحيفهسنده بر صحيفه معنّد إنصافسزلرڭ نظرنده خطا بيله اولسه، او يوز بيڭ صحيفه اولان يوز اوتوز كتابى مسئول ايدهجك دنياده بر قانون وار مى؟ حالبوكه بو اوتوز سنه ظرفنده بش محكمه عين كتابلره برائت ويرمشلر. هم مَلاطيه مسئلهسى مناسبتيله يگرمى محكمه ده علاقهدار اولمشديلر. او يگرمى محكمه بر صوچ بولامييورز ديدكلرى حالده و آلتى يوز بيڭ نسخهسى داخلده و خارجده إنتشار ايتديگى حالده هيچ كيمسهيه ضرر ويرمهمسى و آوروپاده أڭ يوكسك مكتب ايچنده نورڭ درسخانهسى دييه آييردقلرى يرده خرستيانلر دخى اونلرى اوقوماسى و عالمِ إسلامده غايت تقدير ايله إنتشار ايتمهسى، حتّى پاكستانده چيقان الصدّيق مجموعهسنڭ رسالهِٔ نورڭ بر رسالهسنى نشر ايدوب ديانت رياستنه گوندرمسى و بو قدر إنتشاريله برابر هيچ بر عالم اوڭا إعتراض ايتمهمسى گبى حقيقتلر گوسترييور كه؛ ألبته ديانت دائرهسى نورلرى حمايه ايتمك حقيقى بر وظيفهسيدر. ديانت دائرهسى، مشيختِ إسلاميه گبى يالڭز توركيهنڭ دين معلّمى دگل، بلكه عموم عالمِ إسلامه مشيختِ إسلاميه يرينه علاقهسى، نظارتى، مناسبتى وار. عالمِ إسلام او ديانت دائرهسنه قارشى تام حسنِ ظن ايتمك، سوءِ توهّم ايتمهمك، خصوصًا بو زمانده زياده لزومى وار. هم ده توركيه ايله إتّفاق ايتمهين إسلامى حكومتلرده او مبارك دائرهيه قارشى سوءِ توهّم گلمهمسنه بيوك بر وسيلهسى اولان و عالمِ إسلامڭ هر طرفنده بلكه آوروپاده تقديره مظهر اولمش رسالهِٔ نور، او ديانت دائرهسنى هم شرفنى محافظه ايدييور، هم عالمِ إسلامه قارشى او دائرهنڭ بر أثرى اولارق إنتشارى غايت لازم و ضرورى اولديغنى، بو نقطهيى أهلِ وقوف تام نظره آلسينلر. اونڭ ايچون بيچاره سعيد النورسى و نور طلبهلرندن يوز
— 210 —
درجه زياده ديانت رياستى أعضالرى، خواجهلرى علاقهدار اولمق لازم. تا كه، رسالهِٔ نور دينسزلرڭ تعرّضلرينه قارشى محافظه و حمايه ايديلسين. مكرّر برائتلر ويريلديگى حالده إنتشارينه مانع اولان دسيسهجيلرى صوصديرمق لازم...
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
آنقرهده بر قارداشمزدن عصاىِ موسى و گنجلك رهبرينى بهانه ايدهرك عموم نور رسالهلرينى آلمق ايچون گلمشلر. او قارداشمز آغير جزا محكمهسنڭ عصاىِ موسى حقّندهكى برائت قرارينى گوسترينجه عصاىِ موسىيى آلمقدن وازگچمشلر. بولدقلرى و گوتورمك اوزره گوزلرينڭ اوڭنه قويدقلرى اون قدر گنجلك رهبرينڭ ده اوزرينه كنديلرى فرقنده اولميهرق بعض كتابلر قويمشلر. گيدركن گنجلك رهبرينى نه قدر آرامشلرسه ده بولامامشلر. بو صورتله گنجلك رهبرى كندى كرامتيله كندينى محافظه ايتمش. عصاىِ موسى و گنجلك رهبرى خارج؛ برر دانه آلدقلرى مجموعه و رسالهلرى ده أمنيتدن تكرار إعاده ايتمشلر.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 211 —
هيئتِ وكيلهيه و توفيق ايلرىيه عرض ايدييورز كه:
شرق اونورسيتهسى حقّنده چوق قيمتدار خدمتڭزى استاديمزه سويلهدك. او ديدى: بن خسته اولماسهيدم، بن ده او مسئله ايچون ولاياتِ شرقيهيه گيدهجكدم. بن بتون روحِ جانمله معارف وكيلنى تبريك ايدييورم. هم أللى بش سنهدن بَرى، مدرسة الزهرا نامنده شرق اونورسيتهسنڭ تأسيسنه چاليشمق و او اونورسيتهيى برى وانده، برى دياربكرده، برى ده بيتليسده اولمق اوزره اوچ دانه ويا هيچ اولمازسه بر دانه وانده تأسيس ايتمك ايچون، حرّيتدن أوّل إستانبوله گلدم. حرّيت چيقدى، او مسئله ده گرى قالدى.
صوڭره إتّحادجيلر زماننده سلطان رشادڭ روم ايلىيه سياحتى مناسبتيله قوصوهيه گيتدم. او وقت قوصوهده بيوك بر إسلامى دار الفنون تأسيسنه تشبّث ايديلمشدى. بن اوراده هم إتّحادجيلره، هم سلطان رشاده ديدم كه:
"شرق بويله بر دار الفنونه داها زياده محتاج و عالمِ إسلامڭ مركزى حكمندهدر." او وقت بڭا وعد ايتديلر. صوڭره بالقان حربى چيقدى، او مدرسه يرى إستيلا ايديلدى. بن ده ديدم كه: "اويله ايسه او يگرمى بيڭ آلتون ليرايى شرق دار الفنوننه ويريڭز." قبول ايتديلر.
بن ده وانه گيتدم. و بيڭ ليرا ايله وان گولى كنارنده آرطهمتده تملنى آتدقدن صوڭره حربِ عمومى چيقدى. تكرار گرى قالدى.
أسارتدن قورتولدقدن صوڭره إستانبوله گلدم. حركتِ ملّيهيه خدمتمدن طولايى آنقرهيه چاغيرديلر. بن ده گيتدم. صوڭره ديدم: بتون حياتمده بو دار الفنونى تعقيب ايدييورم. سلطان رشاد و إتّحادجيلر يگرمى بيڭ آلتون ليرايى ويرديلر. سز ده او قدر علاوه ايديڭز. اونلر يوز أللى بيڭ بانقنوط ويرمگه قرار ويرديلر. بن ديدم: بونى مبعوثلر إمضا ايتمليدرلر.
— 212 —
بعض مبعوثلر ديديلر: "يالڭز سن مدرسه اصولى ايله صِرف إسلاميت نقطهسنده گيدييورسڭ. حالبوكه شيمدى غربليلره بڭزهمك لازم."
ديدم: او ولاياتِ شرقيه عالمِ إسلامڭ بر نوع مركزى حكمنده، فنونِ جديده ياننده علومِ دينيه ده لازم و ألزمدر. چونكه أكثر أنبيا شرقده و أكثر حكما غربده گلمهسى گوسترييور كه، شرقڭ ترقّياتى دين ايله قائمدر.
(حاشيه): حتّى او زماندن أوّل تورك اولميان بر طلبهم واردى. أسكى مدرسهمده حميتلى و غايت ذكى او طلبهم علومِ دينيهدن آلديغى حميت درسيله هر وقت ديردى: "صالح بر تورك ألبته فاسق قارداشمدن، بابامدن بڭا داها زياده قارداش و أقربادر." صوڭره عين طلبه طالعسزلگندن صِرف مادّى فنونِ جديده اوقومش. صوڭره بن درت سنه صوڭره اونڭله گوروشدم. حميتِ ملّيه بحثى اولدى. او ديدى كه: "بن شيمدى رافضى بر كردى، صالح بر تورك خواجهسنه ترجيح ايدرم." بن ده أيواه ديدم. سن نه قدر بوزولمشسڭ. بر هفته چاليشدم، اونى قورتاردم، أسكى حقيقتلى حميتنه چويردم. صوڭره مجلسِ مبعوثاندهكى بڭا مخالفت ايدن مبعوثلره ديدم: "او طلبهنڭ أوّلكى حالى تورك ملّتنه نه قدر لزومى وار و ايكنجى حالنڭ نه قدر وطن منفعتنه اويغون اولماديغنى فكريڭزه حواله ايدييورم. ديمك فرضِ محال اولارق سز باشقه يرده دنيايى دينه ترجيح ايدوب سياستجه دينه أهمّيت ويرمسهڭز ده، هر حالده شرق ولايتلرنده دين تدريساتنه أعظمى أهمّيت ويرمك لازم." او وقت بڭا مخالف مبعوثلر ده چيقوب او لايحهمى يوز آلتمش اوچ مبعوث إمضا ايتديلر. بو قدر إمضايى طاشييان بر إستدعايى، ألبته يگرمى يدى سنه إستبدادِ مطلق اونى بوزامامش.
باشقه ولايتلرده صِرف فنونِ جديده اوقوتديررسهڭز ده شرقده هر حالده ملّت، وطن مصلحتى نامنه، علومِ دينيه أساس اولماليدر. يوقسه تورك اولميان مسلمانلر، توركه حقيقى قارداشلغى حسّ ايدهميهجك. شيمدى بو قدر دشمنلره قارشى تعاون و تسانده مجبورز.
شيمدى بن زهر خستهلغى ايله زياده راحتسز وضعيتده و چوق إختيارلق سببيله أللى بش سنهلك بر غايهِٔ حياتمى گوروب تعقيب ايتمكدن محروم قالديغم گبى، آنقرهيه گيدوب شرق ترقّياتنڭ آناختارى اولان بو مؤسّسهيه چاليشانلرى روح و جانمله تبريك ايتمكدن دخى محروم قالييورم.
— 213 —
يالڭز اوتوز بش سنه أوّل أبو الضيا مطبعهسنده طبع ايديلن مناظرات و صيقل الإسلاميه نامندهكى أثرم ألبته معارف وكيلنڭ نظرندن قاچمامش. بنم بدلمه او أثر قونوشسون. بن حياتمدن اميدم كسيلمش گبىيم. فقط او عظيم اونورسيتهنڭ تمللرى و أساساتى و معنوى بر پروغرامى و معظّم بر تدريساتى نوعندن رسالهِٔ نورڭ يوز أللى رسالهسنى كنديمه توكيل ايدييورم. بو وطن و ملّتڭ إستقبالنڭ فداكار گنج اونورسيته طلبهلرينه و معارف دائرهسنه عرض ايدوب بو مسئلهده موفّقيته مظهر اولان توفيق ايلرينڭ بو بيچاره سعيده بدل رسالهِٔ نوره حمايتكارانه صاحب چيقماسنى رحمتِ إلٰهيهدن نياز ايدييورم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
چوق خسته، چوق إختيار، غريب، تجريد ايچنده
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
طوغو اونورسيتهسى حقّنده، تحريفجى بر غزتهيه جوابدر:
مخالف بر پارتينڭ شدّتلى و تنقيدجى طرفندن بر منسوبى، يعنى اولوسڭ ١/٤/١٩٥٤ تاريخلى نسخهسنده يازيلان آتاتورك اونورسيتهسى حقّندهكى مقالهيه جواب حكمنده او اونورسيتهنڭ حقيقتنى بيان ايدييورز. شويله كه:
شيمدى آتاتورك اونورسيتهسى نامى ويريلن بو دار الفنونڭ كشادينه استاديمز سعيد النورسى (٥٠) سنهدن بَرى بيوك بر غيرتله چاليشمشدر. استاديمز إتّحادجيلره مخالف اولديغى حالده اونلر و سلطان رشاد بو دار الفنونڭ إنشاسى ايچون ١٩ بيڭ آلتون تخصيص ايتمش، وانده استاديمز تمللرينى آتمشدى. فقط حربِ عمومينڭ وقوعيله گرى قالمشدى. صوڭره دورِ جمهوريتڭ إبتداسنده استاديمز سعيد النورسىنڭ آنقرهده مجلسِ مبعوثانه ايستهنيلمسيله استاديمز تكرار تشبّثه گچمشدى. اوراده استاديمز او زمانڭ
— 214 —
إدارهسنه تام مخالف و سياستى بتون بتون ترك ايتديگى و بعض جهتله ده مخالف اولديغنى و دنياڭزه قاريشميهجغم ديديگى و حتّى مصطفى كماله "نماز قيلميان خائندر" ديديگى و اونڭ تكليف ايتديگى بيوك ثروت، معاش، شرق واعظِ عموميلگى گبى بيوك تكليفلرينى قبول ايتمديگى حالده، شرق دار الفنوننڭ تأسيسى ايچون ١٥٠ بيڭ بانقنوطڭ ٢٠٠ مبعوثدن ١٦٣ مبعوثڭ إمضاسى و مصطفى كمالڭ تصديقيله ويريلمسنه قرار ويريلمشدى. ديمك كه شرقڭ أڭ مهمّ مسئلهسى، او زمان او اونورسيته ايدى. شيمدى يگرمى درجه داها زياده إحتياج وار. نهايت ينه استاديمزڭ مادّى و معنوى غيرت و تشويقلرى نتيجهسيله ياپيلمسنه بو حكومتِ إسلاميه زماننده قرار ويريلدى.
بو شرق اونورسيتهسنڭ او جهانشمول قيمت و أهمّيتنى بر بحرِ عمّاندن بر قطره تقديم ايدر مِثللو ايكى اوچ نقطه اولارق عرض ايدرز:
برنجيسى:بو دار الفنون هم ايران، هم عربستان، هم مصر و افغانستان، هم پاكستان و توركستان و آناطولينڭ مركزنده بر قلب حكمندهدر. و هم بر جامع الأزهر، بر مدرسة الزهرادر.
ايكنجيسى:شيمدى عموم بشرده صلحِ عمومى ايچون يعنى بشرڭ إفساد ايديلمهمسى ايچون چارهلر آرانييور، پاقتلر قورولويور. و مادام بو حكومتِ إسلاميه مصالحاتِ عموميه و حكومتڭ سلامتى ايچون يوغصلاويايه تا إسپانيايه قدر اونلرى اوقشايهرق دوستلق قورمغه چاليشييور. ايشته بونلرڭ چارهِٔ يگانهسنڭ بر دليلى اولارق گوسترييورز كه، تأسيس ايديلهجك شرق دار الفنوننڭ ايلك متشبّثنڭ بر درس كتابى اولان و علومِ مثبته و فنّيه ايله علومِ ايمانيهيى باريشديران و بو اوتوز سنهدن بَرى بتون فيلسوفلره ميدان اوقويان و رسمى علمايه طوقونديغى و أسكى حكومتله رسمًا مبارزه ايتديگى حالده بتون بونلر طرفندن تقدير و تحسينه مظهر اولان و محكمهلرده برائت قزانان رسالهِٔ نورڭ بو وطن و ملّته تأمين ايتديگى آسايش و أمنيتدر كه؛ إسلام مملكتلرنده، خصوصًا فاسده، مصر و سوريه و ايران گبى يرلرده وقوع بولان داخلى قاريشيقلقلرڭ بو وطنده گورولمهمسيدر. ايشته ناصلكه بو وطن و ملّتده رسالهِٔ نور
— 215 —
(أمنيت و آسايشڭ إخلالنه سائر مملكتلردن داها زياده أسباب بولونماسنه رغمًا) آسايشى تأمين ايتمهسى گوسترييور كه؛ او طوغو اونورسيتهسنڭ تأسيسى، بشرى مسالمتِ عموميهيه مظهر قيلاجقدر. چونكه شيمدى تخريبات معنوى اولديغى ايچون اوڭا مقابل تعميرجى معنوى بر آتوم بومباسى لازمدر. ايشته بو زمانده تخريباتڭ معنوى اولديغنه و اوڭا قارشى مقابلهنڭ ده آنجق تعميرجى معنوى آتوم بومباسيله ممكن اولابيلهجگنه قطعى بر دليل اولارق اونورسيتهنڭ مبدأ و چكردگى اولان رسالهِٔ نورڭ بو اوتوز سنه ايچريسنده آوروپادن گلن دهشتلى ضلالت و فلسفه و دينسزلك هجوملرينه بر سد تشكيل ايتمهسيدر. او معنوى تخريباته قارشى رسالهِٔ نور تعميرجى و معنوى بر آتوم بومباسى اولمش.
اوچنجيسى:أوت، شرق اونورسيتهسى بر مركز اولارق عالمِ إسلامى و تا بتون آسيايى علاقهدار ايدهجك بر ماهيت و أهمّيتده اولديغندن آلتمش ميليون دگل، آلتمش ميليار ده مصرف ياپيلسه أليقدر.
يڭى اولوس غزتهسى مخالف اولديغى ايچون، بو مسئلهيى پرده ايدهرك يڭى إقتدارڭ بعض بيوك مأمورلرندن بو مسئلهيه چاليشانلره بر نوع إرتجاع سوسنى ويرمك ايستهيور. حالبوكه بو مسئله أڭ يوكسك ترقّى و صلحِ عمومينڭ مداريدر. بو مؤسّسه بو حكومتِ إسلاميهيه، بعض شعائرِ إسلاميهدن عربى أذانِ محمّدى و دين درسلرى گبى پك چوق قوّت ويرهجك. بلكه بو حكومتڭ إستقبالنده تاريخلرده كمالِ تقدير و تحسينله ياد ايديلمسنه أڭ پارلاق بر وسيله اولاجقدر.
بو مسئلهنڭ إحياسيله حاصل اولان نور و فيض، دموقرات حكومتڭ أڭ بيوك و جهاندگر بر خدمتى اولارق أبده قدر مِثلى گورولمهمش بر پارلاقلقله لمعان ايدهجكدر و بيْن الملل بر إعتبارى تأمين ايدهجكدر.
استاديمزڭ خستهلغى مناسبتيله خدمتنده بولونان
نور طلبهلرى
٭ ٭ ٭
— 216 —
محكمهمزڭ تأخريله ايشلرڭ آنقره محكمهسنه حواله ايديلمهسنده چوق خير وار. شيمدى هم إسپارطه محكمهسى، هم وانده ملا حامدڭ و دياربكرده محمد قايانڭ كتابلرينڭ إعادهسى و آفيون؛ هپسى آنقرهيه باقييور. آنقرهده اولاجق خيرلى بر نتيجه ايله إن شاء اللّٰه هر طرفده بردن ايشلريمز حلّ ايديلمش اولاجق. هم بويله بر وقتده نورلردهكى حقائقِ ايمانيهيه، خصوصًا آنقرهده نظرلرڭ چويريلمسى لازممش. إن شاء اللّٰه بو مسئلهمزڭ اورايه گوندريلمهسى، مهمّ بر إنتباهه وسيله اولاجق.
قارداشڭز
زبير
٭ ٭ ٭
استادڭ زيارتجيلره دائر بر مكتوبى
عموم دوستلريمه، خصوصًا زيارتجيلره دائر بر عذريمى بيان ايتمگه مجبور اولدم:
أكثر حياتم إنزواده گچديگى گبى، اوتوز قرق سنهدر ترصّد و تعرّضه معروض قالديغمدن، ضرورتسز صحبت ايتمكدن چكينوب توحّش ايدييورم. هم أسكيدن بَرى مادّى و معنوى هديهلر بڭا آغير گلييوردى. هم شيمدى زيارتجيلر، دوستلر چوغالمش؛ هم معنوى مقابله لازم گلمش. شيمدى مادّى بر لقمه هديه بنى خسته ايتديگى گبى، معنوى بر هديه اولان زيارت ايتمك، گوروشمك، خصوصًا باشقه يرلردن مصافحه ايچون زحمت ايدوب گلمك زيارتى دخى، أهمّيتلى بر هديهِٔ معنويهدر. اوڭا مقابله ايدهمييورم. هم ده اوجوز دگل، معنًا بهاليدر. بن كنديمى او حرمته لايق گورمييورم. معنًا مقابله ده ايدهمييورم. اونڭ ايچون شيمديلك عينًا مادّى هديه گبى بر إحسان اولارق بڭا معنوى هديه گبى اولان صحبتدن ضرورت اولمادن منع ايديلدم. بعض بنى
— 217 —
خسته ايدر. مادّى هديهنڭ تام مقابلنى ويرمديگم وقت بنى خسته ايتديگى گبى. اونڭ ايچون خاطريڭز قيريلماسين، گوجنمهيڭز.
رسالهِٔ نورى اوقومق، اون دفعه بنمله گوروشمكدن داها كارليدر. ذاتًا بنمله گوروشمك؛ آخرت، ايمان، قرآن حسابنهدر. دنيا ايله علاقهمى كسديگم ايچون، دنيا حسابنه گوروشمك معناسزدر. آخرت، ايمان، قرآن ايچون ايسه؛ رسالهِٔ نور داها بڭا إحتياج بيراقمامش. خصوصًا تاريخچهِٔ حياتدهكى مكتوبلر. حتّى خدمتمدهكى خاص قارداشلرمله ده ضرورت اولمادن گوروشهمييورم. يالڭز بعض رسالهِٔ نورڭ فتوحاتنه و نشرياتنه عائد بعض كيمسهلر ايچون گوروشمك ايستهسهم، او زمان گوروشمك جائز اولابيلير و بڭا صيقنتى ويرمز. بو نقطهيى بيلمهين زيارته گلنلره خبر ويرييورم كه؛ بر قاچ سنهدر جريدهلرله إعلان ايتمشم كه، بنمله گوروشمك ايستهينلرى خصوصًا اوزاق يردن گلهرك گوروشمهدن گيدنلرى، خصوصى دعالريمه داخل ايدييورم. هر صباح ده دعا ايدييورم. اونڭ ايچون ده گوجنمهسينلر...
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
چوق محترم قارداشمز صالح،
استاديمز سڭا و ايكى ديندار و حقيقى ملّتوكيللرينه چوق سلام و دعا ايدر، سڭا و اونلره "بيڭ بارك اللّٰه" دير.
استاديمز دييور كه:"بن چوق زمان أوّل بكلهيوردم كه، اورفه طرفنده نورلره قارشى قوّتلى أللر صاحب اولمغه چيقسين. چونكه اوراسى هم آناطولينڭ، هم عربستانڭ، هم كردستانڭ بر نوع مركزى حكمندهدر. نورلر اوراده يرلشسه، او اوچ مملكتده إنتشارينه وسيله اولور. جنابِ حقّه حدسز شكر ايدييورم كه، سيّد صالح گبى گنجلگڭ بر قهرمانى و او حوالينڭ
— 218 —
چوق قيمتدار و حميتكار و ديندار ايكى ملّت وكيلى نورلره صاحب چيقمغه باشلاديلر. بن ده كندى پارهمله آلديغم و زهر خستهلغنڭ فضله راحتسزلغى ايچنده تصحيح ايتديگم بڭا مخصوص بر قسم مجموعهلريمى اونلره گوندرييورم. چوق يرلردن و چوق مهمّ ذاتلر طرفندن ايستدكلرى حالده، بن اورفهيى هر يره ترجيح ايدييورم. إن شاء اللّٰه بر قسم داها اونلره گوندرهجگم.
سيّد صالح و حميتكار ملّتوكيللرى اوراده إن شاء اللّٰه قرآن و ايمانه تام خدمت ايدهجك و اورايى إسپارطهدهكى مدرسة الزهرا و مصردهكى جامع الأزهرڭ كوچك بر نمونهسى حالنه گتيرمگه وسيله اولمغه و شام و بغداددهكى مدرسهِٔ إسلاميهنڭ بر نمونهسنى آچمغه يول آچمالرينى رحمتِ إلٰهيهدن اُميد ايدييورز.
هم مادام رسالهِٔ نورڭ مسلگى خلّتدر. و اورفه ايسه، إبراهيم خليل اللّٰهڭ بر منزيليدر. إن شاء اللّٰه خلّتِ إبراهيميه پارلايهجقدر. هم إحتمالِ قويدر كه، بو دهشتلى سملى خستهلقدن قورتولسهم، گلهجك قيشده اورفهيه گيتمگى جدًّا آرزو ايدييورم."
استاديمزڭ سوزى بيتدى. بز ده تكرار سلام و عرضِ حرمت ايدرز.
رسالهِٔ نور خدمتنده بولونان قارداشڭز
ضيا و محمد
بتون اورفه خلقنه، چولوق و چوجغنه و مزارده ياتانلرينه هر صباح دعا ايدييورم. و بتون اورفهليلره سلام ايدييورم. اورفه طاشيله، طوپراغيله مباركدر. بن چوق خستهيم. اونلر ده بڭا دعا ايتسينلر.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 219 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
عالمِ إسلامده ليلهِٔ قادر تلقّى ايديلن بو رمضانِ شريفڭ يگرمى يدنجى گيجهسنده بر نوع تسمّم ايله شدّتلى بر معده خستهلغى ايچنده سيڭيرلريمى و وجدان و قلبمى إستيلا ايدر گبى بر ديگر دهشتلى خستهلق حسّ ايتدم. بو مادّى و معنوى ايكى دهشتلى خستهلق ايچريسنده شفقت حسّى ايله بتون ذىحياتلرڭ ألملرى خاطره گلدى. شخصى خستهلغمدن داها زياده أليم بر حالتِ روحيهيى حسّ ايتدم. بونڭله برابر سكسان كسور سنهيه واران عمريمڭ صوڭنده سكسان سنه معنوى بر عبادتى قزانديران أڭ صوڭ ليلهِٔ قدره لايق چاليشهميهجغم دييه، سابق ايكى دهشتلى خستهلقدن داها شدّتلى حزين بر مأيوسيت ايچنده أعصابه گلن و نفسِ أمّارهنڭ وظيفهسنى گورن بر أليم حسّ بنى أزديگى عين زمانده آيتِ حسبيهنڭ بر سرّى إمداديمه يتيشدى. بو اوچ خستهلغى إزاله ايدوب جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه، خلافِ مأمول بر طرزده طاياندم. بو اوچ خستهلغمه ده بويله اوچ مرهم سورولدى:
مادّى خستهلغڭ (خستهلر رسالهسنده إثبات ايديلديگى گبى) بر ساعت خستهلق، صابر و متوكّل إنسانلره، هيچ اولمازسه اون ساعت عبادت و ليلهِٔ قدرده ايسه داها زياده عبادت حكمنه گچديگى گبى؛ بنم ده بو ليلهِٔ قدردهكى خستهلغم، إقتدارسزلغمله ياپامديغم ليلهِٔ قدردهكى خدمتڭ يرينه گچمهسى ايله، تام شفا ويريجى بر مرهم اولدى. و بتون ذىحياتڭ خستهلق و ألملرندن شفقت سرّيله بڭا گلن تألّم مرضنى بردن رحيميتِ إلٰهيهنڭ تجلّيسيله يعنى مخلوقلرى يارادانڭ شفقت و رحيميتى و رحمتى تام كافى اولماسندن اونلرڭ ألملرينى، اونلر ايچون بر نوع لذّته ويا مكافاته
— 220 —
چويرديگندن او رحمتِ إلٰهيهدن داها ايلرى شفقتى سورمك معناسز و حقسز اولديغندن و شفقتدن گلن ألمى، بر معنوى سروره و لذّته چويردى. يالڭز مرهم دگل، بلكه شفا ده ويردى. و أڭ صوڭ عمرمده أڭ زياده قيمتدار معنوى بر خزينهيى غائب ايتمكدهكى معنوى ألمه قارشى، نورڭ خاص شاكردلرينڭ هر بريسى شركتِ معنويه سرّيله عموم نامنه دخى دعا ايله و عملِ صالح ايله چاليشدقلرندن هم الحجّة الزهراده، هم نور آناختارنده ايضاح ايديلن تشهّدده و فاتحهده بتون موجودات و ذىحيات جماعتنڭ دعالرينه و توحيددهكى دعوالرينه إشتراك صورتيله، خصوصًا طوپراق، هوا، صو و نور عنصرلرى برر ديل اولماسيله طوپراقدن چيقان بتون حيات هديهلرى و صودن مباركات و تبريكات و هوادن شكر و عبادتڭ تمثّللرى و نور عنصرندن مادّى و معنوى طيّباتلر، گوزللكلر طرزنده، تشهّدده و فاتحهده كائناتدهكى بتون نعمتلردن گلن شكرلر و حمدلر و بتون مخلوقاتڭ خصوصًا ذىحياتلرڭ كلّى عبادتلرى و بتون إستعانهلرى و طوغرى يولده گيدن بتون أهلِ حقيقته و أهلِ ايمانڭ يولندن گيدنلره معنوى رفاقت ايتمكله اونلرڭ دعالرينه و دعوالرينه تصديق صورتنده آمينلرله إشتراك ايدهرك، آمين ديمكله حصّهدار اولمانڭ كلّى سرّى او گيجه إمداديمه گلدى. غايت خسته، ضعيف، مأيوس بر حالده جزئى بر خدمت ايدهممكدهكى معنوى أليم خستهلغمه اويله بر ترياق اولدى كه؛ بن حقيقةً أڭ صاغلام حاللرمده و أڭ گنج زمانلرمده، أڭ ذوقلى و لذّتلى أورادمده بولامديغم بر معنوى سرورى حسّ ايتدم. و حدسز شكر ايدوب، او دهشتلى خستهلغمه راضى اولدم.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ بِعَدَدِ عَاشِرَاتِ دَقَائِقِ شَهْرِ رَمَضَانَ فِى كُلِّ زَمَانٍ
ديدم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 221 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
استاديمز دير:
"بنمله گوروشمك ايستهين عزيز قارداشلريمه بيان ايدييورم كه: إنسانلرله گورشمگه ضرورت اولمادقجه تحمّلم قالماديغندن، هم شيمدى تسمّمدن، ضعفيتدن، إختيارلقدن و خسته بولونمش اولمقدن طولايى فضله قونوشامييورم. بوڭا مقابل، قطعيًا سزه خبر ويرييورم كه: رسالهِٔ نورڭ هر بر كتابى بر سعيددر. سز هانگى كتابه باقسهڭز بنمله قارشى قارشىيه گوروشمكدن اون دفعه زياده هم فائدهلنير، هم حقيقى بر صورتده بنمله گوروشمش اولورسڭز. بن شوڭا قرار ويرمشدم كه؛ اللّٰه ايچون بنمله گوروشمك ايستهينلرى گوروشمدكلرينه بدل هر صباح اوقودقلريمه، دعالريمه داخل ايدييورم و ايتمكده دوام ايدهجگم."
شيمدى بر ايكى آيدر استاديمز بر خدمتكاريله دخى قونوشامييور. قونوشديغى وقت بر حرارت باشلايور. بونڭ حكمتنى بر إخطاره بناءً سويلهدى كه: رسالهِٔ نور بڭا هيچ إحتياج بيراقمييور. قونوشمغه لزوم قالمادى. هم بن عاجز شخصمله بيڭلر دوستلرمدن يگرمى اوتوز دوستله قونوشابيليرم. يگرمى آدمڭ خاطرى ايچون بيڭلر آدمڭ خاطرينى رنجيده ايتمهمك ايچون قونوشمقدن منع ايديلدم إحتمالى قويدر. خصوصى گوروشمديگم ايچون معذور گورسونلر. حتّى بايرامده مصافحه ايتمك و اوڭا باقمغه تحمّل ايدهمييور.
(حاشيه): شيمدى هم آنقره، هم إستانبول، هم صامسون، هم آنطاليه رسالهِٔ نورڭ نشرينه باشلاديغى جهتله؛ گيزلى دين دشمنى قوميتهلر او نشرياته قارشى بر أوهام ويرمهمك ايچون، شيمديلك خاص دوستلرى ده قبول ايتمهمگه مجبور اولدى. تا، سوزلرڭ طبعى تمام اولونجهيه قدر.
اونڭ ايچون خاطرلرى قيريلماسين.
٭ ٭ ٭
— 222 —
(درت سنه أوّل استاديمز خستهلغى يوزندن بنى آنقرهده رسالهِٔ نورڭ محكمهلرى ايله علاقهدار ايشلرينى تعقيب ايچون توكيل ايتديگى زمان، بعض مبعوثلره گوندرديگمز ايليشك مكتوبمزى يڭيدن سزلره و محترم مبعوثلرڭ نظرِ عرفانلرينه تقديم ايدييورز. بوڭا سبب، عين مسئلهنڭ دوام ايتمهسيدر. بِالخاصّه صوڭ آيلرده شرق ولايتلرنده قورولماسى ايچون تشبّثه گچيلن يڭى اونورسيتهدر.)
رسالهِٔ نورڭ بو اوتوز سنهلك زمانده داخل و خارجدهكى فوق العاده إنتشاريله هر طرفده حسنِ تأثيرى و شرق ولايتلرنده أللى بش سنهدن بَرى بيوك بر دار الفنونڭ قورولماسنه چاليشماسى، بربرينى تعقيب ايدن و بربرينى تماملايان بو زمانده عالمِ إسلامى شدّتلى علاقهدار ايدن ايكى مهمّ مسئلهدر. بو ايكى نتيجهِٔ عظيمه؛ هم بو ملّتى، خصوصًا شرق ولايتلرينى هم درت يوز ميليون إسلام ملّتلرينى، هم صلحِ عمومىيه محتاج خريستيانلق دنياسنى ده علاقهدار ايدوب و تأثيرينى گوسترن مدارِ إفتخار ايكى أهمّيتلى حادثهدر. إسلام ديننڭ و قرآن حقيقتلرينڭ كلّى و عمومى ايكى ناشرى و إعلانجيسيدر.
استاديمز أللى بش سنهدن بَرى أعظمى غيرتله و متعدّد وسيلهلرله شرقى آناطوليده جامع الأزهره موافق مدرسة الزهرا ناميله بر إسلام اونورسيتهسنڭ قورولماسى ايچون چاليشمش و بونڭ قطعى لزومنى دائما ايلرى سورمشدر. رئيسِ جمهوره و باش وكيله خطابًا اونلرى بو مسئلهدن تبريك ايدن استاديمزڭ يازيسنده دينيلديگى گبى، شرق دار الفنونى عالمِ إسلامڭ بر نوع مركزنده اولارق بَيْن الإسلام مدارِ إفتخار بر مقام قزاناجقدر. او ولايتلرده مدفون چوق عزيز و مبارك بيڭلرله علما و عارفين، شهدا و محقّقين أجدادلريمزڭ ماضيدهكى پك قيمتلى و قدسى خدمتِ دينيهلرى، معنوى، باقى خصلتلرى بو دار الفنونله دخى تجسّم ايدهرك وظيفهِٔ ايمانيهلرينى داها گنيش بر ساحهده ياپاجقلردر.
شرق اونورسيتهسنڭ بر نوع پروغرامى اولمغه لايق اُسّ الأساس درسى ايسه، قرآنِ حكيمڭ حقائقِ ايمانيهسنى تفسير ايدن و بتون مسئلهلرينى فنونِ عقليه ايله و دلائلِ منطقيه
— 223 —
و مثبته ايله تثبيت ايتديرن و معقولاتله درس ويرن رسالهِٔ نوردر كه؛ يڭى عصرڭ اونورسيتهلرنده و مكتبلرنده اوقوتيلمغه شاياندر.
رسالهِٔ نور شرقى آناطوليده ير ير قورولمش و يوز ييللردن بَرى او حواليده معنوى آبِ حيات منبعلرى وظيفهسنى گورمش بولونان مدرسهلرينڭ و استادلرينڭ بر طلبهسى واسطهسيله ظهور ايتمشدر كه؛ بو صوڭ منوّر ميوهلريله او محترم استادلر، يڭيدن وظيفه باشنه گچوب وظيفهِٔ تنويريهلرينى و خدمتِ قرآنيهلرينى بو صورتله جهانشمول بر وسعته إنقلاب ايتديرمهلرينى بتون روحمزله اُميد و رحمتِ إلٰهيهدن تمنّى و نياز ايدييورز. بو دعامزه زمان و زمينڭ شرائطِ حياتيهسى و مسالمتِ عموميهنڭ لزومى ده "آمين، آمين" دييور و دييهجكدر.
أوت شرقدهكى علم و عرفان فعاليتنڭ بر ثمرهسى و نتيجهِٔ كلّيهسى اولان رسالهِٔ نور، شرق دار الفنوننڭ إسلاميت نقطهسنده بر پروغرامى اولماسى حسبيله إسلاميته، بو ملّته و عالمِ إسلامه خدمته چاليشانلرى شدّتله علاقهدار ايتمكدهدر. و شيمدى آمريقاده و آوروپاده، نور رسالهلرينى ايستهملرى و اورالرده إنتشارى، بو مدّعامزڭ فوق العاده أهمّيتنى گوسترر.
مصطفى صونغور
٭ ٭ ٭
يازيلرى بش وجهله إفترا و يالان اولديغنى گورديگم بر غزتهيى بڭا اوقوديلر. بويله إفترالرڭ هم إسپارطهيه، هم نشر ايدنلره بيوك ضررى وار.
برنجى يالان:نور رسالهلرينى اوقويانلره مريد و طريقت دييه بنى طريقت درسى ويرمكله إتهام ايدييور. حالبوكه بنى طانييانلر بيلييورلر كه: محكمهلرده ده ثابت اولديغى گبى؛ بن طريقت درسى دگل، ايمانڭ، قرآنڭ حقيقتلرينى درس ويرييورم. درسمى ديڭلهينلره نور طلبهسى دينير. مسلگمز طريقت دگل، ايمانڭ حقيقتلريدر.
— 224 —
ايكنجى يالانى:إفترا ايدن غزته باشقه بر غزتهيى كندينه تشريك ايتمكله بعض ياڭليش تعبيرلر قاريشديرماسيله دييور كه: "أگيردير گنجلرى سعيد و مريدلريله مجادلهيه باشلاديلر." قطعيًا بونڭ أصلى اولماديغنى بتون إسپارطه و أگيردير گنجلرى بيلييورلر. حتّى إسپارطه و أگيردير گنجلرى بونى ايشيتدكلرى وقت حدّتله پروتستو ايدييورلر. يالڭز آنقرهده بولونان أگيرديرلى گنج اولميان بر آدم، اوتوز سنه أوّل بنمله گوروشمهسنى آز تنقيدكارانه يازمش. بوڭا، "گنجلر مجادلهيه باشلاديلر" نامنى ويرمك نه قدر ظاهر بر يالاندر. حالبوكه، كيم اولورسه اولسون بتون گنجلره قارشى دائما قارداش نظريله باقييورم. بڭا ياخود طلبهلريمه قارشى إسپارطه و أگيرديرده هيچ بر گنجڭ مجادلهسنى ايشيتمهمشم.
اوچنجى إفتراسى:او إفترا ايدن غزته باشقه بريسنڭ ديليله دييور كه: "سعيد و مريدلرى گيزلى سياست چويرييورلر. أمنيتى بوزمق طرزنده نظاماتى دگيشديرمگه چاليشييورلر." بونڭ يالان اولديغنه يگرمى سكز سنهده بش محكمه برائت ويرمسيله گوسترييور كه؛ سياستله هيچ بر علاقهم يوق. و هيچ بر أماره بولونمامسى بونڭ نه قدر إفترا اولديغنى گوسترييور. حتّى اوتوز بش سنهدن بَرى سياستدن چكيلديگمى بتون دوستلرم بيلييورلر. بو حقيقت محكمهلر طرفندن ده ثابت اولمشدر.
دردنجى إفتراسى:سعيد النورسى بعض قادينلره شيطاندر ديمش. بو إفترانڭ أصلى: "أسكيدن بيوك شهرلرده آچيق صاچيق، چيپلاقلق درجهسنده خصوصًا ياريم چيپلاق خرستيان قيزلرى شيطان قومانداسنده أخلاقِ إسلاميهيه ضرر ويرييورلر." ايشته بويله بر قاچ دانه آچيق گزنلر حقّندهكى بر سوزى باشقه صورته چويروب مطلق قادينلره تشميل ايدهرك تعبيرى چركينلشديروب إستعمال ايتمهسى، پك چركين و ظاهر بر إفترادر. قادينلرله محاوره نامندهكى رسالهمده، قادينلره بيوك بر حرمت و أهمّيت و قيمت ويرديگمى حتّى شفقت جهتنده أرككلردن پك ايلرى اولدقلرندن رسالهِٔ نورڭ مهمّ بر أساسى شفقت اولديغندن، بو مبارك همشيرهلريمى "محترم همشيرهلرم" ناميله ياد ايدييورم. اونلرڭ صميميت و إخلاصلرينى زياده گورويورم...
— 225 —
بشنجى حقارتكارانه إفتراسى:گريلهمك و إرتجاع، يعنى إسلاميت أحكامنه، أخلاقنه دونمك معناسيله "ملعون فكر" تعبيرى قوللانماسى؛ كُرهِٔ أرضى تيترهتهجك كافرانه بر إفترا اولديغى گبى، يالڭز إسپارطهليلره و نور طلبهلرينه دگل، بلكه عالمِ إسلامه قارشى بر إهانتدر.
چوق خسته و چوق إختيار
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(استاديمزڭ كويلرده طولاشديغنه دائر چيقاريلان اويدورما خبره قارشى بر جوابدر؛ موجبِ مراق هيچ بر شى يوقدر.)
استاديمز سعيد النورسىنڭ ايكى سنهدن بَرى مسافر بولونديغى إسپارطه أمنيتنه بر معروضاتمزدر.
١- استاديمز سعيد النورسى اوتوز سنهدن بَرى بو آناطولى مملكتنده گزديگى بتون ولايت و قضالرده كنديسنى ضابطهنڭ بر مسافرى اولارق تلقّى ايتمش و ضابطه أفرادى دائما دوستانه و حمايتكارانه معامله گوسترمشدر. قرآنڭ حقيقى و پارلاق بر تفسيرى اولان رسالهِٔ نورى إسپارطهده اوتوز سنه أوّل تأليفه باشلايان استاديمز حقائقِ ايمانيهيه غايت تأثيرلى بر صورتده خدمت ايتمكله تمامًا آخرته متوجّه اولان بو خدمتنڭ دنيوى بر فائدهسى اولارق، ايمان سببيله قلبلرده فنالغه قارشى دائمى بر ياساقجى بيراقمشدر. اونڭ نتيجهسيدر كه، آسايشڭ تأميننه وسيله اولمشدر. أوت استاديمز عدالتِ حقيقيهيى إفاده ايدن وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى يعنى "بريسنڭ خطاسيله باشقهسى مسئول اولاماز" آيتِ قرآنيهسى و "بر معصومڭ حقّى يوز شرير ايچون دخى فدا ايديلهمز" گبى دستورِ قرآنيه گرگنجه، يوزده اون ظالملر يوزندن طقسان معصوملره ضرر ويرمك، حقيقى عدالته، أوامرِ قرآنيهيه تمامًا ضددر دييه هر طرفده نشر ايتمش و كنديسنه
— 226 —
ظلم ياپيلمسنه قارشى، ملّتِ إسلاميهنڭ سلامتى ايچون "بن، دگل دنيا حياتمى بلكه آخرت حياتمى ده فدا ايدييورم" ديمش و ديمكدهدر.
رسالهِٔ نورڭ حقائقِ ايمانيه درسلريله و بتون محكمهلرده برائتى نتيجه ويرن مدافعهلرندهكى قرآنى حقيقتلرله حياتِ إجتماعيهنڭ اُخروى و دنيوى سعادتنه رهبر اولان حقائقى درس ويرن و طولاييسيله آسايشڭ محافظهسنه و أمنيتِ عموميهنڭ تأميننه أڭ بيوك بر وسيله استاديمز اولديغى، حياتِ إجتماعيهنڭ سعادتيله علاقهدار حميتپرور ذاتلرڭ تصديقيله ثابتدر. اوتوز سنهدن بَرى متعدّد تدقيقلر و محكمهلرڭ برائت قرارلرى ويرمسيله و شيمدى ده تمامًا سربست بولونماسيله و أثرلرى بيوك بر وسعتله هر طرفده، آناطوليده و عالمِ إسلامڭ مركزلرنده و غرب مملكتلرينڭ بعضيلرنده ياييلارق تقدير و تبريكلره مظهر اولماسيله، أڭ اينجه أسرارينه قدر بيوك بر دقّت و أهمّيتله هر حالى تدقيق ايديلن استاديمزڭ موجبِ مسئوليت هيچ بر حالى گوستريلهمهمشدر.
بر طرفده قومونيزم گبى دين، أخلاق و عنعنه عليهنده اولوب پك مدهش بر تخريباتله يارى آوروپايى، چينى إستيلا ايدن، عموم دنيايه قارشى مفسد، ييرتيجى رژيمِ كفريسنه مقابل، ملّتلر دولتلر مابيْننده تدبير آلديران و بونڭله برابر خارجى، گيزلى إفساد قوميتهلرى ده بو وطن عليهنده مدهش بر هرج و مرجه چاليشدقلرى بر زمانده؛ بز اوتوز سنهلك پك خالص و تأثيرلى گنيش بر خدمتى إبراز ايدهرك و استاديمز سعيد النورسىنڭ أثرلرى اولان رسالهِٔ نور نسخهلرندن يوز بيڭلرينڭ إنتشاريله و يوز بيڭلرى گچن اوقويوجيلرينڭ حسنِ حالنى گوسترهرك و ضابطهجه نور طلبهلرندن آسايش عليهنده بر تكينڭ گوستريلمهمسنى شاهد طوتهرق ديرز و قطعيًا ثابتدر كه؛ رسالهِٔ نور او تخريباتجى جريانى طورديران قرآنى و ايمانى بر سددر. إنصافلى ضابطه أهلى ده بو تحقّق ايتمش حقيقته شهادت ايدييورلر. ايمان خدمتنڭ معنوى، اُخروى فائدهلرندن قطعِ نظر، دنيوى، ملّته عائد مهمّ بر فائدهسنى وقتيله استاديمز شو صورتله إفاده ايتمشدر كه، زمان بونڭ نه قدر طوغرى اولديغنى گوسترمشدر. او زمان ديمش:
شيمدى بو مملكتڭ، بو وطن و ملّتڭ سعادتِ حياتيه و أبديهسى نقطهسنده ايكى مدهش جريان وار:
— 227 —
بريسى:شمالده چيقان دهشتلى دينسزلك جرياننڭ بو وطنى معنوى إستيلاسنه قارشى، قرآنڭ حقيقتلرى و ايمانڭ نورلريله مقابله ايتمكدر. چونكه او دينسزلك جريانى معنوى تخريبات نوعندن اولديغندن، قارشيسنده بر معنوى مقابله اولماليدر. حقائقِ قرآنيهنڭ لمعاتى اولان رسالهِٔ نور معنوى تعميرجى بر آتوم بومباسى اولارق، بو ضلالت جرياننه مقابله ايدهبيلير و ايتمشدر.
ايكنجيسى:بيڭ سنهدن بَرى إسلاميتڭ قهرمان بر اوردوسى و بايراقدارى اولان تورك ملّتنه عالمِ إسلامڭ عداوتنى إزاله ايتمك، توركلر ينه أسكيسى گبى إسلاميتڭ قهرمانيدرلر قناعتنى ويرديرمكدر. بو صورتله درت يوز ميليون حقيقى قارداشلرى بو ملّته قزانديرمقله سعادتِ حياتيهسنه أڭ أهمّيتلى بر خدمتى ايفا أيلهمكدر كه، رسالهِٔ نور ايمان حقيقتلرينى بو وطنده نشر ايدهرك بو عظيم فائدهيى فعلًا گوسترمشدر.
رسالهِٔ نورڭ بر طلبهسى أوّلجه ألنده نور رسالهلريله و اورادن چيقارديغى موعظهلرله شرق حدود بولگهسنده روسلرڭ او زمانده او حواليدهكى پروپاغندهلرينى طورديرمشدى. بو صورتله بر تك طلبه بر اوردو قدر وطنه، ملّته و آسايشه خدمت ايتمشدر. رسالهِٔ نورڭ غايه و مقصدى تمامًا اُخروى و رضاىِ إلٰهى دائرهسنده ايمانه خدمت ايتمك اولديغندن، نتيجه ويرديگى سائر دنيوى اييلكلر، طولاييسيله حياتِ إجتماعيهيه عائد بر فائدهسيدر.
٢- اوتوز قرق سنهدن بَرى إنزواده تجريد، خستهلق و حپس گبى سببلرله ضرورت اولمادقجه إنسانلرله گورشمگه تحمّلى اولماديغى ايچون خارجدن گلن دوستلرينى دائما خاطرلرينى قيرارق اونلرى گرى چويرمهسى و آقشامدن ايرتسى گوننڭ صباحنه قدر خدمتجيلرى دخى ياننه قبول ايتمهمسى اويله بر حقيقتدر كه، بو قدر ظاهر و گوزله گورونن بو حقيقت قارشيسنده باشقه بر سوز سويلهمگه لزوم يوقدر. استاديمز سعيد النورسىنڭ أسكيدن بَرى بر فطرى سجيهسيدر كه، إنزوا و إنسانلرله ضرورت اولمادقجه گوروشمهمك بر دستورِ حياتى اولمشدر. حتّى حياتده قالان تك بر قارداشنى دخى ياقين بر شهرده ايكن اوتوز سنهدن بَرى گورمديگى حالده گوروشمك ايچون ياننه چاغيرمامشدر. هم خدمتجيلرى ده آقشامدن ايرتسى گون صباحه قدر شدّتلى بر ضرورت اولمادقجه اوطهسنه گيرهمهمكدهدرلر. شدّتلى خستهلغى و گورشمگه تحمّلى
— 228 —
اولمامسى سببيله، خارجدن گلن چوق دوستلرينڭ خاطرلرينى اينجيتوب گوروشمهدن گرى چويرييور. استاديمزله اوتوز سنهدن بَرى علاقهدار اولوب دوستانه وضعيت گوسترن ضابطهيه آسايش نقطهسنده رسالهِٔ نورله پك أهمّيتلى خارقه خدمتى ثابت اولان استاديمزڭ بتون حالى محكمهلرجه مدارِ تدقيق اولمقله هيچ بر حالى ضابطهجه گيزلى قالماديغندن، بعض گيزلى دين دشمنلرينڭ اونڭ حقّندهكى اويديرمالريله اوتوز سنهلك بر مشاهدهيه طايانان مثبت قناعتى بوزمامق، حقوقِ عموميهيى تأمينه چاليشانلرڭ وظيفهلرى إقتضاسيدر.
٣- استاديمز خستهدر، حتّى جمعهيه دخى چيقامامقدهدر. آرا صيره هوا آلمغه پك زياده محتاج اولويور. بو سببدن پك نادر اولارق كندينه مخصوص بر اوطهسى بولونان و اوتوز سنه أوّل اون سنه إقامت ايتديگى بارلا كوينه گيدر، بر مدّت قالير گلير. بعضًا ده بوراده ياز موسمنده إنسانلرڭ بولونمديغى، شهرڭ خارجندهكى محللره گيدهرك ايكى اوچ ساعت تنفّس ايدر گلير. إختيارلغى، خستهلغى طولاييسيله يايان يورييهمهمكده اولديغندن و خلقڭ حرمتكار وضعيتيله راحتسز ايتمهمسى ايچون، بو بسيط گيدوب گلمهيى اوتوموبيل ايله ياپار. بونڭ خارجنده هيچ بر كويه، مسكون هيچ بر محلّه، حتّى اوتوز سنهلك دوستلرى بولونان يرلره دخى مذكور سببلرله گيتمييور. ايشته حال و وضعيت بوندن عبارتدر. حقيقتِ حال ده بودر.
خدمتنده بولونان
طاهرى، زبير
(حاشيه:چوق يرلرده نشر ايديلن و مدّعينڭ حضورسزلق إتهامنڭ عدمنى گوسترن و آنقره أمنيت عموم مديرلگنه ويريلن بر حقيقتدر.)
نور طلبهلرى آسايشجيدرلر
آسايشى محافظه ايتدكلرينڭ دليلِ قطعيسى شودر: آلتى ولايتڭ آلتى ضابطه دائرهسى، آلتى يوز بيڭ طلبهلرڭ يگرمى سكز سنه ظرفنده حقسز معاملهلره معروض
— 229 —
قالدقلرى حالده هيچ بر وقوعاتلرينى قيد ايدهمهملرى؛ حتّى آفيون صاوجيسنڭ آسايش إتهامنه مقابل، استاديمز ديمش: "بو يگرمى سكز سنهده بر تك وقوعاتى گوسترهبيلير ميسڭز؟ مادام گوسترهمديڭز، ناصل بو إتهامى ايلرى سورييورسڭز؟ يالڭز كوچك بر طلبهنڭ، باشقه بر مسئلهدن كوچك بر وقوعاتندن باشقه و آلتى يوز بيڭ طلبهدن هيچ بر وقوعاتلرى اولماديغى قطعى إثبات ايدر كه، آسايشى نور طلبهلرى محافظه ايدييورلر." دييه آفيونده صاوجىيه ديمش و صوصديرمشدر.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز قارداشلرم!
بو دفعه موطورلى قاييق ايچنده أگيرديردن بارلايه گيدركن دڭزڭ دهشتلى أمثالسز فورطنهسى ليلهِٔ قدردهكى دهشتلى خستهلق گبى زحمت نقطهسنى قالديروب بيوك بر رحمته وسيله اولديغنى سزلره مژده ويرييورم. آلتى آرقداش ايله برابر شهيد اولمق، يدى إحتمالدن آلتى إحتمال ايله دڭز بزه گنيش بر قبر اولمق ايچون زمين خاضرلاندى. فقط او حال آلتنده مكرّر تجربهلرله ياغمورڭ رسالهِٔ نورله علاقهدارلغى و شيمدى چوق زماندر ياغموره شدّتلى إحتياج اولديغى بو زمانده، رسالهِٔ نورڭ گيزلى دشمنلرينڭ تهلكهسندن و گنيش پلانندن قورتولمسنه بر إشارت اولارق او دهشتلى حالتمز بر صدقهِٔ مقبوله حكمنه گچديگى رمزيله، او رحمتِ إلٰهيدن گلن أمرِ رحمانىيى إمتثالندهكى إشتياق ايله ياغمورڭ بر آننهسى اولان بو دڭز، او رحمته دائر أمرِ إلٰهىيى غايت هيجانله و إشتياق ايله عجلهلك ايله گتيرمك ايچون، بر شفقت طوقادى نوعندن نور طلبهلرى اولان بزم باشمزى طوقات ايله يوزيمزى و گوزيمزى ياغمورله اوقشادى. بز بو حالتى ظاهرًا حدّت، معنًا شفقتكارانه اوقشامق نوعنده گوردك.
— 230 —
بن داها فورطنه و ياغمور باشلامهدن أوّل حسِّ قبل الوقوع ايله خزينهِٔ رحمته بر آناختار اولاجق دهشتلى و هيجانلى بر مصيبت حسّ ايتديگمدن متماديًا جوشنى و شاهِ نقشبندڭ وردينى اوقويوردم. دڭزڭ او دهشتى ايچنده كمالِ شوق ايله او مبارك دڭزى قبر اولارق قبول ايدييوردم. بويله قضا ايله وفات ايدن شهيد حكمنده اولديغى گبى، شهيد ده ولى حكمنده اولماسندن آلتى آرقداشمه آجيمادم. يالڭز ايچنده بولونان چوجغه بر پارچه آجيدم. او قايغڭ ماكينهسى بوزولديغى و يلكنى ده روزگار اونڭ عكسيله گلديگى ايچون فائده ويرمديگنى و دڭزڭ موجلرى ده پك بيوك؛ أوّلا قاييغه و ظاهرًا بزه هجوم ايتمهسيله برابر قايغڭ ايچنه گيرمديگى ايچون كمالِ صبر و شكرله قارشيلادق و سالمًا ساحله چيقدق. اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ عَلٰى كُلِّ حَالٍ ديدك.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
استاديمز دييور كه:
بن أللى آلتمش سنهدر كفرِ مطلقه قارشى ايمانه خدمت ايتمك و كفرِ مطلقڭ نتيجهسى اولان آنارشيلكدن ملّتى قورتارمق ايچون بتون قوّتمله ايمان خدمتندهكى إخلاصڭ نتيجهسى اولان آسايشى محافظه ايله، بر جانى يوزندن اون معصومى ظلمدن قورتارمق ايچون راحتمى، شرفمى، حيثيتمى حتّى لزوم اولسه حياتمى فدا ايتمكله هر بر تضييقاته، معناسز، لزومسز شيلره قارشى صبر و تحمّل ايتدم. ايشته بنم اوتوز قرق سنهدر بو خدمتِ ايمانيه ايچون، بنم حقّمده حبّهيى قبّه ياپوب بر بارداق صوده فورطنه چيقاروب بنى تعجيز ايتدكلرى حالده، صِرف خدمتِ ايمانيهنڭ بر نتيجهسى اولان آسايش ايچون صبر و تحمّل ايتدم. بر مثالى:
بش محكمه حضورنده هيچ بنم قيافتمه ايليشيلمديگى حالده و متماديًا گزديگم حالده و حتّى إستانبولده محكمهمده يوز يگرمى پوليس بولونديغى حالده، عين قيافتمه ايليشمهديلر و ايكى آى إستانبولده يايا گزديگم حالده ممانعت ايتمديلر و ايليشمگه
— 231 —
هيچ كيمسهنڭ حقّى يوق. چونكه هم منزوى هم ده جامعه گيتمييور و چارشوده قالابالق يرلرده گزمييور، يالڭز اوتوموبيلى ايله چيقييور. إنسانلرله ضرورت اولمادن قونوشميان.. يالڭز تنفّس ايچون طاغلر باشنده و خالى يرلرده گزييور. شيمدى أهلِ دنيانڭ هيچ بر حقّى يوقدر كه وضعيتمه، حالمه ايليشسينلر.
بر سياحت مناسبتيله و اوتوموبيلى ايچنده إستانبوله أڭ مهمّ بر مسئلهِٔ ايمانيه ايچون گيتمهسندن، شيمدى إستانبولڭ بعض رسمى آدملرى يگرمى جهتده قانونسز بر طرزده قانون نامنه استاديمزى بر بارداق صوده فورطنه قوپارمق نوعندن ميليونلر فداكار طلبهلرى بولونان بر ذاته، سينك قنادى قدر بر أهمّيتى اولميان بر مسئله ايچون رسمى آدملرى ياننه گوندرمك اولان يوز جهتده أهمّيتسز، معناسز و بر حبّهيى يوز قبّه ياپمق گبى بو شيئه قارشى استاديمز دييور: "مادام ايمان خدمتنده إخلاصِ أتمله، آنارشيلگى طورديرمقله، آسايشى محافظه ايتمكله صبر و تحمّل گركدر. بن ده بونڭ ايچون راحتمى، حيثيتمى فدا ايدييورم. اونلرى ده حلال ايدييورم."
استاديمزڭ بو دفعه إستانبوله گيتمسى مناسبتيله إستانبول مدّعى عموميلگنجه إفادهسنڭ آلينمهسى ايچون ياننه گلن ايكى مأموره استاديمز ديدى: "بن داها أوّل بو مسئله ايچون محكمهده إفاده ويرمشدم و محكمه تحقيقات ياپمش، نتيجهده برائت ويرمش. باشقه دييهجگم يوق." دييهرك صامسون محكمهسنه گيدن و إستانبول محكمهسنده اوقوديغى إفاداتنى تكرار سويلهدى. هم أسكيدن آلديغى بر قاچ راپور وار كه، خستهلغى طولاييسيله باشنى صارمغه مجبوردر و شدّتلى نزلهدن و خستهلقلردن طولايى إستراحته و تبديلِ هوايه إحتياجى واردر. دائمى بر يرده قالماسى صحّتنه منافيدر. داها أوّل لزوم ده اولماديغى ايچون، بو راپورلرى گوسترمگه تنزّل ايتمييوردى، لزوم گورمييوردى.
خدمتنده بولونان نور طلبهلرى
طاهرى، زبير، صونغور، حسنى، بايرام
٭ ٭ ٭
— 232 —
استاديمزڭ وصيتنامهسى
هم بنم شخصمڭ، هم رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسنڭ سرمايهسنى، كنديلرينى رسالهِٔ نورڭ خدمتنه وقف ايدنلرڭ تعيينلرينه ويرمك، خصوصًا نفقهسنى چيقاراميانلره ويرمك لازمدر.
شيمدىيه قدر بر قاچ سنهدر تعييناتلرى ويريلن نور طلبهلرى، خاصلره معلوم اولمش. بن ده يانمده شيمدى بولونان قارداشلريمى كنديمه وارث و بنم وظيفهمى ياپمغه چاليشمق لازم. تساندى ده تام محافظه ايتسينلر.
أوت، بو وصيتنامهيى تصديق ايدييورم.
سعيد النورسى
وصيتنامهنڭ حاشيهسيدر
استاديمز آخر عمرنده إنسانلرڭ صحبتندن منع ايديلديگى جهتله آڭلادى كه، بو زمانده شخصيت جهتيله إنسانلره ضرر ويرهجك حاللر وار. رسالهِٔ نورڭ مسلگندهكى أعظمى إخلاص ايچون بو خستهلق ويريلمش. چونكه بو زمانده، شان شرف پردهسى آلتنده رياكارلق ير آلديغندن أعظمى إخلاص ايله بتون بتون أنانيتى ترك لازمدر. دوستلر اوزاقدن روحمه فاتحه اوقوسونلر، معنوى دعا و زيارت ايتسينلر. قبريمڭ ياننه گلمهسينلر. فاتحه اوزاقدن ده اولسه روحمه گلير. رسالهِٔ نوردهكى أعظمى إخلاص ايله بتون بتون تركِ أنانيت ايچون بوڭا بر معنوى سبب حسّ ايدييورم. كندينى رسالهِٔ نوره وقف ايتمش اولان يانمده بولونانلردن نوبتله برر آدم قبريمڭ ياقيننده اولوب، بو معنايى لزومسز زيارته گلنلره بيلديرسينلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 233 —
مندرسڭ قونيه نطقنه دائر آچيقلاماسى
باش وكيل، سوزلرينڭ مقصدلى اولارق تفسيرلره تابع طوتيلديغنى سويلهيور. (خصوصى مخابريمزدن.)
آنقره: باش وكيل عدنان مندرس قونيهده سويلهمش اولديغى نطق طولاييسيله ياپيلان نشريات اوزرينه ظفر غزتهسنڭ صورديغى بر سؤالى شو شكلده جوابلانديرمشدر:
"قونيهده حكومت ميداننده بيوك بر كتله حالنده طوپلانمش بولونان چوق محترم قونيهلى وطنداشلريمه قارشى سويلهديگم نطقڭ لائكلك تلقّيمز حقّندهكى قسمنى سوءِ نيّت صاحبى قلملرده ناصل تفسيره تابع طوتيلديغنى، بن ده أسفله مشاهده ايتدم. بونلردن بر قسم سوزلريمڭ قارداشى قارداشه قيرديرهجق بر ماهيتده اولديغنى، بر قسمى صاغ پولتيقاجيلره ميدان آچديغنى و مقدّساتجيلق ياساغنى اورتهدن قالديرديغنى و نتيجه إعتباريله تورك إنقلابلرينڭ بيوك أساسلرندن برينى زدهلديگنى إفاده ايتمشلردر.
بتون بو يازيلرده دقّتمه چارپان جهت، قونيهدهكى سوزلريمڭ تعقيب اولونان مقصدلره و ألده ايديلمك ايستهنيلن نتيجهلره گوره تحريف ايديلمش اولماسيدر. مسئلهنڭ اييجه آڭلاشيلمهسى ايچون أوّلا قونيهدهكى سوزلريمى بر كرّه داها و او گونكى آناطولى آژانسنده نشر ايديلديگى گبى تكرار ايتمك ايسترم. او گون عينًا شويله ديمشدم:
شيمدى سزه لائكلك تلقّيمزدن ده بحث ايتمك ايستهيورم. لائكلك بر طرفدن دين ايله سياستڭ بربرندن آيريلماسى، ديگر طرفدن ايسه وجدان حرّيتى معناسنه گلير. دين ايله سياستڭ قطعى صورتده بربرندن آيريلماسى أساسنده أڭ كوچك تردّده دخى تحمّلمز يوقدر. وجدان حرّيتى بحثنه گلنجه: تورك ملّتى مسلماندر و مسلمان اولارق قالاجقدر. أوّلا كندينه و گلهجك نسللره ديننى تلقين ايتمهسى، اونڭ أساسنى و
— 234 —
قاعدهلرينى اوگرتمسى، أبديًا مسلمان قالماسنڭ مناقشه گوتورمز بر شرطيدر. حالبوكه مكتبلرده دين درسى اولماينجه أولادينه كندى ديننى تلقين ايتمك و اوگرتمك ايستهين وطنداشلر، بو إمكانلردن محروم ايديلمش اولورلر. مسلمان چوجغى ديننى اوگرنمك گبى پك طبيعى بر حقدن محروم ايديلمهمك ايجاب ايدر. بويله محروميت و إمكانسزلق، وجدان حرّيتنه اويغوندر دينيلمز. بو إعتبارله اورته مكتبلريمزه دين درسلرى قويمق، يرنده بر تدبير اولاجقدر.
دينسز بر جمعيتڭ، بر ملّتڭ پايدار اولابيلهجگنه اينانمييورز. أڭ ايلرى ملّتلرڭ دخى دين ايله سياست و دنيا ايشلرينى بربرندن آييردقدن صوڭره نه درجه دينلرينه باغلى قالدقلرينى بيلييورز. بوگونكى سويه ايله أصيل ملّتمزه تعصّب إسنادى روا گورولهمز. ملّتمز ديننه صيمصيقى باغلى اولديغى قدر، عموميتله دينى أڭ تميز طويغولرله بنمسهمكدهدر. إسلاملق، ملّتمزڭ وجداننده أڭ مصفّا سويهسنى بولمشدر. مسلمانلغى و اونڭ أساسلرينى، فريضهلرينى و قاعدهلرينى كفايتله تلقين ايدوب اوگرتهجك اوگرتمنلريمزڭ يتيشديريلمسنه آيريجه غيرت صرف ايديلهجكدر. گلهجك سنه ليسه درجهسنده ايلك مأذونلرينى ويرهجك اولان قونيه إمام خطيب مكتبنڭ ايلرى سويهده دين تحصيلى ويرن بر تدريس مؤسّسهسى حالنه گتيريلمسى و بو مؤسّسهلرڭ بڭزرلرينڭ يوردده فضلهلاشديريلمسى اويغون اولاجقدر." ديمشدر.
"قونيه نُطْقمڭ بو قسمنى محترم تورك أفكارى قارشيسنده اويلهجه تكرار ايتدكدن صوڭره شونى أهمّيتله تبارز ايتديرمك ايسترم كه: بياناتم، هر هانگى بر إلتباسه محل ويرميهجك قدر آچيقدر. ياپيلاجق تفسيرلرده، ايلرى سورولهجك مطالعهلرده بو آچيق متنه صادق قالمق أساسدر. هيچ كيمسه بنم سويلهديگم سوزلرى تحريف حقّنه صاحب اولماديغى گبى، هيچ بر زمان عقلمدن گچمهين مقصدى و نيّتلرى بڭا عطف ايتمگه، كيمسهنڭ حقّى اولمامق لازم گلير."
(حاشيه): باش وكيلڭ قونيهدهكى أهمّيتلى نطقى ايچون عموم نور طلبهلرى و مكتبلى معصوم چوجقلر نامنه بر تبريك يازاجقدم. شيمدى قلبمه گلدى: رسالهِٔ نورڭ سربستيتنه دائر
— 235 —
مدافعاتلريمزڭ و أهمّيتلى بر آووقاتمزڭ أهلِ وقوفه جوابنڭ آرقهسنده او نطقى، رسالهِٔ نورڭ سربستيتنه دائر بر سبب و سند گوسترمكله آناطوليدهكى مسلمانلرى و نورڭ بتون طلبهلرينى اوڭا بر معنوى قوّت و دعاجى ياپمق، أذانِ محمّدينڭ إعلانى اونلره ناصل بر معنوى قوّت حكمنه گچدى؛ بو نطقله رسالهِٔ نورڭ سربستيتى دخى، اوڭا بر معنوى قوّت حكمنه گچمهسى ايچون اوڭا تبريك يرينه، دعوا وكيلمزڭ حقلى مدافعهسنده بر حاشيه ياپدق. (٭)
رهبرڭ مصادرهسنه بهانهلرى ردّ ايدن آووقات مهرينڭ مدافعاتى گبى، قونيهده باش وكيلڭ بو نطقى ده او بهانهلرى ردّ ايدن بر حقيقتدر.
(٭): بو مدافعه، أشرف أديبڭ نشر ايتديگى كوچك تاريخچهِٔ حياتدهدر
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
استاديمز سعيد النورسى دييور كه:
"مادام إسپارطه بنم حقيقى بر مملكتمدر. بن روح و جانمله بو حقيقى مملكتمه و إنسانلرينه خير قزانديرمق ايستهيورم. شيمدى چوق مهمّ اولان خير ده شودر:
آفيون ناصلكه بتون رسالهِٔ نور كلّياتنى إعاده ايتمكله عالمِ إسلام و حتّى عالمِ إنسانيتده چوق بيوك بر خيره وسيله اولدى و سكز سنهدن بَرى اولان خطايى هيچه اينديروب عفو ايتديردى. بو مبارك إسپارطه دخى عالمِ إسلام نظرنده مصر جامع الأزهرى و أسكى شامِ شريف مباركيتنه مظهر اولديغندن، ألبته رسالهِٔ نورى صاحبلرينه إعاده ايتمكله حاصل اولاجق چوق بيوك شرف نقطهسنده آفيوندن گرى قالميهجق. بلكه يگرمى درجه ايلرى گيدهجك. إسپارطهنڭ عادل عدليهسى، وطنپرور دموقراتى و ديندار خلقى بو خيرِ عظيمى مملكتلرينه قزانديرمق و آفيونڭ مظهر اولديغى شرفدن يوز درجه زياده بر شرفى كنديلرينه تأمين ايتمك ايچون، بو مبارك إسپارطهنڭ محصولى
— 236 —
اولان نور رسالهلرينڭ إعادهسنه چاليشسينلر. ناصلكه إسپارطهنڭ بر مبعوثى اولان تحسين طولا، آنقره و آفيونڭ رسالهِٔ نور إعادهسنده يوز آدم قدر فائده ويروب، بو خيرِ عظيمڭ ياريسنى إسپارطهليلره قزانديردى."
خدمتنده بولونان
نور طلبهلرى
٭ ٭ ٭
استاديمز عزّتِ علميهيى محافظه ايچون أسكى زماندن بَرى أڭ بيوك رئيسلره تذلّل ايتمدى. هم خلقلرڭ هديهسنى قبول ايتمييوردى. شيمدى ايسه استاديمز هم ضعيف اولديغى حالده، أهلِ علمه بر محذورى اولميان هديهيى ايسه خستهلقله آلامييور. حتّى بز خدمتكارلرندن دخى أڭ كوچك بر شيئى مقابلهسز ييهمييور. ييسه خسته اولويور. بو حالتى، هيچ بر شيئه آلَت اولميان رسالهِٔ نوردهكى أعظمى إخلاصڭ محافظهسى ايچون، بر خستهلق صورتنى آلدى. و خستهلقله بو قاعدهسنى بوزمقدن منع ايديلييور إعتقادندهيز. حتّى رسالهِٔ نورڭ هر طرفده نشر و إنتشارينڭ بيوك بر بايرامى مناسبتيله، أهلِ علمه لازم اولان مصافحه و صحبت ايتمكدن و بو مبارك بايرامده ده أڭ خاص طلبهلرى و قارداشلريله مصافحه و صحبتدن و اوڭا باقمقدن ده شدّتله صيقيلوب، أعظمى إخلاصڭ محافظهسى ايچون بر خستهلق حالتى آلارق منع ايديلديگى اوڭا إخطار ايديلدى. حتّى بزلر گوردك كه، بو مبارك بايرامده شدّتلى خستهلغى ايچون طلبهلرينه ديدى: "بنم قبريمى غايت گيزلى بر يرده، بر ايكى طلبهمدن باشقه هيچ كيمسه بيلمهمك لازم گلييور. بونى وصيت ايدييورم. چونكه دنياده صحبتدن بنى منع ايدن بر حقيقت، ألبته وفاتمدن صوڭره ده او حقيقت بو صورتده بنى مجبور ايدييور."
بز ده استاديمزدن صوردق:
قبرى زيارته گلنلر فاتحه اوقور، خير قزانير. عجبا سز نه حكمته بناءً قبريڭزى زيارت ايتمگى منع ايدييورسڭز؟
— 237 —
جوابًا استاديمز ديدى كه: "بو دهشتلى زمانده، أسكى زماندهكى فرعونلرڭ دنيوى شان و شرف آرزوسيله هيكللر و رسملر و موميالرله نظرِ بشرى كنديلرينه چويرمهلرى گبى، أنانيت و بنلگڭ ويرديگى غفلتله، هيكللر و رسملر و غزتهلرله نظرلرى، معناىِ حرفيدن معناىِ إسميله تمامًا كنديلرينه چويرتملرى و اُخروى إستقبالدن زياده دنيوى إستقبالى خيال ايدينمش اولمالرى ايله؛ أسكى زماندهكى ِللّٰه ايچون زيارته مقابل أهلِ دنيا قسمًا بو حقيقته مخالف اولارق موتانڭ دنيوى شان و شرفنه زياده أهمّيت ويرر، اويله زيارت ايدييورلر. بن ده رسالهِٔ نوردهكى أعظمى إخلاصى قيرمامق ايچون و او إخلاصڭ سرّيله، قبريمى بيلديرمهمگى وصيت ايدييورم. هم شرقده، هم غربده، هم كيم اولورسه اولسون اوقودقلرى فاتحهلر او روحه گيدر.
دنياده بنى صحبتدن منع ايدن بر حقيقت، ألبته وفاتمدن صوڭره ده او حقيقت بو صورتله بنى ثواب جهتيله دگل، دنيا جهتيله منع ايتمگه مجبور ايدهجك." ديدى.
خدمتنده بولونان طلبهلرى
٭ ٭ ٭
(استاديمزڭ آفيون محكمه هيئتنه گوندرديگى يازينڭ صورتيدر)
بوگون سزى تبريك و سزه تشكّر ايچون آفيونه گلدم. چوقدن بَرى كتابلريمزڭ ضايع اولمامسى ايچون زياده محافظه ايتديگڭزه تشكّر ايدرم. و شيمدى آنقرهيه گوندرهجگڭزدن سزى تبريك ايدرم. اون سنه أوّل خصوصى اولارق بريسنڭ بريسنه يازديغى و بعضًا ده بنم ناممله يازيلوب إمضام بولونميان و نشر اولمايان خصوصى مكتوبلر أوّلجه محكمهڭزجه تدقيق ايديلوب مدارِ مسئوليت بر شى بولونماديغندن نظرِ إعتباره آلينمادى. هم مرورِ زمانه اوغرامش و نشر ايديلمهمش و عفو قانونلرى گورمش، معلوماتم اولمامش و رسالهِٔ نور كتابلريله علاقهسى اولميان مكتوبلرى، يڭيدن نظرِ دقّته آلمق، هم أهلِ عدالتى هم أهلِ وقوفى لزومسز مشغول ايدهجگندن بويله إشغال ايتمهمسى و
— 238 —
ايشمزڭ تأخيره اوغرامهمسى ايچون مذكور خصوصى مكتوبلرم او مبارك كتابلره طاقيلمامسى عدالتڭزدن تمنّى ايدييورز.
بو مبارك عدليه ايكى دفعه او كتابلرڭ برائتله إعادهسنه قرار ويرديگى حالده، بعض أسبابه بناءً محبوس قالمش عين كتابلرى بعضًا تمامنى، بعضًا أله گچيريلن قسمنى بش محكمهنڭ إعاده ايتدكلرينى و بش أمنيت دائرهسى ده صاحبلرينه تسليم ايتدكلرينى سزه خبر ويرييورز. إن شاء اللّٰه عدالتڭز و حسنِ نيّتڭز بو دفعه ده إعادهسنه وسيله اولاجق.
خسته
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
صايين عدنان مندرس!
اوتوز بش سنهدن بَرى سياستى ترك ايدن استاديمز بديع الزمان حضرتلرى، شيمدى قرآن و إسلاميت و وطن حسابنه بتون قوّتيله و طلبهلريله، درسلريله دموقرات پارتينڭ إقتدارده قالماسنى محافظهيه چاليشديغنه، بز دموقرات پارتى منسوبلرى و نور طلبهلرى قطعى قناعتمز گلمشدر.
استاديمزدن، نه ايچون دموقرات پارتىيى محافظهيه چاليشديغنى صوردق، جوابًا:
"أگر دموقرات پارتى دوشسه، يا خلق پارتيسى ويا ملّت پارتيسى إقتداره گلهجك. حالبوكه خلق پارتيسى، إتّحادجيلرڭ بوزوق قسمنڭ جنايتلرى و هم جمهوريتڭ برنجى رئيسنڭ سَوْر معاهدهسيله و چوق سياسى دسيسهلرڭ إجباريله، اون بش سنهده ياپديغى إجراآتنڭ قسمِ أعظمى تماميله أسكى پارتىيه يوكلنديگى ايچون، بو أصيل تورك ملّتى إختياريله او پارتىيى قطعيًا إقتداره گتيرميهجك. چونكه خلق
— 239 —
پارتيسى إقتداره گلهجك اولورسه، قومونيست قوّتى عين پارتينڭ آلتنده بو وطنه حاكم اولاجقدر. حالبوكه بر مسلمان قطعيًا قومونيست اولاماز، آنارشيست اولور. بر مسلمان هيچ بر زمان أجنبيلرله مقايسه ايديلهمز. ايشته بونڭ ايچون حياتِ إجتماعيه و وطنمزه دهشتلى بر تهلكه تشكيل ايدن بو پارتينڭ إقتداره گلمهمسى ايچون، دموقرات پارتىيى، قرآن و وطن و إسلاميت نامنه محافظهيه چاليشييورم" ديدى.
"ملّتجيلره گلنجه:
أگر بو پارتيده صِرف إسلاميت أساس اولسه، (حاشيه): إسلاميت ملّتى هر شيئه كافيدر. دين، ديل بر ايسه، ملّت ده بردر. دين بر ايسه، ينه ملّت بردر. دموقرات پارتىيه يارديم ايتديگى گبى، مخالف و معارض اولميهرق، إقتداره گلمهسنه چاليشماز. أگر بو پارتيده عرقجيلق و توركجيلك فكرى أساس ايسه، بردن حقيقى تورك اولميان بو وطندهكى أكثريتڭ آنجق اونده اوچى توركدر، قالان قسمى ده باشقه ملّتلرله قاريشمشدر. او زمان حرّيتڭ باشنده اولديغى گبى بو أصيل و معصوم تورك ملّتى عليهنه بر ملّيتجيلك طرفگيرلگى ميدانه گلهجك، او وقت حقيقى توركلرى أجنبيلر بويندروغى آلتنه گيرمگه مجبور ايدهجك. ويا توركلشمش سائر عنصردن اولان و بو وطنده موجود عرقجيلق و عنصرجيلق طماريله بر أجنبىيه إستناد ايله معصوم تورك ملّتنى تحكّملرى آلتنه آلاجقلر. بو دوروم ايسه دهشتلى، تهلكهلى اولديغندن؛ قرآن و وطن و ملّت حسابنه، ديندار و دينه حرمتكار دموقرات پارتينڭ إقتدارده قالماسنى تأمين ايتمهلرى ايچون درس ويرييورم." ديدى.
صايين عدنان مندرس،
بتون غايهسى وطن و ملّتڭ سلامتى اوغرينه چاليشان و درس ويرن استاديمز بديع الزمان گبى مبارك و محترم بر ذاتڭ دموقرات پارتىيه ياپديغى يارديمى قيصقانان خلق پارتيسى و ملّت پارتيسى ألهمانلرى، إقتدار پارتيسى ياپييورمشجهسنه چشيد چشيد
— 240 —
بهانه و أذيت ياپارق استاديمزى دموقرات پارتيدن صوغوتمق ايچون وار قوّتلريله چاليشدقلرينه قطعى قناعتمز گلمش.
سزڭ گبى "دينڭ ايجابلرينى يرينه گتيرهجگز، دين بو مملكت ايچون هيچ بر تهلكه تشكيل ايتمز" ديين بر باش وكيلدن؛ وطن، ملّت، إسلاميت آدينه پارتيمزه مادّى و معنوى بيوك يارديملرى طوقونان بو مبارك استاديمزڭ كتابلرينڭ و كنديسنڭ تمامًا سربست بيراقيلهرق بر داها راحتسز ايديلمهمسنڭ تأميننى صايغى و حرمتلريمزله رجا ايدييورز.
دموقراتلر أعضالرندن نور طلبهلرى:
مصطفى، نورى، نورى، حمزه، سليمان، حسن، سيدا، رجب، إبراهيم، فاروق، مظفّر، طاهر، صادق، محمد
٭ ٭ ٭
دموقراتلره بيوك بر حقيقتى إخطار
شيمدى قرآن، إسلاميت و بو وطن ضررينه اوچ جريان وار:
برنجيسى:قومونيست، دينسزلك جريانى. بو جريان يوزده اوتوز قرق آدمه ضرر ويرهبيلير.
ايكنجيسى:أسكيدن بَرى مستملكاتلرڭ، توركلرله علاقهلرينى كسمك ايچون، توركيه دائرهسنده دينسزلگى نشر ايتمك ايچون؛ إفساد قوميتهسى نامنده بر قوميته. بو ده يوزده اون يگرمى آدمى بوزابيلير.
اوچنجيسى:غربليلشمق و خرستيانلره بڭزهمك و بر نوع پروتلق مذهبنى إسلاملر ايچنده يرلشديرمگه چاليشان و دينده حصّهسى اولميان بر قسم سياسيلر هيئتيدر. بو جريان يوزده بلكه بيڭده بريسنى، قرآن و إسلاميت عليهنه چويرهبيلير.
— 241 —
بز قرآن خدمتكارلرى و نورجيلر، أوّلكى ايكى جريانه قارشى دائما قرآن حقيقتلرينى محافظهيه چاليشمشز. ممكن اولديغى قدر دنيايه و سياسته باقمامغه مسلگمز بزى مجبور ايدييورمش. شيمدى مجبوريتله باقمغه لزوم اولدى. گوردك كه:
دموقراتلر، أوّلكى ايكى مدهش جريانه قارشى بزه (نورجيلره) يارديمجى حكمنده اولابيليرلر. هم اونلرڭ ديندار قسمى دائما او ايكى دهشتلى جريانه مسلكلرنجه معارضدرلر. يالڭز دينده حصّهسى آز اولان بر قسم غربليلشمق و غربليلره تام بڭزهمك مسلگنى تعقيب ايدنلر ايسه، اوچنجى جريانه بر يارديم ايدييورلر. مادام او جريانڭ يوزده آنجق بريسنى بلكه بيڭدن بريسنى پروتلر و خرستيان گبى ياپمغه چويرهبيليرلر. چونكه إنگليز ايكى يوز سنه ظرفنده تحكّم ايتديگى ايكى يوز ميليون إسلامدن ايكى يوز آدمى پروتلغه چويرهمهمش و چويرهمز.
هم هيچ بر تاريخده بر إسلام، خرستيان اولديغنى و قناعتله باشقه بر دينى إسلاميته ترجيح ايتمش اولديغى ايشيديلمديگندن، إقتدار پارتيسنده بولونان آز بر قسم، دينڭ ضررينه سياست ناميله اوچنجى جريانه يارديم ايتسه ده؛ مادام او دموقرات پارتيسى، مسلك إعتباريله اوتهكى ايكى جريانِ عظيمهنڭ طورماسنده و دفع ايتمسنده مجبورى وظيفهلرى اولماسندن، بو وطنه و إسلاميته بيوك بر فائدهسى طوقونابيلير.
بو جهتدن بز، دموقراتلرى إقتدار يرنده محافظه ايتمگه قرآن منفعتنه كنديمزى مجبور بيلييورز. اونلردن خير بكلهمك دگل؛ بلكه دهشتلى، باشدهكى ايكى جريانه سياستلرنجه معارض اولدقلرى ايچون؛ اونلرڭ آز بر قسمى دينه ويردكلرى ضررى، وجودڭ پارچهلانمسنه بدل، يالڭز بر پارمغى كسمك گبى پك جزئى بر ضررله پك كلّى بر ضرردن قورتولمامزه سبب اولويورلر بيلديگمزدن، او إقتدار پارتيسنڭ لهنده أهلِ دينى يارديمه دعوت ايدييورز. و دينده لااُبالى قسمنى دخى جدًّا ايقاظ ايدوب "امان چابوق حقيقتِ إسلاميهيه ياپيشيڭز" إخطار ايدييورز كه، وطن و ملّت و اونلرڭ حياتى و سعادتى، حقائقِ قرآنيهيه طايانمق و بتون عالمِ إسلامى آرقهسنده إحتياط قوّتى ياپمق و اخوّتِ إسلاميه ايله درت يوز ميليون قارداشى بولمق و آمريقا گبى دين لهنده جدّى
— 242 —
چاليشان معظّم بر دولتى كندينه حقيقى دوست ياپمق، ايمان و إسلاميتله اولابيلير.
بز بتون نورجيلر و قرآن خدمتكارلرى، اونلره هم خبر ويرييورز، هم إسلاميته خدمتده موفّقيتلرينه دعا ايدييورز. هم ده رجا ايدييورز كه: بو مملكتڭ بر أهمّيتلى محصولى و وطنده و شيمدى عالمِ إسلامده پك بيوك فائدهسى و خدمتى بولونان رسالهِٔ نورى، مصادرهلردن قورتاروب نشرينه خدمت ايتسينلر. بو وطندهكى ديندارلرى كندينه طرفدار ايتسينلر و سلامتى بولسونلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
مدارِ عبرت و حيرت و شكراندر كه:
يگرمى طوقوز سنهدر، أللى سنهدن بَرى بنمله معارض گيزلى دشمن قوميتهلر بتون دسيسهلريله عليهمده عدليهيى، حكومتى سَوق ايتمگه چاليشيركن و هر دسيسهيه باش ووروركن.. يوز اوتوز كتابمى، بيڭلر مكتوبلريمى تدقيق و تحرّى ايچون عدليهنڭ نظرينى جلب ايتمش. او عدليهلر بشى قطعى برائت و عموم كتابلرى صوچ يوق دييه إعادهيه قرار ويرمهلرى و گچن مَلاطيه حادثهسى مناسبتيله ينه گيزلى دشمنلريمز حكومتڭ و عدليهنڭ نظرِ دقّتنى بزلره چويرمگه چاليشدقلرى حالده، يگرمى اوچ محكمه ديمشلر كه: "صوچ بولامييورز".
(حاشيه): دڭزليده بتون رسالهِٔ نور أجزالرى إعاده ايديلمسى و إستانبولده و آنقرهده أله گچن بتون رسالهلرى إعاده ايتمهلرى و طرسوس مرسينده أللرينه گچن عموم رسالهلرى إعاده ايتمهلرى و درت آى آنقره بتون رسالهلرى تدقيق ايله إعادهسنه و برائتنه قرار ويرمهلرى و او برائت و إعادهيى تمييز درت دفعه تصديق ايتمهسى و أڭ زياده اوغراشان آفيون، درت سنه صوڭره ايكى دفعه برائت و إعادهسنه قرار ويرمهسى گوسترييور كه؛ عدليهلر تماميله حقيقى عدالتله ايش گورمشلر كه، يڭى شيلرڭ أهمّيتى قالمييور.
عجبا بنم گبى دنيا أهلى ايله مناسبتى پك آز و
— 243 —
رسالهِٔ نور گبى حقيقتى هيچ بر شيئه فدا ايتمهين، يوز اوتوز كتابنده بو قدر عليهمزده بهانه آرايانلر واركن هيچ بر صوچ بولونمامسى و يالڭز أسكيشهرڭ بر تك مسئله اولان تستّردن باشقه او ده جواب ويريلدكدن صوڭره قناعتِ وجدانيهيه چويريلمسى.. حالبوكه، نور طلبهلرى گبى تقوايه طرفدار اولانلردن بر تك آدمڭ اون مكتوبنده اون گونده اونى مسئول ايدهجك بعض مادّهلر بولونور. بو قدر حدسز بر درجهده كثرتلى بر شيده مدارِ مسئوليت عدليهلر گوسترهمهمسى ايكى شيدن خالى دگل:
يا قطعيًا بر عنايت و حفظِ إلٰهيهدر كه، بو جهتده مرحمتنى، رحيميتنى نور طلبهلرى، قرآن خدمتكارلرى حقّنده گوسترييور كه؛ بزه تماس ايدن بتون عدليهلرى بويله خارقه بر عدالته و هيچ بر جهتده حقسزلق ياپمامغه و بويله عليهمزده بيڭلر أسباب واركن او حقيقتِ قدسيهِٔ قرآنيهنڭ بر خدمتنه يارديم ايتمشلر. بز ده بتون روح و جانمزله اونلره تشكّر ايدرز.
أسكى زمان عدليهلرينڭ اوڭنده پادشاهلر، فقرالرله ديز چوكوب محاكمه اولماسى و حضرتِ عُمَر (رض) عدالتى زماننده عادى بر خرستيانله؛ حضرتِ على (رض)، عادى بر يهودى ايله محاكمه اولماسى ايله گوستريلن، عدليهدهكى حقدن باشقه هيچ بر شيئه آلَت اولماديغنى گوسترن عدليهلك عدالتنڭ بو سرِّ عظيمنه بزمله علاقهدار اولان بو عدليهلر (بزه تماس ايدن جهتده) مظهر اولمشلر. اونڭ ايچوندر كه، يگرمى سكز سنهدر بو قدر إشكنجهلر، حپسلر، تضييقاتلر گورديگم حالده، هيچ بر عدليه آدملرينه، بو سرِّ عظيمه بناءً دگل كوسمك و بددعا، بِالعكس قلبًا بر منّتدارلق، بر نوع تشكّر، بر تبريك وار.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 244 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق، وفادار، فداكار قارداشلرم!
أوّلا:بتون روح و جانمله فوق العاده نورانى خدمتِ ايمانيهڭزى تبريك ايدرم.
ثانيًا:آنقرهده ديندار أحرارلرڭ قونغرهسنده بنى ديانت رياستى دائرهسنده بر وظيفه ايله توظيف ايتمگى حرارتله ايستهملرينه و مدرسة الزهرانڭ نور طلبهلرينى، بو مسئلهده بڭا قبول ايتديرمكده واسطه ياپمالرينه قارشى ديرم: او طوپلانتيده بو تكليفى ياپان مبعوثلره و ديندار آرقداشلرينه چوق تشكّر و چوق سلام و موفّقيتلرينه چوق دعا ايدرز. فقط بن زياده ضعيف و شدّتلى خسته و إختيار و قبر قپوسنده و پريشان اولديغمدن، او قدسى وظيفهيى ياپمغه إقتدارم اولمامسندن بنم يرمده رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسى، بنم بدلمه نور شاكردلرينڭ خاص و خالص و إسلاميتڭ حقيقى فداكارلرينڭ شخصيتِ معنويهسى، او قدسى وظيفهيى شيمدىيه قدر غيرِ رسمى پرده آلتنده ياپدقلرى گبى، إن شاء اللّٰه رسمى بر صورتده دخى ياپابيلهجكلر. اونلره حواله ايدرز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
دعاڭزه محتاج قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 245 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
(ايمانڭ دنياده دخى بر نوع جنّت لذّتنى بنم حياتمده تأمين ايتديگنه دائر:)
بن طوقوز ياشندن بَرى شفقتلى والدهمى گورمديگمدن صحبتنده بولونامدم. او حرمتلى محبّتدن محروم قالديغم و اوچ همشيرهمى ده اون بش ياشمدن صوڭره گورهمديگم، اللّٰه رحمت ايتسين والدهمله برابر برزخ عالملرينه گيتدكلرى ايچون دنيانڭ چوق ذوقلى، لذّتلى اولان اخوّتكارانه صحبتلرندن، مرحمت و حرمتدن محروم قالديغمدن و اوچ قارداشمدن ايكى قارداشمى أللى سنهدن بَرى گورمديگمدن (اللّٰه اونلره رحمت ايتسين) اويله قيمتدار، ديندار، عالم ايكى قارداشمڭ صحبتندن، حرمتكارانه محبّت، مرحمتكارانه شفقتدهكى سروردن محروم قالديغمدن بو دنياده رسالهِٔ نورڭ ايمانده جنّت چكردگى بولونديغنى گوسترديگى گبى، بوگون درت فداكار خدمتمده بولونان معنوى أولادلرمله بر سياحت ايتديگم زمان، ايماندهكى جنّت چكردگنڭ بر ذرّهجگى قطعيًا روحمه إخطار ايديلدى.
عمرمده مجرّد قالديغمدن دنياده چوجقلرم اولمامسندن، چوجقلره قارشى شفقتكارانه ذوقلرندن، ممنونيتلرندن ده محروم قالديغم ايله برابر بو نقصانيتى حسّ ايتمييوردم. بوگون بو درت يارهمه مقابل، جنابِ حق غايت ذوقلى بر معنايى إحسان ايتدى. اوچ جهتله تداوى ايتدى.
برنجيسى:رسالهِٔ نورده بيان ايديلن حديثِ شريفدهكى عَلَيْكُمْ بِدِينِ الْعَجَائِزِ سرّيله، إختيار قادينلرڭ رسالهِٔ نور جهتنده خارقه إستفادهلرى و ذوقِ روحانيلرى مرحومه والدهمڭ مرحمتكارانه خصوصى شفقتندن گلن لذّته مقابل كلّى و عمومى بر صورتده بيڭلر والدهلرى رحمتِ إلٰهيه بڭا إحسان ايتديگى گبى، اوچ مرحومه همشيرهلريمڭ شفقتكارانه، قارداشانه سَوينج و سرورلرينه بدل، يوز بيڭلر گنج خانملرى بڭا همشيره نوعنده رسالهِٔ نور جهتيله ويروب دعالرى ايله و نورلرله علاقهدارلقلرى ايله همشيرهلرم يوزندن غيب ايتديگم اوچ فائده يرينه بيڭلر فائدهِٔ معنوى
— 246 —
و سرورِ روحى إحسان ايتمش. بو ايكنجى قسمڭ حقيقت اولديغنه چوق دليل و أمارهلرى وار، قارداشلرم بيلييورلر.
هم مرحوم قارداشمڭ وفاتيله فداكارانه دنيادهكى مادّى، معنوى معاونتلرندن و محبّت و شفقتلرندن محروميتمه بدل، رحمتِ إلٰهيه او خصوصى ايكى اوچ قارداش يرينه يوز بيڭلر حقيقى قارداش گبى حقيقى شفقت، معاونت و يارديم ايدن، حتّى دگل يالڭز دنيا حياتنى بلكه حياتِ اُخرويه سرمايهسنى ده رسالهِٔ نورڭ خدمتنده بڭا يارديم ايتمك ايچون فدائى قارداشلرى إحسان ايتمش.
دنياده أولادلرم اولماديغندن غايت ذوقلى اولان چوجقلره شفقت مزيتندن محروميتمه بدل، بر ايكى چوجق شفقتنه بدل يوز بيڭلرله معصوملرى كه، ايلريده رسالهِٔ نورله بسلنمهلرى جهتيله، بو خصوصى، جزئى اوچ شفقتكارانه وضعيتى يوز بيڭلره چويردى. بوڭا دائر چوق أمارهلرى وار. حتّى بڭا خدمت ايدنلر بيلييورلر كه، پدر و والدهسندن چوق زياده بر شفقت، بر حرمت، بر باغليلق معصوم چوجقلرڭ بڭا قارشى بولوادنده و أميرطاغندهكى أكثر يوللرده گوسترمهلرى؛ بو جزئى، شخصى، خصوصى ذوقى، لذّتى، شفقتكارانه حرمتى بيڭلر كلّى و عمومى بر صورته چويرديگنه چوق مثاللرى وار.
مبارك بر قسم ذىروحلرده حسِّ قبل الوقوع اولديغى گبى، معصوم چوجقلرڭ بر حسِّ قبل الوقوع ايله رسالهِٔ نورڭ اونلره دنيوى، اُخروى بر بابالقله تربيه و محافظه ايتمهسنى روحلرى حسّ ايتمش كه، نورڭ خدمتكارينه بابالرندن و والدهلرندن داها شدّتلى بر حرمت گوسترييورلر. حتّى بنم هيچ گورمهديگم، طانيماديغم اوچ ياشندهكى بر قيز چوجغى يالين آياق ديكنلره باصارق، قوشارق گلدى. حتّى پك چوق دوستلرم بولوادنده بولونديغى ايچون اوتوموبيل ايله چوق خيزلى گيتديگمز حالده قورتولامييورز. حتّى هر يرده هيچ بنى ايشيدوب گورمدكلرى حالده، پدر و والدهسنه گوستردكلرى علاقهيى گوسترمهلرى بنم حقّمده؛ نفسم، هوسم جسمانى جهتنده دخى ايمانده بر جنّت چكردگى وار اولديغنى گوردم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 247 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
استاديمزى زيارته گلوب ده گوروشهمينلرڭ و بز گوروشديرمدن گيدنلرڭ خاطرلرى قيريلمامق ايچون استاديمزڭ گيزلى خارقه بر أحوالِ روحيهسنى بيان ايتمگه مجبور اولدق. حتّى بوگون بر پارچه دقّتسزلك ايتديگمزدن، غايت چوق محتاج اولديغى خدمتمزه نهايت ويرمك نيّت ايتديگى حالده، شيمديكى يازاجغمز شى خاطرينه گلدى؛ بزى ده عفو ايتدى، حلال ايتدى. ايشته حقيقت بودر:
بز ده قطعيًا آڭلادق كه: استاديمز أكثر حياتنى تجرّدله گچيرديگى گبى، بتون حياتنده هديهلرى قبول ايتمهمك و مقابلسز هديهلر اونى خسته ايتمك گبى، شيمدى حرمت و دوستلق جهتيله اونڭله گوروشمك اوڭا غايت آغير گلييور. حتّى مكرّرًا بز ده آڭلادق: مصافحه ايتمك، ألنى اوپمك، كندينه طوقات وورمق گبى روحًا متأثّر اولويور. و اوڭا باقمقدن، دقّت ايتمكدن ده شدّتله متأثّر اولويور. حتّى خدمتنده بز بولونديغمز حالده، ضرورت اولمادن باقهمييورز. بونڭ سرّ و حكمتنى قطعيًا آڭلادق كه:
رسالهِٔ نورڭ أساس مسلگى حقيقى إخلاص اولمق جهتيله شيمديكى تظاهر، صحبت ايتمك، فضله حرمت ايتمك؛ بو أنانيت زماننده بر نفسپرستلك، رياكارلق، تصنّع علامتى اولمق جهتيله اوڭا شدّتله طوقونويور. چونكه دير: "بنمله گوروشمك ايستهين، أگر آخرت ايچون، رسالهِٔ نور ايچون ايسه؛ رسالهِٔ نور بڭا قطعيًا إحتياج بيراقمامش. ميليونلر نسخهسى هر بريسى اون سعيد قدر فائده ويرييور. أگر دنيا جهتيله و دنيايه عائد ايشلر ايچون گوروشمك ايسه: او، دنيايى شدّتله ترك ايتديگى ايچون، دنيايه دائر شيلرى مالايعنى، وقتى ضايع ايتمك اولديغى ايچون جدًّا صيقيلير. أگر رسالهِٔ نورڭ خدمتنه، إنتشارينه عائد اولسه؛ بڭا خدمت ايدن حقيقى فداكار طلبهلرم و معنوى أولادلرم و قارداشلرم بنم بدلمه گوروشملرى كافى، بڭا هيچ إحتياج يوق. اوزون يرلردن اوزاق مملكتلردن گلنلرله برابر باشقه قارداشلريمزڭ ده خاطرلرى قيريلماسين. چونكه، اون سنهدن بريدر هر صباح اوقوديغى و باشقهلرى اونى توكيل ايتديگى أوراد اوقوماسنده ثوابى باغيشلاديغى وقت دير كه:
— 248 —
"يا ربّى! بنمله گوروشمك ايچون گلوب گوروشمهدن دوننلرڭ دفترِ أعمالنه ده يازيلسين." دييه روحلرينه هديه ايدييور. استاديمزڭ بو حالنى قارداشلريمزه بيان ايدييورز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
خدمتنده بولونان نور طلبهلرى
٭ ٭ ٭
(ايلرى غزتهسنڭ ١٣ نيسان ١٩٥٧ تاريخلى نسخهسندن آلينمشدر)
استاد بديع الزمانڭ اوغورلى أللريله يڭى بر جامعڭ تملى آتيلدى.
استاد بديع الزمان سعيد النورسى "٣. أگيتيم تومنى" جامعنه خرج قويدى. (إسپارطه خصوصى مخابريمز بيلديرييور.)
إسپارطهنڭ گچن ييللرده تشكّل ايتمش بولونان اوچنجى أگيتيم تومنى ايچون ياپديريلماسنه قرار ويريلن جامعڭ تملى، ترتيب ايديلن معظّم بر مراسمله آتيلمش و بو تورنه إسپارطهده بولونان رسالهِٔ نور مؤلّفى استاد بديع الزمان سعيد النورسى حضرتلرى ده دعوت اولونمشلردر. بيوك بر علاقه ايله قارشيلانان استاد، تورندن صوڭره اوغورلى أللريله تمله ايلك خرجى قويمشلر و دعالرده بولونمشلردر.
٭ ٭ ٭
حسين عونى و تحسين طولا ايله بر حسبحالدر
بز نور شاكردلرى استاديمزڭ خدمتنده و مسلگنده بولونديغمزدن، سياستلرله علاقهمز يوقدر. فقط دموقراتلر نورلرڭ نشرينه مساعدهكار اولمالرى و أسكيدن بَرى نورڭ
— 249 —
منعنه دائر ظلملرى ياپمادقلرندن، دموقراتڭ خاطرى ايچون سچيملرله علاقهدار اولدق. أوّلكى دفعه گبى بو دفعه ده نورجيلرڭ أپى فائدهسى، دموقرات لهنه اولدى. استاديمزه و نورلره أڭ زياده فائدهسى طوقونان أسكى عدليه وكيلى حسين عونى و سڭركند مبعوثى تحسين طولا هركسدن زياده قزانمهلرى لازم ايكن قزانماملرى بزى چوق متأثّر ايتدى دييه استاديمزه سويلهدك. بزه ديدى كه:
"متأثّر اولمايڭز. بن ده سزڭله برابر اولارق اونلرى تبريك ايتملىيز. چونكه ايكى سنه ظرفنده أللى سنه قدر حكومته، وطنه، ملّته، دينه، آسايشه خدمت ايتدكلرينه دليلِ قطعى، كرامتكارانه استاديمزڭ اوڭا مراجعتى اولمادن رهبرڭ قورتولماسنى آرزو ايتديگى عين دقيقهده مصادره ايديلن ايكى يوز رهبرڭ بزه إعادهسنه أمر ويرمسيله ايكى يوز بيڭ آدم رهبردن إستفاده ايتمهسيله اوڭا دعاجى اولماسى؛ و تحسين طولانڭ أهمّيتلى چاليشماسيله سوزلر مجموعهسى رسمًا آنقرهده طبع ايديلمسيله هم آسايشه، هم دموقراته، هم بو وطن و ملّته يوز سنه مبعوثلق ايتمك قدر فائدهسى اولدى. شيمدى بو قدر معنوى، حقيقى، خصوصًا باقى و اُخروى كار اونلره يتر. بر ايكى سنه مأموريت و مبعوثلغه چاليشمقله او باقى ألماس گبى خدمتلرينى، قيريلهجق فانى شيشهيه آلَت ياپمامق گركدر. اونڭ ايچون بن اونلرى تبريك ايدييورم. سز ده اونلرى تبريك ايديڭز، دعا ايديڭز. حتّى بن تحسين طولانڭ تكرار مبعوث اولماسنى ايستدم، تا نورلره خدمت ايتسين؛ فقط اونڭ أوّلكى خدمتى كافى گلييور. قپويى آچمش، داها إحتياج قالمادى."
نور طلبهلرندن
محمد قايا، خسرو، طاهرى،
صونغور، زبير، جيلان، بايرام
(حاشيه):استاديمز ديدى كه: دنيا جهتيله مبعوث اولماديغندن، آيده بر مقدار بانقنوط غائب ايتدى. شيمدى اونڭ خدمتيله سوزلر مجموعهسنڭ نشريله ميليونلر آدملر ايچنده يالڭز بنم حصّهمه مقابل بر شى لازم اولسيدى؛ بن (أللى بيڭ ليرا قدر بڭا فائده اولدى) أگر پارهم اولسه ايدى، بويله عظيم بر يكون اوڭا ويرهجكدم. شيمدى بو حقيقتى نظرِ دقّته آلمق
— 250 —
لازم گليركن تكرار مبعوث اولسيدى، بو حقيقت نظره آلينميهجقدى. اونڭ ايچون بعض دينسز ظالملرڭ پارمغيله قزانمديغندن متأثّر اولماسين.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
وصيتنامهنڭ بر ذيلى
أشرف أديبڭ نشر ايتديگى تاريخچهِٔ حياتڭ اوتوزنجى صحيفهسندهكى سعيدڭ خصوصيتلرندن آلتى نمونهسندن يدنجى نمونهسى كه، مقابلهسز هديهيى عمرنده قبول ايتمهمك، قناعت و إقتصاده إستنادًا، شدّتِ فقريله برابر آلتمش يتمش سنه أوّلكى كندى طلبهلرينڭ تعييناتنى ده كنديسى ويرديگى عجيب وضعيتڭ شيمديكى بر مثالى و بر سرّى قاچ سنهدر آڭلاشيلدى دييه وصيتنامهنڭ آخرنده بونى يازمانڭ زمانى گلدى.
أوت شدّتِ فقر و إستغنا ايله هديه آلمامقله برابر جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه، ياساق اولميان داقتيلو ماكينهسى ايله إنتشار ايدن رسالهِٔ نورڭ ويرديگى سرمايه ايله شيمدى معنوى مدرسة الزهرانڭ درت بش ولايتنده حياتنى رسالهِٔ نوره وقف ايدن و نفقهسنه چاليشمغه زمان بولاميان فداكار نور طلبهلرينڭ تعييناتنه عجيب بر بركتله كافى گلن و نور نسخهلرينڭ فيآتى اولان او مبارك سرمايهيى بن ئولدكدن صوڭره ده او خالص، فداكار قارداشلريمه وصيت ايدييورم كه، آلتمش يتمش سنه أوّلكى قاعدهمى يتمش سنه صوڭرهكى شيمديكى دستورلريمه عينًا تطبيق ايتسينلر. إن شاء اللّٰه رسالهِٔ نورڭ طبع سربستيتى اولسه، او دستور داها فضله إنكشاف ايدر.
مدارِ حيرتدر كه، او أسكى زمانده أوقافدن بش طلبهنڭ تعييناتنى وانده أسكى سعيد قبول ايتمش. او آز پاره ايله بعضًا طلبهسى يگرمىيه، اوتوزه، آلتمشه قدر
— 251 —
چيقديغى حالده كندى طلبهلرينڭ تعييناتنى كنديسى ويرييوردى. او قناعت و إقتصادڭ بركتيله و كندى بش آلتى ماوزر تفنگنى صاتمقله إستغنا قاعدهسنى بوزمادى. او زمان مشهور طاهر پاشا گبى چوق يارديمجيلر واركن قاعدهسنى بوزمادى. او آلتمش يتمش سنهلك دستورِ حياتنڭ بر إشارتِ غيبيه ايله آلتمش يتمش سنه صوڭره او قناعت و إستغنانڭ بر ميوهسى عنايتِ إلٰهيه ايله إحسان ايديلدى كه، او قدر محكمهلر و ياساقلر و مصادرهلر و أسكى حرفله إذن ويرمهمكله برابر، قاچ سنهدر درت بش ولايت وسعتندهكى معنوى مدرسة الزهرانڭ فداكار طلبهلرينڭ تعييناتنى رسالهِٔ نور كنديسى هديه ايتدى.
حالبوكه او نسخهلرڭ بر قسمِ مهمّنى هديه اولارق مقابلهسز أطرافه و عالمِ إسلام و آوروپايه گوندرديگى و ألندهكى نفقهسنى نورڭ تكثيرينه صرف ايتديگى حالده، ينه نورڭ نسخهلرى عجيب بر طرزده هم كندينه، هم او خالص فداكارلرينه كافى گلمهسى، أسكى زماندهكى إشارتِ غيبيهسنڭ بر گوزل ميوهسى و بر حكمتى اولديغنه قطعيًا قناعتم گلديگندن وصيتنامهمڭ آخرنده بيان ايدييورم.
بو وصيتنامه بندن صوڭره باقى قالان تعيينات ايچنده ده قونولسون، تا كه بعض إنصافسز إنسانلر "بو سعيد گونده بش اون غروشله ياشاديغى و كيمسهدن پاره آلمديغى حالده شيمديكى ميراثى يوزر ليرا گورونويور، نرهده بولدى؟" ديمهمك ايچون بو حقيقتى إظهار ايتمك مناسب اولور.
شيمدى معنوى أولادلرم، فداكار خدمتكارلرم اولان زبير، جيلان، صونغور، بايرام، حسنى، عبد اللّٰه، مصطفى گبى و خاص و خالص نورڭ قهرمانلرى اولان خسرو و نظيف، طاهرى، مصطفى گُل گبى ذاتلرڭ نظارتنده او دستوريمڭ محافظه ايديلمهسنى وصيت ايدييورم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 252 —
(بعض غزتهلرده چيقان يالانلر حقّندهكى بر تكذيبى براىِ معلومات گوندرييورز.)
بعض مخالف غزتهلر، رسالهِٔ نور طلبهلرينه تكرار "طريقت قورمشلر" إتهامنى ياپدقلرينى گوردك. بونڭ حقيقتله هيچ بر علاقهسى يوقدر. بو خصوص رسالهِٔ نور دعواسنى گورن اونه ياقين آغير جزا محكمهسنڭ قطعيت كسب ايتمش قرارلريله ثابتدر. هم طريقته دائر أڭ كوچك بر أمارهيه، وقتيله مصادره ايديلوب صوڭره بِلا قيد و شرط صاحبلرينه إعاده ايديلن رسالهِٔ نور كتابلرى و مكتوبلرى آراسنده تصادف ايديلمهمشدر. بِالعكس استاديمز سعيد النورسىنڭ مكتوبلرنده و مدافعهلرنده قطعى بر لسانله بيان ايتديگى: "زمان طريقت زمانى دگل، ايمانى قورتارمق زمانيدر. طريقتسز جنّته گيدن پك چوق، فقط ايمانسز جنّته گيدن يوقدر." إفادهسى موجوددر.
بو صراحته و بتون محكمه و مدّعى عموميلرڭ اوتوز سنهدن بَرى طريقت خصوصنده أڭ كوچك بر دليله تصادف ايدهممهلرينه مقابل، دينى اورتهدن قالديرمق ايستهين و بوگونكى إسلامى إنكشافى بر درلو هضم ايدهمهين، دينه لاقيد حتّى عليهندهكى بر گروه، حقيقتِ إسلاميته طريقت نامنى ويروب كندى أفكارلرى لهنه بو وطنده بر زمين إحضار ايتمك پشندهدرلر. ألبته هر دفعهسنده اولديغى گبى، گيزلى دينسزلرڭ أنتريقهلرى ايله، پلانلرى ايله إحداث ايديلن بو واقعه، بو وطن و ملّتڭ لهنه اولارق تجلّى ايدهجكدر. و آيدين و نازللى محكمهلرى ده عدالتلى سلفلرينه إتّباعًا نور شاكردلرينى تبرئه ايدهجكلردر.
رسالهِٔ نورڭ بتون وطن سطحنده و حتّى عالمِ إسلام و آوروپانڭ پك چوق يرلرنده حسنِ قبوله مظهر اولماسى و توركلرى عالمِ إسلامله أسكى إتّحاده موفّق ايدهجك بر دنيوى ثمرهسى نور شاكردلرينڭ نيّتلرنده اولمادن نتيجه ويرمهسى و حكومتڭ بِالذّات إسلاميته، دينه، وجدان حرّيتنه تام قيمت ويروب أسكى حكومتڭ تخريباتلرينى تعميره چاليشماسى و مقدّساته تجاوز ايدنلرڭ تنكيلى حقّنده بر قانون چيقارمغه تشبّثى گبى مثبت و فرحلاتيجى پك چوق حادثاتڭ عين آننده او أصلسز مسئلهنڭ إحداثى، حكومتڭ و إسلاميتڭ عليهنده اولانلرڭ محصولى اولديغنده أصلا شبهه ايتمييورز.
— 253 —
يالانلرينڭ بر قاچ دليلى ده شونلردر:
استاديمز سعيد النورسى ايچون "بر شاه و بر پادشاه گبى ياشامقده و گلن يارديملرله گچينمكدهدر" دييه او وجدانسزلر آپآچيق بر إفتراده بولونمشلردر. سعيد النورسى، عموجهسنڭ چورباسنى دخى ايچمهمش اولوب، حياتنده كيمسهنڭ منّتى آلتنده قالمهيوب، بش بيڭ ليرا هديهيه بش پاره دگر ويرمهدن ردّ و إعاده ايدن، حياتندهكى إستغنا دستورينى أڭ ظالمانه معاملهلر و محروميتلر ايچنده قالديغى زمانلرده دخى بوزميان و بويلهجه عزّتِ إسلاميه و شرفِ دينيهيى محافظه ايتمش اولان بر ذاتدر.
أوت استاديمزڭ خلقلرڭ هديهسنى قبول ايتمهمك دستورى، سكسان سنهلك حياتى ايله ثابت اولديغى و اوتوز سنهلك متعدّد محكمهلرده دخى وثيقهلرله تحقّق ايتمش، دوست و دشمنڭ گوزلرى اوڭنده ظاهر اولمشدر. بو بديهى حقيقتڭ هركسجه بيلينديگى بر زمانده، بويله إتهامده بولونانلرڭ نه قدر دهشتلى غرضكار اولدقلرينى أهلِ وجدانڭ تقديرلرينه بيراقييورز...
آنقره حكومتنڭ عدالتيله استاديمز سعيد النورسىنڭ رسالهِٔ نور أثرلرى باصيلمقدهدر. حصّهسنه دوشن بر مقدار كتاب فيآتلرينى استاديمز، حياتنى نورلره وقف ايدوب نفقهسنى چيقاراميان نور طلبهلرينه تعيين اولارق ويرمكدهدر. كنديسى ده بوگون آرتيق هركسڭ معلومى اولمش اولان أعظمى بر إقتصاد و قناعتله ياشامقدهدر. و بتون عمرى بوينجه فوق العاده بر إقتصاد دائرهسنده كندينى إداره ايتديگنه، سكسان سنهلك حياتنى بر شاهدِ صادق اولارق گوسترييورز.
خلقى دموقرات حكومت عليهنه گچيرمك پلانلرينى تعقيب ايدن مختلف غزتهلرڭ ديگر بر ظاهر يالانلرى ايسه، نازللىده ايكى مبارك آدمڭ رمضانِ شريف حقّندهكى حسبحالنى "إسلامى بر دولت قورمق" گبى سياستوارى بر طرزده تبديل ايديويرمهلرى، او ساخته سياست بزرگانلرينڭ، چوجقلرى دخى قانديراميهجقلرى عجميجه بر إفترا و بر اويدورمالرندن عبارتدر. بويله يالانلرى ياپمقله هانگى مقصدلرينڭ إستحصالنه چابالادقلرى كيمسهنڭ مجهولى دگلدر...
— 254 —
نازللىيه هيچ گيتمهمش اولان، اوراده بر كيمسهيى طانيميان، قرق سنهدن بَرى اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ وَ السِّيَاسَةِ دييوب، سياستله علاقهسنى كسن، يالڭز و يالڭز قرآن و ايمان حقيقتلريله ايمانى قورتارمق دعواسنه عمرينى حصر ايدن، بونڭ خارجنده دنيوى شيلرله علاقهدار اولميان، سكسان يدى ياشنده، دائما ياتاقده اولان، زهرلى خستهلقلرڭ تأثيراتيله ئولوم نوبتلرى گچيروب "قبر قپوسندهيم" ديين و سكونت و إستراحته پك محتاج اولان سعيد النورسى گبى بر إسلام مؤلّفنى بويله سياسى إفترالرله موضوع بحث ايتمك؛ چوق وجهلرله وجدانسزلقدر، مدهش بر غدّارلقدر، عادى بر يالانجيلق دركهسنه سقوطدر.
هر هانگى بر دين عالمنه، بر بهانه ايله پيغمبرلك إسنادينى ياپمق، طوغريدن طوغرىيه إسلاميته بر تعرّض و قرآنه بر إهانتدر.
استاديمز سعيد النورسى بتون عمرى مدّتنجه سنّتِ سنيهيه إتّباع ايتمش و بر سنّتِ سنيهيه مخالف حركت ايتمهمك ايچون إعدام جزالرينى هيچه صايمش و سنّتِ سنيهيى إحيا و ايمانى محافظه اوغرنده يوز اوتوز پارچه أثر تأليف ايتمشدر. خونخار دين دشمنلرينه قارشى حياتنى إستحقار ايدهرك مجاهده ايتمش و نهايت موفّق و مظفّر اولمشدر. أوت إتّباعِ سنّتِ أحمديهيه دائر يازديغى بر أثرى، اوتوز سنهدن بَرى بيڭلرجه نسخه نشر اولمشدر. فخرِ كائنات رسولِ أكرم (عصم) أفنديمزڭ صوڭ و حق پيغمبر اولديغنه دائر معظّم بر أثرى اولان معجزاتِ أحمديه كتابى ده ميداندهدر. حقيقتِ حال بويله اولديغى حالده، سعيد النورسىيه بويله بر إتهامى ياپانلرڭ؛ حق و حقيقتدن، إنصاف و وجداندن نه قدر اوزاق اولدقلرى قياس ايديلسين. بو إتهامى ياپمق، شيطانلرڭ بيله خاطرندن گچمز.
بو حادثهنڭ بر سببى شو اولمق قويدر كه؛ رسالهِٔ نور، عائله حياتنه بيوك بر فائده ويروب خانملرڭ عفّت و ناموس و عصمتله و سعادتله حيات گچيرملرينى تأمين ايتديگندن، قادينلر رسالهِٔ نوره چوقلقله رغبت گوسترمكدهدرلر. بوڭا بر حسنِ مثال اولارق خانملرڭ نشر اولونان بر قاچ مقالهسنى دين دشمنلرى گورمشلر و بولشويكلك
— 255 —
حسابنه بر طاقم اويدورما بهانهلرله هجومه گچمشلردر. فقط أصلا موفّق اولاميهجقلردر. اونلرڭ مقصدلرينڭ تام عكسنه اولارق، رسالهِٔ نورڭ نشرياتى أركك و قادينلر آراسنده خارقه بر طرزده إنكشاف ايتمكدهدر و ايدهجكدر.
خستهلغى مناسبتيله خدمتنده بولونان
طاهرى، زبير، جيلان، بايرام، صونغور، رشدى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
أڭ مهمّ بر محكمهده صوڭ سوزم اولارق محكمهِٔ كبرايه شكوا ناميله يازيلان و تاريخچهِٔ حياتده بر قاچ دفعه نشر اولونان و محكمهده ايكن آنقره مقاماتنه، تمييز محكمهسنه و محكمه رئيسلرينه گوندريلن شكوانڭ سببى او حادثهنڭ عجيب، غريب، كوچك بر نمونهسى بو دفعه عينًا باشمه گلديگى ايچون او محكمهِٔ كبرايه شكوايه بر حاشيهجك اولارق بيان ايدييورم:
ايكى گون أوّل، چوق مشتاق اولديغم و أسكى زمانده آناطولى مدرسهِٔ علميهسى حكمنده اولان قونيهيه اوچ سبب بهانهسيله؛
برى:ايكى حقيقتلى نور قارداشم فقير حاللريله برابر بيوك بر مصرفه گيروب إزمير محكمهسنه گيتمشلر. دونوشلرنده يانمه اوغراديلر. بن ده اونلرى قسمًا مصرفدن قورتارمق ايچون، خصوصى اوتوموبيلم ايله قونيهيه قدر برابر آلمق،
ايكنجيسى:اون بش سنه بنم يانمده اوقومش و يگرمى سنهيه ياقين مفتيلك ايتمش و قرق سنهدن بَرى بر تك دفعهدن باشقه گورمهديگم و بتون قارداشلرم، أقربالرم ايچنده حياتده بر او قالمش اولان قارداشمى و چوجقلرينى زيارت ايتمك و اونلرله گوروشمك،
— 256 —
اوچنجيسى:أسكى سعيدڭ و يڭى سعيدڭ مهمّ استادلرندن اولان و اونڭ مريدلرى اولان مولويلرڭ هر يرده رسالهِٔ نورله علاقهدارلقلرى جهتيله چوق علاقهدار اولديغم و إمامِ ربّانى، إمامِ غزالى گبى مهمّ بر استادم اولان مولانا جلال الدينى زيارت ايچون گيتمشدم.
هم تاريخچهِٔ حياتده إنسانلرله گوروشهمديگمه دائر نشر ايديلن يازى كه؛ زيارتجيلرله گوروشهمييورم. ناصلكه، هديهلردن منع ايتمك ايچون جنابِ حق خستهلق ويرديگى گبى، بو حرمتكارانه زيارت ده بر نوع هديهِٔ معنويه اولديغندن، سسم كسيلوب بر أثرِ عنايت اولارق قونوشمقدن منع اولنديغمدن قارداشمڭ أوينه دخى گيرمدم كه، قونوشميهيم.
هيچ اولمازسه قونيهده ايكى اوچ گون قالمق ضرورى ايكن مجبورى اولارق بر ساعت ايچنده نمازيمى قيلوب دونمشم. فقط اوراده بڭا بردن بره اويله بر وضعيت ويريلدى كه، بتون غزتهلرده نشر ايتديلر. قرق سنهدر بر دفعهدن باشقه گوروشمديگم قارداشمڭ أوينه دخى گيروب گوروشهمديگم و قونوشامديغم حالده، صانكه بيڭلر آدملرله گوروشمشم گبى معامله گوردم.
گرچه پوليسلرڭ آلدقلرى أمره بناءً او وضعيتلرى جدًّا بيوك بر سهو ايدى. فقط بو شدّتلى خستهلقلى حالمه موافق گلديگى ايچون اونلردن صيقيلمادم. بِالعكس حلال ايتدم. اللّٰه راضى اولسون ديدم، تشكّر ايتدم. بن تبديلِ هوايه چوق محتاج اولديغم ايچون؛ يازڭ طاغلرده، قيشڭ ده كرا ايتديگم آيرى آيرى منزللرده گزمگه مجبور اولويورم. بر يرده طورامييورم. خستهلغم شدّتلهنييور. نيّت ايتدم، تكرار آرا صيره قونيه گبى يرلره گيدهجگم. حتّى كراسنى ويرديگم أميرطاغنده ايكى منزلم، أسكيشهرده بر منزلم واركن؛ او معناسز وضعيت بنى او تبديلِ هوادن، او منزللرى زيارت ايتمكدن منع ايديلمهمه سبب اولديغنى قونيهدهكى وضعيتدن حسّ ايتمشدم. بن قطعيًا كيمسه ايله گوروشهمييورم. بونڭ گبى عادتم خلافنه بڭا ياپيلان چوق غيرِ قانونى معاملهلر وار.
— 257 —
ايشته بو دفعهكى مذكور وضعيتى بيان ايدن شو إفاداتم، أوّلجه يازيلان محكمهِٔ كبرايه شكوايه بر ذيل اولارق نشر ايديلهبيلير.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
رئيسِ جمهوره و باش وكيله
قبر قپوسنده و سكسان كسور ياشنده، بر قاچ خستهلقله خسته بولونان و ئولومه كندينى ياقين گورن بر بيچاره غريب إختيار دير كه: سزه ايكى حقيقتى بيان ايدييورم:
أوّلا:سزلرڭ پاكستان و عراقله غايت موفّقيتكارانه إتّفاقنى، بو ملّته كمالِ صميميتله، سُرور و فرح ايله قزانماڭزى بتون روح و جانمزله تبريك ايدييورز. بو إتّفاقڭزى، إن شاء اللّٰه درت يوز ميليون إسلامڭ صلحِ عموميسنه و سلامتِ عامّهنڭ تأميننه قطعى بر مقدّمه اولارق روحمده حسّ ايتدم. و نماز تسبيحاتندهكى قوّتلى بر إخطار ايله بونى سزه يازمغه مجبور قالدم. اوتوز قرق سنهدن بَرى دنيايى و سياستى ترك ايتديگم حالده، شدّتلى بر علاقه ايله بو إخطارِ قلبينڭ سببى: أللى سنهدن بَرى ايمانى قورتارمق ايچون غايت قيصه بر يولى بولان و قرآنڭ بو زمانده بر معجزهِٔ معنويهسى اولان رسالهِٔ نورڭ عربستان و پاكستانده هر يردن داها زياده تأثيراتى اولديغى و مقبول اولماسى، حتّى آلديغمز خبره گوره، محكمهجه تثبيت ايديلن مقدارڭ اوچ مِثلى رسالهِٔ نورڭ طلبهلرينڭ او حواليده بولونمالريدر. بو سرّ ايچون آخر حياتمده قبر قپوسنده بو نتيجهِٔ عظيمهيى گورمك و بيان ايتمگه روحًا مجبور اولدم.
ثانيًا:عرقجيلق فكرى، أمويلر زماننده بيوك بر تهلكه ويرديگى و حرّيتڭ باشنده "قلوبلر" صورتنده بيوك ضررى گورولمهسى و برنجى حربِ عموميده ينه عرقجيلغڭ إستعمالى ايله مبارك قارداش عربلرڭ مجاهد توركلره قارشى ضررى گورولديگى گبى، شيمدى ده اخوّتِ إسلاميهيه قارشى إستعمال ايديلهبيلير و إستراحتِ عموميه دشمنلرى
— 258 —
گيزلى دينسزلر، ينه او عرقجيلقله بيوك ضرر ويرمگه چاليشدقلرينه أمارهلر گورونويور. حالبوكه منفى حركتله باشقهسنڭ ضرريله بسلنمك، عرقجيلغڭ سجيهِٔ فطريسى اولديغى حالده؛ أوّلا باشده تورك ملّتى دنيانڭ هر طرفنده مسلمان اولديغندن اونلرڭ عرقجيلقلرى إسلاميتله مزج اولمش، قابلِ تفريق دگل. تورك، مسلمان ديمكدر. حتّى مسلمان اولميان قسمى، توركلكدن ده چيقمشلر. تورك گبى عربلرده ده عربلق و عرب ملّيتى إسلاميتله مزج اولمش و اولمق لازمدر. حقيقى ملّيتلرى إسلاميتدر. او كافيدر. عرقجيلق، بتون بتون بر تهلكهِٔ عظيمدر. سزڭ بو دفعهكى عراق و پاكستانله پك قيمتدار إتّفاقڭز، إن شاء اللّٰه بو تهلكهلى عرقجيلغڭ ضررينى دفع ايدهجك و درت بش ميليون عرقجيلرڭ يرينه، درت يوز ميليون قارداش مسلمانلرى و سكز يوز ميليون صلح و مسالمتِ عموميهيه شدّتله محتاج خرستيان و سائر دينلر صاحبلرينڭ دوستلقلرينى بو وطن ملّتنه قزانديرمغه تام بر وسيله اولاجغنه، روحمه قناعت گلديگندن سزه بيان ايدييورم.
ثالثًا:آلتمش بش سنه أوّل بر والى بڭا بر غزته اوقودى. بر دينسز مستملكات ناظرى قرآنى ألنده طوتوب قونفرانس ويرمش. ديمش كه: "بو، إسلاملرڭ ألنده قالدقجه، بز اونلره حقيقى حاكم اولامايز، تحكّممز آلتنده طوتامايز. يا قرآنى سقوط ايتديرمهلىيز وياخود مسلمانلرى اوندن صوغوتمالىيز."
ايشته بو ايكى فكرله، دهشتلى إفساد قوميتهسى بو بيچاره، فداكار، معصوم، حميتكار ملّته ضرر ويرمگه چاليشمشلر. بن ده آلتمش بش سنه أوّل بو جريانه قارشى، قرآنِ حكيمدن إستمداد أيلدم. حقيقته قارشى قيصه بر يول و بر ده پك بيوك بر دار الفنونِ إسلاميه تصوّرى ايله، آلتمش بش سنهدر، آخرتمزى قورتارمق و اونڭ بر فائدهسى اولارق حياتِ دنيويهمزى ده إستبدادِ مطلقدن و ضلالتڭ هلاكتندن قورتارمغه و أقوامِ إسلاميهنڭ مابيْنندهكى اخوّتنى إنكشاف ايتديرمگه ايكى وسيلهيى بولدق:
برنجى وسيلهسى:رسالهِٔ نوردر كه؛ اخوّتِ ايمانيهنڭ إنكشافنه قوّتِ ايمان ايله خدمت ايتديگنه قطعى دليل، أمثالسز بر مظلوميت و عاجزلك حالتنده تأليف
— 259 —
ايديلمسى و شيمدى عالمِ إسلامڭ أكثرى يرلرنده و آوروپا و آمريقايه ده تأثيرينى گوسترمسى و إختلالجيلره و دينسز فلسفهيه و اوتوز سنهدن بَرى دهشتلى بر صورتده مادّيون و طبيعيّون گبى دينسزلك فكرينه قارشى غلبه چالماسى و هيچ بر محكمه و أهلِ وقوف دخى اونلرى جرح ايدهمهمسيدر. إن شاء اللّٰه بر زمان ده، سزڭ گبى اخوّتِ إسلاميهنڭ آناختارينى بولان ذاتلر، بو معجزهِٔ قرآنيهنڭ جلوهسنى عالمِ إسلامه ايشيتديرهجكسڭز.
ايكنجى وسيلهسى:آلتمش بش سنه أوّل جامع الأزهره گيتمك ايستهيوردم. عالمِ إسلامڭ مدرسهسيدر دييه، بن ده او مبارك مدرسهده بر درس آلمغه نيّت ايتدم. فقط قسمت اولمادى. جنابِ حق رحمتيله بر فكر روحمه ويردى كه: جامع الأزهر آفريقاده بر مدرسهِٔ عموميه اولديغى گبى؛ آسيا، آفريقادن نه قدر بيوك ايسه، داها بيوك بر دار الفنون، بر إسلام اونورسيتهسى آسياده لازمدر. تا كه إسلام قَوملرينى، مثلا عربستان، هندستان، ايران، قافقاس، توركستان، كردستاندهكى ملّتلرى، منفى عرقجيلق إفساد ايتمهسين. حقيقى، مثبت و قدسى و عمومى ملّيتِ حقيقيه اولان إسلاميت ملّيتى ايله اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ قرآنڭ بر قانونِ أساسيسنڭ تام إنكشافنه مظهر اولسون. و فلسفه فنونى ايله علومِ دينيه بربريله باريشسين و آوروپا مدنيتى، إسلاميت حقائقيله تام مصالحه ايتسين. و آناطوليدهكى أهلِ مكتب و أهلِ مدرسه بربرينه يارديمجى اولارق إتّفاق ايتسين دييه ولاياتِ شرقيهنڭ مركزنده هم هندستان، هم عربستان، هم ايران، هم قافقاس، هم توركستانڭ اورتهسنده مدرسة الزهرا معناسنده، جامع الأزهر اُسلوبنده بر دار الفنون؛ هم مكتب، هم مدرسه اولارق بر اونورسيته ايچون، تام أللى بش سنهدر رسالهِٔ نورڭ حقائقنه چاليشديغم گبى، اوڭا ده چاليشمشم. أڭ أوّل بونڭ قيمتنى (اللّٰه رحمت ايتسين) سلطان رشاد تقدير ايدوب يالڭز بناسنى ياپمق ايچون يگرمى بيڭ آلتون ليرا ويرديگى گبى، صوڭره بن أسكى حربِ عموميدهكى أسارتمدن دونديگم وقت، آنقرهده موجود (٢٠٠) مبعوثدن (١٦٣) مبعوثڭ إمضاسى ايله (١٥٠) بيڭ ليرا، او زمان پارهنڭ قيمتلى وقتنده، عين او اونورسيته ايچون ويرمگى قبول و إمضا ايتديلر. مصطفى كمال ده ايچنده ايدى. ديمك، شيمديكى پاره ايله بش ميليون ليرايه
— 260 —
ياقين بر تخصيصات ويرمكله، تا او زمانده بويله قيمتدار بر اونورسيتهنڭ تأسيسنه هر شيدن زياده أهمّيت ويرديلر. حتّى دينده چوق لاقيد و غربليلشمق و عنعناتدن تجرّد ايتمك طرفدارى بولونان بر قسم مبعوثلر دخى اونى إمضا ايتديلر. يالڭز اونلردن ايكيسى ديديلر كه: "بز شيمدى علومِ عنعنه و علومِ دينيهدن زياده غربليلشمغه و مدنيته محتاجز." بن ده جوابًا ديدم:
"سز، فرضِ محال اولارق، هيچ بر جهتده إحتياج اولماسه ده أكثر أنبيانڭ آسياده، شرقده ظهورى و أكثر حكمانڭ و فيلسوفلرڭ غربده گلمهلرينڭ دلالتيله؛ آسيايى حقيقى ترقّى ايتديرهجك، فن و فلسفهنڭ تأثيراتندن زياده حسِّ دينى اولديغى حالده، بو فطرى قانونى نظره آلميهرق غربليلشمق ناميله عنعنهِٔ إسلاميهيى بيراقسهڭز و لا دينى بر أساس ياپسهڭز دخى، درت بش بيوك ملّتلرڭ مركزنده اولان ولاياتِ شرقيهده ملّت، وطن سلامتى ايچون دينه، إسلاميتڭ حقائقنه قطعيًا طرفدار اولمق، سزه لازم و ألزمدر. بيڭلر مثاللرندن بر كوچك مثال سزه سويلهيهجگم:
بن وانده ايكن، حميتلى كرد بر طلبهمه ديدم كه: "توركلر إسلاميته چوق خدمت ايتمشلر. سن اونلره نه نيّتله باقييورسڭ؟" ديدم. ديدى: "بن مسلمان بر توركى، فاسق بر قارداشمه ترجيح ايدييورم. بلكه بابامدن زياده اوڭا علاقهدارم. چونكه تام ايمانه خدمت ايدييورلر." بر زمان گچدى (اللّٰه رحمت ايتسين) او طلبهم، بن أسارتده ايكن، إستانبولده مكتبه گيرمش. أسارتدن گلدكدن صوڭره گوردم. بعض عرقجى معلّملردن آلديغى عكس العمل ايله، او ده كردجيلك طمارى ايله باشقه بر مسلگه گيرمش. بڭا ديدى: "بن شيمدى غايت فاسق، حتّى دينسز ده اولسه بر كردى، صالح بر توركه ترجيح ايدييورم." صوڭره بن اونى بر قاچ صحبتده قورتاردم. تام قناعتى گلدى كه: توركلر، بو ملّتِ إسلاميهنڭ قهرمان بر اوردوسيدر.
أى سؤال صوران مبعوثلر! شرقده بش ميليونه ياقين كرد وار. يوز ميليونه ياقين ايرانلى و هندليلر وار. يتمش ميليون عرب وار. قرق ميليون قافقاس وار. عجبا بربرينه قومشو، قارداش و بربرينه محتاج اولان بو قارداشلره، بو طلبهنڭ واندهكى مدرسهدن
— 261 —
آلديغى درسِ دينى مى داها لازم؟ وياخود او ملّتلرى قاريشديرهجق و عرقداشلرندن باشقه دوشونمهين و اخوّتِ إسلاميهيى طانيميان صِرف علومِ فلسفهيى اوقومق و إسلامى علملرى نظره آلمامق اولان او مرحوم طلبهنڭ ايكنجى حالى مى داها اييدر؟ سزدن صورويورم!
ايشته بو جوابمدن صوڭره، عنعنه عليهنده و هر جهتله غربليلشمق فكرينى طاشييانلر، قالقديلر إمضا ايتديلر. إسملرينى سويلهميهجگم، اللّٰه قصورلرينى عفو ايتسين، شيمدى وفات ايتمشلر.
رابعًا:مادام رئيسِ جمهور غايت مهمّ مسائلِ سياسيه ايچنده شرق اونورسيتهسنى أڭ أهمّيتلى بر مسئله ياپوب، حتّى خارقه بر طرزده آلتمش ميليون ليرانڭ او اونورسيتهيه صرفى ايچون بر قانون چيقارمق درجهسنده فوق العاده بر خدمت ايله مدرسهنڭ مدارِ إفتخارى و كنديسنه بيوك بر شرف ويرديرن بو مدرسهِٔ إسلاميهيه، أسكى خواجهلق حسّياتيله باشلاماسى، بتون شرق خواجهلرينى منّتدار ايتمش. و شيمدى اورتهشرقده صلحِ عمومينڭ تمل طاشى و برنجى قلعهسى اولان بو اونورسيتهيى ينه مسائلِ عظيمهِٔ سياسيه ايچنده يڭيدن نظره آلماسى؛ ألبته بو وطن، بو دولته، بو ملّته بو عظيم فائدهلى خدمتى نتيجه ويرهجك. علومِ دينيه او اونورسيتهده أساس اولاجق. چونكه خارجدهكى قوّت تخريباتى معنويدر، ايمانسزلقلهدر. او معنوى تخريباته قارشى آتوم بومباسى، آنجق معنوى جهتنده معنوياتدن قوّت آلوب او تخريباتى طورديرهبيلير. مادام أللى بش سنه بو مسئلهيه بتون حياتنى صرف ايتمش و بتون دقائقى ايله و نتيجهلرى ايله تدقيق ايتمش بر آدمڭ بو مسئلهده رأينى آلمق و فكرينى صورمق لازم گليركن؛ آمريقاده، آوروپاده بو مسئلهيه دائر إستشارهيه كنديڭزى مجبور بيلديگڭزدن، ألبته بنم ده بو مسئلهده سوز سويلهمگه حقّم وار. حميتكار اولان بتون بر ملّت نامنه سزدن بكلهيورز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 262 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق، فداكار، خالص، مخلص قارداشلرم و خدمتِ قرآنيهده حقيقى، جدّى، متانتلى آرقداشلرم!
سزه غايت أهمّيتلى بر حالمى و دهشتلى بر زحمت، فقط عنايتِ إلٰهيه ايله بيوك بر رحمتى تضمّن ايدن ظاهرى بر خستهلغڭ معنوى بر إستراحت و بر تمامِ وظيفهيه بر علامت اولارق بر خستهلغمى بيان ايدييورم. شكوا دگل، تشكّر ايدييورم. فقط سزدن تحمّلم ايچون دعا ايستهيورم. او حالت ده شودر:
بن كلماتى قونوشوركن بردن معنوى بر منع گبى شدّتلى بر حرارت باشلايور. حتّى أسكيدن گونده بر ايكى دفعه صو ايچركن شيمدى يمگى پك آز ييديگم حالده، يگرمى اوتوز دفعه صو ايچمگه مجبور اولويورم. حتّى ايكى گون أوّل پك شدّتلندى. بن بر تسمّم ظن ايتدم. حتّى بر وهمه بناءً يانمدهكى قارداشلريمه إفشا ايتدم. بو غايت شدّتلى خستهلغمه قارشى صبر و تحمّل نياز ايتدم. رحمتِ إلٰهيهدن رجا ايتدم، بردن قلبمه گلدى كه: أكثر حياتمدهكى زحمتلرده بر عنايت و رحمت جلوهسى بولونديغى گبى، إن شاء اللّٰه بونده ده او جلوهِٔ رحمت وار كه، جنّى و إنسى شيطانلرڭ و دينسزلرڭ سنى زهرلنديرمك و صوصديرمغه چاليشمهلرى، وظيفهنڭ تمام اولماسنه و إستراحتڭه رحمتِ إلٰهيه بر وسيله اولدى كه، گچن سنه إشارات الإعجاز تفسيرى و مثنوئِ عربىيى بر سنه مدّتله درس ويرمگه باشلامشدم. گيزلى دشمنلرم جنّى و إنسى شيطانلر، بنى صوصديرمغه دسائسلرى ايله چاليشدقلرى حالده، رحمتِ إلٰهيه هم إشارات الإعجازڭ، هم مثنوئِ عربينڭ توركجهسنى إحسان ايتديگندن و رسالهِٔ نور ده أكثريت إعتباريله كندى كندينه درس ويروب معلّملره إحتياج بيراقمديغندن، بو تدريس وظيفهمده بڭا إستراحت و تبريك نوعنده بر إحسانِ إلٰهى اولارق بو عجيب خستهلق بنم إستراحتمه مدار اولدى.
— 263 —
هم بنم روحمه گلدى كه: سنڭ بيڭلر، بلكه يوز بيڭلر سعيدجكلر سنڭ بدلڭه درس ويرهجك و قونوشهجقلر وار. إحسانِ إلٰهى ايله رسالهِٔ نور، باشقه علملر گبى مشقّتلى درسلره محتاج دگل. فَاِنَّكَ مَحْرُوسٌ بِعَيْنِ الْعِنَايَةِ غوثِ گيلانىنڭ (قس) كرامتكارانه جملهسى، أڭ دهشتلى زمان گبى بونده ده عينِ حقيقت اولديغى گورولدى. هم أعظمى إخلاصڭ زدهلنمهمك ايچون شيمدى دشمنلر ده دوستلره إنقلاب ايتديگى بر زمانده صحبت ايتمك، قونوشمق؛ بو دنياده ده اُخروى خدمتلرڭ بر گوزل و فانى ميوهلرينه وسيله اولابيلير. او وقت أعظمى إخلاص كه، هيچ بر شيئه آلَت اولميهجق. هم وظيفهِٔ إلٰهيهيه قاريشمهمق ايچون قدرِ إلٰهى حقّمدهكى بو شدّتلى حالته عليهمده دگل، لهمده اولارق فتوا ويردى، مساعده ايتدى. بن يانمدهكى وصيتنامهمدهكى أولاد قبول ايتديگم كوچك أولادلرى توكيل ايدييورم. اونلرله قونوشانى، بنمله قونوشمش گبى قبول ايدييورم...
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
استاديمزڭ بو خستهلغى گوسترييور كه، گيزلى دينسزلر قونوشديرمامق ايچون بر علاج بولمشلر، ييديرمشلر. الحاصل؛ استاديمزڭ مصافحهدن، صحبتدن و قونوشمقدن منع ايديلديگنى بز ده گورويورز.
استاديمزڭ خدمتنده بولونان
طاهرى، زبير، جيلان، حسنى، بايرام
٭ ٭ ٭
— 264 —
براىِ معلومات هم رسمى ذاتلره، هم دوستلره مهمّ بر حقيقتى بيان ايدييورز:
استاديمز گنجلگنده و حتّى چوجقلغندن إعتبارًا عزّتِ علميهيى محافظه ايچون شدّتله خلقدن إستغنا ايدييوردى. زكات و صدقهيى قطعيًا آلمديغى گبى، ايكنجى مكتوبده ده بيان ايديلديگى اوزره هديهيى قبول ايتمييوردى. بو حالڭ، شيمديكى إختيارلق و ضعيفلك زماننده دوام ايدهبيلمهسى ايچون، جنابِ حقّڭ رحمتيله او إستغنا دستورى خستهلغه إنقلاب ايتدى. يعنى مقابلسز بر لقمه آلسه، درحال خسته اولور. او لقمهيى ييهمييور. استاديمز گنجلگنده بو قدر محتاج دگلدى. تك باشنه ياشاديغى زمانلر پك آز بر مصرف كنديسنه كافى ايدى. شيمدى پك چوق طلبهلرينه تعيين ويرديگى و بر قاچ خستهلقله خسته بولونديغى بر زمانده، او إستغنا دستورينڭ محافظهسى ايچون، رحمتِ إلٰهيه اونى مقابلسز هديهلردن خسته ايدييور. عينًا اويله ده: استاديمزه حرمت دخى معنوى بر هديه گبى اولديغندن، شدّتله ناسڭ حرمتندن و ألنى اوپمهسندن قاچييوردى. تاريخچهِٔ حياتنڭ و إختيارلر لمعهسنڭ شهادتيله، گنجلگنده أمثاللرينڭ فوقنده اولارق سعردڭ تيللو قصبهسنده إنزوايه گيرمشدى. آغرى ولايتنده شيخ أحمد خانى حضرتلرينڭ تربهسنه قپاندى. روسيايه أسير دوشديگنده، طقسان قدر أسير ضابط كنديسنڭ دينى درسلرينى شوقله ديڭلهدكلرى حالده، اُسَرا قامپنده تاتارلرڭ كوچك خالى بر جامعنده بر ير بولارق اوراده يالڭزلغه چكيلدى. إستانبولده دار الحكمة الإسلاميه أعضالغى گبى جاذب و شعشعهلى بر حيات ايچنده ايكن، يوشع تپهسنده كيمسهسزلگى ترجيح ايتدى. وانه دونديگنده پك چوق أسكى و يڭى طلبهلرى آراسنده سرورلى بر عمرى ايستهميهرك أرَكْ طاغندهكى بر مغارهيه قپاندى. أڭ صوڭ دفعه، اوتوز سنهده گورديگى أمثالسز ظلملرڭ نتيجهسى اولارق حپسخانهلره گوندرلديگى زمان، قانونًا تجريد مدّتى اون بش گون اولماسنه رغمًا، يگرمى آى و حتّى بتون حپس مدّتنجه تجريدِ مطلقده طوتولديغى حالده كيمسهيه شكوا ايتمدى.
— 265 —
بتون بو حاللر گوسترييور كه: استاديمزڭ فطرتنده إنزوا دائما حكم سورمشدر. فقط إختيارلغنده پك چوق يارديمه، خدمته، صحبته محتاج اولديغى بر وقتده بونڭ دوام ايتمهسى ايچون، بر نوع خستهلق حالتى ويريلمش. بش دقيقه قونوشسه؛ شدّتلى بر حرارت باشلايور، سسى چيقمييور. حتّى شافعى مذهبنده اولديغى ايچون نمازده فاتحهيى كنديسى ايشيدهجك درجهده اوقوماسى لازم گليركن، خستهلق سببيله سسى چيقماديغندن، مذهبِ حنفىيى تقليدًا نمازلرينى أدا ايدييور. بو خستهلغنه دائر، ايكى مهمّ دوقتورڭ ايكى راپورى وار. ايستهنيليرسه گوستريلهجكدر.
شيمدى رسالهِٔ نورڭ فوق العاده فتوحاتى و عالمِ إسلامده دخى فوق العاده بر حسنِ قبوله مظهر اولماسى هنگامنده، دشمنلر دخى دوستلره إنقلاب ايتديگى بر زمانده رسالهِٔ نورڭ أعظمى إخلاصنى (كه، رضاىِ إلٰهيدن باشقه دنيوى، اُخروى هيچ بر رتبهيه، مقامه آلَت ايتمهمك) محافظه ايچون دهشتلى بر مَرْدُمْگِريز يعنى إنسانلردن توحّش و سسى چيقمهمق و قونوشمامق خستهلغى و ألنى اوپمك، اوڭا عادتا بر طوقات وورمق گبى طوقونمق وضعيتى، قطعيًا بزه قناعت ويردى كه؛ بو بر إستخدامِ ربّانيدر.
حتّى بو حقيقتلرڭ إظهارينه وسيله اولان بر شخصى ده استاديمز حلال ايتدى.
(حاشيه):استاديمزدن صوردق: نهدن رسالهِٔ نورڭ شعشعهلى إنتشارى و دشمنلرڭ دخى مغلوب اولوب دوستانه وضعيت آلدقلرى بر زمانده إنسانلرله گوروشمييورسڭز؟
جوابًا ديدى كه: "بنم ايله گوروشمك ايستهينلر، يا معارضدر ويا دوستدر. دوست اولسه، رسالهِٔ نورڭ يوز بيڭلر نسخهسى بنم بدلمه تام قونوشويور. بڭا قطعيًا إحتياج بيراقمامش. گوروشمك ايستهين معارض اولسه، بو اوتوز سنه ظرفنده پك چوق محكمهلر و أهلِ وقوفلر تدقيق ايتدكلرى حالده، نه نور رسالهلرنده و نه ده نور طلبهلرنده هيچ بر صوچ بولامامشلر. يگرمى درت محكمه "رسالهِٔ نورده صوچ بولامييورز" ديدكلرى؛ درت محكمه ده قطعيًا عموم نور رسالهلرينه برائت ويرهرك قضيهِٔ محكمه حالنه گلن قرارلريله بتون كتابلرى، مكتوبلرى صاحبلرينه إعاده ايتمهسى، بنم بدلمه معارضلره تام جواب ويرييور. بڭا إحتياج
— 266 —
قالمامش. أگر شخصى گوروشمك ايستهنيلسه، بتون نور طلبهلرى بر جهتده بو بيچاره سعيدڭ دعوا وكيللرى اولديغى گبى، إستانبولده و آنقرهده آووقاتلرى بولونديغندن، ايستهينلر اونلرله گوروشهبيلير."
شدّتلى خستهلغى و چوق إختيارلغى ايچون ضرورى ايشلرينى گورن خدمتكارلرى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
استاديمز إفاده بيورديلر كه:
عليهمزده اولان جمهوريت غزتهسى مدافعهمى چوق ياڭليش و غايت فنا بر طرزده تغيير ايتمش، حتّى "بر جانى يوزندن اون معصومه ضرر گلمهمسى ايچون" جملهسنڭ يرينه "بر جانى يوزندن اون معصومى ظلمتدن قورتارمق ايچون" گبى هذيانلر قاريشديرمش. هم ده او يازديغم جواب؛ بش آلتى سنه أوّل إستانبول ٢. صلح جزا محكمهسنده عينًا سويلنمش، أڭ مهمّ مسئلهمده برائت ويريلمش بر مدافعه ايكن؛ بر ايكى آى أوّل، بر بارداق صوده بر فورطنه قوپارمق نوعندن، إستانبول سياحتمده غايت معناسز غرضكارانه، بر صاوجى إسپارطه مدّعى عموميسنه حواله ايدوب معناسز بنم إفادهمى آلمغه ايكى رسمى پوليس مأمورى گوندردى. اونلره ديدم: او مسئلهيه بش سنه أوّل جواب ويريلمشدر. ايشته او زمانكى جوابم ده بودر، ديدم. اونلر ده قبول ايتديلر. هم ده ماكينه ايله چيقارديلر، هم او حريفه ده گوندرمشلر.
شيمدى اوزاق بر يرده تكرار معناسز اولارق بزدن اوزاق بر قائمِمقامه باشقهسى اونى ويرمش. إفتراجى غزته ده "اونى قائمِ مقام، صاوجىيه ويرمش." ديمهسيله رسالهِٔ نورڭ بر قسم ضعيف شاكردلرينه وسوسه و بر أوهام ويرمك ايستهمشدر. بو يازىيه نورڭ چوق
— 267 —
آووقاتلرى تكذيب يازسينلر. او مسئلهنڭ موضوعنه دائر إستانبول صحّى هيئتندن درت راپور وار. فقط لزومسز اولديغى ايچون، كيمسهيه گوسترمگه تنزّل ايتمدم. هم ده لزوم اولمامش...
سعيد النورسى
آنقرهدهكى ايكى أمنيت مديرينه چوق سلام ايدييورم. بويله شيلره أهمّيت ويرمهسينلر.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلريمز!
أوّلا:استاديمز ليلهِٔ برائتڭزى تبريك ايدييور. هم سلام و دعا ايدييور.
ثانيًا:دياربكردن دون آلديغمز مكتوبده إفاده ايديلديگنه گوره، دياربكر حواليسيله برابر شرقده شيمدى ايكى يوز قدر نور درسخانهلرى آچيلمش. آيريجه دياربكرده قادينلره مخصوص درت بش درسخانهِٔ نوريه وارمش. إن شاء اللّٰه بو بيوك بر خيرڭ علامتيدر.
استاديمز اون سنه أوّل إشارت و بيوك منفعتنى بيان ايتديگى نور مدرسهلرينڭ شيمدى بو زمانده آچيلمه ايشى، تام تحقّق صفحهسنه گيرمش بولونويور. او زمان ديمشدى: "شيمدى رسمًا دين تدريساتى ايچون خصوصى درسخانهلر آچيلمهسنه إذن ويريلمسنه بناءً نور شاكردلرى ممكن اولديغى قدر هر يرده كوچوجك بر درسخانهِٔ نوريه آچمق لازمدر. گرچه هركس كندى كندينه بر درجه إستفاده ايدر، فقط هركس هر بر
— 268 —
مسئلهسنى تام آڭلاماز. ايمان حقيقتلرينڭ ايضاحى اولديغى ايچون؛ هم علم، هم معرفت اللّٰه، هم حضور، هم عبادتدر. أسكى مدرسهلرده بش اون سنهيه مقابل، إن شاء اللّٰه نور مدرسهلرى بش اون هفتهده عين نتيجهيى تأمين ايدهجك و يگرمى سنهدر ايدييور."
استاديمز بارلادهكى طوقوز سنهلك إقامتگاهى اولان و رسالهِٔ نورڭ برنجى درسخانهسى، هم آلتى ولايت گنيشلگندهكى مدرسة الزهرانڭ چكردگى بولونان خانهسنى "مدرسهِٔ نوريه اولارق" رسالهِٔ نوره وقف ايتمشدى. شيمدى اونى متعاقب هم إسپارطه و جوارى قضالرى و بعض كويلرنده، هم دياربكر و شرقده نور درسخانهلرى آچيلمقدهدر.
بو صورتله او درسخانهلرده نورلرڭ اوقونماسى و نورلرله مشغوليته دوام ايدنلره و درس آلانلره طلبهِٔ علوم شرفنى قزانديرمقدهدر. طلبهِٔ علومڭ ايسه عادى حركاتى، حتّى اويقوسى دخى عبادت حكمنه گچديگنى بعض بيوك مجتهدلر بيان ايتمشلر.
ثالثًا:نورلرڭ راديو ديليله آناطولى و عالمِ إسلامه إنتشارينڭ ايلك مقدّمهسى، مبارك ليلهِٔ برائته توافق ايتمهسى، بو وطن و عالمِ إسلام حقّنده رسالهِٔ نور لهنده بيوك بر خيرڭ علامتى و إشارتيدر.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشلريڭز
طاهرى، زبير، صونغور، جيلان، بايرام
(حاشيه):بو مكتوب عين زمانده تلغرافله ويا مكتوبله استاديمزڭ ليلهِٔ برائتلرينى تبريك ايدن قارداشلريمزه جوابدر.
٭ ٭ ٭
— 269 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عموم دوستلريمه و نور قارداشلريمه بو وصيتى إعلان ايدييورم: بن شخصم إعتباريله وظيفهِٔ نوريهيى ياپمغه طاقتم قالمامش. بلكه إحتياج ده قالمامش. هم متعدّد تسمّملرله و چوق إختيارلق وضعيتيله و خستهلقله شيمديكى حياتده قالمق، تحمّلم قالمامش گبيدر. شايد مشتاق اولديغم ئولوم أليمه گچمهسه ده، ظاهرى حياتمده ئولمشم گبى دييه بو وصيتمى يازييورم.
خالقِ رحمٰنِ رحيمه حدسز شكر اولسون كه؛ بوندن آلتمش يتمش سنه أوّل خلافِ عادت اولارق تحصيلِ علم، خصوصًا علمِ ايمانى يولنده باشقهلرڭ معاونتنه يالوارمامق و تام فقرِ حاليله برابر أسكى سعيد چوجقلق، گنجلك زماننده طلبهلرينه تعيينلرينى كندى ويرمگه چاليشديغى و آنجق قيصه بر زمان بش تعيين قبول ايدوب متباقى طلبهلرينه بعضًا يگرمى اوتوز طلبهسنه تعيين ويرديگندن؛ علمى، واسطهِٔ جر ايتمگه او طلبهلر مجبور اولماديلر. إقتصاد و قناعتله او زمان موفّق اولدقلرى گبى، جنابِ أرحم الرّاحمينه حدسز شكر اولسون كه، أسكى سعيد گبى شيمدى رسالهِٔ نور كندى حقيقى طلبهلرينڭ تعيينلرينى نشرياتيله مكمّل ويرمگه باشلامش. أعظمى إخلاصى قيرمامق ايچون رسالهِٔ نور خاص طلبهلرينه، خصوصًا نفقهسنى تدارك ايدهمهينلرى تام تامنه إداره ايدهجك درجهده رسالهِٔ نورڭ صاتيلان نسخهلرينڭ بشدن بريسى رسالهِٔ نورڭ حقّى اولديغى جهتله شيمدى أللى آلتمش طلبهسنه كافى سرمايهسى چيقييور. بنم (بيچاره سعيدڭ) ايچنده هيچ بر حقّى يوقدر. يالڭز رسالهِٔ نورڭ قيمتدار خاصيتى و شاكردلرينڭ شخصِ معنويسنڭ كمالِ صداقتى بو معنوى نور بايرامنه وسيله اولدى.
شيمدى بتون طلبهلرڭ فوقنده دييهرك دگل، بنم أڭ ياقينمده خدمتمده اولوب بر درجه تام طرزِ حركتمى بيلنلر و ياقيندن گورنلر ايچنده، درت بش آدمى مطلق وكيل ياپييورم. بن ئولسهم ويا حياتده شعورسز قالسهم، نورلره قارشى خدمتمڭ طرزينى بيلهرك تام ياپابيلسينلر. شيمديلك طاهرى، صونغور، جيلان، حسنى و بر ايكى آدم داها مطلق وكيلم اولارق وصيت ايدييورم. شيمدى رسالهِٔ نورڭ صاتيلان نسخهلرينڭ
— 270 —
سرمايهسى، رسالهِٔ نورڭ ماليدر. سعيد ده بر خدمتكاردر. حياتده تعييننى آلابيلير. حتّى بوگونلرده ئولوم بڭا چوق ياقين گوروندى. بن ده آلتى ولايتده بولونان أللى آلتمش طلبهيى ايكى اوچ سنه نور سرمايهسندن تعييننى ويرمك قطعى نيّت ايدركن، بلكه بعضلرينى بعض مانعلر اونلرى طلبهلك خدمتندن واز گچيرهجك دييه واز گچدم. شيمدى وصيتمى يازدم.
سعيد النورسى
(حاشيه): غوثِ أعظم شيخِ گيلانى (رض) رسالهِٔ نوره و مؤلّفنه إشارت ايتديگى كرامتِ غيبيهسنده بر فقرهده تَعِيشُ سَعِيدًا دييه معيشت خصوصنده سعادتله ياشاياجغنى و أڭ مسعود اولاجغنى خبر ويرمش. حالبوكه بز استاديمزڭ فقر و إستغناسنى شيمدىيه قدر ظاهرًا بوڭا مخالف گورييوردق. غوثِ أعظمڭ بو إخبارِ غيبيهسى استاديمزڭ حياتنده شيمدى بِالفعل گورولمش كه؛ كوچكلگنده داها اون ياشنده ايكن عموجهسنڭ چورباسنى ايچمزدى، منّت آلتنه گيرمزدى. و درس ويرديگى أسكى طلبهلرينڭ معيشتنى ده كنديسى درعهده ايدردى. عينًا شيمدى ده أللى آلتمش طلبهسنڭ تعيينلرينى ويرمهسى، او غيبى إخبارڭ تام تحقّق و تظاهر ايتديگنى گوسترمشدر.
طاهرى، صونغور، جيلان
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أجل معيّن اولماديغى ايچون بنم شدّتلى خستهلغم هر وقت گلهبيلير دييه، أوّلجه يازديغم وصيتنامهلريمى تأييدًا بو وصيتنامه ده شدّتلى، داخلى بر خستهلغمدن إخطار ايديلدى. بن ده بيان ايدييورم كه: بنم وفاتمدن صوڭره، بنم أمانةً أليمده بولونان رسالهِٔ نور
— 271 —
سرمايهسى هم معجزاتلى قرآنمزى طبع ايتديرمك ايچون أسكيشهرده محافظه ايديلن سرمايه، او قرآنڭ توافقله و فوطوغرافله طبعنه عائد. (٭): اون بيڭ ليرادر. يانمزدهكى سرمايه ايسه، رسالهِٔ نورڭ سرمايهسيدر. او سرمايه جنابِ أرحم الرّاحمينه حدسز شكر اولسون كه؛ يتمش كسور سنه أوّل او زمانڭ عادتنه مخالف اولارق كندم فقيرلگمله برابر اونلرڭ تعيينلرينى ويرديگمه بر إحسان و لطفِ ربّانى اولارق او زماندن أللى آلتمش سنه صوڭره جنابِ أرحم الراحمين او عُرفى عادته مخالف قاعدهمى معنوى و گنيش مدرسة الزهرانڭ خالص و نفقهسنى تأمين ايدهمهين و زماننى رسالهِٔ نوره صرف ايدن طلبهلرينه عينًا و أسكى زمان إحسانِ إلٰهى نتيجهسى اولارق شيمدى يانمزدهكى سرمايه اونلرڭ تعيينلريدر و تعيينلرينه صرف ايديلهجك و قاچ سنهدر بنم ياپديغم گبى بنم معنوى أولادلرم، بنم ورثهلرم عينًا اويله ياپمق وصيت ايدييورم.
إن شاء اللّٰه تام رسالهِٔ نور إنتشاره باشلاسه؛ او سرمايه شيمديكى فداكار، كندينى رسالهِٔ نوره وقف ايدن شاكردلردن چوق زياده فداكار طلبهلره كافى گلهجك و معنوى مدرسة الزهرا و مدرسهِٔ نوريه چوق يرلرده آچيلاجق. بنم بدلمه بو حقيقته، بو حاله معنوى أولادلرم و خاص و فداكار خدمتكارلرم و نوره كندينى وقف ايدن قهرمان و هركسجه معلوم قارداشلرم بو وصيتڭ تطبيقنه يارديملرينى رجا ايدييورم. رسالهِٔ نور إعتباريله بڭا هيچ إحتياج قالماديغى ايچون عالمِ برزخه گيتمك بنم ايچون مدارِ سروردر. سز محزون اولمايڭز. بلكه بنى تبريك ايديڭز كه، زحمتدن رحمته گيدييورم.
چوق خسته
سعيد النورسى
أوت، بز استاديمزڭ بو وصيتنه شاهدز.
أميرطاغلى چاليشقان، مصطفى آجت، صفرانبولىلى حسنى، أرمنكلى زبير، چغوللى بايرام
٭ ٭ ٭
— 272 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، محترم قارداشمز تحسين بك!
ليلهِٔ قدريڭزى تبريك ايدر، موفّقيتلر ديلرز. استاديمز سزه خصوصى سلام ايدييور. ديدى كه:
"تحسينڭ نشر ايتديگى تاريخچهِٔ حيات يگرمى بيوك مجموعه قدر فائده ويردى، فتوحات ياپدى. شيمدى بر پارچه ايليشمهلرينه قطعيًا مراق ايتمهسين. نظرِ دقّتى جلب ايتديگى ايچون، بيوك بر إعلاننامه حكمنه گچدى.
شيمدىيه قدر ناصلكه يگرمى سنهدر يگرمى بيوك مجموعه پرده آلتنده إنتشار ايتمهسيله چوق بيوك فتوحاته مدار اولدى. تاريخچهِٔ حياتڭ ده پرده آلتنده إنتشارى إن شاء اللّٰه عين نتيجهيى ويرهجك."
ثانيًا:مادام جنابِ حق سزى آنقرهده رسالهِٔ نورڭ باش قوماندانى اولارق إحسان ايتمش؛ رسالهِٔ نورڭ، قرآنڭ قرق وجهِ إعجازندن بر وجهى اولان نظمنى بيان ايدن إشارات الإعجاز تفسيرينڭ نشرى ده سزه ميسّر اولدى. او وجهِ نظم يدى قسمدر. بر قسمى توافقاتدر. توافقاتڭ بر نوعى ده لفظهِٔ جلالده گورولن ظاهر توافقاتدر.
ايشته معجزاتلى قرآنمز بو توافقاتى گوسترييور. إن شاء اللّٰه بو معجزاتلى قرآنڭ نشرى و طبعى ده سزه نصيب اولاجق. أوّلجه استاديمز اون بيڭ ليرا سزه گوندرمشدى. شيمدى ده قرآنڭ آيتلرينه تام موافق اولارق (٦٦٦٦) ليرايى كه بو پاره، طلبهلرڭ ايكى سنهلك تعييناتندن فضله قالان پارادر. بونده بر سرِّ عظيم وار، عين آلتون پاره گبى مباركدر. باشقهسنه صرف ايتمهمك لازمدر. سزه بعض قرآنڭ جزءلرى ايله برلكده گوندرييورز و پك چوق سلام ايدييورز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشلريڭز
طاهرى، زبير، جيلان، صونغور
٭ ٭ ٭
— 273 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
آنقرهيه بو دفعه گلديگمڭ مهمّ بر سببى، إسلاميته جدّى طرفدار داخليه وكيلى نامق گديكى گورمك و إسلاميتڭ قهرمانى اولان عدنان بگه و توفيق ايلرى گبى مهمّ ذاتلره بر حقيقتى سويلهمكدر كه:
هم دموقراته أذانِ محمّدى گبى چوق قوّت ويرمك و رسالهِٔ نورڭ نشرينه مساعدهسى گبى چوق طرفدار اولمق و عالمِ إسلامى، حتّى بر قسم خرستيان دولتلرينى ده ممنون ايتمك ايچون، آياصوفيايى مزخرفاتدن تميزلهيوب عبادت محلّى ياپمقدر. بن ايسه؛ بو مسئله ايچون اوتوز سنه سياستى ترك ايتديگم حالده، بو نقطه خاطرى ايچون نامق گديكى گورمك ايستدم و گلدم. عدنان بك، نامق گديك و توفيق ايلرى گبى ذاتلرڭ خاطرى ايچون باشقه يره گيتمهدم.
هم رسالهِٔ نور، قرآنڭ قانونِ أساسيسيله بتون آناطولى و ولاياتِ شرقيهده آسايشى تأمين ايدن رسالهِٔ نورڭ بشيوز بيڭ نسخهسى قومونيستلگى صوصديرديغى گبى، آسايشى تأمين ايتديگنه بر دليلى بودر كه: اون كسور سنه أوّل آفيون مدّعى عموميسى "آلتى يوز بيڭ فداكار طلبهسى وار. بش يوز بيڭ نسخه رسالهِٔ نوردن نشر ايتمش، بلكه آسايشه ضرر گلير." ديدى. اوڭا قارشى سعيد ديمش كه: مادام آلتى يوز بيڭ فداكار طلبهسى وار. بو اون بش سنهدر بڭا بو قدر ظلم ايديلييور. بر تك وقوعاتى هيچ بر ضابطه و محكمه گوسترهمدى.
هم ديدم: أى مدّعى عمومى! أگر بيڭ مدّعى عمومى، بيڭ أمنيت مديرى قدر آسايشڭ تأميننه رسالهِٔ نور خدمت ايتمهمش ايسه، اللّٰه بنى قهر ايتسين. سز ده بڭا نه جزا ويررسهڭز ويرڭ ديدم. او بو سوزيمه قارشى هيچ بر چاره بولامادى.
يالڭز بر ايكى سنه صوڭره نورڭ بر كوچك طلبهسى رسالهِٔ نوره ضرر گلهجك ظنّيله كندينى إنتحار ايدهجكدى كه، طبع ايتديگى بر كوچك رسالهيه ضرر گلمهسين.
— 274 —
صوڭره استادى اونى منع ايتدى و كوچوجك بر حادثه اولدى و ايكيسى ده باريشديريلدى.
حالبوكه بر استادڭ اون دانه فداكار طلبهسى بولونسه (حتّى برى سلام ايتمش طوقات وورولمش، برى ألنى اوپمش تحقير ايديلمش) هيچ بر فداكارى، آسايشه ايليشمهمك ايچون سكوت ايتمشلر. سعيددن ايشيتمشلر كه: بنم يوز روحم اولسه، آسايشه فدا ايدييورم. اونڭ ايچون وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى قانونِ أساسيسيله؛ بش جانى يوزندن طقسان معصومه ضرر گلمهمك، بر جانى يوزندن اون معصوم چولوق چوجق، پدر و والدهلرينه ظلم ايتمهمك ايچون، رسالهِٔ نور ايمان خدمتيله برابر آسايشى تماميله تأمين ايدوب هركسڭ قلبنده فنالغه قارشى بر ياساقجى بيراقييور. بن ده بيڭ روحم اولسه، قرآنڭ بو قانونِ أساسيسنه فدا ايتديگمى تاريخچهِٔ حيات إثبات ايدييور و ميداندهدر. و محكمهلر ده قبول ايتمشلر.
حتّى تظاهره بر رياكارلق، بر خودفروشلق، بر أنانيت معناسنى ويروب خلقلرله گوروشمگى ده ترك ايتديگى و رحمتِ إلٰهيهنڭ إحسانى ايله سسى ده كسيلمش كه، دوستلرله گورشمگه مجبور اولماسين و خاطرلرى ده قيريلماسين.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(مدّعى عموميلر حقّنده استاديمزڭ غريب بر حالتِ روحيهسنى بيان ايتمك زمانى گلدى.)
بڭا ديدى كه:
"اوتوز قرق سنه بو تضييقاتمده، حقوق اللّٰه معناسنده اولان حقوقِ عامّه نامندهكى وظيفهلرله موظّف اولان صاوجيلر أكثر حپسلرمده، نفيمده شدّتلرينى گورديگم حالده
— 275 —
اونلره قارشى بر حدّت، بر كوسمك بڭا گلمييوردى.
صوڭره گورويوردم: اونلرڭ ظاهرى شدّتنه سبب اولان قصورلرى كنديلرنده گورمييوردم. فقط چوق دفعه بر زمان صوڭره، قدرِ إلٰهينڭ باشقه قصوراتمه بناءً شفقت طوقادينڭ اويله صاوجيلرڭ أليله گلديگنى گوردم. قدر عدالت ياپديغى ايچون، او شفقت طوقاتنى روح و قلبمله قبول ايتدم. ظاهرى سببه بناءً صاوجيلرڭ شدّتنى حلال ايدييورم.
شيمدى جنابِ حقّه شكر، او مدّعى عموميلرڭ بر قسمى، وظيفهلرى اولان حقوقِ عموميهنڭ مدافعهسى حقوق اللّٰه نوعندن اولديغى جهتله، بڭا قارشى شدّت دگل، بِالعكس حقيقى عدالت نقطهسنده، عموم إسلاميته و بلكه إنسانيته ده منفعتى اولان رسالهِٔ نورڭ خدمتِ ايمانيهسى جهتيله شدّتى بيراقوب قدرِ إلٰهينڭ شفقت طوقاتنه باقار گبى ظاهرى تعذيب، حقيقةً يارديم حكمنه گچديگى ايچون، بن ده بو سرِّ عظيم مناسبتيله، بتون بويله مدّعى عموميلره قارشى بر دوستلق و دعا ايتمك وضعيتنى آلدم. ظاهرًا بڭا قارشى شدّتِ حكم گورونن حالات، او خدمتِ ايمانيهيه بر إعلاننامه حكمنه گچدى.
بن ده شيمدى اونلره، حقوقِ عامّهنڭ حقوق اللّٰه حكمنه گچديگنى بيلنلره، عمومًا سلام و دعا ايدييورم. بڭا اولان شدّتلرينى عمومًا حلال ايدييورم."
سعيد النورسى
استاديمزڭ سزلره يازديغى عينِ حقيقت اولان بو مكتوبنى عرض ايدييورم.
طلبهسى
صونغور
٭ ٭ ٭
— 276 —
بديع الزمان سعيد النورسىنڭ غزتهلره بر مكتوبى
(بزه عائد مسئلهلرى يازان غزتهلره خطابًا يازديغم بو يازىيى نشر ايتسهلر، بوگونلرده اولان عليهمدهكى إسنادلرينى حلال ايدهجگم. شدّتلى خستهلغمه بناءً بو قيصهجق مكتوبمى او غزتهلر نشر ايتسينلر كه؛ بزى دوشونن قارداشلرم كدرلنمهسين.)
أوّلا:بوگونلرده اولان مسئلهلر ايچون مراق ايتمهيڭز. حقّمزده تجلّى ايدن، عنايت و رحمتِ إلٰهيه ايله بو بيوك بر خيردر. هم خسته اولديغمدن قونوشمغه و گورشمگه ده تحمّل ايدهمييورم. شيمدى رسالهِٔ نورڭ داخل و خارجدهكى فوق العاده إنتشارى و گنيش فتوحاتى ايله دشمنلر ده دوست اولمشلر. هركسڭ قونوشمق ايستهمسنه مقابل، عنايتِ إلٰهيه ايله سسم ده قيصيلمش كه؛ داها رسالهِٔ نور بڭا إحتياج بيراقمديغندن گوروشوب، قونوشامييورم.
بنى آلتى ولايتدن دعوت ايتمهلرى اوزرينه گيدركن اوڭمزه گلن و رسالهِٔ نورڭ و مسلگمڭ حقيقتنى آڭلايان دوست مأمورلر، أميرطاغنده إستراحت ايتمهمى و شيمديلك أميرطاغنده قالمامى حكومتڭ رجا ايتديگنى بيلديرديلر. ذاتًا گورشمگه و قونوشمغه تحمّل ايدهمديگمدن حقّمدهكى بو دوستانه تكليف و وضعيت بر عنايت اولدى كه؛ بنى دعوت ايدن چوق ولايتلردهكى حقيقى قارداشلريمڭ خاطرلرى قيريلماسين. هم بعض ولايتلره گيدوب ديگر ولايتلره گيدهمديگمدن ايلرى گلن وضعيتمله، يوز بيڭلرله حقيقى فداكار طلبهلرم گوجنمهسينلر.
ثانيًا:بنم بو سياحتلرمده قطعيًا سياستله علاقهمڭ اولماديغنه بر دليل؛ قرق سنهدن بَرى سياستى ترك ايتديگمدن، يالڭز و يالڭز قرآنڭ بو زمانه تام موافق بر
— 277 —
تفسيرى اولان رسالهِٔ نور كفرِ مطلقى قيرديغى ايچون آنارشيستلگه و تخريباتجى جريانلره قارشى سد چكديگى گبى، قرآنڭ رسالهِٔ نوره ويرديگى درسنده بر قانونِ أساسى اولان وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى سرّى ايله؛ "آسايشه ايليشمك؛ بش جانى يوزندن طقسان معصومه ظلم ايتمكدر" دييه اولان اُخروى خدمتمز؛ وطن، ملّت و آسايشه ده بيوك بر فائدهسى اولماسى جهتى ايله، بنى تجسّس ايدن وياخود ده زحمت ويرن پوليس و إنضباطلرى ده حلال ايدييورم. اونلرى آسايشڭ مجاهد محافظلرى دييه قارداش گبى مسرورانه قبول ايتدم. حتّى بنى آنقرهدن چويرمهلرينى ده قبول ايتديگم گبى، حقّمده بر عنايتِ إلٰهيهيه وسيله اولمالرى جهتيله اللّٰهه شكر ايتدم. و كمالِ فرحله آنقرهدن دوندم.
ثالثًا:هر يرده رسالهِٔ نورڭ إنتشارى و اوقونماسى و پك فضله مشتاقلرى بولونماسى طولاييسيله بنمله گوروشمك و قونوشمق و دعوت ايتمك آرزو ايدييورلردى. بو وضعيتده، يگرمى ولايته گيتمهمڭ ضرورتى واردى. آنجق رسالهِٔ نورڭ طبع ايديلديگى يرلر اولان آنقره، إستانبول و قونيهيه گيتدم.
بنى أميرطاغنه چويرن دوستلره شونى ديرم كه:
حقّمدهكى بو معامله بر عنايت و رحمتِ إلٰهيهيه وسيله اولدى. صيقيلمييورم. يالڭز بنم يگرمى سنه قالديغم إسپارطه ولايتنده ايكى سنهلك كرا ايتديگم بر أويم و اوراده بعض أشيالرم وار. اورانڭ هواسى ده بر پارچه خستهلغمه يارايور. حكومتڭ مساعدهلريله بر آى أميرطاغنده، بر آى ده كرالاديغم إسپارطهدهكى أويمده بولونمق آرزو ايدييورم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 278 —
(عموم نور طلبهلرينه استاد بديع الزمانڭ وفاتندن اوڭجه ويرمش اولديغى أڭ صوڭ درسدر.)
عزيز قارداشلرم!
بزم وظيفهمز مثبت حركت ايتمكدر. منفى حركت دگلدر. رضاىِ إلٰهىيه گوره صِرف خدمتِ ايمانيهيى ياپمقدر، وظيفهِٔ إلٰهيهيه قاريشمامقدر. بزلر آسايشى محافظهيى نتيجه ويرن مثبت ايمان خدمتى ايچنده هر بر صيقنتىيه قارشى صبرله، شكرله مكلّفز.
مثلا كنديمى مثال آلارق ديرم: بن أسكيدن بَرى تحكّمه و ترذيله قارشى بوين أگمهمشم. حياتمده تحكّمى قالديرمديغم، بر چوق حادثهلرله ثابت اولمش. مثلا: روسيهده قوماندانه آياغه قالقمهمق، ديوانِ حربِ عُرفيده إعدام تهديدينه قارشى محكمهدهكى پاشالرڭ سؤاللرينه بش پاره أهمّيت ويرمديگم گبى، درت قوماندانلره قارشى بو طورم تحكّملره بوين أگمهديگمى گوسترييور. فقط بو اوتوز سنهدر مثبت حركت ايتمك، منفى حركت ايتمهمك و وظيفهِٔ إلٰهيهيه قاريشمهمق حقيقتى ايچون؛ بڭا قارشى ياپيلان معاملهلره صبرله، رضا ايله مقابله ايتدم. جرجيس (عس) گبى و بدر، اُحُد محاربهلرنده چوق جفا چكنلر گبى صبر و رضا ايله قارشيلادم.
أوت مثلا: سكسان بر خطاسنى محكمهده إثبات ايتديگم بر مدّعى عمومىنڭ ياڭليش إدّعالرى ايله عليهمزدهكى قرارينه قارشى، بددعا دخى ايتمدم. چونكه أصل مسئله بو زمانڭ جهادِ معنويسيدر. معنوى تخريباتنه قارشى سد چكمكدر. بونڭله داخلى آسايشه بتون قوّتمزله يارديم ايتمكدر.
أوت مسلگمزده قوّت وار. فقط بو قوّت، آسايشى محافظه ايتمك ايچوندر. وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى دستورى ايله كه: "بر جانى يوزندن؛ اونڭ قارداشى، خانَدانى، چولوق چوجغى مسئول اولاماز." ايشته بونڭ ايچوندر كه، بتون حياتمده بتون قوّتمله آسايشى محافظهيه چاليشمشم. بو قوّت داخله قارشى دگل، آنجق خارجى
— 279 —
تجاوزه قارشى إستعمال ايديلهبيلير. مذكور آيتڭ دستورى ايله وظيفهمز، داخلدهكى آسايشه بتون قوّتمزله يارديم ايتمكدر. اونڭ ايچوندر كه، عالمِ إسلامده آسايشى إخلال ايديجى داخلى محاربات آنجق بيڭده بر اولمشدر. او ده، آرادهكى بر إجتهاد فرقندن ايلرى گلمشدر. و جهادِ معنويهنڭ أڭ بيوك شرطى ده؛ وظيفهِٔ إلٰهيهيه قاريشمامقدر كه، "بزم وظيفهمز خدمتدر، نتيجه جنابِ حقّه عائددر؛ بز وظيفهمزى ياپمقله مجبور و مكلّفز."
بن ده جلال الدينِ خوارزمشاه گبى، "بنم وظيفهم خدمتِ ايمانيهدر؛ موفّق ايتمك ويا ايتمهمك جنابِ حقّڭ وظيفهسيدر." دييوب إخلاص ايله حركت ايتمهيى قرآندن درس آلمشم.
خارجى تجاوزه قارشى قوّتله مقابله ايديلير. چونكه دشمنڭ مالى، چولوق چوجغى غنيمت حكمنه گچر. داخلده ايسه اويله دگلدر. داخلدهكى حركت مثبت بر شكلده معنوى تخريباته قارشى معنوى، إخلاص سرّى ايله حركت ايتمكدر. خارجدهكى جهاد باشقه، داخلدهكى جهاد باشقهدر. شيمدى ميليونلر حقيقى طلبهلرى جنابِ حق بڭا ويرمش. بز بتون قوّتمزله داخلده آنجق آسايشى محافظه ايچون مثبت حركت ايدهجگز. بو زمانده داخل و خارجدهكى جهادِ معنويهدهكى فرق، پك عظيمدر.
بر مسئله داها وار. او ده چوق أهمّيتليدر. حُكمِ قرآنه گوره، بو زمانده ميمسز مدنيتڭ ايجاباتندن اولارق حاجاتِ ضروريه درتدن يگرمىيه چيقمش. ترياكيلكله، گورهنكله و إعتيادله حاجاتِ غيرِ ضروريه، حاجاتِ ضروريه حكمنه گچمش. آخرته ايمان ايتديگى حالده، ضرورت وار دييه و ضرورت ظنّيله دنيا منفعتى و معيشت دردى ايچون دنيايى آخرته ترجيح ايدييور.
قرق سنه أوّل بر باش قوماندان بنى بر پارچه دنيايه آليشديرمق ايچون بعض قوماندانلرى، حتّى خواجهلرى بنم يانمه گوندردى. اونلر ديديلر: "بز شيمدى مجبورز.
اِنَّ الضَّرُورَاتِ تُبِيحُ الْمَحْظُورَاتِ
قاعدهسيله آوروپانڭ بعض اصوللرينى،
— 280 —
مدنيتڭ ايجابلرينى تقليده مجبورز." ديديلر. بن ده ديدم: "چوق آلدانمشسڭز. ضرورت سوءِ إختياردن گلسه قطعيًا طوغرى دگلدر، حرامى حلال ايتمز. سوءِ إختياردن گلمزسه، يعنى ضرورت حرام يوليله اولمامش ايسه، ضررى يوق. مثلا: بر آدم سوءِ إختيارى ايله حرام بر طرزده كندينى سرخوش ايتسه و سرخوشلقله بر جنايت ياپسه؛ حكم عليهنه جارى اولور، معذور صاييلماز، جزا گورور. چونكه سوءِ إختيارى ايله بو ضرورت ميدانه گلمشدر. فقط بر مجذوب چوجق جذبه حالنده بريسنى وورسه معذوردر، جزا گورمز. چونكه إختيارى داخلنده دگلدر." ايشته، بن او قوماندانه و خواجهلره ديدم: أكمك يمك، ياشامق گبى ضرورى إحتياجلر خارجنده باشقه هانگى ضرورت وار؟ سوءِ إختياردن، غيرِ مشروع مَيللردن و حرام معاملهلردن تولّد ايدن حركتلر، حرامى حلال ايتمگه مدار اولامازلر. سينهما، تياترو، دانس گبى شيلرده ترياكى اولمش ايسه، مطلق ضرورت اولماديغى و سوءِ إختياردن گلديگى ايچون، حرامى حلال ايتمگه سبب اولاماز. قانونِ بشرى ده بو نقطهلرى نظره آلمش كه؛ إختيار خارجنده ضرورتِ قطعيه ايله، سوءِ إختياردن نشئت ايدن حكملرى آييرمشدر. قانونِ إلٰهيده ايسه، داها أساسلى و محكم بر شكلده بو أساسلر تفريق ايديلمش.
بونڭله برابر زمانڭ إلجاآتى ايله ضرورتلر اورتهلقده ظن ايدهرك بعض خواجهلرڭ بدعهلره طرفدارلغندن طولايى اونلره هجوم ايتمهيڭز. بيلميهرك "ضرورت وار" ظنّيله حركت ايدن او بيچارهلره وورمايڭز. اونڭ ايچون قوّتمزى داخلده صرف ايتمييورز. بيچاره، ضرورت درجهسنه گيرمش، بزه مخالف اولانلردن خواجه ده اولسه اونلره ايليشمهيڭز. بن تك باشمله داها أوّل عليهمدهكى او قدر معارضلره قارشى طايانديغم، ذرّه قدر فتور گتيرمديگم، او خدمتِ ايمانيهده موفّق اولديغم حالده؛ شيمدى ميليونلر نور طلبهسى اولديغى حالده، ينه مثبت حركت ايتمكله اونلرڭ بتون تحقيراتلرينه، ظلملرينه تحمّل ايدييورم.
بز دنيايه باقمييورز. باقديغمز وقتده اونلره يارديمجى اولارق چاليشييورز. آسايشى محافظهيه مثبت بر شكلده يارديم ايدييورز. ايشته بو گبى حقيقتلر إعتباريله، بزه ظلم ده ايتسهلر خوش گورملىيز.
— 281 —
رسالهِٔ نورڭ نشرى هر طرفده قناعتِ تامّه ويردى كه، دموقراتلر دينه طرفداردرلر. شيمدى بر رسالهيه ايليشمك؛ وطن، ملّت مصلحتنه تمامًا ضددر.
بر محرم رساله واردى كه، او محرم رسالهنڭ نشرينى منع ايتمشدم. "ئولدكدن صوڭره نشر اولنسون" ديمشدم. صوڭره محكمهلر آلوب اوقوديلر، تدقيق ايتديلر؛ صوڭره برائت ويرديلر. محكمهِٔ تمييز، او برائتى تصديق ايتدى. بن ده بونى داخلده آسايشى تأمين ايچون و يوزده طقسان بش معصومه ضرر گلمهمسى ايچون نشر ايدنلره إذن ويردم. "سعيد، مشورتله نشر ايدهبيلير." ديدم.
اوچنجى مسئله:شيمدى كفرِ مطلق، اويله جهنّمِ معنوى نشرينه چاليشييور كه، كائناتده هيچ بر كافر اوڭا ياناشمامق لازم گلييور. قرآنڭ "رحمةً لِلْعالمين" اولديغنڭ بر سرّى بودر كه: ناصل مسلمانلره رحمتدر؛ آخرته ايمان، اللّٰهه ايمان إحتمالنى ويرمسيله ده، بتون دينسزلره و بتون عالمه و نوعِ بشره رحمت اولماسنه بر نكته، بر إشارتدر كه؛ او معنوى جهنّمدن دنياده ده اونلرى بر درجه قورتارمش. حالبوكه شيمدى فن و فلسفهنڭ ضلالت قسمى؛ يعنى قرآنله باريشميان، يولدن چيقمش، قرآنه مخالفت ايدن قسمى، كفرِ مطلقى قومونيستلر طرزنده نشره باشلاديلر. قومونيستلك پردهسنده آنارشيستلگى نتيجه ويرهجك بر صورتده منافقلر، زنديقلر واسطهسيله و بعض مفرط دينسز سياستجيلر واسطهسيله نشر ايله آشيلانمغه باشلانديغى ايچون؛ شيمديكى حيات، دينسز اولارق قابل دگلدر، ياشاماز. "دينسز بر ملّت ياشاماز" حكمى بو نقطهيه إشارتدر. كفرِ مطلق اولديغى زمان، حقيقتِ حالده ياشانماز. اونڭ ايچون قرآنِ حكيم، بو عصرده بر معجزهِٔ معنويهسى اولارق رسالهِٔ نور شاكردلرينه بو درسى ويرمش كه؛ كفرِ مطلقه، آنارشيستلگه قارشى سد چكسين. هم چكمش. أوت چينى، هم يارى آوروپايى و بالقانلرى إستيلا ايدن بو جريانه قارشى بزى محافظه ايدن قرآنِ حكيمڭ بو درسيدر كه؛ او هجومه قارشى سد چكمش، بو صورتله او تهلكهيه قارشى چاره بولمشدر.
ديمك بر مسلمان ممكن دگل، باشقه بر دينه گيروب، يا خرستيان و يهودى، خصوصًا بولشويك گبى اولمق... چونكه بر عيسوى مسلمان اولسه، عيسى عليه السلامى
— 282 —
داها زياده سَور. بر موسوى مسلمان اولسه، موسى عليه السلامى داها زياده سَور. فقط بر مسلمان، محمّد عليه الصلاة والسلامڭ زنجيرندن چيقسه، ديننى بيراقسه، داها هيچ بر دينه گيرمز، آنارشيست اولور؛ روحنده كمالاته مدار هيچ بر حالت قالماز. وجدانى تفسّخ ايدر، حياتِ إجتماعيهيه بر زهر اولور.
اونڭ ايچون جنابِ حقّه شكر قرآنِ حكيمڭ إشاراتِ غيبيهسى ايله قهرمان تورك و عرب ملّتلرى ايچنده لسانِ تُرْكى و عربى ايله بو عصرى قورتارهجق بر معجزهِٔ قرآنيهنڭ رسالهِٔ نور ناميله بر درسى إنتشاره باشلامش. و اون آلتى سنه أوّل آلتى يوز بيڭ آدمڭ ايماننى قورتارديغى گبى، شيمدى ميليونلردن گچديگى ثابت اولمش. ديمك رسالهِٔ نور؛ بشرى آنارشيستلكدن قورتارمغه بر درجه وسيله اولديغى گبى، إسلامڭ ايكى قهرمان قارداشى اولان تورك و عربى برلشديرمگه، بو قرآنڭ قانونِ أساسيلرينى نشر ايتمگه وسيله اولديغنى دشمنلر ده تصديق ايدييورلر.
مادام بو زمانده كفرِ مطلق قرآنه قارشى چيقييور. كفرِ مطلقده جهنّمدن زياده دنياده ده داها بيوك بر جهنّم وار. چونكه ئولوم مادام ئولديرلمييور. هر گون بشرده اوتوز بيڭ جنازه ئولومڭ دوامنه شهادت ايدييور. بو ئولوم كفرِ مطلقه دوشنلره، ياخود طرفدار اولانلره؛ هم شخصڭ إعدامِ أبديسى و بتون گچمش، گلهجك أقربالرينڭ ده إعدامِ أبديسى اولارق دوشونديگى ايچون، جهنّمدن اون دفعه داها فضله دهشتلى جهنّم عذابى چكر. ديمك او جهنّم عذابنى كفرِ مطلقله قلبنده طويويور. چونكه هر بر إنسان أقرباسنڭ سعادتيله مسعود، عذابيله معذّب اولديغى گبى؛ اللّٰهى إنكار ايدنلرڭ إعتقادلرنجه بتون او سعادتلرى محو اولويور، يرينه عذابلر گلييور. ايشته بو زمانده، بو دنياده بو معنوى جهنّمى إنسانلرڭ قلبندن إزاله ايدن تك بر چارهسى وار: او ده قرآنِ حكيمدر. و بو زمانڭ فهمنه گوره اونڭ بر معجزهِٔ معنويهسى اولان رسالهِٔ نور أجزالريدر.
شيمدى اللّٰهه شكر ايدييورز كه، سياسى پارتيلر ايچنده بر پارتى، بر پارچه بونى حسّ ايتدى كه؛ او أثرلرڭ نشرينه مانع اولمادى؛ حقائقِ ايمانيهنڭ دنياده بر جنّتِ معنويهيى أهلِ ايمانه قزانديرديغنى إثبات ايدن رسالهِٔ نوره ممانعت ايتمدى، نشرينه مساعدهكار طاوراندى؛ ناشرلرينه ده تضييقاتدن واز گچدى.
— 283 —
قارداشلرم! خستهلغم پك شدّتلى، بلكه پك ياقينده ئولهجگم وياخود بتون بتون قونوشمقدن (بعضًا منع اولديغم گبى) منع ايديلهجگم. اونڭ ايچون بنم نور آخرت قارداشلرم، أهون الشرّ دييوب بعض بيچاره ياڭليشجيلرڭ خطالرينه هجوم ايتمهسينلر. دائما مثبت حركت ايتسينلر. منفى حركت وظيفهمز دگل. چونكه داخلده حركت منفيجه اولماز. مادام سياستجيلرڭ بر قسمى رسالهِٔ نوره ضرر ويرمييور، آز مساعدهكاردر؛ أهون الشرّ اولارق باقڭز. داها أعظم الشردن قورتولمق ايچون؛ اونلره ضرريڭز طوقونماسين، اونلره فائدهڭز طوقونسون.
هم داخلدهكى جهادِ معنوى؛ معنوى تخريباته قارشى چاليشمقدر كه؛ مادّى دگل، معنوى خدمتلر لازمدر. اونڭ ايچون أهلِ سياسته قاريشمديغمز گبى، أهلِ سياست ده بزمله مشغول اولمغه هيچ بر حقلرى يوق.
مثلا: بر پارتى بڭا بيڭلر وجهله صيقنتى ويرديگى حالده، حتّى اوتوز سنهده حپسلر ده تضييقلر ده اولديغى حالده، حقّمى حلال ايتدم. و عذابلرينه مقابل، او بيچارهلرڭ يوزده طقسان بشنى تزييف و إعتراضلره، ظلملره معروض قالمقدن قورتولمغه وسيله اولدم كه، وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى آيتى حكمنجه قباحت آنجق يوزده بشه ويريلدى. او عليهمزدهكى پارتينڭ شيمدى هيچ بر جهتله عليهمزده شكوايه حقلرى يوقدر.
حتّى بر محكمهده ياڭليش مخبرلرڭ و جاسوسلرڭ أوهاملرى ايله؛ بزى، يتمش كيشىيى، محكوم ايتمك ايچون سوءِ فهميله، دقّتسزلگيله رسالهِٔ نورڭ بعض قسملرينه ياڭليش معنا ويرهرك سكسان ياڭليشله بنى محكوم ايتمگه چاليشديغى حالده، محكمهلرده إثبات ايديلديگى گبى، أڭ زياده هجومه معروض بر قارداشڭز، محبوس ايكن پنجرهدن او مدّعى عمومىنڭ اوچ ياشندهكى چوجغنى گوردى، صوردى. ديديلر: "بو مدّعى عمومىنڭ قيزيدر." او معصومڭ خاطرى ايچون او مدّعىيه بددعا ايتمدى. بلكه اونڭ ويرديگى زحمتلر؛ او رسالهِٔ نورڭ، او معجزهِٔ معنويهنڭ إنتشارينه، إعلاننه بر وسيله اولديغى ايچون رحمتلره إنقلاب ايتدى.
— 284 —
قارداشلرم، بلكه بن ئولهجگم. بو زمانڭ بر خستهلغى داها وار؛ او ده بنلك، أنانيت، خودفروشلق، حياتنى گوزلجه مدنيت فانطازيهسيله گچيرمك إشتهاسى، ترياكيلك گبى خستهلقلردر. رسالهِٔ نورڭ قرآندن آلديغى درسڭ أڭ برنجى أساسى: بنلك، أنانيت، خودفروشلغى ترك ايتمك لزوميدر. تا إخلاصِ حقيقى ايله ايمانڭ قورتاريلماسنه خدمت ايديلسين. جنابِ حقّه شكر، او أعظمى إخلاصى قزانانلرڭ پك چوق أفرادى ميدانه چيقمش. بنلگنى، شان و شرفنى أڭ كوچك بر مسئلهِٔ ايمانيهيه فدا ايدن چوقدر. حتّى نورڭ بيچاره بر شاكردينڭ دشمنلرى دوست اولديغى وقت اونڭله صحبت ايتمك چوغالديغى ايچون، رحمتِ إلٰهيه جهتنده سسى كسيلمش. هم ده اوڭا تقديرله باقانلر، إصابتِ نظر حكمنه گچوب اونى اينجيتييور. حتّى مصافحه ايتمك ده طوقات وورمق گبى صيقنتى ويرييور. "سنڭ بو وضعيتڭ نهدر؟" دييه صورولدى، "مادام ميليونلر قدر آرقداشلرڭ وار، نهدن بونلرڭ خاطرلرينى محافظه ايتمييورسڭ؟"
جوابًا ديدى: مادام مسلگمز أعظمى إخلاصدر؛ دگل بنلك، أنانيت، دنيا سلطنتى ده ويريلسه، باقى بر مسئلهِٔ ايمانيهيى او سلطنته ترجيح ايتمك أعظمى إخلاصڭ إقتضاسيدر. مثلا: حرب ايچنده، آوجى خطّنده، دشمنڭ طوپ گلّهلرى آراسنده قرآنِ حكيمڭ تك بر آيتنڭ، تك بر حرفنڭ، تك بر نكتهسنى ترجيح ايدهرك، او گلّهلر ايچنده حبيب كاتبنه "دفترى چيقار!" دييهرك آت اوستنده او نكتهيى يازديرمش. ديمك قرآنڭ بر حرفنڭ بر نكتهسنى، دشمنڭ گلّهلرينه قارشى ترك ايتمهمش؛ روحنڭ قورتولمسنه ترجيح ايتمش.
او قارداشمزه صوردق:"بو عجيب إخلاصى نرهدن درس آلمشسڭ؟"
ديمش:ايكى نقطهدن:
بريسى:عالمِ إسلاميتڭ أڭ عجيب حربى اولان بدر حربنده نماز وقتنده جماعتدن حصّهسز قالمامق ايچون، دشمنڭ هجومى ايله برابر مجاهدلرڭ ياريسى سلاحنى بيراقوب جماعت خيرينه شريك اولمق، ايكى ركعت صوڭره اونلر ده حصّهدار اولسون دييه فخرِ عالم عليه الصلاة والسلام بر حديثِ شريفيله أمر ايتمش اولماسيدر.
— 285 —
مادام حربده بو رخصت وار. و مادام جماعت خيرى ده سنّت اولديغى حالده، او سنّته رعايت ايتمك أڭ بيوك بر حادثهِٔ دنيويهيه ترجيح ايديلمش. استادِ مطلقڭ بويله بر إشارتندن بر نكتهجك آلارق، بز ده روح و جانمزله إتّباع ايدييورز.
ايكنجيسى:قهرمانِ إسلام إمامِ على رضى اللّٰه عنه جلجلوتيهنڭ چوق يرلرنده و آخرنده بر حمايتجى ايستهمش كه، نماز ايچنده حضورينه غفلت گلمهسين. دشمنلرى طرفندن اوڭا بر هجوم معناسى خاطرينه گلمهمك، صِرف نمازدهكى حضورينه پك چوق اولان دشمنلرى طرفندن بر هجوم تصوّريله نمازدهكى حضورينه مانع اولونمامق ايچون بر محافظ عفريتى درگاهِ إلٰهيدن نياز ايتمش.
ايشته بو بيچاره، عمرى بو زمانده خودفروشلق ايچنده يووارلانان بيچاره قارداشڭز ده؛ هم سببِ خلقتِ عالمدن، هم قهرمانِ إسلامدن بو ايكى كوچك نكتهيى درس آلدم. و بو زمانده چوق لازم اولان قرآنڭ أسرارينه أهمّيت ويرمكله، حرب ايچنده روحنڭ محافظهسنى ديڭلهميهرك، قرآنڭ بر حرفنڭ بر نكتهسنى بيان ايتمش.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭