— 4 —
رسالهِٔ نور كلّياتندن
أميرطاغ لاحقهسى-١
مؤلّفى
بديع الزمان سعيد النورسى
— 5 —
تقديم
بو لاحقه مكتوبلرى(كه "يگرمى يدنجى مكتوب"در)رسالهِٔ نورڭ ايلك تأليفى ايله باشلايوب دوام ايدهگلمشدر. رسالهلر بارلاده تأليف ايديلمگه باشلانوب إسپارطه و جوارندهكى قيمتدار طلبهلرى بو رسالهلرى اوقومق و يازمق صورتيله إستفاده و إستفاضه ايتدكلرنده حسّياتلرينى، إشتياق و إحتراملرينى بر شكران بورجى اولارق محترم مؤلّفى حضرتِ استاده مكتوبلرله تقديم ايتمشلر. بعض مشكلاتلرينڭ و سؤاللرينڭ حلّ ايديلمهسنى رجا ايتمشلر؛ بويلهجه هم حضرتِ استادڭ، هم طلبهلرڭ مكتوبلرى ايله"بارلا"، "قسطمونى"و"أميرطاغ"لاحقه مكتوبلرى وجوده گلمشدر.
بارلا لاحقهلرى:
رسالهِٔ نورڭ بارلاده تأليف ايديلديگى و قلمله إستنساخ ايديلهرك نشره باشلانديغندن أسكيشهر حپسى زماننه قدر اولان دورهده نورڭ ايلك مشتاق طلبهلرينڭ، نورلرڭ همان تأليفى زماننده، ايلك اوقويوب يازدقلرنده طويدقلرى صميمى حسّيات، قلبى و روحى إستفاده و إستفاضهلرينى ديله گتيرن فقرهلرينى و حضرتِ استادڭ ده بعض مكتوبلرينى إحتوا ايتمكدهدر.
قسطمونى لاحقهلرى ايسه:
أسكيشهر حپسندن تخليهدن صوڭره نور مؤلّفى قسطمونىيه نفى ايديلمش، دڭزلى حپسى زماننه قدر اوراده إقامته مجبور ايديلمش؛ بو مدّت ظرفنده نور مؤلّفى إسپارطهدهكى طلبهلرى ايله دائمى مخابره ايدهرك نورلرڭ خطِّ قرآنله يازيلوب چوغالمهسى، نشرى و إنكشافى و أسكى يازى بيلمهين گنجلرڭ إستفادهسى ايچون ده، رسالهِٔ نور كلّياتندن بعض بحثلرڭ داقتيلو ايله چوغالتيلماسى خصوصنده شديد علاقه گوسترمش و رسالهِٔ نورڭ ماهيتى، قيمتى، درعهده ايتديگى قدسى وظيفهِٔ ايمانيهسى و مظهريتى؛ هم طلبهلرينڭ طرزِ خدمتلرى، متجاوز دينسزلر
— 6 —
قارشيسنده ثبات و متانتلرى و أهلِ إسلامڭ بربرى ايله معاملاتنده تعقيب ايدهجكلرى إخلاصلى حركتلرى گبى، داخلى و خارجى بر چوق مسئلهلره تماس ايتمشدر. بو إعتبارله قسطمونى لاحقه مكتوبلرى بِالخاصّه يازيلديغى زمان إعتباريله ده بيوك أهمّيت كسب ايدن بر دورڭ محصولى اولماسى و بر چوق إجتماعى مسئلهلرى و كلّى ايمانى بر نظرِ حقيقتله مطالعه، ملاحظه و كلّيلشمهسى گبى جهتلرده بيوك قيمتى حائزدر.
أميرطاغ لاحقه مكتوبلرى، برنجى قسمى:
١٥ حزيران ١٩٤٤ ده دڭزلى حپسندن برائت ايله تخليهدن صوڭره هيئتِ وكيله قراريله أميرطاغنده إقامته مأمور ايديلن رسالهِٔ نور مؤلّفى سعيد النورسى حضرتلرى ١٩٤٧ صوڭلرينه قدر، يعنى اوچنجى بيوك حپس اولان آفيون حپسنه قدر أميرطاغنده إقامت ايتديگى مدّتجه إسپارطه، قسطمونى، إستانبول، آنقره و اونورسيته طلبهلرى و آناطوليده نورلرڭ نشره باشلانديغى يرلردهكى طلبهلرينه خدمته متعلّق بعض مكتوب و سؤاللرينه جوابًا يازديغى مكتوبلردر.
ايكنجى قسم ايسه:
١٩٤٨-١٩٤٩ آفيون جزا أونده يگرمى آى موقوفًا قالوب تخليهدن صوڭره تكرار أميرطاغنه عودت ايدوب اوراده بر مدّت قالدقدن صوڭره ١٩٥١ ييلنده أسكيشهرده ايكى آى إقامتى متعاقب، اورادن ده"گنجلك رهبرى"محكمهسى مناسبتيله ايكى دفعه إستانبوله گلوب اوچر آى إستانبولده قالديغى ١٩٥٢-١٩٥٣ تاريخلرنده و داها صوڭره ينه أميرطاغنده ايكن طلبهلرينه يازديغى مكتوبلر و محكمهلره و دعوالره تماس ايدن مسئلهلره دائر متعدّد بحثلردر. ١٩٥٣ دن صوڭره إقامت أيلديگى إسپارطهده ده آرا صيره يازديغى مكتوبلر ده واردر.
أسكيشهر، دڭزلى و آفيون جزا أولرنده ايكن حپسدهكى طلبهلرينه يازديغى پك قيمتدار حپسخانه مكتوبلرى ايسه، ينه مؤلّفِ محترم حضرتِ استادڭ نشرينى تنسيبيله"شعاعلر"مجموعهسنده عينًا نشر ايديلمشدر. بو لاحقهلرده گچن طلبهلرڭ مكتوبلرى، نورلردن آلدقلرى فيضِ ايمان، إخلاص و صداقتلرينى، شهامتِ ايمانيهلرينى إفاده ايله
— 7 —
استادلرينه عرض ايتمك و تشكّراتلرينى بيلديرمكله بو زمانده ظهور ايدن بو درسِ قرآنيهنڭ مخاطبلرى اولدقلرينى إظهار ايدييور. و رسالهِٔ نورڭ حقّانيتنه و حضرتِ استادڭ دعواسنه برر شاهد حكمنده بولونويور.
رسالهِٔ نورڭ تأليفى و نشريله برابر بو لاحقه مكتوبلرينڭ ظهورى، دوامى و نشرى، بِالذّات محترم مؤلّفى طرفندن ياپيلماسى و تنسيب ايديلمسى و متعدّد مكتوبلرده ده بو لاحقهلرڭ قيمتنى إفاده بيورمالرى و نظره ويرمهلرى، هر حالده بو لاحقهلرڭ أهمّيتنى تبارزه كافيدر.
أوت رسالهِٔ نورڭ تأليفى، ظهورى و نشرى ايله برابر خدمتِ نوريهنڭ و درسِ قرآنيهنڭ تعليمنده و ايفاسنده و مسلكِ نوريهنڭ تعلّمنده و اوزون بر زماندهكى خدمتڭ دوامنده واقع اولاجق بيڭلر أحوال و هجومه معروض طلبهلرڭ جريانلر قارشيسنده ثبات، متانت و إخلاصله حركتلرنده اونلره يول گوسترهجك، خدمتِ قرآنيهنڭ إنكشافنده سهولته مدار اولاجق ايقاظ و إخطارلره ألبته إحتياج ضروريدر، قطعيدر، بديهيدر.
ايشته حضرتِ استادڭ بو گبى شبهه گوتورمز حقيقتلره و مسئلهلره إصابتله پارمق باصوب دقّتى چكمهسى، طلبهلرينى ايقاظده بولونماسى، ألبته بو خدمتِ قدسيهنڭ أهمّيتى إقتضاسندندر. هم بو لاحقهلرڭ بر قسمى، إحتياجه بناءً يازيلمش و يازديريلمش إخطارلر اولماسى و عين إحتياجڭ هر زمان تكرّرى ملحوظ بولونديغندن دائما مراجعت اولونهجق حكمتلرى و دستورلرى محتويدر. نتهكيم يوزر واقعهلر، حادثهلر و مسئلهلرده بو إحتياج، كندينى گوسترمشدر.
نورلرڭ برنجى طلبهسى خلوصى بك، حضرتِ استاده عرض ايتديگى بر مكتوبنده "دنيايى اونوتمق ايستهسهڭز باشقه هيچ بر سبب اولماسه دخى، يالڭز بو مبارك سوزلرله رابطه پيدا ايدن إنسانلرڭ رجا ايدهجكلرى ايضاحاتى ويرمك ايستيهجك و جوابسز بيراقميهجقسڭز... اللّٰه ايچون سزى سَونلره و سزدن إستيضاحده بولونانلره يازديغڭز پك قيمتلى يازيلرله مجلسِ علميڭزده تقرير بيورديغڭز متنوّع و سوزلره بيله گچمهين مسائل،
— 8 —
قطعيتله گوسترييورلر كه؛ إحتياج ده، خدمت ده بيتمهمشدر." ديمكده و نورلرڭ خدمتنده ايقاظ، إخطار و إرشادلره إحتياج بولونهجغنى إفاده ايتمكدهدر كه، اوندن صوڭره ظهور ايدن إحتياجه موافق لاحقهلر، او مبارك ذاتڭ إصابتلى سوزينى تأييد ايتمشدر.
بو لاحقهلرده گورولهجگى گبى، نور مؤلّفى عزيز استاديمز رسالهِٔ نورڭ نشرى، اوقونوب يازيلماسى گبى بِالذّات نورلرله إشتغاله أهمّيت ويرمكده، طلبهلرينى دائما تشويق ايتمكدهدر. بونڭ لزوم و حكمتى ايسه، شبههسز ايضاحدن وارستهدر. زيرا عصريمزده كائنات فنلرى و مادّى علملر رواجده اولوب، يڭى يتيشن نسللر بو علم و فنلرى اوقودقلرى؛ هم طبيعيّون و مادّيونڭ دين و معنويات عليهندهكى نشرياتى؛ هم كفرِ مطلق جريانى كه، هيچ بر دين و معنوياتى طانيميان و اللّٰهه ايمان حقيقتنه قارشى معارضه ايدهرك دينسزلگى نشر ايدن، إسلامى فكرى زدهلهين و بتون بشريتى تهديد ايدن، يڭى نسللره و گنجلگه ايمانسزلق فكرِ كفريسنى آشيلامق ايستهين كتاب، بروشور، غزته گبى نشر واسطهلرينڭ إسلام و ايمان دشمنلرنجه اوڭ پلانه آلينديغى بويله عجيب و دهشتلى بر زمانده ألبته رسالهِٔ نوره، اوقونماسنه، نشر ايديلمسنه شدّتله إحتياج و ضرورت وار.
چونكه رسالهِٔ نور، قرآنِ حكيمڭ بر معجزهِٔ معنويهسى و بو زمانڭ دينسزلگنه قارشى معنوى آتوم بومباسى اولارق صولجيلق جريانلرينڭ معنوياتِ قلبيهيى تخريبنه مقابل، معنوياتِ قلبيهيى تعمير ايدوب فردًا فردا ايمانِ تحقيقيدن گلن معظّم بر قوّت و قدرته إستنادى اوقويوجيلرڭ قلبلرينه قزانديرييور. و بو وظيفهيى ده ينه مقدّس قرآنمزڭ إلهام و إرشاديله و درسيله ايفا ايدييور. تفكّرِ ايمانى درسيله طبيعيّون و مادّيونڭ بوغولديغى عين مسئلهلرده توحيد نورينى گوسترييور؛ ايمان حقيقتلرينى مادّه عالمندن تمثيللر و دليللر گوسترهرك ايضاح ايدييور. ليسهلرده، اونورسيتهلرده اوقوتيلان علم و فنلرڭ عين مسئلهلرنده ايمان حقيقتلرينڭ إثباتنى گونش ظهورنده گوسترييور. بو گبى چوق جهتلرله رسالهِٔ نور بو زمانده أهلِ ايمان و إسلام ايچون اوڭ پلانده أله آلينمهسى
— 9 —
ايجاب ايدن أهلِ ايمان ألنده معنوى ألماس بر قلنجدر. عصرڭ إدراكنه، زمانڭ تفهّمنه، آڭلاييشنه خطاب ايدن، إحتياجه أڭ موافق طرزى گوسترن، درس ويرن و طوغريدن طوغرىيه فيض و إلهام طريقيله آيتلرڭ ييلديزلرندن گلن درسِ قرآنيدر، كلّى معرفت اللّٰه برهانلريدر.
عصريمزڭ أفكارينڭ آڭلاييشنه و إدراكنه خطاب ايديجى ماهيتى و قرآنِ حكيمڭ بو زمانڭ فهمنه بر درسى اولماسى نقطهسندن نور رسالهلرى، بِالخاصّه بو مملكتده بيوك أهمّيت قزانمشدر. عصرلرجه قرآنه بايراقدارلق ياپان و دنيايى ديانتيله ايشيقلانديران بو نجيب ملّت، ينه دنيايه ئورنك، أخلاق و فضيلتده استاد اولارق إنسانلغڭ گچيرديگى مدهش بحرانلردن خلاص ايچون چارهِٔ نجاتى گوسترمكدهدر. بشريتى دهشتلى صدمهلره اوغراتان، تهديد ايدن آنارشيلگڭ، إفساد و تخريبڭ يگانه چارهسى آنجق و آنجق إلٰهى، سماوى بر دينڭ أزلى و أبدى حقيقتلريدر، حقيقتِ إسلاميتدر. رسالهِٔ نور، حقيقتِ إسلاميه و قرآنيهيى مثبت و مدلّل بر شكلده إنسانلغڭ نظرِ تحقيقنه عرض و إفاده ايتمكدهدر.
هم نور مؤلّفى بر مكتوبنده "داخلده طرفگيرانه عداوت و مناقشهلره وسيله اولان فروعاتى دگل، بلكه بتون نوعِ بشرڭ أڭ أهمّيتلى مسئلهسى اولان أركانِ ايمانيهيى و بشرڭ مدارِ سعادتى و عموم إسلامڭ أساس و رابطهِٔ اخوّتى بولونان قرآنڭ حقائقِ ايمانيهسنى بولمق و محتاجلره بولديرمغه حياتمى وقف ايتدم" ديمك صورتيله خدمتِ إسلاميهنڭ و مسائلِ دينيهنڭ عمومنى تضمّن ايدن وسعت و جامعيتى حائز بولونديغنى؛ دينى خدمتلرڭ هر نوعنى تأييد و تشويق ايتديگنى و بر جادّهِٔ كبراىِ قرآنيه اولان رسالهِٔ نور دائرهسنڭ عموم أهلِ ايمان و إسلامه شامل بولونديغنى إفاده ايدييور. و ينه عين مكتوبنده دوامله "حتّى دگل مسلمانلرله، بلكه ديندار خرستيانلرله دخى دوست اولوب عداوتى بيراقمغه چاليشييورم. حربِ عمومى و قومونيزم آلتندهكى آنارشيستلك تهلكه و تخريباتلرينڭ لسانِ حاليله "دنيا فانيدر، فراقلرله طولودر. أى إنسانلر عداوتى بيراقڭز، قرآن درسنى ديڭلهيوب برلشڭز؛ يوقسه سزى محو ايدهجگز"
— 10 —
دييه بيانيله بو زمانڭ شرطلرى و ايجابلرى قارشيسنده طرزِ خدمتى ينه قرآنڭ نوريله گوسترهرك حكيمانه إرشادڭ و توفيقِ إلٰهيهيه موافق حركتله إصابتلى خدمتڭ ايفاسى گبى نقطهلردن رسالهِٔ نورڭ لزوم و أهمّيتنى تبارز ايتديرييور.
ايشته لاحقه مكتوبلرى بو گبى خصوصلره ده إشارت ايدييور. دگيشن دنيا حادثهلرى، گنيش و كلّى مسئلهلر و شرطلر آلتنده إصابتلى خدمتِ قرآنيهنڭ أساسلرينى درس ويرييور.
بديع الزمان سعيد النورسى حضرتلرينڭ خدمتكارلرى
طاهرى، زبير، حسنى بايرام، مصطفى صونغور، بايرام
٭ ٭ ٭
— 11 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
أميرطاغدهكى قارداشلريمه!
بنم حقّمده أوهام ايدنلره دييڭز كه: بز، خدمت ايتديگمز بو آدمڭ يگرمى سنهلك حياتنڭ بتون محرم و غيرِ محرم مكتوبلرينى و كتابلرينى و أسرارينى حكومت شدّتلى تحرّياتله ألده ايتدى. طوقوز آى هم إسپارطه، هم دڭزلى، هم آنقره عدليهلرى تدقيقدن صوڭره، بر تك گون جزايى، بر تك طلبهسنه ويرمگى موجب بر مادّه (بش صندوق كتابلرنده و أوراقلرنده) بولونمادى كه؛ هم آنقره أهلِ وقوفى، هم دڭزلى محكمهسى إتّفاقله برائتنه قرار ويرديلر.
هم بو ضرورى ايشلرينى إختيارلغنه حرمةً گورديگمز آدم، محكمهجه دعوا ايتمش و بتون حاضر آرقداشلرينى شاهد گوستروب، تصديق ايتديرمش كه: يگرمى سنهدر هيچ بر غزتهيى و سياسى أثرلرى نه اوقومش، نه صورمش، نه بحث ايتمش؛ و اون سنهدر، حكومتڭ ايكى رئيسندن و بر والى و بر مبعوثندن باشقه هيچ بر أركانى و بيوك مأمورلرينى بيلمييور و طانيمييور و طانيمغه مراق ايتمهمش. و اوچ سنهدر حربِ عمومىيى نه صورمش، نه بيلمش، نه مراق ايتمش، نه راديو ديڭلهمش. و إنتشار ايدن يوز اوتوز تأليفاتندن، يگرمى سنه ظرفنده يوز بيڭ آدمڭ دقّتله اوقودقلرى حالده نه إدارهيه، نه آسايشه، نه وطنه، نه ملّته هيچ بر ضررى حكومت گورمهمش. بش ولايتڭ دقّتلى ضابطهلرى و تحرّى مأمورلرى و محكمه ايشيله إشتغال ايدن اوچ ولايتڭ و مركزِ حكومتڭ درت عدليهلرينڭ آغير جزا محكمهلرى أڭ اوفاق بر صوچ بولمامش كه، تخليهلرينه مجبور اولديلر. أگر بو آدمڭ دنيا إشتهاسى و سياسته مَيلى اولسه ايدى؛ هيچ إمكانى وار مى كه، بر ترشّحاتى و أمارهلرى بولونماسين؟ حالبوكه محكمه صفحاتنده هيچ بر أماره بولامديلر كه، معنّد بر مدّعى عمومى مجبور اولوب وقوعات يرنده
— 12 —
إمكاناتى إستعمال ايدهرك مكرّرًا إدّعانامهسنده "ياپابيلير" ديمش و "ياپمش" ديمهمش. ياپابيلير نرهده؟ ياپمش نرهده؟ حتّى محكمهده سعيد اوڭا ديمش: "هركس بر قتلى ياپابيلير؛ بو إدّعاڭز ايله هركسى و سزى محكمهيه ويرمك لازم گلييور!"
الحاصل:يا بو آدم تام ديوانهدر كه، بو درجه دهشتلى امورِ دنيايه قارشى لاقيد قالييور وياخود بو وطنڭ و بو ملّتڭ أڭ بيوك بر سعادتنه إخلاصله چاليشمق ايچون، هيچ بر شيئه تنزّل ايتمز و أهمّيت ويرمز. اويله ايسه بونى تعجيز و تضييق ايتمك، وطن و ملّته و آسايشه بر نوع إهانتدر. و اونڭ حقّنده بو چشيد أوهام ايتمك، بر ديوانهلكدر.
٭ ٭ ٭
مهمّ بر سؤاله حقيقتلى بر جوابدر.
بيوك مأمورلردن بر قاچ ذات بندن صورديلر كه: "مصطفى كمال سڭا اوچ يوز ليرا معاش ويروب، كردستانه و ولاياتِ شرقيهيه، شيخ سنوسى يرينه واعظِ عمومى ياپمق تكليفنى نهدن قبول ايتمدڭ؟ أگر قبول ايتسه ايدڭ، إختلال يوزندن كسيلن يوز بيڭ آدمڭ حياتلرينى قورتارمغه سبب اولوردڭ؟" ديديلر.
بن ده اونلره جوابًا ديدم كه: يگرميشر اوتوزر سنهلك حياتِ دنيويهيى او آدملر ايچون قورتارمديغمه بدل، يوز بيڭلر وطنداشه، هر بريسنه ميليونلر سنه اُخروى حياتى قزانديرمغه وسيله اولان رسالهِٔ نور، او ضايعاتڭ يرينه بيڭلر درجه ايش گورمش. أگر او تكليفى بن قبول ايتسه ايدم، هيچ بر شيئه آلَت اولاميان و تابع اولميان و سرِّ إخلاصى طاشييان رسالهِٔ نور ميدانه گلمزدى. حتّى بن حپسده محترم قارداشلريمه ديمشدم: أگر آنقرهيه گوندريلن رسالهِٔ نورڭ شدّتلى طوقاتلرى ايچون بنى إعدامه محكوم ايدن ذاتلر، رسالهِٔ نور ايله ايمانلرينى قورتاروب إعدامِ أبديدن نجات بولسهلر؛ سز شاهد اولڭز، بن اونلرى ده روح و جانمله حلال ايدرم!
— 13 —
برائتمزدن صوڭره دڭزليده بنى ترصّدله تعجيز ايدنلره و بيوك آمرلرينه و پوليس مديريله مفتّشلره ديدم: رسالهِٔ النورڭ قابلِ إنكار اولميان بر كرامتيدر كه؛ يگرمى سنه مظلوميت حياتمده، يوزر رساله و مكتوبلرمده و بيڭلر شاكردلرده هيچ بر جريان، هيچ بر جمعيت ايله و داخلى و خارجى هيچ بر قوميته ايله هيچ بر وثيقه، هيچ بر علاقه، طوقوز آى تدقيقاتده بولونماماسيدر. هيچ بر فكرڭ و تدبيرڭ حدّى ميدر كه، بو خارقه وضعيتى ويرسين. بر تك آدمڭ، بر قاچ سنهدهكى محرم أسرارى ميدانه چيقسه، ألبته اونى مسئول و محجوب ايدهجك يگرمى مادّه بولونهجق. مادام حقيقت بودر؛ يا دييهجكسڭز كه: "پك خارقه و مغلوب اولماز بر دها بو ايشى چويرييور" ويا دييهجكسڭز: "غايت عنايتكارانه بر حفظِ إلٰهيدر." ألبته بويله بر دها ايله مبارزه ايتمك خطادر، ملّته و وطنه بيوك بر ضرردر. و بويله بر حفظِ إلٰهى و عنايتِ ربّانيهيه قارشى گلمك، فرعونانه بر تمرّددر.
أگر ديسهڭز:"سنى سربست بيراقسهق و ترصّد و نظارت ايتمهسهك، درسلرڭله و گيزلى أسرارڭله حياتِ إجتماعيهمزى بولانديرهبيليرسڭ."
بن ده ديرم:بنم درسلرم بِلا إستثنا بتونى، حكومتڭ و عدليهنڭ ألنه گچمش؛ بر گون جزايى موجب بر مادّه بولونمامش. قرق أللى بيڭ نسخه رساله، او درسلردن ملّتڭ أللرنده دقّت و مراقله گزديگى حالده، منفعتدن باشقه هيچ بر ضررى هيچ بر كيمسهيه اولماديغى، هم أسكى محكمهنڭ، هم يڭى محكمهنڭ موجبِ مسئوليت بر مادّه بولاماملرى جهتيله، يڭيسى إتّفاقله برائتمزه؛ و أسكيسى، دنياجه بر بيوگڭ خاطرى ايچون يوز اوتوز رسالهدن بش اون كلمه بهانه ايدوب، يالڭز قناعتِ وجدانيه ايله يوز يگرمى موقوف قارداشلرمدن يالڭز اون بش آدمه آلتيشر آى جزا ويرهبيلمسى قطعى بر حجّتدر كه، بڭا و رسالهِٔ نوره ايليشمهڭز، معناسز بر توهّمله چركين بر ظلمدر. هم داها يڭى درسم يوق و بر سرّم گيزلى قالمادى كه، نظارتله تعديلنه چاليشسهڭز.
— 14 —
بن شيمدى حرّيتمه چوق محتاجم. يگرمى سنهدن بَرى لزومسز و حقسز و فائدهسز ترصّدلر آرتيق يتر! بنم صبرم توكندى. إختيارلق ضعفيتندن، شيمدىيه قدر ياپماديغم بددعايى ياپمق إحتمالى وار. "مظلومڭ آهى تا عرشه قدر گيدر" دييه بر قوّتلى حقيقتدر.
صوڭره او ظالم، دنياجه بيوك مقاملرده بولونان بدبختلر ديديلر: "سن يگرمى سنهدر بر تك دفعه تاقيهمزى باشڭه قويمادڭ، أسكى و يڭى محكمهلرڭ حضورنده باشڭى آچمادڭ، أسكى قيافتڭ ايله بولوندڭ. حالبوكه اون يدى ميليون بو قيافته گيردى." بن ده ديدم: اون يدى ميليون دگل، بلكه يدى ميليون ده دگل، بلكه رضاسيله و قلبًا قبوليله آنجق يدى بيڭ آوروپاپرست سرخوشلرڭ قيافتلرينه رخصتِ شرعيه و جبرِ قانونى جهتيله گيرمكدنسه؛ عزيمتِ شرعيه و تقوا جهتيله، يدى ميليار ذاتلرڭ قيافتلرينه گيرمگى ترجيح ايدرم. بنم گبى يگرمى بش سنهدن بَرى حياتِ إجتماعيهيى ترك ايدن آدمه "عناد ايدييور، بزه مخالفدر" دينيلمز. هايدى عناد دخى اولسه، مادام مصطفى كمال او عنادى قيرهمادى و ايكى محكمه قيرمادى و اوچ ولايتڭ حكومتلرى اونى بوزمدى؛ سز نجى اولويورسڭز كه، بيهوده هم ملّتڭ، هم حكومتڭ ضررينه، او عنادڭ قيريلماسنه چابالايورسڭز؟ هايدى سياسى مخالف ده اولسه، مادام تصديقڭز ايله يگرمى سنهدر دنيا ايله علاقهسنى كسهن و معنًا يگرمى سنهدن بَرى ئولمش بر آدم، يڭيدن ديريلوب، فائدهسز، كندينه چوق ضررلى اولارق حياتِ سياسيهيه گيرهرك سزڭ ايله اوغراشماز. بو حالده اونڭ مخالفتندن توهّم ايتمك، ديوانهلكدر. ديوانهلرله جدّى قونوشمق دخى بر ديوانهلك اولماسندن، سزڭ گبيلرله قونوشمهيى ترك ايدييورم، "نه ياپارسهڭز منّت چكمم!" ديديگم، اونلرى هم قيزديردى، هم صوصديردى. صوڭ سوزم:
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ ٭ نِعْمَ الْمَوْلٰى وَ نِعْمَ النَّصِيرُ
٭ ٭ ٭
— 15 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو پارچهيى سزلر دخى رسالهِٔ نورڭ مقبوليتنه إمضا باصان رسالهلر و مكتوبلر مجموعهسنڭ باشنده يازارسڭز. أگر مجموعهلر اولماسه ده برنجى شعاعڭ باشنده يازارسڭز. بنى مراق ايتمهيڭز. ثوابڭ زياده اولماسى، بڭا صيقنتيلرى بر جهتده سَوْديرر و نورلرڭ إنتشارينه باشقه ساحهلرده ميدان آچار. عمومڭزه برر برر سلام...
"رسالهِٔ نورڭ مقبوليتنه إمضا باصان و غيبى إشارتلر ايله اوندن خبر ويرن سكز پارچهدن برنجى پارچهدر. عين مسئلهيه، عين دعوايه إتّفاقلرى صراحت درجهسندهدر. وحدتِ مسئله جهتيله او أمارهلر بربرينه قوّت ويرر، تأييد ايدر. او سكزدن اوچ دانهسى، إمامِ علىنڭ اوچ كرامتِ غيبيهسيله رسالهِٔ نوردن خبر ويرمسنه دائردر. بو سكز پارچهيى آنقره أهلِ وقوفى تدقيق ايتمش، إعتراض ايتمهمشلر. يالڭز ديمشلر: "بو يازيلمامالى ايدى. كرامت صاحبى، كرامتنى يازاماز." بن ده اونلره جواب ويردم كه:
بو، بنم دگل، رسالهِٔ نورڭ كرامتيدر. رسالهِٔ نور ايسه، قرآنڭ ماليدر و تفسيريدر ديدم. اونلر صوصديلر، ديمك قبول ايتديلر. گرچه بو چشيد إكراملر يازيلماسه ايدى داها مناسبدى، فقط بو قدر حدسز معارضلر و چوق قوّتلى و كثرتلى دشمنلر قارشيسنده آز و فقير و ضعيف اولان بزلره قوّهِٔ معنويه و غيبى إمداد و تشجيع و ثبات و متانت ويرمك ايچون مجبوريتِ قطعيه اولدى، بن ده يازدم. بنم بنلگمه بر خودفروشلق ويروب سقوطمه سبب اولسه ده، أهمّيتى يوق. بو خدمته، يعنى أهلِ ايمانى ضلالتِ مطلقهدن قورتارمغه (لزوم اولسه) دنيوى حيات گبى، اُخروى حياتمى ده فدا ايتمك بر سعادت بيليرم؛ بيڭلر دوستلرم و قارداشلريمڭ جنّته گيرمهلرى ايچون جهنّمى قبول ايدرم."
٭ ٭ ٭
— 16 —
آنقره أهلِ وقوفنڭ إتّفاقله ويردكلرى راپورڭ صورتندن
طولو بولونان جمعًا بش صندوق كتاب، طرفمزدن آچيلارق اوقوندى.
(حاشيه): أهلِ وقوف راپورندهكى تنقيد قسمى، محكمهده قطعى جوابلرى ويريلديگندن و مدافعاتمڭ آخرنده يازيلديغندن، بوراده يازيلمادى. ذاتًا او تنقيدلر، اوچ درت رسالهده يالڭز اون جزئى مسئلهدر. هم سياسى دگل، علميدرلر. هم او إعتراضلر، سهو و خطا اولديغى، سندلرله محكمهده إثبات ايديلمشدر.
سعيد النورسى طرفندن تأليف ايديلن باصيلمش، باصيلمامش رسالهِٔ نور أجزالرى و رسالهِٔ نوره أكلى سعيد النورسى ايله بعض شاكردلرى طرفندن يازيلمش قسمًا علمى و دينى مكتوبلرله، شاكردلرڭ بربريله و سعيد النورسى ايله عادى مخابره مكتوبلرى و قيليشهلر، اينجهلهمه موضوعى صلاحيتمز داخلنده گورولهرك اينجهلندى. بونلرڭ ماهيتنى بليرتمك ايچون بو رساله و مكتوبلرى ايكى نوعه آييرمق گركدر:
رسالهلر:بر آيتڭ تفسيرى و بر حديثڭ شرحى مقصديله يازيلمش اولانلرى ايله؛ دين، ايمان، اللّٰه، پيغمبر، قرآن و آخرت عقيدهلرينى و عبارهلرينى آچيقجه آڭلاتمق ايچون تمثيللرله يازيلمش علمى گوروشلرى و إختيارلرله گنجلره خطاب ايدن أخلاقى اوگوتلر و قسمًا حيات تجربهسندن آلينمش عبرتلى واقعهلر و أصنافه عائد فائدهلى منقبهلرى إحتوا ايدن، موجودڭ يوزده طقساننى تشكيل ايدن رسالهلردر كه؛ (بونلرده) بتون بو رسالهلرده مؤلّف هم صميمى، هم حسبى و هم ده علم يولندن و دينى أساسلردن هيچ آيريلمامشدر. بونلرده دينى آلَت ايتمك و جمعيت تشكيل ايتمكله أمنيتى إخلال حركتنڭ بولونمديغى صريحدر. شاكردلرڭ بربريله و سعيد النورسى ايله عادى مخابره مكتوبلرى ده بو نوعدندرلر.
١- سعيد النورسى، إستانبولده ايكن قزانديغى أهمّيتلى شان و شرفڭ، قالين بر اويقودن عبارت ثقيل بر رؤيا، موقّت بر سرسملك اولديغنى سويلر. و إستانبولده بر ايكى
— 17 —
سنه غفلتله سياسته قاريشديغندن، بونى دنيانڭ ئولومى دييه تصوير ايدر. بو مناسبتله "أسكى سعيد"، "يڭى سعيد" دييه ايكى شخصيت بولونديغنى و بو شخصيتلرڭ بربرندن آيرى اولدقلرينى سويلر. صوڭره، طوقوز عدد برنجيده، يگرمى قدر رساله بولونان مجموعهسنڭ صوڭنده، إسپارطهده رسالهِٔ نور شاكردلرينه يازيلان مكتوبڭ ايچنده، سياسته تنزّلڭ خطا اولديغنى سويلر.
٢- سعيد النورسىنڭ، أڭ مهمّ كتابى اولان "حجّة البالغه" آدلى كتابڭ بر مناجات قسمنده: "بو دنيا فانيدر. أڭ بيوك دعوا، باقى اولان عالمى قزانمقدر. إنسانڭ إعتقادى صاغلام اولمازسه، دعوايى غائب ايدر. حقيقى دعوا بودر. بونڭ خارجندهكى دعوالره قاريشمق ضررليدر. سياستله مشغول اولان، أهمّيتلى خدمتلرندن گرى قالير. هم ده سياست بوغوشمالرينه قاپيلانلر، سلامتِ قلبنى غائب ايدر." دير.
٣- "يگرمى آلتنجى لمعه"ده "إختيار دنياده، بنم حقيقى وظيفهم، نشرِ أسرارِ قرآنيهدر." (صحيفه: ٤٥). بو مملكتله، حميتِ إسلاميه نقطهسندن علاقهدارم. يوقسه بنم نه خانهم وار، نه أولادم." (صحيفه: ٥٩).
٤- "يگرمى برنجى لمعه"ده قارداشلرينه ويرديگى اوگوتلردن برنجى دستور: "عملڭزده رضاءِ إلٰهى اولاجق، مادّى منفعت فكرى اولميهجق." بو يازيلرده: "بن صوفى دگلم"، "مسلگمز طريقت دگلدر" (صحيفه: ٨). "حبِّ جاه و نظرى كندينه جلب ايتمك، روحى بر مرضدر. بوڭا گيزلى بر شرك دينير." "أگر مسلگمز شيخلك اولسه ايدى، مقام بر اولوردى؛ او مقامه چوق نامزدلر اولوردى. مسلگمز أخوّتدر. قارداش قارداشه پدر اولاماز، مرشد وضعيتنى طاقينهماز..."
٭ ٭ ٭
— 18 —
دڭزلى محكمهسنڭ إتّفاقله ويرديگى قرار صورتندن
شاهدلر إفادهلرنده، مظنونلره عطف و إسناد اولونان صوچى ايشلدكلرى حقّنده عدمِ معلومات بيان ايتمشلر؛ بِالخاصّه آنقره آغير جزا محكمهسندن أمين بوكهنڭ رياستى آلتنده أهلِ وقوف إنتخاب اولونان آنقره ديانت ايشلرى مشاوره هيئتى أعضاسندن درسِ عام و پروفسور يوسف ضيا يوروكخان و آنقره ديل تاريخ فاكولتهسى شرقيات أنستيتوسى مديرى نجاتى لُغال و تورك تاريخ قورومى و تورك-إسلام كتابلرى درلهمه هيئتى أعضاسندن يوسف آيقوت طرفندن تنظيم قيلينان أوراق آراسنده موجود راپورلرنده: سعيد النورسىنڭ يگان يگان تدقيق اولونان رساله و كتابلرنده خلقى؛ دينى و مقدّساتى آلَت ايدهرك دولتڭ أمنيتنى إخلاله تشويق ايتمك ويا جمعيت قورمق قصدنده اولديغنى گوسترر بر صراحت، أماره اولماديغى...
موقوفلردن سعيد النورسىنڭ منسوبلرينه گلنجه: اونلر سعيد النورسىنڭ علمى و واقفانه أثرلرينه؛ دين مسئلهلرينى و قرآن حقيقتلرينى اوگرنهجگز دييه پشينه دوشمشلر و بونلر حسنِ نيّت صاحبى اولوب، صِرف دينى إعتقاد يونندن سعيده و اوقودقلرى رسالهلره باغليلق گوسترمشلر. بو مقصدله ياپدقلرى مخابره مكتوبلرينڭ مندرجاتنده، حكومته قارشى كوتو مقصد بسلهمدكلرى و بر جمعيت ويا طريقت قورمق فكريله حركت ايتمدكلرى آڭلاشيلمش اولديغنه متدائر اولديغى گورولمش؛ و هر نه قدر أوراق آراسنده موجود صورغو حاكملگنجه دڭزلى أهلِ وقوف راپورنده سعيد النورسىنڭ بعض آثارندن إستدلال طريقيله و مسندسز اولارق كنديسنڭ و منسوبلرينڭ حكومته قارشى كوتو بر مقصد بسلهدكلرى بيان اولونمقده ايسه ده، أوراقِ تحقيقيه مندرجاتنده و شهودڭ، مظنونلره عطفًا و إسناد اولونان أفعال حقّنده عدمِ معلومات بيان ايتمهلرينه و آنقره آغير جزا محكمهسنجه ياپديريلان أهلِ وقوف راپورى ماهيت و مندرجاتنه گوره شايانِ إحتجاج و إلتفات گورولمهمش؛ و أساسًا مظنونلرڭ أكثريتِ أعظميسى اوقومق يازمقدن عاجز بولونمش، ديگر قسمى ده كنديلرينى عبادت و طاعته ويرمش اولدقلرى،
— 19 —
بناءً عليه دولتڭ أمنيتنى إخلال ايدهجك ماهيت عرض ايدهجك شرائط و أوصافى حائز كيمسهلردن اولمادقلرى تظاهر و تحقّق ايتمش و محكمهنڭ قناعتِ وجدانيهسى ده بو مركزده تجلّى و تحصّل ايتمش اولمقله؛ مدّعى عمومىنڭ تجزيهلرى حقّندهكى مطالعهسى، ذكر و تعداد اولونان دلائله قارشى غيرِ وارد گورولديگندن ردّيله، ظن آلتنه آليندقلرى أفعالدن برائتلرينه، باشقه سببله موقوف دگللرسه تخليهلرينه متّفقًا قرار ويريلدى.
١٥/٦/٩٤٤
أعضا أعضا رئيس
على رضا
(رحمة اللّٰه عليه)
(دڭزلى آغير جزا محكمهسى، إتّفاقله برائتلرينه قرارلرينى حكميله إمضا ايدييورلر.)
٭ ٭ ٭
كندى كنديمه بر حسبحالدر
(بو حسبحالى آنقره مقاماتنه ايشيتديرمگى، إصلاحدن صوڭره سزڭ تنسيبڭزه حواله ايدرم.)
حاكم كنديسى مدّعى اولسه، ألبته "كيمدن كيمه شكوا ايدهيم، بن دخى شاشدم" بنم گبى بيچارهلره ديديرتير. أوت شيمديكى وضعيتم حپسدن چوق زياده صيقنتيليدر. بر گونى، بر آى حپسِ منفرد قدر بنى صيقييور. بو غربت و إختيارلق و خستهلق و يوقسوللق و ضعفيتله، قيشڭ شدّتى ايچنده هر شيدن منع ايديلدم. بر چوجقله بر خستهلقلى آدمدن باشقه كيمسه ايله گوروشمهم. ذاتًا بن، تام بر حپسِ منفردده يگرمى سنهدن بَرى عذاب چكييورم. بو حالدن فضله بڭا تجريد و ترصّدلريله
— 20 —
صيقنتى ويرمك ايسه، غيرت اللّٰهه طوقونوب، بر بلايه وسيله اولماسندن قورقولور. محكمهده ديديگم گبى؛ ناصلكه درت دفعه دهشتلى زلزلهلر، بزه ظلمًا تعرّضڭ عين زماننده گلمهسى گبى پك چوق وقوعات وار. حتّى تخمين ايدرم كه؛ بنم حقوقمى محافظه و بنى حمايه ايتمك ايچون چوق گوونديگم آفيون عدليهسى، دڭزلى محكمهسندهكى رسالهِٔ نور حقّنده مراجعتمه بِالعكس أهمّيت ويرمدى، بنى مأيوس ايتدى، عدليهنڭ يانغيننه بر وسيله اولدى إحتمالى وار.
بن ديرم كه:بنم حقّمده وجدانلى و إنسانيتلى اولان بو قضانڭ حكومتى، ضابطه و عدليهسيله برابر بنى تام حمايه ايتمك، أڭ أهمّيتلى بر وظيفهسيدر. چونكه يگرمى سنهلك بتون أثرلريمى و مكتوبلريمى، اوچ عدليه و مركزِ حكومت طوقوز آى تدقيقدن صوڭره برائتمزه و تخليهمزه قرار ويردى. فقط أجنبى منفعتى حسابنه و بو ملّت و بو وطنڭ پك بيوك ضررينه چاليشان بر گيزلى قوميته، بزم برائتمزى بوزمق ايچون، هر طرفده حبّهيى قبّه ياپارق بر قسم مأمورلرى عليهمه أوهاملانديرديلر. بر مقصدلرى؛ بنم صبرم توكنسين، آرتيق يتر ديديرتسينلر. ذاتًا اونلرڭ شيمدى بندن قيزدقلرينڭ بر سببى؛ سكوتمدر، دنيايه قاريشمامقدر. عادتا نه ايچون قاريشمييورسڭ، تا قاريشسين مقصديمز يرينه گلسين دييورلر.
عليهمه حكومتڭ بر قسم مأمورلرينى أوهاملانديرمقده إستعمال ايتدكلرى بر ايكى دسيسهلرينى بيان ايدييورم.
ديرلر:"سعيدڭ نفوذى وار. أثرلرى هم تأثيرلى، هم كثرتليدر. اوڭا تماس ايدن، اوڭا دوست اولور. اويله ايسه، اونى هر شيدن تجريد ايتمك و إهانت ايتمكله و أهمّيت ويرمهمكله و هركسى اوندن قاچيرمقله و دوستلرينى اوركوتمكله نفوذينى قيرمق لازمدر" دييه حكومتى شاشيرتير، بنى ده دهشتلى صيقنتيلره صوقارلر. بن ده ديرم:
أى بو ملّت و وطنى سَون قارداشلر! أوت او منافقلرڭ ديدكلرى گبى، نفوذ وار. فقط بنم دگل، بلكه رسالهِٔ نورڭدر. و او قيريلماز، اوڭا ايليشدكجه قوّتلشير. و ملّت و وطن عليهنده هيچ بر وقت إستعمال ايديلمهمش و ايديلمز و ايديلهمز. ايكى عدليه،
— 21 —
اون سنه فاصله ايله شدّتلى و حدّتلى يگرمى سنهلك أوراقمى تدقيقات نتيجهسنده، بر حقيقى سبب جزامزه بولمامسى، بو دعوايه جرح ايديلمز بر شاهددر.
أوت أثرلر تأثيرليدر. فقط ملّت و وطنڭ تام منفعتنه و هيچ بر ضرر طوقونديرمادن يوز بيڭ آدمه قوّتلى ايمانِ تحقيقى درسى ويرمكله، سعادت و حياتِ أبديهلرينه تام خدمتده تأثيرليدر. دڭزلى حپسخانهسنده، قسمًا آغير جزا ايله محكوم يوزلر آدم، يالڭز ميوه رسالهسيله غايت اوصلى و متديّن صورتنه گيرمهلرى؛ حتّى ايكى اوچ آدمى ئولديرنلر، اونڭ درسيله داها تخته بيتنى ده ئولديرمكدن چكينمهلرى و او حپسخانه مديرينڭ إقراريله، حپسخانهنڭ بر تربيه مدرسهسى حكمنى آلماسى، بو مدّعايه ردّ ايديلمز بر سنددر، بر حجّتدر.
أوت بنى هر شيدن تجريد ايتمك، إشكنجهلى بر عذاب و قتمرلى بر ظلمدر و بو ملّته غدرلى بر خيانتدر. چونكه اوتوز قرق سنه حياتمى بو ملّت ايچنده گچيرديگم حالده، تماسمدن هيچ ضرر گورمديگنه و بو ديندار ملّت چوق محتاج اولديغى قوّهِٔ معنويه و تسلّى و قوّتِ ايمانيه منفعتنى گورديگنه قطعى بر دليلى؛ بو قدر عليهمده اولان شدّتلى پروپاغندهلره باقميهرق، هر طرفده رسالهِٔ نوره فوق العاده توجّه و رغبت گوسترمهلرى.. (حتّى إعتراف ايدرم) يوز درجه حدّمدن زياده لايق اولماديغم بيوك إلتفات ايتمهسيدر.
بن ايشيتدم كه؛ بنم إعاشهمه و إستراحتمه بورادهكى حكومت مراجعت ايتمش، قبول جوابى گلمش. بن بونلرڭ إنسانيتنه تشكّرله برابر، ديرم:
أڭ زياده محتاج اولديغم و حياتمده أڭ أساسلى دستور اولان حرّيتمدر. أصلسز أوهام يوزندن، أمثالسز بر طرزده حرّيتمڭ قيدلر و إستبدادلر آلتنه آلينمهسى، بنى حياتدن جدًّا اوصانديرييور. دگل حپس و زندانى، بلكه قبرى بو حاله ترجيح ايدرم. فقط خدمتِ ايمانيهده زياده مشقّت ايسه زياده ثوابه سبب اولماسى بڭا صبر و تحمّل ويرر. مادام بو إنسانيتلى ذاتلر بنم حقّمده ظلمى ايستهمييورلر، أڭ أوّل بنم مشروع دائرهدهكى حرّيتمه طوقونديرماسينلر. بن أكمكسز ياشارم، حرّيتسز ياشايامام. أوت اون طوقوز سنه
— 22 —
بو غربتده يالڭز ايكى يوز بانقنوط ايله، شدّتلى بر إقتصاد و قوّتلى بر رياضت ايچنده كندينى إداره ايدهرك، حرّيتنى و عزّتِ علميهسنى محافظه ايچون كيمسهيه إظهارِ حاجت ايتمهين و منّت آلتنه گيرمهين و صدقه و زكات و معاش و هديهلرى قبول ايتمهين بر آدم، ألبته إعاشهدن زياده عدالت ايچنده حرّيته محتاجدر. أوت أمثالسز بر تضييق آلتندهيم. بر ايكى جزئى نمونهسنى بيان ايدييورم:
بريسى:محكمهجه، رسالهِٔ نورڭ علمى بر مدافعهنامهسى و آنقرهنڭ يدى مقاماتنه و رئيسِ جمهوره مدافعاتمله برابر گوندريلن و نتيجهده آنقره أهلِ وقوفنڭ تقديريله برائتمزه بر سبب اولان و حپس آرقداشلريمڭ بڭا بر يادگار و خاطره اولمق اوزره گوزل يازيلريله بر قاچ نسخهسى يازيلان و أليمده بولونان و دڭزلى ضابطهسى گوروب ايليشمهين و آفيون پوليسخانهسنده بر گيجه و بورانڭ ضابطهسنده ده آچيق اولارق بر گيجه قالان ميوه رسالهسى ايله مدافعهنامهيى، هر گون أنديشهلر ايچنده، بونلرى ده أليمدن آلماسينلر دييه صاقلايوردم. بلكه بنى تحرّى ايدهجكلر تلاشى ايله، بو غربتده طانيماديغم آدملره، بونلرى صاقلا دييهمديگمدن چوق اوزولويوردم.
ايكنجيسى:دڭزلى محكمهسى هيچ ايليشمديگى و أسكيشهر محكمهسى يالڭز بر تك كلمهسنه ايليشوب، بر تك حرفله جوابنى آلان إختيارلر رسالهسنى، إستانبوللى بر آدم، بوراده بر آدمدن آلوب إستانبوله گوتورمش. هر ناصلسه عليهمدهكى بر دينسزڭ ألنه گچمش. حبّهيى اون قبّه ياپارق ولايت ضابطهسنى شاشيرتوب، "كيمڭله گوروشييور، ياننه كيملر گيدييور؟" دييه بنى صيقمغه باشلاديلر. هر نه ايسه.. بونلر گبى چوق آجى نمونهلر وار. فقط أڭ معناسزى بودر كه؛ بنى قونوشديرمامق ايچون، خدمتمده بر چوجقله بر خستهلقلى آدمدن باشقه هركسى اوركودوب، بندن قاچيرتمالريدر. بن ده ديرم:
اون آدمڭ بندن چكينمهلرى يرينه؛ اون بيڭلر، بلكه يوز بيڭلر مسلمان، رسالهِٔ نورڭ درسنه هيچ بر مانعه أهمّيت ويرميهرك دوام ايدييورلر. هم بو مملكتده، هم خارج عالمِ إسلامده چوق قوّتلى حقيقتلرى و چوق قيمتلى فائدهلرى ايچون تام بر رواج ايله
— 23 —
إنتشار ايدن رسالهِٔ نورڭ بيڭلر نسخهلرندن هر برى، بنم يرمده بندن مكمّل قونوشويور. بنم صوصمامله، اونلر صوصماز و صوصديريلمازلر.
هم مادام محكمهجه إثبات ايديلمش كه؛ يگرمى سنهدن بَرى سياستله علاقهمى كسديگم و هيچ بر أماره عكسنه ظهور ايتمديگى حالده، ألبته بنمله گوروشندن توهّم ايتمك پك معناسزدر.
(حاشيه): غريب و عجيب بر حادثه: بو آيده بر گون آولويه ايندم، باقدم. گلن قار اوستنده، رسالهِٔ نورڭ أجزالرنده توافقاتنه إشارت ايدن بويالر، قيرمزى صارى مركّبلر مِثللو، او قارڭ اوستنده سرپيلمش قطرهلر و نقطهلر وار. چوق حيرت ايتدم. سائر يرلره باقدم، آولومدن باشقه يرلرده يوقدى. أنديشه ايتدم، قلبًا ديدم: رسالهِٔ نور عموم مملكتله، بلكه قرآن حسابنه كُرهِٔ أرضله او درجه علاقهداردر كه، اونڭ باشنه گلن بلادن، مصيبتدن بلوطلر دخى قان آغلايورلر. بر ايكى آدم چاغيردم، اونلر ده حيرت ايتديلر. بنم أنديشه و تلاشمى گورن خانه صاحبنڭ برادرزادهسى محمد أفندى ظن ايتدى كه، بن قارڭ چوقلغندن يولى قپامسندن تلاش ايدييورم. بن يوقارى چيقدقدن صوڭره، يولى آچمق ايچون او قارى ايكى طرفه آتوب او إشارتلى معنيدار قيرمزى صارى حادثهِٔ جوّيهيى قپاتمشدى. اوڭا ديدم: قپاتماسيدڭ داها ايى ايدى. عين گونده، رسالهِٔ نور عليهنده اوچ حادثه ظهور أيلدى:
برنجيسى: آفيون عدليهسيله بورادهكى ضابطه چاوشلغيدر. كتابلريمڭ إعادهسنه دائر مراجعتمه مقابل، "داها تمييزدن تصديق گلمديگندن قاريشمايز" دييه او جهتدن بنم اميديمى قيردى.
ايكنجيسى: عين گونده، بنم أحوالمى تجسّس ايتمك ايچون مخصوص بر پوليسى، آفيون گوندرديگنى اوگرندك.
اوچنجيسى: عين گونده، إستانبولده بر منافق، إختيار رسالهسنى بهانه ايدهرك عليهمزده پروپاغنده ايتمش، عدليهيه عكس ايتديرمش.
بو گبى حادثهلردن مشتاقلر چكينمگه باشلاديلر. بن ده لِكُلِّ مُصِيبَةٍ قَالُوا اِنَّا ِللّٰهِ وَ اِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ ديدم، حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ سپرينه گيردم.
٭ ٭ ٭
— 24 —
(كندى كنديمه حسبحال نامندهكى پارچهيه لاحقه اولارق)
عدليه وكيليله و رسالهِٔ نورله علاقهدار محكمهلرڭ حاكملريله بر حسبحالدر.
أفنديلر! سز، نه ايچون سببسز بزمله و رسالهِٔ نورله اوغراشييورسڭز! قطعيًا سزه خبر ويرييورم كه: بن و رسالهِٔ نور، سزڭله دگل مبارزه، بلكه سزى دوشونمك دخى وظيفهمزڭ خارجندهدر. چونكه رسالهِٔ نور و حقيقى شاكردلرى، أللى سنه صوڭره گلن نسلِ آتىيه غايت بيوك بر خدمت و اونلرى بيوك بر ورطهدن و ملّت و وطنى بيوك بر تهلكهدن قورتارمغه چاليشييورلر. شيمدى بزمله اوغراشانلر، او زمان قبرده ألبته طوپراق اولويورلر. فرضِ محال اولارق او سعادت و سلامت خدمتى بر مبارزه اولسه ده، قبرده طوپراق اولمغه يوز طوتانلرى علاقهدار ايتمهمك گركدر.
أوت حرّيتجيلرڭ أخلاقِ إجتماعيهده و دينده و سجيهِٔ ملّيهده بر درجه لا اُباليلك گوسترملريله، يگرمى اوتوز سنه صوڭره دينجه، أخلاقجه، ناموسجه شيمديكى وضعيتى گوسترديگى جهتندن؛ شيمديكى وضعيتده ده، أللى سنه صوڭره بو ديندار، ناموسكار، قهرمان سجيهلى ملّتڭ نسلِ آتيسى، سجيهِٔ دينيه و أخلاقِ إجتماعيه جهتنده، نه شكله گيرهجك ألبته آڭلايورسڭز. بيڭ سنهدن بَرى بو فداكار ملّت، بتون روح و جانيله قرآنڭ خدمتنده أمثالسز قهرمانلق گوستردكلرى حالده، أللى سنه صوڭره او پارلاق ماضيسنى دهشتلى لكهدار بلكه محو ايدهجك بر قسم نسلِ آتينڭ ألنه ألبته رسالهِٔ نور گبى بر حقيقتى ويروب، او دهشتلى سقوطدن قورتارمق أڭ بيوك بر وظيفهِٔ ملّيه و وطنيه بيلديگمزدن؛ بو زمانڭ إنسانلرينى دگل، او زمانڭ إنسانلرينى دوشونويورز.
أوت أفنديلر! گرچه رسالهِٔ نور صِرف آخرته باقار؛ غايهسى رضاىِ إلٰهى و ايمانى قورتارمق و شاكردلرينڭ ايسه، كنديلرينى و وطنداشلرينى إعدامِ أبديدن و أبدى حپسِ منفرددن
— 25 —
قورتارمغه چاليشمقدر. فقط دنيايه عائد ايكنجى درجهده غايت أهمّيتلى بر خدمتدر و بو ملّت و وطنى آنارشيلك تهلكهسندن و نسلِ آتينڭ بيچارهلر قسمنى ضلالتِ مطلقهدن قورتارمقدر. چونكه بر مسلمان باشقهسنه بڭزهمز. دينى ترك ايدوب إسلاميت سجيّهسندن چيقان بر مسلم؛ ضلالتِ مطلقهيه دوشر، آنارشيست اولور، داها إداره ايديلمز.
أوت أسكى تربيهِٔ إسلاميهيى آلانلرڭ يوزده ألليسى ميدانده واركن و عنعناتِ ملّيه و إسلاميهيه قارشى يوزده أللى لاقيدلق گوستريلديگى حالده؛ أللى سنه صوڭره، يوزده طقسانى نفسِ أمّارهيه تابع اولوب ملّت و وطنى آنارشيلگه سَوق ايتمك إحتمالنڭ دوشونولمسى و او بلايه قارشى بر چاره تحرّيسى، يگرمى سنه أوّل بنى سياستدن و بو عصردهكى إنسانلرله اوغراشمقدن قطعيًا منع ايتديگى گبى؛ رسالهِٔ نورى، هم شاكردلرينى، بو زمانه قارشى علاقهلرينى كسمش؛ هيچ اونلرله نه مبارزه، نه مشغوليت يوق.
مادام حقيقت بودر، عدليهلرڭ دگل بنى و اونلرى إتهام ايتمك؛ بلكه رسالهِٔ نورى و شاكردلرينى حمايه ايتمك أڭ برنجى وظيفهلريدر. چونكه اونلر بو ملّت و وطنڭ أڭ بيوك بر حقوقنى محافظه ايتدكلرندن، اونلرڭ قارشيسنده، بو ملّت و وطنڭ حقيقى دشمنلرى رسالهِٔ نوره هجوم ايدوب، عدليهيى شاشيرتوب، دهشتلى بر حقسزلغه و عدالتسزلگه سَوق ايدييورلر. كوچوجك ايكى نمونهسنى بيان ايدييورم:
أزجمله:حپسدهكى آرقداشلرمدن، سلام كلامدن عبارت و عربى بر رسالهمڭ فيآتى اولان اون بانقنوطى، بورادهكى بر آدمه گوندروب؛ تا إسپارطهده طبع مصرفنى ويرن او نسخهلر صاحبنه ويريلسين ديين مكتوبى يوزندن؛ هم عدليه، هم حكومت بڭا صيقنتيلر ويروب، هم واسطه اولان آدمى تحرّى ايتدى. بو سينك قنادى قدر أهمّيتى اولميان بر عادى مكتوبى، هم آلتى آى ظرفنده بر تك عادى مخابرهيى بو قدر بيوك بر مسئله صورتنه گتيرمك، ألبته عدليهنڭ شرفنه، حيثيتنه ياقيشماز.
— 26 —
ايكنجى نمونه:بنم گبى غريب، إختيار و ضعيف و برائت ايتمش بر مسافره، هركسى حتّى خدمتجيلرينى رسمًا پروپاغنده ايله اوندن اوركوتمك، كندينى پريشان بر وضعيته صوقمق بو ولايتدهكى حكومتڭ حميتِ ملّيهسنه ياقيشماديغندن، سينك قنادى قدر موهوم بر ضرره طاغ گبى أهمّيت ويروب عليهمده رسمًا پروپاغنده ياپمق، "كيمڭ ايله گوروشييور و ياننه كيم گيدييور؟" دييه هركسه بر تلاش ويرمك.. حكومتڭ حكمتى و حاكميتى، بو عجيب حالته ألبته تنزّل ايتمهمك گركدر. هر نه ايسه... بو ايكى مادّه گبى، مطّلع اولانلره حيرت ويرن چوق مادّهلر وار.
أفنديلر! ضلالت و فنالقلر جهالتدن گلسه، دفع ايتمسى قولايدر. فقط فندن، علمدن گلن ضلالتڭ إزالهسى چوق مشكلدر. بو زمانده ضلالت فندن، علمدن گلديگى ايچون، آنجق اونلرى إزاله ايتمگه و نسلِ آتيدن او بلايه دوشن قسمنى قورتارمغه، قارشيلرنده طايانمغه رسالهِٔ نور گبى هر جهتله مكمّل بر أثر لازمدر. رسالهِٔ نورڭ بو قيمتده اولديغنه دليل شودر كه: يگرمى سنهدن بَرى، بنم شدّتلى و كثرتلى بولونان معارضلرم و شدّتلى طوقاتلرينى يهين فيلسوفلرڭ هيچ بريسى، رسالهِٔ نوره قارشى چيقمامش و جرح ايدهمهمش و چيقاماز. و طوقوز آى، اوچ عدليه و مركزِ حكومت أهلِ وقوفى، يوز كتابدن عبارت أجزالرنده، بزى مسئول ايدهجك بر تك مادّه بولاماملريدر. و بيڭلر أهلِ دقّت اولان رسالهِٔ نور شاكردلرينه قناعتِ قطعيه ويرن، "إشاراتِ قرآنيه" و "إخباراتِ غيبيهِٔ عَلويه و غوثيه"نڭ، بو عصرده رسالهِٔ نورڭ أهمّيتنه و مقبوليتنه إمضا باصمالريدر.
أوت عدليهلر حقوقلرى محافظه ايتمك و حقسزلرى تجاوزدن طورديرمق، وظيفهلرى اولمق جهتيله؛ رسالهِٔ نورڭ يوز رسالهسى، يگرمى سنهده يوز بيڭ آدمڭ سعادتلرينه خدمت ايتديگى ثابت اولمقله برابر؛ اون سنهدن بَرى، ايكى محكمه و مركزِ حكومت و بر قاچ ولايتڭ ضابطهلرى و دڭزلى محكمهسى مناسبتيله طوقوز آى بتون محرم و غيرِ محرم أوراقلريمزده و رسالهلرده ملّته و وطنه بر ضررلى مادّهيى و موجبِ جزا بر ياڭليش گورمديگندن، ألبته رسالهِٔ نورڭ بو وطنده غايت كلّى و بيوك حقوقى وار. بو كلّى و چوق أهمّيتلى حقوقى نظره آلمايوب، عادى أوراقلر گبى مصادره ايدهرك، ملّته و
— 27 —
تقويهِٔ ايمانه محتاج بيچارهلره پك بيوك بر حقسزلغى نظره آلمامق و عادى بر آدمڭ جزئى و كوچك بر حقّنى أهمّيتله نظره آلمق؛ عدليهنڭ ماهيتنه و عدالتڭ حقيقتنه هيچ بر جهتله ياقيشماز، دييه سزه خاطرلاتييورز.
دوقتور دوزينڭ وسائر زنديقلرڭ أثرلرينه ايليشمهمك، رسالهِٔ نوره ايليشمك، غضبِ إلٰهينڭ جلبنه بر وسيله اولابيلير دييه قورقويورز. جنابِ حق سزه إنصاف و مرحمت و بزه ده صبر و تحمّل إحسان أيلهسين. آمين!
غيرِ رسمى، فقط تجريدِ مطلقده
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
وَ شَاوِرْهُمْ فِى الْاَمْرِ أمريله، قارداشلرمله بر مشورته محتاجم.
عزيز صدّيق قارداشلرم!
شيمدى بر أمرِ واقع قارشيسنده بولونويورم. بنم إعاشهم ايچون هر گون ايكى بچق بانقنوط، هم يڭيدن بنم ايچون بر خانه (موبلهسيله برابر و ايستديگم طرزده) ياپديرمق ايچون أمر گلمش. حالبوكه أللى آلتمش سنهلك بر دستورِ حياتم، بونى قبول ايتمهمك إقتضا ايدر. گرچه دار الحكمة الإسلاميهده بر ايكى سنه معاشى قبول ايتدم، فقط او پارهيى كتابلريمڭ طبعنه صرف ايدهرك و أكثرينى مجّانًا ملّته ويروب، ملّتڭ مالنى ينه ملّته إعاده ايتدم. شيمدى أگر مجبور اولسهم و سزه و رسالهِٔ نوره ضرر گلمهمك ايچون قبول ايتسهم، ينه ايلريده ملّته إعاده ايتمك اوزره صاقلايهجغم. ضرورتِ قطعيه درجهسنده كنديمه يالڭز آز بر پارچه صرف ايدهجگم.
— 28 —
ايشيتدم كه؛ أگر ردّ ايتسهم اونلر، خصوصًا لهمده إعاشهم ايچون چاليشانلر گوجنهجكلر. و عليهمده اولانلر دييهجكلر: "بو آدم باشقه يردن إعاشه ايديلييور." او بدبختلر، إقتصادڭ خارق العاده بركتنى بيلمييورلر و ايكى گونده بش غروشلق أكمك بڭا كافى گلديگنى گورمهمشلر كه، بتون بتون أصلسز بر أوهامه قاپيلييورلر. أگر قبول ايتسهم، يتمش سنهلك حياتم گوجنهجك؛ و بو زماندن خبر ويروب طمع و معاش يوزندن بدعهلره گيرن و إخلاصى غائب ايدن عالملرى طوقاتلايان إمامِ على رضى اللّٰه عنه دخى بندن كوسهجك إحتمالى وار؛ و رسالهِٔ نورڭ حقيقى و صافى اولان إخلاصى بنى ده إخلاصسزلقله إتهام ايتمك جهتى وار. بن، حقيقةً تحيّرده قالدم. بن ايشيتدم كه؛ أگر قبول ايتمهسهم، بنى داها زياده صيقاجقلر و بلكه رسالهِٔ نورڭ تام سربستيتنه ايليشهجكلر. حتّى شيمديكى تضييقلرى، بنى او إعاشه تكليفلرينه مجبور ايتمك ايچون ايمش. مادام حال بويلهدر. اِنَّ الضَّرُورَاتِ تُبِيحُ الْمَحْظُورَاتِ قاعدهسيله، ضرورت درجهسنده اولسه، إن شاء اللّٰه ضرر ويرمز. فقط بن ردّ ايتدم؛ رأيڭزه حواله ايدييورم.
عزيز قارداشلرم! بنى مراق ايتمهيڭز. بن هر زحمتده بر أثرِ رحمت و بر لمعهِٔ عنايت گورديگمدن، صيقيلمييورم. سزڭ غيرت و جدّيتڭز و يارديمڭز، هر صيقنتىيى إزاله ايدر، دائمى سُرور ويرر.
بوراده، عبد المجيد قارداشم حكمنده و خانَدانى ده بنم خانَدانم اولماسى جهتيله أڭ چاليشقان و فداكار مصطفى آجت، هم كوچوجك بر خسرو، هم كوچوجك بر عبد الرحمٰن حكمنده جيلان نامنده چوق چاليشقان بر چوجق، رسالهِٔ نوره تام خدمت ايدييور.
٭ ٭ ٭
— 29 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزه ملائكهيه عائد "ميوهلرڭ بر پارچهسنى" داها گوندردم. محكمه رئيسى، كتابلريمى بڭا ويرهجگنى سويلهمسى اوزرينه، دڭزلىيه ايكى وكالتنامه گوندردم. بوراده بڭا شدّتلى بر تجريد و تضييق ويريلديگنه مراق ايتمهيڭز؛ عنايتِ ربّانيه دوام ايدييور.
مدارِ عبرتدر كه، بوراده رسالهِٔ نور سربست اوقونوب يازيليركن (خلافِ عادت) باشده بو قيش، ياز گبى گيتديگنى چوق آدملردن ايشيتدم. نه وقت بڭا و رسالهِٔ نوره هجوم ايديلدى، يازديريلمادى، تعطيل اولدى؛ غايت شدّتلى بر قيش باشلاديغى گبى، آفيونه شكوا صورتنده يازيلان حسبحال و زلزلهلرى رسالهِٔ نورڭ تعطيليله مناسبتدار گوسترديگى جهتنى اينانميانلره گويا اينانديرمق ايچون عين تعرّض زماننده باشلايوب شيمدىيه قدر آرا صيره خفيفجه صارصار، ايقاظ ايدييور دييه ايشيتدم.
هم نه وقت رسالهِٔ نوره ايليشيلمشسه، بر نوع عمومى قورقو باشلامش گورويورز. ديمك بو وطنڭ بلالردن محافظهسى ايچون رسالهِٔ نور بر قطعى وسيلهدر. مادام بويلهدر، ملّت و وطنى سَونلر رسالهِٔ نورى سربست بيراقسينلر و اوقوسونلر و اوقوتسونلر.
إعاشه ايچون تخصيصاتلرندن، يالڭز مصرف بورجلرى ويرمك ايچون بر تك دفعه سكز گونلك تعييناتى قبول ايتدم، داها ايستهمم ديدم.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق تام متين قارداشلرم!
شهيد مرحومڭ برزخده اوقوماسيله مسرورانه مشغول اولديغى نور رسالهلرينى دنياده كندى يرنده چاليشمق و بنى ده چاليشديرمق ايچون يازيلمشلر گبى تام وقتنده
— 30 —
يتيشدى و مدرسهِٔ يوسفيهنڭ اوچ طاتلى ميوهسنى و قرآنڭ قدسى و فردوسى بيڭلر ميوهلر ويرن اوچ حزبنى برابر گتيردى.
ايكى قهرمان مبارك، يازدقلرى گوزل ايكى ميوهلرينڭ طرزنده و قطعهسنده اون برنجى مسئلهسنى دخى يازوب، درت بش نسخه حزبِ نوريه وارسه و بش آلتى حزبِ قرآنيه ايله برابر گوندريلسه مناسبدر. و خسروڭ فقرهسى، اون برنجى مسئلهنڭ آخرنده قيد ايديلسين. سزه بو دفعه آيت الكرسينڭ آرقداشى و تتمّهسى ايكى اوچ آيتڭ بر نكتهِٔ إعجازيهلرينه دائر بر پارچه گوندردم؛ داها تماملامغه بر إخطار آلمادم، نقصان قالدى؛ پك عجلهلكله يازيلدى. أهمّيتلى سرلر گوروندى، فقط دنيايه باقمهمق ايچون تمام و آچيق يازديريلمادى. أگر خوشڭزه گيتسه، اون برنجى مسئلهنڭ حاشيهسنڭ بر لاحقهسى اولارق قيد ايدرسڭز و إعجازِ قرآن رسالهسنڭ ذيللرنده هماَلْفَلَقْنكتهسنى، هم بونى يازارسڭز.
قارداشلرم! هيچ مراق ايتمهيڭز. قطعى قناعتم گلدى، بزلر بر عنايت آلتنده، غايت أهمّيتلى بر خدمتده و إختيار و إقتداريمز خارجنده بر دستِ غيبى طرفندن إستخدام ايديلييورز. چوق دفعه عَسٰى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ سرّينه مظهر اولويورز. بو چاليشمهده زحمت پك آز، اجرت پك چوق.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزڭ غايت مبارك و جنّت ميوهلرى گبى شيرين هديهلريڭزى و دڭزلى جهتندهكى بشارتڭزى آلدم. شيمدى بو دقيقهده پك چوق ايشلر بنى اوزون قونوشديرميهجق، قيصه كسمگه مجبور اولدم. چونكه هديهيى گتيرن چابوق گيدهجك دييه عجله يازدم.
— 31 —
أوّلا:صوڭ پارچهده، باشده بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى بيڭ اوچيوز قرق درت (١٣٤٤) سهودر. أگر اوقونميان ايكى همزه و مدّه صاييلمازلرسه سهو دگل؛ هم چوق معنيداردر. طوغريسى ١٣٤٧ در كه، پارچهنڭ آخرنده تكرار طوغرى يازيلمش. هم باقى قالان قسمى هم أهمّيتلى، هم دنيايه باقديغى ايچون و"عَلَقْ"دهكىاِنَّ الْاِنْسَانَ لَيَطْغٰى او پارچهدهكى طاغوته باقديغندن شيمديلك يازديريلمادى.
و ثانيًا:فهرستهده آيتِ حسبيه اولان دردنجى شعاعڭ فهرستهسى، إختيار لمعهسنڭ اون دردنجى رجاسى يرنده يازيلسين. حقيقةً مناسب گورونويور، تام بر رجادر.
ثالثًا:يگرمى سكزنجى لمعهنڭ يگرمى سكزنجى نكتهسنڭ عينى (فهرستهسى دگل)، اون بشنجى سوزڭ آخرنده يازيلسين. چونكه ايكيسى عين حقيقتدن بحث ايدييور.
رابعًا:مرحوم حافظ علىنڭ لمعهلرينى تصحيح ايتدم. ياقينده إن شاء اللّٰه گوندريلهجك.
بوگونلرده مبارك قهرمانلرڭ فردوسى و يوسفى ميوهلرينى تصحيح ايدركن او رساله بڭا او درجه قوّتلى و قيمتلى گوروندى كه، باغيرهرق ديدم: بتون چكديگمز حپس صيقنتيلرى يوز مِثلى زياده اولسه ده، ينه بو ميوه رسالهسى، يوز درجه داها فضله ايش گورمش. أڭ معنّدلرى ده ايمانه گتيرهرك گنيش دائرهلرده كندينى ذوقله اوقوتديرييور.
أى بڭا صيقنتى ويرن بدبختلر! بڭا نه ياپارسهڭز ياپڭز، بش پاره ويرمم. باشمزه نه گلسه اوجوزدر، عينِ عنايتدر و محضِ رحمتدر، دييه تام تسلّى بولدم.
عموم رسالهِٔ نور طلبهلرينه سلام و سلامتلرينه دعا ايدرز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 32 —
بو إستدعا، اوچ مقاماته گوندريلمشدر.
اورادهكى قارداشلريمه بر مأخذ اولمق ايچون گوندريلدى. يگرمى سنهدن بَرى صبر ايدوب سكوت ايدن بر مظلومڭ شكواسنى ديڭلهمڭزى ايستهيورم!
حرّيتڭ أڭ گنيش صورتنى ويرن جمهوريت حكومتنده هر بر حرّيتدن منع ايديلمكله برابر، دشمنلرم بنم عليهمه هر جهتله سربست اولارق بنى أزييورلر. حرّيتِ وجدان و حرّيتِ فكرِ علميهيى تأمين ايدن جمهوريت حكومتى، يا بنى تام حمايه ايدوب، غرضكار، أوهاملى دشمنلريمى صوصديرسون وياخود بڭا، دشمنلرم گبى حرّيتِ قلم ويروب، مدافعاتمه ياساق ديمهسين. چونكه رسمًا، پرده آلتنده هر مخابرهدن منعم ايچون پوستهخانهلره گيزلى أمر ويريلمش. صو و أكمگمى گتيرن بر تك چوجقدن باشقه كيمسه ايله بنى گوروشديرمهمك ايچون تنبيهات ويريلديگى بر زمانده، أسكيدن بَرى بنم معارضلرم فرصت بولوب، تام محكمهِٔ تمييزڭ برائتمزى تصديق ايدهرك، محكمهدهكى أهلِ وقوفڭ تحسين ايتدكلرى كتابلريمى آلمغى بكلركن؛ او دشمنلرم، هيچ مناسبتم اولميان بر ايكى محرم رسالهلريمى ويرديروب، صوڭره مسلكجه بنم عليهمده بر ايكى أهلِ وقوفڭ ألنه گچيروب، عليهمده فنا بر راپور حاضرلادقلرينى ايشيتدم. داها صبر و تحمّلم قالمادى. بن حكومتِ جمهوريهنڭ بتون أركانلرينه، بلكه دنيايه إعلان ايدييورم كه:
قرآنِ حكيمڭ سرِّ حقيقتيله و إعجازينڭ طلسميله، بنم و رسالهِٔ نورڭ پروغراممز و مسلگمز و بِالفعل ثمرهسنى گورديگمز و چاليشديغمز و غايهِٔ حركتمز و هدفمز، ئولومڭ إعدامِ أبديسندن ايمانِ تحقيقى ايله بيچارهلرى قورتارمق و بو مبارك ملّتى ده هر نوع آنارشيلكدن محافظه ايتمكدر.
ايشته رسالهِٔ نور، اوچ أهلِ وقوف هيئتنڭ و اوچ محكمهنڭ اينجهلهمهسندن گچديگى حالده، بو ايكى وظيفهِٔ قدسيهدن باشقه، قصدى اولارق دنيايه، إدارهيه،
— 33 —
آسايشه طوقونهجق جهتى اولماديغنه، يگرمى سنهلك حياتم و يوز اوتوز رسالهِٔ نور ميدانده جرح ايديلمز بر حجّتدر.
أوت محكمهجه دعوا ايتديگم و بنمله مناسبتدار بتون دوستلريمڭ تصديقى آلتنده، يگرمى سنهدن بَرى هيچ بر غزتهيى اوقوميان، ديڭلهمهين و بو قدر محتاج اولديغى حالده إستراحتى ايچون هيچ مراجعت ايتمهين و اون سنهدن بَرى حكومتڭ أركانلرينى (بر قاچى مستثنا اولارق) بيلمهين و درت سنهدن بَرى دنيا حربندن و حادثاتندن هيچ خبر آلميان و مراق ايتمهين بو بيچاره مظلوم سعيد، هيچ إمكانى وار مى كه، أهلِ سياستله اوغراشسين و إدارهيه ايليشسين و آسايشڭ إخلالنه مَيلى بولونسون؟ أگر ذرّه مقدار بولونسه ايدى؛ "قارشيمده كيملر وار، دنياده نهلر اولويور، بڭا كيم يارديم ايدهجك؟" دييه صوروشديراجقدى، مراق ايدهجكدى، قاريشهجقدى، حيلهلرله بيوكلره حلول ايدهجكدى.
أڭ أليم جزئى بر حادثه شودر كه: "بر تجريدِ مطلق ايچنده هر مخابرهدن كسيلمش وضعيتمدن قورتولمق ايچون حپسه گيرمگه بر بهانه بولڭز كه؛ بنى حپسه آلسينلر، بو عذابدن قورتولايم" دييه بعض دوستلريمه بر گيزلى مكتوب ألدن گوندرمشدم. تا، بنم حياتمڭ سرمايهسى و نتيجهسى و غايت زينتلى بر صورتده تزيين ايديلمش رسالهِٔ نوردن، دڭزليده محكمهده بولونان كتابلريمه ياقين اولايم و تسليم آلمغه چاليشهيم. مع التأسّف عليهمه اولان اورادهكى أهلِ وقوفدن بر تك آدم بنى مدافعه ايدركن، او دخى مكتوبمى گوروب، حپسه گيرمهم ايچون عليهمه حكم ويرمگه مجبور اولمش.
بنى حپسلره صوقان معارضلريمڭ بر بهانهلرى ده (او محكمهده اوندن برائت قزانديغم) "طريقتجيلق"در. حالبوكه رسالهِٔ نورده دائما دعوا ايدوب ديمشم: "زمان طريقت زمانى دگل، بلكه ايمانى قورتارمق زمانيدر. طريقتسز جنّته گيدنلر چوقدر، ايمانسز جنّته گيدن يوقدر." دييه بتون قوّتمزله ايمانه چاليشمشز. بن خواجهيم، شيخ دگلم. دنياده بر خانهم يوق كه، نرهده تكيهم اولاجق؟ بو يگرمى سنه ظرفنده، بر تك آدم يوق كه؛ چيقسين ديسين: "بڭا طريقت درسى ويرمش." و محكمهلر و ضابطهلر بولمامشلر. يالڭز أسكيدن يازديغم طريقتلرڭ حقيقتلرينى علمًا بيان ايدن تلويحات
— 34 —
رسالهسى وار كه، بر درسِ حقيقتدر و يوكسك بر درسِ علميدر، طريقت درسى دگلدر. حرّيتِ وجدانى أساس طوتان حكومتِ جمهوريهنڭ، ألبته بو ملّتڭ ميليارلر أجدادينڭ روحلرى باغلانديغى بر حقيقته و اونڭ يولنده دنيايه ميدان اوقودقلرى و ايمانِ تحقيقىيى غالبانه فلسفهيه قارشى إثبات ايدن بر أثرى و خادملرينى حمايه ايتمك، أهمّيتلى بر وظيفهسيدر. يوقسه او ضعيف خادمڭ أللرينى باغلايوب، بيڭلر دشمنلرينى اوڭا صالديرتمغه، هيچ بر وجهله او جمهوريتڭ دستورلرى مساعده ايتمز. جمهوريت بنى ديڭلهيهجك دييه شكوامى يازدم. أوت حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ ديرم.
٭ ٭ ٭
هيئتِ وكيلهيه و ملّتوكيللرى رياستنه جزئى فقط أهمّيتلى بر معروضاتمدر.
اوتوز سنهدن بَرى حياتِ سياسيهدن چكيلديگم حالده، بو صيرهده بر دفعهيه مخصوص اولارق، وطنى و ملّى و آسايشى بر مسئلهيى بيان ايدييورم. شويله كه:
چوق أمارهلرله قطعى قناعتمز گلدى كه؛ آنارشيلك حسابنه بڭا و بو أميرطاغ قصبهسنه و طولاييسيله بو وطنه بر سوءِ قصد وار كه، بر حبّهيى قبّهلر و بر سينك قنادى قدر أهمّيتى اولميان بر حادثهيى طاغ گبى گوستروب، سكونته محتاج اولان بو وطنده بنى بهانه ايدوب، آنارشيلك حسابنه و بر أجنبى پلانيله بزه، يعنى بيچاره وطنداشلريمزى إعدامِ أبديدن و شبهاتِ اُخرويهدن قورتارمغه چاليشان نور شاكردلرينه، بتون بتون قانونسز و كيفى هجوم ايديلدى. پك ظاهر بر غرض ايله، أوهام يوزندن، باروته آتش آتمق گبى، بو وطنه و آسايشه بنى بهانه ايدوب سوءِ قصد ايديلدى. شويله كه:
اوچ محكمه، يگرمى سنهلك مكتوبلريمى و كتابلريمى و حاللريمى اينجهدن اينجهيه تدقيقدن صوڭره، بزه و كتابلريمه برائت ويرديگى حالده؛ و اوچ سنهدن بَرى تأليفاتى ترك
— 35 —
ايتديگم و هفتهده آنجق بر مكتوب يازهبيلديگم و مجبور اولمادن، هر برى بر گون نوبتله ضرورى خدمتمى ياپان اوچ درت ترزى چيراغندن باشقه كيمسهيى قبول ايتمديگم حالده و سربستيت ويريلديگى و مملكتمه گيتمديگم حالده، هيچ عمرمده گورمهديگم بر طرزده و رسمى بر صورتده بنى حدّته گتيروب بر حادثه چيقارمق ايچون، تحقير و إهانت قصديله، قانونسز و غرضله، بنى تحرّى ايله قپومڭ كيليدينى قيروب، قرآنمى و عربى لوحهلريمى أوراقِ مضرّه گبى آلوب گوتورمكله برابر، عدليهنڭ مهمّ بر مأمورى، رسمًا بورادهكى مأمورلره آمرانه ديمش كه: "سعيدى ايكى ژاندارمه ايله تشهير صورتنده چيقاروب، زورله باشنه شاپقه گيديروب، اويلهجه إفادهيه گتيرملى ايديڭز. هم اوڭا ياناشانلرى طوتيڭز." دييه، أهمّيتلى بر مجلسده و عينِ حقيقت اولان إفادهمى اوقودقلرى وقت سويلهمش. بونده شكّ و شبهه قالمادى كه؛ بنى تحقير و إهانت ايدوب، حدّته گتيروب، آسايشى بوزمق غرضى تعقيب ايديلييور.
جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه: بيڭلر حيثيت و شرفمى بو وطندهكى بيچارهلرڭ إستراحتنه و اونلردن بلالرڭ دفعنه فدا ايتمك ايچون بڭا بر حالتِ روحيهيى إحسان أيلهمش كه؛ بن ده، اونلرڭ ياپديغى و نيّتنده بولوندقلرى تحقيرات و إهانتلره قارشى تحمّله قرار ويرمشم. بو ملّتڭ آسايشنه، خصوصًا معصوم چوجقلرڭ و محترم إختيارلرڭ و بيچاره خستهلرڭ و فقيرلرڭ دنيوى إستراحتلرينه و اُخروى سعادتلرينه بيڭلر حياتمى و بيڭلر شرفمى فدا ايتمگه حاضرم.
ايشته سينك قنادينى طاغ گبى ياپدقلرينڭ بر أمارهسى شو كه؛ بنم گبى غربتده، خسته، إختيار، ضعيف، تك باشنه بولونان بر آدم ايچون، اون گون ظرفنده بش دفعه آفيون واليسى و أمنيت مديرى و ايكى دفعه آفيون مدّعى عموميسى بنم ايچون بورايه گلمهسى و ايكى گونده، هر بر گونده بش طيّاره بنم گزديگم يرلرده بنى نظارت آلتنه آلماسى و بش پوليس خفيهسنڭ بوراده بڭا ترصّد ايدنلره علاوه ايديلوب، أحوالمى تجسّس ايتمك ايچون گوندريلمهسى و پوستهخانهلره، بڭا عائد مكتوبلرڭ مصادرهسى ايچون رسمًا أمر ويريلمسى گوسترييور كه؛ شيخ سعيد و منمن حادثهسنڭ اون مِثلى بر حادثهيى أوهامله دوشونمشلر. حبّهيى قبّه سويلهمشلر كه، بويله بر وضعيت آلييورلر. بنم
— 36 —
أسكى حياتمى ظن ايدوب، إهانتله حدّته گلهجك تخمين ايتمشلر. بِالعكس آلدانديلر. بز، بتون قوّتمزله آنارشيلگه بر سدِّ ذو القرنيْن گبى بر سدِّ قرآنى تأسيسنه چاليشييورز. بزه ايليشنلر، آنارشيلك و بلكه قومونيستلگه زمين إحضار ايدييورلر.
أوت أگر أسكى حياتم گبى، عزّتِ علميهيى محافظه ايتمك ايچون هيچ بر حقارتى قبول ايتمهمك اولسه ايدى و وظيفهِٔ حقيقيهسى، صِرف آخرت و ئولومڭ إعدامِ أبديسندن مسلمانلرى قورتارمق وظيفهسى اولماسه ايدى و بڭا ايليشنلر گبى صِرف دنيايه و منفى سياسته چاليشمق اولسه ايدى؛ اون منمن، اون شيخ سعيد حادثهسى گبى بر حادثهيه، او آنارشيلك حسابنه چاليشانلر سببيت ويرهجكلردى.
هم اوچ محكمه و يگرمى سنهده قاچ ولايتڭ ضابطهلرى، قيافتمه قانونجه ايليشمدكلرى و معذوريتم و إنزوامه بناءً، تبديلِ قيافتمه هيچ بر إخطار اولماديغى حالده، بويله كيفى، قانونسز، جبرًا، أهالى ايچنده باشمه شاپقهيى گيديرمگه چاليشمق، قرق سنهدن بَرى بو وطنده، خصوصًا ايمانِ تحقيقى درسنده قارداشانه علاقهدار اولان يوز بيڭلر آدم، پك بيوك بر هيجان ايچنده زمينى حدّته گتيروب، أمثالسز آغلامغه وسيله اولاجقدى.
ذاتًا أجنبى پارمغيله، گويا حقّمده توجّهِ عامّهيى قيرمق فكريله طمارلريمه طوقونهجق قانونسز معاملهلرڭ مذكور مقصد ايچون ياپيلديغنه، چوق أمارهلرله قطعى قناعتمز گلدى. فقط جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه؛ بنم گبى قبر قپوسنده، علاقهسز، دنيادن اوصانمش، حرمتدن، توجّهِ عامّهدن قاچمش و شان و شرف و خودفروشلق گبى رياكارلقلره هيچ بر مَيلى قالمامش بر وضعيتده ايكن، بونلرڭ بڭا قارشى قانونسز إهانتلرينڭ هيچ بر أهمّيتى قالمادى؛ جنابِ حقّه حواله ايدييورم. بڭا لزومسز أوهام يوزندن أذيت ايدنلرڭ ياقينده ئولومله إعدامِ أبديهيه گرفتار اولاجقلرينى دوشونوب، حقيقةً آجييورم. يا ربّى، اونلرڭ ايماننى رسالهِٔ نورله قورتار! إعدامِ أبديدن، سرِّ قرآنله ترخيص تذكرهسنه چوير! بن ده اونلره حقّمى حلال ايدييورم!
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 37 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
بڭا خدمت ايدن كوچوجك بر رسالهِٔ النور طلبهسنڭ چوقلر نامنه صورديغى سؤالنه جوابدر.
سؤال:استادم، ياغمور دعاسى و نمازڭ نتيجهسى گورونمدى، فائدهسز قالدى؛ ايكى اوچ دفعه بلوط طوپلاندى، ياغمور ويرمهدن طاغيلدى. نهدن؟
الجواب:ياغمورسزلق، بو چشيد دعا و نمازڭ وقتيدر، علّتى و حكمتى دگل. ناصلكه گونش و آيڭ طوتولماسى زماننده كسوف و خسوف نمازى قيلينير و گونشڭ غروبيله آقشام نمازى قيلينير؛ اويله ده ياغمورسزلق، قوراقلق، ياغمور نمازينڭ و دعاسنڭ وقتيدر. عبادت و دعانڭ سببى و نتيجهسى، أمر و رضاءِ إلٰهيدر؛ فائدهسى، اُخرويدر. أگر نمازدن، عبادتدن دنيوى مقصدلر نيّت ايديلسه، يالڭز اونلر ايچون ياپيلسه، او نماز بطّال اولور. مثلا: آقشام نمازى گونشڭ باتمهمسى ايچون و خسوف نمازى آيڭ آچيلمهسى ايچون قيلنماز. اويله ده: بو نوع عبادت، ياغمورى گتيرمك ايچون قيلنسه، ياڭليش اولور. ياغمورى ويرمك، جنابِ حقّڭ وظيفهسيدر. بز وظيفهمزى ياپدق، اونڭ وظيفهسنه قاريشمايز. گرچه ياغمور نمازينڭ ظاهر نتيجهسى ياغمورڭ گلمهسيدر، فقط أصل حقيقى، أڭ منفعتلى نتيجهسى و أڭ گوزل و طاتلى ميوهسى شودر كه: هركس او وضعيتله آڭلار كه، اونڭ تعييننى ويرن، باباسى، خانهسى، دكّانى دگل؛ بلكه اونڭ تعييننى و يمگنى ويرن، قوجه بلوطلرى سونگر گبى و زمين يوزينى بر تارلا گبى تصرّفنده بولونديران بر ذات، اونى بسلهيور، رزقنى ويرييور. حتّى أڭ كوچوجك بر چوجق ده (دائما آج اولديغى وقت والدهسنه يالوارمغه آليشمشكن) او ياغمور دعاسنده كوچوجك فكرنده بيوك و گنيش بو معنايى آڭلار كه: بو دنيايى بر خانه گبى إداره ايدن بر ذات؛ هم بنى، هم بو چوجقلرى، هم والدهلريمزى بسلهيور، رزقلرينى ويرييور. او
— 38 —
ويرمسه، باشقهلرينڭ فائدهسى اولماز. اويله ايسه اوڭا يالوارمالىيز دير، تام ايمانلى بر چوجق اولور. بو مناسبتله قيصهجق آلتى نقطه بيان ايديلهجك.
برنجى نقطه:نعمت و رحمتِ إلٰهيهنڭ فيآتى، شكردر. بز، شكرى حقّيله ويرمدك. أوت رحمتڭ فيآتنى شكرله ويرمديگمز گبى؛ ظلممزله، عصيانمزله غضبى جلب ايدييورز. شيمدى زمين يوزنده ظلم و تخريبات، كفر و عصيان ايله نوعِ بشر، تام طوقاته كندينى مستحق ايتدى و دهشتلى طوقاتلر يدى. ألبته بر پارچه حصّهمز ده اولاجق.
ايكنجى نقطه:حديثده وار كه: "حتّى دڭز ديبندهكى باليقلر دخى گناهكار و ظالملردن شكوا ايدييورلر كه؛ اونلرڭ يوزندن ياغمور كسيلير، حتّى بزم ده نفقهمز آزالير" ديرلر. أوت بو زمانلرده اويله گناهلر، ظلملر اولويور كه؛ رحمت ايستهمگه يوزيمز قالمييور؛ معصوم حيوانلر ده عذاب چكرلر.
اوچنجى نقطه:آيتده واردر: اويله مصيبتدن قاچيڭز كه؛ گلديگى وقت ظالملره مخصوص قالماز، معصوملر و مظلوملر ده ايچنده يانار." چونكه مصيبتِ عامّهدن معصوملر خارقه بر طرزده يانغين ايچنده سلامتده قالسهلر، حكمتِ دينيه بوزولور. چونكه دين بر إمتحان، بر تجربهدر. او وقت، أبو جهل گبى فنالر، عينًا أبو بكرِ صدّيق رضى اللّٰه عنه گبى تصديق ايدرلر. اونڭ ايچون، مصيبتِ عامّهده معصوملر ده بلا چكرلر.
دردنجى نقطه:شيمدى مالده و رزقده حيلهلر ايله، سوءِ إستعمال ايله، رشوتله چوق حرام قاريشديغى و أكينجيلر كندى مالنه حقّيله صاحب اولماديغى و اون آدمدن ايكى اوچى تام رحمته مستحق ايسه، أكينجيلرڭ مالندن إستفاده ايدنلردن بش آلتيسى يا ظلم ايله يا حرام قاريشديرمقله، يا شكرسزلكله رحمته إستحقاقنى غيب ايدييور.
بشنجى نقطه:رسالهِٔ نور، بو آناطولى مملكتنه بلالرڭ دفعنه أهمّيتلى بر وسيلهدر. صدقه ناصل بلايى دفع ايدييور، اونڭ إنتشارى و اوقونماسى كلّى بر صدقه نوعنده سماوى و أرضى بلالرڭ دفعنه چوق أمارهلر و چوق حادثهلرله تبيّن ايتمش. حتّى قرآنڭ
— 39 —
إشارتيله تحقّق ايتمش. و يازماسنى و إنتشارينى منع ايتمك زمانلرنده درت دفعه زلزلهلرڭ باشلاماسى و إنتشاريله طورمالرى و آناطوليده أكثر اوقونماسى، ايكنجى حربِ عمومينڭ آناطولىيه گيرمهمسنه بر وسيله اولديغى سورهِٔ وَ الْعَصْرِ إشارت ايتديگى، بو ايكى آى قوراقلق زماننده محكمهنڭ رسالهِٔ نورڭ برائتنه و وطنه منفعتلى اولديغنه دائر قرارينى محكمهِٔ تمييز تصديق ايدهرك تام بر سربستيتله رسالهِٔ نورڭ إنتشار و اوقونماسنى بكلركن، بتون بتون عكسنه اولارق منع ايديلمسى و محكمهدهكى رسالهلرڭ صاحبلرينه إعاده ايديلمهمسى و بزى ده او جهتله قونوشمقدن منع ايتمهلرى جهتيله، بلالرڭ دفعنه وسيله اولان بو كلّى صدقهِٔ معنويه قارشى چيقامدى، گناهمز نتيجهسى قوراقلق باشلادى.
آلتنجى نقطه:ياغمورسزلق بر مصيبتدر و جزاىِ عمل بر عذابدر. بوڭا قارشى آغلامقله و حزن و كدرله، نياز و حزينانه يالوارمقله و پك جدّى ندامت و توبه و إستغفار ايله قارشيلامق و سنّتِ سنيه دائرهسنده، بدعهلر قاريشمادن، شرائطڭ تعيين ايتديگى طرزده درگاهِ إلٰهيهيه إلتجا ايتمك و دعا و او حاله مخصوص عبوديتله مقابله ايتمكدر.
هم بويله عمومى مصيبتلر، أكثر ناسڭ خطاسندن گلديگى جهتله، او إنسانلرڭ أكثرى، (قسمِ أعظمى) توبه و ندامت و إستغفار ايتمكله دفع اولور.
بز رسالهِٔ نور شاكردلرى دنيايه چوق أهمّيت ويرمديگمزدن، دنيايه يالڭز رسالهِٔ نور ايچون باقديغمزدن، بو ياغمورسزلقده دخى او نقطهدن باقييورز. ايشته دڭزليده محكمهيه ويريلن جزئى بر قسم رسالهِٔ نور، صاحبلرينه إعادهسنڭ عين زماننده، بوراده دخى بر قسم ذاتلر يازمغه باشلامالرى عين وقتنده، بو ياغمورسزلقده بر درجه رحمت ياغدى؛ فقط رسالهِٔ نورڭ سربستيتى جزئى اولماسندن، رحمت دخى جزئى قالدى. إن شاء اللّٰه ياقينده بنم ده رسالهلرم إعاده ايديلهجك، تام سربست و إنتشارى كلّيلشهجك و رحمت دخى تام اولاجق.
٭ ٭ ٭
— 40 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
حزب القرآن المعظّمڭ هم فوق العاده أهمّيتى، هم فائدهلرى؛ هم اوقوماسنده هيچ بر وسوسهنڭ گلمهمسى، هم بتون قرآنڭ أڭ ثوابلى آيتلرينڭ إحتواسى، هم رسائلِ نوريهنڭ بتون أساسلرينى و حقيقتلرينى جمع ايتمسى، هم هركسه، خصوصًا هر وقت بتون قرآنى اوقومغه فرصت بولاميان و حافظ اولميانلره تمام قرآنڭ بر نمونهِٔ قدسيسى؛ هم تمام قرآنڭ توافقلى طبعنده بر مثالِ مصغّرى و مژدهجيسى؛ هم مادّى و لفظى و معنوى پارلاق بر إعجاز گوسترمسى گبى، پك چوق خاصيتلرى وار و بو شهورِ مباركهدهكى پك چوق بركتلره و نورلره و ثوابلره مداردر و اونڭ طبعنه و نشرينه چاليشمشلره چوق بيوك خيرلر قزانديرر. رسالهِٔ نورڭ ايكى پارلاق و قدسى إستناد نقطهسى و آبِ حيات چشمهسى اولان شَهِدَ اللّٰهُ اَنَّهُ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ وَالْمَلٰئِكَةُ الخ... آيتيله قُلِ اللّٰهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ الخ... آيتى، هر ناصلسه سهوًا سورهِٔ آلِ عمراندن آلينان آيتلرده يازيلمامشلر. او ايكى آيتى ده يازوب ايچنه قوييڭز. بوگونلرده اون ايكنجى صحيفهيى اوقوركن بردن اِنَّ الْمُنَافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْاَسْفَلِ مِنَ النَّارِ آيتى گوزيمه ايليشدى. ماقبلنه باقدم، وَمَنْ اَحْسَنُ دِينًا مِمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهُ ِللّٰهِ الخ... گوردم. آرقه صحيفهسنه باقدم، گوردم كه؛ رسالهِٔ نوره إشارت ايدن درت آيت وار و اونلر برنجى شعاعده ايضاح ايديلمش. قلبمه گلدى: هر حالده بو دهشتلى آيت، بو دهشتلى و ظلماتلى و نفاقى قوّتلى عصريمزه ده خصوصى باقار. دقّت ايتدم، قناعتم گلدى. بر أمارهسى شودر كه: اِنَّ الْمُنَافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْاَسْفَلِ مِنَ النَّارِ جفر و أبجد حسابيله، تام تامنه نفاقڭ درت مرتبهسنڭ تاريخلرينه توافق ايله پارمق باصييور. شويله كه:
شدّهلر صاييلير، أگر اوقونميان همزهلر و فِى دهكى اوقونميان ى صاييلمازسه، تام تامنه (١٣٦٢) ايدهرك بو سنهيه پارمق باصار. أگر مِنَ النَّارِ
— 41 —
دهكى شدّه بر نون بر لامِ أصلى حساب اولسه (١٣٤٢) ايدهرك برنجى حربِ عمومينڭ دهشتلى نفاقلرى نتيجه ويرن تاريخنه تام تامنه توافقله خبر ويرر. أگر شدّه ايكى نون صاييلسه، اوقونميان همزهلر و (ى) ده صاييلسه (١٣٧٦) ايدهرك، بو ظلماتلى نفاقڭ سقوط مرتبهسنه و چوق آيتلرده "نور" ايله قارشيلاشديريلان اَلظُّلُمَاتِ كلمهسنڭ مقامِ جفريسى اولان (١٣٧٢) يه درت فرقله توافق ايدهرك خبر ويرر. أگر اوقونميانلر صاييلسه و النَّارِ دهكى شدّه لامِ أصلى اولسه، تام تامنه (١٣٥٦) ايدهرك كفر و نفاقڭ دهشتلى فورطنهلرينڭ تاريخنه توافقله پارمق باصار گوردم.
أوت، ايكى "ر" (٤٠٠)؛ اوچ "ف"، ايكى "ل" (٣٠٠)؛ بر "ق"، ايكى شدّهلى "ن"لر (٣٠٠)؛ بر "م" بر "س" (١٠٠)؛ ديگر "م"، بر "ى"، بر "ن" او ده (١٠٠)، ايكى "ن" او ده (١٠٠)؛ يكونى (١٣٠٠). بر "ل"، بر "ك" (٥٠)، شدّهلى "د" (٨) و ايكى "مدّه"، ايكى "همزه" (٤)؛ مجموعى (١٣٦٢) ايدر. اوتهكى اوچ عددى ده قياس ايديلسين.
هم اون ايكنجى و اون اوچنجى صحيفهلره دقّتله باقدم، گوردم كه: رسالهِٔ النوره و شاكردلرينه و معارضلرينه او درجه مطابق گلييور كه؛ دگل يالڭز بر معناىِ إشارى ايله بر رمزدر؛ بلكه بو عصره باقان معناىِ صريحيله خصوصى باقار، كلّى معناسنه ممتاز بر فرد اولارق داخل ايدر دييه قطعى آڭلادم، حدسز شكر ايتدم. بو خدمتِ نوريهده شيمدىيه قدر باشمزه گلن بلالر يوز درجه زياده اولسه ينه اوجوزدر؛ بز قزانييورز. او بلالر، أهمّيتسز فانى شيشهلريمزى و جام پارچهلريمزى قيرمالريله، باقى و اُخروى ألماسلرى بزه قزانديرييورلر دييه صبر ايچنده شكر ايتملىيز و سَوينملىيز بيلدم.
هم بنى بو سكزنجى دفعهدهكى زهرلنديرملرى دخى ينه عقيم قالديغنى سزه بشارت ويرييورم. فَاِنَّكَ مَحْرُوسٌ بِعَيْنِ الْعِنَايَةِ غوثِ أعظمڭ تأميناتى، ينه تحقّق أيلدى.
— 42 —
عموم قارداشلريمه برر برر سلام و دعا ايدر و دعالرينى بو مبارك شهورِ ثلاثهده ايسترم.
و دائرهِٔ نوريهده كثرتلى بولونان معصوملرڭ و أللرى بوش دونمهين مبارك إختيارلرڭ معصومانه دعالرينى بتون روحمله آرزو ايدن قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز قارداشلرم!
سزه ايكى پوصلهيى ليلهِٔ رغائبدن آلتى ساعت أوّل يازدم. "حزب النوريه" كاغد ايله تسليمدن صوڭره، قطعيًا بنم قناعتمده بر نوع معجزهِٔ أحمديه اولارق، ايكى آيدن بَرى متماديًا قوراقلق و ياغمورسزلق، هر طرفده دائما نمازلردن صوڭره پك چوق دعالرڭ عقيم قالديغى و هركس مأيوسيتدن دردِ معيشت أنديشهسيله قلبًا آغلاركن، بردن ليلهِٔ رغائب (بتون عمرمده هيچ مِثلنى ايشيتمديگم و باشقهلر ده ايشيتمديگى) اوچ ساعتده يوز دفعه، بلكه فضله تكرار ايله مَلكِ رعدڭ يوكسك و شدّتلى تسبيحاتيله اويله بر رحمت ياغدى كه؛ أڭ معنّده دخى ليلهِٔ رغائبڭ قدسيتنى و حضرتِ رسالتڭ بر درجه، بر جهتده عالمِ شهادته تشريفنڭ عموم كائناتجه و بتون عصرلرده نظرِ أهمّيتده و رحمةً للعالمين اولديغنى إثبات ايتدى و كائنات او گيجهيى آلقيشلايور دييه گوستردى. عجبا، دعالريمزده إسپارطه بو مملكتله برابردى، بو ياغمورده حصّهسى وار مى، مراق ايدييورم. شيمدىيه قدر چوق أمارهلرله رسالهِٔ نور بر وسيلهِٔ رحمت اولماسندن، بو رحمت ايما ايدر كه؛ هر حالده أهمّيتلى بر فتوحاتى پرده آلتنده واردر و بلكه سربستيتنه بر إشارتدر. هم بوراده "لمعهلر"ڭ ويرديگى إشتياق جهتيله يازيجيلرڭ چوغالمهسى، إن شاء اللّٰه بر نوع مقبول دعا حكمنه گچدى.
٭ ٭ ٭
— 43 —
عزيز، صدّيق، صارصيلماز قارداشلرم و وارثلرم!
بڭا قارشى شيمديكى تضييقاتڭ اوچ سببى وار:
برنجيسى:هيئتِ وكيلهنڭ قراريله، إعاشهم ايچون هر گون ايكى بچق بانقنوط و سائر مصرفلر ايچون ده بر تخصيصات و ايستديگم طرزده بر خانهيى إنشا ايدوب بڭا ويرمك حقّنده بورايه أمر گلمشدى. بن ده قبول ايتمدم. يالڭز يول مصرفى ايچون دڭزليده سوقياتم ايچون ويريلن بر قسمى قبول ايتدم. اونلر ده قيزديلر، ترصّده باشلاديلر.
ايكنجى سبب:دڭزلى حواليسندهكى أهالى رسالهِٔ النور حسابنه بڭا قارشى حدّمدن پك چوق زياده حسنِ توجّه گوسترمهسيله و بورالرده دخى عين حال باشلاماسى، غرضكارلرڭ أوهامنه طوقونماسيدر.
اوچنجيسى:معلوم ئولمش آدمڭ حسابنه بندن إنتقامنى آلمق ايچون آفيون واليسنڭ غرضكارانه بهانهلريدر.
فقط قدرِ إلٰهى، اونلرڭ بو ظلملرينى حقّمزده مرحمتلره و مصلحتلره چويرييور. سز مراق ايتمهيڭز. بر مصلحت شودر كه: اونلر، يالڭز رسالهِٔ النور يرنده بنى صوصديرييورلر. حالبوكه بنم بدلمه رسالهِٔ النور يوزر ديللرله و شاكردلرى بيڭلر لسانلريله مكمّل قونوشويورلر؛ بو نورلرى، ظلمتلى قفالره درس ويرييورلر. أڭ بيوك مأمورلرڭ اونلره گوندريلن رسالهِٔ النورڭ مدافعهسى اولان "ميوه"نڭ تأثيريله باشقه رسالهلرى ده (بِالخاصّه "حجّة اللّٰه البالغه" مجموعهسنى) كمالِ مراقله تدقيق ايتمگه باشلامالرى، اونلرڭ عنادلرينى قيرديغنه چوق أمارهلر وار.
أوت ناصلكه اونلر شخصمله مشغول اولمالرى رسالهِٔ النورڭ بر درجه سربستيتنه و إنتشارينه فائدهدر، اويله ده قارداشلرمله گوروشديرمهمك دخى أهمّيتلى بر مصلحتدر. حتّى بر دفعه گوروشمك ايچون يوز ليراسنى صرف ايدوب بورايه قدر گلن بر قارداشمزڭ گوروشمهدن گرى گيتمسى؛ تام بر مصلحت اولدى. أگر قپو آچيلسه، هر طرفدن زيارتجى تهاجميله هم غرضكار و وهّاملرڭ أوهامنه طوقونمق إحتمالى، هم سرِّ إخلاصه و
— 44 —
مسلگمز اولان محويت و أنانيتى بيراقمق و دنيا جريانلرينه قاريشمامق، حتّى دوشونمهمك اولان پرنسبمزه ضررى بولونماسى جهتيله بو تجريدم، حقّمزده بر عنايتدر.
بو شهورِ مباركهده قزانج بره يوزدر. مبارك قارداشلرم رجالًا و نساءً و معصوملر و محترم إختيارلر دعالريله بزه يارديم ايتمهلرينه پك زياده إحتياجمز وار. إن شاء اللّٰه داها هيچ بر فورطنه سزلرى صارصميهجق، چليك گبى متانتڭز قيريلميهجق.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
(هم معنوى، هم مادّى بر قاچ جهتده صوريلان بر سؤاله مجبوريت تحتنده بر جوابدر.)
سؤال:نهدن نه داخلده، نه خارجده بولونان جريانلره و بِالخاصّه سياستلى جماعتلره هيچ بر علاقه پيدا ايتمييورسڭ؟ و رسالهِٔ نور و شاكردلرينى ممكن اولديغى قدر او جريانلره تماسدن منع ايدييورسڭ. حالبوكه أگر تماس ايتسهڭ و علاقهدار اولسهڭ، بردن بيڭلر آدم رسالهِٔ نور دائرهسنه گيروب پارلاق حقيقتلرينى نشر ايدهجكلردى؛ هم بو قدر سببسز صيقنتيلره هدف اولميهجقدڭ!
الجواب:بو علاقهسزلق و إجتنابڭ أڭ أهمّيتلى سببى: مسلگمزڭ أساسى اولان "إخلاص" بزى منع ايدييور. چونكه بو غفلت زماننده، خصوصًا طرفگيرانه مفكورهلر صاحبى، هر شيئى كندى مسلگنه آلَت ايدهرك، حتّى ديننى و اُخروى حركاتنى ده او دنيوى مسلگه بر نوع آلَت حكمنه گتيرييور. حالبوكه حقائقِ ايمانيه و خدمتِ نوريهِٔ قدسيه،
— 45 —
كائناتده هيچ بر شيئه آلَت اولاماز. رضاىِ إلٰهيدن باشقه بر غايهسى اولاماز. حالبوكه شيمديكى جريانلرڭ طرفگيرانه چارپيشمالرى هنگامنده بو سرِّ إخلاصى محافظه ايتمك، ديننى دنيايه آلَت ايتمهمك مشكللشمش. أڭ ايى چاره، جريانلرڭ قوّتى يرينه، عنايت و توفيقِ إلٰهيهيه طايانمقدر.
إجتنابمزڭ چوق سببلرندن بر سببى ده؛ رسالهِٔ نورڭ درت أساسندن بريسى اولان "شفقت ايتمك"، ظلم و ضرر ايتمهمكدر. چونكه، وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى يعنى "بريسنڭ خطاسيله، باشقهسى ويا أقرباسى خطاكار اولماز؛ جزايه مستحق اولماز" اولان دستورِ إرادهِٔ إلٰهيهيه قارشى، بو زمانده اِنَّ الْاِنْسَانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ سرّيله شديد بر ظلم ايله مقابله ايدر. طرفگيرلك حسّيله، بر جانينڭ خطاسيله، دگل يالڭز أقرباسنه، بلكه طرفدارلرينه دخى عداوت ايدر. ألندن گلسه ظلم ايدر. ألنده حكم وارسه، بر آدمڭ خطاسيله بر كويه بومبا آتار. حالبوكه بر معصومڭ حقّى، يوز جانى ايچون فدا ايديلمز؛ اونلرڭ يوزندن اوڭا ظلم ايديلمز. شيمديكى وضعيت، يوز معصومى بر قاچ جانى ايچون ضررلره صوقار. مثلا: خطالى بر آدمه متعلّق، بيچاره إختيار والده و پدرى و معصوم چولوق چوجقلرى أزمك، پريشان ايتمك، طرفگيرانه عداوت ايتمك، شفقتڭ أساسنه ضددر. مسلمانلر ايچنده طرفگيرانه جريانلر يوزندن، بويله معصوملر ظلمدن قورتولامييورلر. خصوصًا إختلاله سببيت ويرن وضعيتلر، بتون بتون ظلمى طاغيتير، گنيشلتير. جهادِ دينىده اولسه، كافرلرڭ چولوق چوجقلرينڭ وضعيتلرى عينيدر. غنيمت اولابيلير؛ مسلمانلر، اونلرى كندى ملكنه داخل ايدهبيلير. فقط إسلام دائرهسنده بريسى دينسز اولسه؛ چولوق چوجغنه هيچ بر جهتله تملّك ايديلمز، حقوقنه مداخله ايديلمز. چونكه او معصوملر، إسلاميت رابطهسيله دينسز پدرينه دگل، بلكه إسلاميتله و جماعتِ إسلاميه ايله باغليدر. فقط كافرڭ چوجقلرى، گرچه أهلِ نجاتدرلر؛ فقط حقوقده، حياتده پدرلرينه تابع و علاقهدار اولماسندن، جهاد ضربهسنده او معصوملر مملوك و أسير اولابيليرلر.
— 46 —
عموم قارداشلريمه برر برر سلام و كارى بيڭلر اولان ليلهِٔ معراجڭزى تبريك ايدرم. مرحوم حاجى إبراهيمڭ، رأفت بك گبى متعلّقاتلرينه بنم طرفمدن تعزيه ايدوب، دييڭز كه: "او مرحوم، رسالهِٔ نور طلبهلرى دائرهسى ايچندهدر؛ دائما اونلره اولان دعالره مظهردر. بز ده خصوصى اوڭا دعا ايدرز."
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سؤال:"توافقله بو كرامت ناصل قطعى ثابت اولويور؟" دييه قارداشلريمزدن بريسنڭ سؤالنه كوچك جوابدر.
الجواب:بر شيده توافق اولسه، كوچك بر أماره اولور كه؛ اونده بر قصد وار؛ بر إراده وار؛ راست گله بر تصادف دگل. و بِالخاصّه توافق بر قاچ جهتده اولسه، او أماره تام قوّتلشير. و بِالخاصّه يوز إحتمال ايچنده ايكى شيئه مخصوص و او ايكى شى بربريله تام مناسبتدار اولسه، او توافقدن گلن إشارت صريح بر دلالت حكمنه گچر كه؛ بر قصد و إراده ايله و بر مقصد ايچون او توافق اولمش، تصادفڭ إحتمالى يوق.
ايشته بو مسئلهِٔ معراجيه ده عينًا بويله اولدى. طقسان طوقوز گون ايچنده يالڭز ليلهِٔ رغائب و ليلهِٔ معراجه ياغمور رحمتنڭ توافقى و او ايكى گيجه و گونه مخصوص اولماسى، داها أوّل و داها صوڭره اولمامسى و إحتياجِ شديدڭ تام وقتنه موافقتى و معراجيه رسالهسنڭ بوراده چوقلر طرفندن شوق ايله قرائت و كتابت و نشرينه راست گلمسى و او ايكى مبارك گيجهنڭ بربريله بر قاچ جهتده توافق ايتمهسى و موسمى اولماديغى ايچون عجيب گورولتيلرله، سويلنميهجك مادّى معنوى زمين گورولتيلريله فريادلرينه تهديدكارانه و تسلّيدارانه توافق ايتمهسى و أهلِ ايمانڭ مأيوسيتندن تسلّى آرامالرينه و ضلالتڭ صولتندن گلن وسوسه و ضعفيتنه قارشى قوّهِٔ معنويهنڭ تقويهسنى ايستهملرينه تام توافقى، بو گيجهلر گبى شعائرِ إسلاميهيه قارشى حرمتسزلك ايدنلرڭ
— 47 —
خطالرينه بر تكدير اولارق، "كائنات بو گيجهلره حرمت ايدر، نهدن سز ايتمييورسڭز؟" دييه معناسنده، كثرتلى رحمتله شعائرِ إسلاميهيه قارشى، حتّى سماوات و فضاىِ عالم حرمتلرينى گوسترمكله توافق ايتمهسى، ذرّه مقدار إنصافى اولان بيلير كه؛ بو ايشده خصوصى بر قصد و إراده و أهلِ ايمانه خصوصى بر عنايت و مرحمتدر، هيچ بر جهتله تصادف إحتمالى اولاماز. ديمك حقيقتِ معراج، بر معجزهِٔ أحمديه (عصم) و كرامتِ كبراسى اولديغى و معراج نردبانى ايله گوكلره چيقماسى ايله ذاتِ أحمديهنڭ (عصم) سماوات أهلنه أهمّيتنى و قيمتنى گوسترديگى گبى؛ بو سنهكى معراج ده زمينه و بو مملكت أهاليسنه كائناتجه حرمتنى و قيمتنى گوستروب بر كرامت گوستردى.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
إشاراتِ غيبيهِٔ غوثيه و عَلويهده، آلتمش درتده رسالهِٔ النور تأليفجه تمام اولور. ديمك او تاريخدن صوڭره، يالڭز ايضاحات و حاشيهلر و تتمّهلر اولاجق. بو مناسبتله ايكى نقطه إخطار ايتمك قلبمه گلدى:
برنجيسى:رسالهِٔ النورڭ فطرةً و زمانڭ وضعيتنه گوره طلبهسى اولاجق، باشده معصوم چوجقلردر. چونكه بر چوجق كوچكلگنده قوّتلى بر درسِ ايمانى آلامازسه، صوڭره پك زور و مشكل بر طرزده إسلاميت و ايمانڭ أركانلرينى روحنه آلابيلير. عادتا غيرِ مسلم بريسنڭ إسلاميتى قبول ايتمك درجهسنده زور اولويور، يبانى دوشر. بِالخاصّه پدر و والدهسنى ديندار گورمزسه و يالڭز دنيوى فنلرله ذهنى تربيه اولسه، داها زياده يبانيلك ويرر. او حالده او چوجق، دنياده پدر و والدهسنه حرمت يرنده إستثقال ايدوب چابوق ئولمهلرينى آرزو ايله اونلره بر نوع بلا اولور. آخرتده ده اونلره شفاعتجى دگل، بلكه دعواجى اولور. نهدن ايمانمى تربيهِٔ إسلاميه ايله قورتارمديڭز؟
— 48 —
ايشته بو حقيقته بناءً أڭ بختيار چوجقلر اونلردر كه؛ رسالهِٔ النور دائرهسنه گيروب دنياده پدر و والدهسنه حرمت و خدمت و حسناتى ايله اونلرڭ دفترِ أعمالنه وفاتلرندن صوڭره حسناتى يازديرمقله و آخرتده اونلره درجهسنه گوره شفاعت ايتمكله بختيار أولاد اولورلر.
رسالهِٔ النورڭ ايكنجى قسم طلبهلرى:فطرةً رسالهِٔ النوره محتاج، بر درجه ده دنيادن اوركمش وياخود كوسمش قادينلردر. خصوصًا بر درجه ياشلى ده اولسه، رسالهِٔ النور اوڭا حقيقى بر غداىِ معنويدر. چونكه رسالهِٔ النورڭ درت أساسندن بريسى شفقتدر كه، إسمِ رحيمڭ مظهريتندن گلمش. قادينلرڭ ده أڭ أساسلى خاصّهلرى و فطرى وظيفهلرينڭ مايهسى، شفقتدر.
اوچنجى قسم:فطرى اولماسه ده، وضعيتى إعتباريله رسالهِٔ النوره أكمك و علاج گبى محتاج اولان خستهلر و إختيارلردر. چونكه رسالهِٔ النور حياتِ باقيهيى گونش گبى گوسترديگندن و دنيوى حياتڭ فانيلك جهتنده ماهيتنى تام گوسترديگندن؛ دنيوى حياتلرينه يا خستهلق ويا إختيارلقله ضربه گلن و غفلت ويا ضلالت جهتيله ئولومى إعدام توهّم ايدن خستهلر و إختيارلر رسالهِٔ النوره او درجه محتاجدرلر و اويله بر تسلّى، بر نور آليرلر كه؛ اونلرڭ خستهلق و إختيارلغنى صحّت و گنجلگه ترجيح ايتديرييور.
إخطار ايديلن ايكنجى نقطه:مادام عربيجه آلتمش درده گيردك، إشارتِ غيبيه گلمهسيله رسالهِٔ النور تكمّل ايتمش اولور. أگر رومى تاريخى اولسه، داها ايكى سنهمز وار. حالبوكه چوق مهمّ يرده يازيلميان و تأخير ايديلن رسالهلر قالمش. مثلا: اوتوزنجى مكتوب و اوتوز ايكنجى مكتوب و اوتوز ايكنجى لمعهلر گبى أهمّيتلى مرتبهلر بوش قالمش. قلبمه إخطار ايديلمش كه: أسكى سعيدڭ أڭ مهمّ أثرى و رسالهِٔ النورڭ فاتحهسى، عربى و مطبوع اولان إشارات الإعجاز تفسيرى، اوتوزنجى مكتوب اولاجق و اولمش. أسكى سعيدڭ أڭ صوڭ تأليفى و يگرمى گون رمضانده تأليف ايديلن، كندى كندينه منظوم گلن لمعات رسالهسى، اوتوز ايكنجى لمعه اولماسى و يڭى سعيدڭ أڭ أوّل حقيقتدن شهود درجهسنده قلبنه ظاهر اولان و عربى عبارهسنده قطره، حبّه، شمّه، ذرّه، حباب، زهره، شعله و اونلرڭ ذيللرندن عبارت بيوكجه بر مجموعه اوتوز اوچنجى لمعه
— 49 —
اولماسى إخطار ايديلدى. هم "ميوه" اون برنجى شعاع اولديغى گبى، دڭزلى مدافعهنامهسى ده، اون ايكنجى شعاع و حپسده و صوڭره كوچك مكتوبلر مجموعهسى اون اوچنجى شعاع اولماسى إخطار ايديلدى. بن ده عزيز قارداشلريمڭ تنسيبلرينه حواله ايدييورم. ديمك بر قاچ مرتبهده قپو آچيقدر، بزلره داها ايى تتمّهلر يازديريلهبيلير.
عزيز قارداشلريمه برر برر سلام ايدييورم. قسطمونى و جوارندهكى قارداشلريمى ده (أسكى زمانده اولديغى گبى) دائما برابر گورويورم. هيچ مراق ايتمهسينلر؛ رسالهِٔ النور توقّف ايتمييور، پرده آلتنده بيوك فتوحاتى وار. صيقنتيلريمزڭ نتيجهلرى، رسالهِٔ النورڭ درسلرينه داها زياده نظرِ دقّتى جلب ايدوب گنيش بر دائرهده كندينى اوقوتديرييور. اونڭ ايچون غايت چاليشقان ايكى قارداشمز اولان بابا و اوغلى؛ (حاشيه) و باباسى زياده صيقنتى چكمهلرنده إفتخار ايتسينلر، اوراده موقّت توقّفدن متأثّر اولماسينلر. بنم و بزم نظريمزده اونلر، أسكى موقعلرينى تام محافظه ايدييورلر.
(حاشيه): بو ذاته بنم طرفمدن يازيڭز كه: رسالهِٔ النورڭ مصلحتى صبر و تحمّل و تمكين إقتضا ايدييور و عصبيت و حدّتى قبول ايتمييور. و معارضلريله دگل اوغراشمق، اونلرى دوشونمييور، أهمّيت ويرمييور. و صيقنتيلرله نتيجه إعتباريله مفرّح اولونور. اونڭ ايچون او قارداشمز تحمّلده بنى تقليد ايتسين. بن أڭ ضعيفڭز اولديغم حالده اوندن اون درجه داها زياده صيقنتى چكديگم حالده، كمالِ سرور ايله شكر ايدوب شكوا ايتمييورم. عَسٰى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ آيتى هر وقت سرّينى گوسترييور.
باشده رسالهِٔ النورڭ فطرى طلبهلرى معصوم چوجقلر ديمشدك. ايشته بر نمونهسى؛ بو مكتوبمى راحتسزلقدن كندم يازاماديغم ايچون بن سويلهيوب يڭى حروفله يازان جيلان، برى ده اوڭا مكتوب يازان معصوم كوچك على، برى ده بو دفعه بڭا كاملانه و مدقّقانه مكتوب يازان مدرسهِٔ نوريهنڭ كوچك شاكردى كوچك محمددر. بن ده اونلره "بارك اللّٰه بختيار چوجقلر" ديرم، پدر و والدهلرينى ده تبريك ايدرم.
٭ ٭ ٭
— 50 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
(بر سؤاله مجبورى جوابڭ تتمّهسيدر.)
بو ياز موسمى، غفلت زمانى و دردِ معيشت مشغلهسى هنگامى و شهورِ ثلاثهنڭ چوق ثوابلى عبادت وقتى و زمين يوزندهكى فورطنهلرڭ سلاحله دگل، ديپلوماتلقله چارپيشمالرى زمانى اولديغى جهتله؛ غايت قوّتلى بر متانت و وظيفهِٔ نوريهِٔ قدسيهده بر ثبات اولمازسه، رسالهِٔ نورڭ خدمتى ضررينه بر عطالت، بر فتور و توقّف باشلار.
عزيز قارداشلرم، سز قطعى بيليڭز كه: رسالهِٔ نور و شاكردلرينڭ مشغول اولدقلرى وظيفه، روىِ زميندهكى بتون معظّم مسائلدن داها بيوكدر. اونڭ ايچون دنيوى مراقآور مسئلهلره باقوب، وظيفهِٔ باقيهڭزده فتور گتيرمهيڭز. ميوهنڭ دردنجى مسئلهسنى چوق دفعه اوقويڭز، قوّهِٔ معنويهڭز قيريلماسين.
أوت أهلِ دنيانڭ بتون معظّم مسئلهلرى، فانى حياتده ظالمانه اولان دستورِ جدال دائرهسنده غدّارانه، مرحمتسز و مقدّساتِ دينيهيى دنيايه فدا ايتمك جهتيله؛ قدرِ إلٰهى اونلرڭ او جنايتلرى ايچنده، اونلره بر معنوى جهنّم ويرييور. رسالهِٔ نور و شاكردلرينڭ چاليشدقلرى و وظيفهدار اولدقلرى؛ فانى حياته بدل، باقى حياته پرده اولان ئولومى و حياتِ دنيويهنڭ پرستشكارلرينه غايت دهشتلى أجل جلّادينڭ، حياتِ أبديهيه برر پرده و أهلِ ايمانڭ سعادتِ أبديهلرينه برر وسيله اولديغنى، ايكى كرّه ايكى درت ايدر درجهسنده قطعى إثبات ايتمكدهدر. شيمدىيه قدر او حقيقتى گوسترمشز.
الحاصل:أهلِ ضلالت، موقّت حياته قارشى مجادله ايدييورلر. بزلر، ئولومه قارشى نورِ قرآن ايله جدالدهيز. اونلرڭ أڭ بيوك مسئلهسى (موقّت اولديغى ايچون)، بزم
— 51 —
مسئلهمزڭ أڭ كوچگنه (بقايه باقديغى ايچون) مقابل گلمييور. مادام اونلر ديوانهلكلريله بزم معظّم مسئلهلريمزه تنزّل ايدوب قاريشمييورلر؛ بز، نهدن قدسى وظيفهمزڭ ضررينه اونلرڭ كوچك مسئلهلرينى مراقله تعقيب ايدييورز. بو آيت
لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُمْ
و اصولِ إسلاميتڭ أهمّيتلى بر دستورى اولان
اَلرَّاضِى بِالضَّرَرِ لَا يُنْظَرُ لَهُ
يعنى: "باشقهسنڭ ضلالتى سزڭ هدايتڭزه ضرر ايتمز. سزلر لزومسز اونلرڭ ضلالتلريله مشغول اولمازسهڭز." دستورڭ معناسى: "ضرره كندى راضى اولانڭ لهنده باقيلماز، اوڭا شفقت ايدوب آجينماز." مادام بو آيت و بو دستور بزى، ضرره بيلهرك راضى اولانلره آجيمقدن منع ايدييور؛ بز ده بتون قوّتمز و مراقمزله وقتمزى قدسى وظيفهيه حصر ايتملىيز. اونڭ خارجندهكيلرى مالايعنى بيلوب، وقتمزى ضايع ايتمهملىيز. چونكه ألمزده نور وار؛ طوپوز يوقدر. بز تجاوز ايدهمهيز. بزه تجاوز ايديلسه، نور گوستريرز. وضعيتمز بر نوع نورانى مدافعهدر.
بو تتمّهنڭ يازيلماسنڭ سببلرندن بريسى:
رسالهِٔ نورڭ بر طلبهسنى تجربه ايتدم. عجبا بو هيجان، شيمديكى سياسته قارشى نه فكردهدر دييه بوغازلر حقّنده بر بوش بوغازلغى مناسبتيله بر ايكى شى صوردم. باقدم، علاقهدارانه و بيلهرك جواب ويردى. قلبًا "يازيق" ديدم. بو وظيفهِٔ نوريهده ضررى اولاجق. صوڭره شدّتله ايقاظ ايتدم.
اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ وَ السِّيَاسَةِ
بر دستوريمز واردر. أگر إنسانلره آجييورسهڭ، گچمش دستور اونلره مرحمته لياقتنى سلب ايدييور. جنّت آدملر ايستديگى گبى، جهنّم ده آدم ايستر.
(بشنجى شعاعڭ ينه قسمًا ويرديگى خبرلر تظاهر ايدييور.)
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 52 —
(دڭزلى تجّارى، أصلى بوردورلى حافظ مصطفىيه خطابدر.)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ حُرُوفَاتِ رَسَائِلِ النُّورِ
عزيز، صدّيق قارداشم و خدمتِ قرآنيهده موفّقيتلى آرقداشم!
سن بيڭلر صفالرله گلدڭ، بنى أبدى منّتدار ايتدڭ. و صادق آرقداشلرڭله رسالهِٔ نورڭ سربستيتنه خدمتڭز او درجه بيوك و قيمتليدر، دگل يالڭز بزى و رسالهِٔ نورڭ شاكردلرينى، بلكه بو مملكتى، بلكه عالمِ إسلامى معنًا منّتدار ايتديڭز كه؛ أهلِ ايمانڭ إمدادينه يتيشمگه رسالهِٔ نورڭ يولنى سربستجه آچديڭز. بن، بر سنهدن بَرى سنى و سنڭله برابر بو سربستيتنه چاليشانلرى، مرحوم حافظ على و خسرو گبى رسالهِٔ نورڭ قهرمانلريله برابر معنوى قزانجلريمه، دعالريمه شريك ايتمشم؛ هم دوام ايدهجك. بورايه قدر هر بر دقيقه يولدهكى، بر گون رسالهِٔ نورڭ خدمتنده بولونديغڭ گبى بنى منّتدار أيلهدڭ. حاكمِ عادل نامنى آلان معلوم ذاتى و لهمزده اونڭله برابر چاليشانلرى، بو حقيقى عدالته خدمتلرى ايچون آخر عمريمه قدر اونوتميهجغم. آلتى يدى آيدر اونلرى ده عينًا معنوى قزانجلريمه شريك ايدييورم.
بڭا تسليم ايتدكلرى رسالهِٔ نورڭ بر قسمنى، قارداشلريمه جواب ويرهجگم، بتوننى يازسينلر، اونلره هديه ايدهجگم. چونكه اونلر، رسالهِٔ نورڭ بوندن صوڭرهكى خدمتنه تام حصّهداردرلر. بو مسئلهده بن دڭزلى شهرينى كندى قريهمه آرقداش ايدوب بتون أمواتنى و أهلِ ايمانڭ حياتده اولانلرينى هم كندم، هم رسالهِٔ نورڭ طلبهلرى، معنوى قزانجلريمزه حصّهدار ايتمگه قرار ويردك. دڭزلى حپسخانهسنى ده، بر إمتحان مدرسهمز تلقّى ايدييورز. و بزمله علاقهدار هم دڭزليده، هم حپسده عمومنه و خصوصًا تام عدالتنى گورديگمز محكمه هيئتنه چوق سلام و دعالر ايدرز.
٭ ٭ ٭
— 53 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
قطعيًا شكّ و شبههمز قالمادى كه؛ بو خدمتمزڭ نتيجهسى اولان رسالهِٔ نورڭ سربستيتنى دگل يالڭز بز و بو آناطولى و عالمِ إسلام آلقيشلايور، تقدير ايدييور؛ بلكه كائنات ممنون اولوب جوِّ سما، فضاىِ عالم آلقيشلايور كه؛ اوچ درت آيده ياغموره شدّتِ إحتياج واركن گلمدى و دڭزليده محكمهنڭ بِالفعل تسليمنه قرار ويرمهسى، ينه ليلهِٔ معراجده عينًا رسالهِٔ نورڭ بر رحمت اولديغنه إشارةً ليلهِٔ رغائبه توافق ايدهرك كثرتلى مَلكِ رعدڭ آلقيشلاماسيله و رحمتڭ أميرطاغنده گلمهسى، او تسليم قرارينه توافق ايتمهسى و بر هفته صوڭره ديمك دڭزليده وكيللرڭ أليله آلينمهسى هنگاملرنده ينه عينًا ليلهِٔ معراجه و ليلهِٔ رغائبه توافق ايدهرك عينًا اونلر گبى جمعه گيجهسنده كثرتلى رحمت و ياغمورڭ بو مملكتده گلمهسى او توافقلريله قطعى قناعت ويردى كه؛ رسالهِٔ نورڭ مصادرهسنه و حپسنه درت زلزلهلرڭ توافقى كُرهِٔ أرضجه بر إعتراض اولديغى گبى، بو أميرطاغى مملكتنده درت آى ظرفنده يالڭز اوچ جمعه گيجهسنده (برى ليلهِٔ رغائب، برى ليلهِٔ معراج، برى ده شعبانِ معظّمڭ برنجى جمعه گيجهسنده) رحمتڭ كثرتلى گلمهسى و رسالهِٔ نورڭ ده سربستيتنڭ اوچ دورهسنه تام تامنه توافق ايتمهسى؛ كُرهِٔ هوائيهنڭ بر تبريكى، بر مژدهسيدر و رسالهِٔ نورڭ ده معنوى بر رحمت و ياغمور اولديغنه قوّتلى بر إشارتدر.
و أڭ لطيف بر أماره شودر كه؛ دون بردن بره بر سرچه قوشى پنجرهيه گلدى، ووردى. بز اوچورمق ايچون إشارت ايتدك، گيتمهدى. مجبور اولدم، جيلانه ديدم: "پنجرهيى آچ، او نه دييهجك؟" گيردى طوردى، تا بو صباحه قدر؛ صوڭره اوطهيى اوڭا بيراقدق، ياتاق اوطهمه گلدم. بو صباح چيقدم، قپويى آچدم؛ ياريم دقيقهده دوندم. باقدم "قدّوس قدّوس" ذكرينى ياپان بر قوش اوطهمده گوردم. گولهرك ديدم: "بو مسافر نه ايچون گلدى؟" تام بر ساعت بڭا باقدى، اوچمادى، اوركمهدى. بن ده اوقويوردم؛ أكمك بيراقدم، ييمهدى. ينه قپويى آچدم چيقدم، ياريم دقيقهده گلدم؛ او
— 54 —
مسافر غائب اولدى. صوڭره بڭا خدمت ايدن چوجق گلدى، ديدى كه: "بن بو گيجه گوردم كه، حافظ علىنڭ قارداشى يانمزه گلمش." بن ده ديدم: حافظ على و خسرو گبى بر قارداشمز بورايه گلهجك. عين گونده، ايكى ساعت صوڭره چوجق گلدى ديدى: "حافظ مصطفى گلدى." هم رسالهِٔ نورڭ سربستيتنڭ مژدهسنى، هم محكمهدهكى كتابلريمى ده قسمًا گتيردى؛ هم سرچه قوشنڭ و سنڭ، هم قدّوس قوشنڭ تعبيرينى إثبات ايتدى (كه، تصادف اولماديغنى إثبات ايتدى.) عجبا أمثالسز بر طرزده هم سرچه قوشى عجيب بر صورتده، هم قدّوس قوشى غريب بر صورتده گلوب باقماسى، صوڭره غائب اولماسى و معصوم چوجغڭ رؤياسى تام تامنه چيقماسى، رسالهِٔ نورڭ حافظ على گبى بر ذاتڭ أليله بورايه گلمهسنڭ عين زماننه توافقى هيچ تصادف اولابيلير مى؟ هيچ بر إحتمالى وار مى كه، بر بشارتِ غيبيه اولماسين؟
أوت بو مسئله، كوچك بر مسئله دگل؛ كائنات و حيوانات ايله علاقهداردر. بن رسالهِٔ نورڭ بر شاكردى اولمق إعتباريله، كندى حصّهمه دوشن بو كار و نتيجهيى، بيڭلر آلتون ليرا قدر قزانجم وار قناعت ايدييورم. باشقه يوز بيڭلر رسالهِٔ نور شاكردلرى و تقويهِٔ ايمانه محتاج أهلِ ايمانڭ إستفادهلرى بوڭا قياس ايديلسين.
أوت دينڭ، شريعتڭ و قرآنڭ يوزدن زياده طلسملرينى، معمّالرينى حلّ و كشف ايدن و أڭ معنّد دينسزلرى صوصديروب إلزام ايدن و معراج و حشرِ جسمانى گبى صرف عقلدن چوق اوزاق ظن ايديلن قرآن حقيقتلرينى أڭ متمرّد و أڭ معنّد فيلسوفلره و زنديقلره قارشى گونش گبى إثبات ايدن و اونلرڭ بر قسمنى ايمانه گتيرن رسالهِٔ نور أجزالرى، ألبته كُرهِٔ أرض و كُرهِٔ هوائيهيى كندى ايله علاقهدار ايدر و بو عصرى و إستقبالى كندى ايله مشغول ايدهجك بر حقيقتِ قرآنيهدر و أهلِ ايمان ألنده بر ألماس قلنجدر.
٭ ٭ ٭
— 55 —
عزيز قارداشم!
رسالهِٔ نورڭ آووقاتى ضيايى بزم طرفمزدن هم چوق تشكّر، هم تبريك ايديڭز. چوقدن بَرى روحمه إخطار ايديلمش كه؛ ضيا نامنده بريسى، رسالهِٔ نور نامنه بيوك بر خدمت ايدهجك. بو مسئله گوستردى كه؛ او ضيا، بو ضيادر. بزلرى أبده قدر منّتدار أيلدى. محكمهده ضبط كاتبى و أعضادن حَسْنا خانم و صورغو حاكمى گبى وجدانلى ذاتلره تشكّر ايدرز. و اونلرى اونوتميهجغمى؛ بِالخاصّه باشده مفتى عثمان، حسن فيضى اولارق چوق أهمّيتلى قارداشلريمه سلاممزى و منّتدارلغمزى بيلديريڭز. و حاكمِ عادل اولان ذاته، رسالهِٔ نورڭ أكثر أجزالرينى اوڭا هديه ايتمك ايچون يازديرمغى قرار ويرديگمى سويلهيڭز. و رسالهِٔ نورڭ فخرى آووقاتى ضيايه؛ قسمِ مهمّنى يازديروب اوڭا هديه ايتمك نيّتندهيم.
طبع اولونان آيت الكبرا رسالهسنڭ بش يوز مطبوع نسخهلرى ده طبع ايدنلره ويريلهجك مى؟ مراق ايدييورم.
برى ده، إستانبولده مصادره ايديلن نه قدر رسالهِٔ نور وارسه بڭا عائددر. ايچنده يگرمى رساله بولونان مجموعه بڭا چوق أهمّيتى وار.
هم دڭزليدن مفارقت ايدركن، أمانت معجزاتِ أحمديه رسالهسنى، اوراده بعضلرينه بيراقمشدم، او ده بڭا چوق لازمدر، بلكه خواجه موسى أفندى بيلييور.
٭ ٭ ٭
رسالهِٔ نورڭ ضعيف ويا يڭى شاكردلرينى وسوسهدن قورتارمق ايچون بيان ايدييورم كه:
گيزلى بر قوميتهنڭ دسيسهسيله صافدل بعض خواجهلر وياخود بدعه طرفدارلرى بعض معارضلر، رسالهِٔ نورڭ هيچ زدهلنمز بعض حقيقتلرينه قارشى گلمك ايچون، بنم چوق قصورلى و (إعتراف ايدييورم) چوق خطالى شخصمڭ نقصانلرينى
— 56 —
و خطالرينى إشاعه ايتمك و بنى اونلر ايله چوروتمكله رسالهِٔ نوره ايليشمك و ضربه وورمق ايستدكلرينڭ بو يگرمى سنهدر يگرمى أهمّيتلى حادثهسى وار. حتّى ايكى دفعه حپسمزه ده بر نوع وسيلهسى اولديغندن، دوستلريمه و رسالهِٔ نورڭ شاكردلرينه إعلان ايدييورم كه: بن، جنابِ حقّه شكر ايدييورم كه؛ نفسمى كنديمه بگنديرمهمش و قصورلريمى كنديمه بيلديرمش. دگل كنديمى صاتمق، خودفروشلق ايتمك، بلكه كمالِ محجوبيتله رسالهِٔ نورڭ مبارك شاكردلرى ايچنده اونلرڭ صميميت و إخلاصى ايله كنديمى عفو ايتديرمك و اونلرڭ معنوى شفاعتيله گناهلريمه بر كفّارت آرامقدر. بڭا إعتراض ايدنلر، گيزلى عيبلريمى بيلمييورلر. يالڭز ظاهرى بعض خطالريمى بهانه ايدوب و ياڭليش اولارق رسالهِٔ نورى بنم مالم ظن ايدوب رسالهِٔ نورڭ نورلرينه پرده چكمك، إنتشارينه رقابت ايتمك ايچون ديرلر: "سعيد جمعه جماعتنه گلمييور، صقال بيراقمييور" گبى تنقيدلرى وار.
الجواب:بن، چوق قصورلرى قبول ايله برابر ديرم: بو ايكى مسئلهده بيوك معذرتلرم وار.
أوّلا:بن شافعىيم. شافعى مذهبنده جمعهنڭ بر شرطى؛ قرق آدم إمام آرقهسنده فاتحه اوقومقدر. داها باشقه شرطلر ده وار. اونڭ ايچون بوراده بڭا جمعه فرض دگل. بن، مذهبِ أعظمىيى تقليدًا، بعضًا سنّت اولارق قيلييوردم.
ثانيًا:يگرمى سنهدر حقسز اولارق بنى إنسانلرله گوروشديرمكدن منع ايتدكلرى ايچون، (هم بو آخرده، رسمًا درت آى أوّل پرده آلتنده إنسانلرله تماس ايتديرمهمك ايچون تنبيهات اولمش) هم يگرمى بش سنهدر بن منزوى ياشاديغم ايچون، قالابالق يرلرده حضور بولامييورم و هركسڭ آرقهسنده مذهبمجه إقتدا ايدوب نماز قيلامييورم و اوقومقده يتيشهمييورم و داها فاتحهنڭ ياريسنى اوقومادن، إمام ركوعه گيدييور. بزده فاتحه اوقومق فرضدر.
صقال مسئلهسى ايسه:
بو بر سنّتدر، خواجهلره مخصوص دگل. بو ملّتده يوزده طقسان صقالسز اولانلرڭ ايچنده كوچكدن بَرى صقالسز بولوندم. بو يگرمى سنهدر بڭا
— 57 —
رسمى هجوملرده بعض آرقداشلريمڭ صقاللرينى كسديرملريله، بنم صقال بيراقماديغم بر حكمت، بر عنايتِ إلٰهيه اولديغنى إثبات ايتدى. أگر صقال اولسه ايدى تراش ايديلسه ايدى، رسالهِٔ نوره بيوك بر ضرردى. چونكه ئولهجكدم، طاياناميهجقدم. بعض عالملر "صقالى تراش ايتمك جائز دگلدر" ديمشلر. مرادلرى صقالى بيراقدقدن صوڭره تراش ايتمك حرامدر ديمكدر. يوقسه هيچ بيراقميان، بر سنّتى ترك ايتمش اولور. فقط بو زمانده، دهشتلى پك چوق گناهِ كبيرهدن چكينمك ايچون، بو تركِ سنّته مقابل، رسالهِٔ نورڭ إرشاديله، يگرمى سنه حپسِ منفرد حكمنده إشكنجهلى بر حيات گچيردك؛ إن شاء اللّٰه او سنّتڭ تركنه بر كفّارتدر.
هم بونى قطعيًا إعلان ايدييورم كه: رسالهِٔ نور، قرآنڭ ماليدر. بنم نه حدّم وار كه، صاحب اولايم؛ تا كه قصورلرم اوڭا سرايت ايتسين. بلكه او نورڭ قصورلى بر خادمى و او ألماس مجوهرات دكّاننڭ بر دلّالىيم. بنم قارمهقاريشيق وضعيتم اوڭا سرايت ايدهمز، اوڭا طوقوناماز. ذاتًا رسالهِٔ نورڭ بزه ويرديگى درس ده، حقيقتِ إخلاص و تركِ أنانيت و دائما كندينى قصورلى بيلمك و خودفروشلق ايتمهمكدر. كنديمزى دگل، رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسنى أهلِ ايمانه گوسترييورز. بزلر، قصوريمزى گورهنه و بزه بيلديرنه (فقط حقيقت اولمق شرطيله) منّتدار اولويورز، اللّٰه راضى اولسون ديرز. بوينمزده بر عقرب بولونسه، ايصيرمادن آتيلسه، ناصل ممنون اولورز؛ قصوريمزى، (فقط غرض و عناد اولمامق شرطيله و بدعهلره و ضلالته يارديم ايتمهمك قيديله) قبول ايدوب منّتدار اولويورز.
٭ ٭ ٭
عزيز قارداشلرم!
حضرتِ على رضى اللّٰه عنه
وَ بِاْلٰايَةِ الْكُبْرٰى اَمِنِّى مِنَ الْفَجَتْ
فقرهسنده "آيت الكبرى" يوزندن شاكردلرى بر مصيبته دوشوب و اونڭ بركاتيله أمنيت و سلامته چيقهجقلرينى كرامتكارانه خبر ويرديگى گبى، آيت الكبرى رسالهسى نورلر ايچنده يوزر مطبوع نسخهسيله سربستيت نقطهسنده داها زياده موقع آلماسى جهتيله بو مملكته اوچ
— 58 —
بيوك ياغمور رحمتنه برنجى وسيله اولديغى گبى؛ بن دنيا حالنى بيلمييورم، فقط أسكيدن بَرى بوغازيمزى صيقان و دائما بزى إستيلا ايتمگه فرصت بكلهين و دهشتلى قوّت آلان و طرفدارلر بولان و بزى إستنادسز ظنّيله فرصت بكلهيهنڭ إستيلاسندن و أسارتندن آيت الكبرى و آرقداشلرينڭ سربستيتى چوق حادثه و أمارهلرله شيمدىيه قدر رسالهِٔ نور (صدقه گبى) بلالرڭ دفعنه بر وسيله اولديغندن، بو ده بو بلايه قارشى وسيلهدر دينيلهبيلير. و إمامِ على رضى اللّٰه عنهنڭ
وَ اسْمُ عَصَا مُوسٰى بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ
فقرهسنده بر وجهده آيت الكبرى رسالهسى مقصود اولديغى گبى، دڭزلى ميوهسنڭ اون بر مسئلهسى، "حجّة البالغه" اون بر حجّتيله عينًا عصاىِ موسىنڭ اون بر معجزهسنه توافق ايدوب، بو فقرهده عينًا آيت الكبرى رسالهسى گبى إمامِ علىنڭ (رض) مدارِ نظرى اولديغى قلبمه إخطار ايديلدى. ديمك ميوه رسالهسى عصاىِ موسى گبى چوق فرعونلرى صوصديرر، مغلوب ايدر. "آيت الكبرى"يى طبع ايدن قهرمان و مبارك قارداشلريمز، پك بيوك بر خدمتِ نوريه ياپمشلر. مرحوم حافظ علىنڭ (رح) خدمتِ نوريهسى، بونڭله ده دوام ايدييور.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
"آيت الكبرا"نڭ مطبوع نسخهلرى پرده آلتنده چوق خدمت گورمشلر. باشدهكى إخطارڭ آخرنده (بياض يرده) بر حاشيه اولارق سزه آلتى سطر صورتنى گوندردك؛ سز مناسب گورورسهڭز يازديررسڭز، هم إصلاح و تصحيح ايدرسڭز. بنم قطعى قناعتم گلدى كه: بو دفعه، "آيت الكبرا"يى دقّتله و معارضلرى نظره آلوب اوقودم. شبههم قالمادى كه، رسالهِٔ نورڭ چوق شدّتلى ضربهلرينه قارشى معارضلر ضعيف بهانهلر و سينك قنادى قدر أهمّيتسز قصورلرى مدارِ مسئوليت گوردكلرى حالده؛ بو دهشتلى ضربهلرى نظره آلمايوب هم برائتمزى، هم رسالهِٔ نورڭ سربستيتنى قبول
— 59 —
ايتمهلرينڭ سببى: باشده "آيت الكبرا" اولارق رسالهِٔ نورڭ "ميوه" و "حجّة البالغه" گبى أجزالرندهكى خارق العاده و صارصيلماز حقيقتلر، اونلرڭ دهشتلى عنادلرينى قيرماسيدر. چارهسز مجبوريتله سربستيتنى؛ برائتمزى رسمًا قبول ايتمشلر. فقط ينه گيزلى زندقه قوميتهسى، ألندن گلديگى قدر نظرِ ملّتده كنديلرينى لعنتدن، نفرتدن بر درجه قورتارمق ايچون، قصورلريمزى آرايورلر و حكومتى إغفال ايتمگه چاليشييورلر. اونڭ ايچون بز؛ أسكيسى گبى إحتياطمزى ألدن بيراقماملىيز.
(حاشيه): آيت الكبرانڭ باشندهكى إخطارڭ آخرنده، "نظرِ دقّتى جلب ايتمش" جملهسنه حاشيهدر:
أوت إمامِ علىنڭ (رض) آيت الكبرا حقّنده ويرديگى خبرى، تام تامنه دڭزلى حادثهسى تصديق ايتدى. چونكه بو رسالهنڭ گيزلى طبعى حپسمزه بر وسيله اولدى. و اونڭ قدسى و چوق قوّتلى حقيقتى غلبهسيله، برائت و نجاتمزه أهمّيتلى بر سبب اولدى. إمامِ علىنڭ (رض) كرامتِ غيبيهسنى كورلره ده گوستردى. وَ بِاْلٰايَةِ الْكُبْرٰى اَمِنِّى مِنَ الْفَجَتْ حقّمزدهكى دعاسنڭ قبولنى إثبات ايتدى.
عموم قارداشلريمزڭ گلهجك مبارك رمضانِ شريفڭزى و گچمش برائت گيجهلريڭزى بتون روح و جانمزله تبريك ايدييورز. جنابِ حق، اونلرڭ و بزلرڭ حقّمزده بو رمضاندهكى ليلهِٔ قدريمزى بيڭ آيدن خيرلى و بيڭ آى قدر مدارِ ثواب أيلهسين، اُمّتِ محمّديهيه سعادت و سلامت ويرسين، آمين!
هم جملهڭزه برر برر سلام ايدن قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 60 —
عزيز، صدّيق، متين، صارصيلماز، ثباتكار، فداكار، وفادار قارداشلرم!
بيليرسڭز كه آنقره أهلِ وقوفى رسالهِٔ نوره عائد كرامتلرى و إشارتِ غيبيهلرى إنكار ايدهمهمشلر. يالڭز، ياڭليش اولارق او كرامتلرده بنى حصّهدار ظن ايدوب إعتراض ايدهرك، "بويله شيلر كتابده يازيلماملى ايدى؛ كرامت إظهار ايديلمز." دييه خفيف بر تنقيده مقابل مدافعاتمده اونلره جوابًا ديمشدم كه:
اونلر بڭا عائد دگل و او كرامتلره صاحب اولمق بنم حدّم دگل. بلكه قرآنڭ معجزهِٔ معنويهسنڭ ترشّحاتى و لمعهلريدر كه حقيقى بر تفسيرى اولان رسالهِٔ نورده كرامتلر شكلنى آلارق (شاكردلرينڭ قوّهِٔ معنويهلرينى تقويه ايتمك ايچون) إكراماتِ إلٰهيه نوعندندر. إكرام ايسه، إظهارى بر شكردر، جائزدر، هم مقبولدر. شيمدى أهمّيتلى بر سببه بناءً بو جوابى بر پارچه ايضاح ايدهجگم. و "نه ايچون إظهار ايدييورم و نه ايچون بو نقطهده بو قدر تحشيدات ياپييورم و نه ايچون بر قاچ آيدر بو موضوعده چوق ايلرى گيدييورم. أكثر مكتوبلر او كرامته باقييور؟" دييه سؤال ايديلدى.
الجواب:رسالهِٔ نورڭ خدمتِ ايمانيهسنده بو زمانده بيڭلر تخريباتجيلره مقابل يوز بيڭلر تعميراتجى لازم گليركن، هم بنمله لا أقل يوزر كاتب و يارديمجى بولونمق إحتياج واركن، دگل چكينمك و تماس ايتمهمك، بلكه ملّت و أهلِ إداره تقدير ايله و تشويق ايله يارديم و تماس ايتمك ضرورى ايكن و او خدمتِ ايمانيه حياتِ باقيهيه باقديغى ايچون حياتِ فانيهنڭ مشغلهلرينه و فائدهلرينه ترجيح ايتمك، أهلِ ايمانه واجب ايكن، كنديمى مثال آلارق ديرم كه:
بنى هر شيدن و تماسدن و يارديمجيلردن منع ايتمك ايله برابر عليهمزده اولانلر بتون قوّتلريله آرقداشلريمڭ قوّهِٔ معنويهلرينى قيرمق و بندن و رسالهِٔ نوردن صوغوتمق و بنم گبى إختيار، خسته، ضعيف، غريب، كيمسهسز بر بيچارهيه، بيڭلر آدمڭ گورهجگى وظيفهيى (باشنه) يوكلهمك و بو تجريد و تضييقلرده مادّى بر خستهلق نوعنده إنسانلر
— 61 —
ايله تماس و إختلاطدن چكيلمگه مجبور اولمق، هم او درجه تأثيرلى بر طرزده خلقلرى اوركوتديرمك كه، أڭ زياده مربوط گورولن بعض دوستلرڭ بڭا سلام ويرمهمك، حتّى بعض نمازى ده ترك ايتمك درجهسنده اوركوتمك ايله قوّهِٔ معنويهيى قيرمق جهتلريله و سببلريله، إختيارم خارجنده بتون او مانعلره قارشى رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ قوّهِٔ معنويهلرينڭ تقويهسنه مدار إكراماتِ إلٰهيهيى بيان ايدهرك رسالهِٔ نور أطرافنده معنوى بر تحشيدات ياپديرمق و رسالهِٔ نور كندى كندينه، تك باشيله (باشقهلرينه محتاج اولميهرق) بر اوردو قدر قوّتلى اولديغنى گوسترمك حكمتيله بو چشيد شيلر بڭا يازديريلمش. يوقسه حاشا كنديمزى صاتمق و بگنديرمك و تمدّح ايتمك، خودفروشلق ايتمك ايسه؛ رسالهِٔ نورڭ أهمّيتلى بر أساسى اولان إخلاص سرّينى بوزمقدر. إن شاء اللّٰه رسالهِٔ نور كندى كندينه، هم كندينى مدافعه ايتديگى، هم قيمتنى تام گوسترديگى گبى، بزى ده معنًا مدافعه ايدوب قصورلريمزى عفو ايتديرمگه وسيله اولاجقدر.
٭ ٭ ٭
عزيز قارداشلرم!
رسالهِٔ نورڭ ظهورندن قرق سنه أوّل، گنيش بر حسِّ قبل الوقوع، عجيب بر طرزده؛ هم بنده، هم بزم كويده، هم ناحيهمزده تظاهر ايتديگنى شيمدى بر إخطارِ معنوى ايله قطعى قناعتم گلمش. شفيق و قارداشم عبد المجيد گبى أسكى طلبهلريمه بو سرّى فاش ايتمك ايستردم. شيمدى جنابِ حق سزلرده چوق عبد المجيدلرى و چوق عبد الرحمٰنلرى ويرديگى ايچون، سزه بيان ايدييورم:
بن اون ياشنده ايكن، بيوك بر إفتخار، حتّى بعضًا تمدّح صورتنده بر حالتم واردى؛ ايستهمديگم حالده پك بيوك بر ايش و بيوك بر قهرمانلق طورينى طاقينييوردم. كندى كنديمه دير ايدم: "سنڭ بش پاره قيمتڭ يوق. بو تمدّحكارانه خصوصًا جسارتده چوق فضله كوستريشڭ نه ايچوندر؟" بيلمييوردم، حيرت ايچنده ايدم. بر
— 62 —
ايكى آيدر او حيرته جواب ويريلدى كه؛ رسالهِٔ نور، قبل الوقوع كندينى إحساس ايدييوردى. سن عادى اودون پارچهسى گبى بر چكردك ايكن، او فردوس صالقيملرينى بِالفعل كندى مالڭ گبى حسِّ قبل الوقوع ايله حسّ ايدوب خودفروشلق ايدردڭ.
بزم نورس كويمز ايسه؛ هم أسكى طلبهلرم، هم همشهريلرم بيلييورلر كه؛ بزم كويمز، فوق العاده گوستريش و جسارتده ايلرى گوسترمك ايچون تمدّحى چوق سَورديلر، گويا بيوك بر مملكتى فتح ايدر گبى قهرمانانه بر طور آلمق ايستهيورديلر. بن هم كنديمه، هم اونلره چوق حيرت ايدردم. شيمدى حقيقى بر إخطار ايله بيلدم كه: او معصوم نورسلى إنسانلر، نورس قريهسى رسالهِٔ نورڭ نوريله بيوك بر إفتخار قزانهجق؛ او ولايتڭ، ناحيهنڭ إسمنى ايشيتمهين، نورس كوينى أهمّيتله طانيهجق دييه بر حسِّ قبل الوقوع ايله او نعمتِ إلٰهيهيه قارشى تشكّرلرينى تمدّح صورتنده گوسترمشلر.
هم او ناحيهمز اولان خيزان قضاسنه تابع إسپارطهده، بردن بره مشهور سيدا نامنده شيخ عبد الرحمٰنِ تاغى همّتيله او قدر چوق طلبهلر و خواجهلر و عالملر چيقديلر كه، بتون كردستان اونلر ايله إفتخار ايدر بر شكل آلديغى زمان، ايچلرنده مناظرهِٔ علميه و پك بيوك بر همّتله و پك گنيش بر دائرهِٔ علم و طريقت ايچنده اويله بر وضعيت حسّ ايدييوردم كه، گويا روىِ زمينى فتح ايدهجك بو خواجهلردر. أسكى مشهور علما و أوليالر و علّامهلر و قطبلر، اونلرڭ مدارِ بحثى اولدقجه بن ده طوقوز اون ياشنده ايكن ديڭلهيوردم. قلبمه گلييوردى كه؛ بو طلبهلر، عالملر علمده، دينده بيوك بر فتوحات ياپمشلر گبى وضعيت آلييورلردى. بر طلبهنڭ بر پارچه زياده ذكاوتى اولسه ايدى، بيوك بر أهمّيت ويريليردى. مناظرهده، بر مسئلهده بريسى غلبه چالسه بيوك بر إفتخار آليردى. بن ده حيرت ايدييوردم؛ او حسّيات بنده ده واردى. حتّى طريقت شيخلرى و دائرهلرنده مدارِ حيرت بر مسابقه؛ هم ناحيه، هم قضا، هم ولايتمزده واردى. او حالتلرى باشقه مملكتلرده او درجه گورهمدم.
شيمدى بر إخطار ايله قطعى قناعتم گلدى: او طلبه آرقداشلرم، او استادلر حكمنده خواجهلرم، او مرشدلرم، أوليا و شيخلرم؛ بر حسِّ قبل الوقوع ايله روح حسّ
— 63 —
ايدوب عقل بيلميهرك (كه أڭ لزوملى بر زمانده) او طلبهلر ايچنده و او خواجهلرڭ شاكردلرى ايچنده و او مرشدلرڭ مريدلرى ايچنده پارلاق بر نور چيقهجق، أهلِ ايمانڭ إمدادينه گلهجك دييه او إستقبالدهكى نعمتِ إلٰهيهيه غايت آغير و عجيب شرائط ايچنده و حدسز معارضلرڭ قارشيسنده و بيڭ سنهدن بَرى قوّت بولان ضلالتڭ مقابلنده و غايت وهّام و غرضكار دشمنلريمزڭ دسيسهلرينڭ إحاطهسنده و ايكى دهشتلى محكمهنڭ اوزون تدقيقاتنده رسالهِٔ نورڭ بو فوق العاده غلبهسى و خارق العاده پرده آلتنده تنويراتى و دشمنلرينى مجبور ايدوب سربستيتنى قزانمسى گوسترييور كه؛ او موقعنه لايقدر كه، قبل الوقوع إمامِ على رضى اللّٰه عنه و غوثِ أعظم (قُدِّسَ سِرُّهُ) اوندن خبر ويردكلرى گبى، بونلر كوى و ناحيه و ولايتم، بنمله برابر شعورسز اولارق گلهجگنى حسّ ايدوب مسرور اولمشلر.
(حاشيه): أوت رسالهِٔ نورڭ ترجمانى هم فقير، هم عادى ايكن؛ شانسز و عامى بر خانهدن اولديغى حالده، تاريخچهِٔ حياتنده يازيلديغى گبى؛ فوق العاده إستغنا و هديه و صدقهلرى قبول ايتمهمك و أمثالسز بر عزّتِ علميه ناميله كيمسهيه باش أگمهمك و تنزّل ايتمهمك و حدّندن بيڭ درجه زياده ايشلره گيريشمك گبى حاللر، بو مذكور سردن ايلرى گلمشدر.
سزى أسكى طلبهلرم و أسكى آرقداشلرم و قارداشم و برادرزادهم عبد المجيد و عبد الرحمٰنلر بيلديگمدن، بو محرم سرّى سزه آچدم.
أوت بن يگرمى درت ساعت أوّل حسّاسيتمله و أعصابمڭ رطوبتدن تأثيريله رحمت و ياغمورڭ گلمهسنى حسّ ايتديگم گبى، عينًا اويله ده؛ بن و كويم و ناحيهم، قرق درت سنه أوّل رسالهِٔ نوردهكى رحمت ياغمورينى بر حسِّ قبل الوقوع ايله حسّ ايتمشز ديمكدر.
عموم قارداشلريمزه و همشيرهلريمزه سلام و دعا ايدرز و دعالرينى رجا ايدرز.
٭ ٭ ٭
— 64 —
حسِّ قبل الوقوعڭ تتمّهسى
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
رسالهِٔ نورڭ ظهورى حسِّ قبل الوقوع ايله كلّى بر صورتده حسّ ايديلمهسى گبى؛ رسالهِٔ نورڭ خاص طلبهلرينڭ بر قسمنڭ إعترافيله و بر قسمنڭ طرزِ حياتى رسالهِٔ نور گبى بر خدمته نامزدلگنى گوسترديگى جهتله بو تتمّهيى يازييورم:
أوت حسِّ قبل الوقوع هركسده جزئى كلّى واردر، حتّى حيواناتده دخى واردر. حتّى رؤياىِ صادقهنڭ أهمّيتلى بر قسمى، بو حسِّ قبل الوقوعڭ نوعندندر؛ حتّى بعضلرده حسّاسيت جهتيله كرامت درجهسنه چيقار. بنم أعصابمدهكى حسّاسيتله ياغموردن يگرمى درت ساعت أوّلكى رطوبتِ هوائيه ايله ياغمورڭ گلمهسنى حسّ ايتمهم، بر جهتده حسِّ قبل الوقوع صاييلابيلير و بر جهتده صاييلماز.
بن رسالهِٔ نوره أهمّيتلى خدمت ايدن قارداشلريمڭ طرزِ حياتلرينه دقّت ايتدم، گوردم كه؛ عين بنم گذرانِ حياتم گبى، رسالهِٔ نور گبى بر نتيجهيه گوره تجهيز ايديلوب سوق ايديلمش.
أوت خسرو، فيضى، حافظ على، نظيف گبى چوق قارداشلريمزڭ گچن طرزِ حياتلرى بو خدمتِ نوريهيه گوره بر وضعيت ويريلديگنى اونلر حسّ ايتدكلرى گبى؛ بن ده چوق خاص قارداشلرمده، حتّى بوراده عينًا طرزِ حياتم گبى بويله بر نورانى ميوهيى ويرمك ايچون تنظيم ايديلمش گورويورم. حسّ ايتمهين قسمى، دقّت ايتسهلر حسّ ايدهجكلر. بن كندم، بتون حياتمڭ خارقه قسمنى، أوّلجه غوثِ أعظمڭ بر سلسلهِٔ كرامتى تلقّى ايدييوردم؛ شيمدى رسالهِٔ نورڭ بر سلسلهِٔ كرامتى اولديغى تبيّن ايتدى.
أزجمله:بن حرّيتدن أوّل إستانبوله گليركن يولده (بر ايكى مهمّ) علمِ كلامه عائد كتابلر أليمه گچدى. دقّتله مطالعه ايتدم. إستانبوله گلدكدن صوڭره، سببسز اولارق هم علمايى، هم مكتب معلّملرينى مناظرهيه "كيم نه ايسترسه بندن صورسون" دييه إعلان ايتدم. مدارِ حيرتدر كه؛ مناظرهيه گلنلرڭ بتون صوردقلرى سؤاللر، يولده
— 65 —
مطالعه ايتديگم و حافظهمده قالديغى مسئلهلردى. هم فيلسوفلرڭ صوردقلرى سؤاللر، حافظهمده بولونان مسئلهلردى. شيمدى آڭلاشيلدى كه؛ او فوق العاده موفّقيت و بنم ده حدّمدن چوق زياده او خودفروشلق و معناسز إظهارِ فضيلت ايسه، ايلريده رسالهِٔ نورڭ إستانبولجه و علماجه مقبوليتنه و أهمّيتنه زمين حاضر ايتمك ايمش.
ايكنجيسى:حتّى بن، فقير و محتاج اولديغم و زاهد و صوفى و رياضتجى اولماديغم و بيوك بر شرف و حيثيت و خانَدانلق حيثيتندن، شان و شرفندن حصّهدار اولماديغم حالده، (تاريخچهِٔ حياتمده يازيلديغى گبى) كوچكدن بَرى خلقلرڭ ماللرينى، هديهلرينى قبول ايدهمييوردم؛ إحتياجمى إظهاره تنزّل ايدهمييوردم. بنى بيلنلر گبى، بن ده چوق حيرت ايدردم. شيمدى خاصّةً بر قاچ سنه ظرفنده آڭلاشيلدى كه؛ رسالهِٔ نورڭ دهشتلى بر مجاهدهسنده، طمع و مال يوزندن مغلوب اولمامق و إعتراض گلمهمك ايچون او حالتِ روحيه بزه إحسان ايديلمشدى. يوقسه دشمنلرم، او جهتدن بيوك بر ضربه اينديرهجكديلر.
هم أزجمله: أسكى سعيد سياستده چوق ايلرى گيتديگى حالده، يڭى سعيد ده طرفدار بولمق ايچون چوق محتاج اولديغى زمانده بتون إنسانلرى مشغول ايدن بو بش آلتى سنهدهكى بشر طوفانلرى، سياست فورطنهلرى ايچنده قطعا و أصلا بنى مشغول ايتمدى و مراقله مغلوب ايتمدى و بش سنه، بيلمگى مراق ايتمدم.
بنى بيلنلر گبى، بن ده بو حاله چوق حيرت ايدردم. حتّى كندى كنديمه دير ايدم: "عجبا بن مى ديوانه اولمشم كه، بتون دنيايى كنديله مشغول ايدن بو حادثاته باقمييورم، أهمّيت ويرمييورم. يوقسه إنسانلر مى ديوانه اولمشلر؟" دييه حيرت ايچنده ايدم. شيمدى هم معنوى إخطارله، هم مذكور حسِّ قبل الوقوع ايله، هم ميداندهكى رسالهِٔ نورڭ غلبه و سربستيتى ايله تحقّق ايتدى كه: رسالهِٔ نوردهكى حقيقتِ إخلاص، رضاىِ إلٰهيدن باشقه هيچ بر شيئه آلَت و تابع اولاماز و قرآندن باشقه هيچ بر نقطهِٔ إستنادى اولماديغنى إثبات ايتمك ايچون او عجيب حالتِ روحيه ويريلمش.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 66 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
ميوهنڭ دردنجى مسئلهسندهكى بر حقيقتڭ ايضاحنى أسكى سعيدڭ آفاقه باقمق طماريله و بڭا خدمت ايدن كاتبڭ رمضان باشلرنده بايرام علامتنى شرقده بر حادثهنڭ تأثيريله هيجانله ديمسى و بو رمضانِ شريفدهكى قيمتدار وقتلرى راديونڭ مالايعنياتيله ضايع ايتمهمسى ايچون معنًا قلبمه قاچ دفعه إخطار ايديلدى كه؛ او گنيش و قاريشق فورطنهلى حقيقتڭ قيصهجه ضررلرينى بيان أيله. بن ده غايت مختصر بعض إشارتلر نوعنده، رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ مراقلرينى تعديل ايتمك نيّتيله بيان ايدييورم. فقط هم مسئله چوق گنيش، وقتم ده طار، حالم ده پريشان اولماسندن، آڭلاماسنده زحمت چكهجكسڭز، ذكاوتڭزه گووهنييورم.
ميوهنڭ او دردنجى مسئلهسنده دينيلمش كه:"دنيا سياستنه قاريشماديغمڭ سببى: او گنيش و بيوك دائرهده وظيفه آز و كوچك اولمقله برابر، جاذبهدارلق جهتيله مراقليلرى كنديله مشغول ايدر؛ حقيقى و بيوك وظيفهلرينى اونلره اونوتديرر ويا نقصان بيراقديرر؛ هم هر حالده بر طرفگيرلك مَيلنى ويرر، ظالملرڭ ظلملرينى خوش گورور، شريك اولور" مئالنده اوراده دينيلمشدر.
شيمدى بن ده ديرم كه:مراق يوزندن و آفاقى حادثاتڭ ويرديگى سرخوشانه غفلتدن ذوق آلان بيچارهلر! أگر إنسانڭ فطرتندهكى مراق، إنسانيت طماريله سزڭ فرض و لازم وظيفهڭز ضررينه، او حادثه او گنيش بوغوشمالره سَوق ايدييور. بو ده بر إحتياجِ معنويدر، فطريدر ديرسهڭز بن ده ديرم:
قطعيًا بيليڭز كه:إنسانڭ چوق معجزاتلى خلقتنه مراق ايتمهيوب، دقّت ايتميهرك ايكى باشلى ويا اوچ آياقلى بر إنسان گورسه كمالِ مراقله تماشاسنه طالديغى گبى، عينًا بو عصرده نوعِ بشرڭ موقّت و فانى، تخريبجى گنيش حادثهلرى و زمين يوزنده يوز بيڭ ملّت و إنسان نوعى گبى چوق حادثاتِ عجيبهيه مظهر او ملّتلردن هر بهارده يالڭز بر تك آرى ملّتنه و اوزوم طائفهسنه باقسهڭ، بو نوعِ بشردهكى حادثاتڭ يوز
— 67 —
دفعه داها موجبِ مراق و روحانى، معنوى ذوقلره مدار حادثهلر وار. بو حقيقى ذوقلره أهمّيت ويرمهيوب بشرڭ ضررلى، شرلى، عارضى حادثهلرينه بو قدر مراق و ذوق ايله باغلانمق؛ دنياده أبدى قالمق و او حادثهلر دائمى اولمق و هركسه او حادثهدن بر منفعت ويا ضرر گلمك و او حادثهيه سببيت ويرنلرڭ حقيقى فاعل و موجد اولمق شرطيله اولابيلير. حالبوكه هوانڭ فورطنهلرى گبى گچيجى حاللردر. سببيت ويرنلرڭ تأثيرلرى پك جزئى. اوندهكى ضرر و منفعتى او وضعيت شرقدن، بحرِ محيطدن سڭا گوندرمز. سندن سڭا داها ياقين و سنڭ قلبڭ اونڭ تصرّفنده و سنڭ جسمڭ اونڭ تدبير و ايجادنده اولان بر ذاتِ أقدسڭ ربوبيتنى و حكمتنى نظره آلمايوب، تا دنيانڭ نهايتندن ضرر و منفعتى بكلهمك، نه درجه ديوانهلك اولديغى تعريف ايديلمز!
هم ايمان و حقيقت نقطهسنده بو چشيد مراقلرڭ بيوك ضررلرى وار. چونكه غفلت ويرهجك و دنيايه بوغديرهجق و حقيقى وظيفهِٔ إنسانيتى و آخرتى اونوتديرهجق اولان أڭ گنيش دائره ايسه، سياست دائرهسيدر. خصوصًا بويله عمومى و مجادله صورتندهكى حادثهلر، قلبى ده بوغويور. گونش گبى بر ايمان لازم كه؛ هر شيده، هر وضعيتده، هر بر حركتده قدرِ إلٰهى و قدرتِ ربّانيهنڭ ايزينى، أثرينى گورسون، تا او ظلمِ ظلمتده قلب بوغولماسين، ايمان سونمهسين؛ عقل، طبيعت و تصادفه صاپلانماسين.
حتّى أهلِ حقيقت، حقيقت و معرفت اللّٰهى بولمق ايچون كثرت دائرهلرينى اونوتمغه چاليشييورلر، تا قلب طاغيلماسين و لزوملى و قيمتلى شيئه صرف ايتمك لازم گلن مراقى، ذوقى، شوقى لزومسز فانى شيلرده تلف اولماسين.
حتّى بو أهمّيتلى سردندر كه، دين دستورلرينڭ بر خادمى اولمق جهتنده (گونش گبى ايمانلر طاشييان بر قسم صحابهلر و اونلره بڭزهين مجاهديندن، سلفِ صالحيندن باشقه) سياستجى، أكثرجه تام متّقى ديندار اولاماز. تام و حقيقى ديندار، متّقى اولانلر سياستجى اولمازلر. يعنى مقصدِ أصلى سياستنى ياپانلرده، دين ايكنجى درجهده قالير، تبعى حكمنه گچر. حقيقى ديندار ايسه؛ "بتون كائناتڭ أڭ بيوك غايهسى عبوديتِ إنسانيهدر"
— 68 —
دييه سياسته عشق مراق ايله دگل؛ ايكنجى اوچنجى مرتبهده اونى دينه و حقيقته آلَت ايتمگه (أگر ممكنسه) چاليشهبيلير. يوقسه باقى ألماسلرى، قيريلهجق عادى شيشهلره آلَت ياپار.
الحاصل:ناصلكه سرخوشلق، حقيقى وظيفهلردن گلن ألملرى و إحتياجلرى سرخوشلقله موقّةً اونوتديرديغى جهتله، منحوس و قيصه بر ذوق ويرر؛ اويله ده: بويله فانى بوغوشمهلرى و حادثهلرى مراقله تعقيب ايتمك، بر نوع سرخوشلقدر كه؛ حقيقى وظيفهلردن گلن إحتياجات و ياپمامقدن گلن تألّماتى موقّةً اونوتديرديغى ايچون، منحوس بر ذوق ويرر ويا تهلكهلى بر يأسه دوشوب لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّٰهِ آيتندهكى أمرِ إلٰهىيه مخالفت ايدر، طوقاته مستحق اولور. ويا لَا تَرْكَنُوا اِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ اولان شدّتلى تهديدِ إلٰهى طوقاتنه مظهر اولور؛ ظالملرڭ ظلملرينه حسبى اولارق معنًا إشتراك ايدر؛ بِالإستحقاق جزاسنى ده دنياده، آخرتده چكر.
يالڭز أهمّيتلى بر أنديشه و بر تسلّى قلبمه گلييور كه: بو گنيش بوغوشمالرڭ نتيجهسنده أسكى حربِ عموميدن چيقان ضرردن داها بيوك بر ضرر، مدنيتڭ إستنادى، منبعى اولان آوروپاده دجّالانه بر وحشت طوغورماسيدر. بو أنديشهيى تسلّىيه مدار؛ عالمِ إسلامڭ تام إنتباهيله و يڭى دنيانڭ، خرستيانلغڭ حقيقى ديننى دستورِ حركت إتّخاذ ايتمهسيله و عالمِ إسلامله إتّفاق ايتمهسى و إنجيل، قرآنه إتّحاد ايدوب تابع اولماسى، او دهشتلى گلهجك ايكى جريانه قارشى سماوى بر معاونتله طايانوب إن شاء اللّٰه غلبه ايدر.
عموم قارداشلريمه برر برر سلام. گلن ويا گچن ليلهِٔ قدرلريڭزى تبريك ايدرز.
٭ ٭ ٭
— 69 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
دڭزلينڭ بر خسروى حسن فيضىنڭ اوزونجه، تفصيلاتلى بر مكتوبنى واسطهڭزله آلدم. و بيلدم كه؛ ناصل بر دانه طوپراق آلتنه قونولور تا چوق دانهلرى سنبل ويرسين، عينًا اويله ده: شهيد مرحوم حافظ على او تارلاده، طوپراق آلتنه گيردى، اوتوز قرق حافظ عليلرى سنبل ويردى و ويرهجك قناعتم گلدى. سز، بنم طرفمدن اوڭا و رسالهِٔ نورڭ خدمتنه چاليشانلره يازيڭز كه: بر ايكى سنه ظرفنده دڭزلى قهرمانلرى، يگرمى سنه قدر رسالهِٔ نوره خدمت ايتدكلرندن، بز رسالهِٔ نور شاكردلرى أبده قدر اونلرڭ بو اييلكلريڭى اونوتمايز و دڭزلى، نظريمزده ايكنجى بر إسپارطه حكمنه گچديگى گبى، حپسخانهسنى دخى بر مدرسهِٔ نوريه معناسنده بيلييورز.
فيضىنڭ مكتوبنده إسملرى بولونان و بِالخاصّه حاكمِ عادل ايله برابر حقيقى عدالته چاليشانلر ... و آووقات ضيا گبى بتون او ذاتلر، دگل يالڭز بزى، بلكه آناطولىيى و عالمِ إسلامى معنًا منّتدار أيلهمشلر. اونلر، بزم گبى رسالهِٔ نوره صاحبدرلر. أگر لزوم اولسه، أليمه تسليم ايديلن بر قسم مجموعهلرى ده اونلره أمانةً اوقوتمق ايچون گوندرهجگم. اوراده قالان كتابلر، لزومى وارسه، معطّل قالمامق شرطيله قالابيليرلر. بيوك مجموعه ألنده بولونان ...، معطّل بيراقمهمق و اوقوتمق و ممكن ايسه حپسخانهيى تشريك ايتمك شرطيله اونڭ ألنده قالسين. داها ايسترسه، داها باشقهلرى ده اوڭا و اورايه گوندرهيم.
بن دڭزلى گبى، آز بر زمانده، بزه و رسالهِٔ نوره متين قهرمان صاحبلرى و قارداشلرى ويرديگى ايچون، أليمدن گلسه، كمالِ سُرور و سَوينجله اونلرڭ مبارك حپسخانهسنده بقيهِٔ عمريمى گچيرمك ايستهيورم. بزمله چوق علاقهدار و حپسخانهده گوروشديگمز ويا بڭا خدمت ايدن بگلربگلى سليمان و طواسلى محمد چاوش گبى نه قدر دوستلر وارسه، هپسنه چوق سلام ايدييورم و هر وقت معنوى قزانجلريمزه و دعالريمزه داخلدرلر. و فيضىنڭ مكتوبنده إسملرى بولونان ذاتلره بِالخاصّه برر برر سلام و عمومنڭ رمضانلرينى و ليلهِٔ قدرلرينى روح و جانمزله تبريك ايدييورز.
— 70 —
ميلاسلى خليل إبراهيم، حقيقةً رسالهِٔ نورڭ دمير گبى متين و صارصيلماز بر شاكرديدر. او قصبه اونڭله إفتخار ايتملى. هم او ذاتڭ، هم حسن فيضىنڭ حدّمدن يوز درجه زياده حسنِ ظنلرى نتيجهسنده يازدقلرى پارلاق منظوم ايكى پارچهيى؛ رسالهِٔ نوره خطاب ايدييورلر و بنم أهمّيتسز شخصمى پرده و عارضى بر عنوان اولارق ياپمشلر دييه قبول ايدييورم. يوقسه بنم نه حدّم وار كه او مزيتلره صاحب اولايم. هم اوڭا، هم رسالهِٔ نورڭ آووقاتى أحمد فيضىيه و آرقداشلرينه و أسكى قهرمان قارداشلريمزدن شفيقه چوق سلام و دعا ايدييورز.
قارداشلرم! آيت الكبرا رمضانده ظهور ايتديگى گبى؛ ظنّمجه رمضانده ده مطبعهدن چيقديغنى، إسپارطهيه گلديگنى و رمضانده سربستيتله اوقونماسى و جامعلره اوقوتمق ايچون گيرمهسى گبى؛ بو رمضانِ شريفده آيت الكبرادن چيقان و بر ساعت تفكّر بر سنه عبادت معناسنى طاشييان حزبِ نوريه آيت الكبرادن چيقديغى مِثللو، بزم تسبيحاتمزده اوتوز اوچ دفعه لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ آيت الكبرانڭ بركاتى و فيضيله اون دقيقهده عين حقيقتِ توحيدى ويرن ايكى صحيفه قدر رمضانڭ نوريله قلبه إخطار ايديلدى. بن ده اون دقيقهده آيت الكبرانڭ تمامنى اوقويور گبى و هر بر مرتبهده، مقدّمهسنده دينيلديگى گبى كُرهِٔ أرضڭ كلّى ديلى بنم خيالًا لسانم اولوب لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ دير؛ و دڭزلر و طاغلر و عنصرلرڭ و گوكلرڭ و إنسان طبقاتلرينڭ لسانِ حاللرى بنم ديللرم اولوب لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ دير دييه، بن ده هر بر لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ ديدكجه، يا بِلِسَانِ أرض، يا بِلِسَانِ سماوات، يا بِلِسَانِ جوّ، يا بِلِسَانِ عناصر ديرم، گبى... إن شاء اللّٰه، صوڭره سزه گوندريلهجك.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 71 —
إكرامى إظهار مكتوبنڭ تتمّهسى
(إشاراتِ قرآنيهنڭ باشنده يازدق.)
رسالهِٔ نورڭ مقبوليتنه إمضا باصان و غيبى إشارتلر ايله اوندن خبر ويرن سكز پارچهدن برنجى پارچهدر. عين مسئلهيه بو رسالهده يگرمى طوقوز إشارت وار. سائر پارچهلر ايله برابر بيڭه ياقين إشارتلر، رموزلر، ايمالر، أمارهلر عين مسئلهيه، عين دعوايه باقمهلرى صراحت درجهسندهدر. وحدتِ مسئله جهتيله، او أمارهلر بربرينه قوّت ويرر، تأييد ايدر. او سكزدن اوچ دانهسى، "إمامِ على رضى اللّٰه عنه" اوچ كرامتِ غيبيهسيله رسالهِٔ نوردن خبر ويرمش.
بو سكز پارچهيى آنقره أهلِ وقوفى تدقيق ايتمش، إعتراض ايتمهمشلر. يالڭز ديمشلر: "كرامت صاحبى، كرامتنى يازماز." بن ده اونلره جواب ويردم كه: بو بنم دگل، رسالهِٔ نورڭ كرامتيدر. رسالهِٔ نور ايسه، قرآنڭ ماليدر و تفسيريدر ديدم، اونلر صوصديلر؛ ديمك قبول ايتديلر. گرچه بو چشيد إكراملر يازيلماسه ايدى داها مناسب اولوردى؛ فقط بو حدسز و قوّتلى و كثرتلى دشمنلر قارشيسنده آز و ضعيف و فقير اولان بزلره قوّهِٔ معنويه و غيبى إمداد و تشجيع و ثبات و متانت ويرمك ايچون مجبوريتِ قطعيه اولدى، بن ده يازدم. بنم بنلگمه بر خودفروشلق ويروب سقوطمه سبب اولسه ده، أهمّيتى يوق. بو خدمته، يعنى أهلِ ايمانى ضلالتِ مطلقهدن قورتارمغه لزوم اولسه دنيوى حيات گبى، اُخروى حياتمى ده فدا ايتمك بر سعادت بيليرم؛ بيڭلر دوستلرم و قارداشلرم جنّته گيرملرى ايچون جهنّمى قبول ايدرم.
٭ ٭ ٭
— 72 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
شيمدى بر حالمى سزه بيان ايتمك لازم گلييور؛ تا باشقه سببلر سزى متأثّر ايتمهسين. او حال ده شودر:
بو يگرمى سنه تضييق نتيجهسى، أهمّيتلى و مزمِن بر خستهلق بڭا عارض اولمش. ذاتًا أسكيدن بَرى او خستهلغڭ أساسى بنده واردى كه؛ اوڭا مَرْدُمْگِرِيزْلك يعنى إنسانلردن چكينمك، تماس ايتمهمك، تماسدن متأثّر اولمق... حتّى شيمدى أڭ خفيف روحلى بر قارداشم، بر شاكردمله گوروشمهيى (فقط رسالهِٔ نور خدمتنه عائد اولمامق شرطيله) روحم قالديرمييور. حتّى دوستانه باقمقدن جدًّا متأثّر اولويورم. بو أهمّيتلى حالده إنسانلرڭ بڭا قارشى ظلم و جنايتلرى بر وسيله اولديغى گبى؛ عنايتِ إلٰهيه و قدرڭ عدالتى و خدمتِ ايمانيهدهكى إخلاصڭ محافظهسى أڭ أهمّيتلى بر سببدر كه؛ هم ظلمِ جنايتِ بشريهيى هيچه اينديرييور؛ هم بو خستهلغى تام بڭا سَوْديرييور، صبر و تحمّل ويرر. ناصلكه إنسانلر أوهام يوزندن بنى تماسدن منع ايده ايده أعصابمه طوقونديرديلر؛ عنايتِ إلٰهيه دخى، خدمتِ ايمانيهدهكى إخلاصى قيرمامق و تصنّعكارانه خودفروشلق وضعيتنه گيرمگه مجبور ايتمهمك و زياده حسنِ ظن ايدنلرڭ قارشيسنده بنى تكلّفلره و گوستريشلره مجبور ايتمهمك و بو زمانده چوق تأثير ايدن شخصمه قارشى توجّه، محبّت و خدمته ضرر ويرن كندينى مقام صاحبى گوسترمك وضعيتندن قورتارمق و قرآندن گلن رسالهِٔ نورڭ ألماس گبى حقيقتلرينى بڭا مال ايتمكله جام پارچهلرينه اينديرمهمك حكمتلريله، جنابِ أرحم الراحمين بڭا بو خستهلغى ويرمشدر. بن، جنابِ حقّه شكر ايدييورم. سز ده متأثّر اولمايڭز، ممنون اولڭز. فقط فطرى تألّملره قارشى تحمّلم ايچون دعاڭزه محتاجم.
عزيز قارداشلرم!بزه تسليم اولونان كتابلريمڭ (يالديزلى قابلى بيوك مجموعهلردن) بر قسمنه باقدم، گوردم كه: نور، گُل فابريقهلرينڭ ألماس قلملريله يازدقلرى رسالهلر، او يالديزلى قابلر ايچنده بعضًا اون بش يگرمى رساله ايچنده بولونان
— 73 —
مجموعهلر او قدر گوزل برر ألماس قلنج حكمنده دشمنلرينه قارشى كنديلرينى بيوك مقاملرده و محكمهلرده مدافعه ايتمك حكمتيله؛ هيچ بر سبب يوقكن، بردن بره رسالهِٔ نورى بيوك مجموعهلر طرزنده ياپديرمغه حپسمزدن بش آى أوّل باشلادق. بونده بيوك بر عنايتِ إلٰهيه اولديغنه شبههم قالمادى و فيلسوفلرڭ مغلوبيتنڭ حكمتنى آڭلادق. چونكه إجتماعده، أجزالرڭ قوّتندن چوق زياده بر قوّت، خصوصًا مدافعه وقتنده إجتماع و تسانددن ايلرى گلييور.
قارداشلرم!چوقدن سزه سويلهمك لازم گليركن اونوتمشدم؛ كرامتلى يگرمى طوقوزنجى سوز او سوزڭ يالڭز برنجى مقاميدر. او سوزڭ ايكنجى مقامى ايسه، أهمّيتنه بناءً كه، بر وجهده اوڭا ده "آيت الكبرا" نامنى إمامِ على رضى اللّٰه عنه ويرمش اولان يگرمى طوقوزنجى لمعهِٔ عربيهدر كه، "اللّٰه أكبر" گبى سائر تسبيحاتڭ مرتبهلرندهكى نورلرى بيان ايدييور و حزبِ نوريهنڭ ده بر مأخذيدر.
عموم قارداشلريمه برر برر سلام و دعا ايدرم. گيزلى اولان هر گيجهده محتمل بولونان ليلهِٔ قدرلريڭزى تبريك ايدرم.
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشم!
بِالمقابله بز ده رمضانڭزى تبريك ايدييورز. رؤيالريڭز پك چوق مباركدرلر. إن شاء اللّٰه، جنابِ حق سزى بيوك إحسانلره مظهر أيلهيهجك، دييه بر إشارتدر.
بو زمانده أڭ بيوك بر إحسان، بر وظيفه؛ ايماننى قورتارمقدر، باشقهلرڭ ايماننه قوّت ويرهجك بر صورتده چاليشمقدر. صاقين، بنلك و غروره مدار شيلردن چكين. تواضع،
— 74 —
محويت و تركِ أنانيت، بو زمانده أهلِ حقيقته لازم و ألزمدر. چونكه بو عصرده أڭ بيوك تهلكه، بنلكدن و خودفروشلقدن ايلرى گلديگندن؛ أهلِ حق و حقيقت، محويتكارانه دائما قصورينى گورمك و نفسنى إتهام ايتمك گركدر. سزڭ گبيلرڭ آغير شرائط ايچنده قهرمانجهسنه ايماننى و عبوديتنى محافظه ايتمهسى، بيوك بر مقامدر. سنڭ رؤيالريڭڭ بر تعبيرى ده، بو نقطهدن سنى تبشير ايتمكدر.
رسالهِٔ نور أجزالرنده طريقت حقيقتنه دائر تلويحاتِ تسعه نامندهكى رسالهيى ألده ايدوب باقڭز. هم ذاتڭز گبى متين و ايمانلى و حقيقتلى ذاتلر، رسالهِٔ نور دائرهسنه گيريڭز. چونكه بو عصرده رسالهِٔ نور، بتون تهاجماته قارشى مغلوب اولمادى. أڭ معنّد دشمنلرينه ده، سربستيتنى رسمًا تسليم ايتديردى. حتّى ايكى سنهدن بريدر بيوك مقاماتلر و عدليهلر، تدقيقات نتيجهسنده رسالهِٔ نورڭ سربستيتنى تصديق و محرم و غيرِ محرم بتون أجزالرينى صاحبلرينه تسليمه قرار ويرديلر.
رسالهِٔ نورڭ مسلگى، سائر طريقتلر، مسلكلر گبى مغلوب اولميهرق بلكه غلبه ايدهرك پك چوق معنّدلرى ايمانه گتيرمهسى؛ پك چوق حادثاتڭ شهادتيله، بو عصرده بر معجزهِٔ معنويهِٔ قرآنيه اولديغنى إثبات ايدر. او دائرهنڭ خارجنده، أكثريتله بو مملكتده بو خصوصى و جزئى و يالڭز شخصى خدمت؛ ويا مغلوبانه پرده آلتنده ويا بدعهلره مسامحه صورتنده ويا تأويلات ايله بر نوع تحريفات ايچنده خدمتِ دينيه تام اولاماز دييه، حادثات بزه قناعت ويرمش.
مادام سزده بيوك بر همّت و قوّتلى بر ايمان وار؛ تام بر إخلاص و تام بر محويتله، ثباتكارانه رسالهِٔ نوره شاكرد اول. تا بيڭلر، بلكه يوز بيڭلر شاكردلرڭ شركتِ معنويهِٔ اخرويهلرينه حصّهدار اول. تا سنڭ خيرلرڭ، اييلكلرڭ جزئيتدن چيقوب كلّيلشسين، آخرتده تام كارلى بر تجارت اولسون.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 75 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
ايكى سنه تدقيقاتدن صوڭره محكمه طرفندن بڭا تسليم اولونان مجموعهلردن بوگون، معصوملر طائفهسنڭ و اُمّى إختيارلر جماعتنڭ بڭا يادگار اولارق گوندردكلرى پارچهلرى حاوى بيوك و يالديزلى جلدلى بر مجموعه گوردم. بو مجموعهنڭ باشنده تا قسطمونيده يازديغم بر فقرهيى سزه گوندرمك خاطريمه گلدى. بلكه ده أسكيدن بر صورتى سزه گوندريلمش. بونده قناعتم گلدى كه: فيلسوفلره و معنّدلره قارشى معصوملر و اُمّيلرڭ معصومانه و خالصانه اولان بو أليمدهكى مجموعهسى، أڭ بيوك بر واسطهِٔ غلبهدر؛ عنادلرى قيروب إنصافسزلرى إنصافه گتيرمشدر. ايشته چوق يرلردن بڭا گوندريلن مجموعهلر و اُمّيلرڭ پارچهلرينى اوچ مجموعه ايچنده جمع ايتمشدك. و مجموعهنڭ باشنده، بو گلن پارچه يازيلى گوردم، سزه ده گوندرييورم.
هم بونڭله، رسالهِٔ نورڭ مقبوليتنه دلالت ايدن سكز پارچهدن مركّب ياپديغمز بر مجموعه و كرامتِ غوثيه و عَلويه و إشارتِ قرآنيهدن باشقه، لاحقه وسائرهدن اوچ درت پارچه داها علاوه ايديلن مجموعهنڭ باشنده يازيلمغه لايق بر پارچهيى لفًّا برابر گوندرييورم.
عموم قارداشلريمه، بِالخاصّه معصوم و امّيلره سلام و دعا ايدر و دعالرينى ايستهيورز. و بيڭ ما شاء اللّٰه و بارك اللّٰه اونلره ديرز. اونلرڭ يازيلرينى كيملر گورييورسه، تقديركارانه مفتون اولور.
رسالهِٔ نورڭ كوچك و معصوم شاكردلرندن أللى آلتمش طلبهنڭ يازدقلرى نسخهلرى بزه گوندرمشلر، او پارچهلرى اوچ جلد ايچنده جمع ايتدك. ايشته بو مجموعهدهكى پارچهلرى يازانلرڭ نمونه اولارق بر قسمى شونلردر:
إسملرى ياشلرى إسملرى ياشلرى إسملرى ياشلرى إسملرى ياشلرى
عُمَر ١٥ هجرت ١٥ عائشه ١١ بكر ٩
مصطفى ١٣ حسين ١١ حافظ أحمد ١٢ على ١٢
حافظ نبى ١٤ أحمد ذكى ١٣ مصطفى ١٤
— 76 —
ايشته بو مجموعهدهكى رسالهلر، بو معصوم چوجقلرڭ رسالهِٔ نوردن درس آلدقلرى و يازدقلرينڭ بر قسميدر. اونلرڭ بو زمانده بو جدّى چاليشمهلرى گوسترييور كه: رسالهِٔ نورده اويله بر معنوى ذوق و جاذبهدار بر نور وار كه؛ مكتبلرده چوجقلرى اوقومغه شوقله سَوق ايتمك ايچون ايجاد ايتدكلرى هر نوع أگلنجه و تشويقلره غلبه ايدهجك بر لذّت، بر سُرور، بر شوق رسالهِٔ نور ويرييور كه چوجقلر بويله حركت ايدييورلر. هم بو حال گوسترييور كه؛ رسالهِٔ نور كوكلهشييور. إن شاء اللّٰه، داها هيچ بر شى اونى قوپاراميهجق، أنسالِ آتيهده دوام ايدهجك گيدهجك.
عينًا بو معصوم چوجق شاكردلر گبى، رسالهِٔ نورڭ جاذبهدار دائرهسنه گيرن اُمّى إختيارلرڭ دخى قرق أللى ياشندن صوڭره رسالهِٔ نورڭ خاطرى ايچون يازىيه باشلايوب يازدقلرى قرق أللى پارچه، ايكى اوچ مجموعه ايچنده درج ايديلدى. بو اُمّى إختيارلرڭ و قسمًا چوبان و أفهلرڭ بو زمانده، بو عجيب شرائط ايچنده هر شيئه ترجيحًا رسالهِٔ نوره بو صورتده چاليشمهلرى گوسترييور كه: بو زمانده رسالهِٔ نوره أكمكدن زياده إحتياج وار كه؛ خرمنجيلر، چيفتجيلر، چوبانلر، يوروك أفهلرى حاجاتِ ضروريهدن زياده بر حاجاتِ ضروريهيى، رسالهِٔ نورڭ حقائقنى گورويورلر.
بو جلدده آز و سائر آلتى جلدِ آخَرده معصوملرڭ و إختيار اُمّيلرڭ يازيلرينڭ تصحيحنده چوق زحمت چكدم؛ وقت مساعده ايتمييوردى. خاطريمه گلدى و معنًا دينيلدى كه: صيقيلما! بونلرڭ يازيلرى چابوق اوقونماديغندن، عجلهجيلرى يواش يواش اوقومغه مجبور ايتديگندن، رسالهِٔ نورڭ غدا و طعام حكمندهكى حقيقتلرندن هم عقل، هم قلب، هم روح، هم نفس، هم حسّ، حصّهلرينى آلابيلير. يوقسه يالڭز عقل جزئى بر حصّه آلير، اوتهكيلر غداسز قالابيليرلر. رسالهِٔ نور، سائر علملر و كتابلر گبى اوقونماملى. چونكه اوندهكى ايمانِ تحقيقى علملرى، باشقه علملره و معارفلره بڭزهمز. عقلدن باشقه چوق لطائفِ إنسانيهنڭ قوت و نورلريدر.
الحاصل:معصوملرڭ و اُمّى إختيارلرڭ نقصان يازيلرنده ايكى فائده وار:
برنجيسى:تأنّى و دقّتله اوقومغه مجبور ايتمكدر.
— 77 —
ايكنجيسى:او معصومانه و خالصانه و صميمى و طاتلى ديللرندن، درسلرندن رسالهِٔ نورڭ شيرين و درين مسئلهلرينى لذّتلى بر حيرتله ديڭلهمك و درس آلمقدر.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
الحمد ِللّٰه، بو سنه إسپارطهدهكى طلبهلريڭزى دنيوى مشاغل داها چوق غفلته صوقمادى. خدمتِ نوريهدهكى غيرتلريمز جدّى بر صورتده دوام ايدييور. هر بريمزڭ قلبلريمزدهكى نوره قارشى إنجذاب، سيمالريمزده اوقونويور. صانكه بو طلبهلريڭزڭ قلبلرى سَوينجله طولودر. أوت سَوْگيلى استاديمز، بتون طلبهلريڭز هپ بردن دييورلر: لياقتسزلگمز، هيچلگمز ايله برابر صافيانه إستخدام ايديلديگمز بو خدمتِ نوريهده بديع بر استاده هم طلبه، هم كاتب، هم مخاطب، هم ناشر، هم مجاهد، هم خلقه ناصح، هم حقّه عابد اولمق گبى جهاندگر گوزللكلرڭ هپسنى بردن بزه ويرن حضرتِ اللّٰهه نه قدر شكر ايتسهك آزدر. و بو ياپمق ايستديگمز شكرلر دخى، خالقمزڭ فضلى ايله قلبمزه گلن بر إحسان اولديغنى تخطّر ايدن بز طلبهلريڭزڭ قلبلرينى سُرور و سَوينج طولديرييور. معصوم نورسليلرڭ استاديمزڭ كوچكلگنده گچيردكلرى حياتڭ متشكّرانه بر طرزى، حال و أطواريمزده اوقونويور. حدودسز شكرلر، نهايتسز ثنالر اولسون او ذاتِ ذو الجلاله كه؛ بزلرى جهلِ مطلق درهلرندن، عصيان و كفران باتاقلقلرندن لطف و كرميله چيقاروب، گوزلرى قاماشديران أڭ پارلاق بر نوره طلبه ايتمشدر.
أگر سَوْگيلى استاديمز، "إقتران" تعبير ايديلن ايكى نعمتڭ برابر گلديگنى داها أوّلدن بزه ايضاح ايتمهسيدى، چوق منّتدارلقلريمزى قلبلريمزه ترجمان اولان قلملريمزدن اوقويهجقلردى.
— 78 —
أوت سَوْگيلى استاديمز! بز كنديمزه باقييورز، رسالهِٔ نوره مخاطب اولامييورز. بوڭا رغمًا، إحتياج شدّتلندكجه، خالقِ رحيمڭ مرحمتلى تجلّيلرينى مشاهده ايدييورز. قلبِ استاد پارلاق بر آيينه، بر مظهر، بر معكس.. لسانِ استاد عالى بر مبلّغ، بر معلّم، بر مرشد.. حالِ استاد تجسّم ايتمش أڭ گوزل بر ئورنك، بر نمونه، بر مثال اولويور. طوائفِ بشرڭ إحتياجلرى يازيلييور، گوستريلييور. ايشته يدى سنهدن بَرى آتش پوسكورن ظالم بشرڭ حالى، بوگون داها چوق إضطرابلى بر حاله گيرمش بولونويور. هر بر ذىإدراك، عجبا يارين نه اولاجق دوشونجهسيله قولاقلرينى راديولرڭ آغزلرينه قويمشلر، متحيّر طورويورلر. شرقده ژاپونلرڭ مغلوب اولماسيله، دنيانڭ صلاح سلامته و أمن و أمانه قاووشماسى بكلهنيركن؛ دجّالانه بر حركت شمالده كندينى گوسترديگى گورولويور. شو وضعيت هركسى هيجانه، أنديشهيه سَوق ايدييور. إستقبالڭ ظلمتلره گيتديگى ظنّيله، مراقله راديولرى تعقيبه قوشديرييور. ِللّٰه الحمد رسالهِٔ نورڭ عالى بياناتى هر إحتياجلى زمانلريمزده إحتياجمزه قوشويور. أڭ يوكسك، أڭ بليغ بياناتيله روحلريمزى تسكين ايدييور، حقيقى درسلريله قلبلريمزى تطمين ايدييور.
ايشته، بو گونده ميدانه چيقان بو دهشتلى جريانى، آنجق و آنجق خريستيانلق عالمنڭ مسلمانلقله إتّحادى؛ يعنى إنجيل، قرآن ايله إتّحاد ايدهرك و قرآنه تابع اولماسى نتيجهسى ألده ايديلهجك سماوى بر قوّتله مغلوب ايديلهجگى إشعار بيورلييور كه، حضرتِ عيسى عليه السلامڭ ده وُرودينه إنتظار ايتمك زماننڭ گلديگنى معناىِ إشارى ايله إخطار ايدييور. مسموعاته گوره؛ بوگونكى آمريقا، أقطارِ عالمه تدقيقات ايچون گوندرديگى درت هيئتدن بريسنى، بوگونكى بشريتڭ سعادتنى تأمين ايدهجك سالم بر دين تحرّيسنه مأمور ايتمشدر. بو ايسه، مجدّدلگنى محكمه لسانيله هر طرفه إعلان ايدن رسالهِٔ نور، بو مضطرب، پريشان بشريتڭ أڭ بيوك بر سعادتى اولاجغنه ايمانمز پك قوّتليدر.
سَوْگيلى استاديمز باشمزده و أڭ عالى حقيقتلرى طاشييان و قرآنڭ أڭ يوكسك و مبارك تفسيرى بولونان رسالهِٔ نور ألمزده اولدقجه، سَوينجلريمز حدّ و حدوده آلينماز.
— 79 —
ايشته بو حقيقتلرڭ هر بر جزئى، ساحهِٔ فعاليته چيقسه، هر طرفده مراقله، ذوقله كندينى اوقوتديرييور. بوڭا بارز دليللر پك چوق وار. خصوصيله، إنكارِ حشر مفكورهسنى مغلوب ايدن اوننجى سوز مطبوع نسخهلرى؛ و بِالخاصّه گيزلى طبع ايديلديگى حالده كندينى سربست اوقوتان و تقويهِٔ ايمانده پك يوكسك خارقهلرى طاشييان آيت الكبرى رسالهلرى؛ و إنكارِ الوهيت مفكورهسنى زير و زبر ايدن كلّياتِ نور حجّة البالغه و ميوه گبى أجزالرى ميدانده... إن شاء اللّٰه قرآنڭ أطرافنه چويريلمك ايستهنيلن ايمانسزلغڭ أمانسز سورينى، رسالهِٔ نور تملندن قالديرهجق، ايمانسزلغڭ أمانسز آتشنى سوندوروب، آبِ حيات بخش ايدن شرابِ كوثرينى، بتون دنيايه أمانلى ايمان ويرمكله ايچيرهجكدر.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
چوق قصورلى طلبهڭز
خسرو
٭ ٭ ٭
ذاتڭزڭ شخصمه قارشى حدّمدن پك چوق زياده حسنِ ظنّڭزى، رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسى نامنه قبول ايدهبيليرم؛ يوقسه كنديمى او مقاملرده گورمك بنم حدّم دگل.
هم "رسالهِٔ نور مسلگى طريقت دگل، حقيقتدر؛ صحابه مسلگنڭ بر جلوهسيدر. بو زمان، طريقت زمانى دگل، ايمانى قورتارمق زمانيدر." رسالهِٔ نور، بو خدمتى ِللّٰه الحمد أڭ مشكل و آغير زمانلرده ياپمش و ياپييور. رسالهِٔ نور دائرهسى، حضرتِ على و حسن و حسينڭ (رض) و غوثِ أعظمڭ (قس) (إخباراتِ غيبيهلريله) شاكردلرينڭ بو زمانده بر دائرهسيدر. چونكه حضرتِ على (رض)، اوچ كرامتِ غيبيهسيله رسالهِٔ نوردن خبر ويرديگى گبى؛ غوثِ أعظم (قس) ده قوّتلى بر
— 80 —
صورتده رسالهِٔ نوردن خبر ويروب ترجماننى تشجيع ايتمش. بو محرم درت رساله، كرامتِ عَلويه و غوثيهيه عائد درت رساله إن شاء اللّٰه بر وقت سزه گوندريلهبيلير. محكمه أهلِ وقوفى اونلره إعتراض ايدهمهمش، يالڭز "بو يازيلماملى ايدى" دييه كوچك بر تنقيد ايتمشلر. بن ده جواب ويردم، اونلر صوصديلر. ذاتًا اويسى بر صورتده طوغريدن طوغرىيه حقيقت درسمى غوثِ أعظمدن (قس) و زين العابدين (رض) و حسن حسين (رض) واسطهسيله إمامِ علىدن (رض) آلمشم. اونڭ ايچون، خدمت ايتديگمز دائره اونلرڭ دائرهسيدر.
٭ ٭ ٭
جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه؛ دعاڭزڭ همّتيله، اون بش گوندن زياده شدّتلى بر حرارت ايچنده تهلكهلى و زهرلى خستهلغڭ، ايكى گوندر تهلكهسى گچدى. خستهلقله بر ساعت عبادت بر گون قدر اولماسى جهتيله، إن شاء اللّٰه ياپامديغم چوق خيراتڭ يرينى بو خستهلق طولديرمش و چوق قصوراتمه ده كفّارت اولمش. فقط ضعفيت و خستهلق دوام ايدييور.
لطيف و معنيدار بر توافقدر كه؛ دونكى گون معصوملرڭ مجموعهسى أليمه گچدى، آچدم. او مجموعهنڭ باشنده، او معصوملرڭ بر قوماندانى حكمنده و مدرسهِٔ نوريهنڭ قهرمانلرندن مرانغوز أحمدڭ غايت زينتلى و نقشلى و دقّتلى يازديغى كوچك سوزلر باشنده درج ايديلمش گوردم. ما شاء اللّٰه مرانغوز أحمد ديدم، معصوملرڭ چاوشى اولمش. عين گونده بر مكتوبى أليمه گچدى، آچدم. مرانغوز أحمدڭ گوندرديگمز مكتوبلرى آرقداشلره گيجهده اوقومق زماننده، ايكى چكرگه مكتوبڭ باشنه گلوب تا بيتنجهيه قدر ديڭلهملرينى گوردم. بر قاچ گون أوّل بز مكتوبى يازاركن، ايكى گوگرجين، مكتوبڭ مقبوليتنى و مژدهجى سرچه و قدّوس قوشلرينڭ مژدهلرينى تصديق ايتدكلرى گبى؛ مرانغوزڭ ايكى چكرگهلرى ده گوگرجينلرى و مژدهجى
— 81 —
قوشلرى تصديق ايدهرك، بز دخى رسالهِٔ نورى طانييورز دييه، لسانِ حاللرى إفاده ايدييور دييه لطيف و معنيدار توافق اولمش.
بو مناسبتله، او مجموعه ايچنده مبارك قهرمانلردن كوچك علىنڭ برادرزادهسى معصوم و كوچك بر عبد الرحمٰن اولان حافظ أحمدڭ يازديغى سكزنجى شعاعڭ سكزنجى رمزندن بر صحيفه أوّل بر فقره نظريمه دگدى. بر ايكى آيدر سزه رسالهِٔ نورڭ مقبوليتنه دائر يازيلان مكتوبلرده شخصمڭ حصّهِٔ شرفى و هنرى اولماديغنى و صِرف بر إكرامِ إلٰهى اولماسنه دائر يازيلان پارچهيى بو فقرهيى، او فقرهيه علاقهدار گوردم، سزه گوندرييورم. اونلره مناسب بر يرده إلحاق ايدرسڭز. او فقره، جلجلوتيهنڭ فوق العاده رسالهِٔ نوره ويرديگى أهمّيتدن شخصمڭ بر لمعهسى، بر هنرى اولماديغنه دائردر. شويله كه؛ اوراده ديمشدم:
هم بن إعتراف ايدييورم كه: بويله مقبول بر أثرڭ مظهرى اولمق، هيچ بر وجهله او مقامه لياقتم يوقدر. فقط كوچك أهمّيتسز بر چكردكدن، قوجه طاغ گبى بر آغاجى خلق ايتمك؛ قدرتِ إلٰهيهنڭ شأنلرندندر و عادتيدر و عظمتنه دليلدر. بن قَسَمله تأمين ايدرم كه: رسالهِٔ نورى ثنادن مقصدم، قرآنڭ حقيقتلرينى و ايمانڭ ركنلرينى تأييد و إثبات و نشردر. خالقِ رحيممه حدسز شكر اولسون كه؛ كنديمى كنديمه بگنديرمهمش، نفسمڭ عيبلرينى و قصورلرينى بڭا گوسترمش و او نفسِ أمّارهيى باشقهلره بگنديرمك آرزوسى قالمامش.
أوت قبر قپوسنده بكلهين بر آدم، آرقهسندهكى فانى دنيايه رياكارانه باقماسى، آجينهجق بر حماقتدر و دهشتلى بر خسارتدر. جنابِ حق بنى بويله خسارتلردن محافظه أيلهسين، آمين!
عموم قارداشلريمه برر برر سلام و دعا ايدر و دعالرينى رجا ايدرز.
٭ ٭ ٭
— 82 —
عزيز، صدّيق، مبارك قارداشلرم!
سزڭ مبارك رمضانڭزى و ليلهِٔ قدريڭزى و بايرامڭزى بتون روح جانمزله تبريك و تسعيد ايدييورز. جنابِ أرحم الراحمين، أمثالِ كثيرهسيله سزلرى مشرّف أيلهسين، آمين!
بو رمضانِ شريفده گرچه بر تسميم نتيجهسنده زياده صيقنتى و إضطراب چكدمسه ده جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه، صبر و تحمّل إحسان أيلدى. و خستهلغڭ أهمّيتلى ثوابى ده إضطرابڭ ويرديگى غفلت نقطهلرينى إزاله أيلدى. دعالريڭز بركاتيله، بو دفعه ده او تسميمدن تام قورتولدم. فقط ويرديگى ضعفيت و صارصينتى، آرا صيره صيقنتى ويرر.
سزه يازمشدم كه: ناصل "حزبِ نوريه" رسالهِٔ نورڭ و آيت الكبرانڭ بر خلاصهسيدر؛ اويله ده اون دقيقه ظرفنده حزبِ نوريهنڭ بر خلاصهسى، بو رمضانِ شريفڭ فيضندن و رمضانده تأليف ايديلن و يڭى إنتشار ايدن رمضانيه رسالهسى اولان آيت الكبرانڭ اوتوز اوچ مرتبهِٔ وجوب و وجود و توحيد اوتوز اوچ ألسنهِٔ كلّيه ايله تظاهر ايتديگى گبى؛ روح و خيال و قلب او نقطهدن اويله بر إنبساط و إنكشاف ايتدى كه، هر بر مرتبهنڭ سويلهديگى لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ شهادتنى ديديگم وقت، او كلّى لسان بنم اولويور گبى عظمتلى بر توحيد حسّ ايتديگمدن، "آيت الكبرا" گونش گبى ايمان نورلرينى روحلره تلقين ايدهبيلير. شكسز شبههسز قناعت ايتدم و گوردم و إمامِ علىنڭ (رض) اوڭا ويرديگى أهمّيتڭ سرّينى بيلدم.
بو دفعه إسپارطه عموم شاكردلرينڭ حسّياتى ايله رسالهِٔ نور قهرمانى خسروڭ يازديغى مكتوب، گرچه حقّم اولميهرق بڭا زياده حصّه ويرمش، فقط إسپارطه و جوارى قهرمان شاكردلرينڭ تام درجهِٔ إرتباطلرينى و رسالهِٔ نورڭ تام قيمتنى گوسترديگندن و مكتوبلرم ايچنده و لاحقهيه، هم داها مناسب گورديگڭز مقاملرده يازمغه لايقدر. سزه بر صورتى يڭى حروفله گوندريلييور. پك چوق علاقهدار اولديغم قسطمونى و ايچندهكى أهمّيتلى قارداشلرم، إسپارطه شاكردلريله واسطهِٔ إرتباط مصطفى عثمان،
— 83 —
حقيقةً آز بر زمانده چوق أهمّيتلى بر ايش گورمسندن، برنجى صفدهكى خاصلر ايچنه گيرمگه حق قزانمش. ديمك إخلاصى تامدر كه، آز بر زمانده چوق زمان ايشنى گوردى. جنابِ حق اونڭ أمثالنى او حواليده چوغالتسين، ثبات و سلامت ويرسين، آمين.
عموم قارداشلريمه و همشيرهلريمه برر برر سلام و تبريك و دعا ايدييورم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(غايت أهمّيتلى ايكى مسئلهيى؛ سزلره (ذكاوتڭزه إعتمادًا) رسالهِٔ نورده متفرّقًا پارچهلرى بولونمهلرينه بناءً، غايت مختصر قونوشهجغم.)
برنجيسى:رسالهِٔ نورڭ حقيقى و حقيقتلى بر شاكردى بولونان و قرآنِ معجز البيانڭ كاتبى، بو دفعه يازديغى مكتوبده، حدّمدن بيڭ درجه زياده حسنِ ظنّنه إستنادًا، بر حقيقت صورويور. رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسنڭ غايت أهمّيتلى و قدسى وظيفهسنى و خلافتِ نبوّتڭ ده غايت علوى وظيفهلرندن بر وظيفهسنى بنم عادى شخصمده، استادى نقطهسندن بر جلوهسنى گورديگندن، بڭا او خلافتِ معنويهنڭ بر مظهرى نظريله باقمق ايستهيور.
أوّلا:باقى بر حقيقت، فانى شخصيتلر اوستنه بنا ايديلمز. ايديلسه، حقيقته ظلمدر. هر جهتله كمالده و دوامده بولونان بر وظيفه، چورومگه و چوروتولمگه معروض و مبتلا شخصيتلرله باغلانماز؛ باغلانسه، وظيفهيه أهمّيتلى ضرردر.
ثانيًا:رسالهِٔ نورڭ تظاهرى، يالڭز ترجماننڭ فكريله وياخود اونڭ إحتياجِ معنوى لسانيله قرآندن گلمش، يالڭز او ترجمانڭ إستعدادينه باقان فيضلر دگل؛ بلكه او ترجمانڭ مخاطبلرى و درسِ قرآنده آرقداشلرى اولان خالص و متين و صادق ذاتلرڭ او فيضلرى روحًا ايستهملرى و قبول و تصديق و تطبيق ايتمهلرى گبى چوق جهتلرله او ترجمانڭ إستعدادندن چوق زياده او نورلرڭ ظهورينه مدار اولدقلرى گبى، رسالهِٔ نورڭ و
— 84 —
شاكردلرينڭ شخصِ معنويسنڭ حقيقتنى اونلر تشكيل ايدييورلر. ترجماننڭ ده ايچنده بر حصّهسى وار. أگر إخلاصسزلقله بوزمازسه، بر تقدّم شرفى بولونهبيلير.
ثالثًا:بو زمان، جماعت زمانيدر. فردى شخصلرڭ دهاسى، نه قدر خارقه ده اولسهلر، جماعتڭ شخصِ معنويسندن گلن دهاسنه قارشى مغلوب دوشهبيلير. اونڭ ايچون، او مبارك قارداشمڭ يازديغى گبى، عالمِ إسلامى بر جهتده تنوير ايدهجك و قدسى بر دهانڭ نورلرى اولان بر وظيفهِٔ ايمانيه؛ بيچاره، ضعيف، مغلوب، حدسز دشمنلرى و اونى إهانتله، حقارتله چوروتمگه چاليشان معنّد خصملرى بولونان بر شخصه يوكلنمز. يوكلنسه، او قصورلى شخص إهانت ضربهلريله دشمنلرى طرفندن صارصيلسه؛ او يوك دوشر، طاغيلير.
رابعًا:أسكى زماندن بَرى چوق ذاتلر، استادينى ويا مرشدينى ويا معلّمنى ويا رئيسنى قيمتِ شخصيهلرندن چوق زياده حسنِ ظن ايتمهلرى، درسندن و إرشادندن إستفادهيه وسيله اولماسى نقطهسنده او پك فضله حسنِ ظنلر بر درجه قبول ايديلمش، خلافِ واقعهدر دييه تنقيد ايديلمزدى. فقط شيمدى، رسالهِٔ نور شاكردلرينه لايق بر استاده موافق بر علوى مرتبه و فضيلتى؛ بيچاره، قصورلى بو شخصمده قبول ايتدكلرى سببيله غيرت و شوقلريله چاليشمهلرى، بو نقطهده حدّمدن زياده حسنِ ظنلرى قبول ايديلهبيلير. فقط رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسنڭ مالى اولارق أليمده بولونويور دييه بيلمك گركدر. فقط باشده زنديقلر و أهلِ ضلالت و أهلِ سياست و أهلِ غفلت، حتّى صافىقلب أهلِ ديانت شخصه فضله أهمّيت ويردكلرى جهتنده، حقسزلر او شخصى چوروتمكله حقيقتلره ضربه وورمق و او نورلره، بنم گبى بر بيچارهيى معدن ظن ايدهرك بتون قوّتلريله بنى چوروتوب، او نورلرى سوندورمگه و صافى قلبليلرى ده اينانديرمغه چاليشييورلر. أزجمله، ايكنجى مسئلهده بر حادثه بو حقيقتى گوسترييور.
ايكنجى مسئله:بايرامڭ ايكنجى گوننده، تنفّس ايچون قيرلره چيقديغم زمان، أهمّيتلى بر مأمور طرفندن بش وجهله قانونسز بر تعرّضه معروض قالدم. جنابِ حق رحمت و كرميله، بليمه، باشمه يوكلهنن رسالهِٔ نور أجزالرينى و روحمه و قلبمه يوكلهنن
— 85 —
شاكردلرينڭ حيثيت و عزّت و راحتلرينى محافظه ايچون، فوق العاده بر تحمّل و صبر إحسان أيلدى. يوقسه بر پلان نتيجهسنده بنى حدّته گتيروب رسالهِٔ نورڭ، باخصوص "آيت الكبرا"نڭ فتوحاتنه قارشى بر پرده چكمك اولديغى تحقّق ايتدى. صاقين، صاقين هيچ كدرلنمهيڭز، مراق ايتمهيڭز، هم تلاش ايتمهيڭز، هم بڭا آجيمايڭز. شكسز شبههسز عنايتِ إلٰهيه پرده آلتنده بزى محافظه ايتمكله
عَسٰى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ
آيتنه مظهر ايتسين.
اونلرڭ او پلانلرى ده ينه عقيم قالدى. فقط بو ولايتده، طوغريدن طوغرىيه بيوك بر مقامدن قوّت آلوب شخصمله اوغراشانلر وار. أگر ممكن اولسه، بورانڭ هواسيله هيچ إمتزاج ايدهمديگم جهتنى وسيله ايدوب، مناسب بر يره نقلمه، دڭزلى محكمهسنى و آنقره تمييز محكمهلرينى واسطه ياپوب چاليشمق لازم گلييور. بن كندم ياپامديغم ايچون، بندن بڭا داها زياده علاقهدار دڭزلى دوستلرى تشبّث ايتسهلر ايى اولور. هيچ اولمازسه اورانڭ حپسنه، بر داها بهانه ايله بنى آلسينلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق، چوق مبارك، چوق فعّال، چوق خالص، چوق قيمتدار قارداشم خسرو!
سنڭ بايرامڭ ايكنجى گوننده أليمه گچن مكتوبڭ بر گوگرجين خبر ويرييور گبى گلديگى عين گونده بنى چوق متأثّر ايدن حادثهِٔ تعرّضيهدن نشئت ايدن ألملريمه، كدرلريمه بر مرهم، بر علاج حكمنه گچدى؛ بو معنايى خاطره گتيردى: "سڭا إهانت ايدن أهمّيتسز آدملره قارشى، گُل و نور فابريقهسنڭ قهرمانلرينڭ خارق العاده حرمت و إحتراملرى واركن بويله بر ايكى وجدانسزڭ حقارتنه دگل، ميليونلرجه دشمنلرڭ إهانتلرينه قارشى گلهبيلير و حكمدن إسقاط ايدهبيلير" دييه قلبمه گلدى. فقط كندى
— 86 —
شخصمه باقدم كه؛ قورومش، چورومش، وظيفهسى بيتمش بر خرما چكردگى حكمنده ايكن، رسالهِٔ نور باغچهسنده بر درجه او چكردكدن تظاهر ايدن ميوهدار، محتشم قوجه بر آغاج نظريله باقديغڭزى گوردم. سزڭ فوق العاده حسنِ ظنّڭز او آغاجدن ايلرى گلديگنى و چكردگڭ ده بر جهتده، بر نوع وسيله اولديغى جهتنده حسنِ ظنّه مظهر اولمش گوردم.
او مكتوبڭ برنجى صحيفهسى گوزلدر؛ بن ده إشتراك ايدييورم. ايكنجى صحيفهده بر قاچ يرده قلم قاريشديردم، تعديل ايتدم. أزجمله: حضرتِ حسن رضى اللّٰه عنهڭ آلتى آيلق خلافتى ايله برابر رسالهِٔ نورڭ جوشن الكبيردن و جلجلوتيهدن آلديغى بر قوّت و فيضله وظيفهِٔ خلافتڭ أڭ أهمّيتليسى اولان نشرِ حقائقِ ايمانيه نقطهسنده حضرتِ حسن رضى اللّٰه عنهڭ قيصهجق مدّتنى اوزون بر زمانه چويرهرك تام بشنجى خليفه نظريله باقهبيليرز. چونكه عدالتِ حقيقيه ايله بو عصرده إنسانلرى مسعود ايدهبيلير بر إستعدادده بولونان، رسالهِٔ نوردر و اونڭ شخصِ معنويسى، حضرتِ حسن رضى اللّٰه عنهڭ بر معاونى، بر متمّمى، بر معنوى ولدى حكمندهدر دييه سنڭ مكتوبڭى تعديل ايتدم. بوڭا قياسًا، سڭا وكالةً بر ايكى يرده قلم قاريشديردم. فقط عين گونده محكمه، كتابلرم ايچنده بڭا تسليم ايتدكلرى مكتوبلر مسودّهلرى و اونلرڭ اوستنده يشيل قلمله إشارتلرينه گوره چوق أهمّيت ويردكلرى او مسودّهلر ايچنده بو سزه يازديغم نقصان بر پارچهيى گوردم؛ فسبحان اللّٰه ديدم. مكتوبنه بنمله جواب وير دييه معناسنى آلدم. بلكه بو پارچه لاحقهيه گيرمش، بن ده سزه عيننى يازييورم. پارچه بودر:
"بنم چوق قصورلى شخصمه حسنِ ظن ايله ويرديگڭز مقاملر جهتنده دگل؛ بلكه وظيفهيه، خدمته باقوب او نقطهده باقماليسڭز. پرده آچيلسه، بنم باشدن آشاغىيه قدر قصورات ايله آلوده ماهيتم، بندن قاچمغه بر وسيله اولور. سزى قارداشلغمدن قاچيرمامق، پشيمان ايتمهمك ايچون، شخصيتمه قارشى حدّمڭ پك فوقنده تصوّر ايتديگڭز مقاملره إرتباطڭزى باغلامايڭز. بن سزه نسبةً قارداشم، مرشدلك حدّم دگل. استاد ده دگلم، بلكه درس آرقداشىيم. بن سزڭ، قصوراتمه قارشى شفقتكارانه دعا و
— 87 —
همّتڭزه محتاجم. بندن همّت بكلهمهڭز دگل، بڭا همّت ايتمهڭزه إستحقاقم وار. جنابِ حقّڭ إحسان و كرميله سزلرله غايت قدسى و غايت أهمّيتلى و غايت قيمتدار و هر أهلِ ايمانه منفعتلى بر خدمتده، تقسيمِ مساعى قاعدهسيله إشتراك ايتمشز. تسانديمزدن حاصل اولان بر شخصِ معنوينڭ فوق العاده أهمّيت و قيمتى و استادلغى و إرشادى بزه كافيدر.
مادام بو زمانده هر شيئڭ فوقنده خدمتِ ايمانيه بر قدسى وظيفهدر؛ هم كميت، كيفيته نسبةً أهمّيتى آزدر؛ هم موقّت و متحوّل سياست دائرهلرى أبدى، دائمى، ثابت خدمتِ ايمانيهيه نسبةً أهمّيتسزدر، مقياس اولماز. رسالهِٔ نورڭ تعليماتى دائرهسنده بزه بخش ايتديگى فيضلى مقاملره قناعت ايتملىيز. حدّمدن فضله فوق العاده حسنِ ظن ايله مفرطانه عالى مقام ويرمك يرينه، فوق العاده صداقت و ثبات و مفرطانه إرتباط و إخلاص لازمدر. اونده ترقّى ايتملىيز." الحقّ، بونده تام ترقّى ايتمشسڭز. (پارچه بيتدى)
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق، ثباتكار، مخلص قارداشلرم!
هم مادّى هم معنوى، هم نفسم هم بنمله تماس ايدنلر غايت أهمّيتلى بندن سؤال ايدييورلر كه: "نهدن هركسه مخالف اولارق (هيچ كيمسهنڭ ياپماديغى گبى) سڭا يارديم ايدهجك چوق أهمّيتلى قوّتلره باقمييورسڭ؟ إستغنا گوسترييورسڭ؟ و هركس مشتاق و طالب اولديغى و رسالهِٔ نورڭ إنتشارينه، فتوحاتنه چوق خدمت ايدهجگنه او رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ خاصلرى متّفق اولدقلرى و سندن قبول ايتدكلرى بيوك مقاملرى قبول ايتمييورسڭ؟ شدّتله چكينيورسڭ؟
الجواب:بو زمانده أهلِ ايمان اويله بر حقيقته محتاجدرلر كه؛ كائناتده هيچ بر شيئه آلَت و تابع و باصامق اولاماز و هيچ بر غرض و مقصد اونى كيرلتهمز و هيچ بر شبهه
— 88 —
و فلسفه اونى مغلوب ايدهمز بر طرزده ايمان حقيقتلرينى درس ويرسين. عموم أهلِ ايمانڭ بيڭ سنهدن بَرى تراكم ايتمش ضلالتلرڭ هجومنه قارشى ايمانلرى محافظه ايديلسين.
ايشته بو نقطه ايچوندر كه، داخلى و خارجى يارديمجيلره و أهمّيتلى قوّتلرينه، رسالهِٔ نور أهمّيت ويرمييور، اونلرى آرايوب تابع اولمييور.. تا عوامِ أهلِ ايمانڭ نظرنده، حياتِ دنيويهنڭ بعض غايهلرينه باصامق اولماسين و طوغريدن طوغرىيه حياتِ باقيهدن باشقه هيچ بر شيئه آلَت اولماديغندن، فوق العاده قوّتى و حقيقتى، هجوم ايدن شبههلرى و تردّدلرى إزاله أيلهسين.
"امّا معنوى و مقبول و ضررسز و بتون أهلِ ايمان و حقيقتڭ ايستدكلرى نورانى مقاملر و اُخروى رتبهلردن، خالص قارداشلريمزدن حسنِ ظنله ويريلن و إخلاصڭزه ضرر گلمديگى حالده، أگر قبول ايتسهڭ ردّ ايديلميهجك درجهده سندلر، حجّتلر بولونديغى حالده؛ سن دگل تواضع و محويتله، بلكه شدّت و حدّتله و او مقامى سڭا ويرن قارداشلريڭڭ خاطرينى قيرمقله او رتبهلردن و مقاملردن قاچييورسڭ؟"
الجواب:ناصلكه أهلِ حميت بر إنسان، دوستلرڭ حياتنى قورتارمق ايچون كندينى فدا ايدر؛ اويله ده أهلِ ايمانڭ حياتِ أبديهلرينى تهلكهلى دشمنلردن محافظه ايتمك ايچون، لزوم اولسه (هم لزوم وار) كندم دگل يالڭز لايق اولماديغم او مقاملرى، بلكه حقيقى حياتِ أبديهنڭ مقاملرينى دخى فدا ايتمگه، رسالهِٔ نوردن آلديغم درسِ شفقت جهتيله ترك ايدرم. أوت هر وقت، خصوصًا بو زمانده و بِالخاصّه ضلالتدن گلن غفلتِ عموميهده، سياست و فلسفهنڭ غلبهسنده و أنانيت و خودفروشلغڭ هيجانلى عصرنده، بيوك مقاملر هر شيئى كندينه تابع و باصامق ياپار. حتّى دنيوى مقاملر ايچون دخى مقدّساتنى آلَت ايدر. معنوى مقاملر اولسه، داها زياده آلَت ايدر. عمومڭ نظرنده كندينى محافظه ايتمك و او مقاملره كندينى ياقيشديرمق ايچون بعض قدسى خدمتلرينى و حقيقتلرى باصامق و وسيله ياپييور دييه إتهام آلتنده قالوب، نشر ايتديگى حقيقتلر دخى تردّدلر ايله رواجى زدهلنير. شخصه، مقامه فائدهسى بر ايسه، رواجسزلقله عمومه ضررى بيڭدر.
— 89 —
الحاصل:حقيقتِ إخلاص، بنم ايچون شان و شرفه و مادّى و معنوى رتبهلره وسيله اولابيلن شيلردن بنى منع ايدييور. خدمتِ نوريهيه گرچه بيوك ضرر اولور؛ فقط كميت كيفيته نسبةً أهمّيتسز اولديغندن، خالص بر خادم اولارق، حقيقتِ إخلاص ايله، هر شيئڭ فوقنده حقائقِ ايمانيهيى اون آدمه درس ويرمك، بيوك بر قطبيتله بيڭلر آدمى إرشاد ايتمكدن داها أهمّيتلى گورويورم. چونكه او اون آدم، تام او حقيقتى هر شيئڭ فوقنده گوردكلرندن ثبات ايدوب، او چكردكلر حكمنده اولان قلبلرى، برر آغاج اولابيليرلر. فقط او بيڭلر آدم، دنيادن و فلسفهدن گلن شبههلر و وسوسهلر ايله، او قطبڭ درسلرينى خصوصى مقامندن و خصوصى حسّياتندن گلييور نظريله باقوب، مغلوب اولارق طاغيلابيليرلر. بو معنا ايچون خدمتكارلغى، مقاماتلره ترجيح ايدييورم.
حتّى بو دفعه بڭا بش وجهله قانونسز، بايرامده، دشمنلريمڭ پلانيله بڭا إهانت ايدن او معلوم آدمه شيمديلك بر بلا گلمهسين دييه تلاش ايتدم. چونكه مسئله شعشعهلانديغى ايچون، طوغريدن طوغرىيه عوامِ ناس بڭا مقام ويروب خارقه بر كرامت صايهبيليرلر دييه، ديدم: "يا ربّى، بونى إصلاح ايت ويا جزاسنى وير. فقط بويله كرامتوارى بر صورتده اولماسين." بو مناسبتله بر شيئى بيان ايدهجگم. شويله كه:
بو دفعه محكمهدن بڭا تسليم اولونان طلبهلرڭ مكتوبلرى ايچنده، چوق إمضالر اوستنده بولونان بر مكتوب گوردم؛ بلكه لاحقهيه گيرمش. رسالهِٔ نورڭ شاكردلرينڭ معيشت جهتندهكى بركتنه و بعضلرڭ طوقاتلرينه دائردى. بوراده، عينًا قسطمونيدهكى طوقات يينلر گبى شبهه قالمامش؛ بش آدم، عينًا بوراده ده طوقات ييديلر.
(٭): أوت بز گوزيمزله گوردك، هيچ شبههمز قالمادى.
بورانڭ طلبهلرى نامنه جيلان، إبراهيم
رسالهِٔ نورڭ بر كاتبى ديدى كه:"نهدن دوستلرڭ قصوراتنه طوقات گلير. هجوم ايدن دشمنلره بو طرزده گلمييور؟"
— 90 —
الجواب:مأمور اولميان ويا خصوصى، شخصى إعتباريله خيانت ايدن، خصوصى طوقات ير. بو نوع وقوعات پك چوقدر. و تام صداقت ايدنلرده، معيشتندهكى بركت و قلبندهكى راحت جهتنده إكراملره مظهر اولانلر دخى پك چوقدر. أگر مأمور ايسه، قانون نامنه قانونسز خيانت ايدن، ايليشن؛ او مملكته، او بيچاره أهالىيه بر عمومى طوقاته وسيله اولور. يا زلزله، يا ياغمورسزلق، يا خستهلق، يا فورطنه گبى عمومى بلالره بر وسيله اولور. كنديسى، ظاهرًا خصوصى طوقات ييمهمش گبى گورونويور.
هم أگر دينسزلك حسابنه، ايمانى خدمتمزه ايليشنلر اولسه اَلظُّلْمُ لَا يَدُومُ وَالْكُفْرُ يَدُومُ قاعدهسنجه، كفر درجهسنه گيرن اويلهلرڭ ظلملرى (بيوك اولديغى ايچون) آخرته تأخير ايديلير؛ أكثريتجه كوچك ظلملر گبى جزالرى دنياجه تعجيل ايديلمز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
آنقرهده بولونان أمنيتِ عموميه مديرى بگه!
(يگرمى سنهدر غيرِ رسمى، هم حپسِ منفرد، هم تجريدِ مطلق ايچنده بولونديغى و سببسز أوهام يوزندن أمثالسز تضييق گورديگى حالده سكوت ايدن بر بيچاره ايله رسمى دگل، حقيقى و جدّى گوروشمك ايسترسهڭ آز سزڭله قونوشهجغم.)
أوّلا:ايكى سنه، ايكى محكمه، يگرمى سنه حياتمڭ أثرلرينى، مكتوبلرينى تدقيقدن صوڭره، إداره و آسايش عليهنده هيچ بر مادّه بولونمديغنه و بولمادقلرينه دليل؛ محرم و غيرِ محرم بتون كتابلريمى برائتمله برابر إعاده ايتمهلرى جرح ايديلمز بر حجّتدر، بر سنددر.
— 91 —
يگرمى سنهدن أوّلكى حياتم ايسه، بو وطن و ملّت لهنده فداكارانه صرف اولونديغنه دليل، أسكى حربِ عموميده گوڭللى آلاى قوماندانى اولارق باش قوماندانڭ تقديراتى آلتنده خدمتلرمله و حركاتِ ملّيهده فوق العاده خدمتمى آنقرهدهكى حكومت رئيسلرى تقدير ايله و مجلسِ مبعوثان بنى اوراده گورمكله آلقيشلاماسيدر. ديمك بو يگرمى سنهده بڭا ويريلن عذاب، بتون بتون قانونسز و كيفى بر معاملهدر. بو يگرمى سنه قرق بايراممى منزوى، يالڭز گچيردم. آرتيق يتر! قبر قپوسندهيم، بنى دنيايه باقديرمايڭز.
هم أمنيتِ عموميه رئيسى اولديغڭز جهتله، بنم خدمتمه طرفدار اولماڭز لازم. چونكه محكمهلرجه ثابت اولديغى گبى، رسالهِٔ نورڭ درسلرى، دنيايه باقديغى وقت بتون قوّتلريله آسايشڭ تمللرينى محافظه ايتمك، قورومق و فساد و إختلاللرڭ اوڭنى كسمك اولماسندن، قدسى و معنوى إنضباط قوميسرلرى حكمنده اولديغنه دليل، اوچ ولايت ضابطهلرينى إشهاد ايدهبيليرم. رسالهِٔ نورڭ درسنى ايشيدنلر، پوليسدن زياده آسايشه خدمت ايتدكلرينى أهلِ إنصاف ضابطهلر آڭلامشلر.
بو آخرده پك زياده، أهالىيى مأمورلر بنمله گوروشمكدن اوركوتمك جهتيله آڭلادم كه، حقّمده حدّمدن فضله و لايق اولماديغم توجّهِ عامّهيى قيرمق ايچون ايمش. بن ده سزه بونى قطعيًا بيان ايدوب و خاص قارداشلريمه محرمجه يازديغم مكتوبلرده توجّهِ عامّهيى قطعيًا (مسلگمزه و إخلاصمزه مخالف اولديغى ايچون) شخصمه قبول ايتمييورم و ردّ ايدييورم. و او خصوصده، چوق خاص قارداشلريمڭ ده خاطرلرينى قيرمشم. يالڭز قرآنِ حكيمڭ حقيقتنى أمثالسز بر صورتده تفسير ايدن رسالهِٔ نورڭ قيمتنى گوسترن أسكى ذاتلرڭ غيبى خبرلرينى قبول ايدوب يازمشم. و كندم عادى بر خدمتكار اولديغمى إثبات ايتمشم. فرضِ محال اولارق بو توجّهِ عامّهيه طرفدار اولسهم ده، آسايش لهنده خدمت ايدهجك و سزڭ گبى آسايش مأمورلرينه فائدهسى طوقونهجق.
مادام ئولوم ئولديرلمييور؛ حياتدن چوق زياده أهمّيتلى بر مسئلهدر. يوزده طقسانى بو حياتڭ سلامتنه چاليشييورلر؛ بز رسالهِٔ نور شاكردلرى ده، هركسڭ باشنه محقّق گلهجك اولان ئولومڭ دهشتلى هجومنه قارشى مجادله ايدييورز. حدسز شكر اولسون
— 92 —
كه؛ شيمدىيه قدر او ئولوم إعدامِ أبديسنى، يوز بيڭلر آدم حقّنده ترخيص تذكرهسنه رسالهِٔ نور ايله چويرديگنه يوز بيڭلر شاهد گوسترهبيليرز. بو حقيقت نقطهِٔ نظرندن سزڭ گبى وطنپرور، ملّيتپرورلر بزى تشويقلرله آلقيشلاماسى لازم گليركن، أوهاملرله إتهام آلتنه آلوب ترصّدلرله تعجيز ايتمك، نه قدر إنصافدن و حميتدن اوزاق اولديغنى إنصافڭزه حواله ايدييورم.
غيرِ رسمى تجريد و حپسِ منفردده
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
آفيون أمنيت مديرلگنه
بن سزڭ إنسانيت و وجدانڭزه إعتمادًا، محرم ايشلريمى سزه بيان ايدييورم. هم وظيفه إعتباريله سز، بزمله پك چوق علاقهدارسڭز. چونكه رسالهِٔ نورڭ آسايش نقطهسنده يگرمى سنهدن بَرى يوز بيڭ شاكردندن هيچ بر وقوعات اولماديغى گبى؛ پك چوق ضابطه مأمورلرينڭ إعترافلريله و بر شى عليهمزده قيد ايتمهملريله، بونى إثبات ايدر. بورايه، آنقره أمنيتِ عموميه مديرى گلديگنى بر چوجقدن ايشيتدم. هر حالده بنم حالمى صوراجق دييه بر شى قلمه آلدم كه، راحتسزلغم مناسبتيله اوڭا قونوشمق يرنده تقديم ايدهيم. بردن گيتديگنى ايشيتدم. سزه لفًّا اونى گوندرييورم؛ مناسب گورسهڭز، براىِ معلومات اوڭا گوندررسڭز. بن دنيا ايشلرينى بيلمييورم، خلقلر ايله گوروشهمييورم. سندن باشقه بوراده كيمسهم يوق كه رأينى آلايم. بنم شخصمه عائد مسئله گرچه چوق أهمّيتسزدر، جزئيدر؛ فقط رسالهِٔ نوره عائد مسئله؛ بو وطن و ملّتده پك چوق أهمّيتى وار.
سزه قطعيًا و چوق أمارهلرله و قطعى قناعتمله بيان ايدييورم كه؛ گلهجك ياقين بر زمانده، بو وطن، بو ملّت و بو مملكتدهكى حكومت، عالمِ إسلامه و دنيايه قارشى
— 93 —
غايت شدّتله رسالهِٔ نور گبى أثرلره محتاج اولاجق؛ موجوديتنى، حيثيتنى، شرفنى، مفاخرِ تاريخيهسنى اونڭ إبرازيله گوسترهجكدر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
علىكوينده رسالهِٔ نور شاكردلرندن على أفندى، منافقلر حقّنده بر آيتِ كريمهيى صورويور. شيمدى زمانم ايضاحه مساعد اولماديغى ايچون قيصهجه بر ايكى جمله بيان ايدييورم.
"منافق ئولدكدن صوڭره نمازى قيلنماز" مئالندهكى آيت، او زماندهكى إخبارِ إلٰهى ايله بيلينن قطعى منافقلر ديمكدر. يوقسه ظن ايله، شبهه ايله، منافق دييوب نماز قيلمامق اولماز. مادام لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ دير، أهلِ قبلهدر. صريح كفر سويلهمسه وياخود توبه ايتسه، نمازى قيلينهبيلير. او علىكويده عَلويلر چوق اولديغنى و بر قسمى رافضيلگه قدر گيدهبيلمهسى نظريله، اونلرڭ أڭ فناسى ده، منافق حقيقتنه داخل اولمامق لازم گلير. چونكه منافق اعتقادسزدر، قلبسزدر و وجدانسزدر، پيغمبر (عصم) عليهندهدر. (شيمديكى بعض زنديقلر گبى.) عَلوى و شيعيلرڭ مفرطلرى ايسه؛ دگل پيغمبر (عصم) عليهنده، بلكه آلِ بيتڭ محبّتندن، إفراطكارانه محبّت بسلهيورلر. منافقلرڭ تفريطلرينه مقابل، بونلر إفراط ايدييورلر. حدِّ شريعتدن چيقدقلرى وقت، منافق دگل أهلِ بدعه اولويورلر، فاسق اولويورلر؛ زندقهيه گيرمييورلر. حضرتِ على رضى اللّٰه عنه يگرمى سنه حرمت ايتديگى و اونلره شيخ الإسلام مرتبهسنده اونلرڭ حكمنى قبول ايتديگى أبو بكر، عُمَر، عثمان (رضى اللّٰه عنهم)ه ايليشمهسهلر، حضرتِ على رضى اللّٰه عنه او اوچ خليفهيه حرمت ايتديگى گبى، اونلر ده حرمت ايتسهلر، فرض نمازينى قيلسهلر يتر.
— 94 —
هم مادام رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ أڭ بيوك استادى، پيغمبردن (عصم) صوڭره جلجلوتيهنڭ شهادتيله إمامِ على رضى اللّٰه عنهدر؛ اونڭ محبّتنى دعوا ايدن شيعيلر، عَلويلر، رسالهِٔ نورڭ درسلرينى سنّيلردن زياده ديڭلهمسهلر، آلِ بيته محبّت دعوالرى ياڭليش اولور. ذاتًا قاچ سنه أوّل، او عَلوى كوينده اوچ علىنڭ همّتيله معصوملر رسالهِٔ نورى شوق ايله يازمالرينى ايشيتدم. حتّى او زمانده، او كويى ده دعامه داخل ايتمشدم. إن شاء اللّٰه ينه اوراده إمام اولمق ايستهنيلن قارداشمز علىنڭ همّتيله و حافظ علىنڭ (رح) وارثى كوچك على گبى قارداشلريمزڭ غيرتيله، اونلرڭ حقّندهكى دعالرم بوش گيتميهجك؛ او كويدهكى ايكى قسم سنّى، عَلوى إتّفاق ايدهجك.
٭ ٭ ٭
گچن حادثهِٔ إهانتدن مراق ايتمهيڭز. او حادثه سوندى، پلانلرى عقيم قالدى. او ياپان آدم ده، شيمدى كندينى نفرتِ عموميدن قورتارمق ايچون يمينلر ايله إنكار ايدييور. بن اونى، او اولديغنى بيلمهدم. يوقسه ايليشمزدم. ذاتًا ايليشديگى يوقدر. ألنى اوزاتدى، باشمدهكى منديلى آچدى. هم ده بورايه آنقره أمنيت مديرِ عموميسى مهمّ مأمورلر ايله بورايه گلمهسنى خبر آلديغى ايچون او إهانته جسارت ايتدى. او بيوك مأمورلر بورايه گلديلر. بنم عليهمده اولان والى روم ايليلى اولماسندن بنمله گوروشديرمدى. بن ده سزه گوندرديگم قونوشمق پارچهسنى آفيون أمنيت مديرى واسطهسيله آنقرهده اوڭا گوندرمك ايچون، بونڭ ايله ملفوف پوصله ايله آفيون أمنيتى دائرهسنه گوندردم. بن ده قطعيًا متأثّر دگلم. ذاتًا أهمّيتى ده قالمادى. سز ده هيچ مراق ايتمهيڭز. هم هر شيده اولديغى گبى، بونده ده قدرِ إلٰهى بنم حقّمده اونلرڭ او ظلمنى أهمّيتلى بر مرحمته چويرديگنى قطعيًا گوردم، اللّٰهه شكر ايتدم.
دونكى گون، بايرامدن صوڭره بڭا گوندرهجگڭز أمانتلرى بكلركن، مكتوبڭزى آلدم؛ "بر إشعار اولمازسه، اون گون صوڭره تقديم ايدهجگز." جملهسنى گوردم. ديمك تلاش ايتمشسڭز، اونڭ ايچون گوندرمديڭز. أنديشه ايديلهجك بر شى يوق. فقط
— 95 —
بورايه أهمّيتلى مأمورلر گلدكلرى زمانده گوندرمهمك، أمانت بورايه گلمهمك، إختيارسز بر گوزل إحتياط اولمش.
٭ ٭ ٭
صلاح الدّينڭ پك اوزون و اون مكتوب قدر بنى ممنون ايدن و صداقتنه و ثباتنه بو فورطنهلر هيچ تأثير ايتمديگنى و دائما بر عبد الرحمٰن حكمنده بولونديغنى و او حواليدهكى قارداشلريمز فتورسز چاليشدقلرينى بيلديرن مكتوبنى آلدم، ما شاء اللّٰه ديدم. بابا و اوغلى إسپارطه قهرمانلرى گبى صارصيلمييورلر. فقط شيمدى رسالهِٔ نورڭ طبع صورتيله إنتشارى، حقيقى بر إخلاص و قوّتلى بر تساند و بربرينڭ قصورينه باقمهمق لازم گلديگندن، قسطمونى ولايتندهكى قارداشلريمز، إسپارطهليلره إخلاص و تساندده بڭزهمگه مجبوردرلر. إن شاء اللّٰه اونلر دخى، شخصى حسّياتلرينى بو قدسى خدمتڭ ضررينه إستعمال ايتميهجكلر.
هم گرچه رسالهِٔ نور، پارلاق و قوّتلى حقيقتلريله سربستيتنى قزانمش و دشمنلرينى بر جهتده مغلوب ايتمش، فقط أسكيدن زياده إحتياطه إحتياجمز وار. چونكه منافق دشمنلر طورمييورلر، بهانهلر آرايورلر، حكومتى إغفاله چاليشييورلر.
صلاح الدين خصوصى، كندينه عائد بر مسئلهيى صورويور. دنيا، حياتِ إجتماعيهيه باغلانمق ايستهيور. مادام او خاصلر ايچندهدر، قطعيًا رسالهِٔ نورڭ خدمتنه ضررى وارسه، گيرميهجك. أگر بيلسه كه؛ او رفيقهِٔ حياتنى بعض خاص قارداشلريمز گبى رسالهِٔ نورڭ خدمتنده يارديمجى اولارق چاليشديرسه، او حياته گيرهبيلير. چونكه خاصلرڭ حياتى، رسالهِٔ نوره عائددر و شخصِ معنويسنى تمثيل ايدن شاكردلرينڭ تنسيبيله قيد آلتنه گيرهبيلير. پدر و والدهسنڭ رأيلرى ده وارسه، إن شاء اللّٰه ضررى اولماز.
٭ ٭ ٭
— 96 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مراق ايتمهيڭز، تلاش ايديلهجك بر شى يوق. يالڭز بايرامدن صوڭره آنقره أمنيتِ عمومى مديرى، مهمّ مأمورلرله بورايه گلمهلرى و بر جهتده بنمله ده گيزلى علاقهدار بر صورتده گلمهسندن أوّل بر قوماندان، اونلرڭ گلمهسندن جسارت آلوب خفيفجه بڭا ايليشدى. فقط صوڭره پشيمان اولديلر. او بيوك مأمورلر گلدكدن صوڭره، موجبِ أنديشه بر شى اولمادى. تخمينمجه، بڭا عائد مسئله بر درجه قارداشلريمه سرايت ايتمهسى جهتيله، فيضىيه ظاهرًا خفيفجه ايليشيلمش. فقط بن مراق ايدييورم، اونى تحرّى ايتمكده نهيى بهانه ايتمشلر؟ نهيى آرامشلر؟ تفصيلاتى نهدر؟ مادام ايكى سنه تدقيقاتدن صوڭره اوچ محكمه كتاب و مكتوبلريمزى بِلا إستثنا بزه إعاده ايتمش، بز ده دنيا سياستيله علاقهدار اولماديغمز اونلرجه تحقّق ايتمش، داها نه آرايهبيليرلر؟ اولسه اولسه خصوصى، بلكه قيصقانجلق أثرى وياخود غرض وياخود گيزلى زنديقلرڭ تحريكيله بويله بعض قانونسزلقلر قانون نامنه ياپيلييور. بو حاللره مقابل، تام متانت و تساند و صارصيلمامق و تلاش ايتمهمك لازمدر.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشم!
جامعده آز گوروشدك؛ لزوملى بعض شيلر سويلهيهجگم، خاطرڭده قالسين.
أوّلا:بدرهدهكى يوز سنهلك وظيفهيى اون سنه ظرفنده گورن صبرى قارداشمزڭ صميمى دوستلرى اولان حقّى، خلوصى، پ. محمد و بارلاده شاملى، سليمان، بحرى گبى قيمتدار قارداشلريمزه بنم طرفمدن چوق سلام ايدييورم.
ثانيًا:كوچك علىنڭ بيوك قارداشى مبارك مصطفىنڭ عبد الرحمٰندن إرثيت آلديغى وظيفهسنى، قهرمان قارداشى و مبارك مخدومى او وظيفهيى تماميله گورويورلر.
— 97 —
اونڭ وظيفهسى و خدمتى دوام ايدييور، مراق ايتمهسين. حافظ مصطفى، الحقّ مرحوم حافظ علىنڭ زماننده اونڭله برابر أكدكلرى نورانى تخملرڭ چوق مبارك محصولاتى وار. هم حافظ علىنڭ (رح) وفاتندن صوڭره حپسده اونڭ يرنده بڭا خدمتى، هر وقت اونى، بنم خاطريمه گتيرييور. مرحوم لطفينڭ أهمّيتلى وارثلرندن عبد اللّٰه چاوش، قهرمان طاهرى ايله آتابگى نورس قريهم حكمنه گتيرمشلر. إسلامكويلى عبد اللّٰه، حافظ على (رح) زماننده رسالهِٔ نوره چوق خدمت ايتمش. اونلره عمومًا سلام ايدييورم. مبارك طاهرينڭ كوچوجك بر مدرسهِٔ نوريه حكمنده خانهسندهكى مباركلره دعا ايدييورم. يڭى بر حافظ على نمونهسنى گوسترن و ميلاسلى خليل إبراهيمڭ صداقتنى آڭديران إسلامكويلى خليل إبراهيم و اوراده اوڭا بڭزهين قارداشلريمه ده پك چوق سلام. و بِالخاصّه إسپارطهده قهرمان رشدينڭ قهرمان قارداشى برهان بزى چوق منّتدار ايتديگنى و آز بر ايشله بزه و رسالهِٔ نوره پك چوق ايش گورديگنى سويلهيڭز. ذاتًا سڭا شفاهًا سويلهمشدم، اونوتما، خصوصى ذكائىيى ده گور و دى كه: "جنابِ حقّه شكر ايدييورم. ينه ذكائى نامنده و صورتنده برادرزادهم عبد الرحمٰنى ينه بڭا ويردى." داها شفاهًا سويلهدكلريمى سن بيليرسڭ، سن بنم مكتوبمسڭ.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزڭ بو دفعه نشئهلى گوزل مكتوبلريڭز، رسالهِٔ نورڭ سربستيتى و مطبعه قپوسيله إنتشارى حقّنده بنى چوق مسرور أيلدى. و قهرمان طاهرينڭ ينه بو أهمّيتلى ايشده چاليشماسى ايچون بورايه گلمهسى، بنى شدّتله دنيايه باقمغه سَوق ايتدى. قلبًا ديدم: مادام قارداشلرم بو درجه ايستهيورلر، چارهسنى آرايهجغز. گيجهده قلبمه گلدى كه: ايكى أهمّيتلى سببدن، عنايتِ إلٰهيه تام سربستيت و أسكى حرفلرله تمامنى طبع ايتمك تام مساعده ايتمييور:
برنجى سبب:إمامِ علىنڭ (رض) إشارت ايتديگى گبى، پرده آلتنده هر مشتاق،
— 98 —
كندى قلمى ايله وياخود باشقه قلمى چاليشديرماسيله بيوك بر عبادت و آخرتده شهيدلرڭ قانيله راجحانه موازنه ايديلن مركّب ايله مجاهده حكمندهكى كتابتله أنوارِ ايمانى نشر ايتمكدر. أگر طبع ايديلسه، هركس قولايجه ألده ايتديگى ايچون، كمالِ مراقله اوڭا چاليشهمز، بِالفعل نشرينه خدمت وظيفهسنى غائب ايدر.
ايكنجى سبب:رسالهِٔ نورڭ مهمّ بر وظيفهسى، عالمِ إسلامڭ أكثريتِ مطلقهسنڭ يازيسى و خطّى اولان حروفِ عربيهيى محافظه ايتمك اولديغندن، طبع يوليله ايشه گيريشلسه؛ شيمدى أكثر خلق يالڭز يڭى حروفى بيلدكلرى ايچون، أڭ چوق رسالهلرى يڭى حروفله طبع ايتمك لازم گلهجك. بو ايسه رسالهِٔ نورڭ يڭى حروفه بر فتواسى اولوب، شاكردلرى ده او قولاى يازىيى ترجيح ايتمگه سبب اولور. اونڭ ايچون شيمدىيه قدر پك چوق مستحق و لايق ايكن، رسالهِٔ نوره سربستيت ويريلمهمشدى. ِللّٰه الحمد شيمدى حقيقتلرينڭ قوّتيله سربستيتى قزاندى. حتّى أسكى حرفله طبع ياساق ايكن، آيت الكبرايى بزه تسليم ايتديروب، بر كرامتِ أكبر گوستردى.
بز شيمدى غايت مهمّ و هركسه لازم ميوه ايله حجّة اللّٰه البالغهيى ايكيسى بر جلد اولارق يڭى حروفله طبع ايتمك ايچون طاهرى ايله إستانبوله گوندردم. يالڭز ميوهنڭ اوننجى و اون برنجى مسئلهلرينى وقت بولامايوب تصحيحسز اوڭا ويردم. شايد طبع ايديلسه، او ايكى مسئلهيى تام تصحيح ايدوب اوڭا گوندررسڭز.
هم او ايكى رساله؛ داخلده، يا خارجده، آشكاره ويا گيزلى، إستانبولده ويا طيشاريده أسكى حرفلرله طبع ايتمك لازمدر.
هم معجزاتِ قرآنيه ذيللريله و معجزاتِ أحمديه (عصم) دخى ذيللريله برابر ايكيسى بر جلد ايچنده أسكى حرفلرله إمكان دائرهسنده يا إستانبول ويا باشقه يرده أسكى حرفلرله، توافقلى حزب النوريه، حزب القرآن گبى طبع ايتمهسنه چاليشمق لازمدر كه؛ قرآنِ معجز البيانڭ گوزه گورونن توافق معجزهسنڭ محافظه ايله طبع ايديلمهسنه مقدّمه اولسون. فقط تأنّى ايله، مشورت ايله، إحتياط ايله بو قدسى مسئلهيه چاليشمق لازمدر.
— 99 —
عموم قارداشلريمه برر برر سلام و سلامتلرينه دعا ايدرز. جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون، أڭ أسكى شاكردلردن اولان كاتب عثمان و خليل إبراهيم، هيچ صارصيلمادن، دگيشمهدن صداقتلرنده دمير گبى دوام ايدوب چوقلره ده حسنِ مثال اولويورلر.
٭ ٭ ٭
يگرمى يدنجى مكتوبڭ لاحقهسنڭ ذيلى
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو دفعه شهيد مرحوم حافظ علىنڭ أهمّيتلى بر وارثى و دڭزلى طلبهلرينڭ يوكسك بر ممثّلى و دڭزلى شهرينڭ رسالهِٔ نوره قارشى فوق العاده توجّهنڭ بر ترجمانى قارداشمز حسن فيضىنڭ أديبانه، رسالهِٔ نور حقّنده فوق العاده ثناكارانه پك اوزون بر مكتوبنى آلدم.
(٭): بو اوزون مكتوبڭ تمامى، قونفرانس إسملى كتابده نشر ايديلمشدر.
رسالهِٔ نورڭ بڭا تسليم اولماسى مناسبتيله، قارداشمز حافظ مصطفىنڭ چاليشماسى حقّنده يازديغم مكتوبڭ ايچنده رسالهِٔ نورڭ چوق أهمّيتلى قيمتنى مختصر بر صورتده بياناتمه و حسِّ قبل الوقوع مكتوبلرمدهكى أهمّيتلى دعوالريمه بو اوزون مكتوب تام بر ايضاح و دڭزلى شهرينڭ رسالهِٔ نور لهنده بر قوّتلى شهادتى و بر شاهدى اولمق جهتيله، هم بو ذات مكتب فنلرنده چوق زمان علاقهدار اولوب قِدَملى بر معلّم و عالم اولماسى حيثيتيله، رسالهِٔ نور حقّندهكى بو پارلاق شهادتى چوق أهمّيتلى گوردم. يالڭز، بڭا باقان قسملرى يا طىّ ويا تعديل ايتمگى مناسب گوردم. بر، ايكى،
— 100 —
اوچ يرده ده هركسه گوسترمك مناسب گورمديگمدن، چيزگى آلتنه آلدم و سزلره ده يگرمى يدنجى مكتوبڭ ويا لاحقهسنڭ بر ذيلى اولارق گوندردم. بو پارچه مكتوبمى، اونڭ مكتوبنڭ باشنده يازهبيليرسڭز. حسن فيضى قارداشمز، اونڭ بعض جملهلرينى طىّ ايتمهمدن گوجنمهسين. چونكه عموم طلبهلره او طىّ اولونان قسم لازم دگل، خصوصى بعضلرده قالابيلير.
بو ذات، طوغريدن طوغرىيه حقائقِ ايمانيه و قرآنيهيى بر شخصِ معنوى ماهيتنده، رسالهِٔ نور شخصِ معنويسنڭ جسدينه گيرمش و أجزالرينڭ لباسنى گيمش بر طرزده، فوق العاده بر ثنا ايله اوڭا خطاب ايدييور. بن باقدقجه، بردن إعتراضكارانه "حسنِ ظنّى پك زيادهدر" تخطّر ايتديگم دقيقهده، حقيقتِ قرآنيه معنًا ديدى: "جسده، لباسه باقمه؛ بڭا باق. او، بنم حقّمده قونوشويور. طوغرى سويلهمش." بن داها ايليشمدم. يالڭز رسالهِٔ نور ترجمانى حقّنده صريحًا ويا إشارةً ويا كنايةً اونڭ حدّندن پك فضله ثناكارانه تعبيراتى تعديل ايتمگه لزومى وار. باشقهلر، خصوصًا أهلِ تنقيد إنسانلر نظرنده بيچاره شخصمه بو نوع حسنِ ظنّنى قبول ايتمهمك مسلگمزه لازم گلييور؛ تعديلمه گوجنمهسين.
٭ ٭ ٭
او (بديع الزمان)، نورڭ خادميدر. أگر دنيايى ايستهسه و ديلهسه ايدى، كنديسنه صونولان هديه و بهيهلرى، زكات و صدقهلرى و بو تبرّع و تركهلرى آلسه ايدى، بوگون بر ميليونر اولوردى. فقط او، طبقى جنابِ عُمَرڭ (رض) ديديگى گبى: صيرتمه فضله يوك آليرسهم، نفسِ ناطقهِٔ كائناتڭ قلبى و اللّٰهڭ حبيبى محمّدِ عربى عليه الصلاة والسلامه و يارانى اولان كامل و واصللره يتيشهمهم و يارى يولده قاليرم دييور. "بتون أشيا و أفلاكى سنڭ ايچون ياراتدم حبيبم" فرماننه، "بن ده سنڭ ايچون اونلرڭ هپسنى ترك و فدا ايتدم" دييه ويريلن جوابِ حضرتِ رسالتپناهىيه إتّباع و إمتثالًا، او ده دنيا و مافيهايى و محبّت و سوداسنى ترك و حتّى تركى ده ترك ايدهرك بتون خدمت
— 101 —
و همّتنى و شو عمرِ نازنيننى أنوارِ قرآنيهنڭ إنتشارينه صرف و حصر ايتمشدر. ايشته بونڭ ايچون، شيمدى چكديگى بتون زحمتلر رحمت، ياپديغى خدمتلر حكمت اولمش. جلالى يوزندن جمالنى ده گوستروب، عالم، بر گلزارِ كمال بولمشدر.
"لطف و قهرى شيءِ واحد بيلمهين چكدى عذاب،
اول عذابدن قورتولوب سلطان اولان آڭلار بزى."
نيازئِ مصرى گبى ديين بو ترجمان، هر شيئى خوش گورهرك، قطرهيى عمّان، آدمى إنسان و نورينى عالمه سلطان أيلهمشدر.
اوڭا "كردى" دينيلمهسى و قصيدهِٔ حضرتِ إمامِ عليده (رض) گورولن يَا مُدْرِكًا كلمهسنڭ حذف و قلبيله "كرد" ايما و إشارتنڭ بولونماسى، گرچكدن كردلگنه دلالت ايتمز و اونڭ معنوى سلسلهِٔ شرافت و سيادتدن تنزيل و تبعيدينى ايجاب ايتديرمز. بو إسناد و إضافه، كردستانده طوغوب بويوين و بو لقبله معروف و مشهور اولان بو ذاتڭ رسالة النورڭ ترجمانى اولديغنى صِرف عالمه إعلان ايتمك ايچوندر؛ يوقسه كردلگنى إثبات ايتمك ايچون دگلدر. كردجه بيلمسى، او قيافته گيرمهسى و اويله گورونمسى، كندينى ستر و إخفا ايچون اولوب، حقيقى هويت و ملّيتنى إخلال و إنكار معنا و مقصديله دگلدر دييه دوشونويورم. عالمِ إسلاميت و إنسانيته و حرمينِ شريفَيْنه عصرلرجه خدمت ايدن بو قهرمان تورك ملّتنى اونڭ چوق سومهسنده و حياتنڭ مهمّ بر قسمنى هپ توركلرله مسكون اولان بو حواليده گچيرمهسنده بيوك حكمتلر، معنا و ملاحظهلر اولسه گركدر.
آبِ روىِ حبيبِ أكرم ايچون
كربلاده روان اولان دم ايچون
شبِ فرقتده آغلايان گوز ايچون
راهِ عشقڭده سورونن يوز ايچون
رسالهِٔ نوره و استاده و إسلامه ظفر وير يا ربّى!.. آمين!
— 102 —
أى رسالهِٔ نور! سنى سوندورمك ايستهين بدبختلرڭ نجمِ إستقبالى سونسون. عزّت و إقبالى و شان و شرفى عكسنه دونسون. سن سونمز و ئولمز بر نورسڭ.
بويڭ بالا، گوزڭ شهلا، گورن مجنون سنى ليلا
سوزڭ فرشده، گوزڭ عرشده، گوڭل مفتون سڭا جانا
نقابڭ نور، نگاهڭ نور، كتابڭ نور سنڭ أى نور
باغڭ نورسى، خويڭ مونس، ئوزڭ إدريس فردِ يكتا
آچيلمش گُل، ئوتر بلبل، يوزڭده وار ظريف بر تول
يازيلمش اوستنه نوردن قَابَ قَوْسَيْنِ اَوْ اَدْنٰى
سڭا جانن فدا ايتمز مى سندن هم گورنلر حق
سوزڭ حق، هم ئوزڭ حق، هم مسلگڭ حق، هم مقامڭ كعبة العليا.
يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللّٰهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَاللّٰهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ
استادم أفنديم حضرتلرى!
بن، بو يازيلرى رسالة النورڭ ألى و قلمى و ديلى ايله بو حقير قلبمه اوندن صيچرايان كوچك بر قيغلجيم پارچهسيله يازدم. قبولنى و إمداد و إلهامڭ كسيلمهمسنى رجا ايدر و حرمتله أللريڭزدن اوپر و دعالريڭزى بكلهرم أفنديم.
دعاڭزه محتاج طلبهڭز
حسن فيضى
(رحمة اللّٰه عليه)
٭ ٭ ٭
— 103 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزه درت مسئلهيى بيان ايتمك قلبمه إخطار ايديلدى:
برنجيسى:هم لسانِ حال، هم لسانِ قال ايله و باشقه تظاهراتلرله صوريلان بر سؤاله جوابدر.
دينيلييور كه:مادام رسالهِٔ نور هم كرامتليدر، هم طريقتلردن زياده ايمان حقيقتلرينڭ إنكشافنده ترقّى ويرييور و صادق شاكردلرى قسمًا بر جهتده ولايت درجهسندهلر. نهدن أوليالر گبى معنوى ذوقلر و كشفياتلره و مادّى كرامتلره مظهريتلرى گورولمييور؛ هم اونڭ طلبهلرى ده اويله شيلر آرامييورلر. بونڭ حكمتى نهدر؟
الجواب: أوّلاسببى، سرِّ إخلاصدر. چونكه دنياده موقّت ذوقلر، كرامتلر تام نفسنى مغلوب ايتمهين إنسانلره بر مقصد اولوب، اُخروى عملنه بر سبب تشكيل ايدر، إخلاصى قيريلير. چونكه عملِ اُخروى ايله دنيوى مقصدلر، ذوقلر آرانيلماز. آرانيلسه سرِّ إخلاصى بوزار.
ثانيًا:كرامتلر، كشفياتلر، طريقتده سلوك ايدن عامى و يالڭز ايمانى تقليدى بولونان و تحقيق درجهسنه گيرمهينلره، بعضًا ضعيف اولانلرى تقويه و وسوسهلى شبههليلره قناعت ويرمك ايچوندر. حالبوكه رسالهِٔ نورڭ ايمانى حقيقتلرينه گوسترديگى حجّتلر، هيچ بر جهتده وسوسهلره ميدان ويرمديگى گبى، قناعت ويرمك جهتنده كرامتلره، كشفياتلره هيچ إحتياج بيراقمييور. اونڭ ويرديگى ايمانِ تحقيقى، كشفيات، ذوقلر و كرامتلرڭ چوق فوقنده اولماسندن، حقيقى شاكردلرى اويله كرامت گبى شيلرى آرامييورلر.
ثالثًا:رسالهِٔ نورڭ بر أساسى، قصورينى بيلمكله محويتكارانه يالڭز رضاءِ إلٰهى ايچون رقابتسز خدمت ايتمكدر. حالبوكه كرامت صاحبلرى و كشفياتدن ذوقلهنن أهلِ طريقتڭ مابيْنندهكى إختلاف و بر نوع رقابت و بو أنانيت زماننده أهلِ غفلتڭ نظرنده اونلره سوءِ ظن ايدوب او مبارك ذاتلرى، بنلك و أنانيتله إتهام ايتمهلرى گوسترييور كه؛
— 104 —
رسالهِٔ نورڭ شاكردلرى شخصى ايچون كرامت و كشفياتلر ايستهمهمك، پشنده قوشمامق لازم و ألزمدر. هم اونڭ مسلگنده شخصه أهمّيت ويريلمييور. شركتِ معنويه و قارداشلر بربرنده تفانى نقطهسنده رسالهِٔ نورڭ مظهر اولديغى بيڭلر كرامتِ علميه و إنتشارِ خدمتدهكى تسهيلات و چاليشانلرڭ معيشتندهكى بركت گبى إكراماتِ إلٰهيه عمومه كافى گلير؛ داها باشقه شخصى كمالات و كرامتى آرامييورلر.
رابعًا:دنيانڭ يوز باغچهسى، فانى اولمق حيثيتيله آخرتڭ باقى اولان بر آغاجنه مقابل گلهمز. حالبوكه حاضر لذّته مفتون كور حسّياتِ إنسانيه فانى حاضر بر ميوهيى، باقى اُخروى بر باغچهيه ترجيح ايتمك جهتيله، نفسِ أمّاره بو حالتِ فطريهدن إستفاده ايتمهمك ايچون رسالهِٔ نور شاكردلرى أذواقِ روحانيهيى و كشفياتِ معنويهيى دنياده آرامييورلر.
رسالهِٔ نور شاكردلرينه بو نقطهده بڭزهين أسكيدن بر ذات، حرميله برابر بيوك بر مقامده بولوندقلرى حالده، معيشت مضايقهسى يوزندن حرمى ديمش زوجنه: "إحتياجمز شديددر." بردن، آلتوندن بر كرپيج يانلرنده حاضر اولدى. حرمنه ديدى: "ايشته جنّتدهكى بزم قصريمزڭ بر كرپيجيدر." بردن او مبارك خانم ديمش كه: "گرچه چوق محتاجز و آخرتده ده چوق بويله كرپيجلريمز وار؛ فقط فانى بر صورتده بو ضايع اولماسين، او قصريمزدن بر كرپيج نقصان اولماسين. دعا ايت، يرينه گيتسين؛ بزه لازم دگل." بردن يرينه گيتدى. كشف ايله گورديلر دييه روايت ايديلمش.
ايشته بو ايكى قهرمان أهلِ حقيقت، رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ دنيايه عائد أذواق كرامتلره قوشمادقلرينه بر حسنِ مثالدر.
ايكنجى مسئله:توافق أگر متعدّد طرزده و آيرى آيرى جهتده بربرينى تقويه ايدهجك صورتده اولسه، قطعيت و صراحت درجهسنده قناعت ويرهبيلير. ايشته حپسدن صوڭره يازيلان بر قسم مكتوبلريمز هم مقبول، هم چوق أهمّيتلى، هم بو زمانده خلق اونلره چوق محتاج اولديغنه بر أماره اولارق، يازديغمز زمان (خلافِ عادت بر طرزده) سرچه قوشنڭ و قدّوس قوشنڭ و گوگرجينلرڭ غريب بر طرزده اوطهمه گلمهلرى
— 105 —
و بربرينه توافق ايتمهسى و ميلاسده أهمّيتلى بر قارداشمز خليل إبراهيمڭ، قدّوس قوشى بحثى بولونان مكتوبى آلدقلرى زمان، عينًا، خلافِ عادت، كليدلى بر اوطهسنى آچاركن قدّوس قوشى اوطه ايچريسنده اوچمغه چاليشماسى، هم ايچنده بولونان مكتوبى، هم بزم قوشلريمزه توافقى؛ و مدرسهِٔ نوريهدهكى شاكردلرڭ او مكتوبلريمزى اوقومق زماننده ايكى چكرگه مكتوبڭ باشنه گلوب ديڭلهمهلرى، سابق قوشلرده توافقاتنه بو كوچك قوشلر دخى هم تصديق، هم توافق ايتدكلرى گبى؛ اينهبوليدهكى صادق قارداشلريمزڭ إمضالريله ينه مكتوبمزى گيجهده اوقودقلرى زمان غايت هيجانلى بر طرزده بر گيجه قوشى اونلرى قورقوتوب، پنجرهيه أل آتوب ايكى قنادى ايله پنجرهيى دوگهرك لسانِ حال ايله بن ده او مكتوبله علاقهدارم، بزى علاقهسز ظن ايتمهيڭز دييه ينه سابق عين مسئلهيه و سابق قوشلرڭ علاقهدارلقلرينه، بيوك قوش ده تام توافق و تصديق ايدييور.
عين مسئلهيه بو قدر توافقات
(حاشيه): بو مكتوبى استاديمزدن يڭى آلمشدق. بن يعنى خسرو، اوقويوردم، آرقداشم طاهرى يازييوردى. گُل قهرمان قوشى اوطهمزڭ پنجرهسنه قونوب خسروڭ باشنى گورمكله بيراقوب گيتدى.
خسرو، طاهرى
هم مكتوبلردهكى مجملًا بحث ايديلن حقيقتلرڭ چوق أهمّيتلى اولماسندن و نوعِ بشرڭ بو عصردهكى وضعيتنه باقمسى نقطهسنده، عجبا كائنات كتابنڭ حادثات و مسئلهلرى بربريله مناسبتدارلغنى دوشونن و خيالى گنيش بر أهلِ قلب و فكر بويله ديسه، حقّى يوق مى كه: گويا بشر غايت كثرتلى طيّارهلريله و إنسان قوشلريله، قوشلرڭ عالمى اولان جوِّ هوادهكى قوشلرى هم قورقوتوب، هم قوشلر عالمنده عجيب بر هيجانله نوعِ بشرڭ گيديشاتنه قارشى قوشلر دخى جدّى علاقهدارلق گوستروب، إنسانلرڭ بو ظالم، تخريباتجى جاناوار قوشلرينه قارشى كيملر مقابله ايدوب اونلرى ظلمدن، تخريبدن وازگچيروب بشرڭ منفعتنده و سعادتنده چاليشديرماسنه چاليشان كيملردر دييه رسالهِٔ نور مسئلهلرينه علاقهدارلق گوسترييورلر دينيلسه، يرى يوق مى؟ إحتمال ويريلمز مى؟ معناسز بر خيال دينيلهبيلير مى؟
اوچنجى مسئله:گچن اوچ سنه أوّل رمضانده تأليف ايديلن و ينه
— 106 —
بو سنه رمضانده سربست إنتشار ايدن آيت الكبرانڭ بر خلاصهسى اولان حزبِ نوريهيى اوقودم. فقط بر ساعتدن فضله چكردى. بردن او خلاصهنڭ ده بر خلاصهسى، اون ويا اون بش دقيقه عين رمضانده تظاهر ايتدى. اونى اوقوديغم زمان، بتون آيت الكبرايى اوقويورم گبى بر إنكشافاتِ ايمانيه و
تَفَكُّرُ سَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبَادَةِ سَنَةٍ
سرّينه مظهر ايكى ويا اوچ صحيفهلك عربىّ العباره اوقويورم. وقت بولامييورم، كندى قلممله سزه يازهيم. إن شاء اللّٰه بر زمان سزه يازاجغم. او پارچهيى بنم گبى آڭلايانلر، كنديسنه مخصوص نسخهلرندن يا آيت الكبرايه، يا حزب النوريهنڭ آخرنده يازار، تسبيحاتدن و دعادن صوڭره اوتوز اوچ دفعه لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ تسبيحاتمزڭ يرنده (يالڭز صباح تسبيحاتنده) معناسنى دوشونهرك اونى اوقويهبيلير.
دردنجيسى:ايكى نقطهدر:
برنجيسى:إسپارطه قارداشلريمز، خصوصًا گُل نور قهرمانى خسرو، بنم بو قيش مناسبتيله مادّى حاجتلريمى مراق ايدييورلر، يارديم ايتمك ايستهيورلر. بن ده اونلره تشكّرله برابر ديرم كه: اونلرڭ رسالهِٔ نوره خدمتى، هر شاكردڭ سعادتِ أبديهسنه منفعتى گبى، بنم ده حقيقى قيشم صورتنده اولان قبرمدن صوڭرهكى قيشده إحتياجاتمه او درجه مكمّل يارديم ايدييورلر كه؛ بو فانى، موقّت قيشڭ حاجاتنه يارديمدن بيڭلر درجه زيادهدر. أگر بنم أليمدن گلسه ايدى، بتون روح و جانمله، كمالِ إشتياق ايله بتون اونلرڭ حاجاتِ مادّيهسنى تأمينه چاليشيردم. بنى مراق ايتمهيڭز. إقتصاد و قناعت، بڭا ايكى خزينهدر؛ توكنمز بيتمز.
ايكنجى نقطه:بر زمان كوچك إسپارطه نامنى آلان و هر يردن زياده، گچن مسئلهمزده حپس مصيبتنى چكن اينهبولى و جوارى قارداشلريمڭ غايت گوزل و صميمانه مكتوبلرى، بنى چوق مسرور أيلدى. يالڭز، رسالهِٔ نورڭ قهرمانلرندن بابا اوغلڭ مشربلرى آيرى آيرى اولديغندن، بربريله تام إمتزاج ايدهمدكلرندن أنديشه ايدييورم. بابا نه قدر حقسز ده اولسه، اوغل اونڭ رضاسنى تحصيل ايتمگه مجبوردر. اوغل ده نه قدر سركش ده اولسه، بابا شفقتِ فطريهسنى اوڭا قارشى أسيرگهمز و
— 107 —
أسيرگهمملى. دگل بويله بابا و أولاد و ممتاز سجيهلى و رسالهِٔ نورڭ باش شاكردلرى، بلكه بربرندن چوق اوزاق و دشمن ده اولسهلر رسالهِٔ نورڭ خاطرى ايچون رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ مابيْنندهكى تفانى، بربرينى تنقيد ايتمهمك، قصورينى عفو ايتمك دستورى ايله بو ايكى قارداشم، دنيوى و جزئى و حسّى شيلرى مدارِ مناقشه ايتمهسينلر. پدرلك و ولدلگڭ إقتضا ايتديگى حرمت و شفقتله برابر، نورڭ شاكردلگى إقتضا ايتديگى قصوره باقمهمق و عفو ايتمك و بنم چوق سَوْديگم ايكى قارداشم (بنم خاطرم ايچون) بربرينى تنقيد ايتمهمك لازم گلييور.
عموم قارداشلريمه برر برر سلام و دعا ايدييورز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
معنًا معروض قالديغم ايكى شقلى بر سؤالڭ جوابيدر:
برنجيسى:"نهدن أڭ زياده سنڭ شخصڭ حقّنده حسنِ ظن ايدن و سڭا بيوك بر مقام ويرن و رسالهِٔ نورله چوق قوّتلى إرتباطى بولونان و سن ده اونلرى چوق سَوْديگڭ حالده، خدمتِ نوريهنڭ خارجنده سنڭ شخصڭ ايله تماسلرينى ايستهمييورسڭ و سنڭ حقّڭده فضله حسنِ ظن بسلهمهينى صحبتده ترجيح ايدييورسڭ، داها زياده إلتفات گوسترييورسڭ، نهدندر؟"
الجواب:اوتوز اوچنجى سوزڭ ايكنجى مكتوبنده ديديگم گبى: بو زمانده إنسانلر، إحساننى، محتاجلره چوق بهالى صاتارلر. مثلا: بنم گبى بر بيچارهيى، صالح ويا ولى ظن ايدوب، صوڭره بر أكمك ويرر و مقابلنده مقبول بر دعا ايستر. بو قدر فيآت ويرمكدن ايسه، بو إحسانى ايستهمييورم، دييه هديهلرڭ عدمِ قبولنه بر سبب گوسترديگم گبى؛ (رسالهِٔ نورڭ خاص شاكردلرى مستثنا اولارق) باشقهلرى بنى بيوك بر مقامده بيلمكله، قوّتلى بر علاقه و خدمت گوسترر. هم مقابلنده، دنياده، أهلِ ولايت
— 108 —
گبى نورانى نتيجهلرى ايستر. صوڭره بزه خدمتى ايله و علاقهسى ايله معنوى إحسان ايدر. بويلهلرڭ بو نوع إحسانلرينه قارشى، ايستديگى فيآته صاحب اولاماديغم ايچون محجوب اولويورم. اونلر ده أهمّيتسزلكلريمى بيلدكلرى وقت إنكسارِ خياله اوغرارلر، بلكه خدمتده فتوره دوشرلر. گرچه امورِ اُخرويهده حرص و قناعتسزلك بر جهتده مقبولدر، فقط مسلگمزده و خدمتمزده (بعض عارضهلر ايله) إنكسارِ خيال جهتيله، شكر يرينه، مأيوسيتله شكوا ايتمگه سبب اولور؛ بلكه ده خدمتدن واز گچر. اونڭ ايچون مسلگمزده قناعت، دائما شكرى و متانتى و ثباتى نتيجه ويرديگى ايچون؛ إخلاص دائرهسنده، خدمت نقطهسنده چوق حرص و قناعتسزلك گوسترديگمز حالده، نتيجهلرينه و ثمراتنه قارشى قناعتله مكلّفز.
مثلا: رسالهِٔ نور خدمتيله إسپارطه و جوارنده بيڭلر أهلِ ايمانه فوق العاده قوّتِ ايمانيهيى تأمين ايتمك اولان بو نتيجه، بزم فوق العاده خدمتمزه كافيدر. اون قطب درجهسنده برى چيقسه، بيڭ آدمى درجهِٔ ولايته سَوق ايتسه، ينه بو نتيجهيى آشاغىيه دوشورتمز. نورڭ حقيقى شاكردلرى، بو گبى نتيجهلره قناعت ايدييورلر. او بيوك قطبڭ مريدلرينڭ قناعتِ قلبيهلرينى تأمين ايدن استادلرينڭ فوق العاده مقامى و مسئلهلرده حكملرى يرينه، رسالهِٔ نورڭ صارصيلماز حجّتلرى (او مريدلرينڭ قناعتلرندن چوق زياده) شاكردلرينه قناعت ويرديگى گبى؛ بو حالت و إعتقاد باشقهسنه ده سرايت ايدر، منفعت ويرر. او مريدلرڭ قناعتى ايسه، خصوصى و شخصى قالير.
حتّى علمِ منطقده "قضيهِٔ مقبوله" تعبير ايتدكلرى؛ يعنى بيوك ذاتلرڭ دليلسز سوزلرينى قبول ايتمكدر. منطقجه يقين و قطعيتى إفاده ايتمييور؛ بلكه ظنِّ غالبله قناعت ويرر. علمِ منطقده برهانِ يقينى، حسنِ ظنّه و مقبول شخصلره باقمييور، جرح ايديلمز دليله باقار كه؛ بتون رسالهِٔ نور حجّتلرى، بو برهانِ يقينى قسمندندر. چونكه أهلِ ولايتڭ عمل و عبادت و سلوك و رياضتله گورديگى حقيقتلر و پردهلر آرقهسنده مشاهده ايتدكلرى حقائقِ ايمانيه، عينًا اونلر گبى رسالهِٔ نور عبادت يرنده، علم ايچنده حقيقته بر يول آچمش؛ سلوك و أوراد يرنده، منطقى برهانلرله علمى حجّتلر ايچنده حقيقة الحقائقه يول آچمش؛ و علمِ تصوّف و طريقت يرنده، طوغريدن طوغرىيه علمِ كلام ايچنده و
— 109 —
علمِ عقيده و اصول الدين ايچنده بر ولايتِ كبرا يولنى آچمش كه؛ بو عصرڭ حقيقت و طريقت جريانلرينه غلبه چالان فلسفى ضلالتلره غلبه ايدييور، ميداندهدر.
تشبيهده خطا اولماسين، ناصلكه قرآنڭ غايت قوّتلى و منطقى حقيقتى، سائر دينلرى فلسفهِٔ طبيعيهنڭ صولتندن و غلبهسندن قورتاروب اونلره بر نقطهِٔ إستناد اولدى؛ تقليدى و عقلڭ خارجندهكى اصوللرينى ده بر درجه محافظه ايتدى. عينًا اويله ده: بو زمانده اونڭ بر معجزهسى و نورى اولان رسالهِٔ نور دخى، فلسفهِٔ مادّيهدن گلن دهشتلى ضلالتِ علميهيه قارشى عوامِ أهلِ ايمانڭ تقليدى اولان ايمانلرينى، او ضلالتِ علميهنڭ صولتندن قورتاروب، عموم أهلِ ايمانه بر نقطهِٔ إستناد و ياقين و اوزاقلرده اولانلره دخى، ضبط ايديلمز بر قلعه حكمنه گچمشدر كه؛ بو أمثالسز دهشتلى ضلالتلر ايچنده، ينه عوامِ مؤمنينڭ ايماننى شبههلردن و إسلاميتنى حقيقتسزلك وسوسهلرندن محافظه ايدييور.
أوت هر طرفده، حتّى هند و چينده أهلِ ايمان، بو زمانڭ چوق دهشتلى ضلالتنڭ غلبهسندن؛ عجبا إسلاميتده بر حقيقتسزلك مى وار كه، صارصيلمش دييه شبههيه و وسوسهيه دوشديگى وقت بردن ايشيتير كه؛ بر رساله چيقمش، ايمانڭ بتون حقيقتلرينى قطعى إثبات ايدر، فلسفهيى مغلوب ايدوب زندقهيى صوصديرييور، دييه آڭلار. بردن او شبهه و وسوسه زائل اولوب ايمانى قورتولور و قوّت بولور.
سؤالڭ ايكنجى شقّى:"سن، بر مكتوبڭده، شاعرانه بر لطيفهيى (يعنى قوشلرڭ، مكتوبلريڭى يازمق و اوقومق زماننده يانڭزه و شاكردلرڭ ياننه گلمهلرينى او لطيفهيى) جدّى بر طرزده قارداشلريڭه يازدڭ. حالبوكه او قوشلر، حالِ عالمى و رسالهِٔ نورڭ حادثاته قارشى فائدهسنى بيلهجك ماهيتندن اوزاقدرلر؟"
الجواب:أمر و إذنِ إلٰهى و حول و قوّتِ ربّانيه ايله، عموم حيواناتڭ ملائكهدن بر چوبانى، بر ناظرى اولديغى گبى؛ قوش طائفهسنڭ ده بر چوبانى وار. اونلر بيلمسه ده، أمرِ إلٰهى ايله و إلهامِ ربّانى ايله چوبانلرى اونلرى سَوق ايدر. او سَوقِ فطرى ايسه، قوشلره گلن إلهامه طايانير. قوشلر، إلهامه مظهردرلر كه؛ ياشى بر گونلك بر آرى ياوروسى،
— 110 —
هواده بر گون مسافهده گيدر؛ او إلهامِ فطرى ايله، او سَوقِ ربّانى ايله يولنى شاشيرمادن دونوب، گلوب يوواسنه گيرر.
أوت ناصلكه كُرهِٔ أرض، رسالهِٔ نور و شاكردلرينه گلن ظلمه إعتراض ايتدى و جوِّ هوا ياغمورسزلقله و صوغوقله رسالهِٔ نوره گلن تضييقات و مصادرهيى تنقيد ايتدى و بلوطلر سربستيتنى ياغمورلرله آلقيشلادى؛ ألبته قوش نوعى ده علاقهدار اولابيلير.
أوت إنسانڭ بر قسم صنعى قوشلرينڭ بر بومبا يمورطهسى ايله بر كويى خراب ايدوب بيڭ آدمى محو ايدن جنايتنه و جهنّمى زقّوم يمورطهلرى طاشييان او إنسانى قوشلرڭ تخريبجى قسمنى؛ هم كُرهِٔ أرضه، هم نوعِ بشره مستبدانه، مرحمتسز تخريباتنه قارشى، بو حيوانى قوشلر، تأثيرلى بر صورتده إستقبالى تنوير ايدن رسالهِٔ نورى ألبته معنًا تبريك ايدوب آلقيشلار، دييه صورتندهكى حادثه، گرچه چوق طاتلى بر لطيفهدر، فقط چوق اينجه بر حقيقت دخى ايچنده وار.
٭ ٭ ٭
قارداشلرم!
بو دفعه ميوه رسالهسنڭ تام قيمتنى بيلن و كندينه ميوهجى نامنى ويرن رسالهِٔ نور صانترالجيسنڭ يازديغى مكتوب، بنى چوق ممنون أيلدى. چونكه خلوصى، حقّى گبى يگرمى سنهيه ياقين بر زماندن بَرى مابيْنلرنده اولان صميمانه دوستلق و قارداشلق تام دوام و ثبات ايتديگى گبى؛ اونلرڭ رسالهِٔ نوره قارشى علاقه و إرتباط و صداقتلرى، عينًا مابيْنلرندهكى خالصانه مناسبتلرى گبى هم دوام ايدييور، هم متانت كسب ايدييور، عارضهلرله صارصيلمييور. جنابِ حقّه شكر ايدييورم كه؛ بويله خالص، مخلص و باشقهلره حسنِ مثال اولان صادق شاكردلرى رسالهِٔ نوره ويرمش كه، دائمى حقده خلوص ايله و نور خدمتنده صبر ايچنده شكر ايدييورلر. او ميوهجينڭ جوارنده إسمنى سويلهمديگم معلوم و چوق علاقهدار اولديغم قارداشلرم، خصوصًا بارلا صدّيقلرى، بنى
— 111 —
چوق دفعه خيالًا أسكى زمانه و او مملكته جلب ايدييورلر. بارلا و طاغلرنده گزديرييورلر. بن اونلرله و او يرلريله چوق علاقهدارم، اونوتمييورم. اونلره بيڭلر سلام ايدييورم.
قوزجه خطيبى حسن شكرينڭ مكتوبى بنى ممنون أيلدى؛ سلام ايدرم. معصوملر، اُمّيلر، همشيرهلر و قلمله چاليشانلر باشده اولارق عموم قارداشلريمه برر برر سلام و دعا ايدييورز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
محكمه طرفندن بڭا إعاده ايديلن و داها أليمه گچمهدن پوستهدن مصادره ايديلن مباركلر هيئتنڭ پهلوانى كوچك علىنڭ بر مكتوبنى گوردم كه؛ هر ايكى سنهده بر دفعه بتون رسالهِٔ نورى يازمغه قرار ويرمش و ياپمش. بو قهرمانلغى ايله بنم، رسالهِٔ نورڭ برنجى شاكردى اولان بيوك مصطفىده حقيقى بر عبد الرحمٰنى و آرقهسنده چوق عبد الرحمٰنلرى گورهجگم دييه كشفياتمى تام تصديق ايتمش و او مبارك مصطفىنڭ وظيفهسنى تام ياپمش. و حافظ مصطفى دخى، حافظ على زماننده تام بر معاونى و وفاتندن صوڭره تام بر وارثى اولديغنى حپسده گوستردى. ديمك مبارك هيئتِ عاليسنده، اون سكز سنه أوّل اُميد ايتديگم خدمتِ نوريهيى تام ياپمشلر و ياپييورلر. أكدكلرى تخملر، اونلر چاليشماسهلر ده، اونلرڭ بدلنه محصولات ويرييور. عموم قارداشلريمزه برر برر سلام و دعا ايدييورز.
٭ ٭ ٭
— 112 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:سزڭ ليالئِ عشره اولان مبارك او گچمش گيجهلريڭزى و قدسى بايرامڭزى روح و جانمزله تبريك ايدييورز. جنابِ حق، رحمت و كرميله و حفظ و حمايتيله و توفيق و هدايتيله، رسالهِٔ نورڭ طبع و إنتشارينه و قرآنِ معجز البيانڭ توافقلى طبعنه سزلرى موفّق أيلهسين، آمين!
ثانيًا:رسالهِٔ نورڭ بر خلاصهسى اولان آيت الكبرا و حزبِ نوريهنڭ بر خلاصة الخلاصهسى حكمنده اوتوز اوچ كلمهِٔ توحيدڭ نماز تسبيحاتندهكى أسكيدن بَرى اوقوديغم و رسالهِٔ نورڭ أكثر حقيقتلرى نماز تسبيحاتنده إنكشاف ايتمهسيله خيالم فضله توسّع ايدهرك، او اوتوز اوچ كلمهِٔ توحيد هر بريسنى كائناتڭ بر طبقهِٔ مخلوقاتنڭ لسانِ حاليله سويلهديگى او كلمهيى بن او لسان ايله سويلهيورم گبى او كلّى لسانِ حال بنم جزئى لسانِ قالمڭ عينى اولور. بن، كمالِ ذوق ايله اوقويورم. سزه ده صورتنى گوندرييورم. بنم شبههم قالمادى كه: تَفَكُّرُ سَاعَةٍ الخ.. سرّينى طاشييان حزبِ نوريهنڭ اون بش دقيقه ظرفنده بو خلاصة الخلاصهسى دخى عين سرّى طاشييور. عربى بيلمهينلر آيت الكبرانڭ مرتبهلرينى گوزلجه آڭلاسهلر، بو عربى پارچه تام آڭلاشيلير. عربى بيلمهين بر قاچ دفعه ايكيسنه باقسه، تام آڭلايهجق. بونى بن يگرمى درت ساعتده بر دفعه، يا صباح نمازينڭ تسبيحاتنده ويا باشقه وقتده أڭ زياده اوصانديغم و صيقنتى زماننده اوقويورم. بڭا علوى بر إنشراح ويرر، اوصانجى إزاله ايدر. آيت الكبرا و حزبِ نوريهنڭ آخرنده يازيلسه، مناسب اولور. معنيداردر كه؛ آيت الكبرا و رسالهِٔ نورڭ أكثر حقيقتلرى، رمضانده و نماز تسبيحاتنده ظهورى گبى؛ بو خلاصة الخلاصه، عينًا رمضانده و تسبيحاتده ظهور ايتدى.
ثالثًا:بوگونلرده خبر آلدم كه؛ هيئتِ وكيله، بنم نفوسمى قسطمونيدن آلوب أميرطاغنه نقل ايتمگه قرار ويرمشلر. آڭلاشيلييور كه؛ رسالهِٔ نوره و طلبهلرينه ايليشمگه
— 113 —
بهانه بولامييورلر.. يالڭز أهمّيتسز شخصمه أهمّيت ويرييورلر، قيدلر آلتنه آلييورلر. بن ده سزى بتون قوّتمله تأمين ايدييورم كه؛ بن روح و جانمله، اونلرڭ رسالهِٔ نور و طلبهلرينه ايليشمگه بدل، بڭا ايليشمهلرينى إفتخار ايله قبول ايدييورم. گويا باشقه يرلرده بردن بڭا إلتحاق ايدييورلر و منعنه چاره بولامييورلر؛ فقط بوراده تام چاره بولمشلر ظن ايدوب بويله معامله اولويور، سز هيچ متأثّر اولمايڭز. بنم بو وضعيتم، رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ فتوحاتلرينه بر وسيلهدر. عنايت و مرحمتِ إلٰهيه، حقّمده أهلِ دنيانڭ حقسزلقلرينى بيوك بر خيره چويرهجك قناعتندهيم. ذاتًا مسلگمزده زمان، مكان صحبتمزه مانع اولاماز. شرقده، غربده، حتّى آخرتده، برزخده اولسه ده برابرز. مثلا؛ برزخده حافظ على (رح)، هر گون معنًا يانمزدهدر. بو حقيقته بناءً، صورى آيريلمغه، حتّى ئولومه أهمّيت ويرمهملىيز.
رابعًا:مدرسهِٔ نوريه قهرمانلرندن مرانغوز أحمدڭ بلبلى، گُل فابريقهسنڭ مبارك گلجى كاتبنڭ بلبلنى تصديق ايتمهسى پك لطيف اولمش. ذاتًا بهارده عموم قوشلر نامنه نباتات قافلهلرينڭ أرزاقِ حيوانيهيى گتيرمهلرينه قارشى بلبللر بر خطيبدر كه؛ اونلرى، قوشلر نامنه آلقيشلايور. رسالهِٔ نورڭ قوشلر طرفندن علاقهدارلقلرى ايچنده ألبته ينه باشده بلبل گورونمك لازم گلييوردى كه، گوروندى.
صفرانبولىلى مخلص، متين قارداشمز مصطفى عثمان، بورادهكى قارداشلريمه بر ايكى مكتوب گوندردم دييور؛ مكتوبلرڭ جوابنى آلاماديغندن تلاش ايتمش. ايتمهسين. إحتياطه بناءً و إسپارطه واسطهسيله مخابرهيه إعتمادًا اوڭا آيرى مكتوب يازيلمامش؛ مراق ايتمهسينلر. قسطمونيلى قارداشلريمز ده تلاش ايتمهسينلر. نفوسمڭ بورايه نقلى، قسطمونى و اونلرله علاقهمى گوشتمز؛ بِالعكس داها قوّتلى بنى اونلرله باغلايور. بن، أكثر وقتده خيالًا و معنًا كنديمى قسطمونينڭ مبارك طاغلرنده و او قارداشلريمڭ ياننده بولويورم.
٭ ٭ ٭
— 114 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم و حقيقى وارثلرم!
بايرام تبريكلرينه عائد چوق مكتوبلرى آلدم. هر برينه جواب ويرمگه وقتم، حالم مساعده ايتمييور. هر بر مكتوبى، چوق قارداشلريمى تمثيل ايدهرك بر خاص قارداشمز يازمش. او مكتوبلرده، تبريكدن باشقه بعض أهمّيتلى نقطهلر ده وار؛ بنى مسرور، منّتدار أيلدى.
أزجمله: گُل و نور فابريقهسى نامنه خسروڭ تبريك مكتوبى، بنى سَوينجله آغلاتديردى. ذاتًا خسروڭ ممتاز بر خاصيتى بودر كه؛ شيمدىيه قدر بڭا گلن بتون مكتوبلرينڭ هيچ بريسى بنى اينجيتمييور.. أليم زمانلرمده ده يوموشاق گلييور، روحمى اوقشييور. بو جهتده دخى اوڭا شخصم إعتباريله چوق منّتدارم.
خلوصئِ ثانى صبرينڭ، معلوم قارداشلرى حسابنه تبريكنامهسى بنى دريندن درينه سَوينديردى. او خاص قارداشمزڭ تقدير و تحسين نقطهسنده ايلرى اولماسى، خسرو و حسن فيضى حقّنده چوق گوزل تقديراتى، بنى جدًّا مفرّح أيلدى. حسن فيضىنڭ دڭزلى شاكردلرينڭ حسابنه تبريكى دخى اونڭ يوكسك إرتباطنى، قوّتلى علاقهسنى گوستردى.
قسطمونى فداكارلرى نامنه قسطمونينڭ خسروى و رشديسى اولان فيضى و أمينڭ تبريكلى مكتوبى و فيضىنڭ معلوم حادثهده هيچ بر أنديشه ويرهجك بر حال وقوع بولماديغنى، بِالعكس بر تشويق قامچيسى حكمنه گچديگنى يازماسى، بزم أنديشهمزى إزاله ايتدى.
نظيفڭ او حواليدهكى قارداشلريمزڭ نامنه تبريكى و نظيفڭ صارصيلماز صداقت و إرتباطى و قوّتلى اميدلرى بزه تام بر نَفَس آلديردى. اونڭ خصوصى رقيبلرى بولونديغى ايچون تلاشلى ايدم.
صداقتى خارقه اولديغى گبى، جسارتى ده او نسبتده اولان خليل إبراهيمڭ (رح) طوغريدن طوغرىيه بنم آدرسمه گوندرديگى تبريكنى آلدم. اونى و نورڭ دقّتلى آووقاتى باشده اولارق اونلرڭ عمومنه سلام و بايراملرينى تبريك ايدرز.
— 115 —
مدرسهِٔ نوريه قهرمانلرندن شكرى أفهنڭ، قوشلرڭ و سرچهلرڭ علاقهدارلقلرينى گوسترن مكتوبى، قهرمان مرانغوزڭ تأييدينى تأييد ايتدى، بزى ده ممنون ايتدى.
آتابك قارداشلريمزدن، لطفى وارثلرندن على عثمانڭ مكتوبندهكى سؤالنه جواب ويرمگه وقت بولامادق.
ايشته بو مذكور قارداشلريمزڭ هر برى تمثيل ايتدكلرى كنديلرينه و آرقداشلرينه آيرى آيرى روح جانمزله مادّى و معنوى بايراملرينى تبريك ايدييورز و بيوك رأفت قارداشمزه، بيڭلر صفالر ايله گلدڭ ديرز.
عموم قارداشلريمه كه، ايچنده معصوملر طائفهسى و اُمّى إختيارلر و فداكار همشيرهلر طائفهلرى اولارق برر برر اوچنجى اولارق بايراملريڭزى تبريك و سلام و سلامت و سعادتلرينه دعا ايدهرك ختمِ مقال ايدييورم.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مرحوم شهيد حافظ علىنڭ (رح) كتابلريله برابر بڭا گلن مباركلرڭ پهلوانى و عبد الرحمٰنلرڭ قهرمانى بيوك روحلى كوچك علىنڭ "سكّهِٔ تصديقِ غيبى" نامندهكى مجموعهسى چوق گوزل و مناسبدر. فقط لاحقهده و بِالخاصّه أميرطاغى پارچهسنده، رسالهِٔ نورڭ كرامتلرينه علاقهدار زلزله و ياغمور و قوشلر بحثلرى گبى داها مناسب گورديگڭز مكتوبلر او سكّهنڭ آخرينه گيرسه، داها گوزل اولور. بو مناسبتله، مباركلر هيئتنڭ بايراملرينى تكرار تبريك ايله كوچك علىيه بيڭ بارك اللّٰه ديرم.
صفرانبولى بهادرى فداكار مصطفى عثمانڭ بورادهكى شاكردلره گوندرديگى گوزل مكتوبى اوقودم. بو ذات دخى حسن فيضى گبى فوق العاده صداقتنى و حسنِ ظنّنى أديبانه يازمش؛ فقط رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسى يرينه بڭا حدّمدن چوق زياده
— 116 —
مقام ويرمش. استادينى كندى پارلاق آيينهسنده چوق پارلاق گورمش. بن ده اونڭ او حسنِ ظنّنى بر معنوى دعا يرنده قبول ايتدم. هم اونڭ، هم جوارندهكى قارداشلريمزڭ بايراملرينى تبريك ايدرز.
٭ ٭ ٭
محترم، سَوْگيلى، مبارك قارداشلرم رسالهِٔ نور طلبهلرينه بيان ايدييورم كه:
رسالهِٔ نورنوردن بر إبريشمدر كه، كائنات و كائناتدهكى موجوداتڭ تسبيحاتلرى اونده ديزيلمشدر.
رسالهِٔ نورآخذه و ناقله ايله مجهّز بر راديوئِ قرآنيهدر كه؛ اونڭ تل و لامبالرى، آيينه؛ تل و بطاريالرى حكمندهكى سطرلرى، كلمهلرى، حرفلرى اويله إنتظامكارانه و ايجازدارانه بسط ايديلمشدر كه؛ يارين هر علم و فن آدملرى و هر مشرب و مسلك صاحبلرى علم و إقتدارلرى مقدارنده عالمِ غيب و عالمِ شهادتدن و روحانيات عالمندن و كائناتدهكى جريان ايدن هر حادثاتدن خبردار اولابيلير.
رسالهِٔ نورمؤمنلره؛ قرآندن هداياىِ هدايت، كَونينِ سعادت، مظهرِ شفاعت و فيضِ رحماندر.
رسالهِٔ نوركائناته، بهارڭ فيضنى ويرن بر آبِ حيات و عينِ رحمت و محضِ حقيقت و بر گلزارِ گلستاندر.
رسالهِٔ نورلطفِ يزدان، كمالِ ايمان، تفسيرِ قرآن و بركتِ إحساندر.
رسالهِٔ نوركافره حزان، منكِره طوفان، ضلالته دشمندر.
رسالهِٔ نوربر كنزِ مخفى و بر صندوقچهِٔ جوهر و منبعِ أنواردر.
رسالهِٔ نورحقائقِ قرآن و معراجِ ايماندر.
— 117 —
رسالهِٔ نورقرآن و حديثدن صوڭره سرتاجِ أوليا، سلطان الأثر و زبدة المعانى و عطاياىِ إلٰهى و هداياىِ سبحانى و فيّاضِ رحمانيدر.
رسالهِٔ نوربر بحرِ حقائق و بر سرِّ دقائق و كنز المعارف و بحر المكارمدر.
رسالهِٔ نورخستهلره شفاخانهِٔ حكمت و ماءِ زمزم، صاغلره معيشتِ حقيقت و ريحِ ريحان و مسكِ عنبردر.
رسالهِٔ نورموعدِ أحمدى (عصم) و مژدهِٔ حيدرى (رض) و بشارت و تعاونِ غوثى (قس) و توصيهِٔ غزالى (قس) و إخبارِ فاروقى (قس)در.
رسالهِٔ نورشمسِ قرآنِ معجز البيانڭ ألوانِ سبعهسى، رسالهِٔ نورڭ منشورِ حقيقتنده تام تجلّى ايتديگندن، هم بر كتابِ شريعت، هم بر كتابِ دعا، هم بر كتابِ حكمت، هم بر كتابِ عبوديت، هم بر كتابِ أمر و دعوت، هم بر كتابِ ذكر، هم بر كتابِ فكر، هم بر كتابِ حقيقت، هم بر كتابِ تصوّف، هم بر كتابِ منطق، هم بر كتابِ علمِ كلام، هم بر كتابِ علمِ إلٰهيات، هم بر كتابِ تشويقِ صنعت، هم بر كتابِ بلاغت، هم بر كتابِ إثباتِ وحدانيت؛ معارضلرينه بر كتابِ إلزام و إسكاتدر.
رسالهِٔ نورقرآن سمالرندن بر سماىِ معنويهنڭ گونشلرى، آيلرى و ييلديزلريدر. ناصلكه ظاهرًا، پردهِٔ أسباب اولان گونشدن، قمردن و كوكبِ منيردن بتون كائنات تنوّر و تزيّن و بتون أشيا نشو و نما و حيات بولويور. ايشته رسالهِٔ نور ده قرآنِ معجز البياندن آلوب صاچديغى شعاعلرله بتون عالمه حيات و آدمه كامل إنسان و قلوبه نشئهِٔ ايمان و عقوله يقين بر إطمئنان و أفكاره إنكشافِ ايمان و نفوسه تسليمِ رضا و جاندر. او سماىِ معنويهيى بعضًا و ظاهرًا بِحسب الحكمت آفاقى بر بلوط كتلهسى قاپلار. او جلاللى سحابدن اويله بر بارانِ فيضِ رحمت تقطّر ايدر كه؛ سنبللنمهيه مستعد تخملر، چكردكلر، حبّهلر او صيقيجى و طار عالمده گرچه مضطرب اولورلر، او صيقيلمقدن اوزرلرندهكى قشرلرى چاتلار و ييرتارلر؛ او آنده بلوطلر ده افقلره چكيلوب نوبتجى وضعيتنده بكلمهسى بر إمتحانِ ربّانى و بر إنكشافِ فيضانى و بر رحمتِ نورانيدر كه؛ أوّلجهكى بر حبّه؛ بر چكردك يڭيدن تازه بر حياته إشتياقله و نشئهِٔ إنكشافله ميوهدار
— 118 —
قوجه بر آغاج صورتنى آلير و يُبَدِّلُ اللّٰهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ سرّينه مظهر اولورلر.
أوت يگرمى سنهدر دوام ايدن شو موسمِ شتا، إن شاء اللّٰه تعالى نهايت بولمش اوله... دنيايه يڭى و فيضلى بر فصلِ نَوبهار گله و عالمڭ يوزى نور ايله گوله...
رسالهِٔ نور قرآنِ معجز البيانڭ تحتِ تصرّفنده اولديغندن، اوڭا اوزانان، ايليشمك ايستهين هر أل قيريلير و هر ديل قورور. قرآنِ معجز البيانڭ وَمَا اَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ اِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ قَولِ شريفنڭ ايما و إشاراتندن شو دورهده تورك لساننڭ صدمهلر گچيرمسنه باقيليرسه، "رسالهِٔ نور"، توركجهده، لسان اوزرنده ده إمام اولاجغنه؛ يعنى يارين خالص توركجه اولان رسالهِٔ نورڭ كسبِ إمتياز ايدوب ديگرلرينى ترك ايدهجكلرينه دائر إشارتِ قرآنيهدندر ديمش اولسهم خطا ايتمهمش اولورم ظن ايدرم.
باشده استاديمز اولديغى حالده بِالعموم قارداشلريمزه صميمى سلاملرمله عرضِ حرمتلر أيلر، مبارك بايراملرينى تبريك و تسعيد أيلرم. استادم حقّنده بر شى يازامادم. چونكه وراثتِ محمّديه (عصم) مقامنده اولان بر ذاتِ عالىقدر حقّنده نه دييهبيليرم؟ اوڭا حسن فيضى أفندى قارداشمزڭ سوزلرينى تكرار ايتمكدن باشقه بر شى بيلمم.
ميلاس و حواليسى رسالهِٔ نور طلبهلرى نامنه دعاڭزه محتاج
خليل إبراهيم (رح)
(خليل إبراهيمڭ رسالهِٔ نور حقّندهكى پارلاق فقرهسنڭ صوڭنده قيد ايديلوب، ايكيسى برابر أميرطاغى مكتوبلرينڭ آخرلرنده قيد ايدرسڭز. بو ذات، رسالهِٔ نورڭ چوق أسكى و چوق صادق و چوق فداكار بر شاكرديدر، رسالهِٔ نوره خطاب ايدهرك بو مكتوبى يازمش.)
هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
سعيد النورسى
— 119 —
رسالهِٔ نور
مظهرِ أسماء و صفاتِ بديع الزماندر بو
موعودِ رسالتدن بزلره فضلِ إحساندر بو
كنزِ مخفيده محيط مكتبِ عرفاندر بو
هواءِ ظلمتده إشراق ايدن شمسِ تاباندر بو
مشكاتِ مصباحدن منشور حقيقتِ قرآندر بو
موسمِ أعصارده يكتا بر گلستاندر بو
إرشاد فتح كشفده سرنجم هدايتدر بو
سفينهِٔ نجاتده سر منزله وصوله قپوداندر بو
ليلهِٔ ظلمتِ جهلده نورِ چراغِ يزداندر بو
غمگين گوڭللرده بهجت فرحفزاىِ شادماندر بو
شمسِ قرآندن عكس ايدن نورِ عرفاندر بو
سلطان الأثر و زبدة المعانى تفسيرِ فرقاندر بو
شرفِ أهلِ بيت و تشجيعِ غوثِ أعظمدر بو
اتباعِ أهلِ سنّت و إقليمِ معرفتده سلطاندر بو
معدنِ معرفت و إبرازِ شفقتده اُمُّ الأنامدر بو
جسمِ ولايتده أوليايه روحفزاىِ جاندر بو
كوكبِ محقّقينده مؤمنلره عطاىِ سبحاندر بو
وحدتِ موجود راهنڭ سماسنده كهكشاندر بو
علم و معرفت بحرنده درِّ يكتاىِ مرجاندر بو
علم و حقيقتده شعلهدار ماهتابِ آخرزماندر بو
— 120 —
مستغرقِ أنوارِ صفاده گلن بهاردندر بو
تسليمِ رضا و نزاهتِ إستغناده عين إذعاندر بو
رسالهِٔ نور طلبهلرينه حقيقت قبلهِٔ ايماندر بو!..
خليل إبراهيم (رح)
٭ ٭ ٭
رسالهِٔ نور
بو نور أثر تفسيريدر او سماوى كتابڭ
إعلان ايدر حقيقتى، أمرِ حقّى بيلديرر
عصيانلره، ظلملره معروض اولان جهانڭ
بو عصرده گوزياشنى نور صاچارق ديڭديرر.
بو أثردر مضطرب گوڭللره تسلّى
بو قرارسز عالمڭ هر بحراننده نور صاچار
بو أثردر هر ظلمتده سلامتڭ رهبرى
أهلِ ايمان بو سايهده، بو أثرله حر ياشار...
معصوملره بر اوگوتدر، گنجلرڭ ده رهبرى
هر مظلومه "آغلامه" دير، گولهجكسڭ يارين سن
تسلّيسى چوق يوجهدر، عبرتليدر درسلرى
بلى بوكوك إختياره مژده ويرر دريندن!
— 121 —
بو أثردر إنسانلرى دهشتلردن دور ايدن
قدرت ألى حاميسيدر، حيرتفزا حكمى وار
معنّدلر تسليم اولور حكمنه مغرور ايكن
هر سرسرى فيلسوفى مفتون ايدن نورى وار!
بو نور أثر هر بيلگينڭ، هر مؤمنڭ سرتاجى
دردليلرڭ درمانيدر، هر منكِرى طوقاتلر
شركلرڭ هم هادميدر، هم هر قايغو علاجى
زنديق ظالم ايليشيرسه باشنده وولقان پاطلار!
أى گوچ يتمز دهشت ويرن حالتلردن آغلايان
فانيلره آلدانهرق قيريلدقجه باغيرمه
أى زائلدن، عاجزلردن مدد اوموب باغلانان
گير بو نورڭ عالمنه، فانيلرى چاغيرمه...
آييل آرتيق غفلت سرخوشلغندن، طورمه اويان
هوساتڭ بر أژدردر، قلبڭى كميرهجك
يارين مسعود اولاجقدر يوقلقده حقّى بولان
نوره وير نَقْدِ عمرى، يارين سڭا ويريلهجك
حضوريڭه اُخْرٰىده إحتشاملر سريلهجك.
رسالهِٔ نورڭ قصورلى خادمى
ذكائى
٭ ٭ ٭
— 122 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
شيمدىيه قدر گيزلى منافقلر، رسالهِٔ نوره قانون ايله، عدليه ايله و آسايش و إداره نقطهسندن حكومتڭ بعض أركاننى إغفال ايدوب تجاوز ايدييورلردى. بز مثبت حركت ايتديگمز ايچون، مجبوريت اولديغى زمان تدافعى وضعيتنده ايدك. شيمدى پلانلرى عقيم قالدى. بِالعكس تجاوزلرى رسالهِٔ نورڭ دائرهسنى گنيشلتديردى. بو دفعه يڭى حروفله عصاىِ موسىيى طبع ايتمك نيّتمز، إختياريمز اولماديغى حالده، تجاوز وضعيتى رسالهِٔ نوره ويريلييور گبيدر. بو حادثهنڭ أهمّيتلى بر حكمتى شو اولمق گركدر:
رسالهِٔ نور بو مبارك وطنڭ معنوى بر خلاصكارى اولمق جهتيله شيمدى ايكى دهشتلى معنوى بلايى دفع ايتمك ايچون مطبوعات عالميله تظاهره باشلامق، درس ويرمك زمانى گلدى ويا گلهجك گبيدر ظن ايدرم.
او دهشتلى بلادن بريسى: خرستيان ديننى مغلوب ايدن و آنارشيلگى يتيشديرن شمالده چيقان دهشتلى دينسزلك جريانى، بو وطنى معنوى إستيلاسنه قارشى رسالهِٔ النور، سدِّ ذو القرنيْن گبى بر سدِّ قرآنى وظيفهسنى گورهبيلير.
و عالمِ إسلامڭ بو مبارك وطنڭ أهاليسنه قارشى پك شدّتلى إعتراض و إتهاملرينى إزاله ايتمك ايچون مطبوعات لسانيله قونوشمق لازم گلمش دييه قلبمه إخطار ايديلدى.
بن دنيانڭ حالنى بيلمييورم، فقط آوروپاده إستيلاكارانه حكم ايدن و أديانِ سماويهيه طايانميان دهشتلى جريانڭ إستيلاسنه قارشى رسالهِٔ نور حقيقتلرى بر قلعه اولديغى گبى؛ عالمِ إسلامڭ و آسيا قطعهسنڭ حالِ حاضردهكى إعتراض و إتهامنى إزاله و أسكيدهكى محبّت و اخوّتنى إعاده ايتمگه وسيله اولان بر معجزهِٔ قرآنيهدر. بو مملكتڭ وطنپرور سياسيلرى چابوق عقلنى باشنه آلوب رسالهِٔ نورى طبع ايدهرك رسمى نشر ايتملرى لازمدر كه، بو ايكى بلايه قارشى سپر اولسون.
عجبا بو يگرمى سنه ظرفنده ايمانِ تحقيقىيى پك قوّتلى بر صورتده بو وطنده نشر ايدن رسالهِٔ نور اولماسه ايدى، بو دهشتلى عصرده عجيب إنقلاب و إنفلاقلرده بو مبارك
— 123 —
وطن، قرآننى، ايماننى دهشتلى صدمهلردن تام محافظه ايدهبيلير ميدى؟ هر نه ايسه... رسالهِٔ نوره، داها وطنه، إدارهيه ضررى طوقونمق بهانهسيله تجاوز ايديلمز، داها كيمسهيى او بهانه ايله اينانديرامازلر. فقط جبههيى دگيشديروب، دين پردهسى آلتنده بعض صافدل خواجهلرى ويا بدعه طرفدارى ويا أنانيتلى صوفىمشربليلرى بعض قورنازلقلرله رسالهِٔ نوره قارشى (ايكى سنه أوّل إستانبولده و دڭزلى جوارنده اولديغى گبى) إستعمال ايتمك و رسالهِٔ نوره و شاكردلرينه آيرى بر جبههده تجاوز ايتمگه منافقلر چابالايورلر. إن شاء اللّٰه موفّق اولامازلر. رسالهِٔ نور شاكردلرى، تام إحتياطله برابر، بر تعرّض اولديغى وقتده مناقشه ايتمهسينلر، آلديرمهسينلر. آلدانان أهلِ علم و ايمانسه، دوست اولسونلر. "بز سزه ايليشمييورز. سز ده بزه ايليشمهيڭز. بز أهلِ ايمانله قارداشز." دييوب ياتيشديرسينلر.
ثانيًا:مباركلرڭ پهلوانى هم عبد الرحمٰن، هم لطفى، هم بيوك حافظ على معنالرينى طاشييان بيوك روحلى كوچك على قارداشمز بر سؤال صورويور. حالبوكه او سؤالڭ جوابى رسالهِٔ نورده يوز يرده وار. "رسالهِٔ نورڭ أركانِ ايمانيه حقّنده بو درجه كثرتلى تحشيداتى نه ايچوندر؟ بر عامى مؤمنڭ ايمانى بيوك بر ولينڭ ايمانى گبيدر، دييه أسكى خواجهلر بزه درس ويرمشلر؟" دييور.
الجواب:باشده آيت الكبرا مراتبِ ايمانيه بحثلرنده و آخره ياقين مجدّدِ ألفِ ثانى إمامِ ربّانى بيانى و حكمى كه: "بتون طريقتلرڭ منتهاسى و أڭ بيوك مقصدلرى، حقائقِ ايمانيهنڭ إنكشافيدر. و بر مسئلهِٔ ايمانيهنڭ قطعيتله وضوحى، بيڭ كرامتلردن و كشفياتلردن داها اييدر." و آيت الكبرانڭ أڭ آخردهكى و لاحقهدن آلينان او مكتوبڭ پارچهسى و تمامنڭ بياناتى جواب اولديغى گبى، ميوه رسالهسنڭ تكراراتِ قرآنيه حقّنده اوننجى مسئلهسى، توحيد و ايمان ركنلرى حقّنده تكرارلى و كثرتلى تحشيداتِ قرآنيهنڭ حكمتى، عينًا بِتَمَامِهَا اونڭ حقيقى تفسيرى اولان رسالهِٔ نورده جريان ايتمهسى ده جوابدر.
هم ايمانِ تحقيقى و تقليدى و إجمالى و تفصيلى و ايمانڭ بتون تهاجماته و وسوسهلر و شبههلره قارشى طايانوب صارصيلمامسنى بيان ايدن رسالهِٔ نور پارچهلرينڭ
— 124 —
ايضاحاتى، بيوك روحلى كوچك علىنڭ مكتوبنه اويله بر جوابدر كه، بزه هيچ بر إحتياج بيراقمييور.
ايكنجى جهت:
ايمان، يالڭز إجمالى و تقليدى بر تصديقه منحصر دگل. بر چكردكدن، تا بيوك خرما آغاجنه قدر و ألدهكى آيينهده گورونن مثالى گونشدن تا دڭز يوزندهكى عكسنه، تا گونشه قدر مرتبهلرى و إنكشافلرى اولديغى گبى؛ ايمانڭ او درجه كثرتلى حقيقتلرى وار كه، بيڭ بر أسماءِ إلٰهيه و سائر أركانِ ايمانيهنڭ كائنات حقيقتلريله علاقهدار چوق حقيقتلرى وار كه: "بتون علملرڭ و معرفتلرڭ و كمالاتِ إنسانيهنڭ أڭ بيوگى ايماندر و ايمانِ تحقيقيدن گلن تفصيللى و برهانلى معرفتِ قدسيهدر" دييه أهلِ حقيقت إتّفاق ايتمشلر.
أوت ايمانِ تقليدى، چابوق شبههلره مغلوب اولور. اوندن چوق قوّتلى و چوق گنيش اولان ايمانِ تحقيقيده پك چوق مراتب وار. او مراتبلردن علم اليقين مرتبهسى، چوق برهانلرينڭ قوّتلريله بيڭلر شبههلره قارشى طايانير. حالبوكه تقليدى ايمان بر شبههيه قارشى بعضًا مغلوب اولور.
هم ايمانِ تحقيقينڭ بر مرتبهسى ده عين اليقين درجهسيدر كه، پك چوق مرتبهلرى وار. بلكه أسماءِ إلٰهيه عددنجه تظاهر درجهلرى وار. بتون كائناتى بر قرآن گبى اوقويهبيلهجك درجهسنه گلير. هم بر مرتبهسى ده حقّ اليقيندر. اونڭ ده چوق مرتبهلرى وار. بويله ايمانلى ذاتلره شبهات اوردولرى هجوم ده ايتسه، بر خلط ايدهمز.
و علماءِ علمِ كلامڭ بيڭلر جلد كتابلرى، عقله و منطقه إستنادًا تأليف ايديلوب، يالڭز او معرفتِ ايمانيهنڭ برهانلى و عقلى بر يولنى گوسترمشلر. و أهلِ حقيقتڭ يوزر كتابلرى كشفه، ذوقه إستنادًا او معرفتِ ايمانيهيى داها باشقه بر جهتده إظهار ايتمشلر. فقط قرآنڭ معجزهكار جادّهِٔ كبراسى، گوسترديگى حقائقِ ايمانيه و معرفتِ قدسيه؛ او علما و أوليانڭ پك چوق فوقنده بر قوّت و يوكسكلكدهدر.
ايشته رسالهِٔ نور بو جامع و كلّى و يوكسك معرفت جادّهسنى تفسير ايدوب، بيڭ سنهدن بَرى قرآن عليهنه و إسلاميت و إنسانيت ضررينه و عدم عالملرى حسابنه
— 125 —
تخريباتجى كلّى جريانلره قارشى قرآن و ايمان نامنه مقابله ايدييور، مدافعه ايدييور. ألبته حدسز تحشيداته إحتياجى واردر كه، او حدسز دشمنلره قارشى طايانوب أهلِ ايمانڭ ايماننى محافظهسنه قرآن نوريله وسيله اولسون. حديثِ شريفده واردر كه: "بر آدم سنڭله ايمانه گلمهسى، سڭا صحرا طولوسى قيرمزى قويونلردن داها خيرليدر." "بعضًا بر ساعت تفكّر، بر سنه عبادتدن داها خيرلى اولور." حتّى نقشيلرڭ خفى ذكره ويرديگى بيوك أهمّيت، بو نوع تفكّره يتيشمك ايچوندر. عموم قارداشلريمه برر برر سلام و دعا ايدييورز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
"إخلاص" و مكتوبلرڭ صورتلرينڭ خفيهلر طرفندن آلينمهسى، سزى متأثّر ايتمهسين. ذاتًا او مكتوبلرى و "إخلاص" و إخبارِ عَلويهيى اونلره اوقوتمق، رسالهِٔ نور حسابنه و فتوحاتنه لازم ايدى. هم بو حادثه زماننده إستانبولده بولشويزم عليهندهكى نمايش حادثهسى، رسالهِٔ نوره قارشى پرده آلتنده هجوم ايدن ايكى قوّت بربرينه وضعيت آلمغه باشلاديغى جهتله، رسالهِٔ نور فتوحاتنه بيوك بر وسيلهدر. موقّت بزه قارشى بعض ايليشمهلر اولسه ده، هيچ أهمّيتى يوق. چونكه بولشويزمڭ، مسلمانلر ايچنده آنارشيلك ماهيتنده كفرِ مطلق و فكرِ طبيعتله يرلشديريلمسنه مقابل؛ آنجق و آنجق رسالهِٔ نورڭ فوق العاده قوّتلى حقيقتلرى چيقهبيلمهسندن، ملّيتپرور و وطنپرور و سياستجيلر و ديندارلر، رسالهِٔ نورڭ آرقهسنه گيرمگه و اونڭله باريشمغه و اونڭله سپر آلمغه بر يول آچيلييور نظريله باقييورز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 126 —
آفيون أمنيت مديرلگنه!
ذاتڭزى طانيمادن بر دفعه گورديگم وقت إنصافلى و عدالتلى گورديگمدن هركسدن أوّل علاقهدار اولديغڭ بر حقيقتى سزه بيان ايدييورم. او حقيقتى علاقهدار مقاماته وظيفهڭز إعتباريله بيلديرمگى، سزه بيراقييورم. او حقيقت ده شودر:
بنم شيمديكى وضعيتم، تاريخده أمثالى يوقدر. هر شيدن تجريدِ مطلق ايچنده، هركسدن حتّى جامعدهكى جماعت آدملرندن و تماسدن ممنوع اولديغم حالده؛ إختيارلق، خستهلق، يوقسوللق ايچنده بردن قلبمه گلدى كه: مادام بن ده بو وطنڭ بر أولادىيم، بو وطنڭ سعادتنه خدمت ايتمك بنم ايچون فرضدر. مادّى جهتده أليمدن هيچ بر شى گلمييور. يالڭز قرآندن آڭلاديغم و قلمه آلديغم ميوه رسالهسى ايله حجّة اللّٰه البالغهيى يڭى حروفله طبع ايتمك ايچون بعض قارداشلريمه إذن ويردم. او ايكى رسالهيى ايكى سنهيه ياقين علاقهدار آنقره مقاماتى و أهلِ وقوفى، هم دڭزلى محكمهسى تدقيقدن صوڭره موجبِ مسئوليت هيچ بر شى بولاميهرق بزه رسمًا تسليم ايتديلر. هم جواب گوندردم كه؛ سانسوره و بيوك محرّرلره گوسترسينلر، صوڭره طبع ايتسينلر. هم طبعدن صوڭره رسمًا حكومتڭ اون ايكى مقاماتنه ويرمك بر اصولدر. صوڭره ده إخلاص رسالهسى ايله إقتصاد رسالهسنى ده او ايكى رسالهنڭ آخرينه إلحاق ايدوب يڭى حروفله طبع ايديلسين.
قطعيًا سزه بيان ايدييورم كه بنم مقصدم، بونڭ طبعنده، بو مبارك ملّتى و وطنى معنوى و مادّى آنارشيلكدن محافظه ايتمك و آسايش و إنضباطه معنوى يارديم ايتمك و آنارشيلگى اويانديران خارجى بر جريانڭ إستيلاسنه معنوى سد چكمك و عالمِ إسلامڭ بزه قارشى إعتراض و إتهامنى إزالهيه و أسكى محبّت و اخوّتنى جلب ايتمگه چاليشمقدر. فقط مع التأسّف بن دنيا ايله علاقهدار اولماديغمدن و أهلِ إداره ايله ده گوروشمديگمدن و دنيا حالنى بيلمديگمدن و قانونسز ايليشمك بلاسنه معروض
— 127 —
قالديغمدن، أسكيدن بَرى پرده آلتنده بڭا خصومت ايدن بعض إنسانلر، فرصت بولوب ضابطهيى، يا عدليهيى أوهاملانديرييورلر.
أزجمله: عجيب بر تصادفله ايشيتدم كه؛ درت رسالهم ايله بو ايكى سنه ظرفنده يازديغم مكتوبلرڭ صورتنى تحرّى مأمورلرى شمندوفرده طوتمشلر. او رسالهلرڭ ايكيسى، "إخلاص"در. گرچه بر درجه محرمدر، فقط محكمه، هم آنقره أهلِ وقوفى تدقيقدن صوڭره ضررسز گورمشلر كه، بزه إعاده ايتديلر.
هم سانسوره و بيوك محرّرلره گوسترمك ايچون إستانبوله گوندريلمش "إقتصاد" ايسه، بو زمانده هركسه لازمدر. اون سكزنجى لمعه اولان كرامتِ عَلويه ايسه، ياڭليشلقله اونلره، برابر گوندريلمش. دگل او رسالهيى طبع ايتمك، بلكه أڭ محرم قارداشلريمه ده آنجق اوقوماسنه إذن ويرييورم. هم او، دنيايه باقمييور. هم أهلِ وقوف و محكمه تدقيق ايتمش، بزه إعاده ايتمشلر. هم، اون سنه أوّل أسكيشهر حپسخانهسنده چوق صيقنتيلى بر زمانمده و تسلّىيه چوق محتاج اولديغم بر زمانده بر مژدهِٔ معنوى قلبمه گلدى، بن ده قلمه آلدم. امّا بنم بو ايكى سنه، بلكه درت بش سنهده يازديغم مكتوبلرڭ صورتلرى، دگل او رسالهلر ايله برابر طبع و نشر ايتمك؛ بلكه محرم بر ايكى دوستمڭ آرزوسى ايله اوقونماسنى مراق ايدوب برابر گوندريلمش. بو مكتوبلرى كندم يازديغمڭ سببى، بنم يوزمدن حپسده صيقنتى چكنلره بر تسلّى، بر مصاحبه و بو وطن و ملّته دنيا و آخرتلرينه يگرمى سنهدن بَرى بيوك منفعتى گورولن رسالهِٔ نور حقّنده بر مداولهِٔ أفكار ايتمك ايچوندر. هم ذاتڭزه، هم آنقره مقاماتنه يازديغم بعض حسبحاللر، بلكه ايچنده بولونمش.
ايشته بو ماهيتدهكى رسالهلر و مكتوبلر، تحرّى مأمورلرى طرفندن آلينمش؛ بلكه سزه ده گلمش ويا گلهجك إحتماليله سزه بو حقيقتى بيان ايدييورم. بنم شيمدى پك آغير بش آلتى جهتدهكى صيقنتيلريمه أوهام يوزندن قانونسز بڭا ايليشديرمگه ميدان ويرمهمڭزى، سزڭ وظيفهپرورلگڭزدن و جدّيتڭزدن اُميد ايدييورم.
٭ ٭ ٭
— 128 —
(إستانبولده حادثهيى گورن رسالهِٔ نور طلبهلرينڭ مكتوبندن بر پارچهدر.)
عزيز قارداشلريمز!
لَهُ الْحَمْدُ وَ الْمِنَّةُ
دون، نورڭ معنوى بر فتوحاتى، بتون عظمت و دهشتيله إستانبولده گورولدى. كفرِ مطلقى دنيايه، خصوصًا عالمِ إسلامه يرلشديرمك ايستهين بر جمعيت و اونڭ ناشرِ أفكارى و مروّجِ آمالى اولان بر ايكى غزته مطبعهسى و كتبخانهسى طارماطاغين ايديلهرك؛ دينسز ياپدق، قومونيست ياپدق ظن ايديلن گنجلك و مكتبليلرڭ آغزيله و حركاتيله و فعللريله پروتستو ايديلدى. "قهر اولسون قومونيستلك" دييه بددعالر ايديلدى. بو جمعيتڭ بيڭلر ليرا مادّى، ميليونلر ليرا ده معنوى ضررى اولدى. و اوزولن بزلره، قلبمز و روحمزله چوق علاقهدار بر شخصِ معنوى:
أى نورجيلر! شيمدى مادّى إمكان حاصل اولمييور دييه اوزولمهيڭز. نورڭ فتوحاتى گنيش بر ساحهده دوام ايدييور. كلّى بر موفّقيت حاصل اولويور. وسائره وسائره دييه باغيردى.
هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزه، معنيدار و عجيب و رسالهِٔ نورڭ طلبهلريله و رسالهِٔ نور و آيت الكبرانڭ كرامتيله و أهلِ دنيانڭ ايليشمك نيّتلريله علاقهدار، قارشيمده أسكيدن بلديه بولونان حكومت دائرهلرندن بريسى، هيچ بر شى قورتولميهرق، هيچ گورمديگمز عجيب بر پارلامقله گيجهنڭ أڭ صوغوق بر وقتنده اوچ ساعت جهنّم گبى يانديغى حالده؛ تام
— 129 —
بتيشيگنده، رسالهِٔ نورڭ چاليشقانلرندن بر طلبهسى و ينه ايكى قارداشنڭ، معصوم جيلانڭ سرمايهلرينڭ قسمِ أعظمى بولونان بيوك مغازهلرى، او يانغين يرى ايله ايكى كوچك دكّان فاصله ايله او دهشتلى يانغين بتون شدّتيله مغازهيه طوغرى گليركن بيچاره جيلان يانمه گلدى، ديدى: "بز يانييورز، محو اولدق." بن ده ايكى گون أوّل مغازهلرنده بولونان آيت الكبرانڭ بر قسم مطبوع نسخهلرينى يانمه گتيرمك ايچون سويلهدم، فقط گتيرمدى. ديمك او آتشى سوندورمك ايچون اوراده قالمشدى. بن ده رسالهِٔ نورى و آيت الكبرايى شفاعتجى ياپوب: "يا ربّى قورتار" ديدم. اوچ ساعت او دهشتلى يانغين هجومنده بتون او بيوك دائرهيى محو ايتدى. آلتنده و بتيشيگندهكى دكّانلرى بتون ياقدى، ييقديردى. رسالهِٔ نورڭ و آيت الكبرانڭ حفظنده اولان مغازهيه قطعيًا ايليشمدى و آلتندهكى شاكردڭ دكّانى ده مستثنا اولارق صاغلام قالدى. يالڭز أهالى جاملرينى قيرديلر. أگر أهالى ايليشمسه ايدى، أشيالرينى آلماسه ايديلر، هيچ بر ضرر اولميهجقدى.
ايشته إسپارطه خاليجيخانهسنڭ يانغينى ايله، رسالهِٔ نورڭ درسلرينه كوشكلرينى تخصيص ايدن ذاتلرڭ او دهشتلى يانغينله بتيشيك ايكى قارداشنڭ ايكى خانهسنڭ قورتولماسى رسالهِٔ نورڭ بر كرامتى اولديغى گبى؛ قسطمونيده عينًا بو أميرطاغى يانغينى گبى، اوراده قارشيمدهكى دهشتلى بر يانغينڭ إتّصالندهكى رسالهِٔ نور شاكردلرندن حافظ أحمدڭ أوى خارقه بر صورتده قورتولماسى و همشيرهسنڭ اوچنجى قات يانغين ايچنده خارقه بر طرزده، هم ألماس و آلتون مجوهراتنى، هم جاننى رسالهِٔ نورڭ بركاتيله قورتارماسى مِثللو؛ بوراده ده بو يانغينده، رسالهِٔ نورڭ چاليشقان طلبهلرندن و چاليشقان خانَدانندن اوچ قارداش اولارق درت ذاتڭ او دهشتلى يانغيندن قورتولماسى، رسالهِٔ نورڭ و آيت الكبرانڭ بر كرامتى اولديغنه هم بنم، هم اونلرڭ، هم سائر قارداشلريمزڭ قطعى قناعتمز گلدى. بوراده أكسيك اولميان آز بر روزگار أسسه ايدى، او چارشو دكّانلرينڭ أكثريسنى يانديرهبيليردى. حتّى آيت الكبرا مغازهسندن اون- اونبش دكّان تا اوزاقده أشيالرينى چيقاروب قاچيرديلر.
— 130 —
بعض أمارهلرله، صانديقلىده، هم آفيون، كوتاهيه اورتهسنده، رسالهِٔ نوره و يڭى مكتوبلريمى ألده ايتمهلريله بڭا قارشى بر ايليشمك أمارهلرى گوروندى. او ايكى حادثهده، إستانبول حادثهلريله طوقات ييديلر. بو دفعه، نيّتلرنده بڭا ايليشمك جزاسى اولارق بو طوقات گلدى، إن شاء اللّٰه او نيّتدن اونلرى واز گچيردى و قورقوتوب صوصديردى.
قارداشلرم! سزڭ ذكاوتڭز و تدبيريڭز، بنم تسانديڭز حقّنده نصيحتمه إحتياج بيراقمييور. فقط بو آخرده حسّ ايتدم كه، رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ تساندلرينه ضرر ويرمك ايچون بربرينڭ حقّنده سوءِ ظن ويرديرييورلر، تا بربرينى إتهام ايتسين. بلكه فلان طلبه بزه جاسوسلق ايدييور، دير؛ تا بر إنشقاق دوشسون. دقّت ايديڭز؛ گوزيڭزله گورسهڭز دخى پردهيى ييرتمايڭز. فنالغه قارشى اييلكله مقابله ايديڭز. فقط چوق إحتياط ايديڭز، سرّ ويرمهيڭز. ذاتًا سرّيمز يوق، فقط وهّاملر چوقدر. أگر تحقّق ايتسه، بر طلبه اونلره خفيهلك ايدييور؛ إصلاحنه چاليشڭز، پردهيى ييرتمايڭز. سزڭ، خصوصًا إسپارطه مدرسهسندهكى تسانديڭز؛ هم رسالهِٔ نورى، هم شاكردلرينى، هم بو مملكتڭ يوزينى آق ايتمش. و هر طرفده رسالهِٔ نوره چاليشديران أهمّيتلى بر سبب، تسانديڭزدر و شوق و غيرتڭزدر. جنابِ حق سزلرى بو خدمتِ ايمانيهده دائم و موفّق أيلهسين، آمين آمين.
عموم قارداشلريمه طائفه طائفه، برر برر سلام و دعا؛ و دعالرينى رجا ايدييورز.
سعيد النورسى
يانغين حقّنده استاديمزڭ يازديغى حقيقته قطعى قناعتمز گلدى، گوزيمزله گوردك.
عثمان، محمد، حسن، جيلان و يارديم ايدن إبراهيم
٭ ٭ ٭
— 131 —
عزيز قارداشم!
سنڭ مكتوبلريڭى ايى گوردم. فقط شيمديكى غزتهجيلر و باشدهكيلر، حقيقتلرى تام تقدير ايدهمييورلر. هم رسالهِٔ نور يالوارماز، اونلر يالوارملى و آرامالى؛ و قيمتنى تقدير ايدوب مشترى اولدقدن صوڭره اونلرڭ يارديمنى قبول ايدر.
هم شيمدى نظرِ دقّتى رسالهِٔ نور شاكردلرينه جلب ايتمهمك مناسبدر دييه دوشونويورم. فقط يدى سنه حربِ عمومىيه باقميان و يگرمى بش سنه غزتهلرى اوقوميان، ديڭلهمهين بو قارداشڭزڭ فكرى، بو مسئلهده صورولماز. أصل فكر صاحبى، سزلر و رسالهِٔ نورڭ خاص شاكردلرى و مدقّق ناشرلرى مشورتله، خصوصًا إسپارطهدهكيلر ايله، مصلحت نه ايسه ياپارسڭز. سنڭ بو گوزل مكتوبڭى لاحقهيه يازدق.
رسالهِٔ نورڭ لاحقه رسالهسنده فيضى ايله أمين أهمّيتلى موقع قزانمشلر؛ عجبا نه حالدهدرلر؟ او أهمّيتلى موقعه موافق وضعيته موفّق اولويورلر مى؟ كدرلرى يوق مى؟ هم حپسخانهده حقيقةً مردانه و فداكارانه إستراحتمه چاليشان و اون سنه شخصمه خدمت قدر بنى منّتدار ايدن طاشكوپرولى صادق و حلمى و إحسان نه حالدهدرلر؟ و او جوارده، خصوصًا اينهبوليدهكى قارداشلريمى اونوتامييورم؛ بنى مراق ايتمهسينلر. رسالهِٔ نورڭ (بعض آرا صيره) بعض يرلرده توقّفنه مقابل، پك تأثيرلى و أهمّيتلى بر طرزده پرده آلتنده فتوحاتى وار. تلاش ايتمهسينلر؛ إحتياط ايله برابر ثبات، متانت و يازيده دوام ايتسينلر.
عمومه بيڭلر سلام و دعا ايدييورز.
٭ ٭ ٭
— 132 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:سزلرى، برنجى وظيفهِٔ نوريهيى، عصاىِ موسىيه عائد خدمته باشلاماڭزى تبريك و إسپارطهڭزى ديانتده و آدابِ إسلاميهده گرى دگل، ايلرى گيتمهسنى روح جانمزله تحسين و تبريك ايدييورز.
ثانيًا:دڭزلينڭ خسروى حسن فيضىنڭ رسالهِٔ نور حقّنده و رسالهِٔ نورڭ أصلى و أساسى و معدنى اولان حقيقتِ قرآنيه و سرِّ ايمان و نورِ أحمدى تعريفنده يازديغى منظوم فقرهسى، ايچنده تام بر صميميت و متين بر قناعتِ ايمانيه بولونديغندن؛ هم هر شيئى چابوق قبول ايتمهين و دليلسز تسليم اولميان عالم، خصوصًا معلّم اولديغى حالده رسالهِٔ نورڭ حقّانيتنى هم كندى نامنه، هم أطرافندهكى رفقاسنڭ شخصِ معنويسى حسابنه بر درجه فوق العاده، خالصانه تعريف ايتمهسندن سكّهِٔ تصديقِ غيبى آخرنده، لاحقهدن آلينان پارچهلرڭ صوڭنده يازيلماسنى، هم آيريجه لاحقهده ده قيد ايديلمهسنى و خليل إبراهيمڭ ده صوڭ رسالهِٔ نور حقّندهكى توصيفنامهسنى دخى بونڭ گبى سكّهِٔ تصديقِ غيبينڭ آرقهسنده يازيلماسنى مناسب گوردك و بوراده ده اويله ياپدق. چونكه بو قدر قوّتلى و صميمى بر قناعت، سكّهِٔ غيبيدهكى ايمالر نوعنده حقّانيتنه بر ايما، بر أماره اولابيلير.
ثالثًا:حسن فيضىنڭ مكتوبنده بحث ايتديگى بتون اورادهكى قارداشلريمزه پك چوق سلام، تبريك ايدييورز. حپسخانهلرى بر درسخانهِٔ نوريه اولديغى گبى، إن شاء اللّٰه دڭزلى ولايتى ده بر نوع مدرسة الزهرا حكمنه گچهجك. و چوقلرڭ يوزينى آق ايدن و نورى ظلملردن قورتارمغه چاليشان و نورڭ شاكردلرينڭ هر بريسنه اوڭا هديه ايديلن رسالهلردن زياده هديه ويرمش حكمنده معنًا بزلره هديهسى وار. بو نورڭ تبرّكى، عموم اوڭا منّتدار اولانلرڭ خاطرهلريدر. يوزر مِثلى مقابلى آلينمش بر خاطرهِٔ عدالتدر.
رابعًا:إشارتِ غيبيه ايله، آلتمش درتده رسالهِٔ نور تأليفجه تمام اولور دييه خبرِ غيبيهيى ايكى حال تصديق ايدييور:
— 133 —
برنجيسى:چوق مهمّ نقطهلر خاطره گلديگى حالده، رسالهيى تأليف جهتنه سوق ايديلمييورم.
ايكنجيسى:رسالهِٔ نورڭ حفظ و نشرينه و صحابت و حمايتنه چاليشمق ايچون حيات ايستردم. فقط حدسز شكر اولسون كه، بر بيچاره إختيار سعيد يرنده چوق گنج سعيدلر او وظيفهيى ياپييورلر. خصوصًا خسرولر، فيضيلر، أحمدلر، محمدلر، برادرزادهم گبى چوق عبد الرحمٰنلر و هكذا حافظ علىيى قبرنده مسرور مفرّح ايتدكلرى گبى، إن شاء اللّٰه قبرمده ده اويله مسرور ايدهجكلر.
عموم قارداشلريمه، معصوملره، اُمّيلر، همشيرهلر گبى هر طائفهنڭ هر بريسنه برر برر سلام و دعا ايدييورز. چاليشقانلرڭ ده رسالهِٔ نورڭ بركتيله او يانغيندن زيانلرى يوقدر، سزلره عرضِ حرمت و سلام ايدوب أللريڭزدن اوپرلر.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بر قاچ آيدن بَرى عليهمه چوريلن دسيسهلرى ميدانه چيقدى. حفظِ إلٰهى ايله او مصيبت، يگرميدن بره ايندى.
خالى زمانده جامعه گيدييوردم. خبرم اولمادن، طلبهلر بنى اوشوتمهمك ايچون، محفلده بر قولبهجك ياپمشديلر. بن ده درت بش گوندر كندى كنديمه قرار ويردم، داها گيتميهجگم. او معلوم ضابط آدم واسطه اولوب قولبهجگى قالديرديلر. بڭا ده رسمًا تبليغ ايتديلر كه: "داها جامعه گيتميهجكسڭ." فقط معناسز حبّهيى قبّه ياپوب بر هيجان ويرديلر. هيچ أهمّيتى يوق، هيچ ده مراق ايتمهيڭز. تخمينمجه، هر طرفده حدّمدن پك فضله توجّهِ عامّهيى قيرمق ايچون، بڭا بويله بعض بهانهلرله إهانت ايدييورلر. أسكى زمانمى دوشونوب گويا تحمّل ايتميهجگم. حالبوكه (رسالهِٔ نورڭ
— 134 —
سلامت و إنتشارينه خلل گلمهمك شرطيله) هر گون بيڭ إهانت و تعذيبلر ده گلسه، اللّٰهه شكر ايدرم. بن أهمّيت ويرمديگم گبى، بورادهكى طلبهلر ده هيچ صارصيلمييورلر. چوقدن بَرى بكلهديگمز بو حادثه ده، عنايتِ إلٰهيه ايله خفيف گچدى.
عموم قارداشلريمزه برر برر سلام و دعا ايدييورز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
نورِ محمّدىيه و صحابهيه باقان درت صحيفه چوق گوزلدر. آخرنده، رسالهِٔ نوره و طولاييسيله بزه باقان قسملر حسن فيضىنڭ حسنِ ظنّى پك فضله گيتمش. گرچه او آخرِ قصيدهسنده رسالهِٔ نورڭ حقيقتنى و شخصِ معنويسنى مراد ايتمش. ينه تعديله محتاج گوردم. بعض كلمهلرى علاوه و بر قاچنى تبديل ايتديگم حالده، ينه اوندن بنم حصّهمه دوشن، بيڭ درجه حدّمدن زيادهدر دييه تيترهدم. فقط مادام شاكردلرى شوقه و غيرته گتيرييور، سزه حواله ايدييورم. سز، هم بو زماندهكى وهّامليلرى، هم مسلگمزڭ مقتضاسى اولان محويت و إخلاص و تركِ أنانيت نقطهلرينى نظره آليڭز؛ مناسب گورديگڭز كلمهلرى تعديل ايديڭز. بو فتور زماننده أهمّيتلى بر قامچئِ تشويقدر، آرقداشلره گوندرهبيليرسڭز.
هم او قيمتلى قارداشمز، مرحوم حافظ علىنڭ (رح) وارثى و خَلَفى يرنده رسالهِٔ نوره فوق العاده إرتباط و صداقتله باغليدر. بنم تعديلمدن گوجنمهسين.
غايت صميمى بر قناعتله و قوّتلى بر إعتماد ايله و درين بر علمله و پارلاق بر ايمان ايله رسالهِٔ نورڭ ماهيتنى ايكى دفعهدر تعريف ايدن رسالهِٔ نورڭ خاص شاكردلرندن و أهمّيتلى أسكى معلّملردن حسن فيضىنڭ سكّهِٔ تصديقِ غيبيدن آلديغى بر إلهامله رسالهِٔ نور حقّنده و او نورڭ منبعى و أساسى اولان نورِ محمّدى (عصم) و حقيقتِ قرآن و سرِّ ايمان تعريفنده بو قصيدهيى يازمشدر.
— 135 —
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللّٰهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَاللّٰهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ
أحمد ياراتيلمش او بيوك نورِ أحددن
هر ذرّهده نوردر او أزلدن هم أبددن
بر نور كه اودر هم يوجه هم لايتناهى
اول فخرِ جهان حضرتِ محبوبِ إلٰهى
پارلاتدى جهانى بو گوزل نورِ محمّد (عصم)
خلق اولماسه، اولماز ايدى بر ذرّه و بر فرد
اول نورى آنڭ، هر يرى هر ذرّهيى صارمش
باشدن باشه هر دم بو كثيف ظلمتى يارمش
بر نور كه اودر ساده و هم لايتزلزل
عارى و بَرى جملهدن اوستون و مكمّل
بر نور كه بتون ذرّهده آنجق او نُمَايَان
بر نور كه ويرر قلبلره هم عشق ايله ايمان
بر نور كه أگر اولماسه اول نور هله بر آن
باشدن باشه ظلمتده قالير هم ده بو أكوان
بر نور كه دگل اويله محاط، هم دخى محصور
بر نور كه ايدر قلبى ده پرنور، چشمى ده پرنور
— 136 —
بر لمعهدر آندن، شو بيوك شمس و قمرلر
هپ ايشته او نوردن بو عجائب قوجه عالم
خلق اولدى او نوردن ينه جنّتله جهنّم
شكّ يوق كه او نوردر اوقونان حضرتِ قرآن
اول نورِ أزل هم سببِ خلقتِ إنسان
هر شيئه اودر مبدأ و أصل و أساس هم
اوندن گورونور نوعِ بشر بويله مكرّم
بر ذرّه دگل، بحرِ محيط او بحرِ منيردن
هم ناصل بشر هيچ قالييور هپسى ده بردن
شكّ يوق كه جهان، قطرهِٔ نورندن او نورڭ
شكّ يوق كه بو جان، ذرّهِٔ نورندن او نورڭ
سونسون دييه اوفلنسه، او دريا گبى قاينار
سوندورمگه هم كيمده عجب ذرّه مجال وار
سوندورمگه قالقمشدى عصرلر طولو كفّار
قهر أيلدى هر هپسنى اول حضرتِ قهّار
هپ سونمش عصرلر، يانييور سونمهدن اول
تاريخه صورڭ، كيمدر او نور، هم كيم ايمش منفور
آلننده يانان نورِ محمّددى خليلڭ
يتمزدى گوجى باقمغه هر چشمِ عليلڭ
— 137 —
گورسهيدى رسولڭ او گوزل نورينى، نمرود
ياقمازدى او دم، نارينى اول كافرِ مطرود
بر سيورى سينك ئولديرييور او شاهِ جهانى (!)
آتمشدى خليلى آتشه چونكه او جانى
بر پرده آچوب سويلهدى حق گيزلى كلامدن
اول آتشه بحث أيلدى هم برد و سلامدن
"دوستم و رسولم يوجه إبراهيمى أى نار
آت عادتنى، ياقمه بوگون، سن اونى زنهار!"
بر گيزلى خطاب گلدى ده اول دم ينه حقدن
بر عبدِ مكرّم دخى قورتولدى بيچاقدن
اول نوردن ايچون يونسى حفظ أيلدى اول حوت
اول نور ايله قهر أيلدى هم قومنى اول لوط
اول حسن جمال، أيلدى عالملرى حيران
نردن اونى بولمش، عجبا يوسفِ كنعان
حكمت نهدر، اول دردلره صبر أيلدى أيّوب
هم سرّى نهدر، يوسف ايچون آغلادى يعقوب
ئولدكجه ديريلدكجه نهدن طويمادى بر حسّ
اول ناملى نبى، شانلى شهيد حضرتِ جرجيس
حسرتله نهدن آغلاديلر آدم و حوّا
كيمدندى بو ييللرجه سورن قوص قوجه دعوا
— 138 —
هم آه، نهدن ترك ايديلوب روضهِٔ جنّت
بر دارِ قرار اولدى نهدن عالمِ محنت
نور شهرى اولان طورده او دم حضرتِ موسى
أسرارِ كلام هپ چوزولوب بولدى تجلّى
بر پارچه زبوردن اوقوسه حضرتِ داود
باشلاردى همان صانكه بيوك محشرِ موعود
بيلمم كه نهدن، يل و صولر هپ اونى دينلر
بيلمم كه نهدن، هپ ايشيدن آه دييه ايڭلر
مخلوقى بتون كندينه رام ايتدى سليمان
نردندى بو قوّت، اوڭا كيمدندى بو فرمان
يللرله اوچان شانلى بيوك تختِ مقدّس
أسرارِ أزلدن او ده طويمش ينه بر سس
اول هانگى عجيب سرّ كه، چيقار گوكلره عيسى
كيمدر چكيلن چارميخه، كيمدر ينه يودا
نور دردى ايچون تختنى ترك أيلدى أدهم
بر باشقهسنڭ تختى اولور دردينه مرهم
چوق شخصِ ولى، نور ايله هم ايتدى قناعت
چوق شخصِ دنى، نور ايله هم بولدى كرامت
هر هپسى ده پروانهسى، اُفتادهسى نورڭ
هر هپسى معمّا، گوجى يتمز بو شعورڭ
— 139 —
فيللرله واروب كعبهيه هم أبرهه ظالم
ايستردى كه ياپسين نيجه بيڭ درلو مظالم
ايستردى كه او بيت ييقيلوب شهرتى سونسون
خلق كعبهيى ترك ايدهرك كليسايه دونسون
ايستردى كه چكسين طوغهجق نوره بر سد
هم طوغمادن ئولسون دييه محبوبِ مؤبّد
گونلرجه گيدوب كعبهيه هم ياقلاشان اوردو
بردن بره بر تهلكه سزمش گبى طوردى
سرعتله گلوب بر سورو قوش، سمتِ بحردن
طاش حربنه باشلار پك عجيب هپسى بردن
ايندكجه هوادن او معمّا گبى طاشلر
جانسز ييقيلوب يرلره ياتمش نيجه باشلر
شاهيله برابر قوجهمان اوردويى مولا
اولسون دييه محبوبه نشان، أيلدى موتا
هم قَومِ قُريش، سوندورهلم ديركن او نورى
أركك و قادين، جملهسنڭ قاچدى حضورى
مشرك و مُوَحِّدْ، ايكى فرقه اولوب عربان
ييللرجه دوكولمش ينه اوستنه بر قان
شقّ ايتدى قمر، فخرِ بشر، اول يوجه سَرْور
هر يرده و هر آنده اونڭ نورى مظفّر
— 140 —
قرآندى قولى، نوردى يولى، اُمّتى موطلى
اُمّت اولانڭ قلبى بتون نور ايله طولدى
چكمزدى كدر، اول سوزى جوهر، ئوزى كوثر
اول سورهِٔ كوثر، ديدى أعداسنه "أبتر!"
اول شمسِ أزلدن قاچينان اول قورو باشلر
غيّاىِ جهنّمده بتون ياقمش آتشلر
بيتمشدى نَفَس، چيقمدى سس، بيقدى ده هركس
اول نوره واروب باش أگهرك هم ديديلر پس
إدراكى اولان قافله آيريلدى قُريشدن
فيض آلمق ايچون طوغمش اولان شانلى گونشدن
اول كوثرِ أحمددن ايچوب هر برى طاس طاس
اولمشدى او گون صانكه مجلّا برر ألماس
اول باشلره تاج، درده علاج، مرشدِ عالم
أيلردى نظر بونلره نوريله دمادم
بونلردى او أعدايى بوغان بر آلاى آرسلان
حق اوغرينه، نور اوغرينه اولمش چوغى قربان
بونلردن او گون أهلِ نفاق جمله قاچاردى
مشرك ايسه، اول عقلى آنڭ قالماز اوچاردى
بونلردى او پيغمبرڭ أصحابى و آلى
دنياده و عقباده ده هم شانلرى عالى
— 141 —
توصيف ايدييور بونلرى هپ شويلهجه قرآن:
صلح وقتى قويون، غاوغاده كوكرك برر آرسلان
هپ يوزلرى پاك، سوزلرى حق، يوللرى حقدى
مركبلرى يللر گبى دُلْدُلْدى، براقدى
بر جذبهِٔ "يا حىّ!" ايله سيللر گبى آقدى
أعدايه واروب هر برى شمشك گبى چاقدى
بونلردى او گون حلقهِٔ توحيدى قورانلر
بونلردى او گون بالطهلايوب كفرى قيرانلر
بونلردى مبارك يوجه جمعيتِ شورى
بونلردى او نوردن ديزيلن حلقهِٔ كبرى
بونلردى آلان سوريه، عراق، ئولكهِٔ كسرا
بونلرله ضيادار او قراڭلق قوجه صحرا
بونلردى ويرن خسته، عليل گوزلره بر فر
بونلردى او تاريخه گچن شانلى غَضَنْفَرْ
هر هپسى ده بر ذرّهِٔ نورى او حبيبڭ
هر آن گورونور گوزلره اوندن نيجه يوز بيڭ
نور آلتنه گيرمش بولونان درلو جماعت
هم بولدى بقا، هم ده بتون گوردى عدالت
أجدادِ عظامڭ او بيوك روحلرى كوسكون
زيرا نه كفرلر اوقونور اونلره هر گون
— 142 —
ياغمشدى او گون آه نه كدرلر، نه ألملر
عاجز اونى هپ يازمغه، أللر و قلملر
بيڭلرجه يتيمڭ ييقيلان قلبنى سن ياپ
عفو ايت يتر آرتيق، او حبيب عشقنه يا ربّ!..
ديركن يتر آرتيق، بزى عفو ايت گوزل اللّٰه
صارصيلدى جهان، اولدى ده بر گومگومه ناگاه
بوز پارچهسى حالنده بلوط بر يره دوشمش
أركك و قادين هپسى ده اول سمته اوشوشمش
درحال آچيلوب گوك يوزى هم پارلادى اول نوردن گلن رسالهِٔ النور
خلّاقِ رحيم أيلدى مخلوقنى مسرور
ظلمت طاغيلوب باشلادى بر يَپْيڭى گوندوز
بر نشئه طويوب صوصدى برآز آغلايان او گوز
بر دم بيله دوشمزكن اونڭ آهى ديلندن
قورتولدى، يازيق دردلى بشر دردڭ ألندن
اول تازه گونش، ئولكهيه سرپدكجه ايشيقلر
هپ شاد اولاجق، شوق بولاجق قلبى قيريقلر
هر قلبه سُرور، هر گوزه نور طولدى بو گوندن
بر مژده ويرر صانكه او بر شانلى دوگوندن
عرض أيلهيهلم اول يوجه اللّٰهه شكرلر
قالقار بو قهر جهل و ضلال، شرك و كفرلر
— 143 —
اول نورِ هدا صالدى ضيا، قلبه صفا هم
گوستردى بقا، گوچدى فنا، بولدى وفا هم
چيقمشدى شقى، گلدى نقى گوردى عداوت
أيلردى نفى، اولدى خفى نورِ هدايت
فيشقيردى رسالهِٔ نور، اُفقدن او نورِ رسالت
اول نورِ رسالت ويرهجك أمن و عدالت
اللّٰهه شكر، قالقماده هپ جمله قراڭلق
اللّٰهه شكر، دولماده هپ قلبه فرحلق
اللّٰهه شكر، ايشته بوگون پرده آچيلدى
عالملره آرتق ينه بر نشئه صاچيلدى
آرتق بو سونوك جانلره جان اوفلهدى جانان
آرتق بو گوڭل دردينه اول أيلدى درمان
بر فصلِ بهار باشلادى ايللرده بو گوندن
بر صحبتِ گُل باشلادى ديللرده بو گوندن
بندن بڭا بن گيتمك ايچون رسالهِٔ نور دييه قوشدم
نور دردينه دوشدم ده دڭزلر گبى جوشدم
بر ذرّهجك اولسون بولايم دير ده آراركن
دوشدم ينه دريا گبى بر نوره بوگون بن
ويردم اوڭا بن گوڭلمى باشدن باشه آرتق
معشوقم اودر شيمدى بنم، بن اوڭا عاشق
— 144 —
اول نورِ أزل هم قراران قلبلره لايق
اول نوردن آلير فيضنى هم جمله خلايق
قهر أيلدى اول ظلمتى رسالهِٔ نوره آقانلر
نور قهرينه اوغرار، اوڭا خصمانه باقانلر
كفرڭ بتون آلايى هجوم ايتسه ده أى نور
ايتمز سنى دور، كندى اولور بلكه ده مقهور
سنسڭ ينه حاضر، ينه سنسڭ بزه ناظر
أى نورِ رحيم، أى أبدى بر جلوهِٔ قدرتِ فاطر
بر نشئه طويوردڭ ايمانله سرِّ أزلدن
بر مژده گتيردڭ بزه اول ناملى گوزلدن
مادام كه ايچيردڭ بزه اول آبِ حياتدن
بر ذرّه قدر قالمادى خوف شيمدى مماتدن
حسرت ياشادق نورينه ييللرجه بتون بز
معصوم و عليل، درلو بلا چكدى سببسز
ييللرجه آقان، قان طولو گوزياشلرى دينسين
ظالم يره باتسين، او ظلم بر يره سينسين
ييللرجه، عصرلرجه بو نورڭ ينه يانسين
اوكسوز و يتيم، دول و عليل هپسى ده قانسين
أى نور گلى، نور چهرهڭى اوپسهم دوداغڭدن
قلب باغچهسنڭ قلبنه ديكسهم بوداغڭدن
— 145 —
هر دم قوقارق هم او گوزل رايحهسندن
چيقسهم ينه بن عالمِ فانى طاساسندن
نور گللرڭ آچسين، ينه مسكلر گبى توتسون
سينهمده بو جان بلبلى توحيد ايله ئوتسون
سنسڭ بزه بر نشئه ويرن اول گُلِ خالص
سنسڭ بزه هم جملهدن أعلا، دخى مخلص
أى نورِ رسالتدن گلن بر برهانِ قرآن
أى سرِّ فرقاندن چيقان حجّتِ ايمان
سندڭ بزه مطلوب، ينه سندڭ بزه موعود
سايهڭده بوگون هركس اولور زنده و مسعود
هر آن سنى بكلر و صاييقلاردى بو دنيا
حق كندينى گوستردى، بوگون بيتدى او رؤيا
بيڭ اوچ يوز سنهدر طوپراغه دونمش نيجه ميليار
مؤمن و مُوَحِّدْ سنى گوزلردى هپ أى يار
هر هپسى ده سندن يانه سويلردى كلامى
هر هپسى ده هر آن سڭا أيلردى سلامى
نور چهرهڭى آچسهڭ، آتارق پردهيى يوزدن
سويلر بڭا روحم ينه مَا ازْدَدْتُ يَقِينًا
واللّٰه، أزلدن بونى بن أيلدم أزبر
رسالهِٔ النوردر واللّٰه او صوڭ مجدّدِ أكبر
— 146 —
يوزلرجه سند، هم نيجه يوزلرجه إشارت
أيلر بو مقدّس قوجه دعوايه شهادت
أڭ باشده گلن شاهدِ عدل حضرتِ قرآن
گوسترمش عيانًا اوتوز اوچ يرده او برهان
يَا مُدْرِكًا نڭ قلبنه گوممش أسد اللّٰه
چوق سرّ كه، بيلنلر اولويور هپ سڭا آگاه
كُنْ قَادِرِىَّ الْوَقْتِ ديمش اول پيرِ معظّم
بيڭلرجه ولى هم ينه ياپمش بوڭا بيڭ ضم
معجزدر او سوز، حقدر او ئوز، گورمدى هر گوز
آرتق بو معمّالرى گل سن بزه بر چوز
آلتنجى سوزڭ آلدى بتون فعل و صفاتى
ويردم ده آريندم اوڭا هم ذات و حياتى
مفلس و فقير بكلهيوردم شيمدى قپوڭده
توحيده ايريشدير بنى، گل واريڭى صون ده
بن بن دييه يازدمسه ده سنسڭ ينه اول بن
هيچدن نه چيقار، هم بڭا بنلك ينه سندن
عفو ايت بنى أى عفوى بيوك، لطفى بيوك رسالهِٔ النور
بر دم بيله هم أيلهمه سندن بنى يا ربّنا مهجور
نور عشقنه، حق عشقنه، دوست عشقنه أى نور
نورڭله و سرّڭله بوگون قيل بزى مسرور
— 147 —
أى نورِ أزلدن گلن نورِ محمّد (عصم)
أى سرِّ ايماندن گلن نورِ مؤبّد
بيڭلرجه يتيمڭ طويولان آهنى بر كس
صارصار او بيوك عرشى ده واللّٰه بو چيقان سس
واللّٰه جميلسڭ، يتر آرتق بو جلالڭ
گوستر بزه أى نورِ محمّد، بر كرّه جمالڭ
درگاهڭى آچ، ايت بزه إحسان، ينه أى نورِ رسالت
بز دردلى قولز، قيل بزه درمان، ينه أى نورِ حقيقت
أمّاره اولان نفسمزڭ أمرينه اويدق
وير بزلره سن نور ايله ايقان، ينه أى نورِ قرآن
حرص آتشى سونسون ده گوڭل گلشنه دونسون
صاچ نوريڭى، هم فيضڭى هر آن، ينه أى نورِ ايمان
سن نورِ بديع، نورِ رحيمسڭ بزه لطف ايت
هپ ايستهگمز عشق ايله ايمان، ينه أى نورِ إلٰهى
دينڭ چكيلوب، ديو گبى صالديرماده وحشت
رحم ايت بزى غرق ايتميه طوفان، ينه أى نورِ رحمانى
پرنوره بويانسين بتون آفاقِ جهانڭ
هر يرده اوقونسون ده بو قرآن، ينه أى نورِ سبحانى
محبوبڭه اويدق، هپمز اُمّتى اولدق
آغلاتمه يتر، ايت بزى خندان، ينه أى نورِ ربّانى
— 148 —
اول روضهِٔ پاكِ أحمدى (عصم) گوستر بزه بر دم
آرتق اولالم هپ اوڭا قربان، ينه أى نورِ صمدانى
إسلامه ظفر وير، بزى قورتار، بزى گولدير
أعدامزى ايت خاك ايله يكسان، ينه أى نورِ فرقانى
هر بلدهِٔ إسلام ايله، اولسون بو يشيل يورد
تا حشره قدر جنّتِ جانان، ينه أى نورِ ايمانى
اول فخرِ جهان، آلِ عبا حقّى ايچون يا ربّ
حفظ ايت بزى آفات و بلادن، يا نور الأنوار، بِحقِّ إسمك النور!
عاجز، بيچاره طلبهڭز
حسن فيضى (رحمة اللّٰه عليه)
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
غايت أهمّيتلى بر مسئلهيى (بوندن أوّل سزه إجمالًا بيان ايتديگم مسئلهيى) تكرار سزه سويلهمهمه قوّتلى، معنوى بر إخطار آلدم. شويله كه:
پرده آلتندهكى دشمنمز منافقلر، شيمدىيه قدر ياپدقلرى گبى، عدليهيى و سياست و إدارهيى ظاهرى دينسزلگه آلَت ايدوب، بزه هجوملرى عقيم قالديغى؛ و رسالهِٔ نورڭ فتوحاتنه منفعتى اولان أسكى پلانلرينى بيراقوب، داها منافقانه و شيطانى ده حيرتده بيراقهجق بر پلان چويردكلرينه دائر بورالرده أمارهلرى گوروندى. او پلانلرڭ أڭ
— 149 —
مهمّ بر أساسى؛ خاص، ثباتكار قارداشلريمزى صوغوتمق، فتور ويرمك، ممكن ايسه رسالهِٔ نوردن وازگچيرمكدر.
بو نقطهده او قدر عجيب يالانلرى و دسيسهلرى إستعمال ايدييورلر كه، إسپارطه و حواليسى، گُل و نور فابريقهسنڭ قهرمان شاكردلرى گبى، چليك و دمير گبى بر ثبات و صداقت و متانت لازم كه طايانهبيلسين. بعض ده دوست صورتنده حلول ايدوب، قورقوتمق ممكنسه، حبّهيى قبّه ايدوب أوهام ويرييورلر. "امان، امان سعيده ياناشمايڭز! حكومت تعقيب ايدييور" دييه ضعيفلرى واز گچيرمگه چاليشييورلر. حتّى بعض گنج طلبهلره، هوساتلرينى تحريك ايچون، بعض گنج قيزلرى مسلّط ايدييورلر. حتّى رسالهِٔ نور أركانلرينه قارشى ده، بنم شخصمڭ قصوراتنى، چوروكلگنى گوستروب؛ ظاهرًا ديندار أهلِ بدعهدن بعض شهرتلى ذاتلرى گوستروب؛ "بز ده مسلمانز، دين يالڭز سعيدڭ مسلگنه مخصوص دگل" دييوب، بزه قارشى پرده آلتنده جبهه آلان زنديقلره و آنارشيلك حسابنه او صافدل أهلِ ديانت و خواجهلرى آلَت ايدوب إستعمال ايدييورلر. إن شاء اللّٰه بونلرڭ بو پلانلرى ده عقيم قالاجق. بويله حريفلره ديرسڭز:
"بز، رسالهِٔ نورڭ شاكردلرىيز. سعيد ده، بزم گبى بر شاكرددر. رسالهِٔ نورڭ منبعى، معدنى، أساسى ده قرآندر. يگرمى سنهدر أمثالسز تدقيقات و تعقيباتله برابر، قيمتنى و غلبهسنى أڭ معنّد دشمنه ده إثبات ايتمشدر. اونڭ ترجمانى و بر خدمتكارى اولان سعيد نه حالده اولورسه اولسون، حتّى سعيد ده (اَلْعِيَاذُ بِاللّٰه) رسالهِٔ نورڭ عليهنه دونسه، بزم صداقتمز و علاقهمزى إن شاء اللّٰه صارصميهجق." دييوب، او قپويى قپارسڭز. فقط ممكن اولديغى قدر رسالهِٔ نورله مشغول اولمق، ألندن گليرسه يازمق و مبالغهلى پروپاغندهلره هيچ أهمّيت ويرمهمك و أسكيسى گبى تام إحتياط ايتمك گركدر.
عموم قارداشلريمزه برر برر سلام و دعا ايدييورز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 150 —
بو وطندهكى ملّتڭ أڭ بيوك قوّتى اولان عالمِ إسلامڭ توجّهنى و حميتنى و اخوّتنى قيرمق و نفرت ويرديرمك ايچون، سياستى دينسزلگه آلَت ايدهرك، پرده آلتنده كفرِ مطلقى يرلشديرمك ايستهينلر، حكومتى إغفال و عدليهيى ايكى دفعهدر شاشيرتوب دير: "رسالهِٔ نور شاكردلرى، دينى سياسته آلَت ايدر؛ أمنيته ضرر ويرمك إحتمالى وار." حالبوكه، بو مملكته مادّى و معنوى بركتى و فوق العاده خدمتى و عموم عالمِ إسلامه تعلّق ايدهجك حقائقى جامع اولديغى، اوتوز اوچ آياتِ قرآنيهنڭ إشارتيله و إمامِ علىنڭ (رض) اوچ كرامتِ غيبيهسيله و غوثِ أعظمڭ قطعى إخباريله تحقّق ايتمش اولان رسالهِٔ نورڭ سياستله علاقهسى يوقدر. فقط كفرِ مطلقى قيرديغى ايچون، كفرِ مطلقڭ آلتى اولان آنارشيلك و اوستى اولان إستبدادِ مطلقى أساسيله بوزار، ردّ ايدر. أمنيتى و آسايشى و حرّيتى و عدالتى تأمين ايدر. رسالهِٔ نوره داها وطنه، إدارهيه ضررى طوقونمق بهانهسيله تجاوز ايديلمز. داها كيمسهيى او بهانه ايله اينانديرامازلر. فقط جبههيى دگيشديروب، دين پردهسى آلتنده بعض صافدل خواجهلرى ويا بدعه طرفدارلرى ويا أنانيتلى صوفىمشربليلرى، بعض قورنازلقلر ايله، رسالهِٔ نوره قارشى ايكى سنه أوّل إستانبولده و دڭزلى جوارنده اولديغى گبى إستعمال ايتمگه منافقلر بلكه چابالايهجقلر. إن شاء اللّٰه موفّق اولامازلر.
٭ ٭ ٭
قارداشلرم!
شيمدى تام تحقّق ايتدى كه؛ رسمًا بڭا إهانت و حقارت ايتمك، اونڭله توجّهِ عامّهيى حقّمده قيرمق ايچون گيزلى بر تدبير قورولمش. بنم بتون دوستلريمى (پرده آلتنده) صوغوتمق و اوركوتمگه چاليشييورلر. حالبوكه سكّهِٔ تصديقِ غيبى اونلرڭ بتون پروپاغندهلرينى زير و زبر ايدييور. گرچه بويله دينسزلك حسابنه بڭا اولان حقارت، بر
— 151 —
درجه بنى صيقييور؛ أسكى سعيددن قالمه بعض طمارلريمه طوقونويور. فقط رسالهِٔ نورڭ خارقه فتوحاتى و شاكردلرينڭ أهلِ حقيقت نظرنده و روحانى و ملائكهلر ياننده حرمت و مرحمتله قارشيلانمالرى، بنم شخصمه گلن إهانت و حقارتلرڭ سيورى سينك قنادى قدر أهمّيتى قالماز. او بدبخت أهلِ إهانت، ديندارلق جهتيله، أهلِ دين و أهلِ علومِ دينيهنڭ حرمتنى قيرمق دينه بر إهانت اولديغى جهتنده، روحانى و ملائكهلرڭ و أهلِ ايمان و أهلِ حقيقتڭ نظرنده ملعون اولديغى گبى؛ بيڭدن آنجق بر ايكى سرسرينڭ ويا زنديغڭ آفريننى قزانيرلر. او بدبختلر بڭا حقارت ايتمكله، گويا رسالهِٔ نورڭ نفوذينى قيرييور؛ شخصمى منبع ظن ايدوب بنى چوروتمكله، رسالهِٔ نور سقوط ايدهجك گبى أحمقانه بر ظن ايله شخصمه تجاوز اولويور.
بن ده ديرم: أى بڭا دينسزلك حسابنه إهانت و حقارت ايدن بدبختلر! قطعيًا سزه خبر ويرييورم؛ ياقينده (توبه ايتمهمك شرطيله) هيچ چارهِٔ خلاص يوق كه، أجل جلّاديله سن، إعدامِ أبدى ايله ئولوم دار آغاجى ايله آصيلاجقسڭ! شرارتلى روحڭ دخى أبدى بر حپسِ منفردده محكوم اولمقله برابر، أهلِ ايمان و روحانيلرڭ نفرت و لعنتنى قزانهجقسڭ! (توبه ايتمهمك شرطيله) بنم إنتقامم، سندن، پك مضاعف بر صورتده آلينييور بيلديگمدن، حدّت دگل حتّى سڭا آجييورم!
امّا رسالهِٔ نورڭ، سنڭ گبى سينكلر قدر أهمّيتى اولميانلرڭ پرده چكمهسى، ذرّه قدر نفوذينى قيراماز. يوز بيڭلر آدم اونڭله ايمانلرينى قورتاردقلرى ايچون، روح جانله حرمت و پرستش ايدرلر. امّا شخصمڭ تأثّرى ايسه قطعيًا سزه خبر ويرييورم كه؛ بر ايكى دقيقه عصبيتله بر تأثّراتمه مقابل، بردن اويله بر تسلّى بولويورم كه، بيڭ درجه سزلرڭ حقارت و إهانتى زيادهلشسه او تسلّىيى قيراماز. چونكه رسالهِٔ نورڭ كشفِ قطعيسيله، دينسزلك حسابنه بزه هجوم ايدنلر، أبدى عذابلر و حپسِ منفردده و إعدامِ أبدى ايله إهانتنى گوردكلرى گبى؛ رسالهِٔ نورله ايماننى قورتاران شاكردلرى، ئولومله ترخيص تذكرهسى و سعادتِ أبديه وثيقهسنى آلوب، أبدى بر حرمت و مرحمت و إكرامه مظهر اولاجقلرينى، فيلسوفلرى صوصديران بيڭلر حجّتلرله بيان ايتمشز.
— 152 —
هم بو يڭى سعيد، أسكى سعيد گبى كندينه حرمت و توجّه قزانمق و شان شرف بولمق؛ قطعيًا عليهندهدر، قطعيًا قبول ايتمز. اونڭ ايچون، يگرمى سنهدر إنزوايى ترجيح ايتمش.
أگر آسايش و إداره حسابنه نفوذينى قيرمق و عمومڭ نظرنده چوروتمك ايچون ياپييورسهڭز، پك بيوك بر خطا ايدييورسڭز. ايكى سنه اوچ محكمه، يگرمى سنهلك حياتمڭ يوز يگرمى أثرنده، يوز يگرمى بيڭ رسالهِٔ نور شاكردلرندن موجبِ إختلال و مدارِ مسئوليت و وطن و ملّت عليهنده هيچ بر شى بولمادقلرينه برائتمزله و رسالهِٔ نور أجزالرينڭ بتوننى إعاده ايتمهلريله گوسترديگى جهتله، قطعيًا سزه بيان ايدييورم كه؛ دينسزلك حسابنه بزى أزن سزلر؛ وطن و ملّت، آسايش و إداره عليهنده و آنارشيلك لهنده و مدهش بر أجنبى حسابنه بنى صيقشديروب، بر صارصينتى چيقاروب، او جريانڭ مداخلهسنى ايستهيورسڭز. اونڭ ايچون، بتون إهانت و حقارتلريڭزه بش پاره قيمت ويرمم؛ آسايش، إداره لهنده، صبر و تحمّله قرار ويردم.
ألبته دنيا دائمى اولماديغى گبى، حادثاتى ده فورطنهلى، دائما دگيشير. بر قاچ ساعت جنايتلرله، دنيوى و اُخروى بيڭلر زقّوم و عذاب نتيجهلرى وار. او زمان، فائدهسز "يوز بيڭلر تأسّف" دييهجكسڭز! بن، رسمى مقاماته و بزمله تام علاقهدار وظيفهدارلره يازديغم گبى، سزڭ گبى بدبختلره دخى ديرم: بز، رسالهِٔ نورله، بو مملكتڭ و إستقبالنڭ أڭ بيوك ايكى تهلكهسنى دفع ايتمگه چاليشييورز و بِالفعل چوق أمارهلرله، حتّى محكمهده ده قسمًا إثبات ايتمشز.
برنجى تهلكه:بو مملكتده، خارجدن قوّتلى بر صورتده گيرمگه چاليشان آنارشيلگه قارشى سد چكمك.
ايكنجيسى:اوچ يوز أللى ميليون مسلمانلرڭ نفرتلرينى قارداشلغه چويرمكله، بو مملكتڭ أڭ بيوك نقطهِٔ إستنادينى تأمين ايتمكدر.
٭ ٭ ٭
— 153 —
آفيون أمنيت مديرينه ديرم كه:
مدير بك! دنياده، أسكى زماندن بَرى گورولمهمش بو درجه قانونسز و معناسز و مصلحتسز تجاوزلر بڭا گلديگى حالده نهدن آلديرمييورسڭز؟ بر مثالى:
جامعه، خالى زمانده، جماعت خيرينه صاحب اولمق ايچون، بعض بر ايكى آدمدن باشقه كيمسهيى يانمه قبول ايتمديگم حالده، رسمًا "قطعيًا جامعه گيتميهجكسڭز!" دييوب؛ بو غربتده، خستهلق و إختيارلق و يوقسوللق ايچنده بو إهانت هانگى قانونلهدر؟ هانگى مصلحت وار؟ خبرم اولمادن، جامعڭ خالى بر يرنده ايكى اوچ تخته، بر كيلمله بنى اوشوتمهمك فكريله بر ذاتڭ ياپديغى ايكى كيشيلك بر ستّاره يوزندن، أهمّيتلى بر مسئله شكلنده، هم بڭا، هم عموم خلقه معناسز تلاش ويرمك هانگى قانونلهدر؟ هانگى مصلحت وار؟ صورويورم.
بڭا بو إهانتلرى ياپانلرڭ هيچ بر بهانهلرى يوقدر. يالڭز توجّهِ عامّهيى بهانه ايدوب: "بو منفى آدمه نهدن حرمت ايدييورسڭز؟" بن ده ديرم:
بتون دوستلرم بيلييورلر كه؛ بن، شخصمه قارشى حرمتى و توجّهِ عامّهيى ايستهمييورم، ردّ ايدييورم. بنم حقّمده باشقهلرينڭ حسنِ ظنّنى قبول ايتمديگم حالده، هانگى قانون بنى مسئول ايدر كه؛ إختيارم و رضام خارجنده، باشقهسنڭ حسنِ ظنّيله بڭا إهانت ايديلييور. فرضِ محال اولارق، بو توجّهِ عامّه حقيقت ده اولسه؛ وطنه، ملّته فائدهسى وار، ضررى اولماز. هم أگر، بر پارچهسنى بن ده قبول ايتسهم؛ بو إختيارلق، خستهلق، يوقسوللق و صوغوق بر اوطه ايچريسنده، دهشتلى بر حپسِ منفردده، ضرورى خدمتلريمى گورمك ايچون بر ايكى إنسانڭ دوستلغنى قبول ايتمكلگمده هانگى فنالق وار؟ هانگى قانون بونى منع ايدر؟ بر ايكى ايشجى چوجقدن باشقه بنمله تماس ايتديرمهمك هانگى قانونلهدر؟ او ايشجى چوجقلر هر وقت بولونمديغى ايچون، كندم ايشمى گورهمييورم.
بو دهشتلى وضعيتى، ألبته بو مملكتده إنضباط و حكومت و إداره آدملرى نظرِ أهمّيته آلمق بورجلريدر. جدًّا علاقهدار ايدر دييه سزه بيان ايدييورم.
أميرطاغنده بر تجريدِ مطلقده
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 154 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه، چوقدن بَرى بكلهديگم بر جدّى يارديم، قونيه علماسندن گورولمگه باشلادى.
أوت رسالهِٔ نور، مدرسهدن چيقمش، علم ايچنده حقيقته يول آچمش. حقيقى صاحبلرى و طرفدارلرى مدرسهدن چيقان خواجهلر اولديغنه بناءً، عموم آناطولينڭ أسكيدن بَرى پارلاق و فعّال بر مدرسهسى قونيه شهرى اولديغندن او مبارك مدرسهنڭ شاكردلرى كندى ماللرى اولان رسالهِٔ نوره صاحب چيقمغه و صاريلمغه باشلاديغنى صبرينڭ مكتوبندن آڭلادم و بورايه، قونيهيه ياقين گلديگمه روح جانمله ممنون اولوب بڭا گلن بتون صيقنتيلره سُرور ايله مقابله ايدوب تحمّل ايدييورم. باشده، چوق مبارك تفسيرڭ چوق محترم و قيمتدار صاحبى اولان خواجه وهبى أفندى اولارق، رسالهِٔ نورى تقدير ايدوب علاقهدارلق گوسترن بتون قونيه و جوارى علمالرينى، بتون قزانجلريمه و دعالريمه شريك ايتدم. و خاص قارداشلرم دائرهسى ايچنده إسملرينى بيلديگم ذاتلرى، إسملريله دعا وقتنده ياد ايدييورم. رسالهِٔ نور شاكردلرندهكى شركتِ معنويه إعتباريله، بنم چوق نقصان قزانجمدن حصّه آلدقلرى گبى؛ بتون شاكردلرڭ بتون قزانجلرندن ده حصّهلر آلمغه يول آچيلديغنى؛ بنم طرفمدن سلاممى حرمتلرمله اونلره تبليغ ايديڭز. إسپارطه قهرمانلرى گبى، قونيهنڭ مبارك عالملرى رسالهِٔ نوره صاحب چيقدقلرندن، داها دنياجه، وظيفهِٔ نوريهيه بر أنديشهم قالمادى. او مبارك و قوّتلى أللره رسالهِٔ نورى أمانت ايدوب راحتِ قلب ايله قبريمه گيدهبيليرم.
ثانيًا:الحقّ، آز بر زمانده رسالهِٔ نوره پك چوق فائدهسى طوقونان و اون سنهدن بَرى رسالهِٔ نوره چاليشمش گبى خاصلر دائرهسنده بولونان مصطفى عثمانڭ، أميرطاغندهكى قارداشلرينه، يانغين مناسبتيله گچمش اولسون مقامنده نوعِ بشر يانغيننى بحث ايدوب، گوزل بر مكتوب يازمش. اونڭ مكتوبنڭ بر قسمنى هم لاحقهده، هم سكّهِٔ غيبيهده قيد ايدييورز؛ صوڭره صورتنى سزه گوندرهجگز. بنم طرفمدن هم اوڭا،
— 155 —
هم يانندهكيلره، هم واسطهِٔ مخابره اولديغى قسطمونى و اينهبوليدهكى قارداشلريمزه پك چوق سلاملرله برابر؛ خطّى گوزل، وقتى مساعد اولانلر، إسپارطه و جوارى گبى عصاىِ موسى مجموعهسنى يازسهلر، چوق مناسب اولور. بو وظيفهِٔ نوريه، إن شاء اللّٰه مطبعهنڭ چوق فوقنده ايش گورهجك.
ثالثًا:حافظ أمينڭ رسالهِٔ نوره چوق خدمتى وار. اونڭ قصبهسى اولان كوره، گچن حادثهدن أوّل نورى، حقّى، إحسان و مرحوم معلّم عثمان گبى ذاتلرڭ همّتيله بر مدرسهِٔ نوريه حكمنه گچوب پارلاق بر صورتده نوره چاليشييوردى. إن شاء اللّٰه او قيمتدار خدمتى، ممكن اولدقجه ينه ياپاجق. گرچه گچن مصيبتده أڭ زياده اونلر اوزولديلر، فقط اوڭا مقابل رسالهِٔ نورڭ گنيش مظفّريتنده او قصبهنڭ و او فداكار قارداشلريمزڭ حصّهلرى چوق أهمّيتليدر.
حافظ أمين مكتوبنده دييور كه: "بن محكمهدن كتابلريمى آلامادم. سزه گلمش مى، گلمهمش مى؟" دييه بندن صورويور. سز اوڭا سلاممله برابر يازيڭز كه: سنڭكى بڭا گلمديگى گبى، سڭا إستانبوله گوندرديگم كتابلرمدن ده هيچ بريسى أليمه گچمهدى. و بِالخاصّه إستانبوله گوندرديگم "بيوك كتاب" نامنده ايچنده يگرمى رسالهدن زياده بولونان مجموعهيى چوق آراشديردمسه ده بولامادم. فقط مادام رسالهِٔ نور كندى كندينه إنتشار ايدييور و محتاج اولانلره كندينى اوقوتديرييور، حافظ أمينه و بزلره ثواب قزانديرييور. حافظ أمين ده، بنم گبى، كتابلرينڭ باشقه أللرده گزمهسندن ممنون اولمالى. هم كورهده أركك و خانم نه قدر رسالهِٔ نورله علاقهدار وارسه، اونلره سلام ايدييورم. أسكيسى گبى شيمدى ده كورهيه بر مدرسهِٔ نوريه نظريله باقييورم. خصوصًا إحسان عبد الرحمٰنه سلام ايدييورم؛ نه حالدهدر؟ إن شاء اللّٰه أسكى پارلاق خدمتى دوام ايدييور. تام بر عبد الرحمٰن اولديغنى إثبات ايتديگى گبى، دوام ايدهجك.
عموم قارداشلريمزه برر برر سلام و دعا ايدييورز.
٭ ٭ ٭
— 156 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
حدسز شكر اولسون كه؛ رسالهِٔ نور يرينه بنى صيقييورلر، بنمله مشغول اولويورلر. هيچ مراق ايتمهيڭز، عَسٰى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ سرّيله إن شاء اللّٰه بو يڭى حادثهده دخى بر خير اولاجق.
حادثه بودر:
جيلانى و ايكى آرقداشلرى، (كه بڭا خدمت ايدييورلردى) يانمه گلمهلرينى منع ايتديلر. آناختارى اونلردن آلديلر، بكجيلره ويرديلر. او بكجيلردن بريسى گلييور، صو و أكمك گبى ايشلريمى گورويور. بن بونڭ سببنى بيلهمدم. فقط بو قصبهده بر پارتى منازعهسى وار. چوجغڭ بر عموجهسى (حاشيه): مرحوم عبد اللّٰه چاليشقاندر. دموقرات پارتىيه، مخالفتده ايكن إنتساب ايتمشدى. بر طرفدهدر. اونڭ معارضلرى ياپييور إحتمالى وار.
هم هر طرفده رسالهِٔ نورڭ فتوحاتى و خارجدن گلن آنارشيستلك مداخلهسى سببيت ويردى ظن ايدرم. و صانديقلىده ألده ايديلن مكتوباتله، بر واسطهِٔ مخابره اولماسى بهانهسيله، بو صيقنتىيى ويرديلر. سز هيچ تلاش ايتمهيڭز، بونڭ ده هيچ أهمّيتى يوقدر. سز، ينه أسكى گبى بڭا يازارسڭز. فقط بن، كندم چوق يازهمييورم. گويا بنى، إهانت و حقارتله چوروتمكله رسالهِٔ نورڭ فتوحاتنه سد چكيلهجك. ديوانهلكلرندن، اوفلهمكله ميليونلر ألكتريق قوّتنده بولونان رسالهِٔ نور گبى بر حقيقت گونشى سونهجك دييه، (زياده ثوابى بڭا قزانديرمق ايچون) بنى فضله صيقييورلر.
مدارِ عبرت و دقّت بر توافقدر كه؛ دون، چوجقله پدرينى ضابطه جلب ايدوب إفادهلرينى آلديغى عين دقيقهده، أهمّيتلى بر وقوعاتى، تلفونِ ضابطه خبر ويرهرك، بتون أركانى تلاشه دوشورتدى. محلِّ وقعهيه گيتمگه مجبور اولديلر. معنًا اونلره دينيلدى: "سز، سينك قنادى قدر ضررى اولميانى بيراقڭز؛ قارتاللر، بلكه أژدرهالر گبى ضررلره باقڭز."
— 157 —
هم جامعدن منع حادثهسنڭ عين وقتنده، منعه أمر ويرن يڭى قائمِ مقام، آفيونده عملياته معروض قالدى. لسانِ حال ايله اوڭا دينيلدى: "ئولوم وار! اونڭ إعدامندن قورتولمسنه چاليشانى تضييق دگل، بلكه چوق تقدير و تحسين ايتمك گركدر."
عموم قارداش و همشيرهلريمه برر برر سلام و دعا ايدرم و دعالرينى ايسترم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم و مبارك وارثلرم و أمين وكيللرم!
أوّلا:سزه قطعى خبر ويرييورم كه؛ حقّمزده و رسالهِٔ نور خدمتنده، عنايتِ ربّانيه و توفيقاتِ صمدانيه دوام ايدييور. ظاهرًا چركين پردهلر آلتنده، غايت گوزل نتيجهلر وار. بر ضرريمزه بدل، يوز منفعت بزلره إحسان ايديلييور. اونڭ ايچون گچيجى، موقّت صيقنتيلره و صارصينتيلره أهمّيت ويرمهمك لازمدر.
ثانيًا:ممكن اولديغى قدر عصاىِ موسى مجموعهسنى يازمقده فتور و توقّف ويريلمهسين. او قدسى برنجى وظيفهنڭ پك چوق أهمّيتى وار. و بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ اونڭ حقّنده إمامِ على (رض) ديمش.
سزه ايكى علىنڭ اون درت پارچه مبارك رسالهلرينى تصحيح ايدوب پوسته ايله گوندردم. بوراده هم بنى، هم طلبهلرى شوق ايله تام چاليشديرديلر. قسطمونيده إمداديمه گلدكلرى گبى، بوراده دخى او ايكى قهرمان ينه إمداديمه يتيشديلر.
ثالثًا:بن بوراده گرچه پك چوق صيقيلييورم. فقط سزلرڭ فتورسز چاليشماڭزى دوشوندكجه و إشتياقله بكلهديگم ملايمانه و تسلّيكار مكتوبلريڭزى گوردكجه، او
— 158 —
صيقنتيلر گيدر، بعضًا سَوينجلره إنقلاب ايدرلر. بنم مكتوبلريمى يازان، شيمديلك يانمه گرچه گلهمييور، فقط شخصى خدمتدن باشقه، رسالهِٔ نوره عائد اوچ درت وظيفهسى وار. اونلرى مكمّل ياپييور. هم بنم خصوصى ايشلريمى ده قپويه گلوب آڭلار، گيدر؛ اونلرى ده ياپار.
رابعًا:سائر يرلردهكى قارداشلريمز عصاىِ موسى يازماسنه باشلامشلر مى؟ بو برنجى وظيفهيى أسكيدن ياپان و ياننده موجود بولونان ذاتلر، بر جلد ايچنه آلوب؛ ايكنجى وظيفهِٔ ايمانيه اولان معجزاتلرى ذيللريله برابر تداركنه باشلاسينلر وياخود گرى قالانلره يارديم ايتسينلر. ألندن گلديگى قدر گوزل و تصحيحلى يازيلمالى.
خامسًا:عالملردن صوڭره معلّملر دخى رسالهيه إحتياجلرينى حسّ ايتمگه باشلادقلرينه چوق أمارهلر وار. بر أماره بودر:
إستانبولده دين قونفرانسنده اوقومق نيّتيله آيت الكبرا رسالهسنى ايستهملريدر.
٭ ٭ ٭
رأفت قارداش! سن ده چوق صفالر گلدڭ و رسالهِٔ نور يازيسى ايله مشغوليتڭ بنى جدًّا سَوينديردى. خلوصى و صبرى گبى سنڭ ده سؤاللريڭڭ رسالهِٔ نورده أهمّيتلى نتيجهلرى و طاتلى ميوهلرى وار. سنڭ يانڭده بولونان و رسالهلرده قيد ايديلمهين علمى پارچهلرى مناسب يرلرده ويا لاحقهده يازارسڭز.
قارداشلرم! عصاىِ موسى مجموعهسنڭ يازمهسنده بر تدبير خاطريمه گلدى. تقسيم الأعمال ايله بش آلتى ذات، عين قطعهده هر برى بر قسمنى يازسين؛ داها چابوق و داها قولاى اولور. هم اوصانديرماز، هم (بيوكلگى ايچون) يازمق جسارتنى قيرماز. تخمين ايدرم كه؛ بو چوق أهمّيتلى وظيفهِٔ نوريه تام ايلرى گيتمهمسى بو سببدندر. يازيسى گوزل اولانلر، هر حالده بو يڭى تدبير ايله او وظيفهيه چاليشمالى.
— 159 —
قارداشلرم! چوق دقّت و إحتياط ايديڭز. صاقين صاقين خواجهلرله مناقشه ايتمهيڭز. ممكن اولديغى قدر مصالحهكارانه طاورانڭز، أنانيتلرينه طوقونمايڭز، بدعت طرفدارى ده اولسه ايليشمهيڭز. قارشيمزده دهشتلى زندقه واركن، مبتدعلرله اوغراشوب اونلرى دينسزلرڭ طرفنه سوق ايتمهمك گركدر. أگر سزه ايليشمك ايچون گوندريلمش خواجهلره راست گلسهڭز، ممكن اولديغى قدر منازعه قپوسنى آچمايڭز. علم كسوهسيله إعتراضلرى، منافقلرڭ أللرنده بر سند اولور. إستانبولده إختيار خواجهنڭ هجومى نه قدر ضرر ويرديگنى بيليرسڭز. ألدن گلديگى قدر رسالهِٔ نور لهنه چويرمگه چاليشڭز.
عموم قارداشلريمه برر برر سلام.
٭ ٭ ٭
چوق عزيز، صدّيق، قهرمان، بختيار أميرطاغلى قارداشلرم!
گچيرديگڭز چوق بيوك آفتى مشعر، مبارك أفنديمز حضرتلرينڭ، چوق أهمّيتلى و چوق قيمتلى و پرده آلتنده چوق مژدهلى لطفنامهلرينى آلدق. هر بررلريڭزه، خصوصًا بو يانغينده داها چوق تهلكه آتلاتان قارداشلريمه، بورا و بو جوار طلبهلرى نامنه بيوك گچمش اولسون دير و بو وسيله ايله دهشتلى كفرِ مطلق يانغيننڭ محلّهمزى صارديغى و قيزيل قيغلجيملرينڭ صاچاقلريمزه صيچرامق اوزره اولديغى بر هنگامده، عموم أهلِ ايمان و خصوصًا نورجيلر نامنه، او مادّى يانغينده چوجق جيلانڭ آغلامقله مدد ايستهمسى گبى، بر معنوى جيلان اولارق، او بيوك و چوق مشفق استاده "مدد! بز يانييورز، محو اولدق" دييه نياز أيلرم.
بو أميرطاغ يانغيننده، گونڭ أڭ چوق نفوذينه صاحب قيزيل روسيادن چيقهرق، قيزيل آتشلر و قيزيل قيغلجيملر صاچان و برر برر دنيا شهرينڭ محلّهلرينى صاران و
— 160 —
اورالرى ياقوب قاووران، بعض يرلرده ده نفاق و شقاق آتشلرى صاچارق، قارداشنه "قارداشڭى ئولدير" دييه باغيران و أڭ نهايتده عالمِ خرستيانيتى ياقوب، قاووروب، خرمان گبى صاووردقدن صوڭره عالمِ إسلام محلّهسنى صاران و أويمزڭ صاچاقلرينه قيغلجيملرى صيچرايان و چوق بيوك و چوق دهشتلى بر بلا اولان قومونيزمه و بو عظيم يانغينده إطفائيه وظيفهسنى اوزرينه آلان رسالهِٔ نوره و رسالهِٔ نورڭ گونڭ أڭ بيوك مطفيسى، أڭ بيوك تحصّنگاهى و أڭ بيوك ملجئى و پناهى و اونڭ شخصِ معنويسنڭ دعالرينڭ بارگاهِ أحديتده قبول اولديغنه صريح بر إشارت وار. و عادتا اوڭا هجوم ايدنلره و ايتمك ايستهينلره قراڭلق گيجهده قيرمزى ديليله شويله خطاب ايدييور:
"أى فخرِ عالمڭ گوسترديگى طوغرى يولدن شاشانلر! دنيانڭ فانى متاعلريله غرورلانوب طاشانلر و أى دنيامزه ضررى اولور قورقوسيله، نورِ قرآندن قاچانلر! سزلر، دنياڭزڭ اوچوروملره گيتديگى ظنّيله، او باقى و طاتلى صانديغڭز فانى و حقيقتده چوق آجى لذّتلريڭزڭ زوال بولمق، شديد و أليم ألم و إضطرابلره تحوّل ايتمك اوزره اولديغنى تخمين ايدهرك معناسزجه راديولرڭ باشنه قوشويورسڭز. بو قوشمقده و بو ديدى قوديلرى ديڭلهمكده نه فائده وار؟ زوال بوليجى لهويات و لذائذله كورلشمش، باقان گوزلريڭز آرتيق يتر برآز حقيقتى گورسون، صاغيرلاشمش طويان قولاقلريڭز، برآز حقيقتى طويسون كه، بو عجيب و دهشتلى و هيچ مِثلى گورولمهمش دورده، خصوصًا أهلِ ايمانڭ چوق صارصينتيلر گچيرديگى و چوق دهشتلى دشمنلر قارشيسنده بولونديغى و كفرِ مطلق آتشنڭ محلّهمزى صارديغى بر زمانده، آنجق و آنجق گونمزڭ أڭ مستحكم، قوى، ييقلماز، صارصيلماز تحكيماتى اولان رسالهِٔ نورڭ نورانى سپرلرينه إلتجا ايتمكله و اونڭ دائرهِٔ قدسيهسنه دخالت ايتمكله قورتولاجق و ايمانڭزى قورتارهرق، إعدامِ أبدى ظن ايتديگڭز ئولومى، بر حياتِ باقيهيه تبديل ايدهجكسڭز.
و ايشته او نورڭ مبارك ترجماننڭ و مبارك شخصِ معنويسنڭ
اَجِرْنَا وَ اَجِرْ وَالِدَيْنَا وَ اَجِرْ طَلَبَةَ رَسَائِلِ النُّورِ وَوَالِدَيْهِمْ مِنَ النَّارِ
و أمثالى دعالرينڭ قبوليله، شفاعتيله و حرمتنه، بنم دهشتلى فقط جهنّم آتشى ياننده هيچ أهمّيتى اولميان آتشمدن،
— 161 —
اونڭ شاكردلرينڭ، خادملرينڭ و رسالهلرينڭ محافظى بولونان مغازهلرى ناصل آزاد اولمش، قورتولمش ايسه، سزلر ده او مبارك شاكردلر گبى، او مبارك دائرهِٔ قدسيهيه دخالت ايتديگڭزده؛ دنيوى و اُخروى دهشتلى آتشلردن قورتولاجق و أولاد و عيالڭزڭ بر نوع چوبانى اولمق حسبيله، او سَوْگيليلريڭزى ده قورتاراجقسڭز. و هر بررلريڭز مادّى و معنوى فلاح و سعادته نائل اولاجقسڭز. باقوب ده گورمهين و گوروب ده گورمك ايستهمديگڭزدن قپاديغڭز گوزلريڭزى آچيڭز، گوريڭز و عظيم تهلكهلرڭ چوق ياقين اولديغنى إحساس و تلاش و إضطرابڭزى آرتيرمقدن باشقه بر ايشه ياراميان دنيا حوادثلرينى ويرن راديو باشنه دگل، آياقلريڭزدهكى بتون درمان و قوّتڭزله رسالهِٔ نور باشنه و اونڭ نتيجهسى أمنيت، سلامت و سعادت اولان نورانى دائرهسنه قوشڭز."
بزلره ده:أى نورجيلر! اللّٰهڭ سزلره إحسان ايتديگى أزلى لطفنه قارشى سجدهدن باشلريڭزى قالديرمايڭز. گيجهنڭ صوغوغنه آلديرمهيڭز. سزلره لطفنى هيچ بر خصوصده أسيرگهمهين ربِّ رحيمه، گيجهنڭ بو مبارك ساعتلرنده قالقهرق وظيفهِٔ شكرى أدا ايديڭز. و بعضلرڭ دوشديگى، إستقبالى دوشونمك درديله عقلِ معاشى صارصان حادثهلر قارشيسنده تيترهمهيڭز، قورقمايڭز؛ نورڭ قدسى كرامتى و إمدادينى مشاهده ايديڭز. دنيا فانيدر، بيڭلر سنه ياشامق اولسه، باقى اولان حياتِ اُخرويهنڭ ياننده، هيچأندر هيچ مثابهسندهدر. فقط فانى اولمقله برابر، باقى حياتڭ باقى ميوهلرينى ويرهجك بر مزرعهسيدر. فورطنهلرڭ شدّتى، هوانڭ دهشتى سزلرى صارصماسين، قورقوتماسين. بو مبارك مزرعهيه أڭ مبارك و نورانى و ويريملى و بركتلى اولان نور تخملرينى أكيڭز. زيرا "أكن بيچر"، آتالريمزدن قالمه مبارك بر سوزدر.
أى نورجيلر! سزڭ حقيقى وظيفهڭز، دنيايه باقمق دگلدر. فرضِ محال اولارق دنيايه ده باقيلسه، باقڭز و گوريڭز و ظهورى محتمل دهشتلى يانغينلر سببيله و او يوزدن قارشيلاشماڭز إحتمالى بولونان تهلكهلر طولاييسيله قطعيًا صارصيلمايڭز، فتور گتيرمهيڭز. چاليشڭز، چاليشڭز، چاليشڭز و قطعيًا اينانيڭز كه؛ نورڭ شفاعتى، نورڭ دعاسى، نورڭ همّتى سزلرى قورتارهجقدر. ايشته بو دعوانڭ شاهدى
— 162 —
أميرطاغلى نورجيلرڭ دهشتلى آتشدن ضررسز قورتولمالريدر. شيمديدن عمومڭزه مژدهلر اولسون.
قارداشڭز
مصطفى عثمان
٭ ٭ ٭
وصيتنامهمدر
عزيز، صدّيق قارداشلرم و وارثلرم!
أجل گيزلى اولماسندن، وصيتنامه يازمق سنّتدر. بنم متروكاتم و رسالهِٔ نوردن اولان بنم خصوصى كتابلرم و گوزل جلدلنمش مجموعهلرم وسائر شيلريمڭ بتوننى، گُل و نور فابريقهلرينڭ هيئتنه، باشده خسرو و طاهرى اولارق او هيئتدن اون ايكى
(٭): قارداشم عبد المجيد، زبير، مصطفى صونغور، جيلان، محمد قايا، حسنى، بايرام، رشدى، عبد اللّٰه، أحمد آىتيمور، عاطف، تيللولى سعيد، مصطفى، مصطفى، سيّد صالح.
قهرمان قارداشلريمه وصيت ايدييورم. اونلره بيراقييورم كه؛ أمرِ حق اولان أجلم گلديگى زمان، بنم آرقهمده او متروكاتم، بنم بدلمه او صادق و مبارك أللرده خدمتِ نوريه و ايمانيهده چاليشسين و إستعمال ايديلسين.
قارداشلرم! بو وصيتدن تلاش ايتمهيڭز. بن، تأثّراتدن و طوقوز دفعه زهرلنمكدن، پك چوق ضعيف اولمقله برابر؛ گيزلى منافقلرڭ دسيسهلرله متعدّد سوءِ قصدلرى ايچون بو وصيتى يازدم. مراق ايتمهيڭز، عنايتِ ربّانيه و حفظِ إلٰهى دوام ايدييور.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 163 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم و خدمتِ ايمانيهده عزمكار آرقداشلرم!
أوّلا:برنجى وظيفهِٔ نوريه، إن شاء اللّٰه مطبعهنڭ پك چوق فوقنده ايش گورهجك. هم شيمدى ده شاكردلرينه بيوك ثوابلر و قوّتلى ايمان خدمتلرى ويرييور. عجبا بو وظيفه ايلرى گيدييور مى، يوقسه بو قيشڭ آغير شرائطيله گرى مى قالييور؟
ايكنجى وظيفهده؛ "اوننجى سوز" ذيللريله برابر، ايكى معجزات رسالهلرى و ذيللرينڭ آخرنده بولونمق لازمدر. برنجى وظيفهسنى بيتيرنلر، ينه موجودى وارسه، بر جلد ايچنه آلمغه چاليشسينلر؛ يوقسه، تدارك ايتسينلر. چونكه عالمِ إسلام، شيمديكى إنتباهى، وحدتِ إسلامه چاليشماسى، هر حالده رسالهِٔ نور گبى أثرلرى آراياجق و بيوك دائرهلرڭ گنيش نظرلرينه ألبته بيوك مجموعهلر لازمدر.
ثانيًا:سزڭ بڭا يارديمڭز ايكى جهتله پك ظاهر و پك بيوكدر:
برنجيسى:سزڭ فتورسز خدمتِ نوريهده چاليشماڭز، بنم بتون مصيبتلريمى و صيقنتيلريمى هيچه اينديرييور، بِالعكس سرورلره قلب ايدييور.
ايكنجى جهت:قطعيًا بيليڭز كه؛ دعاڭز، اونلرڭ آغير و إشكنجهلى ظلملرينى، بنم حقّمده عنايتكار، مصلحتدار مرحمتلره چويرمسنه سبب اولديغنه قطعيًا شبههم قالمادى. أزجمله:
مأمورلرى و خلقلرى بندن اوركوتملرى، بنى بيوك خطالردن و تصنّعلردن و إخلاصه منافى حالتلردن و وقتمى ضايع ايتمكدن قورتاروب، قدرِ إلٰهينڭ حقّمده، ظلمِ بشرى ايچنده تام عدالتنى و عنايتنى گوستردى. بوڭا قياسًا، باشمه نه گلسه، آلتنده بر رحمت وار. يالڭز بنم ايله مشغول اولمالرى ايچون اون درهم ضرر، رسالهِٔ نورڭ اون بيڭ ليراسنى قورتارييور. اونڭ ايچون، سز هيچ بنى مراق ايتمهيڭز. حتّى بعضًا طمارلريمه طوقونديرهجق طرزدهكى إهانتلرينه قارشى بددعا ايتمك ايستركن، اونلرڭ ياقينده ئولوم إعداميله قبر حپسِ منفردده عذابلرى و بو إهانتلرينڭ نتيجهسنده بڭا عائد مصلحتلرى و خدمتمزه منفعتلرى دوشوندكجه، بددعادن واز گچييورم.
— 164 —
ثالثًا:هر هفته بر ايكى مكتوبڭز بڭا هم شفا، هم مدارِ تسلّى و معنوى بر صحبتله سزڭ ايله گورشمگه وسيله اولماسندن، كمالِ شوق ايله پوستهيى بكلهيورم.
عمومڭزه برر برر سلام و دعا.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم و حقيقت يولنده حقپرست آرقداشلرم!
بو دفعه سزڭ بش آلتى مبارك مكتوبلريڭزه يالڭز بر تك مشوّش مكتوبله جواب ويرممدن گوجنمهيڭز.
أوّلا:خليل إبراهيمڭ مكتوبى، شخصمه ويرديگى فوق العاده مزيتلر ايچون قبول ايتمهمك مسلگمزجه لازم گليركن، ايكى معنيدار توافقى بڭا هم كندينى قبول ايتديردى، هم لاحقهيه گيردى. فقط شخصمه عائد قسمنى بعضًا طىّ ايتدم و بعضسنڭ اوستنده "رسالهِٔ نور" كلمهسنى يازدم، عبارهدهكى سؤاللرينه جواب اولدى.
برنجى توافق:
حقّمده توجّهِ عامّهيى قيرمق ايچون بر يوز باشى بڭا قارشى بش وجهله قانونسز حقارت و إهانت ايتديگى عين زمانده، بلكه عين ساعتده، يوز دانه بويله يوزباشيدن أهلِ حقيقت نظرنده داها أهمّيتلى و رسالهِٔ نورڭ أركانندن بر قارداشمز، بو يڭى مكتوبى، حدّمدن يوز درجه زياده إحترام ويروب او گبى إهانتلرى هيچه اينديرهرك يازمش. هم شاكردلرڭ أركانِ مهمّهسندن درت ذات، عين مسئلهيه إشتراك ايدوب إمضا باصمشلر. بن ده بو غريب توافقڭ خاطرى ايچون، مسلگمه مخالف اولان ثناكارانه مكتوبى قبول ايدوب تعديل ايدهرك لاحقهيه گچيردم و سزه ده مسودّهسنى گوندردم.
ايكنجى توافق:
بن گيجه عصاىِ موسى رسالهسنى يازانلرى دوشوندم و يڭى مكتوبلرده او نقطهده بحث آرادم. بو آغير قيشده و آرا صيره بڭا منافقلرڭ ايليشمهلرى،
— 165 —
بونلره فتور ويرمك إحتمالى وار. بو يازيجيلره بر قامچئِ تشويق لازم. ناصلكه حسن فيضى و خليل إبراهيمڭ أديبانه ايكى تعريفنامهلرى چوقلرى يازىيه شوق ايله سَوق ايتديلر دييه بر تشويق وسيلهسنى آرادم؛ بردن، صباحده بنم ئولوممى موضوع ياپان و شاكردلرى قورقوتان و سعىده و يازيده عجله ايتمهلرينه مدار او مكتوبى آلدم، ديدم: إبراهيم خليلڭ صداقتى، كرامت درجهسنه چيقمش.
ثانيًا:فيضى و أمينڭ مكتوبى، بنم چوق أنديشهلريمى إزاله ايتدى. أوت بو ايكى قارداشمزڭ صداقتلرى و خدمتلرى و رسالهِٔ نوره صحابتلرينڭ چوق أهمّيتى وار. و حپسخانهده طوقوز آيده، طوقوز سنه قدر قيمتدار خدمت ايدن حلمى و صادق و إحسان و بشقارداش نامنده رسالهِٔ نوره قلميله چوق خدمت ايدن إختيار تحسين گبى و فيضى و أمينڭ مكتوبنده إشارت ايديلن عموم او جوارده چوق علاقهدار اولديغم قارداشلريمڭ خدمتِ نوريهده دواملرى، بنى سرورله آغلاتديردى. فقط ئوز قارداشم عبد المجيد، بنى چوق مراق ايدييور؛ گوروشهمديگم بورانڭ مفتيسندن، حالمى آڭلامغه چاليشييور. بوندن صوڭره فيضى و أمينڭ اوچنجيسى عبد المجيد اولسون. صفرانبولى قهرمانلرندن آلدقلرى لزوملى مكتوبلرى اوڭا ده گوندرسينلر.
هم بنم طرفمدن اوڭا يازسينلر كه: أسكى سعيدڭ برنجى طلبهسى بولونديغڭ گبى، يڭى سعيدڭ دخى خلوصى ايله برابر ينه برنجى صفده طلبهلريسڭز.
هم بنم حقّمده مصيبت و فنا خبرلرى آلديغى وقت، مرحوم پدرم ميرزا (رح) گبى اولسون، مرحومه والدهم نوريه (رح) گبى اولماسين. چونكه أسكى زمانده، دغدغهلى حياتمده حقّمده عجيب حوادثلر پدر و والدهمه إخبار ايديلييوردى. "سزڭ اوغلڭز ئولدى ويا وورولدى ويا حپسه گيردى" گبى فنا خبرلرى بابام ايشيتدكجه، كيفلنييوردى، گولويوردى. ديردى: "ما شاء اللّٰه، اوغلم ينه بر أهمّيتلى ايش، بر قهرمانلق گوسترمشدر كه، هركس اوندن بحث ايدييور." والدهم ايسه، اونڭ سرورينه قارشى شدّتله آغلايوردى. صوڭره زمان، بابامڭ حقلى اولديغنى چوق دفعه گوسترييوردى.
— 166 —
ثالثًا:لطفينڭ ثباتكار و پك جدّى وارثى عبد اللّٰه چاوش و إسلامكويلى مرحوم حافظ علىنڭ شاكرد و وارثلرندن مصطفىنڭ مكتوبلرينى عموم نور فابريقهسنڭ قهرمانلرى حسابنه قبول ايتدم. جنابِ أرحم الرّاحمينه حدسز شكر اولسون كه؛ او كويلرى ده صاوه و قلهاوڭى گبى بر مدرسهِٔ نوريه حكمنه گتيرمش.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزڭ بو دفعه متعدّد مكتوبلريڭزه، راحتسزلق مجبوريتيله، بر تك مكتوبله إكتفا ايدييورم.
أوّلا:رسالهِٔ نورڭ قهرمانى خسرو، بنم بدلمه ئولمك و بنم يرمده خسته اولمق صميمى و جدّى ايستهيور. بن ده ديرم: تأليف زمانى دگل، شيمدى نشر زمانيدر. سنڭ يازيڭ، بنم يازيمدن نه درجه زياده و نشره فائدهلى ايسه، حياتڭ دخى خدمتِ نوريهده بنم بو عذابلى حياتمدن او درجه فائدهليدر. أگر بنم أليمدن گلسه ايدى، حياتمدن و صحّتمدن سزه ممنونيتله ويرردم.
ثانيًا:شهيد مرحوم حافظ علىنڭ تام بر وارثى حسن فيضىنڭ، دڭزلى حسابنه و او جوارده جدّى قارداشلريمزڭ نامنه يازديغى پارلاق قصيده و دردنجى شهنامهسى و اوراده دخى شاكردلرڭ فعاليتله نوره چاليشمهلرى، بنم زهرلى، شدّتلى خستهلغمه بر مرهم اولدى. جنابِ أرحم الرّاحمينه حدسز شكر اولسون، دڭزلىيى ايكنجى بر إسپارطه و بيوك بر إسلامكويى ياپييور.
أوت حاكمِ عادل، محرّم و فيضى و حافظ مصطفى، بر ايكى سنهده، يگرمى سنه قدر خدمتِ نوريهيى ياپديلر؛ نورڭ شاكردلرينى أبده قدر منّتدار أيلديلر. جنابِ حق اونلردن و برابرلرنده نوره خدمت ايدنلردن أبدًا راضى اولسون، آمين!
— 167 —
ثالثًا:مدرسهِٔ نوريهنڭ قهرمانلرندن و بارلالى مرانغوز مصطفى چاوش و حافظ محمدڭ تام وارثى مرانغوز أحمدڭ مدرسهِٔ نوريه نامنه پك صميمى و حزين تعزيهنامهسى، بنى سرورله آغلاتديردى. بن ده ديرم: مادام او مبارك مدرسهده كوچك و بيوك چوق سعيدلر وار؛ إختيار، عاجز، وظيفهسى بيتمش بر سعيد نقصان اولسه، أهمّيتى يوق. حياتِ باقيهده مادام برابرز، بر موقّت مفارقت اولسه ده، سزى متأثّر ايتمهسين.
رابعًا:حاكمِ عادلدن صوڭره أڭ زياده حقيقى عدالته چاليشوب رسالهِٔ نورڭ سربستيتنه خدمت ايدن"م ح ر م"أڭ خالص شاكردلر ايچنده و بنم ئوز قارداشم و برنجى طلبهم ملا محمد إسميله اونڭ نامى، دعالرمده و معنوى قزانجلرمده برابردرلر.
خامسًا:بو ساعتده قونيهلى صبرى ده؛ (خليل إبراهيم و حسن فيضى طرزنده وصيتنامهم مناسبتيله) قيصه فقط گوزل بر قصيده يازمش، استادينه چوق زياده قيمت ويرمش. كندى حسنِ ظنّنڭ پارلاق آيينهسنده، بو بيچاره قارداشنه فوق العاده أهمّيت ويرمش. و اورانڭ عالملرى پك جدّى نوره چاليشمالرينى يازييور.
بن ده ديرم: او استاد نامى ويرديگى و چوق قيمت ويرديگى شخص ايسه، رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسى اولابيلير. بن ده اونڭ نامنه قبول ايتدم، لاحقهيه گچيردم؛ هم سزه ده بر صورتنى گوندردم.
مراق ايتمهيڭز، خستهلغم گيتدكجه خفيفلشييور. إسپارطهلى مصطفى نامنده بر قارداشمزڭ صميمى، فقط غريب بر مكتوبى ايچنده واردى. بو ذات هانگى مصطفىدر، بيلهمدم. اوڭا ده چوق سلام ايدرم. عجيب رؤياسى خيردر، شيمدى تعبير ايدهمم.
عموم قارداش و همشيرهلريمزه برر برر سلام و دعا ايدرز، مقبول دعالرينى ايسترز.
حسن فيضىنڭ گوزل قصيدهسنى، بعض كلمهلرى علاوه ايله لاحقهيه گچيردك و سزه ده گوندردك.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 168 —
چوق عزيز، چوق صدّيق و صادق قارداشلرم و رسالهِٔ نور جهتنده أمين و خالص وارثلرم!
چوق معنيدار و قوّتلى بر توافق و شاكردلرڭ صداقتلرينه دليل، بر ظاهر كرامتِ نوريهيى بيان ايتمهمه بر إخطار آلدم. شويله كه:
بن وصيتنامهمى يازديغم عين زمانده، گيزلى منافقلر، بنم إعتماد ايتديگم خدمتجيلريمى ضابطه طرفندن يانمه گلمكدن منع ايتدكلرى عين وقتده، فرصت بولوب، طانيماديغم بريسيله، سابق طوقوز دفعهدن داها تأثيرلى بر زهر بڭا يوتديرديلر.
هم عين زمانده، تونسلى و عالم قارداشلريمزدن و بورايه قدر گچن سنه بنى گورمك ايچون گلوب گوروشمهدن گيدن خواجه حشمت، يوزغاتدن بورايه يازييور كه: "سعيد وفات ايتمش، رسالهِٔ نورڭ يوز اوتوز رسالهسى محافظه ايديلسين. تا كه، ايلريده طبع ايدهجگز."
هم عين زمانده خليل إبراهيمڭ وفاتم حقّنده بر حزين مرثيه حكمندهكى پارلاق مكتوبى، شاكردلرى آغلاتديردى.
هم بو زمانه پك ياقين، خسروڭ، كندى عادتنه مخالف بنم وفاتمه دائر بر ايكى مكتوبنده، ايكى اوچ گون عمر گبى تعبيرلرله أجلمه إشارتلرى، بر پارچه بنى متأثّر ايتدى. عجبا بن گيدييورم دييه أنديشه ايتدم.
هم بو عين هنگاملرده، أڭ زياده حياتِ دنيويهدهكى وظيفهمى دوشونوب وفاتمدن صوڭره شاكردلر بو دهشتلى زمانده بنم بدلمه ده او وظيفهيى ياپاجقلر مى دييه چوق مراق ايدركن؛ بردن دڭزلى، ميلاس، إسپارطه، اينهبولى، اميديمڭ يوز درجه فوقنده و اويله بر صحابتكارانه و إلتزامپرورانه او وظيفهيه قوشوب باشقهلرى ده و معلّم و عالملرى قوشديرديلر كه، بنى حيرت حيرت ايچنده بيراقديلر.
— 169 —
الحاصل:بو بش جهتدهكى توافق، ظاهر بر كرامتِ نوريهدر.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
قارداشلرم! مراق ايتمهيڭز، جوشن و أورادِ بهائيه بو دفعه دخى او دهشتلى زهرڭ تهلكهسنه غلبه ايتدى؛ تهلكه دورهسى گچدى، فقط خستهلق دوام ايدييور.
عموم قارداشلريمه برر برر سلام و سلامتلرينه دعا ايدوب، شبههسز مقبول اولان دعالرينى ايسترم. و اينهبوليده و جوارنده هم چوق خانملرڭ، هم كوچك ياورولرينڭ رسالهِٔ نورى يازمغه باشلامالرينى و قرآن درسنى چوق معصوملرڭ آلماسنى بتون روح و جانمله تبريك ايدرز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
دعاڭزه محتاج قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
قارداشلرم!
سز متأثّر اولمايڭز، هم مراق ايتمهيڭز. يالڭز، دعا ايله بڭا يارديم ايديڭز. چونكه بر قاچ گوندر صول قولوم چوق آغرييور، گيجه راحتسز ايدييور. كيمسهيى يانمه بيراقماديغمدن، اوطه ايچندهكى ضرورى ايشلريمى زحمتله ياپابيليرم. ظن ايدرم أسكيدن بَرى بنده بولونان قولونج علّتنڭ بر شعبهسيدر كه؛ بورانڭ مزاجمه چوق طوقونان مادّى هواسى و قيشى، او إنصافسزلرڭ أوهامى، تضييقاتلرى و معنوى قيشى، طماريمه طوقونور. عادتا بر ياريم نزول إصابتى گبى إضطراب چكدم. فقط ِللّٰه الحمد سزڭ مقبول دعالريڭز، او تهلكهيى ده خفيف بر صورته چويردى. إن شاء اللّٰه او صورت ده گچر؛ چوق ثوابلى فائدهسى، يرنده قالير.
— 170 —
قارداشلرم! صلاح الدّينڭ يازيسنه گوره، او حواليده دخى عصاىِ موسى مجموعهسى چوق فعاليتدهدر، فتوحات ياپييور. ديمك او طرفده او چوق أهمّيتلى وظيفهِٔ نوريهيى ياپييور. يوز بيڭ الحمد ِللّٰه، يازانلره ده يوز ما شاء اللّٰه، بارك اللّٰه!
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:حدسز شكر اولسون كه؛ إسپارطه، تام بر مدرسة الزهرا و جامع الأزهر اولاجغنى و اولمغه باشلاديغنى، قهرمان طلبهلرينڭ بو آغير شرائط آلتنده صارصيلمادن فعاليتلرى إثبات ايدييور. ديانتجه و قرآن و رسالهِٔ نوره مشتاقانه چاليشمهلرى، حتّى علىكوينده، عليلرڭ غيرتيله چوق چوجقلرڭ طلبهلگه گيرملرى و ديگر بر كويڭ عموم گنجلرى گيجهده قرآنه چاليشمهلرى و جامعلر جماعتله طولمالرى، نور شاكردلرينڭ چكدكلرى بتون صيقنتيلرى هيچه اينديرييور.
ثانيًا:فوق العاده صداقت و علاقه طاشييان خليل إبراهيمڭ بو دردنجى شهنامهسى، بنم نوره خادملگم نقطهسنده حدّمڭ پك فوقندهكى تعريفنامهسى گرچه چوق گوزلدر؛ فقط رسالهِٔ نوردن زياده بنم شخصمه باقديغى جهتيله، شيمديلك سزه گوندرمدم، تعديلدن صوڭره گوندريلهجك. هم اوڭا، هم اونڭ رفقالرينه بِالخاصّه سلام ايدرز.
ثالثًا:سز بڭا قارشى سوءِ قصدلره مراق ايتمهيڭز، بلكه بر جهتده ممنون اولڭز كه؛ رسالهِٔ نور و شاكردلرى يرنده، بنم جزئى و وظيفهسى بيتمش اولان شخصمه هجوم ايدييورلر، تعذيب ايدرلر. بوگونلرده بورانڭ بيوك مأمورلرى، چكينميهرك بعضلره ديمش: "سعيدڭ وجودى اورتهدن قالقمالى." ايشته گيزلى دشمنلرم، بونڭ بو گبى فكرلرندن إستفاده ايدهرك، معتمد خدمتجيلريمى طاغيتمقله فرصت بولوب بنى
— 171 —
زهرلهديلر. و بو گبى مأمورلردن قوّت آلييورلر. فقط حفظ و عنايتِ إلٰهيه، بو سوءِ قصدلرى ده عقيم بيراقدى. إن شاء اللّٰه دائما عنايت حمايت ايدهجك، بتون پلانلرينى عقيم بيراقدى، بيراقهجق.
٭ ٭ ٭
داخليه وكيلى ايله حسبحالدن بر پارچهدر
هيچ بر تاريخده و زمين يوزنده أمثالى وقوع بولميان بر ظلمه و اون وجهله قانونسز بر غدره و تضييقه هدف اولمشم. شويله كه:
هم شدّتلى سوءِ قصد أثرى اولارق زهرلنمهدن خسته؛ هم غايت ضعيف، يتمش بر ياشنده إختيار؛ هم كيمسهسز، آجينهجق بر غربتده؛ هم صاقو، هم فانيله و پابوجنى صاتمقله معيشتنى تأمين ايدن فقير الحال؛ هم يگرمى بش سنه منزوى اولماسندن، بيڭدن آنجق تام صادق بر آدم ايله گوروشهبيلن بر مَرْدُمْگِريز، متوحّش؛ هم يگرمى سنه حياتنى و أثرلرينى اوچ محكمه و آنقره أهلِ وقوفى اينجهدن اينجهيه تدقيقدن صوڭره بِالإتّفاق برائتنه و أثرلرى وطنه، ملّته ضررسز اولارق منفعتلى اولماسنه قرار ويريلمش بر معصوم؛ هم أسكى حربِ عموميده أهمّيتلى خدمت ايتمش بر أولادِ وطن؛ هم شيمدى بو ملّتى، بو وطنى آنارشيلكدن و أجنبى إفسادلرندن قورتارمق ايچون، ميداندهكى تأثيرلى آثاريله بتون قوّتيله چاليشان بر حميتپرور؛ و محكمهده يتمش شاهدله إثبات ايديلديگى گبى، يگرمى بش سنهده بر غزتهيى اوقوميان، مراق ايتمهين و يدى سنه حربِ عمومىيه باقميان، صورميان، بيلمهين و أثرلرنده قوّتلى دليللرله سياستدن بتون بتون علاقهسنى كسديگنى إثبات ايدن و دنياڭزه قاريشمديغنى عدليهلريڭز رسمًا إعتراف ايتديگى بر ضررسز آدم؛ هم آخرتنه و إخلاصنه ضرر گلمهمك ايچون شدّتله توجّهِ عامّهدن قاچان و قارداشلرينڭ اونڭ حقّندهكى حسنِ ظنلرندن و مدحلرندن چكينن، بگنمهين بو بيچاره
— 172 —
سعيده؛ باشده داخليه وكيلى اولان سن، آفيون واليسنى و أميرطاغ ضابطهسنى مسلّط ايدوب، هر گون بر آى حپسِ منفرد عذابنى چكديرمك و تجريدِ مطلق ايچنده تك باشيله بر حپسِ منفردده طورمغه مجبور ايتمك، هانگى مصلحتڭز إقتضا ايدر؟ هانگى قانون بو دهشتلى غدره مساعده ايدر دييه، حقوقِ عموميهيى محافظه ايدن عدليهنڭ يوكسك دائرهسى واسطهسيله داخليه وكيلنه بيان ايدييورم.
ظلمًا بتون حقوقِ مدنيهدن و إنسانيهدن و ياشامق حقّندن محروم ايديلن
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم و بنم حقّمده بو غربتده صميمى أقربالرم عثمان، محمد، حسن أفنديلر!
سزڭ خالصانه بڭا و رسالهِٔ نوره قارشى هيچ اونوتلميهجق خدمتڭزه بر مكافاتِ عاجله اولارق حسن فيضى و سائر طلبهلرڭ، چاليشقان خانَداننه قارشى فوق العاده توجّهلرى و عموم مملكتده سزڭ شرفڭزى نشر ايتملرى و أهلِ حقيقتى سزه دوست ياپمقلرى جهتيله؛ بندن زياده رسالهِٔ نور و شاكردلرينى حمايه و محافظه ايتمك و أهلِ سياستڭ و بنى زهرلهين دشمنلريمڭ دسيسهلرندن قورتارمق ايچون غايت درجهده بر إحتياط، تام بر صداقت و بنم يرمده تام بر دقّت ايله مكلّفسڭز. يوقسه آز بر خطا، يالڭز بڭا دگل، بلكه بيڭلر معصوم شاكردلره و شيمدى پارلايان شرفڭزه طوقونهجق. بنم وضعيتم و ويريلن صيقنتيلر آلتى وجهله قانونسز اولماسندن، ايلريده مسئوليتدن قورتارمق ايچون إنصافسز و قانونسز بنى تعذيب ايدنلر، كنديلرينه بر بهانه، بر وسيله آرايورلر. پك چوق دقّتلى اولماڭز لازمدر.
٭ ٭ ٭
— 173 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بر ايكى گون أوّل حسبحالڭ بر پارچهسى سزه گوندريلمش. تا، سز اونى أساس طوتوب، لزوم اولديغى زمان يا إستدعا ويا او وكيله و محكمهيه ويرمك ويا باشقه مقاماته او پارچه ايله مراجعت ايتمك و قارداشلريمز دخى او أساس اوزرينه كنديلرينى منافقلره قارشى مدافعه ايتمك ايچون سزه گوندريلمش. ديمك، شيمدىيه قدر بڭا غرضله إشكنجهلى صيقنتيلرى ويرديرن، أڭ باشده او ايمش. هر نه ايسه.. سز مشورتله نه لازمسه ياپارسڭز. فقط إحتياطله، تلاشسز، ولوَلهيه ويرمهمك لازم.
ثانيًا:بو دفعه گوروشمديگم بورانڭ قورقاق مفتيسى واسطهسيله، خلوصينڭ قارصدن بر مكتوبنى برادرزادهم نهادڭ مكتوبيله آلدم. الحقّ او قارداشمز، دائما فوق العاده صداقتنى و نورلره قوّتلى علاقهسنى محافظه ايدييور. معنيدار بر توافقدر كه، بيلمديگم حالده، نهادڭ اوراده بولونماسى إحتماليله، صبرىيه عائد فقرهده ديمشدم كه: نهاد قارصده ايسه، خلوصى ايله گوروشور مئالنده بوراده سويلهديگم و صوڭره سزه يازديغم عين زمانده، او ايكيسى شيمدىيه قدر سكوت ايتدكلرى حالده، برابر بڭا مكتوب يازييورلر.
ثالثًا:رأفت قارداشمزڭ كمالِ صداقت و علاقهسنى و خلوصى گبى نورلرڭ بر قوماندانى اولديغنى گوسترن مكتوبى، خلوصينڭ مكتوبنى آلديغم زماننه توافقى، لطيف و سرورلى اولدى. او ايكيسى لاحقهيه گيرسين. و رأفتڭ معصوملره قرآن اوقوتماسى و كنديسى لمعهلر ايله، يازمق و اوقومقله مشغول اولماسى و بنم خستهلغمڭ شفاسنه او معصوملرله دعا ايتمهلرى، بر مرهم گبى خستهلغمه فرح و خفّت ويردى.
و رابعًا:يازيده مرحوم عاصمه بڭزهين يعقوب جمالڭ حياتده اولديغنى و حياتده ايسه نورلر ايله، او گوزل قلميله خدمت ايدييور مى بيلهمديگم ايچون، چوق دفعه حزينانه و متأسّفانه دوشونويوردم. حدسز شكر اولسون كه؛ هم حياتده، هم نورلره خدمتده، هم صداقتده اولديغنى گوسترن بر مكتوبنى آلدم، الحمد ِللّٰه ديدم.
٭ ٭ ٭
— 174 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
يوز دفعهدن زياده، غايت قيمتلى بر حقيقتِ ايمانيه بڭا گورونويور. تأليف زمانى تمام اولماسى حكمتيله، نه قدر چاليشدم، او چوق أهمّيتلى حقيقتى آولايامادم. واضحًا إفاده و إحساس ايتمك ايچون بكلهدم، موفّق اولامادم. شيمدى غايت قيصه بر إشارتله، او چوق گنيش و چوق اوزون حقيقتدن قيصهجق بحث ايدهجگم:
اِنَّ اللّٰهَ خَلَقَ الْاِنْسَانَ عَلٰى صُورَةِ الرَّحْمٰنِ
حديثى؛ هم جوامع الكلمدن، هم متشابه حديثلردندر. پك بيوك و كلّى نكتهسى، بنم قلبمه، خلاصة الخلاصه ايله جوشن الكبيرى اوقوديغم وقت ظاهر اولدى. بن ده او عجيب و چوق گوزل نكتهيى قاچيرمامق ايچون، شفرهلر، إشارتلر نوعندن خلاصة الخلاصهنڭ اون يدنجى مرتبهسى اولان "قرآن لسانيله شهادت" و اون سكزنجى مرتبهسى اولان "كائنات لسانيله شهادت" اورتهسنده او شفرهلى إشارتلرى شويله قويدم:
لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ الْوَاجِبُ الْوُجُودِ الْوَاحِدُ الْاَحَدُ بِلِسَانِ الْحَقِيقَةِ الْاِنْسَانِيَّةِ بِكَلِمَاتِ حَيَاتِهَا وَ حِسِّيَّاتِهَا وَ سَجِيَّاتِهَا وَ مِقْيَاسِيَّتِهَا وَ مِرْاٰتِيَّتِهَا وَ بِكَلِمَاتِ صِفَاتِهَا وَ اَخْلَاقِهَا وَ خِلَافَتِهَا وَ فِهْرِسْتِيَّتِهَا وَ اَنَانِيَّتِهَا وَ بِكَلِمَاتِ مَخْلُوقِيَّتِهَا الْجَامِعَةِ وَ عُبُودِيَّتِهَا الْمُتَنَوِّعَةِ وَ اِحْتِيَاجَاتِهَا الْكَثِيرَةِ وَ فَقْرِهَا وَ عَجْزِهَا وَ نَقْصِهَا الْغَيْرِ الْمَحْدُودَةِ وَ اِسْتِعْدَادَاتِهَا الْغَيْرِ الْمَحْصُورَةِ ٭
ايشته بو قيصه شفرهيى، ينه غايت مختصر بر شفره ايله ترجمه و ايضاح ايدهجگم. بونى خلاصة الخلاصهيه بر حاشيه ياپڭز.
أوت بن، خلاصة الخلاصهيى اوقوديغم زمان، قوجه كائنات، نظرمده بر حلقهِٔ ذكر اولويور. فقط هر نوعڭ لسانى چوق گنيش اولماسندن، فكر يوليله صفات و أسماءِ إلٰهيهيى
— 175 —
علم اليقين ايله إذعان ايتمك ايچون عقل چوق چابالايور، صوڭره تام گورور. حقيقتِ إنسانيهيه باقديغى وقت، او جامع مقياسده، او كوچك خريطهجقده، او طوغرى نمونهجكده، او حسّاس ميزانجقده، او أنانيت حسّاسيتنده اويله قطعى و شهودى و إذعانى بر وجدان، بر إطمئنان، بر ايمان ايله او صفات و أسمايى تصديق ايدر. هم چوق قولاى، هم حاضر يانندهكى آيينهسنده، هيچ اوزون بر سياحتِ فكريهيه محتاج اولمادن ايمانِ تحقيقىيى قزانير و
اِنَّ اللّٰهَ خَلَقَ الْاِنْسَانَ عَلٰى صُورَةِ الرَّحْمٰنِ
حقيقى بر معناسنى آڭلار. چونكه جنابِ حق حقّنده صورت محال اولماسندن، صورتدن مراد سيرتدر، أخلاق و صفاتدر.
أوت ناصلكه أهلِ طريقت، سيرِ أنفسى و آفاقى ايله معرفتِ إلٰهيهده ايكى يول ايله گيتمشلر و أڭ قيصه و قولايى و قوّتلى و إطمئنانلى يولنى أنفسيده، يعنى قلبنده ذكرِ خفئِ قلبله بولمشلر. عينًا اويله ده: يوكسك أهلِ حقيقت دخى، معرفت و تصوّر دگل، بلكه اوندن چوق عالى و قيمتلى اولان ايمان و تصديقده، ايكى جادّه ايله حركت ايتمشلر:
برى:كتابِ كائناتى مطالعه ايله، آيت الكبرى و حزب النوريه و خلاصة الخلاصه گبى آفاقه باقمقدر.
ديگرى:و أڭ قوّتلى و حقّ اليقين درجهسنده وجدانى و حسّى، بر درجه شهودى اولان حقيقتِ إنسانيه خريطهسنى و أنانيتِ بشريه فهرستهسنى و ماهيتِ نفسيهسنى مطالعه ايله، ايمانڭ شبههسز و وسوسهسز مرتبهسنه چيقمقدر كه؛ سرِّ أقربيته و وراثتِ نبوّته باقار. و أنفسى تفكّرِ ايمانى حقيقتنڭ بر پارچهسى، اوتوزنجى سوزڭ "أنا و أنانيت"ده و اوتوز اوچنجى مكتوبڭ حيات پنجرهسنده و إنسان پنجرهسنده و بعض پارچهلرى ده سائر أجزاىِ نوريهده بر درجه بيان ايديلمش.
بونى هم لاحقهيه، هم سكّهِٔ غيبيهيه، هم خلاصهنڭ آخرينه يازيلسين.
٭ ٭ ٭
— 176 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
حالمڭ مساعدهسزلگى ايچون متعدّد مكتوبلريڭزه بر تك پريشان مكتوبمله جواب ويرديگمدن گوجنمهيڭز.
أوّلا:گيزلى دشمنلريمز حكومتڭ أهمّيتلى و بر قاچ وظيفهدارلرينى ألده ايدوب بنى تضييقاتله، مَنَمَنْ و شيخ سعيد حادثهسى گبى بر حادثه چيقارمق ايچون بتون قوّتيله أڭ حسّاس طمارلريمه طوقونديرهجق طرزده هر دسيسهيى إستعمال ايتديلر. گورديلر كه أسكى سعيد يوق، يڭيسى ايسه هر شيئه تحمّل ايدييور، او پلانى سائر سوءِ قصدلره أزجمله زهر ويرمگه تبديل ايتديلر. حفظِ إلٰهى اونى ده عقيم بيراقدى. شيمدى او منافقلر رسمًا حكومتڭ نفوذينى، بندن خلقلرى اوركوتمك و واز گچيرمك ايچون بوراده دهشتلى بر پروپاغنده ايله إستعمال ايدييورلر. فقط سز هيچ تلاش ايتمهيڭز. عنايتِ ربّانيه دوام ايدر. گيتدكجه فتوحاتِ نوريه توسّع ايدييور.
ثانيًا:بو دفعه حسن فيضىنڭ و بر هفته أوّل خليل إبراهيمڭ شخصمه قارشى فوق العاده حسنِ ظن ايله مرثيهلرى و صميمى و حزين وداعنامهلرى، آز تعديل ايله اوچ سبب ايچون قبول ايديلدى:
برنجيسى:اونلر، شخصمه دگل، بلكه قرآن و ايمانه و نورلره خادملگم و او وظيفهِٔ قدسيهيه باقوب يازمشلر.
ايكنجيسى:اونلرڭ و اونلر تمثيل ايتدكلرى او جواردهكى خالص قارداشلريمزڭ و حدّمڭ چوق فوقندهكى تعريفاتلرينى، بر نوع صميمى دعا و علوى بر تفأل و يوكسك بر آرزوىِ خير و إستعدادلرينڭ و إعتقادلرينڭ و نورلره پك جدّى علاقهلرينڭ بر إنعكاسى اولماسيدر.
اوچنجيسى:بن اونلرڭ نظرنده رسالهِٔ نور و شاكردلردهكى شخصِ معنويسنڭ ممثّلى و نمونهسى اولمام جهتيله، اونلرڭ سببِ تشويقلرى اولان او خارقه حسنِ ظنلرينى و
— 177 —
قوّهِٔ معنويهلرينى قيرمق، مصلحت دگلدر. او ايكيسنه و آرقداشلرينه، خصوصًا أحمد فيضى و دڭزلى حپسندهكى قارداشلريمزه و حقّمزده عدالته چاليشانلره بيڭلر سلام.
ثالثًا:چوق دفعه بنم صيقنتيلريمه بر مرهم حكمنه گچمش و يانمدهكى صاقلاديغم قهرمان خسروڭ چوق مكتوبلرى و اونلرڭ هر برندن برر أهمّيتلى فقرهيى آلوب مجموعنى لاحقهيه گچيرمك ايچون زمان بولامييورم. إن شاء اللّٰه بر إستراحت زماننده تدقيق ايدهجگم. أحمد نظيفڭ اينهبولى طلبهلرى نامنه يازديغى و خليل إبراهيمڭ آغلاتيجى مرثيهسنه إشتراكلرينى گوسترن مكتوبى، بنم او حواليدهكى ثباتكار قارداشلرم حقّنده أنديشهلريمى إزاله أيلدى. جنابِ حق اونلردن راضى اولسون.
رابعًا:چوبان عيسى كوينده أحمدڭ مكتوبنده إسملرى بولونان أسكى و يڭى قارداشلريمزڭ رسالهِٔ نوره چاليشمهلرى و چوجقلرى ده قرآنه و نورلره چاليشديرمالرى، بو وقتده نورلره بيوك بر خدمتدر. جنابِ حق اونلرى موفّق أيلهسين، آمين!
خامسًا:منافق دشمنلريمڭ مادّى و معنوى زهرلرينه قارشى گرچه جوشن و أورادِ قدسيهِٔ شاهِ نقشبند بنى ئولوم تهلكهسندن، بلكه يگرمى دفعه قدسيتلريله قورتارديلر؛ فقط مع التأسّف أعصابمده و سيڭيرلرمده و حسّاسيتمده، او ظلمدن اويله شدّتلى بر تأثّر، بر هيجان، بر تألّم، بر تنفّر گلمش كه؛ أڭ صميمى دوستمى و تام صادق بر قارداشمى بر ساعت يانمده تحمّل ايدهمييورم، روحم قالديرمييور. حتّى برى بڭا باقسه ده صيقيلييورم. أسكيده بنده برآز بولونان مَرْدُمْگريزلك خستهلغى، او ظالملرڭ غدّارانه صيقنتيلريله و ترصّدلريله بنده چوق شدّتلنمش. گويا ئولمهدن أوّل حياتِ إجتماعيه جهتنده ئولمشم كه؛ بو حقيقت و بو سرّ ايچون حقّمده، خاص قارداشلرم وفات مرثيهلرينى يازييورلر.
هم بورانڭ هواسى، بنم أعصابمه پك چوق طوقونويور. بو قيشڭ بر گونى، دڭزلى حپسنڭ او گچيرديگمز قيش قدر بڭا آغير گلييور، بنى اوزويور.
أوت ناصل گوز، بر صاچى قالديرمييور؛ عينًا اويله ده، شيمديكى روحم و اوموزم، بر صاچ قدر ثقلتدن، آغيرلقدن متأثّر اولديغى حالده، رسالهِٔ نورڭ و
— 178 —
شاكردلرينڭ سلامتلرينه، اونلرڭ بدللرينه و يرلرنده طاغ گبى آغير تضييقات و صيقنتيلرى ممنونيتله او روح او اوموز چكر، تحمّل ايدر و شاكرانه صبر ايدر دييه سزه قطعيًا خبر ويرييورم. فقط مادام عجز و ضعفم و تأثّراتم چوق زيادهدر؛ خاص قارداشلرم بنى مدحلرله يوكلريمى آغيرلاشديرمغه بدل، دعالريله و شفقتلريله و همّتلريله و آجيمالريله يارديم ايدوب، يوكمى خفيفلشديرمك لازمدر. عنايتِ ربّانيهنڭ بر جلوهسيدر كه؛ بو شدّتلى مَرْدُمْگريزلك خستهلغيله، ظالملرڭ تجريدِ مطلقلرينى هيچه اينديرييور.. بنى تعذيب ايتمييور، بر جهتده ممنون ايدييور.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق، فعّال قارداشلرم و بو دهشتلى عصرده مكمّل تسلّيلرم و وارثلرم!
سزڭ فوق العاده سعى و غيرتڭز إسپارطه و جوارينى بر گنيش مدرسة الزهرايه و بر جامع الأزهره چويرديگنه بر دليل ده، بو دفعه مطبعهجيلرى ده حيرتده بيراقان يازدقلريڭز عصاىِ موسى مجموعهسندن يگرميدن زياده مكمّل توافقلى نسخهلرينى بو ياريم اُمّى قارداشڭزه گوندرمڭزدر. جنابِ أرحم الراحمين سزلره و يازانلره و يارديم ايدنلره هر بر حرفنه مقابل بيڭ رحمت أيلهسين و بيڭلر ميوهِٔ جنّت إحسان ايتسين و يوزر حسنات دفترِ أعمالڭزده يازديرسين، آمين آمين آمين!
بن اونلره باقدم، قلبمه گلدى كه: بو قهرمانلرڭ شيمدى ده بر مكافاتلرى يوق مى؟
بردن إخطار ايديلدى كه: اونلر، بو مجموعهيى يازمقله فيلسوفلرى صوصديران، ايمانه گتيرن قوّتلى بر درسِ ايمانىيى أڭ أوّل كندى كندينه تام اوقويورلر، معنوى بر خزينه قزانييورلر. هم اونلرڭ نسخهلرى، پك چوقلرڭ ايمانلرينى قورتارهجقلر ويا ايمانه گلهجكلر.
— 179 —
بر حديثده واردر كه: "بر تك آدم سنڭ ايله ايمانه گلسه، صحرا طولوسى قيرمزى قويوندن داها خيرليدر." هم اونلر، بو مبارك قلملريله، أسكى زمانده إسلاميتڭ بيوك مجاهد قهرمانلرينڭ قلنجلرينڭ قدسى خدمتلرينى گورويورلر. ألبته إستقبال، اونلرى و نورجيلرى چوق آلقيشلايهجق.
ثانيًا:عصاىِ موسى مجموعهسنڭ باشنده، بو گلن و چيزگى ايله إشارت ايديلن فقره يازيلسه مناسبدر. ايستهين، بو مكتوبڭ باشندهكى قسمنى ده برابر يازهبيلير.
إمامِ على رضى اللّٰه عنه "جلجلوتيه"سنده پك قوّتلى و صراحته ياقين بر طرزده رسالهِٔ نوردن و أهمّيتلى رسالهلرندن عين نومرو ايله خبر ويرديگنى، يگرمى سكزنجى لمعه ايله سكزنجى شعاع تام إثبات ايتمشلر. إمامِ على رضى اللّٰه عنه، رسالهِٔ نورڭ أڭ صوڭ رسالهسنى جلجلوتيهده وَ اسْمُ عَصَا مُوسٰى بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ فقرهسيله خبر ويرييور. بز بر ايكى سنه أوّل آيت الكبرايى أڭ صوڭ ظن ايتمشدك. حالبوكه شيمدى آلتمش درتده تأليفجه رسالهِٔ نورڭ تمام اولماسى و بو جملهِٔ عَلويهنڭ مئالنى، يعنى قراڭلغى طاغيدهجق، عصاىِ موسى عليه السلام گبى ايشيق ويرهجك، سحرلرى إبطال ايدهجك بر رسالهدن خبر ويرمهسى؛ و بو مجموعهنڭ "ميوه" قسمى بر مدافعه حكمنه گچوب باشمزه چوكن دهشتلى، ظلملى ظلمتلرى طاغيتديغى گبى؛ "حجّتلر" قسمى ده، نورلره قارشى جبهه آلان فلسفه قراڭلقلرينى إزاله ايدوب آنقره أهلِ وقوفنى تسليمه و تحسينه مجبور ايتمهسى و إستقبالده ظلمتلرى طاغيدهجق چوق أمارهلر بولونماسى و عصاىِ موسى (عليه السلامڭ) بر طاشده اون ايكى چشمه آقيتماسنه و اون بر معجزهيه مدار اولماسنه مقابل و مشابه بو صوڭ مجموعه دخى، "ميوه" اون بر مسئلهِٔ نورانيهسى و "حجّة اللّٰه البالغه" قسمى اون بر حجّتِ قاطعهسى بولونماسى جهتنده بزه قناعت ويردى كه: إمامِ على رضى اللّٰه عنه، او فقره ايله طوغريدن طوغرىيه بو عصاىِ موسى إسمندهكى مجموعهيه باقار و اوندن تحسينكارانه خبر ويرر.
ثالثًا:نور سانترالى و يگرمى يدنجى مكتوبده چوق أهمّيتلى فقرهلرى بولونان صبرينڭ بو دفعهكى مرثيهسنى لاحقهيه گچيردك و سزه ده گوندردك. و چاليشقان
— 180 —
مباركلردن و نورلرڭ نشرينه چوق خدمت ايدن حافظ مصطفىنڭ يدى ياشنده ايكن آلتنجى شعاعى و بڭا بر مكتوب يازان تام مبارك، معصوم مخدومى؛ بوراده، معصوملر ايچنده نورلره بر إشتياق اويانديرهجق. اونڭ نامى، سعيد نورى اولمالى؛ نورسى كويدر، معناسز اولور. (سين) اولماسين، يالڭز (ى) اولسون؛ تا نورلره علاقهسنى گوسترسين. داها چوق شيلر يازاجقدم، فقط باشمده چوق وظيفهلر و ايشلر بولونماسندن قيصه كسمگه مجبور اولدم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:ايكنجى وظيفه "معجزات مجموعهسى"نه برنجى وظيفهيى بيتيرنلر باشلامالرينى مژده ويرمهڭز، سزلرى بو خدمتِ ايمانيهده بڭا حقيقى قارداش ويرن أرحم الراحمين، بنى حدسز شكره سوق أيلهدى. خطِّ قرآنى لهنده برنجيسنڭ بر كرامتى، مركزده خطِّ قرآنينڭ بر قورسى آچيلمهسى اولديغى گبى؛ إن شاء اللّٰه ايكنجيسى، داها معجزانه بر كرامت گوسترهجك.
ثانيًا:قونيهلى صبرى سزڭ واسطهڭز ايله بنمله مخابره ايتسه، داها مصلحتدر و مناسبدر. چونكه أكثرجه سز بنم بدلمه ايستديگنى ياپابيليرسڭز. مثلا؛ تصحيحات ايچون اورادهكى عالملر تام يارديم ايدهبيلدكلرى ايچون، اوراده تصحيحات ياپيلسين، ايتسينلر. سز بنم تصحيحمدن گچمش بعض نسخهلرى، اونلره گوندررسڭز. حقيقةً تصحيح مسئلهسى أهمّيتليدر. بعضًا بر حرفڭ و بر نقطهنڭ ياڭليشى، قيمتلى بر معنايى ضايع ايدر. أڭ أوّل، يازانلر بر كرّه گوزلجه مقابله ايتسينلر. صوڭره تصحيحجى آدملره و بڭا ويرسينلر. ما شاء اللّٰه، بو دفعه بڭا گلن عصاىِ موسى مجموعهلرنده هم ياڭليشلر
— 181 —
آزدر، هم بر درجه تصحيح ايديلمش. جنابِ حق هم يازانلردن، هم تصحيحجيلردن أبدًا راضى اولسون، آمين.
ثالثًا:يوزغاتده اوطوران، رسالهِٔ نورله علاقهدار تونسلى خواجه حشمت، أوّلجه وفاتمى، صوڭره حياتده اولديغمى ايشيدوب بورايه صميمى ايكى مكتوب يازمش؛ اوڭا بنم طرفمدن سلام گوندريڭز.
رابعًا:رشدينڭ چوق دفعهدر خصوصى سلام ايدن قهرمان برادرى برهان (أسكيدن بَرى) أمّيلگيله برابر، نورلره لزوملى زمانلرده أهمّيتلى خدمتلرى ايچون، اونى ده خاصلر صيرهسنده هر گون إسميله قزانجلريمزده حصّهدار ايدييورز.
معنيدار بر توافقدر كه؛ بن، خسروڭ و صبرينڭ مكتوبلرى گلمهمسندن گلن أنديشهلريمى يازاركن، عين زمانده مأمولمڭ خارجنده أڭ جمعيتلى و بتون او أنديشهلريمى إزاله ايدن متعدّد مكتوبلرى قپويه گلدى.
عموم قارداشلريمه سلام.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم و أبد و حق يولنده حقيقتلى آرقداشلرم!
قسطمونى أفهلرندن و نورڭ قهرمانلرندن و صفرانبولى فداكارلرندن سزه اورادن بورايه گلن خصوصى مكتوبلرينه خصوصى جواب ويرمگه مستحق و لايقدرلر. فقط حالم و وقتم مساعده ايتمديگندن، واسطهڭزله بر قيصه جواب ويرديگمه گوجنمهسينلر.
أوّلا:حلمى، إحسان، أمينڭ و طاشكوپرولى صادق بگڭ مكتوبلرى، بنى چوق مسرور أيلدى. حقيقةً بو قارداشلريمز، حپسخانهده طوقوز آيده طوقوز سنه قدر خدمتِ نوريهيى ياپارق إسپارطه قهرمانلريله اوموز اوموزه گلديلر. بن، اونلرڭ هم إستراحتمه، هم
— 182 —
حپسدهكى آرقداشلريمزڭ إتّفاقلرينه و يڭى نورلرڭ خدمتنه تام چاليشمالرينى هيچ بر وقت اونوتميهجغم. جنابِ حق اونلردن و سزدن أبدًا راضى اولسون. بن خيالًا، چوق دفعه أسكى زمانه و قسطمونيدهكى و بارلادهكى معلوم يرلريمه و مسيرهگاهلريمه شوقله گيدييورم. اورالرده اوطوروب آغلايورم. او أنيسلريمى خيالًا گورويورم.
قهرمان صادق بگڭ قوّتلى إفادهسنه و گوزل يازيسنه بڭزهين بر قيصه مكتوبده، صفرانبولى شاكردلرينڭ، مصطفى اوسمانڭ و حفظينڭ سلامنى ده يازييور. شبههلندم، عجبا صادق اورايه گلمش، يوقسه اونلر اورايه گيتمشلر ويا باشقه صادق نامنده بر قارداشمز ميدر؟
بارلا صدّيقلرى نورلرڭ يازماسنه تام چاليشمهلرى، هركسدن أوّل اونلرڭ وظيفهلريدر. چونكه بارلا، برنجى مدرسهِٔ نوريه شرفنى قزانماسندن، او مبارك مدرسهيى طلبهسز بيراقمق جائز دگل. إن شاء اللّٰه تكرار شنلنهجك. چاليشانلره بارك اللّٰه ديرز. جنابِ حق توفيق ويرسين، آمين.
ثانيًا:صفرانبولينڭ صادق شاكردلرندن عثمان و أحمدڭ ايكى مكتوبلرى، اونلرڭ فوق العاده صداقت و نورلره علاقهدارلقلرينى گوسترييور. ما شاء اللّٰه، عثمان آز زمانده هم قرآنى درس آلمش، هم نورلرى يازمش، شيمدى ده عصاىِ موسىيى يازييور. فداكار مصطفى عثمان و حفظىيه تام بر قارداش و أحمد دخى تام علاقهداردر. مكتوبنده إملاسى نقصان اولماسندن ديديگنى بيلهمدم. اونلره، صفرانبوليده و قسطمونى و جوارندهكى قارداشلريمه چوق سلام و دعا ايدرز، دعالرينى ايسترز. مدرسة الزهرادهكى إسپارطه و جوارى عموم قارداشلريمزه برر برر سلام و سلامتلرينه دعا ايدرز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 183 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بر ايكى هفته خسروڭ قلميله مكتوبنى آلماديغمدن و قونيهيه گوندرديگم مجموعهلرڭ جوابى گلمديگندن و بر وكيلِ داخليه باشده اولارق، دشمنلريمز آنارشيستلرله برابر بنى أمثالسز تضييقلرندن و بورادهكى منافقلر بعض صافدل دوستلريمزدن هم أسكيشهره، هم قونيهيه كتابلر گوندرديگمى و عصاىِ موسى مجموعهلرينى آلديغمى خبر آلمالرندن أنديشهلر ايدركن، بردن هيچ أمثالى گورولمهمش بر بچق متره قار و دهشتلى فورطنه و صوغوق بو موسمده گلمهسى؛ بر حدّت، بر غضب أثرى و نورلره بر تجاوز نيّتنڭ نتيجهسى اولماسى ظن ايتدم. درت دفعه زلزلهلر و گچن سنه ياغمورسزلق گبى، رسالهِٔ نور و شاكردلريله مناسبتدار اولابيلير دييه صوردم: "بو بلا عموميدر، يوقسه آفيون و أسكيشهر ولايتلرينه مى مخصوصدر؟" ديديلر كه: "او ايكى ولايته مخصوصدر." بن ده، الحمد ِللّٰه ديدم. ديمك رسالهِٔ نوره و شاكردلرينه عمومى بر تعرّض يوقدر. بلكه يالڭز بڭا و أليمدهكى نورلره... چوق گوونديگم أسكيشهر، دڭزلى گبى بر مدرسهِٔ نوريه اولاجغنى تخمين ايتديگم حالده، دڭزليدن اون درجه نقصان قالماسنڭ سببى؛ اونلرى ده، آفيون و أميرطاغى گبى اوركوتمكدر. هر نه ايسه، مراق ايتمهيڭز؛ إن شاء اللّٰه بو حادثهِٔ جوّيه، عين إستانبول مكتبليلرينڭ حادثهسى گبى، گيزلى ماصونلرى، نيّت ايتدكلرى يڭى بر تعرّضدن واز گچيردى. عنايتِ ربّانيه حمايه ايدييور.
ثانيًا:بو دفعه يدى سكز مكتوبلريڭزى آلدم. خصوصى جوابلره حالم، قلمم و وقتم مساعده ايتمديگندن گوجنمهيڭز. محمد فيضى و أمينڭ مكتوبلرينى، ايليشمهدن لاحقهيه گچيردك. او ايكيسى، سكز سنه خصوصى خدمتمده بولونمالرى جهتيله، حدّمدن چوق زياده توصيفاتلرينى بر نوع معنوى دعا و سببِ تشويق و قناعت بر حسنِ ظن و ترجمانِ نور حيثيتيله استادلرينه بر علامتِ صداقت و بر وثيقهِٔ إعتقاد و إرتباطدر دييه ايليشمدم. و فيضىنڭ مرحومه والدهسنڭ رسالهِٔ نور درسلريله گوزل و
— 184 —
نورانى وفاتى؛ نورلرڭ، شاكردلرينه سكرات وقتنده و صيقنتيلى زمانلرنده إمداده يتيشمهسنه بر پارلاق نمونه اولارق لاحقهيه گيرمهسى مناسبدر.
خليل إبراهيمڭ بو دفعهكى مكتوبنده قضا و قدرِ إلٰهيدن نه قدر؟ نهدندر؟ دييه چوق سؤاللرينڭ بردن جوابى: بزلره مجاهدانه چوق حسنات قزانديرمق و نورلره هركسڭ نظرِ دقّتنى جلب ايتمكله عمومه اوقوتمقدر. فقط بر درجه قضا و قدره إعتراض معناسنى خياله گتيرديگى ايچون، شيمديلك لاحقه ايله تعميمى مناسب اولماز. و مكتوبڭ آخرندهكى، جوشن الكبيردن آلينان فقرهلر، دعالر چوق گوزلدر.
ثالثًا:خسروڭ مكتوبنده، آتابگلى كوتورم على و أگيرديرلى كاظمڭ نورلره تام شوقله خدمتلرى، حتّى روحانيلرى ده اونلرى تبريكه و تحسينه سَوق ايدر. و علىكويندن بڭا مكتوب يازان اون درت ياشندهكى مصطفى وَيْسَلْ، پدريله هم قرآنه، هم نورلره خدمتلرى و اوچ عليلرڭ غيرت و همّتلريله او كوى معصوملرى رسالهِٔ نوره چاليشمهلرى؛ دگل يالڭز بنى، بلكه عموم نور شاكردلرينى تحسينه و شكره سَوق ايدر.
رابعًا:صلاح الدين (عبد الرحمٰن) فيضىنڭ والدهسنڭ وفاتى مناسبتيله يازديغى مكتوبڭ آخرندهكى فيضىيه تعزيهسى و حاشيهده بنم ئولوممى قبول ايتمهمسى و غوثِ أعظمڭ بر قسم حمايتى عصاىِ موسى رسالهسنه گچمهسى دييه بنى سرورله آغلاتديردى و صفرانبولى قهرمانلرى محمد فيضى و أمينڭ شهنامهلرينه إشتراكلرى و مركزِ حكومتده عمومى بر عربى خطّى و حروفى قورسى آچيلمهسى و عصاىِ موسى رسالهسنڭ فتوحاتنه و كرامتنه علامت اولماسنى مژدهلهملرى، پك بيوك بر إنشراح ويرمسيله بو قيشڭ بتون چكديگم صيقنتيلرى هيچه اينديردى.
دڭزلى فداكار چاليشقانلرندن طواسلى ملا محمدڭ صورةً قيصه، فقط معنًا اوزون مكتوبنده، او دخى ئولوممه راضى اولمييور و حدّمدن چوق زياده قيمت ويرييور گوردم.
— 185 —
هم اوڭا، هم حپسده گوروشديگم قارداشلريمزه، هم حسن فيضى و حافظ مصطفى و آرقداشلرينه بيڭلر سلام...
عموم قارداشلره سلام ايدن، دعالريڭزڭ ترياق گبى تأثيرينى گورن قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:مدرسهِٔ نوريهنڭ أسكى معصوملرندن أحمدڭ بو گوزل و خالص فقرهسنى عموم صاوه معصوملرينڭ و قهرمانلرينڭ نامنه لاحقهيه يازدق. ما شاء اللّٰه، حاجى حافظ محمدڭ تام اوڭا بڭزر بر قيمتلى حفيدى اولديغنى گوستردى.
ثانيًا:صفرانبوليده نورڭ أهمّيتلى شاكردلرندن حفظينڭ ايكى معصوم مخدوملرى برى اون، برى ده سكز ياشلرنده عصاىِ موسى مجموعهسنى يازدقلرى و بيتمك اوزره دييه او معصوملر بڭا بر مكتوب يازمالرى، بنى فوق العاده سَوينديردى.
ثالثًا:بو قيشده بڭا ويريلن أليم صيقنتيلرڭ بر سببى: سلانيكليلرڭ إستبدادِ مطلقلرى، سربست فرقهلرله قيريلماسنه يارديمم اولماسين دييه بنى هركسدن تجريد ايتديلر. رسالهِٔ نور، بيڭلرله بنم بدلمه قونوشويور، كفرِ إرتدادى قيرييور، آنارشيلگى بوزويور.
٭ ٭ ٭
— 186 —
داخليه وكيلى حلمى اوران بگه مرحوم صالح يشيل طرفندن يازيلان مكتوبڭ صورتى:
(يازيلرى ياڭليش تلقّى و تفسيرلره اوغراتيلمقله سنهلردن بَرى چنبر ايچنده ياشاتيلان و صافى، صميمى بر إنسان و مسلمانلقدن باشقه هيچ بر مقصدى بولونميان بديع الزمان ملا سعيد نام معصومڭ، يا بولونديغى يرده ويا آنقرهيه نقل ايله اوراده حيات و حضورينڭ محافظهسى ايچون صِرف إنسانيت نامنه يازيلمش اولان بو محرم رجانامهيى بِالذّات اوقومق نزاكتنده بولونور و گنج زماننده ياپديغى، اونوتلان خدمتلرينه مكافاةً إختيار حالنده بو آدمى سربست بر ئولوم حياتنه قاووشديرمق لطفنى دريغ بيورمازسهڭز، ذاتِ كرمكارلرينه أڭ بيوك حرمتلريمى صونار، منّتداريڭز اولورم.)
ملا سعيد كيمدر؟
الآن آفيونڭ أميرطاغى قضاسنده إقامته مأمور اولان ملا سعيد، طوغومندن إعتبارًا تورك قارداشلرى آراسنده ياشامش، تورك سجيّهسيله پرورده اولمش، عمومى حربده قافقاسڭ قارلى طاغلرنده قهرمان عسكرلريمز آراسنده گوڭللى آلاى قوماندانى اولارق مجاهده و إرشاد ايچون طولاشوب بيوك بر حرب مادالياسى آلمش، صارىقامش تعرّضنده، بيتليسڭ سقوطنده يارهلى اولديغى حالده أسير اولوب سنهلرجه روس غارنيزونلرنده چلّه چكمش، فرار ايدوب إستانبوله گلهرك علمى قدرتنه بناءً دار الحكمة الإسلاميه أعضالغنده بولونمش، قواىِ ملّيه إحداثنده خلقى مجاهدهيه تشويق ايتمش؛ بيوك ملّت مجليسنڭ ايلك سنهسنده آنقرهيه گلهرك حاجى بايرام مسافرخانهسنده بر چوق متردّد كيمسهلره وطنڭ مدافعهسى لزومنى آڭلاتمق خدمتنده بولونمش اولان، بو حقيقى وطنپرور إنسانڭ، أوّلجه عبادته، ايمانه، إعتقاده متعلّق يازديغى و يازهگلمكده اولديغى أثرلرى، دين و ديندارلرى سومهين بعض كيمسهلرڭ، خصوصيله داخليه وكالتنده بولونمش اولان منفعتپرست شكرى قايانڭ مذهب و رژيمنه اويغون گلمهمكله، أصلسز إسناد و اويدورما راپورلرله بو زواللى آدم، يگرمى كسور سنهدن بَرى
— 187 —
حپس و نفى جزالريله پريشان ايديلمش و ايكى سنه أوّليسى ينه او يازيلرى بهانهسيله قسطمونيدهكى چلّهخانهسندن قوللرينه كلبچه ووريلارق كنديسنه سلام ويرمش اولان آلتمش آلتى آدمله دڭزلى جزا أوينه سَوق و اون بر آى قدر حپس ايديلدكدن صوڭره، مضر تلقّى ايديلن او أثرلرى، أوّلا إستانبول مفتيلگنده بر هيئت طرفندن، بِالآخره آنقرهده ديانت رياستى و ديل تاريخ أنستيتوسى أعضالرندن مركّب بر قومسيون معرفتيله آيلرجه تدقيق اولوندقدن صوڭره، بو أثرلرڭ هيچ بريسنده دولتڭ سياستنى و آسايشى رنجيده ايدهبيلهجك أڭ اوفاجق بر شى گورولمهمكله، ملا سعيد و نور شاكردلرى و أثرلرينى اوقويانلر، محكمه قراريله سربست بيراقيلمش و دڭزليده اوطورمسنه مساعده اولونمش ايكن، مع التأسّف بو إختيار آدم، آز زمان صوڭره دڭزليدن آفيونه و اورادن ده أميرطاغى قضاسنه تبعيد و هر هانگى بر تورك قارداشيله دخى تماسدن منع ايديلمش.
صايين بگم! جمهوريت سربستيتندن، تشكيلاتِ أساسيه قانوننڭ حرّيتندن محروم قالان بو زواللى إختيار آدم، هر صورتله حمايهيه لايق، باقيلمغه محتاج، أقربا و تعلّقاتى اولمايوب صِرف بر إسلام حكومتڭ حمايهسنه محتاج بر إسلام متفكّريدر. شاعرِ مشهور عاكف بك مرحومڭ روايتنه نظرًا، مصرڭ أڭ معروف علماسندن اولان و غربڭ متعدّد لسان و فلسفهسنه آشنا بولونان استادِ أعظم عبد العزيز چاوشڭ يگرمى كسور سنه أوّليسى "الأهرام جريدهسى"ندهكى سعيد حقّنده يازديغى "فطين العصر" باشلقلى مقالهسنى اوقويان و كنديسيله بِالذّات گوروشن علم آدملرى، بو ذاتڭ فطرةً علمى قدرتنى و إلٰهى مسلگنى تقدير ايدهبيليرلر.
صايين بگم! كردلك سوزيله درلو حقارته هدف اولان ملا سعيد، سجيةً تقديره شايان بر تورك عاشقى و إسلاميت خادميدر.
(حاشيه): أوت هر برى يوزه مقابل بيڭلر تورك گنجلرى، معصوملرى، إختيارلرى، رسالهِٔ نوره شاكرد اولمالرندن، بو عجيب عصرده، تورك ملّتنڭ دولتِ عبّاسيه إنقراضندن إسلام يارديمنه قوشمالرى گبى، بو شاكردلر دخى عينًا قوشديلر. دگل يالڭز سعيد، بلكه بتون أهلِ حقيقت تحسين ايدر، توركه دوست اولور.
بوندن مملكتمز إجتماعًا ضرر
— 188 —
دگل، معنًا فائده گورهجكدر. بن ناموس و شرفم نامنه شهادت ايدرم كه؛ ملا سعيد، قطعيًا تميز بر آدمدر. اونڭ ايچون، سزڭ گبى ملّتڭ داخلًا إداره و مقدّراتنه أل قويان درايتلى ذاتلردن إنسانيت نامنه تمنّياتم شودر: ياڭليش آڭلايشلى ژورنالجيلرڭ سوزلريله حرّيت نعمتندن، صاف هوا تنفّسندن، هر هانگى بر تورك قارداشيله گوروشمهدن محروم قالان بو آدمى، حكومتڭ عدالتى، مقامڭزڭ أهمّيتى نامنه و عدل و إحسان قضيهسنه توفيقًا اولسون، بو آدم حقّنده دخى عدالت و كنديسيله ده هيچ اولمازسه بر دفعه اولسون حسنِ نيّتله گوروشدكدن صوڭره اونڭ حقّنده إبقا ويا إفنا قرارينى ويرمك لطفنده بولونورسهڭز، ألبته أهمّيتلى وظيفهڭزى قانون دائرهسنده ايفا ايتمش اولاجغڭزدن طولايى تاريخچهِٔ حياتڭزه تقديره دگر بر فصل درج بيورمش، عدالتپرورلگڭزى خلقه و عاجزلرى گبى باجاغى كسيلمش، كوشهده قالمش حرّ فكرلى وقعهنويسلره طويورمش اولورسڭز أفنديم.
ملّيتنى، مملكتنى جاندن سَون؛ تننده، قانندده، كردلك، آرناودلق، بوشناقلق قانى قوقوسى اولميان، أرضرومڭ أسكى ملّتوكيللرندن، باجاغى كسيك
يشيل اوغلى محمد صالح
محترم دين قارداشم!
قرق گوندر ياتاقده سزڭله مشغولم. خيال و مسموعمه نظرًا، حضوريڭزڭ مختل اولديغنه ذاهبم. اَلْمُؤْمِنُ بَلَوِىٌّ تخمينًا اون گون قدر أوّلسى، صوقاقلرده "خالص آفيون ترهياغم وار" ديين بريسنى پنجرهدن يانمه چاغيروب برآز ياغ آلدم. مقصدم، سزى صورمقدى. آفيوندن أميرطاغى قضاسنه سورولديگڭزى، أهالينڭ سزڭله گوروشمهسنڭ ياساق اولديغنى طويونجه چوق متأثّر اولدم.
— 189 —
محترم دين قارداشم! بو مكتوبى سزه يازان، اوتوز بر سنه أوّليسى سزڭله أرضرومڭ أسعد پاشا مدرسهسنده، عمومى حربده قافقاسڭ قارلى طاغلرنده و يگرمى درت سنه أوّل ده مبعوثلغم هنگامنده وان واليسى حيدر بك دوستڭزله ملّت مجلسى صالوننده گوروشن أرضرومڭ أسبق مبعوثلرندن يشيل اوغلى محمد صالحدر.
محمد صالح (رح)
٭ ٭ ٭
يشيل صالحه يازيلان مكتوبدر:
عزيز قارداشم حسن أفندى! سن بنم طرفمدن قيمتلى قارداشمز صالح أفندىيه ياز كه، بن ئولونجهيه قدر اونڭ بو إنسانيتنى اونوتميهجغم و اوڭا چوق منّتدارم و چوق سلام و دعا ايدرم. فقط بن هر صيقنتىيه قارشى تحمّله قرار ويرمشم. هم بن اييلگى او رئيسلردن بكلهمييورم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بڭا گوندرديگڭز عصاىِ موسىدن بر نسخه؛ جلدسز، (يالڭز صارى كاغد جلد اولمش) خسروڭ يازيسنه بر پارچه بڭزر، فقط اوستنده مصطفى إسمى وار. او كيمدر، هانگى مصطفىدر؟ هم نسخهنڭ اوستنده "اون اوچ ياشنده خديجه، أحمدڭ قيزى" يازيلمش. بو أحمد، هانگى أحمددر؟ هم اوڭا، هم قيزينه بيڭ بارك اللّٰه. بو ياشده بو قوجه كتابى هم دقّتلى، توافقلى، هم گوزل صحّتلى يازمق، معصوملرڭ طائفهسنڭ بر قهرمانلغيدر. كيم گورويور، ما شاء اللّٰه دير. بورادهكى مكتب گورمش خانملرده بر شوق اويانديرهجق.
٭ ٭ ٭
— 190 —
نظيف قارداشمزڭ مكتوبى، أهمّيتليدر. حقيقةً آمريقاده، سياسته آلَت دگل؛ بلكه دينى، دين ايچون متعصّبانه إلتزام ايدنلر چوق واردى. إن شاء اللّٰه عصاىِ موسىيى آلان، او ديندارلردندر. كچهلى صلاح الدين تام بر عبد الرحمٰندر، قهرمانلقده باباسندن گرى قالمق ايستهمييور. بزى ده آرا صيره عادتمزه مخالف اولارق دنيايه باقديرييور. أگر او آمريقالى أهمّيتلى عالم بتون رسالهِٔ نورى ايستهسه و نشرينه سوز ويرسه، سزڭ مشورتڭزله بر مكمّل طاقم اوڭا ويرهجگز.
نظيفڭ مكتوبيله برابر بر متقاعد أفندينڭ وسوسهيه دائر بر سؤالى وار. أگر او آدمڭ جدّى اولارق نورلره علاقهسى وارسه، بويله سؤاللره هيچ إحتياجى اولماز. حكمت الإستعاذه لمعهسنى و يگرمى طوقوزنجى سوزڭ ملائكه و روحانيلرڭ وجودلرينه دائر قسمنى اوقوسون. اونڭ معناسز و يوز يرده جوابى بولونان وسوسهسى ايسه، زنديق مادّيونلرڭ شيمديلك دهشتلى وضعيتندن فرصت بولوب بر آشيلامالريدر كه؛ او آدم، اوندن متأثّر اولمش، او سؤالى صورمش. اوڭا سلام ايدرم. رسالهِٔ نور اونڭ هر مشكلنى حل ايدهبيلير. خالصانه، تسليمكارانه اوڭا چاليشسين، اونى ديڭلهسين.
مدرسهِٔ نوريهنڭ أسكى و يڭى قهرمانلرندن مرانغوز أحمدڭ مكتوبى، اوچ درت جهتدن بنى مسرور و منّتدار أيلدى. او مدرسهنڭ باش طلبهسى نامنى ويرديگى أحمد ايسه، هم شهيد حافظ علىنڭ وظيفهسنى ياپديغنى، هم سليمان گبى قيمتلى قارداشيله و كوچك كريمهسيله اوچ دانه عصاىِ موسىيى يازمالرى و مبارك حسن دايىنڭ حفيدى اولماسى، بنى مراقدن قورتاردى، هم چوق ممنون أيلدى. جنابِ حق اوڭا شفا و اونلره موفّقيت و سعادت ويرسين، آمين آمين!
مرحوم حافظ محمدڭ ايكى قارداشى او مرحومڭ وظيفهسنى ياپمهلرى و مصطفىنڭ يازيسى، خسروڭ طاتلى خطّنه مطابق گلمهسى، بنم نظرمده، يڭيدن ايكى حافظ محمدى بولمش قدر ممنون اولدم.
— 191 —
قهرمان مرانغوزڭ غيرتيله گوكدرهلى خطيب، رسالهِٔ نوره اوچ اوغليله برابر طلبه اولوب يازمغه باشلاملريله؛ هم اونلرى، هم مرانغوزى، هم كويلرينى تبريك ايدرز. و مرانغوزڭ اونلره سويلهديگى منظومهسنى لاحقهيه گچيردك.
آتابگلى عليل (كوتورم) على عثمانڭ يازديغى اوزون مكتوبى و عصاىِ موسى رسالهسى و نورلرڭ نشرنده جدًّا تأثيرلى چاليشماسى و خدمتِ نوريهده چوق چاليشقان چيلنگير على ايله و داييسى حسنڭ اوڭا يارديم ايتمهسى و مبارك خوليالرى و توافقلرى بزلرى فرحلانديردى. أگيردير قصبهسنى بڭا زياده سَوْديردى. جنابِ أرحم الراحمين اونلردن راضى اولسون.
٭ ٭ ٭
بر درجه محرمدر
گچن قيشده بڭا قارشى سوءِ قصدلرڭ، عنايتِ إلٰهيه ايله و دعاڭزڭ يارديميله گلن صبر و تحمّلم نتيجهسنده عقيم قالان پلانى پك گنيش بر طرزده اولديغنه دليل ايسه؛ بو ياقينده رئيسِ جمهور، آفيونده ديمش: "بو ولايتده دين جهتنده بر قاريشيقلق چيقهجغنى ظن ايدردك..."
ديمك، گيزلى قوميته بنى صيقيشديرمقله بر حادثه چيقارمق ايستهيورديلر. بر أجنبى مداخلهسى حسابنه و مسلمانلر و وطن ضررينه، بتون بتون قانونسز و كيفى بر طرزده، طماريمه شدّتله طوقونان إهانتلر و صيقنتيلرله تعذيبلرى، اونلره دنياده تام ضرر، آخرتده جهنّم و سقر؛ و بزه، دنياده مكمّل ثواب و ظفر و آخرتده إن شاء اللّٰه جنّت و آبِ كوثرى قزانديرر. ديمك بو گيزلى پلانى هيئتِ وكيله و رئيس حسّ ايتمشديلر كه؛ بورالرده عموم مأمورلر، حتّى والى و قائمِ مقام، ضابطه بنمله گوروشمكدن قاچييور و اوركويورديلر. بن ده حيرت ايدردم. فقط ألمزده يالڭز نور بولونديغنى و سياست طوپوزى
— 192 —
بولونماديغنى، ذرّه قدر عقلى بولونانلر آڭلاديلر. غريبدر كه، أڭ زياده لهمه چاليشماسى لازم اولان بعض وظيفهدارلر، عليهمده إستعمال و إستخدام ايديلدى.
نورجيلر، چوق إحتياط و دقّت و تمكينده بولونمالرى لازمدر. چونكه معنوى فورطنهلر وار، بعض دسّاس منافقلر هر طرفه صوقولور. إستبدادِ مطلقه دينسزجهسنه طرفداركن، حرّيت فرقهسنه گيرر؛ تا اونلرى بوزسون و أسرارلرينى بيلسين، إفشا ايتسين.
هم صلاح الدّينڭ، عصاىِ موسىيى آمريقالىيه ويرمهسى مناسبتيله ديرز:
"ميسيونرلر و خرستيان روحانيلرى، هم نورجيلر، چوق دقّت ايتمهلرى ألزمدر. چونكه هر حالده شمال جريانى؛ إسلام و عيسوى ديننڭ هجومنه قارشى كندينى مدافعه ايتمك فكريله، إسلام و ميسيونرلرڭ إتّفاقلرينى بوزمغه چاليشهجق. طبقهِٔ عوامه مساعدهكار و وجوبِ زكات و حرمتِ ربا ايله، بورژووالرى عوامڭ يارديمنه دعوت ايتمهسى و ظلمدن چكمهسى جهتنده مسلمانلرى آلداتوب، اونلره بر إمتياز ويروب، بر قسمنى كندى طرفنه چكهبيلير." هر نه ايسه، بو دفعه سزڭ خاطريڭز ايچون قاعدهمى بوزدم، دنيايه باقدم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
چوق أهمّيتلى مكتوبلريڭزه بر تك مختصر جوابه مجبوريتم وار.
أوّلا:سؤاللرى چوق نورلى حقيقتلرڭ ظهورينه وسيله اولان رأفتڭ، هم معصوملره قرآن و نورلرى درس ويرمهسى، هم كنديسى نور لمعهلريله مشغول اولماسى، هم تصحيحاتده بڭا و خسروه يارديم ايتمهسى، هم إستانبولده عصاىِ موسىنڭ إنصافلى
— 193 —
عالملرڭ أللرينه گچمهسنه چاليشماسى، چوق شايانِ تبريكدر. و يڭى سؤالنه شيمدى جواب ويريلمز، داها زمانى گلمهمش.
قهرمان برهانڭ سربست فرقهسنڭ رئيسنه ويرديگى جواب گوزلدر. أوت نورجيلر، سياستلرله علاقهلرى اولماز. يالڭز ايمان حقيقتلريله بتون حياتلرى باغليدر. شيمدىيه قدر گيزلى قوميتهدن، سياستى دينسزلگه و زندقهيه آلَت ايدنلر، إستبدادِ مطلقله نورجيلرى أزديلر. إن شاء اللّٰه بر سبب چيقار (حاشيه): دموقرات چيقدى، بر درجه قيردى. او إستبدادى قيرهجق، معصوم و مظلوم نورجيلرى قورتارهجق. فقط چوق دقّت و إحتياط لازمدر. رسالهِٔ نور، دنياده هر جريانڭ فوقنده بولونماسى و عمومڭ مالى اولماسى جهتيله، بر طرفه تابع و داخل اولماز. بلكه متجاوز دينسزلره قارشى حقلى طرفه يارديمجى اولور و دوست اولور و إحتياط قوّتى حكمنده اونلره بر نقطهِٔ إستناد اولور. فقط سياست حسابنه دگل؛ بلكه نورلرڭ إنتشارى و مصلحتى حسابنه بعض قارداشلر؛ نورلر نامنه دگل، بلكه كندى شخصلرى نامنه گيرهبيلير. خصوصًا مبارك إسپارطهنڭ شيمدىيه قدر نورلر مدرسهسى اولماسى و معارضلرڭ دخى اوڭا چوق ايليشمهمسى نقطهسنده، داخلده طرفگيرانه وضعيت آلمامق، معترضلرڭ ندامتنه و حقيقته دونمهلرينه بر وسيله اولابيلير. سز داها ايى بيليرسڭز.
صلاح الدّينڭ مكتوبى، بر قاچ جهتده أهمّيتليدر. آمريقا عالملرى، ألبته عصاىِ موسى رسالهسنه لاقيد قالميهجقلر. أگر دينى، دين ايچون سَون قسمنڭ أللرينه گچسه، فتوحات ياپار. يوقسه بعض أنانيتلى خواجهلريمز گبى، قيصقانجلق طماريله نشرينه و ترويجنه چاليشمهلرى مشكوكدر. هر نه ايسه.. عنايتِ إلٰهيهيه حوالهدر.
٭ ٭ ٭
— 194 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:طاهرينڭ إستانبوله گيتمسى، إن شاء اللّٰه خيردر. و خسروڭ پك چوق وظيفهلرينى تمامًا ياپماسى.. قناعتم گلدى كه؛ بارلاده بولونديغم زمان بتون يازانلرڭ تصحيحاتنى و تأليف خدمتنى ياپمامده تحقّق ايدن بيوك عنايت و خارقه موفّقيت، عينًا خسروده، يارديمجيلرنده دخى نمونهسى وار.
ثانيًا:طاهرينڭ دڭزلى حپسنده اونوتلماز خالصانه خدمتى ايله و نورلره صارصيلماز صداقتيله و ياڭيلماز ذكاوتيله و چكيلمز بهادرلغيله، دائرهِٔ نورده أهمّيتلى مقامى ايچون؛ بتون بو دفعهكى مكتوبنى لاحقهيه گچيردك. باشده نورڭ شاكردلرندن والدهسى زبيده اولارق، أقرباسنه و رفقاسنه سلام ايدرم. جنابِ حق اونلردن أبدًا راضى اولسون، آمين!
ثالثًا:نسلى قريشيلردن أحمد قُريشى، محترم پدريله و عمِّ زادهسى أحمد ايله نورلرڭ خاص ناشر و طلبهلرندن اولماسى، او حوالى شاكردلرينڭ نامنه نورلر حقّنده گوزل منظوم فقرهلرى لاحقهيه گيردى. جنابِ حق اونلرى موفّق أيلهسين، آمين.
رابعًا:أگيردير قصبهسنده، إسملرينى يازماديغم غايت أهمّيتلى قارداشلريمز وار. اونلره و محمد صبرى گبى بيوك صانتراله إستنادًا و صبرينڭ يازيسنه بڭزتديگم دقّتلى و گوزل إفادهلى بر مكتوبى چاليشقان و جدّى قارداشلريمزدن چيلنگير علىدن آلدم. اونڭ آرزوسيله عيننى لاحقهيه گچيردك. اوڭا و اونى چاليشديرانه ما شاء اللّٰه و وَفَّقَكُمُ اللّٰه ديرز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق، عالىجناب أسكى و يڭى قارداش يشيل صالح!
بندن، سرگذشتهِٔ حياتمه عائد صورديغڭ مادّهلره غايت قيصه و مجمل إشارت ايديلهجك. بر زمان صوڭره إن شاء اللّٰه باشقهلر ايضاحله جواب ويرهجكلر. فقط تاريخه
— 195 —
گچمك و بو عصر عالملرينڭ ايچنده كندى عادى شخصمى نسلِ آتىيه گوسترمك، بيلديرمك نه ايسترم و نه ده لياقتم وار. جنابِ حقّه حدسز شكر ايدرم كه؛ بنى بڭا بگنديرمهمش، دهشتلى قصورلريمى بڭا گوسترمش.
هم إنسانلره كندينى بيلديرمك، بر شهرتپرستلك اولماسندن؛ بر أنانيت، بر خودفروشلق، بر رياكارلق إحتمالى وار. بو ايسه، بزم گبيلره تام ضرردر.
هم بن، مادام بو عصرده مادّةً و معنًا منفرد ياشامغه و حياتِ إجتماعيهدن چكيلمگه مجبور اولمشم؛ ألبته حقّم يوقدر كه، حياتِ إجتماعيهيى گچيرنلر ايچنده تاريخه بينوب إستقبالدهكيلره گورونهيم. يالڭز بو جهت وار كه؛ رسالهِٔ نور، بو وطنه و بو ملّته پك بيوك منفعتى، محكمهلرڭ و أهلِ وقوفلرڭ متّفقًا قرارلريله تحقّق ايتمش. بو نقطهِٔ نظرده، بنم أهمّيتسز، بيچاره، پريشان، چوق قصورلى شخصيتم دگل؛ بلكه يالڭز قرآنڭ مالى و مئالى اولان رسالهِٔ نور نامنه، سزڭ سؤاللريڭزه جواب ايچون بن إشارتلر ايدرم، صوڭره ده رسالهِٔ نور و شاكردلرى ايضاحله جواب ويرسينلر.
أوّلا:اوتوز سنه أوّلكى حياتمڭ تاريخچهسنى مرحوم عبد الرحمٰن يازمش، طبع ايديلمش.
ثانيًا:رسالهِٔ نورڭ ظهور زماننڭ بر نوع تاريخچهسى أسكيشهر حپسنڭ مدافعهنامهسيله (يگرمى يدنجى لمعه اولمش) و دڭزلى حپسندهكى مدافعه رسالهلريله (اون برنجى و اون ايكنجى شعاع) "إختيارلر لمعهسى" و "آيتِ حسبيه رسالهسى" و "اون آلتنجى مكتوب"له "هجماتِ ستّه" و "إشاراتِ ثلاثه" و "إشاراتِ سبعه" رسالهلرى گبى نور أجزالرى، سؤاللريڭزه تفصيلًا جواب ويرمك ايچون محكمه بڭا إعاده ايتديگى و شيمدى أليمده بولونميان رسالهلر، بر زمان ألڭزه گلهجك. إن شاء اللّٰه سزى هيچ اونوتميهجغم. بو حالمده بو علاقهدارلغڭز، بنم چوق آغير صيقنتيلريمى خفيفلشديردى. اللّٰه سندن راضى اولسون، آمين!
٭ ٭ ٭
— 196 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بر بيچاره وسوسهلى و حسّاس و دينسزلرله گوروشن بر آدم، مشهور دعاءِ نبوى اولان جوشن الكبير حقّنده و عقل خارجندهكى ثواب و فضيلتنه دائر بر حديثى گورمش، شبههيه دوشمش. ديمش: "راوى، أهلِ بيتڭ إماملرندندر. حالبوكه حدسز بر مبالغه گورونويور. مثلا ايچنده دير: بو دعايه قرآن قدر ثواب ويريلير. هم گوكلردهكى بيوك ملائكهلر، او دعا صاحبنى گوردكجه، كرسيلرندن اينوب اوڭا پك بيوك بر تواضع ايله حرمت ايدرلر. بو ايسه، عقلڭ و منطقڭ مقياسلرينه گلمز." دييه، رسالهِٔ نوردن إمداد ايستدى. بن ده قرآندن و جوشندن و نورلردن غايت قطعى و تام عقل و حكمته مطابق بر جواب ويردم. سزه غايت قيصه بر إجمالنى بيان ايدييورم. شويله كه، اوڭا ديدم:
أوّلا:يگرمى دردنجى سوزڭ اوچنجى دالنده اون عدد اصول وار، بويله شبههلرى أساسيله كسر، إزاله ايدر. اوڭا باق، جوابڭى آل.
ثانيًا:هر گون بتون اُمّت قدر حسنات اوڭا ايشلهنن و بتون اُمّتڭ سعادتلرينه يارديم ايدن و إسمِ أعظمڭ مظهرى و كائناتڭ چكردكِ أصليسى، هم أڭ مكمّل و جامع ميوهسى اولان ذاتِ أحمديه عليه الصلاة والسلام، او دعانڭ كندى حقّنده او عظيم مرتبهسنى گورمش، اوڭا خبر ويرن جبرائيل عليه السلامدن ايشيتمش، باشقهلرينى كندينه قياس ايتمش ويا ايديلمش. ديمك او پك فوق العاده و عجيب ثواب، ذاتِ أحمديهنڭ (عصم) ولايتِ كبراسندن اوڭا گلمش. كلّى، عمومى دگل. بلكه او دعانڭ ماهيتنده بويله خارقه بر قيمت وار و إسمِ أعظم مظهرى اولان ذاتڭ تبعيتيله باشقهلره دخى او ثواب ممكندر؛ فقط غايت أهمّيتلى شرطلرى وار، يالڭز اوقومق كافى گلمز. يوقسه موازنهِٔ أحكامى بوزار، فرضلره ايليشير.
ثالثًا:او دعا، ناصلكه ذاتِ أحمديهيه باقديغى وقت مبالغهدن منزّه و عينِ حقيقت اولويور؛ اويله ده، او دعادهكى يوزر أسماءِ حسنىنڭ حقيقتلرينه باقديغى زمان
— 197 —
دگل مبالغه، بلكه اونلرڭ نهايتسز تجلّيلرندن گلمهسى ممكن و گلهبيلن فيضلرڭ نهايتسزلگنى گوسترمك ايچون پك آز بر قسمنى مخبرِ صادق (عصم) خبر ويرمش و تشويق ايچون مبهم و مطلق بيراقمش. صوڭره مرورِ زمانله او قضيهِٔ ممكنه و مطلقه، بِالفعل واقع و كلّيه تلقّى ايديلمش.
رابعًا:"يگرمنجى لمعهِٔ إخلاص"ده بر آدمه بش يوز سنهلك بر گنيشلكده بر جنّت ويريلمسنه دائر اولان بر حاشيه وار. اوڭا ده باق، گور كه؛ او قوجه جنّتڭ ويريلمسى، بيلمديگمز طرزده بر مالكيت دگل، بلكه إنسان ناصل خصوصى خانهسنه چوق جهتلرله مالكدر، صاحبدر؛ اويله ده زمين يوزندهكى شيلره چوق طويغولريله بر نوع مالكدر، تصرّف و إستفاده ايدهبيلير.
هم قوجه دنيايى، بنم خانهمدر، بڭا ويرمش و گونش لامبامدر دييهبيلير. ديمك بعض فوق الحدّ، خارقه و عقل خارجندهكى بر قسم ثوابلر، بو مذكور حقيقته باقار.
هم إسلاميتده هر ثوابڭ، هر فضيلتِ أعمالڭ أڭ أوّل مظهرى و بزلرڭ بر دعاده، بر ذرّه ثوابمزده، او دعاده بر طاغ قدر ثواب و فيضى قزانان ذاتِ أحمديه (عصم)، خصوصى وردلر و دعالر و شريعت و رسالت جهتيله دگل، بلكه ولايتِ أحمديه نقطهسنده و عمومى اولميان درسلرنده، كندينه ويريلن أڭ يوكسك مرتبهيى بيان ايدر. كندينه تام تبعيت ايدن خاص وارثلرينى، او نقطهلره تشويق ايدر.
وَالْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ ٭ لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ
ديدم. او وسوسه ايدوب شبههلره دوشن آدم، ِللّٰه الحمد قورتولدى، تام قناعتى گلدى. بلكه سزڭ بعضيلريڭزه فائدهسى وار دييه سزه ده گوندردم. عمومڭزه بيڭلر سلام.
٭ ٭ ٭
— 198 —
بو فقره بر درجه محرمدر، يالڭز خاصلره مخصوصدر.
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
چوق دفعه خاطريمه گلييوردى كه: نهدن هركسدن زياده مدرسهدن چيقانلر رسالهِٔ نوره صاريلمالرى لازم ايكن، أڭ زياده چكينن، اونلردن رسمى وظيفهيى آلانلردر؟
شيمدى بردن خاطره گلن جوابڭ بر آز قسمنى بيان ايتمك لازم گلدى.
أوّلا:گيزلى منافقلر عليهمزده بيوك مقاملرده اولانلرڭ بر قسمنى إستعمال ايدهرك رسمى بر طرزده شدّتلى پروپاغنده ايتمهلرندن، بتون رسمى مأمورلر اوركمگه و چكينمگه مجبور اولمشلر. اونلر ايچنده دخى أنانيتلى و أوهاملى و بدعهلرى قبول ايدن خواجهلر، داها زياده چكينمگه باشلامشلر؛ كنديلرينه بر عذر، بر بهانه آرامشلر. رسالهِٔ نوردن "إشاراتِ سبعه"نڭ بدعهجيلره شدّتلى طوقادى و "سكزنجى و اون سكزنجى لمعه"ده إمامِ علىنڭ (رض) "أرجوزه"ده، علماء السوء حقّنده دهشتلى طوقادى و بدعهلره بر درجه و بر جهتده مساعد اولان وهّابيلك مذهبنى پرده آلتنده قبول ايدنلر، "يگرمى سكزنجى مكتوب"ڭ وهّابيلر حقّندهكى مسئلهنڭ طوقادى و قرآن ترجمهسنى ياپان و قرآن يرنده ترجمهسنڭ اوقونماسنه جواز گوسترنلره رسالهِٔ نورڭ شدّتلى طوقاتلرى و دردِ معيشت ضرورتى و موقعِ إجتماعيده حيثيتنى دوشونمهلرى سببيله خواجهلر، حتّى إستانبولڭ أسكيده دوست خواجهلرى قاچمغه و آز بر قسمى تنقيده چاليشمغه؛ حتّى آلِ بيت و إمامِ علىيه عداوتلرى بولونان مفرط وهّابيلك حسابنه رسالهِٔ نورڭ آلِ بيت و إمامِ علىنڭ بر معنوى هديهسى و أثرى اولماسندن، إعتراض ايتمگه باشلامشلر. فقط بز إستانبول عالملرندن قيزمييورز، بلكه بر جهتده ممنونز. چونكه باشقهلره نسبةً ايليشمييورلر.
هم مرحوم فتوا أمينى على رضا و مرحوم أحمد شيرانى و مرحوم شوكت أفندى و مرحوم محمد عاكف گبى إنصافلى، رسالهِٔ نورى فوق العاده تقدير و تحسين ايدن او محترم و مرحوم ذاتلرڭ خاطرى ايچون بز إستانبول خواجهلرينه دوستز، اونلردن
— 199 —
گوجنمهيز. إن شاء اللّٰه بر زمان "يگرمنجى لمعهِٔ إخلاص" كندينى اونلره اوقوتديرهجق، او أسكى دوستلرى ده يڭى دوستلر ياپاجق.
قارداشلرم! هركس سزڭ گبى ثباتكار اولاماز. پرده آلتنده نورجيلرڭ قوّهِٔ معنويهلرينى قيرمق ايچون بعض خواجهلر واسطه اولويورلر، آلدانمهيڭز و صارصيلمايڭز و اونلرله مناقشه ايتمهيڭز، ممكن اولدقجه دوستانه معامله ايديڭز. بز اونلرله قارداشز دييڭز و بو پوصلهدهكى نقطهلرى اونوتمايڭز، تا سزى آلداتمهسينلر.
٭ ٭ ٭
خسروڭ همّتيله دائرهيه گيرن و نورڭ يڭى شاكردلرندن بڭا مكتوب يازان خديجه و رابعه، خاصلر ايچنده قبول ايديلديلر. و چوق علاقهدار اولديغم بارلاده حرارتله بحرى و أولادى و أيّوب و على و محمد و سليمانلرڭ غيرتلريله نورلر درسنه چاليشمهلرى، بنى سَوينجله آغلاتديردى. بن بتون بارلا خلقنه، خصوصًا سليمانلر و بحرى و محمدلر و مصطفىلر، أسكى زمانده نورلره قيمتدار خدمت ايدن شاملى حافظ توفيق و مبارك حافظ خالد و إمام حقّى أفندى و مهاجر حافظ أحمد و أولادى و أحفادى و شمعى و بڭا چوق خدمت ايدن عبد اللّٰه چاوش و اورادهكى قومشولريمه رجالًا و نساءً بيڭلر سلام و دعا ايدرم و مبارك آيلرده دعالرينى ايسترم.
بحرى و أولادلرى اوچ عصاىِ موسى يازدقلرينى شيمدى خبر آلدم. مهاجر حافظ أحمد ايله بارلاده قارداشلريمزڭ حسابنه هم كاظمڭ، هم بَرْبر محمدڭ جدّى خالصانه مكتوبلرى لاحقهيه گيرمگه حق قزانديلر و بحرينڭ گوزل منظومهسى، كوچك بر مدرسهِٔ نوريه حسابنه تام گيرهبيلير.
مدارِ حيرت بر لطيف عنايتدر كه؛ بيوك مصطفىيى (رح) عينًا مرحوم عبد الرحمٰن گبى هم صداقتيله، هم قلميله، هم إقتداريله نورلره خدمت ايدهجگنى قلبمه إخطار ايديلمسيله او زمانده عبد الرحمٰنڭ وفاتنى اونوتمغه چاليشدم. حقيقةً كوچك
— 200 —
على، او خاطرهِٔ غيبيهيى قلم جهتنده دخى تام تامنه تصديق ايتديردى. قارداشنڭ قلمنى كنديسى آلدى. صارى بيچاغى، ألماس قلنجى ياپدى. ديمك او زمان، اونى ده مبارك مصطفىنڭ روحنده حسّ ايتمشدم.
هم مهاجر حافظ أحمدى، هم بڭا، هم نورلره علاقه و صداقت نقطهسنده نورلرڭ برنجى طلبهسى و فداكار بر ناشرى قلبًا حسّ ايتمشدم. حالبوكه قلمله خدمته موفّق اولامادى. چوق دفعه او غيبى حسّمى تخطّر ايدردم. صوڭره بردن هم اوغلى كاظم، هم دامادى بحرى، هم ديگر دامادى بَرْبر محمد اوندن حسّ و اُميد ايتديگم متينانه خدمتى فوق العاده بر علاقه و صداقتله تام تامنه يرينه گتيرمگه، چاليشمغه باشلاديلر. حتّى حفيدهلرى دخى معصوم شاكردلر ايچنه گيرمشلر. عمومه سلام.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
عزيز، صدّيق، بختيار، وفاكار، فعّال، ثباتكار قارداشلرم!
أوّلا:تكرارًا هم سزڭ رجبِ شريفڭزى و ليلهِٔ رغائبڭزى تبريك، هم صفرانبولىلى قارداشلريمزڭ تبريكلرينه مقابلةً شهورِ ثلاثهلرينى و درت ليالئِ مباركهلرينى و نورلرله غايت جدّى علاقهلرينى تبريك ايدرز. و اورانڭ شاكردلرى نامنه يازيلان تبريكنامه مكتوبنده بنم پك چوق قصورلى شخصمه ويردكلرى عنوانلرى و ثنالرى، خليل إبراهيمڭ بعض مكتوبلرى گبى، تعديل ايله "رسالهِٔ نور"ه چويروب لاحقهيه گيرمسنى ايستدم. فقط شخصم پك صريح بر طرزده موضوع ياپيلديغى ايچون ياقيشديرامدم، شيمديلك گرى قالدى.
— 201 —
قارداشلرم! قطعيًا بيليڭز: شان و شرف و خودفروشلق و كندينه گوونمك و شخصمى بگنديرمكدن اوركويورم و قاچييورم و شخصمه قارشى مدحلردن خوشلانمييورم. يالڭز رسالهِٔ نوره قارشى صداقت و قناعته بر أماره اولمق جهتيله، بعض مفرطانه تعبيرلرى، يا خاطرلرى ايچون ويا حسنِ ظنلرينى قيرمامق فكريله قسمًا تعديل ايله قبول و سكوت ايدرم. فقط ايكى إخلاص لمعهلرى و مسلگمزڭ "خلّت" و "إخلاص" و "اخوّت" أساسلرى، بو طرز مدحلره مساعده ايتمز. هم بو بنلك و أنانيت عصرنده و شهرتپرستلرڭ نظرنده نورلرڭ صافيتنه و خالصيتنه ضرر ويرهبيلير.
ثانيًا:حفظينڭ ايكى معصومنڭ يازدقلرى عصاىِ موسى و رهبر و كوچك سوزلر بزى مسرور أيلدى. يوز ما شاء اللّٰه. بويله بيڭلر نورجى معصوملر، إستقبالى نورلانديرهجقلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو شهورِ مباركهده، نورجيلرڭ شركتِ معنويهسنه إن شاء اللّٰه پك چوق قدسى ثروت گيرهجك. هر بر نورجى، بيڭلر لسانله و يوزر قلمله چاليشهجق گبى كار قزانهجق. و بو مبارك و چوق بركتلى آيلرده بش طرزده عبادت صاييلابيلن قلمله ذو الفقارِ معجزات مجموعهسنه خدمت ايدنلر، تام بختياردرلر. فقط يازيدن زياده، صحّتنه دقّت ايتمك لازم و ألزمدر. بوگون ده طاتلى ايكى معنيدار توافقى گوردم. قناعتم گلدى كه؛ بنم بوگونلرده زحمتلر ايچنده عصاىِ موسى تصحيحنده صيقنتيلريمه مقابل، عنايتِ إلٰهيه اجرتمى و تعييناتمى شيرين بر صورتده ويرييور.
— 202 —
بريسى:قهرمان طاهرينڭ تبرّك اولارق گتيرديگى طاتلى لقمهلر، عجيب بر بركتله، هر گون ايكيشر اوچر ييديگم حالده بيتمييوردى. حيرت ايدردم. بوگون عادتمله ايكى آلاجقدم؛ باقدم يالڭز ايكى دانه قالمش، إقتصاد ايچون بريسنى آلدم. عين ساعتده، حفظينڭ ايكى معصوم أولادينڭ، بر قوطو ايچنده يازدقلرى نسخهلر آلتنده شكردن، أكمكدن، عينًا طاهرينڭ لقمهلرى گبى؛ هم اونڭ مقدارنده أليمه ويريلدى. بن بو طاتلى توافقدن ذوق آليركن، دونكى گون عين ساعتده چوق حرارتم واردى، چوق صو ايچييوردم. جانم، عريانى أريك خوشافى ايستدى. بن بيلمييوردم، اونوتمشدم؛ شدّتلى بر آرزو ايله حرارتمى تسكين ايدهجك أسكيده آليشديغم و چوق إستعمال ايتديگم عريانى أريك، بر قوطو ايچنده و آسيهنڭ خاص آرقداشلرندن نورجى شريفه خانمڭ شكريله أليمه ويريلدى. بن ده بو چوق طاتلى توافقڭ خاطرى ايچون هم معصوملرڭ، هم اونلرڭ تبرّكلرينى يوز مِثلى قدر قبول ايتدم. عمومڭزه بيڭلر سلام.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق، صارصيلماز، اوصانماز، چكينمز، چكيلمز قارداشلرم!
أوّلا:بو ياز، دردِ معيشت جهتيله و بو شهورِ ثلاثه، عبادت حيثيتيله بر درجه نورلرڭ كتابتنه فتور ويرهبيلير ديينلره بيان ايدرز كه: بِالعكس، يازمغه شوق ويرر و ويرمك گركدر. چونكه نورڭ خدمتى؛ هم معيشت، هم راحتِ قلبه بركتلريله يارديم ايتديگى گبى؛ عبادتِ تفكّرى نوعندن اولماسى جهتيله، مبارك آيلرڭ ثوابلرينه بيوك يارديمى اولور.
ثانيًا:نورڭ بر شاكردى بڭا ديدى كه: گچن سنه داها نورلر بزه تسليم اولمادن و خصوصى بر إعاده نتيجهسنده بوراده رحمت دخى خصوصى بر درجه تظاهريله ديمشدڭ كه: "نه وقت تام سربستيتله نورلر اوقونسه و يازيلسه و بزه إعاده ايديلسه،
— 203 —
ياغمورله رحمت تام اولاجق." خبر ويرمشدڭ. حقيقةً بو بهارده هم عصاىِ موسى هر طرفده مراقله يازيلماسى و اوقونماسى، هم ذو الفقارِ معجزات يازيلماسنه شوقله باشلانماسى، بو أمثالسز رحمته بر وسيله اولديغنه قطعى قناعتم گلييور ديدى.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:خسروله بر روح ايكى جسد و كنديسى، بهادر برادريله نور خدمتنده چوق أهمّيتلى موقع آلان قهرمان رشدينڭ عجيب بر أل ماكينهسنى نورلر ايچون جلبنه چاليشماسى، أهمّيتلى بر فتوحاتِ نوريهنڭ مقدّمهسيدر. إن شاء اللّٰه ينه نورلر، نورجيلرڭ لايق أللريله قلملرى گبى طبع و نشر ايديلهجك؛ يبانى و لايق اولميانلره محتاج اولميهجق. فقط هر شيدن أوّل صحّتلى و ياڭليشسز و گوزل بر طرزده ماكينه ايله، ممكن ايسه أوّل أسكى حرفله يازيلسه، صوڭره يڭى حرفله داها مناسبدر. سزلرڭ إصابتلى تدبيريڭزه حواله ايدييورز.
ثانيًا:قونيهلى صبرينڭ رأفته يازديغى مكتوبنى گوردم، اوندن بيلدم كه؛ بو صبرى، اوتهكى صبرى گبى غايت خالص و صميمى و چاليشقان بر نورجيدر. بيڭ بارك اللّٰه هم اوڭا، هم اونى تشويق و تشجيع ايدن و خواجهلرڭ يوزلرينى آق ايدن قونيه عالملرينه. باشده مفسّر مبارك خواجه وهبى اولارق اونلره و اورادهكى نور شاكردلرينه چوق سلام ايدرز و بو مبارك شهورِ ثلاثهده دعالرينى ايسترز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 204 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سكز سنه چولوق و چوجغيله صداقتله بڭا خدمت ايدن؛ و أولاد و أحفاد و رفيقه و داماتلريله نورلره جدّى چاليشان؛ و درس و وعظلرينى بتون نورلردن ويرن؛ و وفاتندن اون دقيقه أوّل دنياجه أڭ أهمّيتلى وصيتى، كندينڭ نور رسالهلرينى تكميل ايچون شاملى حافظه رجا ايدن، وفاتندن ايكى گون أوّل بڭا مكتوب يازوب بنم عين وقتده صاوهيى بارلايه ترجيح ايدهرك صاوه مزارستاننده دفنمى آرزو ايتديگمى سزلره يازديغمى صداقتڭ كرامتيله حسّ ايدوب بڭا مقابله و إعتراض طرزنده او مكتوبنده دير: "سن بارلايى ايكنجى وطنمدر ديديگڭ حالده، نهدن اوڭا گلمييورسڭ، باشقه يرلرى ترجيح ايدرسڭ؟ إبتداءِ مدرسهِٔ نوريه بارلادر، سنڭ مزارڭ اوراده اولمالى." دييه بڭا إخطار ايتدى. ايكى گون صوڭره (سزه يازديغم داها سزه يتيشمهدن) اونڭ مكتوبنى، هم شاملى حافظ ايكنجى صحيفهسنده يازديغى وفات خبرينى آلديغم مرحوم مهاجر حافظ أحمدڭ (رح) دنيادن گوچمسى، عينًا عبد الرحمٰن گبى بنى چوق صارصدى، آغلاتديردى، اِنَّا ِللّٰهِ وَاِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ ديديرتدى. بيڭلر رحمت اونڭ روحنه اينسين، آمين! قبرى ده خانهسى گبى قرآن و نورڭ بر منزلى اولسون، آمين! شبههم قالمادى كه؛ بو ظاهر صداقت كرامتى، نورجيلرڭ ايمانله قبره گيرهجكلرينى إثبات ايدييور و حسنِ خاتمهيه مظهردرلر. بنم طرفمدن اونڭ أقرباسنى تعزيه ايديڭز و بن بتون دعالرمده اونى حصّهدار ايدييورم دييه تبليغ ايديڭز.
ثانيًا:قارداشمز رأفت بڭا يازييور كه: "إستانبولده نورلره چوق إحتياج وار و أكمك گبى هركس محتاجدر. و قارداشلريمزدن و نورلرله چوق علاقهدار و چوق اوقومش و نورجى اولان يشيل شمس الدين، نورڭ حقيقتلرندن درس ويرديگندن؛ وعظنده بيڭلرله آدم بولونور.
هم رأفت دير: "بوندن آڭلاشيلييور كه؛ رسالهِٔ نور، بو ملّته هر گون أكمك گبى لازمدر."
— 205 —
هم بر قسم نورلرى، أهمّيتلى ذاتلره ويرمش و "ذو الفقارِ معجزات"ڭ بنم تصحيحمدن گچمش بر نسخهسنى ايستهيور.
عمومه برر برر سلام و دعا ايدرز و دعالرينى ايسترز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
خسروى تصحيحده و توزيعده و تدبيرده و مخابرهده و نورلرڭ نشر و يتيشديرمهسنده تبريك و موفّقيتنه دعا ايدرز. بو أهمّيتلى وظيفهلرله برابر؛ ينه او شيرين و پارلاق قلمنڭ يازيلرينى چوق نسخهلرده گورويورز؛ هم مستقل نسخهلرى ده يازييور، مكتوبندن آڭلايورم.
شيمدى بردن صاوه مدرسهِٔ نوريهنڭ حاجى حافظى و مرحوم حافظ محمدى و قارداشلرينى و محمدلرينى و أحمدلرى و معصوم نورجيلرى و مبارك إختيار و سائر قهرمان شاكردلرينى دوشوندم. حياتم مدّتنجه اوڭا ياقين اولمق بتون جانمله ايستدم و وفاتدن صوڭره اونلرڭ مزارستاننده دفن اولمامى آرزولادم. بردن إخطار ايديلدى كه: "گرچه مدرسة الزهرانڭ مركزى اولان إسپارطه ولايتنده مادّةً بولونمق چوق جهتله فائدهلى، سعادتليدر؛ فقط نورڭ مسلگى و نورجيلرڭ مشربى جهتيله دائما برابرسڭز. زمان و مكان، پرده اولامازلر. شرقده، غربده، شمالده، جنوبده، دنياده، برزخده بولونسهڭز، معنًا بر مجلسده برابر صاييليرسڭز. اونلرڭ معنوى يارديملرى دائما بربرينه اولويور و سڭا ده گلير." دييه بنى تسكين ايتدى.
بن ديدم: مادام شيمدى هر طرفده نورلره قوّتلى و كثرتلى أللر صاحب چيقييورلر و تام محافظه و نشرينه چاليشييورلر، ألبته بن بر پارچه إستراحت ايتسهم تنبللك اولماز.
٭ ٭ ٭
— 206 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:گچن مبارك ليلهِٔ برائتڭزى و گلهجك رمضانِ شريفڭزى تبريك ايدرز. بو سنه برائت گيجهسى، نورجيلر حقّنده چوق بركتلى و كرامتلى اولديغنه بر أمارهسنى حيرتله گوردك. شويله كه:
بن برائت گيجهسندن آز أوّل عصاىِ موسى تصحيحيله مشغول ايكن؛ بر گوگرجين پنجرهيه گلدى، بڭا باقدى. بن ديدم: "مژده مى گتيردڭ؟" ايچرىيه گيردى، گويا أسكيدن دوست ايدك گبى هيچ اوركمهدى. عصاىِ موسى
(حاشيه): أوت، بز گوزيمزله گوردك.
أوت: نور الدين، أوت: محمد، أوت: إسماعيل
اوستنه چيقدى، اوچ ساعت اوطوردى؛ أكمك، پرنج ويردم، ييمهدى؛ تا آقشامه قالدى، صوڭره گيتدى، تكرار گلدى. برات گيجهسنده، تا صباحه قدر يانمده قالدى. بن ياتاركن باشمه گلدى، اللّٰهه ايصمارلادق نوعندن باشمى اوقشادى، صوڭره چيقدى گيتدى. ايكنجى گون، بن تأسّف ايدركن، ينه گلدى؛ بر گيجه داها قالدى. ديمك بو مبارك قوش، هم عصاىِ موسىيى، هم برائتمزى تبريك ايتمك ايستدى.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
قسطمونى خسروى و سليمان رشديسى اولان محمد فيضى و أمينڭ، استادلرينڭ قسطمونيدهكى حياتنڭ بر تاريخچهسنى، حسنِ ظنله حدّمدن چوق فضله ثنالرينى تبديل ايتميهرك قبولمڭ سببى شودر كه: بوگونلرده آفيونڭ بيوك مأمورى، بر
— 207 —
چاوشى بڭا إهانته واسطه ياپوب گويا توجّهِ عامّهيى حقّمده قيرارق، تا بو ولايت، دڭزلى، إسپارطه گبى نورلره تام صاحب چيقماسين و نورلر پارلاماسين. گرچه بن تحمّل ايتدم، فقط بورانڭ يڭى شاكردلرينڭ تأثّرلرندن متأثّردم. دوشونوركن، محمد فيضىنڭ بو صميمانه و عالمانه، حرمتكارانه مكتوبى، او حريفڭ و او آمرينڭ إهانتلرينى يوزلرينه ووروب هيچه اينديرهرك، تأثّراتمى تام سيلدى، سوپوردى. بيڭلر درجه او ايكى بدبختدن يوكسك اولان ايكى نورجينڭ بويله مدح و حرمتلرى، اونلرڭ قانونسز جبر و إهانتلرينڭ عين زمانده تام تامنه توافقى، فيضى و أمينڭ صداقتلرينڭ بر كرامتى اولديغنه قناعت ايتديگمدر.
٭ ٭ ٭
قارداشلرم!
شيمدى تبيّن ايتدى كه: بنى قرهقوله چاغيرمق، لزومسز بهانهلرله بنى حكومته جلب ايتمكده مقصد، إهانت و خلقڭ نظرنده أهمّيتسزلگم و بڭا متّهم وضعيتى ويرمك ايچون ايدى. شيمدى تحمّلم قالمادى. ممكن اولدقجه اورايه بنى چاغيرمامق لازمدر. جزا حاكمنى گوريڭز. بڭا بر دعوا وكيلى طرزنده بر آدمى بولڭز؛ بنم بدلمه لزوم اولسه قرهقوله گيتسين. يگرمى بش سنه منزوى بر آدم، بويله إهانتكار إنسانلرله گوروشمك، إشكنجهلى بر عذابدر. بن سكز سنه، قسطمونيده بر تك دفعه والينڭ إصراريله ياننه و ايكى دفعه ده پوليسخانهيه گيتدم. بوراده سببسز اون دفعهدن گچدى. بن، داها گيدهمهم. هم دوقتوردن بر راپور آليڭز، يوقسه بو شهره مادّى و معنوى ضرردر.
٭ ٭ ٭
— 208 —
خسروڭ مدافعاتمده يازيلان درت زلزله مسئلهسنى تصديق ايدن بو گيجهكى شدّتلى درت دفعه زلزله، بڭا و نورلره و بو مملكته قطعى بر سوءِ قصد أثرى اولارق حكومت ايچنده خدمتجيمه باغيرهرق بڭا تحقيركارانه إهانت و شتم ايدوب "گيت اوڭا سويله" ديين و قائمِمقامڭ أمرِ جبريسيله "خسته ده اولسه بورايه گتيريڭز" بكجيلره و ژاندارمهلره أمر ويرن و آفيونڭ پرده آلتندهكى بيوك مأموره طايانان قرهقول چاوشى، هم نور شاكردلرينڭ شوقلرينه، هم نورلرڭ بوراده يازيلماسنه، هم بڭا أهمّيتلى صيقنتى ويرمهسنڭ عين وقتده، بويله بوراده گورولمهين بو شدّتلى زلزلهنڭ گلمهسى گوسترييور كه؛ رسالهِٔ نور بر وسيلهِٔ دفعِ بلادر؛ تعطيله اوغرادقجه، بلا فرصت بولوب گلير.
نورلره آز زمانده چوق خدمت ايدن مصطفى عثمانڭ غايت تواضعكارانه و محويتكارانه مكتوبى، تام اونڭ خالصانه صداقتنى و إخلاصنى إثبات ايدوب اون بش سنهلك خاصلرله اوموز اوموزه گلديگنى گوسترر. ذاتًا يازديغى عصاىِ موسى مجموعهسى، قوّتلى بر دليلدر. ايشته بو دقيقهده بونى يازاركن، ينه خفيف زلزله باشلادى.
٭ ٭ ٭
أميرطاغى ضابطهسيله بر حسبحال
"هم إنسانيت نامنه ايستديگم بر حقوقمه قارشى ياپيلان، حيرتمى موجب عجيب بر معاملهنڭ سببى نهدر؟" دييه بر سؤالم وار.
برنجيسى:بر سنهدن بَرى صاقلاديغم شكوامى ويرمدم. شيمدى ضابطهنڭ واسطهسيله آنقره مقاماتنه ويرمك اوزره، بر ذاته گوندردك. ديدم: آفيون أمنيت مديرى
— 209 —
إنصافليدر. اوڭا ده بر صورت ألدن گوندردم. اوندن إستراحتمه دائر بر أثر بكلركن، بِالعكس بنى صيقشديران ذاتلره يازمش: "بو گوزل يازى اونڭ دگل، كيم يازمشسه تحقيق ايديڭز." عجبا چوق قوّتلى و عينِ حقيقت او شكوايى نظره آلمايوب لزومسز، أهمّيتسز، ضررسز بر يازىيى مراق ايتمك، بنم إستراحتمى بوزمق؛ بيڭ ليرايه أهمّيت ويرمهمك، بش پارهيه چوق أهمّيت ويرمك گبى اولماز مى؟ يوز اوتوز رسالهلردن بيڭلر نسخهلرى آيرى آيرى يازيلرله اوچ محكمه اينجهدن اينجهيه تدقيقدن صوڭره و اونلرى يازانلرڭ مهمّ بر قسمى بنمله برابر محكمهده بولونمالرى و ذرّه قدر مدارِ مسئوليت اولماديغى حالده، "كيم اوڭا يازييور دييه تحقيق ايديڭز" ديمك يوزندن بر قانون، بر مصلحت وار مى؟ بر بيچارهيى بو بهانه ايله قرهقوله چاغيرمق، أنديشه ويرمك و بِالخاصّه بنم إخبارمله ايستهمك نه لزومى وار؟ ايشته بن سزه خبر ويرييورم: أگر آرزو ايتسهم، بيڭلر آدم يازيلريمى يازاجقلر؛ هم هر طرفده ملّت و وطن منفعتنه يازييورلر.
ايكنجيسى:إنسانيت نامنه سزدن ايسترم كه، تا بايرامه قدر بنم يوزيمى دنيايه چويرمهيڭز. بن سزى دوشونمديگم گبى؛ سز دخى بنى اونوتڭز. بو مبارك آيلرده بنم گبى دنيادن كوسمش بر بيچارهيى، آخرت ضررينه غايت أهمّيتسز دنيا ايشلريله مشغول ايتمگه مجبور ايتمهيڭز.
٭ ٭ ٭
بو معنيدار يڭى زلزلهيى مراق ايتدم. قلبًا ديدم: أگر سائر يرلرده بو شدّتله اولمشسه، هر حالده نور شاكردلرينه دخى ينه بر تجاوز وار. "يوقسه بنم يالڭز مكتوبمله علاقهداردر؟" دييه صوردم. ديديلر: يالڭز آنقره خفيف، آفيون و أسكيشهر و بو أميرطاغنده و أڭ شدّتليسى بو قصبهده اولمش. فقط مدارِ حيرتدر كه، درت دفعه شدّتلى اولديغى حالده، هيچ بر ضرر اولمادى. بونڭ بر حكمتى بودر: قطعى أمر ويريلمش كه: "سعيدى جبرًا حكومته گتيريڭز." بكجيلر و بر اونباشى گلمشلر. قپومى
— 210 —
قپامشدم، كليدلهمشدم. اونلر ديمشلر: "بز إستعفا ايدرز، اونڭ قپوسنى قيرميهجغز." دونمشلر، گيتمشلر. ديمك بو خصوصى زلزله، مدافعاتمدهكى زلزلهلر گبى رسالهِٔ نورله علاقهداردر كه؛ بو دفعه خصوصى قالدى، هم شدّتيله برابر ضررسز گچدى. أگر نورڭ بورادهكى كوچوجك مدرسهسنڭ قپوسنى قيرسه ايديلر، ألبته طوقات جدّى اولاجقدى؛ يالڭز إخطار ايچون اولميهجقدى. گرچه بو تعرّض جزئى و خفيف ايدى، فقط بن گيزلهمهم كه، هيچ بو دفعه گبى طماريمه طوقونمامشدى. فقط نور و نورجيلرڭ خاطرى ايچون، خارقه تحمّل ايتدم. چونكه او بدبخت، حكومتده، وظيفه صنداليهسنده بڭا شتم ايدوب خدمتجيمه دير: "گيت، اوڭا سويله." حكومتڭ نفوذينى سرسرى شخصنه مال ايدهرك ميدان اوقومش و أسكى سعيدڭ بنده إرثيت قالان طماريمه چوق ايليشدى. فقط فوق العاده أهمّيتلى اولان سكون و تمكين و إعتدالِ دم و صبر و تحمّلڭ قطعى لزومى بنى تسكين ايتدى.
ثالثًا:مرانغوز مرحوم بارلالى، خارقه صداقتلى مصطفى چاوشڭ تام يرينه گچن مدرسهِٔ نوريهنڭ تام چاليشقان قهرمانلرندن مرانغوز أحمدڭ بنم ايچون صاوهنڭ داوراز طاغنده برزخى و اُخروى بر منزل، بر مزار دوشونمسى و يازماسى، بنى چوق سَوينديردى و حزينانه آغلاتديردى.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
تكرار مبارك رمضانڭزى تبريك ايدرز. ايكى قهرمان قارداشڭ و معجزاتِ أحمديهده يدى چوجغڭ بر جهتده بر سكزنجيسى حكمنه گچن سليمان رشدينڭ مبارك كريمهسنڭ ماكينه ايله ذو الفقارِ معجزاته چاليشماسنى و خسرو و طاهرينڭ شيرين و دقّتلى يازيلرينى تكثير ايتمگه فداكارانه درعهده ايتمهلرينى بتون روح و جانمزله اونلرى تبريك ايدهرك، شيمدىيه قدر پك فوق العاده نورلره ايتدكلرى قيمتدار و ميوهدار سابق
— 211 —
خدمتلرينه قارشى، رسالهِٔ نور حسابنه بيڭلر ما شاء اللّٰه و بارك اللّٰه و وَفَّقَكُمُ اللّٰه ديرز.
(حاشيه): لطيف بر توافقدر كه، بر آيدن بَرى بوراده هيچ ياغمور گلمييوردى و قلبمز دخى معلوم تعرّضدن نورجيلره گلن فتوردن آغلايوردى. بردن خسروڭ ايكى گون أوّل ماكينه مژدهسى و نظيفڭ بوگون تفصيللى مكتوبى و ماكينهنڭ يازيسنڭ نمونهسى أليمه ويريلديگى عين زمانده، (و بڭا خدمت ايدنلر) أسكيشهر أذانِ محمّدىيى اوقومغه باشلاماسى و معلوم چاوشه بڭا إهانت ايچون أمرِ جبرى ويرن آدم طوقات ييديگنى ديدكلرى عين وقتده رحمت ياغموريله چوقدن آغلايان محزون قلبلريمزڭ بيوك فرحلرينه و سَوينج و إنشراحلرينه تام تامنه توافقى و تطابقى، إن شاء اللّٰه بر فالِ خيردر.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق، فداكار قارداشلرم!
اينهبولى قهرمانلرينڭ تبريك مكتوبلرنده ايكى توافق و ايكى قوشڭ غريب زيارتلرى چوق معنيداردر. أوت، بنم بر تك مكتوبمى يازان بر تك آدمڭ حكومتجه آراشديريلماسى و أهمّيتله باقيلماسى تضييقى زماننده، شخصمدن بيڭلر درجه داها زياده قونوشان و تأثيرلى درس ويرن رسالهِٔ نورڭ ذو الفقارِ معجزاتڭ بيڭ نسخهلرى و بيڭ ديلله و بيڭلر مكتوباتيله شيمدىيه قدر چوق رقيبلرى بولونان و تعقيب ايديلن و مماشاته تنزّل ايدهمهين أحمد نظيفڭ قلميله سربست و ممانعت گورمهدن يازيلماسنه؛ دگل يالڭز قوشلر، بلكه مَلكلر و روحانيلردن بر قسم، تمثّل ايدوب بو خارقه موفّقيتى تبريك ايتسهلر، ينه چوق دگل. بز دخى او كوچك إسپارطه قهرمانلرينه بيڭلر بارك اللّٰه و ما شاء اللّٰه و وَفَّقَكُمُ اللّٰه ديرز. بتون روح و جانمزله اونلرى تبريك ايدرز و بو پك بيوك وظيفهده إحتياط و دقّتڭ لزومنى إخطار ايدرز.
٭ ٭ ٭
— 212 —
اينهبولى جوارنده بولونان و نورلره گوزل قلميله چوق خدمت ايدن قارداشلريمزدن محمد زكريّانڭ بر مكتوبنى آلدم. أنديشهلريمى إزاله ايدوب بنى مسرور أيلدى. شيمدى نورلرڭ بر وظيفهسى اولان، چوجقلره قرآن اوقوتمق و ايمان درسلرينى ويرمك خدمتيله مشغول اولديغنى يازييور. اوڭا يازيڭز كه: بو خدمتڭ، عينًا أسكيده نورلره چاليشماڭز گبى قيمتليدر.
هم سنڭ يازديغڭ كثرتلى رسالهلر، سنڭ بدلڭه نورلرڭ نشرينه خدمت ايدرلر. مراق ايتمهسين؛ او، أسكى مقامنى محافظه ايدييور.
٭ ٭ ٭
بوگونلرده راحتسزلق ايچون أورادِ بهائيهيى أزبر دگل، كتابه باقهرق اوقودم. آخرنده إختتامِ بهائيه اولان خاتمهسنى بيلهمديگمدن، أسكيدن بَرى اوقومييوردم. هايدى بو دفعه بونى ده اوقويهيم ديدم. گوردم كه: بر صحيفهده و اوزون آلتى بچق سطرنده، اون طوقوز دفعه "نور نور نور" كلمهلرى... قطعى قناعتم گلدى كه شاهِ نقشبند، غوثِ أعظم گبى رسالهِٔ نورى و قدسى خدمتنى كشفًا مشاهده ايدوب تحسينكارانه خبر ويرهرك اوڭا إشارتلر ايدييور. بن ده، يالڭز او آلتى سطرى و باشدهكى سطرى و آخردهكى سطرى ايله اوتوز سنهلك بهائيه ورديمه، او مَلكلرڭ، نورلرڭ إنتشارينه معاونتلرى نيّتيله إلحاق أيلدم.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:إسپارطهنڭ عجيب يانغيننده مصيبتزدهلرڭ ألملرينه بن جدًّا إشتراك ايدييورم. چونكه متعدّد وجهله بن إسپارطهلى اولديغم گبى؛ او مبارك شهر، طاشيله طوپراغيله نظرمده چوق أهمّيتى وار و نورلرڭ جامع الأزهرى و مدرسة الزهراسنڭ مركزى حكمندهدر.
— 213 —
بنم طرفمدن او مصيبتزدهلره دييڭز كه: نصِّ حديثله، بويله مصيبتلرده أهلِ ايمانڭ ضايع اولان ماللرى تام صدقه حكمندهدر. خصوصًا بو زمانده، يوز صدقه قدر او فانى ماللرى، باقى و داها چوق أبدى ماللره إنقلاب ايدرلر. اونڭ ايچون صبر ايچنده بر جهتده شكر ايتمك گركدر. إن شاء اللّٰه دنياده دخى او كفّارت الذنوب اولان ضايعاتڭ يرينه أرحم الراحمين إحسان ايدر. گچمش اولسون، باشڭز صاغ اولسون، فائدهسز مراق ايتمهيڭز دييڭز.
ثانيًا:بو چشيد قضالرڭ بر سببى، بشرڭ چركين بر خطاسى بولونماسندن، بو رمضانِ شريفڭ حرمتنى و قيمتنى محافظه ايتمك و نورلرى حمايه ايتمگه، هر يردن زياده نورلرڭ منبعى و مدرسهسى اولان إسپارطه بورجليدر و وظيفهسيدر. و سفاهتلره قارشى شعائرِ إسلاميهيى محافظه ايتمكله مكلّفدر.
٭ ٭ ٭
هم مثلا: لَوْلَاكَ لَوْلَاكَ لَمَا خَلَقْتُ الْاَفْلَاكَ بياننده "بو خطاب ظاهرًا حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلامه متوجّه ايسه ده، ضمنًا حياته و ذوى الحياته راجعدر." فقرهسى، تعديله محتاجدر. چونكه كلّى حقيقتِ محمّديه (عصم) هم حياتڭ حياتى، هم كائناتڭ حياتى، هم إسمِ أعظمڭ تجلّئِ أعظمنڭ مظهرى و بتون ذىروحلرڭ نورى و كائناتڭ چكردكِ أصليسى و غايهِٔ خلقتى و ميوهِٔ أكملى اولماسندن، او خطاب طوغريدن طوغرىيه اوڭا باقار. صوڭره حياته و شعوره و عبوديته اونڭ حسابنه نظر ايدر.
هم مثلا: فلسفهيه تماس ايدن بعض جملهلر، "مرورِ زمانله قابوق باغلامش، صوڭره طوپراغه إنقلاب ايتمش، صوڭره نباتات حصوله گلمش، صوڭره حيوانات وجوده گلمش" گبى تعبيرلر، ايجاد و خلقتِ إلٰهى نقطهسنده فلسفيدر كه، رسالهِٔ نورڭ صنعت و ايجادِ إلٰهى جهتندهكى بياناتنه مناسب دوشمييور.
— 214 —
قارداشم عبد المجيد! هر نه ايسه، بو كوچوجك قصورله برابر سن، حشر حقّنده، نورڭ أمثالسز حجّتلرندن تام و مكمّل بر درس آلوب، أسكى سعيدڭ ممتاز بر شاكردى اولديغڭ گبى، إن شاء اللّٰه رسالهِٔ نورڭ دخى مكمّل بر شاكردى و دقّتلى بر معلّمى اولاجغنه قوّتلى بر حجّتدر. بن مساعد بر وقتده بعض كلمهلرى يا إصلاح ويا تعديل ايدهرك "حشر مسئلهسنه بر ايضاحلى حاشيه" نامنده لاحقهيه درج ايتمك ايچون سنڭ گبى نوردن تام درس آلانلره گوندرهجگم. سن أولادلرڭله برابر باشده فؤاد، هر گون دعالرمده و معنوى يانمده بولونويورسڭز. و سنڭ شيمدى وظيفهِٔ رسميه جهتيله چوجقلره قرآنِ عظيم الشانى اوقوتماڭى بتون روح و جانمله تبريك ايدييورم. بيڭ بارك اللّٰه ديرم.
هم جواريڭزده، هم مملكتده بتون دوست و أقربالره سلاممى تبليغ ايديڭز. شيمدى ذو الفقار معجزات و عصاىِ موسى مجموعهلرى تكثير ماكينهسيله ايكى مركزده طبع ايديلمهسندن، سن بتون قوّتڭله و تصحيح جهتنده گوزل قلمڭ ايله و دقّتلى علمڭ ايله تام علاقهدار اول.
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
رأفت عمليات اولدى مى؟ نه حالدهدر؟ مراق ايدييورم. اوڭا چوق دعا ايديلدى. صاوهلى قهرمان أحمدڭ كريمهسى خديجهنڭ يازديغى عصاىِ موسى مجموعهسنى قهرمان طاهرى، إستانبولده بريسنه أمانةً بيراقمش. او نسخه خانملرى نورجيلغه تشويق ايتديگى ايچون ضايع اولماسين. معطّل قالمشسه، لزوم قالمامشسه بڭا گوندريلسين.
٭ ٭ ٭
— 215 —
رمضانڭزى، ليلهِٔ قدريڭزى، هم بايرامڭزى تبريك ايدرم. قسطمونيده ايكن ناصل هر گون دعالرمده و معنوى قزانجلرمده نورڭ خاص شاكردلرندن آسيه، علويه، لطفيهلر، زهرالر، شريفهلر، هاجرلر، نجميهلر، نعمتلر، عليهلر حصّهدار اولمق ايچون معنًا يانمده بولونويورديلر؛ عينًا شيمدى ده اويلهدرلر.
بن سزلرى اونوتمييورم. حتّى بوگونلرده بردن علويه، لطفيهيى مراق ايتدم. ايكنجى گون، ايكيسنڭ ده مكتوبلرينى، هديهلرينى آلدم؛ بونلرڭ صداقتلرينه بر أماره اولدى. أسكيدن بَرى عادتم هديهلرى قبول ايتمهمك ايله برابر؛ سزڭ جبّه و يلگڭزى بو گيجهكى ليلهِٔ قدرده گيوب آسيه ايله برابر قسطمونيدهكى بتون نور شاكردلرى نامنه قبول ايتدم. فقط قاعدهمه مخالف اولمامق ايچون اوڭا مقابل، أمينده بولونان رسالهلرمدن لطفيه، علويه ايستدكلرينى آلسينلر وياخود بنم حسابمه محمد فيضى و آرقداشلرى اونلرڭ بگندكلرينى يازسينلر.
بنم يانمه چوق دفعه گلن بو همشيرهلريمڭ معصوم أولادلرى، نور شاكردلرندن معصوملر دائرهسنده داخلدرلر و چوق دفعه خاطرلايورم.
٭ ٭ ٭
حدسز شكر و حمد و ثنا ايدييورم كه؛ سزلرڭ بو مكتوبلريڭز، هم خسرو و آرقداشلرينه و ماكينهلرينه، هم نظيف و يارديمجيلرينه و ماكينهسنه و بو قدسى يڭى خدمتده دوام ايدهبيلمهلرينه عائد صيقيجى چوق أنديشهلريمى إزاله ايتديلر. بيڭلر الحمد ِللّٰه.
حتّى مكتوبلريڭزى آلديغمدن بر گون أوّل، آرابه ايله گزمگه چيقمشدم. بردن، قرآنڭ مدحنه مظهر اولان هُدْهُدِ سليمانى قوشى بر مژده ويرمك ايستهيور گبى اون بش دقيقه قدر يولمزى تعقيبًا صاغه و صوله و يوله قونوب، اوچوب، ينه گلوب؛ هيچ بو عجيب طرزى گورمديگمز صورتده، قناعتم گلدى كه، يارين بنى مسرور ايدهجك بر
— 216 —
خبر آلاجغم. بنى گزديرن نور الدينه ديدم. او ده بنم گبى او قوشڭ او غريب وضعيتندن حيرت ايدييوردى. بردن، بز اونڭ سرّينى إفشا ايتديگمزدن غيب اولدى. ايكنجى گون، هم تسلّيكار نظيفڭ مكتوبنى و ماكينهسنڭ يڭى محصولنى، هم عبد الرحمٰن صلاح الدّينڭ مدارِ مراق مكتوبنى و بڭا شاپقه ايچون آنقرهده صيقنتى ويرن والى نوزادڭ إنتحاريله، كندى طوقاتنى و جزاسى كندى أليله ويريلمهسنى و ذو الفقار خدمتنه هيچ بر تعرّض اولماديغنى و دوام ايتديگنى؛ هم مدرسة الزهرانڭ قهرمانلرى هيچ تلاش ايتميهرك ذو الفقاره دواملرينى و حقيقتِ حالى بيان ايتمهلرينى؛ و چوق علاقهدار اولديغم آتابك قهرمانلرينڭ و لطفى وارثلرينڭ و بيوك مرحوم حافظ علىنڭ وكيل و وارث و خدمتِ نوريهده مقتدر آرقداشلرينڭ، طاهرى و عبد اللّٰه چاوشڭ تبريك مكتوبلرينى و علىكوينڭ إمامى علىنڭ بو يڭى تعرّضده پك مردانه و نور شاكردلرينه لايق بر طرزده و حكومتده سؤاللرينه قارشى معنيدار و حقيقتلى جوابلرينى آلدم و ديدم: ايشته هدهدڭ مژده سوزى طوغرى چيقدى.
ناصلكه عصاىِ موسى رسالهسى طبيعتده بوغولانلرى ضلالتدن قورتارييور و بو زمانده هركسه، خصوصًا شبههيه و إنكاره دوشنلره لازمدر و ترياقدر؛ اويله ده ذو الفقار، أهلِ ايمانه و أهلِ علمه و بِالخاصّه حافظلره ألزمدر. هر بر حافظِ قرآن، بو مجموعهيه بو زمانده شدّتله إحتياجى وار. قرآنڭ قرق وجهله إعجازينى بيان ايدن بو أثر، هر حافظڭ ألنده بولونمالى.
شيمدىيه قدر هيچ بر زمان تاريخ گوسترمييور كه؛ رسالهِٔ نور گبى، پك چوق طائفهلره و مسلكلره هجوم ايدن، بو درجه، پك آز و خفيف تنقيدله قورتولمش اولسون. حتّى يوز درجه داها آز زحمتله، يوز درجه قدسى خدمت و مجاهده مقابلنده، كوچك و موقّت و نتيجه إعتباريله خيرلى بر ايكى حپس و ايكى اوچ عنايتلى و فتوحاتلى مصيبت گورديلر.
عمومه بيڭلر سلام و موفّقيتلرينه دعا.
٭ ٭ ٭
— 217 —
قناعتم گلييور كه؛ بو صيرهلرده بز ذو الفقارى و عصاىِ موسىيى پك چوق تكثير ايتمگه مجبور اولديغمز هنگامده و تميز اولميان مطبعهجيلر دخى چكينمهلرى عين زمانده بو عجيب ماكينه قولايجه ألمزه ويريلمسى، او ايكى مجموعهنڭ مقبوليتنه بر إشارتِ غيبيه و عنايتِ إلٰهيهنڭ بر خارقه إكراميدر و نورلرڭ كرامتيدر.
أوت بر عادى مكتوبم ايچون "كيم يازمش؟" دييه سكز دفعه بڭا رسمًا صيقنتى و أذيت ويريلديگى عين زمانده، سكز يوز صحيفهيى بيڭ بشيوز نسخهيه و بر ميليون صحيفهلره چيقاران او ماكينه، ألبته غيبدن إمداديمزه گلمش نورجى و بيڭ قلملى بر كاتبدر. اونڭ ايچون بعض صحيفهلرى سونوك چيقسه، ضرر يوقدر. پارلاق قسمى، بزه شيمديلك يتر. ايى اوقونميان قسمى آيرى ياپيلسين؛ صوڭره ألماس قلمليلر، هر برى بر ايكى نسخهيى إصلاح ايتسين.
بر زمان بر مملكته شمندوفر گلديگى وقت، آرابهجيلر تلاش ايدوب ديديلر: "بزم صنعتمز بوزولدى." حالبوكه شمندوفرڭ گلمهسيله مملكتده فعاليت چوغالديغندن، فايطونجيلغه ايكى قات زياده إحتياج اولمش. إن شاء اللّٰه اونڭ گبى نور يازيجيلرى دگل توقّف، بلكه داها زياده يازى ايله دفترِ أعماللرينه حسنات قيد ايدهجكلر.
٭ ٭ ٭
بن أهلِ سياستڭ هر نوع تعذيبلرينه قارشى حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ دييوب صبر و تحمّله قرار ويرمشم. كاظم قرهبكر ايله أسكيدن مناسبتم وار ايدى. عجبا شيمدى ده او مناسبتڭ سببى اولان مردانه مسلگنى محافظه ايدييور مى؟ أگر أسكى گبى ايسه و نورلره ضررى يوقسه و نوره فائدهسى محتمل ايسه و دوست ايسه، بنم سلاممى اوڭا تبليغ ايدهبيليرسڭز. فقط مادام أهلِ سياست، حياتِ باقيهسى ايچون رسالهِٔ نوره مراجعته تنزّل ايتمييور؛ او حياته نسبةً بش پارهلق اولان بو حياتِ فانيه ايچون اونلره مراجعته بن ده تنزّل ايتمهم و إستراحتم ايچون شكوا و رجا ايتمهم.
٭ ٭ ٭
— 218 —
مرحوم بيوك علىنڭ تام وارثى و تام بر سيستمى و مرحوم عبد الرحمٰنڭ تام مِثلى و خَلَفى و مباركلرڭ پهلوانى و قهرمانى كوچك علىنڭ ايكى بيوك و پك گوزل هديهِٔ نوريهسنى آلدق. فقط ذو الفقارڭ آخرنده حزبِ نوريهنڭ پارچهسى يازيلمامش؛ او پارچهيى ده او خارقه قلميله يازسين، بڭا گوندرسين.
٭ ٭ ٭
(حاشيه): مملكتمزده مدرسه طلبهلرندن بريسى بر كتابى بيتيرسه ويا باشلاسه، بر طاتلى ويا يمك مفتوحانه ويا مختومانه دييه ويرمك عادتدر. عينًا بو قاعدهيى كاتب عثمانڭ اوزومنده گوردك. اونڭ يازديغى عصاىِ موسىنڭ تصحيحنى بيتيرديگم عين وقتده مختومانهسى اولارق بو اوزومڭ گلمهسى، طاتلى بر لطيفه و شيرين بر خاطرهِٔ حياتِ مدرسيّه اولدى.
نورده شفقت أساس اولماسندن، خانملر او جهتده ايلريدر و نورلره جدّى ياپيشييورلر. بن "قارداشلرم" ديديگم زمان، خانم همشيرهلريمى قارداشلر ايچنده قصد ايدرم. بتون مكتوبلرمده اونلر دخى مخاطبلرمدر.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
هيچ مراق ايتمهيڭز. يالڭز دعاڭزى آلمق ايچون شيمديلك شدّتلى و سوءِ قصد أثرى اولارق أوّلجه سزه يازديغم گبى خستهلغمى بيان ايدييورم. فقط قطعيًا تلاش ايتمهيڭز. حدسز شكر اولسون كه؛ هم أورادمه، هم وظيفهِٔ تصحيحه مانع اولمييور. إن شاء اللّٰه بيوك بر ثواب و خير وار ايچنده. بن كندم، بوندن بر جهتده ممنونم؛ سز ده هيچ متأثّر اولمايڭز. ذاتًا بنم وظيفهم بيتمك اوزرهدر. رسالهِٔ نور، خصوصًا مجموعهلرى، هر بر نسخهسى، سعيده قارشى حسنِ ظنّڭزڭ فوقنده اونڭ وظيفهسنى گورهبيلير و گورويور؛
— 219 —
و نور شاكردلرينڭ خاصلردن هر بر فداكارى، او سعيدڭ وظيفهسنى مكمّل گورهبيلير. إن شاء اللّٰه ايلريده تام گورهجكلر. بر سعيد ايچڭزده نقصان اولمقله، يوزر معنوى سعيد اولان مجموعهلر و بيڭلر مادّى سعيدلر، ايچڭزده خالص و مكمّل او وظيفهيى گورهبيليرلر و گورويورلر. بو حقيقته بناءً، بنم شخصمه و باشمه گلن حادثهلره چوق أهمّيت ويرمهيڭز. يالڭز چوق دعا ايديڭز.. ضعف و إختيارلق و زياده تأثّراتمه، بنجه مقبوليتلرى شبههسز اولان دعالريڭزله يارديم ايديڭز.
قهرمان طاهرينڭ نورجى معصومه، مرحومه مبارك هجرتى دنيادن جنّته هجرت ايتمهسى، حقيقةً بنى محزون أيلدى. اويله بر نور شاكردى و معصوم طائفهسنڭ أهمّيتلى بر چاليشقانى گيتمسى، نور حسابنه ده بنى متأثّر ايتدى. إن شاء اللّٰه اونڭ يرينه چوقلر گيرهجك، يرينى بوش بيراقميهجقلر. ناصلكه شيمديدن عشاقلى كوچوجك حيدر ميدانه چيقدى، هجرت ايدن همشيرهمڭ وظيفهسنى گورهجگم دييه بزى مسرور أيلدى. جنابِ حق، هجرتڭ پدر و والدهسنه و أقرباسنه صبرِ جميل إحسان ايدوب، هجرتى اونلره شفاعتجى أيلهسين و او مرحومهيى ده مرحومه همشيرهم خانمله جنّتده مسرور أيلهسين، آمين.
عشاقلى حيدره بنم طرفمدن اونى تبريك و نور خدمتنده توفيقنه دعا ايتديگمى و نورڭ معصوملر طائفهسى ايچنده داخل اولديغنى بيلديريڭز و اونڭ خواجهسى عزّته ده پك چوق سلام ايدييورم.
٭ ٭ ٭
نور شاكردلرى، هيچ سياسته قاريشماديلر، هيچ بر پارتىيه گيرمديلر. چونكه ايمان، مالِ عموميدر. هر طائفهده محتاجلرى و صاحبلرى واردر. طرفگيرلك گيرهمز. يالڭز كفره، زندقهيه، ضلالته قارشى جبهه آلير. نور مسلگنده، مؤمنلرڭ اخوّتى أساسدر.
٭ ٭ ٭
— 220 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بر مسئلهيى، چوقدن بَرى سزه سويلهمك لازم ايكن اونوتمشدم. او ده شودر: معجزاتِ قرآنيه رسالهسندهكى أكثر آيتلر، هر برى يا ملحدلر طرفندن مدارِ تنقيد اولمش ويا أهلِ فن طرفندن إعتراضه اوغرامش ويا جنّى، إنسى شيطانلرڭ وسوسه و شبههلرينه معروض اولمش آيتلردر. ايشته يگرمى بشنجى سوز اويله بر طرزده او آيتلرڭ حقيقتلرينى و نكتهلرينى بيان ايتمش كه؛ أهلِ إلحاد و فنّڭ قصور ظن ايتدكلرى نقطهلر، إعجازڭ لمعاتى و بلاغتِ قرآنيهنڭ كمالاتنڭ منشألرى اولديغنى، علمى قاعدهلرى ايله إثبات ايديلمش. بولانتى ويرمهمك ايچون اونلرڭ شبههلرى ذكر ايديلميهرك جوابِ قطعى ويريلمش.
وَ الشَّمْسُ تَجْرِى ٭ وَ الْجِبَالَ اَوْتَادًا
گبى... يالڭز يگرمنجى سوزڭ برنجى مقامنده اوچ درت آيتده شبههلرى سويلنمش.
هم او معجزاتِ قرآنيه رسالهسى ده گرچه غايت مختصر، عجله يازيلمش ايسه ده؛ فقط علمِ بلاغت و علومِ عربيه نقطهسنده عالملره حيرت ويرهجك درجهده عالمانه و درين و قوّتلى بر طرزده بيان ايديلمش. گرچه هر بحثنى، هر أهلِ دقّت تام آڭلاماز، إستفاده ايتمز؛ فقط او باغچهده هركسڭ أهمّيتلى حصّهسى وار. پك عجله و مشوّش حالتلر ايچنده تأليف ايديلديگندن، إفاده و عبارهسنده قصور وار اولماسيله برابر علم نقطهسنده چوق أهمّيتلى مسئلهلرڭ حقيقتنى بيان ايتمش.
٭ ٭ ٭
مادام رسالهِٔ نور، ماكينه ايله تعمّم ايتمگه باشلامش و مادام فلسفه و حكمتِ جديدهيى اوقويان مكتبليلر و معلّملر چوقلقله رسالهِٔ نوره ياپيشييورلر. ألبته بر حقيقت بيان ايتمك لازم گلييور. شويله كه:
— 221 —
رسالهِٔ نورڭ شدّتلى طوقات وورديغى و هجوم ايتديگى فلسفه ايسه مطلق دگلدر، بلكه مضر قسمنهدر. چونكه فلسفهنڭ حياتِ إجتماعيهِٔ بشريهيه و أخلاق و كمالاتِ إنسانيهيه و صنعتڭ ترقّياتنه خدمت ايدن فلسفه و حكمت قسمى ايسه، قرآن ايله باريشيقدر. بلكه قرآنڭ حكمتنه خادمدر، معارضه ايدهمز. بو قسمه رسالهِٔ نور ايليشمييور. ايكنجى قسم فلسفه، ضلالته و إلحاده و طبيعت باتاقلغنه دوشورمگه وسيله اولديغى گبى سفاهت و لهويات ايله غفلت و ضلالتى نتيجه ويرديگندن و سحر گبى خارقهلريله قرآنڭ معجزهكار حقيقتلريله معارضه ايتديگى ايچون، رسالهِٔ نور أكثر أجزالرنده ميزانلرله و قوّتلى و برهانلى موازنهلرله فلسفهنڭ يولدن چيقمش بو قسمنه ايليشييور، طوقاتلايور؛ مستقيم، منفعتدار فلسفهيه ايليشمييور. اونڭ ايچون مكتبليلر، رسالهِٔ نوره إعتراضسز چكينميهرك گيرييورلر و گيرمليدرلر. فقط گيزلى منافقلر ناصلكه بر قسم خواجهلرى بتون بتون معناسز و حقسز بر طرزده، أهلِ مدرسهنڭ و خواجهلرڭ حقيقى مالى اولان رسالهِٔ نور عليهنده إستعمال ايتدكلرى گبى؛ بعض فلسفهجيلرڭ أنانيتِ علميهلرينى تحريك ايدوب، نورلر عليهنده إستعمال ايتمك إحتمالنه بناءً، بو حقيقتى عصاىِ موسى و ذو الفقار مجموعهلرينڭ باشنده يازيلسه مناسب اولور.
٭ ٭ ٭
صفرانبولى أفلانى ناحيهسى ملايم كوينده متقاعد معلّم بر قارداشمز و نورڭ خاص شاكردى، نورلرڭ نشرى و طبعى ايچون عادتا سرمايهسنڭ قسمِ أعظمنى تبرّع ايتمك ايستهيور، قبولنى رجا ايدييور. بن بو خالص و خاص قارداشمزڭ فداكارانه و خالصانه رجاسنى ردّ ايدهمييورم و دنيا ماللرى قاعدهِٔ شخصيهمه گيرمديگى و معاونتلرى كنديمه قبول ايتمديگم ايچون، بو ايشدهكى مصلحتى ده بيلهمييورم. ايكى إسپارطهنڭ قهرمانلرينه و خسرو و طاهرى و آرقداشلرينه و نظيف و رفيقلرينه بو مسئلهيى حواله ايدييورم. نورڭ نشرى ايچون بويله چوق بيوك بر خير و ثوابه مانع اولامام. سزلر يا بتون نيّت ايتديگى مقدارى وياخود بر قسمنى ايكى حصّه ايله، برى بيوك إسپارطهنڭ، برى
— 222 —
كوچك إسپارطهنڭ ماكينهلرينه ويريلسين. اونڭ ايستديگى گبى يا تبرّع ويا ايلريده باشقه معاونت ايدنلر گبى بر مقابله نوعنده، يا نورلردن ويا باشقه بر ايستديگى نه وارسه ويرمك صورتيله او خاص قارداشمزى ممنون ايدرسڭز.
٭ ٭ ٭
رموزاتِ ثمانيهيى يازديغم زمان هم چوق عجله تأليف ايديلمش، هم بنم أسكى محفوظاتمه إعتماد ايدهرك، تقريبى ايكى مقياس ياپدم. اونڭله، هم أسكى علمانڭ حسابلرينه بناءً حروفاتِ قرآنيهنڭ إعجاز جهتنده أسرارينى يازدم. صوڭره مشهور قاموس اللغت صاحبى مَجْد الدّينِ فيروز آبادينڭ، "المقياس" نامندهكى تفسيرِ مشهورى و مقبولنڭ حروفات و كلماتِ قرآنيهيه دائر بياناتنه باقدق، يوزده طقسانى بزم حسابمزه توافق ايتمش. يالڭز بش اون يرنده مخالفت گوردك. صوڭره تحقيقى بر حساب ياپدم. بزمكى طوغرى، اونڭكى مطبعهلرڭ سهوى اولديغى تحقّق ايتدى. مادام بويله عظيم يكونلردهكى توافقلرده كوچك كسوراتلر و كوچك فرقلر ضرر ويرمز دييه داها تام تامنه تحقيقى بر طرزده بتون قرآنى، بتون حروفاتيله و كلام و كلماتيله حساب ايتمگه و لطائفِ إعجازيهيى اونڭله تام تقويه ايتمگه وقت بولامادم. ظالملر، بڭا وقت بيراقماديلر. بن ده او تقريبى مقياسلرمله و محفوظاتمله و أسكى علمانڭ حسابلرينه و كنز العرش دعاسندهكى عددلريمه إكتفا أيلدم.
٭ ٭ ٭
نظيف چلبينڭ اينهبولى خالص قارداشلريمزڭ نامنه بايرام تبريكى ايله و ذو الفقارڭ غايت دقّت و أهمّيت و إحتياطله دوامِ خدمتى و معجزاتِ قرآنيهيى ده بيتيروب ذيللرندن بر قسمنى ده تمام ايتمهسى و عبد الرحمٰن صلاح الدّينڭ آمريقا ميسيونرلرينه درت بش آى اوقوتديرديغى عصاىِ موسى و معجزاتِ أحمديهيى أمين بر واسطه ايله بزم ناممزه جامع الأزهره هديه ايدوب گوندرمسنى و أهمّيتلى بر نور شاكردى أحمد قريشينڭ
— 223 —
اونلرڭ ماكينهسنڭ مصرفنه يوز بانقنوط ويرمسنى بيان ايدن بر مكتوبنى آلدم. بو قهرمان نظيف قارداشمزه و غايت جدّى و ثباتكار و تام علاقهدار اينهبولى نورجيلرينه و أحمد قُريشى و رفقالرينه، هم بايراملرينى، هم دواملى خدمتلرينى، هم يوكسك صداقتلرينى، هم ذو الفقارڭ طبع و موفّقيتنى، هم صلاح الدّينڭ جامع الأزهرله مدرسة الزهرانڭ مناسبتنى تأمينه چاليشماسنى روح و جانمزله تبريك ايدييورز. جنابِ حق اونلرى موفّق أيلهسين، آمين. و خدمتلرينى تام مقبول أيلهسين، آمين.
٭ ٭ ٭
جامع الأزهر علماسنه گوندريلن ايكى نسخه بنم تصحيحمدن گچمهمش اولديغندن، بعض حركهلر و عربى كلمهلرده سهولر ألبته واردر. خصوصًا آخردهكى عربى خلاصة الخلاصه حركهلرنده علمِ نحوجه، باشقه نسخهلرده متعدّد سهولر گوردم. اونڭ ايچون، تام عربى خواجهلرينڭ تدقيقندن گچمش برر نسخه عصاىِ موسى
(حاشيه): يانمده بولونان و نقصان تصحيحمدن گچن بر ذوالفقارله بر عصاىِ موسىيى سزه گوندرهبيليرم. تام بر مقابلهدن صوڭره، سز ايسترسهڭز كندى نسخهلريڭزى مصره گوندررسڭز.
و ذو الفقاردن، مناسب گورديگڭز زمان جامع الأزهره گوندرمكله برابر؛ اونلره يازيڭز كه: نور رسالهلرينڭ مدرسة الزهراسى، جامع الأزهرڭ شفقتنه چوق محتاج بر مخدوميدر، بر طلبهسيدر؛ شدّتلى دشمنلرڭ هجومنه هدف اولمش بر شاكرديدر و بتون مدرسهلرڭ باشى و عالمِ إسلامى دائما تنوير ايدن او بيوك جامع الأزهرڭ كوچك بر دائره و شعبهسيدر. اونڭ ايچون، او عالىقدر استاد و مشفق پدر و حميتكار مرشدِ أعظم، بيچاره أولادينه و شاكردلرينه تام يارديم ايتمهسنى اونلرڭ علوِّ همّتندن بكلهيورز. او پك بيوك استاديمزه تقديم ايديلن ايكى كتاب ايسه؛ بر طلبه، درسنى نه درجه آڭلامش دييه آقشامده باباسنه و استادينه يازوب ويرمهسى گبى؛ او ايكى درسمز، او شفقتلى علّامهلرڭ نظرِ مسامحهلرينه عرض ايديلمش.. دييه بو مكتوبى يازارسڭز.
٭ ٭ ٭
— 224 —
پك چوق علاقهدار اولديغم و رسالهِٔ نورڭ غايت أهمّيتلى بر مركزى و آز زمانده، پك چوق نور ايشنى گورن دڭزلى خسروى و غايت جدّى و صادق رفقالرى، خصوصًا حاكمِ عادل و محرّم و حافظ مصطفى وسائرهنڭ نامنه بايرام تبريكيله، حسن فيضىنڭ شدّتلى و تهلكهلى خستهلغنى بيان ايدن بر مكتوبى، چوق أهمّيتلى بر قارداشمز اولان محرّمدن آلدم. قناعتِ قطعيهم گلدى كه؛ حسن فيضى، عينًا شهيد حافظ على (رح) گبى، بنم مصيبتمڭ قسمِ أعظمنى كندينه آلوب معنوى بر فداكارلق أيلهمش. حافظ على بنم بدلمه بر قاچ أماره ايله برزخه گيتديگى گبى، بو حسن فيضى ده عين خستهلغم زماننده، عين وقتده، عين مدّتده، عين طرزده، عين صيقنتيلى طيشارىيه چيقمامقده توافقى، قوّتلى بر أمارهدر كه؛ بڭا چوق آجييان و شفقت ايدن او قارداشمز، معنًا خستهلغمى قسمًا كندينه آلدى. بو درت جهتله توافق ايچنده يالڭز بر فرق وار. بنمكى زهردن، تسمّمدن؛ اونڭكى صوغوقدن گلمشدر. ألبته خستهلر رسالهسى بزم بدلمزه اونى تسلّى ايدوب، عيادة المريض گبى كيفنى صورمش و خستهلقدهكى بيوك ثوابلر و صيقنتيلرينى سروره قلب ايتمش. جنابِ حق شفاءِ عاجل إحسان أيلهسين، آمين!
٭ ٭ ٭
بر زمان بارلاده تمثيل ايچون يازديغم بر رسالهده: ايكى آدم، إستانبوله گيدهجك. بريسنڭ يوزده طقسان طوقوز دوستى إستانبولدهدر. اونڭ ايچون اورايه إشتياقله گيدر. اوتهكى اونڭ عكسى، إلى آخر.. مئالنده بر شى يازيلمش. شيمدى عينًا بو خستهلغمڭ إخطاريله، گچمش زمانه گچدم و او زمانلرده حياتمى گچيرديگم مملكتلرده ده خيالًا گزدم. او شيرين حياتمڭ دورلرنده، هر مملكتده يوز دوستمدن آنجق بر ايكيسنى گورهبيلدم. اوتهكيلر، برزخ مملكتلرنده... حتّى كندى نورس كويمده، بر تك عموجهزادهم و طلبهم ملا داود ده (رح) أسكى أحبابلرم، أقربالرم ياننه برزخه گيتديگنى گوردم. يگرمى سنهكى آيرى آيرى ايكنجى وطنم صاييلان بارلا، قسطمونى
— 225 —
گبى يرلرده، اوچ قسم دوستدن آنجق ايكى قسمنى گوردم؛ اوتهكيلر ده گيتمك اوزرهدرلر. بو خيالى حقيقته بناءً، حقيقةً نورلرڭ ايشيغيله نورانى گورديگمز برزخه گيتمك، بڭا دگل آغير گلمك؛ بلكه بر إشتياق ويردى. بنم بدلمه هم وظيفهمى گوروب، هم ثواب قزانديرهجق يوزر خسرولر، طاهريلر، مصطفىلر، نظيفلر، عثمانلر، عبد الرحمٰنلر، عليلر، صبريلر، فيضيلر، أحمدلر، محمدلر، عاطفلر، مصطفىلر، صادقلر، عثمانلر و هكذا نورلرڭ بهادرلرى دنياده آرقهمده قالدقلرى، ئولومى بڭا چوق خفيفلشديرييورلر. يالڭز گناه جهتنده ئولويورم، حسنات جهتنده ياشايورم دييه اللّٰهه حدسز شكر ايدييورم.
٭ ٭ ٭
أوّلا:
لِكُلِّ مُصِيبَةٍ اِنَّا ِللّٰهِ وَاِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ
رسالهِٔ نورڭ قهرمانلرندن و حافظ علىنڭ مقامنه گچن مرحوم حسن فيضىنڭ وفاتى، دڭزلىيه، رسالهِٔ نور دائرهسنه و بو مملكته و عالمِ إسلامه بيوك بر ضايعاتدر. فقط كنديسى، پك صميمى و خالص و فوق العاده بياناتيله و درسلريله، إن شاء اللّٰه كندى يرنده چوق حسن فيضيلرڭ يتيشمهسنه بر زمين إحضار ايتمش، صوڭره گيتمش. عينًا برادرزادهم عبد الرحمٰن گبى، بر ايكى سنهده اون سنه قدر نورلره قيمتلى خدمت ايتدى. گويا او ده، عبد الرحمٰن ده چابوق دنيادن گيدهجگز دييه اون سنهلك وظيفهيى بر ايكى سنهده گورديلر. بن، مرحوم حسن فيضىنڭ وفاتنى اونڭ شخصى إعتباريله تبريك ايدييورم و دڭزلىيى و نور دائرهسنى و بو مملكتى جدًّا تعزيه ايدييورم. بو چشيد ذو الجناحيْن و حقيقى مؤمن و مدقّق بر عالم و يوكسك بر أديب معلّم و تأثيرلى بر واعظ و مدرّسى غائب ايتديگى ايچون، بيوك بر مصيبتدر. جنابِ حق، إن شاء اللّٰه دڭزلى گبى قهرمانلر اوجاغندن چوق حسن فيضى روحنده نورلره صاحب و ناشر چيقارهجق. بر دانه طوپراق آلتنه گيرر، وفات ايدر؛ فقط يوز دانه سنبلنده ميدانه گلديگى گبى؛ رحمتِ إلٰهيهدن اميدوارز كه، حسن
— 226 —
فيضى ده اويله قدسى بر سنبل ويرهجك. چوق حسن فيضيلر نور دائرهسنده يتيشهجكلر، وظيفهسنى داها زياده ياپاجقلر.
ثانيًا:بو قهرمان قارداشمزڭ، حياتده قالديغى گبى، دفترِ حسناتنه هر بريمز، معنوى قزانجلريمزى (عمومده اولديغى گبى، خصوصى بر صورتده دخى) او قارداشمزه هديه ايتملىيز. بن كندم اونى ده، حافظ على، حافظ محمد و صاوهلى أحمد و محمد زهدينڭ بشنجيسى اولارق أولياءِ عظيمهنڭ خاص دائرهسنده معنوى قزانجلريمى اوڭا ده باغيشلاميه قرار ويردم. او ذاتڭ آغير شرائط آلتنده نورلرڭ إنتشارينه بيوك خدمتلر ايدن نور حقّندهكى فقرهلرى، لاحقهده اولديغى گبى، مناسب گورديگڭز بعض مجموعهلرڭ آخرينه ده او تأثيرلى مكتوبلرينڭ برر دانهسنى إلحاق ايديڭز. ناصلكه عصاىِ موسى و ذو الفقارده يازيلييور؛ تا اونڭ او جانلى فقرهلرى، اونڭ بدلنه نورلره خدمت ايتسين.
هم بنم بدلمه اونڭ كوچوجك مدرسهِٔ نوريهسى اولان خانهسندهكى أقرباسنه و دڭزلى و جوارندهكى بيوك مدرسهِٔ نوريهدهكى رفيقلرينه و طلبهلرينه و نور شاكردلرينه تعزيهمزى تبليغ ايدوب دييڭز كه: بن، بتون عمرمده، بو درجه، بر وفاتدن بو قدر متأثّر اولوب آغلامامشدم.
هم سزه بوندن أوّل يازديغم مكتوبدهكى شدّتلى حدّتم و دماغمدهكى پريشانيت، شيمدى تحقّق ايتدى كه، او قهرمان قارداشمزڭ وفاتى گونندن باشلامش. حتّى او تأثير، إختياريمى سلب ايتمشدى. ئولهجگم دييه خدمتجىيه وصيتمى سويلهدم. ديمك ايكنجى بر روحم حكمنده، حسن فيضى بنم بدلمه ئولمش و ئولويور. حتّى اونڭ وفات مكتوبى، بتون بتون عادتمه مخالف بر بچق ساعت أليمده ايكن آچامييوردم. هر نه ايسه... بتون بو أليم آجيلره مقابل، عنايتِ إلٰهيه إمداده گلدى؛ هم كنديمى، هم اونى، هم نورجيلرى مسرورانه روح و جانمزله تعزيه ايچنده تبريك ايتدم. بيڭ بارك اللّٰه و بيڭلر رحمة اللّٰه ديدم، ترخيصنى آلقيشلادم.
ثالثًا:مرحوم حسن فيضىنڭ برزخه گيتمسى و وظيفهسى منحل قالماسى و مكتبليلرى نورلره سَوق ايدن يوكسك معلّملك و مكتب فنوننده متفنّنلك صفتلرى چوق
— 227 —
مكتبليلره بر پارلاق نمونهِٔ إقتدا اولماسى جهتنى تأسّفله دوشونوركن؛ بردن عين سيستمده هم معلّم، هم ايكى مخدوميله نورجى، هم حسن نامنده، هم بو ايكى حسنلر گبى مستثنا و فداكار بر معلّم اولان أحمد فؤادى نور دائرهسنه گيرمگه وسيله بولونان دادايلى حافظ حسنڭ اوچ سنهدن بَرى هيچ مكتوبنى آلماديغم و حالنى و نورلره دوامنى بيلهمديگم حالده، بر مكتوبنى آلدم. ديدم: بر معلّم حسن گيتدى، يرينه بر معلّم حسن و چوق فداكار ديگر بر معلّم أحمد گلدى.
عين وقتده، حجّه گيدوب يڭى گلن بولوادنلى بر حسن يانمه گلدى. نور دائرهسنه گيردى، رسالهلرى آلدى، تنوّر ايتمگه باشلادى.
اوچ درت ساعت صوڭره، أميرطاغنڭ بر خسروى و فيضىسى، چوق خيرلى اولان طبيب خيرى يانمه گلدى. ديدى: "بورانڭ أهمّيتلى بر مكتب معلّمى عبد الرحمٰن، (بو معلّم عينًا فيضى قدر نوره خدمت ايتدى) نورلره طلبه اولمق ايستهيور. قبول ايتسهڭز، عصاىِ موسىيى ويرهجگز." ديدم: ويريڭز.
هم او مرحوم حسن فيضى گبى آز زمانده چوق خدمت ايدن قارداشمز مصطفى اوسمانڭ او گونده گلن مكتوبنى گوردم كه؛ قسطمونى ليسهسنى قسمًا بر جهتده شرفلنديرن و شيمدى دار الفنونى نورلانديرمغه چاليشان مكتبلى مصطفى، نور ماكينهسى مناسبتيله نورلره ضرر گلمهمك ايچون مطبوعات قانوننى خاطرلاتوب إحتياطكارانه مخابرهسندن بحث ايدييور.
(حاشيه): قومونيستلگى، دينسزلگى، آنارشيستلگڭ أساسلرينى نشر ايدن بعض جريدهلره مطبوعات قانونلرى ايليشمديگى حالده، بو وطن و ملّتڭ تمل طاشنى محافظهيه پك تأثيرلى بر صورتده خدمت ايدن ذو الفقار و عصاىِ موسى مجموعهلرينڭ ماكينهلرينه ناصل ايليشهبيلير و نهدن ايليشيرلر؟ حقيقةً حيرت ايدييورم.
بن ديدم:حدسز شكر اولسون كه؛ بر معلّم ترخيص ايديلدى، اونڭ بدلنه ايكى حسن و ايكى مصطفى و اوچ معلّم و بر چاليشقان متعلّم، وظيفهلرى ايچنده دڭزلى
— 228 —
قهرماننڭ وظيفهسنى گورويورلر. ايشته بو حال إشارت ايدر كه: ناصل حافظ على گيتدى، دڭزلى اونڭ يرينه گلدى، آجيسنى اونوتديردى؛ اويله ده بر حسن فيضى گيتدى، يرينه بر دار الفنون گلهجك، إن شاء اللّٰه آجيسنى اونوتديرهجق.
عموم قارداشلريمه سلام.
٭ ٭ ٭
أوّلا:قهرمان نظيفڭ و حقيقةً نظيف روحنده و صداقتنده كندى آرقداشلرينڭ ماكينه ايله و سائر جهتده نوره خدمتلرى، بو مملكتى جدًّا منّتدار ايدهجك بر وضعيتدهدرلر. جنابِ حق اونلرى موفّق أيلهسين، آمين. خصوصًا ماكينهلرينڭ محصولاتى هم زينتلى، هم آچيق، هم صحّتلى
(حاشيه): بو دفعهكى يگرمى درت صحيفهده يالڭز ايكى اوچ نقطهده خ ح اولمش، باشقه يوق. بر (چوق) كلمهسى نقصان، معنا آڭلاشيلير؛ داها تمامنه باقهمادم.
اولماسندن، بيوك بر موفّقيتدر. جنابِ حق نظيفه چوق صلاح الدينلر، إبراهيملر ويرمش.
بنم كندى خطّمله ذو الفقارڭ باشنده بر پارچه يازيمى ايستهيور. گوندرديگى ياغلى درت صحيفهيى كندى يازمله بو راحتسزلغم زمانمده بِالذّات يازاماديغمدن، بن سويلهيوب بنم دائمى كاتبم يازسين. بعض كلمهلرى بن يازاجغم.
نظيف قارداشمزڭ هم إستانبول، هم اينهبولى نورجيلرينڭ نامنه بايرام و يڭى سنه تبريكى حسابنه گوندرديگى مادّى اوچ نوع تبرّكى آلدم. اونلرڭ عمومى نامنه عادتمه مخالف اولارق قبول ايتدم. اللّٰه اونلردن راضى اولسون، آمين. اونلرڭ خاطرى ايچون قاعدهمى قيردم. و معنوى و فردوسى اولان نور ذو الفقارى ايكنجى صلاح الدين اولان كوچك إبراهيمڭ نامنه و أكثريتِ مطلقه سوزلرى غايت گوزل بر صورتده يازان و نظيف صداقتنده و علاقهسنده بولونان قارداشمز مصطفى عثمانڭ عموم صفرانبولى نورجيلرى نامنه گوندريلن ايكى مجموعهيى ده برابر آلدق. جنابِ حق ذو الفقارڭ و او ايكى
— 229 —
مجموعهنڭ حرفلرى عددنجه اونلرڭ، إبراهيم و مصطفى و عزّت و رفيقلرينڭ و يارديمجيلرينڭ دفترِ أعمالنه حسناتلر يازسين و هر حرفنه مقابل يوز رحمت أيلهسين، آمين.
حقيقةً مصطفى عثمان، أهمّيتلى و چوق غيرتلى ايكى جناح بولدى. نظيفڭ صلاح الدينى و إبراهيمى گبى؛ معلّم أحمد فؤادى و دار الفنوندهكى مصطفى اوروجى بولمش؛ او ايكى جناحله، إن شاء اللّٰه نور خدمتنده چوق ايش گورهجك. حتّى مصطفى اوروجله معلّم أحمد فؤاد گبى ذاتلرڭ بو صيرهده تأثيرلى بر صورتده خدمتِ نوريهيه گچمهلرى، دڭزلى قهرمانى حسن فيضىنڭ وفات آجيسنى بر درجه إزاله ايدييورلر. كوچك إبراهيم، نظيفه ايكنجى بر صلاح الدين حكمنه گچوب چولوق چوجغيله، قارداشيله و رفيقهسيله نوره و ماكينهيه پك جدّى چاليشماسى، مكتوبنده ناملرى بولونان صالح و گلجى حسين و عثمان و زهدى و عزّت و عُمَر و سائر اورادهكى نورجيلرڭ ثباتكارانه، صارصيلمادن نور خدمتنده ترقّى ايتمهلرى بزلرى چوق مسرور ايتدكلرى گبى؛ بو مملكتى ده ايلريده چوق منّتدار ايدهجكلر. ما شاء اللّٰه اينهبولى، كوچك بر إسپارطه و تام بر مدرسهِٔ نوريه اولديغنى إثبات ايتديلر.
ثانيًا:نورس كويى و نورسى لقبمله و نورلرله مناسبتدار اونورسيته مكتبنڭ پك غيرتلى بر نورجيسى و بر عبد الرحمٰن و بر صلاح الدين قابليتنده مصطفى اوروجه أوّلجه أسكى حرفله گوندرديگمز مجموعهلردن صوڭره، يڭى حرفله سكز طوقوز پارچهيى ده، اونڭ ايستهمسى و "اونورسيته طلبهلرى چوق محتاج و مشتاقدر" ديمسى اوزرينه گوندردك. فقط او گنج شاكردڭ تجربهسى آز اولماسندن، نورلرڭ حمايهسنه كافى گلمديگندن و لايق أللره ويرمك و معطّل قالمامق ايچون، نور شاكردلرى خصوصًا إستانبوله ياقين اولان ويا اوغرايان وياخود إستانبولڭ ايچنده بولونانلر، نورڭ نشر و حمايهسنده اوڭا يارديم ايتمك لازمدر.
ثالثًا:دڭزلينڭ بر معنوى قهرمانى مرحوم حسن فيضىنڭ (رح)، إسپارطه قهرمانى مرحوم حافظ علىنڭ (رح) ياننه گيتمسى گرچه بزى چوق متأثّر ايدييور، فقط
— 230 —
اونڭ غايت خاص بر طلبهسى و نورڭ خالص بر شاكردى صدّيق محرّمڭ ديديگى گبى ديرز: او، بر جهتده ئولمهمش؛ بلكه وظيفهسنى عجله بيتيرمش، عالمِ برزخه إستراحت ايچون گيتمش، ترخيص ايديلمش. حافظ على ايله برابر، معنًا، شفاعتلريله و بيراقدقلرى تأثيرلى نور حقّندهكى أثرلريله يارديم ايدييورلر؛ ينه معنًا نوره چاليشييورلر. ألبته معنوى شهيد حكمنده اولمالرندن، "ميوه"نڭ اون برنجى مسئلهسندهكى علمِ نحو طلبهسنڭ كندينى مدرسهده بيلديگى گبى؛ حافظ على ايله نور حقيقتلرينڭ مذاكرهسى و وفات ايدن نورجيلرڭ دائرهسنده مشغول اولمالرينى، مرحمتِ إلٰهيهدن قوّتله اميدوارز. إن شاء اللّٰه جنابِ حق اونڭ وظيفهسنى دنياده گورديرهجك نور دائرهسنده چوق حسن فيضيلرى يتيشديرهجك.
(حاشيه): بو مرحوم قارداشمزڭ نوره عائد متعدّد وظيفهلرينى تمامًا گورهجك و شاكردلرڭ تنسيبيله و مشورتيله إنتخاب ايديلهجك بر يڭى قهرمان بولوننجهيه قدر، او وظيفهلرى تقسيم الأعمال صورتنده هر بر شاكرد بر وظيفهسنى ياپمغه باشلاسين. دميرباش على عثمان، بو وظيفه إسپارطهده سڭا دوشدى. هم اورادهكى قارداشلرڭ مشورتى ايله، اونڭ يرى بوش قالمامق ايچون نورله اونڭ گبى چوق علاقهدار بريسى، شيمديلك دڭزلى خسروى وضعيتنى آلسين. اوڭا هديه ايتديگم تاقيهيى محافظه ايتسين، تا حقيقى صاحب چيقاسيه قدر.
يالڭز او مبارك قارداشمز، بنم گبى رسمى علاجلردن چكينمديگى ايچون بر سهودر. بن اوندن زياده إضطرابده ايكن، "نورجيلرڭ دعاسى يتر" دييه مادّى علاجلرى آرامادم و خستهلق حقّنده كيمسهنڭ فكرينى آلوب أوهام ايتمدم. او مرحوم قارداشمز، بو نقطهده بڭا موافقته موفّق اولامامش. نورلر حقّنده پارلاق فقرهلرنده، بو بيچاره قارداشنه كندينى قربان ايتمگه سوز ويرديگندن و نور وظيفهسنى عجله ياپماسيله إستراحت عالمنه گيتدى. بن هم اونڭ أقرباسنى، هم محرّم گبى قيمتلى، جدّى طلبهلرينى و دڭزلى و جوارى نورجيلرينى تكرار تعزيه ايدوب، بزلر گبى اونلر ده او مرحومى حسناتلرينه حصّهدار ايدهرك حسنات جهتنده ئولمهمش گبى، دفترِ حسناتنه حسنهلر يازديرسينلر دييهرك عموم اونلره بيڭلر سلام و اوڭا بيڭلر رحمت ديرز.
— 231 —
رابعًا:بر زمان بيڭ قلمله نورلره چاليشان صاوه قهرمانلرندن و نورڭ أهمّيتلى شاكردلرندن مصطفى ييلديزڭ هدهدمثال قوشى "هُدْهُدِ سليمانى" نوعنده نور ايشلرى حقّنده خارقه وضعيتلرى گوسترمك عجيب دگل، چوق أمثالى وار. قوشلرڭ نورلرله علاقهدارلقلرى، چوق حادثهلرله تحقّق ايتمش.
حپسخانهده، حقيقةً شخصمه و نورجيلرڭ إتّحادينه و محبوسلرڭ نورجيلرله توافقنه اونوتلميهجق درجهده حلمى ايله خدمت ايدن و مملكتنده حپسدن أوّل و صوڭره قهرمانانه چاليشان و إسمنه تام مطابق صادق بگڭ، أقرباسيله، والدهسيله تبريكنه و بنم ناممه اوراده قربان كسديگنه مقابل، بيڭ بارك اللّٰه و ما شاء اللّٰه ديرز. و اونڭله رسالهِٔ نوره هم طلبه و بزه سلام گوندرن صالح اوغلى عثمانه هم سلام ايدرز، هم نور دائرهسنده قبول ايديلدى ديرز.
٭ ٭ ٭
يُوزَنُ مِدَادُ الْعُلَمَاءِ بِدِمَاءِ الشُّهَدَاءِ
مَنْ تَمَسَّكَ بِسُنَّتِى عِنْدَ فَسَادِ اُمَّتِى فَلَهُ اَجْرُ مِاَةِ شَهِيدٍ
بو ايكى حديثِ شريفدن آلينان بر إلهامله، رسالهِٔ نورى يازمانڭ دنيوى و اُخروى پك چوق فائدهلرندن، رسالهِٔ نورده بيان ايديلن و شاكردلرينڭ تجربهلريله تصديق ايديلن يالڭز بر قاچ دانهسنى بيان ايدييورز.
بش درلو عبادت
١- أڭ مهمّ بر مجاهده اولان أهلِ ضلالته قارشى معنًا مجاهده ايتمكدر.
٢- استادينه نشرِ حقيقت جهتنده يارديم صورتيله خدمت ايتمكدر.
٣- مسلمانلره ايمان جهتنده خدمت ايتمكدر.
— 232 —
٤- قلمله علمى تحصيل ايتمكدر.
٥- بعضًا بر ساعتى بر سنه عبادت حكمنه گچن، تفكّرى اولان بر عبادتى ياپمقدر.
بش درلو ده دنيوى فائدهسى وار
١- رزقده بركت.
٢- قلبده راحت و سُرور.
٣- معيشتده سهولت.
٤- ايشلرنده موفّقيت.
٥- طلبهلك فضيلتنى آلمقله، بتون رسالهِٔ نور طلبهلرينڭ خاص دعالرينه حصّهدار اولمقدر.
قلمله نورلره خدمت و صداقتله طلبهسى اولمانڭ ايكى مهمّ نتيجهسى واردر:
١- آياتِ قرآنيهنڭ إشارتيله، ايمانله قبره گيرمكدر.
٢- بتون شاكردلرڭ معنوى قزانجلرينه، نور دائرهسندهكى شركتِ معنويه سرّيله، عموم اونلرڭ حسناتلرينه حصّهدار اولمقدر.
هم بو طلبهسزلك زماننده، ملائكهلرڭ حرمتنه مظهر اولان (حاشيه): بعض أهلِ كشفڭ قطعى مشاهدهسيله ثابتدر. طلبهِٔ علومِ دينيه صنفنه داخل اولوب عالمِ برزخده (طالعى وارسه، تام موفّق اولمشسه) حافظ على و "ميوه"ده بحثى گچن مشهور طلبه گبى؛ شهدا حياتنه مظهر اولمقدر.
٭ ٭ ٭
— 233 —
ماكينه ايله چيقان مجموعهلرڭ باشنده يازيلهجق فقره شودر:
"رسالهِٔ نورڭ بتون أجزالرينى ايكى سنه هم آنقره، هم دڭزلى محكمهلرى و أهلِ وقوفى تدقيقدن صوڭره هم برائتمزه، هم عموم رسالهِٔ نور أجزالرينى بڭا تسليمه متّفقًا قرار ويرملرينه بناءً، نشرلرينه بر مانع يوقدر. بڭا ويريلن رسالهِٔ نوردن بريسى، بو مجموعهنڭ أجزالريدر."
إسپارطهده هم مكتبلرده، هم جامعلرده دين لهندهكى إجراآتلر، ذو الفقارڭ معنوى فتوحاتى صاييلابيلير. إن شاء اللّٰه إسپارطه ناصل نورلرڭ مدرسهسى اولمش، باشقه ولايتلره ده درس ويرييور، إن شاء اللّٰه شعائرِ إسلاميهده ده برنجى حسنِ مثال و نمونهِٔ إمتثال اولاجق.
(حاشيه): أهلِ سياسته هيچ باقماديغم حالده، بوگون تصادفًا قولاغمه گيردى كه؛ بعض جامعلرى قالديرمق ايچون بر مجلسده، بر قسم دينسز مبعوثلر چاليشمشلر. عين وقتده بنى تسميم (زهرلنديرمسى) و حسن فيضىنڭ ئولوم خستهلغى تصادفه بڭزهمييور. بو اوچ سوءِ قصد عين زمانده بربريله علاقهدار گورونويور. ايكيسى شيمديلك عقيم قالدى، بريسى بر قهرمانى آلدى.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بو شدّتلى مادّى و معنوى قيشڭ، صيقنتيلى مادّى و معنوى خستهلغى وقتنده دنيادن مفارقت و پك چوق علاقهدار اولديغم نورجى قارداشلرمدن إفتراق إحتمالندن گلن ألملر بنى صيقاركن، بردن صدّيق سليمان، نور سانترالى صبرى، عموم او حواليدهكى قارداشلرم نامنه و نسبى أقربالريمڭ ده حسابنه، عبد المجيد و عبد الرحمٰن معناسنده بورايه گلديلر. جنابِ حقّه شكر ايدييورم؛ اونلرڭ گلمهسى، بر پانزهر حكمنده بڭا علاج اولدى. بن ده بورادهكى عادتمه مخالف اولارق نه اولورسه اولسون
— 234 —
يانمه دعوت ايتدم، گلديلر. ايكى اوچ ساعت قدر تام بتون مراقلريمى، خصوصًا بارلادهكى دوستلريمڭ حاللرينى آڭلامقله، بارلادهكى أسكى زمانمه مسرورانه بر سياحتِ معنويهِٔ خيالى ياپدق. اوندن بر فرح، بر إنشراحله أليم صيقنتيلرم زائل اولدى. اونلرى بر ايكى گون بوراده بيراقمق ايستردم. فقط بو فنا زمان و بورانڭ أوهاملى وضعيتى مساعده ايتمدى. بو ايكى قارداشمزى، عمومڭزك حسابنه قبول ايتدم. و كنديمه بدل، عمومڭزه ايكى جانلى مكتوب اولارق گوندردم.
ثانيًا:ايكنجى گون، چوق زياده مراق و علاقه پيدا ايتديگم دار الفنون گنجلرينڭ، اونورسيته طلبهلرينڭ نامنه، شيمديدن طوقوز دانه حقيقى نورجى و كوچك صلاح الدينلر و عبد الرحمٰنلر نوعنده دار الفنونڭ تنويرينه جدّى چاليشدقلرينى بيلديرن بر مكتوب آلدم. او كوچك عبد الرحمٰنلر ايسه: مصطفى اوروج، قونيهلى ضيا و صبرينڭ مخدومى فيضى و بهاء الدين، عبد الرحيم و قسطمونيلى عُمَر و عزيز و شكرى و صبرى گبى جدّى گنج نورجيلر نورلره صاحب اولمالرى، مرحوم برادرزادهم عبد الرحمٰن و فؤاد يڭيدن اون دانه اولارق دنيايه گلوب وظيفهِٔ نوريهيه باشلاماسى گبى بنى هم سَوينديردى، هم خستهلغمى ده خفيفلشديردى.
ثالثًا:ذو الفقارڭ ماكينه ايله ختامه ياقلاشماسى، نورجيلر بلكه بتون مملكت ايچون بر سعادتدر. بو سعادتى ألدن قاچيرمامق ايچون، نه قدر إحتياطلى تدبيرلر وارسه ياپارسڭز. أگر فرضِ محال اولارق، (إن شاء اللّٰه اولماز) آيت الكبرىيه ياپيلان تجاوز گبى بر آراما اولسه، بتون نسخهلر تجاوزه معروض قالماسين. گرچه شيمدى تجاوز ايتمزلر و ايدهمزلر، بلكه مصالحهيه چاليشييورلر؛ فقط گيزلى زنديقلر، كنديلرينى إستقبالڭ لعنتندن قورتارمق ايچون، ألبته بهانهلر آرايورلر و حكم أللرنده بولونانلرى آلداتييورلر. اونڭ ايچون، حفظ و عنايتِ إلٰهيهيه تام إعتماد ايدهرك إحتياط ايديلمهلى. إن شاء اللّٰه ذو الفقار كندينى تجاوزدن محافظه ايدهجك و متجاوزلرڭ باشنى طاغيدهجق ويا ايمانه گتيرهجك.
٭ ٭ ٭
— 235 —
عزيز، صدّيق قارداشم و بو فانى دنياده حميتلى و جدّى بر آرقداشم!
أوّلا:بتون دوستلرم و همشهريلرمدن أڭ زياده ذاتڭز و بعض أرضروملى ذاتلر، بنم بو إشكنجهلى و مظلوميت حالتمده شفقتكارانه جدّى علاقهدارلغڭزه و إمداديمه فكرًا قوشماڭزه جدًّا چوق منّتدارم؛ آخر عمريمه قدر اونوتميهجغم. سزه بيڭ ما شاء اللّٰه و بارك اللّٰه ديرم.
ثانيًا:مسلگمه و رسالهِٔ نوردن آلديغم درسمه بتون بتون مخالف اولارق و اون سنهدن بَرى فانى دنيانڭ گچيجى، أهمّيتسز حادثهلرينه باقمهمق اولان بر دستورِ حياتمه ده منافى اولارق، صِرف سنڭ خاطرڭ و مراق ايتديگڭ و بو دفعهكى اوزون مكتوبڭ ايچون وضعيتمه و ظالملرڭ إشكنجهلرينه عائد بر قاچ مادّهيى بيان ايدهجگم.
برنجيسى:اوتوز سنه أوّل دار الحكمت أعضاسى ايكن، بر گون آرقداشمزدن و دار الحكمت أعضاسندن سيّد سعد الدّين پاشا ديدى كه: "قطعى بر واسطه ايله خبر آلدم؛ كوكى أجنبيده و كنديسى بوراده بولونان بر زندقه قوميتهسى، سنڭ بر أثريڭى اوقومش. ديمشلر كه، بو أثر صاحبى دنياده قالسه، بز مسلگمزى (يعنى زندقهيى، دينسزلگى) بو ملّته قبول ايتديرهميهجگز. بونڭ وجودينى قالديرملىيز." دييه سنڭ إعدامڭه حكم ايتمشلر. كنديڭى محافظه ايت." بن ده "تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّٰه، أجل بردر، تغيّر ايتمز" ديدم.
ايشته بو قوميته، اوتوز سنه بلكه قرق سنهدن بَرى هم توسّع ايتدى، هم بنمله مجادلهده هر بر دسيسهيى إستعمال ايتدى. ايكى دفعه إمحا ايچون حپسه و اون بر دفعه ده بنى زهرلمگه چاليشمشلر (شيمدى اون طوقوز دفعه اولدى.) أڭ صوڭ دهشتلى پلانلرى، سابق داخليه وكيلنى و آفيونڭ سابق واليسنى، أميرطاغنڭ سابق قائمِ مقام وكيلنى عليهمه سوق ايتملريله، رسمى حكومتڭ نفوذينى بتون شدّتيله عليهمده إستعمال ايتمهلريدر. بنم گبى ضعيف، إختيار، مَرْدُمْگِريز، فقير، غريب، خدمته چوق
— 236 —
محتاج بر بيچارهيه او اوچ رسمى مأمورلر، عليهمده اويله بر پروپاغنده و هركسى قورقوتمق او درجهيه گلمش كه؛ بر مأمور بڭا سلام ايتسه، خبر آلدقلرى وقتده دگيشديردكلرى ايچون، جاسوسلقدن باشقه هيچ بر مأمور بڭا اوغراماديغنى و قومشولريمڭ ده بعضلرى قورقولرندن هيچ سلام ايتمدكلرينى گورديگم حالده؛ عنايت و حفظِ إلٰهى بڭا بر صبر و تحمّل ويردى. أمثالسز بو إشكنجه، بو تضييق، بنى اونلره دخالته مجبور ايتمدى.
ايكنجيسى:بلكه تخطّر ايدرسڭ، آنقرهده ديوانِ رياستنده مصطفى كمال ايله مناقشه زماننده، اوڭا قارشى ديدم: "نماز قيلميان خائندر، خائنڭ حكمى مردوددر." يوزينه شدّتلى مقابله ايتديگم حالده؛ بڭا قارشى إهانت و حقارته جسارت ايدهمديگى حالده؛ بوراده كوچك بر ضابط و بر چاوش، او إهانتى و حقارتى ياپديلر. مقصدلرى، بنى حدّته گتيروب بر مسئله چيقارمق اولماسندن، حفظ و عنايتِ إلٰهيه بڭا صبر و تحمّل ويردى.
اوچنجيسى:ايكى سنه، ايكى محكمه، أللرنده تدقيق ايديلن بتون رسالهِٔ نور أجزالرنده قانونجه بر وسيله بولامايوب
(حاشيه): يا هيچ بر جهتله هيچ بر قانون، حتّى اونلرڭ بعض كيفى قانونلرى بزه و رسالهِٔ نوره ايليشمييورلر وياخود شيمديكى بعض قانونلرى ايليشديگى حالده؛ قوجه عدليهلر و اوچ بيوك محكمهلر، إستقبالده گلهجك شدّتلى نفرت و لعنتدن چكينمك ايچون نورڭ و بزم محكوميتمزه جسارت ايدهميوب إتّفاقله عموممزڭ برائتنه و بتون رسالهِٔ نورڭ إعادهسنه قرار ويردكلرى؛ و أللرندهكى قانون اونلره سپر اولابيلير، طاغ گبى قوّتلى عدليهلر چكينديگى حالده، موقّت بر مقام آلان غدّار شخصيتلر بو ظلمى ياپمهلرى، ألبته سماواتى و أرضى قيزديرييور، داها حدّتمه لزوم قالمييور.
بزى و رسالهِٔ نورى برائت ايتديردكدن صوڭره؛ زندقه قوميتهسى، منافق بعض مأمورلرى وسيله ايدهرك، مركزِ حكومتده رسمى بر پلان چويروب بنى بتون بتون خلافِ قانون اولارق بتون دوستلرمدن و طلبهلرمدن تجريد و صحّت و حياتم نقطهسنده أڭ فنا بر يرده، بنى نفى ايتمك نامى آلتنده، حپسِ منفرد
— 237 —
و تجريدِ مطلق معناسنده بنى أميرطاغنه گوندرديلر. شيمدى تحقّق ايتمش كه، ايكى مقصدله بو معاملهيى ياپييورلر:
بريسى:أسكيدن بَرى إهانتى قبول ايتمديگمدن، بنى او صورتده حدّته گتيروب بر مسئله چيقارهرق محويمه يول آچمقدى. بوندن بر شى چيقارامدقلرى ايچون، زهرلنديرمك واسطهسيله محويمه چاليشديلر. فقط عنايتِ إلٰهيه ايله، نور شاكردلرينڭ دعالرى ترياق گبى، پانزهر گبى و صبر و تحمّلم تام بر علاج گبى او پلانى عقيم بيراقدى، او مادّى و معنوى زهرڭ تهلكهسنى گچيردى. گرچه هيچ بر تاريخده، هيچ بر حكومتده بو طرزده إشكنجهلى ظلملر، قانون نامنه، حكومت نامنه ياپيلماديغى حالده؛ طمارلريمه طوقونديرهجق طرزده متماديًا ترصّدلرله هركسى اوركوتمكله بنى حدّته گتيرييوردى.
فقط بردن قلبمه إخطار ايديلدى كه: بو ظالملره حدّت دگل، آجيماليسڭ. اونلرڭ هر بريسى، پك آز بر زمان صوڭره، سڭا موقّةً ويردكلرى عذاب يرنده بيڭ درجه فضله باقى عذابلره و مادّى و معنوى جهنّملره معروض قالاجقلر. سنڭ إنتقامڭ، بيڭ دفعه زياده اونلردن آلينير. و بر قسمى؛ عقلى وارسه، دنياده ده قالدقجه، گبرنجهيه قدر وجدان عذابى و إعدامِ أبدى قورقوسيله إشكنجه چكهجكلر. بن ده اونلره قارشى حدّتى ترك ايتدم، اونلره آجيدم. اللّٰه إصلاح ايتسين ديدم.
هم بو عذاب و إشكنجهلرنده پك بيوك ثواب قزانمقله برابر، رسالهِٔ نور شاكردلرى يرينه و اونلرڭ بدلنه بنمله مشغول اولوب يالڭز بنى تعذيب ايتمهلرى، نورجيلره بيوك بر فائده و سلامتلرينه خدمت اولماسى جهتنده ده جنابِ حقّه شكر ايدييورم و مدهش صيقنتيلرم ايچنده بر سَوينج حسّ ايدييورم.
دردنجيسى:سنڭ مكتوبڭده بنم إستراحتمى و أگر إقتدارم اولسه، بنم شام و حجاز طرفنه گيتمهمه دائر سزڭ حكومتِ حاضرهيه مراجعت مادّهسى ايسه:
أوّلا:بز، ايمانى قورتارمق و قرآنه خدمت ايچون، مكّهده اولسهم ده بورايه گلمك لازمدى. چونكه أڭ زياده بوراده إحتياج وار. بيڭلر روحم اولسه، بيڭلر خستهلقلره
— 238 —
مبتلا اولسهم و زحمتلر چكسهم، ينه بو ملّتڭ ايماننه و سعادتنه خدمت ايچون بوراده قالمغه قرآندن آلديغم درسله قرار ويردم و ويرمشز.
ثانيًا:بڭا قارشى حرمت يرينه حقارت گورمك نقطهسنى مكتوبڭزده بيان ايدييورسڭز. "مصرده، آمريقاده اولسه ايديڭز، تاريخلرده حرمتله ياد ايديلهجكديڭز." ديرسڭز.
عزيز، دقّتلى قارداشم! بز، إنسانلرڭ حرمت و إحترامندن و شخصمزه عائد حسنِ ظن و إكرام و تحسينلرندن مسلگمز إعتباريله جدًّا قاچييورز. خصوصًا عجيب بر رياكارلق اولان شهرتپرستلك و جاذبهدار بر خودفروشلق اولان تاريخلره شعشعهلى گچمك و إنسانلره ايى گورونمك ايسه، نورڭ بر أساسى و مسلگى اولان إخلاصه ضددر و منافيدر. اونى آرزولامق دگل، بِالعكس شخصمز إعتباريله اوندن اوركويورز. يالڭز قرآنڭ فيضندن گلن و إعجازِ معنويسنڭ لمعاتى اولان و حقيقتلرينڭ تفسيرى بولونان و طلسملرينى آچان رسالهِٔ نورڭ رواجنى و هركسڭ اوڭا إحتياجنى حسّ ايتمسنى و پك يوكسك قيمتنى هركس تقدير ايتمهسنى و اونڭ پك ظاهر معنوى كراماتنى و ايمان نقطهسنده زندقهنڭ بتون دينسزلكلرينى مغلوب ايتدكلرينى و ايدهجكلرينى بيلديرمك، گوسترمك ايستهيورز و اونى رحمتِ إلٰهيهدن بكلهيورز.
شخصمه عائد أهمّيتسز و جزئى بر مادّهيى حاشيه اولارق بيان ايدييورم:
مادام رجب بك و قره كاظم سنڭله دوست و ظنّمجه أسكى سعيدله ده مناسبتلرى وار؛ اونلردن اييلك ايستهمك دگل، بلكه بڭا قارشى سلفلرى گبى معناسز، لزومسز تضييق و ظلمه ميدان ويرمهسينلر. حقيقةً بورانڭ مادّى و معنوى هواسيله إمتزاج ايدهمييورم. صيقنتيلرم پك فضله. إقامتگاهمى هم طيشاريدن، هم ايچريدن كليدلهيورم. هر جهتله يالڭزم. و بر جهتده ده قومشوسز، صيقنتيلى بر اوطهده، خسته بر حالده حياتمى گچيرييورم. بعضًا بر گونى، دڭزليده بر آى حپسدن فضله بنى صيقمش. بو يگرمى سنه دهشتلى ظلم ايله حرّيتمه و سربستيتمه ايليشمك آرتيق يتر. ذاتًا ايكى
— 239 —
سنه محكمهلرڭ تدقيقاتيله و عليهمدهكى منافقلرڭ پلانلرى عقيم قالماسيله قطعيًا تبيّن ايتمش كه، شخصمده و نورلرده بو وطن و ملّته ضرر توهّم ايتمكله داها كيمسهيى قانديرامازلر. بن ده هركس گبى حرّيتمه صاحب اولسهم، بلكه تبديلِ هوا ايچون معتدل هواسى بولونان بو قضانڭ بعض كويلرينه گيتمهمه مساعدهكار بر إشعار بوراده اولسه، مناسب اولور. سزه و اورادهكى نور دوستلريمه چوق سلام و دعا ايدييورز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
حقيقةً مرحوم حسن فيضى گبى آز زمانده چوق خدمت ايدن و نورلره قارشى پك چوق جدّى علاقهدار اولان مصطفى عثمانڭ خدمتنڭ مقبوليتنه بر دليل اولارق، حسن فيضىنڭ و اونڭ روحلرنده و صداقتلرنده ايكى معلّم اولان أحمد فؤاد و مصطفى صونغور و ايكى يوكسك طلبه اولان مصطفى اوروج و رحمىيى بولماسى و رسالهِٔ نورڭ او قوّتلى أللرله خدمتنه چاليشماسى، او حوالى ايچون بيوك بر سعادتدر.
هم بعض جملهلرى تعديلاتله برابر "لاحقه"مزه گچيرديگمز مصطفى عثمانڭ و معلّم مصطفى صونغورڭ مشترك عجيب مكتوبلرى گوسترييور كه؛ مرحوم حسن فيضى نوعنده بر سنبل اوراده إنكشافه باشلامش، إن شاء اللّٰه چوق بيچارهلرڭ ايماننى قورتارهجقلر. خصوصًا اونلرڭ ماهيتنده و إسپارطهنڭ كوچك معصوم قهرمانلرينه بڭزر رحمى نامنده اون درت ياشنده بر مكتبلى چوجغڭ فداكارانه نورلرڭ درسلرينى غايهِٔ حيات بيلمسى، بزلرى و نورجيلرى جدًّا سَوينديرييور. او حوالى ايچون گنجلرڭ قورتولمسنه بر فالِ خيردر.
— 240 —
رسالهِٔ نورڭ ذو الفقار و سائر مجموعهلرڭ إنتشارى ايچون بيوك يارديملرده بولونان و مرحوم شهيد حافظ علىنڭ أڭ مكمّل طرزده يازديغى و نور فابريقهسنده تام چاليشقان بر آرقداشى و صادق بر وارثى اولان حافظ مصطفىنڭ ألنه أمانت بيراقيلان بتون رسالهِٔ نور أجزالرى اونڭ ألنه گچمهسنى تأمين ايدن أحمد فؤادى و أمانتى اوڭا تسليم ايدن قارداشمز حافظ مصطفىيى و صفرانبولى مملكتنى و اورادهكى قارداشلريمزى روح و جانمزله تبريك ايدييورز. إن شاء اللّٰه ذو الفقاره ويرديگى هر بر بانقنوطه مقابل بيڭ كار گورهجك، بيڭلر خيرلره مدار اولاجق. هم اوڭا، هم قارداشلرندن خطيب إبراهيمه، هم يڭى بر فداكار معلّم اولان مصطفى صونغوره و كوچك بر صلاح الدين اولان رحمىيه و باشده مصطفى عثمان و حفظى اولارق اورادهكى بتون قارداشلريمزه سلام ايدرز.
٭ ٭ ٭
محترم، مبارك، معزّز، شفقتلى و فضيلتلى استاديمز أفنديمز حضرتلرينه!
أوّلا:
لِكُلِّ مُصِيبَةٍ اِنَّا ِللّٰهِ وَاِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ
رسالهِٔ نور قهرمانلرندن شهيد مرحوم حافظ على أفندينڭ رفاقتِ معنويهسنه بو دفعه واصل اولان حسن فيضى آغابگمزڭ إرتحالى، بزلرى جدًّا متأثّر أيلهمشدر. باشده سز استاديمز أفنديمز اولدقلرى حالده بتون رسالهِٔ نور طلبهلرينه و كنديسنڭ منسوب اولديغى مادّى و معنوى أفرادِ عائلهسنه و مدرسهِٔ نوريهسنه و دڭزلى خلقنه تعزيتلريمى بيلديرر و تأثّرلريڭزه إشتراك أيلرم. و ناچيز معنوى هديهلريمى درگاهِ إلٰهيهيه تقديم أيلركن، غريقِ رحمتلر إحسان بيورماسنى نيازلرده بولونورم. كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ فحواسنجه، بو عالمدن عالمِ أرواحه گوتورديگى،
وَالَّذِينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِى مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نِعْمَ اَجْرُ الْعَامِلِينَ
— 241 —
آيتِ سبحانينڭ إشارت بيورديغى أجرِ نعيم، چوق حسن فيضيلر سنبل ويرمسنى ألطافِ إلٰهيهدن تضرّع و نياز أيلرم.
محترم أفنديم! مسموعاتمه نظرًا، دڭزليده بوندن يتمش سكسان سنه أوّل بيوك بر أوليادن حسن فيضى إسمنده بر ذات، بر گون طلبهلرينه: "بوگون كردستانده بر أوليا دنيايه گلدى." دييه بشارتده بولونمقله ذاتِ دولتلرينى إشارت بيورمش. بَعْدَهُ دڭزلىيه باشقه باشقه پردهلرله تشريفڭز، او ذاتڭ روحنى شاد و إعزاز ايچون اولديغنى تلقّى ايتمشدم. و آز زمان صوڭره عين إسمده متوفّى حسن فيضى أفندينڭ رسالهِٔ نوره حرمتله برنجى حسن فيضىيه إمتثالًا إستقبال ايتمهسى و نورلره تعشّقله إدخالِ أنوار اولماسى، بو قناعتمى قات قات زيادهلشديردى. شيمدى ده دوشوندم: برنجى حسن فيضىنڭ وفاتندن صوڭره"سعيد"يتيشدى و نامنه باقديغى ايكنجى حسن فيضى ده وظيفهسنى ياپدى و نورلره غرق اولارق و يرينه بيراقهجغى چوق حسن فيضيلرى ده وظيفه باشنه دعوت ايدوب حياته وداع ايتدى. جنابِ أرحم الرّاحميندن تضرّع و نياز أيلرم كه، رسالهِٔ نوره و استاديمزه بو حسن فيضىنڭ آجيسنى اونوتديرهجق داها چوق حسن فيضيلر إحسان بيورسون و اونلرڭ باشلرنده استاديمزى مسعود و بختيار و معمّر بيورماسنى اونڭ درياءِ رحمتندن، فضلندن، عنايتندن و إحسانندن، إكرامندن، إنعامندن، ألطافندن اميدوار اولوب، گورمكلگمزى تضرّع و نياز أيلرم.
گناهكار، عاجز، قصورلى طلبهڭز
خليل إبراهيم
(رحمة اللّٰه عليه و على حسن فيضى)
— 242 —
بو صيقنتيلى زمانده نفسم صبرسزلقله بنى تعجيز ايدركن، بو فقره اونى تام صوصديردى؛ شكر ايتديردى. سزه ده فائدهسى اولور دييه لفًّا تقديم ايديلن بو فقره، باشمڭ ياننده آصيلى طورييور.
١- أى نفسم! يتمش اوچ سنه، يوزده طقسان آدمدن زياده ذوقلردن حصّهڭى آلمشسڭ. داها حقّڭ قالمادى.
٢- سن، آنى و فانى ذوقلرڭ بقاسنى آرايورسڭ؛ اونڭ ايچون اونڭ زواليله آغلامغه باشلايورسڭ. كور حسّياتڭله بو ياڭليشڭڭ تام طوقاتنى يرسڭ. بر دقيقه گولمگه بدل، اون ساعت آغلايورسڭ.
٣- سنڭ باشڭه گلن ظلملر و مصيبتلرڭ آلتنده قدرڭ عدالتى وار. إنسانلر، سنڭ ياپمديغڭ بر ايشله سڭا ظلم ايدييورلر. فقط قدر سنڭ گيزلى خطالريڭه بناءً، او مصيبت أليله سنى هم تربيه، هم خطاڭه كفّارت ايدييور.
٤- هم يوزر تجربهڭله، أى صبرسز نفسم! قطعى قناعتڭ گلمش كه؛ ظاهرى مصيبتلر آلتنده و نتيجهسنده، عنايتِ إلٰهيهنڭ چوق طاتلى نتيجهلرى وار.
عَسٰى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ
چوق قطعى بر حقيقتى درس ويرييور. او درسى دائما خاطره گتير. هم فلگڭ چرخنى چويرن قانونِ إلٰهى، سنڭ خاطرڭ ايچون (او پك گنيش قانونِ قدرى) دگيشديريلمز.
٥- مَنْ اٰمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ قدسى دستورينى كنديڭه رهبر ايت! هوسلى عقلسز چوجقلر گبى، موقّت، أهمّيتسز لذّتلرڭ پشنده قوشمه! دوشون كه؛ فانى ذوقلر، سڭا معنوى ألملر، تأسّفلر بيراقييور. صيقنتيلر، ألملر ايسه؛ بِالعكس معنوى لذّتلر و اُخروى ثوابلر ويرييور. سن ديوانه اولمازسهڭ، موقّت لذّتى يالڭز شكر ايچون آرايهبيليرسڭ. ذاتًا لذّتلر شكر ايچون ويريلمش.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 243 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:غريب بر مناظرهِٔ نفسيهمى، بڭا مخصوص ايكن، براىِ معلومات سزه يازمق خاطريمه گلدى. شويله كه:
باشم اوستندهكى سزجه معلوم لوحه، نفسمى تام صوصديرديغى حالده؛ بو گيجه نفسِ أمّارهنڭ سلاحنى داها مصرّانه إستعمال ايدن كور حسّياتم، طمارلريمه تام طوقونديروب، تسمّم و خستهلقدن گلن زياده تأثّر و حسّاسيت و شيطاندن گلن إلقاآت و فطرى حبِّ حياتدن گلن عجيب بر حالتله، او ايكنجى نفسِ أمّاره حكمنده اولان كور حسّيات، بنم وفات إحتمالندن شدّتلى بر مأيوسيت و تألّم و قوّتلى بر حرص و ذوق و لذّتله قلب و روحمه تام ايليشدى. "نه ايچون إستراحتِ حياتنه چاليشمييورسڭ، بلكه ردّ ايدييورسڭ؛ و غايت ذوقلى و معصومانه لذّتلى بر حيات و بر عمر، كندينه نور دائرهسنده آرامييورسڭ و ئولمگه قرار ويروب راضى اولويورسڭ؟" ديدى و ديديلر. بردن غايت قوّتلى ايكى حقيقت، او ايكنجى نفسِ أمّارهيى شيطانله برابر صوصديردى.
برنجيسى:مادام رسالهِٔ نورڭ وظيفهِٔ قدسيهِٔ ايمانيهسى بنم ئولوممله داها زياده خالصانه إنكشاف ايدهجك و هيچ بر جهتله دنيا ايشلرينه و بنلك و أنانيته وسيلهلكله إتهام ايديلميهجك و رقابتى تحريك ايدن حياتِ شخصيهمى بولمديغى ايچون داها مكمّل و إخلاص ايله او وظيفه دوام ايدهجك. هم بن دنياده قالدقجه گرچه بر درجه يارديمم اولابيلير، فقط عادى شخصيتمڭ أهمّيتلى رقيبلرى، منقّدلرى، او شخصيتى إتهام ايدهبيلير و رسالهِٔ نوره إخلاصسزلقله ايليشهبيلير و بر درجه چكينير، چكينديرر. هم بر درجه بكجيلك ياپان بر شخصيتڭ ياتماسيله، او دائرهِٔ نورانيهدهكى بتون أهلِ غيرت متيقّظ طاورانير. بر نوبتدار يرينه، بيڭلر بكجى چيقار. ألبته ئولوم گلسه، باش اوستنه گلدڭ ديمك گركدر.
هم مادام نور شاكردلرندن چوقلرى هم مالنى، هم إستراحتنى، هم دنيا ذوقلرينى، هم لزوم اولسه حياتنى نورڭ خدمتنده فدا ايدييورلر، سن أى نفسم نهدن فداكارلقده أڭ گرى قالمق ايسترسڭ.
— 244 —
هم قطعيًا بيل كه: چوق بيچارهلرڭ حياتِ باقيهلرينى نورلرله قورتارمق خدمتنده، فانى و زحمتلى إختيارلق حياتنى ممنونيتله بيراقمغه لزوم اولسه ويا وقتى گلسه، راضى اولمق غايت لذّتلى بر شرفدر.
ايكنجيسى:ناصلكه عاجز، ضعيف بر آدم، بر بطمانى قالديرهمديغى حالده اون بطمان يوك اوستنه ييغيلمش بولونسه؛ و دوستلرى اونى چوق قوّتلى بيلوب اوڭا گيزلى ضعفنه يارديمدن زياده اوندن يارديم ايستدكلرى حالده؛ او بيچاره ده اونلرڭ حسنِ ظنّنى قيرمامق وياخود كندينى چوق آشاغى گوسترمهمك ايچون غايت آغير و صوغوق اولان گوستريش و تكلّفلرله كندينى يوكسك و قوّتلى گوسترمگه چاليشمق چوق أليم و ذوقسز اولماسى گبى؛ عينًا اويله ده: أى كور حسّياتڭ ايچنه گيرن نفسِ أمّاره! بو عادى شخصيتمڭ و بر چكردك قدر أهمّيتى اولميان إستعداديمڭ يوز درجه فوقنده و صِرف بر عنايتِ ربّانيه اولارق بو قراڭلقلى و چوق خستهلقلى عصرده قرآنڭ أجزاخانهِٔ قدسيهسندن چيقان و رحمتِ إلٰهيه ايله ألمزه ويريلن رسالهِٔ نوردهكى حقيقتلره او شخص مصدر و منبع و مدار اولاماز. بلكه يالڭز چوق بيچاره و محتاج و قرآن قپوسنده بر سائل و محتاجلره يتيشديرمگه بر وسيله اولديغم حالده، نورڭ مخلص و خالص، صدّيق و صادق، صافى و فداكار شاكردلرى، او بيچاره شخصيتم حقّنده يوز درجه زياده حسنِ ظنلرينى قيرمامق و حسّياتلرينى اينجيتمهمك و نورلره قارشى شوقلرينه ايليشمهمك و استاد نامى ويردكلرى او بيچاره شخصى، اونلرڭ خاطرى ايچون چوق آشاغى اولديغنى گوسترمهمك و آغير و ألملى تكلّفلره و تصنّعلره مجبور اولمامق ايچون و يگرمى سنه تجريداتڭ ويرديگى توحّش ايچون، حتّى دوستلرله دخى (خدمتِ نوريه اولمازسه) گوروشمهيى ترك ايدييورم و ايتمگه روحًا مجبور اولويورم و تكلّفه و قيمتدن زياده كنديمى گوسترمگه و زياده حسنِ ظن ايدنلره قارشى خوش گورونمك ايچون كنديمى مقام صاحبى گوسترمك و سرِّ إخلاصه تام منافى كندينى بيوك گوسترمك و وقار پردهسى آلتنده بنلگڭ ضررلى و فانى ذوقنى آرامق حالتلرى ايسه، أى نفسم مفتون اولديغڭ او ذوقلرى هيچه اينديررلر.
أى نفس! أى ذوقه مبتلا بدبخت كور حسّيات! بيڭلر دنيوى ذوقى آلسهڭ، شو
— 245 —
وضعيتده ينه بوزولور، او ذوق عينِ ألم اولور. مادام يوزده طقسان ماضيدهكى أحباب عادتا گويا بنى برزخه چاغيرييورلر. بو حاضر زماندهكى اون دوستدن بن قاچمغه مجبور اولويورم. ألبته بو إختيارلق و يالڭزلق حياته، برزخ حياتِ معنويهسى بيڭ درجه مرجّحدر.. دييه بو ايكى حقيقتله حدسز شكرلر اولسون او ايكنجى نفسِ أمّاره تام صوصديريلدى، قلب و روحدن گلن ذوقه راضى اولدى، شيطان دخى صوصدى. حتّى طمارلرمدهكى مادّى خستهلق ده غايت خفيفلشدى.
الحاصل:ئولسهم، وظيفهِٔ نوريه داها زياده إخلاص ايله رقابتسز، إتهامسز إنكشاف ايدر.
هم بو زمانده آراماديغم جزئى، موقّت ذوق و بو حيات و دنيا گوزيله فتوحاتِ نوريهدن گلن لذّت بدلنه؛ چوق آغير، صوغوق و ناخوش تكلّف ألملرندن و خودفروشلق زحمتلرندن و تصنّع ضررلرندن قورتولمق واردر.
هم بو سنهده بر دفعه أى نفس؛ روح و قلب ايله برابر چوق مشتاق اولدقلريڭز أسكى ذوقلى و حياتمدهكى ياشاديغم مملكتلرى و اُنسيت ايتديگم أحبابلرى و مفارقتلرندن چوق محزون اولديغم قارداشلرى گورمك ايچون، برابر قسمًا حقيقةً، قسمًا خيالًا او گچمش ماضيده گزدڭ. سن ده گوردڭ كه، او سَويملى، متعدّد وطنلرمده، يوزده آنجق بر ايكى أحبابى بولابيلدڭ. اوتهكيلر، بتون برزخ عالمنه گوچمشلر و او سَويملى حيات لوحهلرى دگيشمش، أليم و حزين بر وضعيت آلمش. داها او أحبابسز يرلرى گورمك ايستهنيلمز. اونڭ ايچون، بو حيات و بو دنيا بزى قوغمادن أوّل و هايدى طيشارىيه ديمهدن، بز كمالِ عزّتله، اللّٰهه ايصمارلادق دييوب عزّتمزله بو فانى ذوقلريمزى بيراقملىيز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
عموم قارداشلريمزه بيڭلر سلام و دعا ايدن، خسته فقط تام مسرور قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 246 —
سزلرى و عموم رسالهِٔ نور شاكردلرينى و بِالخاصّه مدرسهِٔ نوريهنڭ طلبهلرينى و بِالخاصّه او مرحومڭ أقربالرينى، مدرسهِٔ نوريهنڭ مبارك استادى حاجى حافظ محمدڭ وفاتى مناسبتيله تعزيه ايدييورز. و نورلر حسابنه بتون روح و جانمزله بز دنياده قالدقجه اوڭا دعاىِ رحمت ايتمگه و حافظ على و حسن فيضى اورتهسنده دائما بتون معنوى قزانجلريمزه حصّهدار ايتمگه قطعى قرار ويردك. او چوق أهمّيتلى و نور خدمتنده موفّقيتلى، مرحوم او مبارك ذاتڭ مكمّل وظيفهسنى بيتيروب يوزر معنوى أولاد و خير الخَلَف بيراقوب گيتديگى و ترخيص اولديغى، رحمت و إستراحت عالمنه چكيلديگى عين زمانده، بيوك استادلريمڭ دائرهسنه قزانجلريمى باغيشلاديغم زمان؛ حافظ على، حافظ محمد، محمد زهدى و صاولى أحمد و حسن فيضى ايچنده إختيارم اولمادن حاجى حافظ محمد داها حياتده ايكن اون گوندن بَرى اونلرڭ ايچنده گورويوردم. ديردم: "وفات ايدنلر ايچنده بو ده بولونسون." ايليشمدم. هم حياتده اولانلر ايچنده، هم استادلر دائرهسنده بولونماسنه حيرت ايدردم. شيمدى بو مكتوبڭزدن آڭلاشيلدى كه؛ اونڭ خالصانه قدسى خدمتنڭ بر كرامتى اولارق وفاتنى إحساس ايدييوردى. حافظ على، حسن فيضى اورتهسنده مقامم وار دييه إشعار ايدييوردى. جنابِ حق اونڭ دفترِ أعمالنه، صاوه مدرسهِٔ نوريهده اوقونان و يازيلان رسالهلرڭ حرفلرى عددنجه روحنه رحمتلر و قبرينه نورلر إحسان أيلهسين، آمين. و عين سيستمده تام خير الخَلَف مخدومى حافظ محمد و حفيدى أحمد زكىيى اونڭ وظيفهسنڭ إدامهسنه موفّق أيلهسين، آمين! و اونلرڭ عمومنه صبرِ جميل إحسان أيلهسين، آمين.
٭ ٭ ٭
— 247 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم و نور شاكردلرينڭ كوچك پهلوانلرى!
عصاىِ موسى آخرلرنده (بعض نسخهلرنده) مباركلر پهلوانى بيوك روحلى كوچك على نامنده بر قارداشمزڭ سؤالنه قارشى ويرديگم بر جواب وار. اونى اوقويڭز كه، او ذاته بعض معترضلر رسالهِٔ نورڭ قيمتنى بر درجه قيرمق ايچون ديمشلر: "هركس اللّٰهى بيلير. عادى بر آدم، بر ولى گبى اللّٰهه ايمان ايدر" دييه نورلرڭ پك يوكسك و پك چوق قيمتدار و غايت لزوملى تحشيداتنى زياده گوسترمك ايستهمشلر.
شيمدى إستانبولده (داها دهشتلى بر فكرده) آنارشى فكرلى كفرِ مطلقه دوشمش بر قسم منافقلر، رسالهِٔ نور گبى، أكمك و صويه إحتياج درجهسنده هركس محتاج اولديغى ايمانى حقيقتلرينه إحتياجى دوشورمك دسيسهسيله دييورلر كه: "هر ملّت، هركس اللّٰهى بيلير. اونى، داها يڭى درس آلمغه إحتياجمز چوق يوق." دييه مقابله ايتمك ايستهيورلر. حالبوكه اللّٰهى بيلمك، بتون كائناته إحاطه ايدن ربوبيتنه و ذرّهلردن ييلديزلره قدر جزئى و كلّى هر شى اونڭ قبضهِٔ تصرّفنده و قدرت و إرادهسيله اولديغنه قطعى ايمان ايتمك و ملكنده هيچ بر شريكى اولماديغنه و لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ كلمهِٔ قدسيهسنه، حقيقتلرينه ايمان ايتمك، قلبًا تصديق ايتمكله اولور. يوقسه "بر اللّٰه وار" دييوب، بتون ملكنى أسبابه و طبيعته تقسيم ايتمك و اونلره إسناد ايتمك، حاشا حدسز شريكلرى حكمنده أسبابى مرجع طانيمق و هر شيئڭ ياننده حاضر إراده و علمنى بيلمهمك و شدّتلى أمرلرينى طانيمهمق و صفتلرينى و گوندرديگى ألچيلرينى، پيغمبرلرينى بيلمهمك، ألبته هيچ بر جهتده اللّٰهه ايمان حقيقتى اونده يوقدر. بلكه كفرِ مطلقدهكى معنوى جهنّمڭ دنيوى تعذيبندن كندينى بر درجه تسلّىيه آلمق ايچون او سوزلرى سويلر.
— 248 —
أوت إنكار ايتمهمك باشقهدر، ايمان ايتمك بتون بتون باشقهدر.
أوت كائناتده هيچ بر ذىشعور، كائناتڭ بتون أجزاسى قدر شاهدلرى بولونان خالقِ ذو الجلالى إنكار ايدهمز. ايتسه، بتون كائنات اونى تكذيب ايدهجگى ايچون صوصار، لاقيد قالير. فقط اوڭا ايمان ايتمك: قرآنِ عظيم الشانڭ درس ويرديگى گبى، او خالقى صفتلرى ايله، إسملرى ايله عموم كائناتڭ شهادتنه إستنادًا قلبًا تصديق ايتمك و ألچيلريله گوندرديگى أمرلرى طانيمق؛ و گناه و أمره مخالفت ايتديگى وقت، قلبًا توبه و ندامت ايتمك ايلهدر. يوقسه، بيوك گناهلرى سربست ايشلهيوب إستغفار ايتمهمك و آلديرمامق، او ايماندن حصّهسى اولماديغنه دليلدر. هر نه ايسه... أولادلرم، أهمّيتلى بر حادثه سزه بو اوزون مسئلهيى قيصهجه بيان ايتمگه سبب اولدى. شيمديلك سزلره رسالهِٔ نورڭ أهمّيتلى شاكردلرى نظريله باقييورم. مصطفى اوروج چوق طالعليدر كه، كندى سيستمنده و روحنده و جدّيتنده، آز بر زمانده سزلرى بولدى. بر ايكن اون مصطفى اولدى.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، محترم قارداشم!
أوّلا ذاتڭزڭ بر رساله قدر جامع و اوزون و مدقّقانه، حرارتلى مكتوبڭزى كمالِ مراقله اوقودم. پشين اولارق سزه بونى بيان ايدييورم كه: رسالهِٔ نورڭ استادى و رسالهِٔ نوره جلجلوتيه قصيدهسنده رموزلى إشاراتيله پك چوق علاقهدارلق گوسترن و بنم حقائقِ ايمانيهده خصوصى استادم إمامِ عليدر (رض). و
قُلْ لَا اَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا اِلَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبٰى
آيتنڭ نصّيله، آلِ بيتڭ محبّتى، رسالهِٔ نورده و مسلگمزده بر أساسدر. و وهّابيلك طمارى، هيچ بر جهتده نورڭ حقيقى شاكردلرنده اولمامق لازم گلييور. فقط مادام بو زمانده زندقه و أهلِ ضلالت إختلافدن إستفاده ايدوب، أهلِ ايمانى
— 249 —
شاشيرتوب و شعائرى بوزارق، قرآن و ايمان عليهنده قوّتلى جريانلرى وار. ألبته بو مدهش دشمنه قارشى جزئى تفرّعاته دائر مدارِ إختلاف مناقشهلرڭ قپوسنى آچمامق گركدر.
هم ئولمش إنسانلرى ذمّ ايتمك، هيچ لزومى يوق. اونلر دارِ آخرته، محلِّ جزايه گيتمشلر. لزومسز، ضررلى، اونلرڭ قصورلرينى بيان ايتمك، أمر اولنان محبّتِ آلِ بيتڭ مقتضاسى دگلدر و لازم ده دگلدر، دييه أهلِ سنّت والجماعت، صحابهلر زمانندهكى فتنهلردن بحث آچمايى منع ايتمشلر. چونكه واقعهِٔ جملده عشرهِٔ مبشّرهدن زبير (رض) و طلحه (رض) و عائشهِٔ صدّيقه (رض) بولونماسيله أهلِ سنّت والجماعت او حربى إجتهاد نتيجهسى دييوب؛ حضرتِ على (رض) حقلى، اوتهكى طرف حقسز فقط إجتهاد نتيجهسى اولديغى جهتله عفو ايديلير. هم وهّابيلك طمارى، هم مفرط رافضيلرڭ مذهبلرى إسلاميته ضرر ويرمهسين دييه صفّين حربندهكى باغيلردن ده بحث آچمايى ضررلى گورويورلر.
حَجّاجِ ظالم، يزيد و وليد گبى حريفلره علمِ كلامڭ بيوك علّامهسى اولان سعد الدينِ تفتازانى، "يزيده لعنت جائزدر" ديمش؛ فقط "لعنت واجبدر" ديمهمش. "خيردر و ثوابى واردر" ديمهمش. چونكه هم قرآنى، هم پيغمبرى، هم بتون صحابهلرڭ قدسى صحبتلرينى إنكار ايدن حدسزدر. شيمدى اونلردن ميدانده گزنلر چوقدر. شرعًا بر آدم، هيچ ملعونلرى خاطره گتيرميوب لعنت ايتمسه، هيچ بر ضررى يوق. چونكه ذمّ و لعنت ايسه، مدح و محبّت گبى دگل؛ اونلر عملِ صالحده داخل اولاماز. أگر ضررى وارسه داها فنا...
ايشته شيمدى گيزلى منافقلر، وهّابيلك طماريله أڭ زياده إسلاميتى و حقيقتِ قرآنيهيى محافظهيه مأمور و مكلّف اولان بر قسم خواجهلرى ألده ايدوب، أهلِ حقيقتى عَلويلكله إتهام ايتمكله بربرى عليهنده إستعمال ايدهرك دهشتلى بر ضربهيى، إسلاميته وورمغه چاليشانلر ميدانده گزييورلر. سن ده بر پارچهسنى مكتوبڭده يازييورسڭ. حتّى سن ده بيلييورسڭ؛ بنم و رسالهِٔ نورڭ عليهنده إستعمال ايديلن أڭ تأثيرلى واسطهيى، خواجهلردن بولمشلر. شيمدى حرمينِ شريفَيْنه حكم ايدن وهّابيلر و مشهور، دهشتلى
— 250 —
داهيلردن ابن التيميه و ابن القيّمِ جوزينڭ پك عجيب و جاذبهدار أثرلرى إستانبولده چوقدن بَرى خواجهلرڭ ألنه گچمهسيله، خصوصًا أوليالر عليهنده و بر درجه بدعهلره مساعدهكار مشربلرينى كنديلرينه پرده ياپمق ايستهين، بدعهلره بولاشمش بر قسم خواجهلر، سزڭ محبّتِ آلِ بيتدن گلن و شيمدى إظهارى لازم اولميان إجتهاديڭزى وسيله ايدهرك هم سڭا، هم نور شاكردلرينه ضربه وورابيليرلر. مادام ذمّ ايتمهمك و تكفير ايتمهمكده بر أمرِ شرعى يوق، فقط ذمده و تكفيرده حُكمِ شرعى وار. ذمّ و تكفير، أگر حقسز اولسه، بيوك ضررى وار؛ أگر حقلى ايسه، هيچ خير و ثواب يوق. چونكه تكفيره و ذمّه مستحق حدسزدر. فقط ذمّ ايتمهمك، تكفير ايتمهمكده هيچ بر حُكمِ شرعى يوق، هيچ ضررى ده يوق.
ايشته بو حقيقت ايچوندر كه؛ أهلِ حقيقت، باشده أئمّهِٔ أربعه و أهلِ بيتڭ أئمّهِٔ إثنا عشر اولارق أهلِ سنّت، مذكور حقيقته مستند اولان قانونِ قدسيهيى كنديلرينه رهبر ايدوب، إسلاملر ايچنده او أسكى زمان فتنهلرندن مدارِ بحث و مناقشه ايتمهيى جائز گورمهمشلر؛ منفعتسز، ضررى وار ديمشلر.
هم او حربلرده، چوق أهمّيتلى صحابهلر، ناصلسه ايكى طرفده بولونمشلر. او فتنهلرى بحث ايتمكده او حقيقى صحابهلره، طلحه (رض) و زبير (رض) گبى عشرهِٔ مبشّرهيه دخى طرفگيرانه بر إنكار، بر إعتراض قلبه گلير. خطا وارسه ده توبه إحتمالى قوّتليدر. او أسكى زمانه گيدوب لزومسز، ضررلى، شريعت أمر ايتمهدن او أحواللرى تدقيق ايتمكدن ايسه؛ شيمدى بو زمانده بِالفعل إسلاميته دهشتلى ضربهلرى ووران، بيڭلر لعنته، نفرته مستحق اولانلره أهمّيت ويرمهمك گبى بر حالت، مؤمن و مدقّق بر ذاتڭ وظيفهِٔ قدسيهسنه موافق گلهمز...
حتّى صبرى ايله كوچوجك مناقشهڭز؛ هم رسالهِٔ نوره، هم حقائقِ ايمانيهنڭ إنتشارينه أهمّيتلى ضرر ويرديگنى سندن صاقلامام. عين وقتده بوراده حسّ ايتدم، متأثّر و متألّم اولدم. صوڭره سنڭ گبى أهلِ تحقيق بر عالمڭ رسالهِٔ نوره اوراجه أهمّيتلى بر خدمته وسيله اولاجق صبرى اورايه گلمهسى، ايكيڭزدن بيوك بر خدمتِ نوريه بكلركن، بِالعكس اوچ جهتله نوره ضرر گلديگنى حسّ ايتدم و گوردم. عجبا نهدن بو ضرر
— 251 —
اولمش؟ دييه، ايكى اوچ گون صوڭره خبر آلدم كه؛ صبرى معناسز، لزومسز سنڭله مناقشه ايتمش؛ سن ده حدّته گلمشسڭ. أيواه ديدم، "يا ربّ! أرضرومدن إمداديمه يتيشن بو ايكى ذاتڭ مناقشهسنى مصالحهيه تبديل ايت." دييه دعا ايتدم. رسالهِٔ نورڭ إخلاص لمعهلرنده دينيلديگى گبى؛ شيمدى أهلِ ايمان، دگل مسلمان قارداشلريله بلكه خرستيانڭ ديندار روحانيلريله إتّفاق ايتمك و مدارِ إختلاف مسئلهلرى نظره آلمامق، نزاع ايتمهمك گركدر. چونكه كفرِ مطلق هجوم ايدييور.
سنڭ حميتِ دينيه و تجربهِٔ علميه و نورلره قارشى علاقهڭزدن رجا ايدييورم كه، صبرى ايله گچن ماجرايى اونوتمغه چاليش و اونى ده عفو ايت و حلال ايت. چونكه او، كندى قفاسيله قونوشمامش؛ أسكيدن بَرى خواجهلردن ايشيتديگى شيلرى، لزومسز مناقشه ايله سويلهمش. بيليرسڭ كه؛ بيوك بر حسنه و اييلك، چوق گناهلره كفّارت اولور. أوت او همشهريمز صبرى، حقيقةً نوره و نور واسطهسيله ايمانه اويله بر خدمت أيلهمش كه، بيڭ خطاسنى عفو ايتديرر. سزڭ عالىجنابلغڭزدن، او نور خدمتلرى خاطرى ايچون، دوست بر همشهرى و نور خدمتنده بر آرقداش نظريله باقماليسڭز.
صحابهلرڭ بر قسمى، او حربلرده عدالتِ إضافيه و نسبيه و رخصتِ شرعيهيى دوشونوب تابع اولارق، حضرتِ علىنڭ (رض) تعقيب ايتديگى عدالتِ حقيقيه و عزيمتِ شرعيه ايله برابر زاهدانه، مستغنيانه، مقتصدانه مسلگنى ترك ايدوب مخالف طرفه بو إجتهاد نتيجهسنده گيردكلرينى، حتّى إمامِ علىنڭ (رض) قارداشى عقيل و "حبرُ الُامّه" عنواننى آلان عبد اللّٰه ابن عبّاس دخى بر وقت مخالف طرفنده بولوندقلرندن، حقيقى أهلِ سنّت والجماعت، مِنْ مَحَاسِنِ الشَّرِيعَةِ سَدُّ اَبْوَابِ الْفِتَنِ بر دستورِ أساسيهِٔ شرعيهيه بناءً طَهَّرَ اللّٰهُ اَيْدِيَنَا فَنُطَهِّرُ اَلْسِنَتَنَا دييهرك او فتنهلرڭ قپوسنى آچمق، بحث ايتمك جائز گورمييورلر. چونكه إعتراضه مستحق بر قاچ دانه وارسه، طرفگيرلك طماريله بيوك صحابهلره، حتّى مخالف طرفنده بولونان آلِ بيتڭ بر قسمنه و طلحه (رض) و زبير (رض) گبى عشرهِٔ مبشّرهدن بيوك ذاتلره إعتراضه باشلار، ذمّ و عداوت مَيلى اويانير دييه، أهلِ سنّت او قپويى قپامق طرفداريدر. حتّى أهلِ سنّتڭ و
— 252 —
علمِ كلامڭ عظيم إماملرندن مشهور سعد الدينِ تفتازانى، يزيد و وليد حقّنده تلعين و تضليله جواز ويرمسنه مقابل، سيّد شريفِ جُرجانى گبى أهلِ سنّت والجماعتڭ علّامهلرى ديمشلر: "گرچه يزيد و وليد، ظالم و غدّار و فاجردرلر؛ فقط سكراتده ايمانسز گيتدكلرى غيبيدر. و قطعى بر درجهده بيلينمديگى ايچون، او شخصلرڭ نصِّ قطعى و دليلِ قطعى بولونمديغى وقت، ايمانله گيتمسى إحتمالى و توبه ايتمك إحتمالى اولديغندن، اويله خصوصى شخصه لعنت ايديلمز. بلكه لَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظَّالِمِينَ وَ الْمُنَافِقِينَ گبى عمومى بر عنوان ايله لعنت جائز اولابيلير. يوقسه ضررلى، لزومسزدر." دييه سعد الدينِ تفتازانىيه مقابله ايتمشلر.
سنڭ مدقّقانه و عالمانه مكتوبڭه قارشى اوزون جواب يازمديغمڭ سببى؛ هم أهمّيتلى خستهلغم و أهمّيتلى مشغلهلرم ايچنده عجله بو قدر يازهبيلدم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:جنّت الفردوسڭ ميوهلرى و مدرسة الزهرانڭ هيئتِ فعّالهسنڭ صحائفِ عمللرى و دفترِ حسنهلرى اولان ذو الفقار و آرقداشلرينى، سلامتله جمعه گيجهسى سرچه قوشنڭ ويرديگى مژدهدن ايكى ساعت صوڭره كمالِ سُرور ايله آلدق. سزلره اونلرڭ حرفلرى عددنجه
بَارَكَ اللّٰهُ وَفَّقَكُمُ اللّٰهُ وَ اَسْعَدَكُمُ اللّٰهُ فِى الدَّارَيْنِ
دييوب روح و جانمزله سزى تبريك ايتديگمز گبى، بو مملكتى ده تبريك ايدرز. و ذو الفقارڭ ظهورينڭ مقدّمهلرى باشلاماسى ايله دين لهنده قوّتلى جريانلرڭ و عليهندهكى تجاوزڭ طورماسى و بر قسمى رجوع ايدوب أسكى خطيئاتڭ تعميرينه چاليشماسى
— 253 —
إشارتيله، شيمدى بِالفعل تظاهر و نشر اولماسى، إن شاء اللّٰه مملكت ايچون إسلاميت جهتنده بيوك بر فائدهسى اولاجق و ظلمتلرى طاغيدهجق إشارتنى ويرييور.
أوت شمالدن گلن كفرِ مطلق جرياننى طورديرهجق، يالڭز رسالهِٔ نوردر. سياست، ديپلوماتلق، بو وظيفهيى گورهمز. اونڭ ايچون، وطنپرور و ملّيتجى و سياستجيلر، نورلره صاريلمغه مجبوريت وار. او ذو الفقارڭ ظهوره گلمهسى ايچون چاليشانلرڭ شخصِ معنويسنڭ، بلكه هر بريسنڭ قيامتدهكى دفترِ حسناتنه يدى يوز صحيفهسيله بر تك صحيفهِٔ حسنات اولماسنى رحمتِ إلٰهيهدن نياز ايدييورز. مادام او ايمان حقيقتلرى يوكسك بر عبادت و حسنهدر و اونڭله چوقلرڭ ايماننى قورتارمق بيڭلر حسنه حكمندهدر، اونڭ ظهورينه چاليشانلرڭ هر بريسى اونى اوقويوب و ديڭلهيوب إعتقاد ايتمهسيله، عينًا ايشلديگى سائر خيراتڭ دفترى گبى بر اُخروى سنديدر. ألبته اونلرڭ و شخصِ معنويسنڭ آخرتده دفترِ حسناتندن يدى يوز صحيفهسيله بر تك صحيفه اولارق ذو الفقار عينًا نشر اولمق و بر صحيفهسى حكمنه گچمك حدسز بر رحمتڭ شأنيدر.
ثانيًا:گرچه نورلر گيردكلرى هر يرده غلبه ايدر، فقط متمرّد و معنّد زنديقلر، مادّيونلر، أللرندن گلديگى قدر فتوحاتنه فتور ويرمك ايچون دسيسهلره و أهلِ سياسته أوهام ويرمگه چابالايورلر. إن شاء اللّٰه بر خلط ايدهمزلر. فقط إحتياط، هر وقت اييدر. "سرًّا تَنَوَّرَتْ" دستورى دوام ايدييور. تا بونڭ گبى بر قاچ مجموعه چيقنجهيه قدر تمكينلى و إحتياطلى بولونمق لزومى وار. حتّى بو دفعه سرِّ اِنَّا اَعْطَيْنَانڭ رمزلى رسالهسنى اون اوچ سنهدن بَرى گورمهديگم حالده بورايه گوندرمك بر درجه إحتياط قاعدهسنه مخالف اولديغى گبى، هركس آڭلاماز؛ هم تأويل و تفسير لازمدر. چونكه لاحقهده بر مكتوبده يازمشدم كه، ايكى حقيقت مجملًا بڭا إخطار ايديلمشدى:
بريسى:بر درجه طار بر دائرهده بر نور گوستريلمشدى؛ گنيش بر دائرهده معنا ويروب، قرق سنه أوّل "بر نور گورهجگز" دييه مژده ويرييوردم. حتّى حرّيتدن أوّل، أسكى طلبهلريمه ده او مژدهيى مكرّر سويلهيوردم. ظن ايدردم كه؛ گنيش سياست دائرهسنده اولاجق. حالبوكه بو مملكتڭ أڭ زياده محتاج اولديغى ايمانى و إسلامى و
— 254 —
حياتِ إجتماعيهِٔ إسلاميه دائرهسنده رسالهِٔ نورى گورهجكسڭز دييه حقيقتدن بڭا إخطار ايديلمش؛ بر حسِّ قبل الوقوع ايله مصرّانه و تكرار ايله بن ده خبر ويرييوردم، او حق و حقيقتلى مسئلهنڭ صورتنى دگيشديرييوردم.
ايكنجيسى:شعائرِ إسلاميهيه و سياستِ إسلاميهيه ضربه وورانلر اون ايكى، اون اوچ، اون درت، اون آلتى سنه ظرفنده بيوك ضربهلر ييهجكلر دييه بڭا إخطار ايديلدى. أوّلكى مسئلهنڭ عكسنه اولارق، گنيش دائرهده وقوع بولان او حادثاتى و بيوك جماعتلره گلن او طوقاتلرى، كوچك بر دائرهده شخصلره گلهجك طوقاتلر صورتنده معنا ويرمشدم كه، تام عينًا ايكى دائرهده، هم كوچك، هم بيوك اون ايكى سنه صوڭره أڭ مدهشى دنيايى ترك ايتديگى گبى؛ بيوك دائرهده ده اونڭ گبى دهشتلى جماعتلر؛ اون ايكى، اون اوچ، اون درت، اون آلتى تاريخلرنده عين طوقاتلرى ييديلر و ييهجكلر دييه إخطار ايديلدى. بن تأويلم ايله بو بيوك دائرهيى يالڭز كوچكده تطبيق ايتديگم گبى؛ أوّلكى نور مسئلهسنده ده بِالعكس كوچك دائرهيى و صِرف ايمانى حادثهِٔ نوريهيى پك گنيش دائرهِٔ سياسيهده تأويلمله معنا ويرمشدم. اونڭ ايچون، سرِّ اِنَّا اَعْطَيْنَايى هركس بردن آڭلاماز. هم شخصى إسملرى بويله مسائلِ علميهيه گيرمهمك لازم اولديغندن، او رساله حتّى اون اوچ سنهدن بَرى أليمه گچمهديگنده إصابت وار؛ قارداشلرم دخى اونى مراق ايتمهسينلر. برى أگر چوق مراق ايتسه، او سرِّ اِنَّا اَعْطَيْنَانڭ باشنده شيمديكى "ثانيًا" ايله باشلايان فقرهيى و لاحقهده گچن عين مسئلهيه دائر فقرهيى اوقومق لازمدر، يوقسه هيچ باقمهسين. او ايكنجى حربِ عمومى و او دهشتلى شخصڭ دنيادن گيتمهسيله و شيمدى ده اونڭ مسلگى گرى چكيلمهسى و بر قسمى او مسلگڭ عكسنه دين لهنده رسمًا چاليشماسى و أهلِ ايمانڭ إستبدادِ مطلقهدن بر درجه قورتولماسى و آز بر تأويل ايله او رسالهجگڭ ويردكلرى خبر عين تاريخلرده وقوع بولماسى، او سورهنڭ بر لمعهِٔ إعجازيدر. فقط هيجانلى تأويللرم پرده چكمشدى، حقيقت گيزلنمش.
٭ ٭ ٭
— 255 —
عزيز، محترم قارداشم!
بيڭ اوچ يوز سنهدن بَرى عالمِ إسلامى آغلاتان و بتون أهلِ حقيقته "أيواهلر! يازيقلر اولسون!" ديديرن عالمِ إسلامڭ أڭ دهشتلى بيوك يارهسنى دشمك، دوشونمك؛ بنم خصوصى مشربمده تحمّلم فوقنده ألم ويرييور. خصوصًا يگرمى بش سنهدن بَرى إخلاص ايله حقيقى خدمتِ ايمانيه، بنى هر نوع سياستدن چكديگى و يگرمى بش سنه ظرفنده بر غزتهيى اوقوتديرمديغى گبى؛ يگرمى سنه بو إشكنجهلى أسارتمده حياتِ سياسيهيه باقمهمق ايچون حكومته مدافعاتِ حپسيهدن باشقه مراجعت ايتمهين و وظيفهِٔ ايمانيهيه نقصان گلمهمك و إخلاص قيريلمامق و سياسته بولاشمامق ايچون اون سنه بو دهشتلى حربِ عمومىيه باقميان، باقديرميان بر حالتِ روحيهيى طاشيمغه مجبوريتم واركن؛ شيمدى دهشتلى أژدرهالر حقائقِ ايمانيه جبههسنده أهلِ ايمانه گوزيمز اوڭنده صالديرمالرندن و چوقلرى ايصيرمالرندن، أهلِ ايمانى قورتارمق مجبوريتى قرآنڭ أمريله واركن؛ بو زمانى بيراقوب، أسكى زمانه گيدوب، أهلِ بيته گلن دهشتلى ظلملرى تماشا ايتمك، داها زياده روحمى أزر و قوّهِٔ معنويهيى قيروب روحمه عذاب عذاب اوستنه گلمكدر.
ظالم سياستڭ غدّارانه بر دستورى اولان "جماعت ايچون فرد فدا ايديلير" دييه چوق ظالمانه پك چوق وقوعاتى، أهون الشّر دييه بر نوع عدالتِ إضافيه نامنده حاكميتنه بر مصلحت گوسترمشلر. حتّى بو عصرده، او غدّار دستورڭ حكميله، بر آدمڭ خطاسيله بر كويى محو ايدر. بش اون آدمڭ، اونلرڭ سياستنه ضرر ويرمك توهّميله، بيڭلر آدمى پريشان ايدر.
ايشته أسكى زمانده بر درجه، سياستڭ بو غدّار دستورى إسلاملر ايچنه گيرديگندن؛ سياستده بو مدهش دستورلر قارشيسنده، مجبوريتله سلفِ صالحين سكوت ايله و أهلِ سنّت والجماعتڭ إماملرى او قپولرى قپامق، طَهَّرَ اللّٰهُ اَيْدِيَنَا فَنُطَهِّرُ اَلْسِنَتَنَا دييوب او قپولرى آچمييورلر.
— 256 —
مادام أهلِ بيته ظلم ايدنلر شيمدى آخرتده جزاسنى اويله بر طرزده گورويورلر كه، بزم اونلره هجومله يارديممزه بر إحتياج قالمييور. و مظلوم أهلِ بيت، موقّت بر عذاب و زحمت مقابلنده او درجه يوكسك بر مكافات گورمشلر كه، عقلمز إحاطه ايتمييور. دگل شيمدى اونلره آجيمق، بلكه اونلرى او حدسز رحمته مظهريتلرى نقطهسنده بيڭلر تبريك ايتمك گركدر كه؛ بر قاچ سنه زحمتله، ميليونلر مرتبهلر و باقى سعادتلر آخرتده قزاندقلرى گبى؛ دنياده ده قالدقلرى زمانده، أهمّيتسز دنيانڭ فانى سلطنتى و موقّت حاكميتى و قاريشق سياستنه بدل، معنوى برر سلطان و حقيقت عالمنده برر شاه، برر معنوى پادشاه مقامنى قزانديلر. واليلر يرينه، أوليالر، أقطابلره قوماندان اولديلر. قزانجلرى بره بيڭ دگل، ميليونلردر.
ايشته بو سرّ ايچوندر كه، يڭى سعيدڭ خصوصى استادى اولان إمامِ ربّانى، غوثِ أعظم و إمامِ غزالى، زين العابدين (رض) (خصوصًا جوشن الكبير مناجاتنى بو ايكى إمامدن درس آلمشم) و حضرتِ حسين و إمامِ على (كَرَّمَ اللّٰهُ وَجْهَهُ) دن آلديغم درس، اوتوز سنهدن بَرى، خصوصًا جوشن الكبيرله دائما اونلره معنوى إرتباطمده، گچمش حقيقتى و شيمديكى رسالهِٔ نوردن بزه گلن مشربى آلمشم. ظالملرڭ غدّارلقلرينى دگل دشمك، باقمق؛ بلكه دوشونمك ده مشربمزه گلمييور. چونكه اونلر مجازاتنى و مظلوملر مكافاتنى، عقلمزڭ فوقنده گورمشلر. او مسئلهلر ايله مشغول اولمق، شيمديكى بو حاضر مصيبتِ دينيهيه قارشى مكلّف اولديغمز وظيفهِٔ قرآنيهيه ضرر ويرر. علماءِ علمِ كلامڭ و اصول الدين علّامهلرينڭ و أهلِ سنّت والجماعتڭ داهى محقّقلرينڭ إسلامى عقيدهلره دائر چوق تدقيق و محاكماتله و آيات و حديثلرى موازنه ايله قبول ايتدكلرى اصول الدين دستورلرى، شيمديكى رسالهِٔ نورڭ مشربنى محافظهيه أمر ايدييور، قوّت ويرييور. حتّى هيچ بر يرده، حتّى أهلِ بدعه قسمى ده بو مشربمزه ايليشهمييورلر. حقيقتِ إخلاص تام محافظه ايديلديگى ايچون، هر نوع أهلِ إسلام ايچنه گيرييور. شيعهلقده متعصّب و وهّابيلكده ده مفرط و فيلسوفلرڭ أڭ مادّيسى و متفنّنى و متعصّب خواجهلرڭ أڭ أنانيتليسى، برابر نور دائرهسنه گيرمگه باشلامشلر و قسمًا شيمدى ده قارداشجه
— 257 —
بولونويورلر. حتّى بعض ميسيونرلر ده، دينِ عيسىنڭ (عس) حقيقى روحانيسى ده او دائرهيه گيرهجكلرينه أمارهلر وار. بربرينه هجوم دگل؛ بلكه بر تساند، بر مصالحه لزومنى حسّ ايدوب مدارِ مناقشه مسئلهلرى اورتهيه آتمييورلر. ديمك إمامِ علىنڭ (رض) اوتوز قرق إشارتيله صراحت درجهسنده خبر ويرديگى رسالهِٔ نور، بو زمانڭ مدهش يارهلرينه تام بر علاجدر. اونڭ ايچون، او دائره بزه كافى گلمش، خارجه چيقمييورز.
إمامِ علىنڭ (كَرَّمَ اللّٰهُ وَجْهَهُ) شخصنه و حياتنه و عدالتِ حقيقيه اوزرينه گيدن سياستنه ايليشمك، ضربه وورمق باشقهدر. شخصيتِ ظاهريهسندن و حياتِ دنيويهسندن و سياستِ إجتماعيهسندن بيڭلر درجه داها يوكسك اولان شخصيتِ معنويهسنه و كمالاتِ علميهسنه و مقاماتِ ولايتنه و وارثلگنه ضربه گلمز و گلمهمش و گلهمييور. كيمڭ حدّى وار؟ اونڭ ايچون، ايكى جهتى برلشديرمك توهّميله قارشيسنده معارضهيه چاليشانلرڭ تعرّضى پك دهشتلى گورونويور. أهلِ ايمان اورتهسنده ناصل بويله وقوعات اولابيلير؟ دييه حيرت ويرييور. حالبوكه يزيد و وليد گبى خبيث حريفلر مستثنا، اوتهكيلرڭ قسمِ أعظمى، إمامِ علىنڭ (رض) خارقه كمالاتنه و كرامتلرينه و وراثتنه ايليشمك دگل، بلكه يالڭز حياتِ إجتماعيهِٔ إنسانيهيه عائد إدارهسنه ضربه وورمغه چاليشمشلر، خطا ايتمشلر.
خارجى و بيوك بر دشمنڭ هجومى زماننده، داخلى كوچك دشمنلقلرى بيراقمق ألزمدر. يوقسه، هجوم ايدن بيوك دشمنه يارديم حكمنه گچر. بونڭ ايچون دائرهِٔ إسلاميهده أسكيدن بَرى طرفگيرانه بربرينه مقابل، معارض وضعيتنى آلان أهلِ إسلام، او داخلى دشمنلقلرى موقّةً اونوتمق، مصلحتِ إسلاميه مقتضاسيدر.
٭ ٭ ٭
— 258 —
عزيز، صدّيق، بختيار قارداشم سليمان رشدى!
سنى و قارداشڭ قهرمان برهانى و سنڭ ايكى مبارك، معصوم أولاديڭى و سنڭ خانه خلقڭى، رسالهِٔ نور نامنه و عموم شاكردلر حسابنه، روح و جانمزله سزى تبريك ايدييورز. بويله قدسى و دائمى ثواب قزانديرهجق اُخروى بر خدمته موفّقيتڭزى، إسپارطه و بو مملكت إستقبالده آلقيشلايهجقدر. سزه چوق خيرلى دعالرى قزانديرهجق. إن شاء اللّٰه، ذو الفقار گبى داها چوق أمثالنه موفّق اولورسڭز. بو عجيب شرائط ايچنده بو فوق العاده موفّقيت؛ هم ذو الفقارڭ، هم صداقتڭزڭ بر كرامتيدر. چوق مبارك اولان سنڭ رؤياڭ كه، أمرِ إلٰهى ايله قرآنى حضرتِ پيغمبريمز عليه الصلاة والسلامه ويرمك، حضرتِ جبرائيلڭ وظيفهسنڭ بر جلوهسيدر. إشارتدر كه، بو خدمتڭز؛ هم رضاىِ إلٰهىيه، هم رضاىِ پيغمبرىيه (عصم) موافقدر. معجزاتِ قرآنيهيى، معجزاتِ أحمديه واسطهسيله اُمّتِ محمّديهيه (عصم) تبليغ ايتمك معناسيله سنڭ رؤياڭ تعبير ايديلير.
ناصل بر كوچوجك جام پارچهسنده گونشڭ بر تمثالى، ضياسيله او ألندهكى جامى طوتانله مناسبتدار اولور؛ بر نوع مخابره ايدر. اويله ده خصوصى بر تجلّى ايله، رؤيالرده (سلفِ صالحينده بو چشيد رؤيالر گورولمش) مقبوليت و رضا علامتيدر. حضرتِ پيغمبرڭ (عصم) ياننده گورديگڭ آدم ده، نور و رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ شخصِ معنويسيدر.
٭ ٭ ٭
وظيفهمز، إخلاص ايله و ثبات و تساندله و ممكن اولديغى قدر إحتياط ايله "سرًّا تَنَوَّرَتْ" إرشادِ عَلوىيى فعلًا تصديق ايتمك، اوڭا گوره حركت ايتمكدر. يوقسه، معارضلره مقابله ايتمك و اونلرڭ هجومندن تلاش ايتمك دگل. موفّقيت و فتوحاتِ نوريه
— 259 —
و رواج ايله إنتشارى ايسه، وظيفهِٔ إلٰهيهدر. وظيفهمزى ياپوب، وظيفهِٔ إلٰهيهيه قاريشمهمق گركدر دييه هم بڭا، هم سزڭ بدلڭزه تسلّى بولدم.
......
او بش أحمددن صفرانبوليده حسن فيضىنڭ تام يرينه گچن تام وارثى صفرانبولىلى أحمد فؤادڭ، غايت صميمى و فداكارانه مكتوبنده، بنم بدلمه، عينًا حسن فيضى، حافظ على گبى؛ باقى قالان حياتنى بڭا ويروب، بندن أوّل برزخه گيتمك ايچون دعا ايدييور. حالبوكه شيمدى نورلره اونڭ حياتى داها زياده فائدهليدر. بڭا نسبةً گنج، فعّال بر قارداشم، بندن صوڭره، قارداشلرم گبى وظيفهِٔ نوريهمى ياپييورلر دييه كمالِ إستراحتِ قلبله أجلمى بكلهرم. جنابِ حق، اونڭ گبى چوق فداكارلرى نورلره قاووشديرسون.
......
هم چوق أسكى، هم چوق صادق، هم چوق مقتدر، ثباتكار مدرسهِٔ نوريه قهرمانلرندن مرانغوز أحمدڭ او مدرسهنڭ استادى اولان مرحوم حاجى حافظڭ كرامتلى وفاتنه دائر گوزل، حزين مكتوبنده، او مدرسهِٔ نوريهنڭ شاكردلرينڭ، او مرحوم استادلرينه قارشى گوستردكلرى ديندارانه وضعيت و ياغمورڭ زحمت ويرمهمك و اونلرى ايصلاتمامق و اوشوتمهمك ايچون طورماسى، ايش بيتدكدن صوڭره باشلاماسى، او مرحوم ذاتڭ روحنه بيوك رحمتلرڭ نزولنه أماره... جنابِ حق او رحمت قطرهلرى عددنجه اوڭا و اونلره رحمت ايتسين، آمين.
٭ ٭ ٭
قسطمونيده سكز سنه مبارك مخدومى و مرحوم رفيقهسيله رسالهِٔ نوره فوق العاده بر صداقتله چاليشان و قلميله رسالهِٔ نوره چوق خدمت ايدن و چوقلرى نور دائرهسنه گتيرن و حپسخانهده كندى گبى قهرمانلردن اولان صادق بگله هم إستراحتمه، هم نور
— 260 —
شاكردلرينڭ تساندينه أهمّيتلى خدمت ايدن و فيضى و أمين و إحسان و أحمدلر گبى خاص قارداشلريمزله ينه قسطمونيده نورلره خدمت ايدن "كوچك شيخ" نامنده حلمى بك بڭا مكتوبنده، نورجى اولان رفيقهسنڭ وفاتنى بيلديرييور. او مرحومه حقّنده مدارِ شكراندر كه؛ بر ايكى آيدر، دعالرمده زهرالر ديديگم وقت، هاجرلر ده ديردم؛ ايچنده او مرحومهيى ده نيّت ايدييوردم. وفاتنى بيلمييوردم. جنابِ حق اوڭا بيڭلر رحمت أيلهسين و أقرباسنه صبرِ جميل إحسان ايتسين، آمين!
......
رسالهِٔ نور دائرهسنده بولونان و بِالفعل چاليشان خواجهلردن و قونيه خواجهلرندن باشقه سائر خواجهلره، بوگونلرده تصحيحات ياپاركن شدّتلى بر حدّت بڭا گلدى. چونكه عربى اوقوميان نور شاكردلرينڭ فداكارلرى، عربى بيلمهمسندن سهولر، خطالر اولويور. بن ده زحمت چكديگمدن، هم أسكى طلبهلرمدن اولان خواجهلره و قارداشمه، هم شيمديكى آنقرهده و إستانبولدهكى رسمى خواجهلره باغيرهرق ديدم: "أى إنصافسزلر! نهدن هم وظيفهڭز، هم مدرسهنڭ محصولى، هم سزه فرضِ عين گبى لزومى بولونان بو خدمتِ ايمانيهده بڭا يارديم ايتمييورسڭز. بلكه ده سزڭ لاقيدلغڭزدن چوقلرڭ چكيلمهسنه سببيت ويرييورسڭز. إمامِ علىنڭ (رض) آخر زمانڭ بر قسم خواجهلرينه وورديغى طوقاتدن حصّهدار اولويورسڭز." دييه دهشتلى بر إعتراض قلبه گليركن، بردن قلبنى بوزميان خواجهلرى مدافعه ايتمك ايچون اوچ معنا إخطار ايديلدى:
برنجيسى:رسمًا ايكى بيوك مركزده، ايكى هيئتِ علميه، بيانى مناسب اولميان چوق أسبابه بناءً، هر وسيله ايله، خواجه قسملرينڭ رسالهِٔ نوردن چكيلمهلرى ايچون چوق واسطهلرى إستعمال ايدييورلر. مأموريت گبى دردِ معيشت بلاسيله بيچاره خواجهلرى دائرهلرينه چكوب، نورلردن اوزاقلاشديرييورلر. بيچاره خواجهلر، نورلرڭ قيمتنى بيلمييورلر دگل؛ بلكه دردِ معيشت وياخود او هيئتِ علمادهكى بيوك خواجهلره إعتماد ايدوب و كندى تحصيل ايتديگى علمِ دينى كندى ايماننى قورتارهجق
— 261 —
درجهسندهدر ظنّيله لاقيد قالوب، رخصتله عمل ايتمگه كندينه فتوا بولويور.
ايكنجى معنا:بو قدر دهشتلى بر هجوم و تضييقه معروض قالان رسالهِٔ نور شاكردلرينى، أوهام يوزندن، گويا منمن و شيخ سعيد واقعهلرى گبى بر حادثهنڭ إحتمالى وار دييه ايكى دفعه إمحا ايچون، هم پرده آلتنده أسكيدن بَرى دشمنلرم، هم رسمًا قانون و إداره و سياست جهتنده مرحمتسز بر صورتده بعض أركانِ حكومتڭ بزى ايكى دفعه حپس و إتهام ايتمهسى و رسمى و غيرِ رسمى پروپاغندهلرله هركسى بزدن و نورلردن اوركوتمهسيله ألبته حسّاس و بر درجه ضعيف خواجهلره أهمّيتلى بر قورقو ويروب بر معذرت اولور. اونڭ ايچون، أكثريت دگل؛ بلكه يالڭز فوق العاده بر جسارت و غيرت طاشييان بر قسم خواجهلر، نورلر دائرهسنه گيروب، گيرمهينلرى ده بر درجه عفو ايتديرديلر.
اوچنجى معنا:شيمديلك تأخير ايديلدى. بعض خواجهلر، "مناره قدر يوكسك بر آدمى"، هم "آلننده اوقونهجق بر يازى بولونهجق" هم "بردن ألى بر صو ايله دلينهجك" گبى حقيقتڭ پردهسى اولان تشبيهلرى حقيقت ظن ايتمك بهانهسيله، نورڭ بعض إخباراتِ غيبيهسى، سطحى نظرلرينه موافق گلمييور.. اوڭا داها ياناشمييور.
جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه، بو زمانده رسالهِٔ نورده، نقطهِٔ إستناد اولارق عوامِ مؤمنينڭ أڭ زياده محتاج اولدقلرى و نورده بولدقلرى اويله بر حقيقتدر كه؛ هيچ بر شيئه آلَت اولميهجق و هيچ بر غرض و مقصد ايچنه گيرميهجك و هيچ بر شبهه و وسوسهيه ميدان ويرميهجك و هيچ بر دشمن اوڭا بهانه بولوب چوروتميهجك و يالڭز حق و حقيقت ايچون اوڭا چاليشانلر بولونهجق؛ دنيا مقصدلرى اوڭا قاريشميهجق؛ تا كه، اوزاقده اولان أهلِ ايمان، او حقيقته و صادق ناشرلرينه تام إعتماد ايدوب ايمانلرينى، زنديقلرڭ و دينسزلرڭ، دين عليهندهكى دهشتلى فيلسوفلرڭ إعتراضلرندن و إنكارلرندن قورتارسينلر.
أوت او أهلِ ايمان، لسانِ حال ايله دييهجك كه: مادام بو حقيقتى، بو قدر شدّتلى دشمنلرى چوروتهمديلر و إعتراض ايدهمييورلر و شاكردلرى، حقدن باشقه اونڭ
— 262 —
خدمتنده هيچ بر مقصد طاشيمييورلر؛ ألبته او حقيقت، عينِ حق و محضِ حقيقتدر دييه بيڭ برهان قدر بر دليل حكمنده ايماننى قوّتلنديرر و قورتارير؛ و "إسلاميتده بر حقيقتسزلك مى وار؟" دييه داها أوهامه دوشميهجكلر.
ايكى دفعهدر، همّتى اوزون، ألى قيصه عبد الرحمٰن صلاح الدين، عصاىِ موسىيى و ذو الفقارڭ بر قسمنى جامع الأزهره گوندرمك ايستهمش، خلافِ مأمول اولارق، او لزوملى و أهمّيتلى يره بعض أسبابه بناءً گيتمهمش. اَلْخَيْرُ فِيمَا اخْتَارَهُ اللّٰهُ قاعدهسنجه، بلكه بن او ايكى نسخهيه باقماديغم و تصحيح ايدهمديگم ايچون؛ او اينجهدن اينجهيه هر شيئى تدقيق ايدن علما هيئتنه، تام بر تصحيح گوردكدن صوڭره، هم تام ذو الفقار و عصاىِ موسى برابر اولارق گيتمك مناسبدر دييه قلبمه گلدى. بلكه أهمّيتلى و علمانڭ إعتراضنى جلب ايدهجك سهولر ايچنده وار. اونڭ ايچون او ايكى رسالهيى صلاح الدين بڭا گوندرسين كه، بن باقهجغم. صوڭره إن شاء اللّٰه هم تام ذو الفقارى، هم عصاىِ موسى ايله، هم طلسم مجموعهسى ايله، أهمّيتلى بر بياننامه ايله برابر گوندرهجگز.
......
استادلرمدن بريسى اولان مولانا جلال الدينِ رومينڭ (قس) منسوبلرندن اولديغى آڭلاشيلان أجزاجى حاجى عبد اللطيفڭ مكتوبندن آڭلاشيلييور كه؛ بيلهرك، تام تقدير ايدهرك نورلره خدمت ايدهجكدر. ذاتًا بن بكلهيوردم كه، مولويلردن بعض نور قهرمانلرى چيقسين. إن شاء اللّٰه بريسى بو اولاجق. اوڭا چوق سلام ايدرم. خصوصى مكتوب يازمغه حالم مساعده ايتمديگى ايچون گوجنمهسينلر. اوراده، صبرى و مخدوملرى و نور شاكردلرينه و باشده خواجه وهبى حضرتلرى اولارق خواجهلرينه چوق سلام ايدر و دعالرينى بكلرز.
٭ ٭ ٭
— 263 —
سزه حياتمده وفاتدن صوڭره ألڭزه گچهجك معنوى مالمى و حقوقمى سزه ويرمگه و مُوتُوا قَبْلَ اَنْ تَمُوتُوا سرّينه بناءً، ئولومدن أوّل سزى بِالفعل وارث ياپمغه دائر بر نور شاكردى صوردى كه: "حكمت نهدر؟ سزى داها چوق زمان آرامزده گورمك ايستهيورز. إن شاء اللّٰه اويله قالاجقسڭز."
بن ده ديدم كه: أگر وفاتدن صوڭره بو حقيقى و حقيقتلى وارثلرڭ ألنه بو مالم گچسه، دنيا مالى گبى بر درجه تقسيم اولور؛ درجهسنه گوره هر بريسى مالدن بر قسمنه حقيقى مالك اولور، عمومنه مالك اولاماز. فقط ئولومدن أوّل وارثلره ويريلسه؛ أموالِ اُخروى گبى هر بريسى عموم او ماله، او نور لامباسنه درجهسنه گوره مالك صاييلير؛ هر بريسى كوچك برر سعيد اولور؛ بر نوبتجى يرينه، بيڭلر نوبتجيلر اولور. سعيدڭ إرثيتده يالڭز بيڭدن بر حصّه صاحبى بر نورجى اولماز، بلكه تام بر گنج سعيد اولور. مثلا او أموال، أموالِ نوريه، فرضا بر خزينه قدر اولسه، بيڭلر نورجيلره توزيعاتده، تقسيماتده يگرميشر، يوزر آلتون دوشهبيلير؛ فقط وفات ايتمهدن اونلرى اونلره ويرمك، بر سرِّ عظيمه بناءً، هر برينه إستعدادينه گوره، خاصلره بر ميليون بردن دوشهبيلير. بو سرّڭ بر سرّى وار، شيمدى ايضاح ايدهمم.
ينه او شاكرد ديدى كه: "هر بر خاص شاكردڭ، سنڭ گبى حياتنى و بتون راحتنى فدا ايدهبيلير مى كه، او قوجه مالى بتون بردن آلسين؟" بن ده ديدم كه: إن شاء اللّٰه تساندڭ سرِّ عظيمى ايله (كه، اوچ ألفى تساندله يوز اون بر قوّتنده گوسترديگى گبى) خاص شاكردلرڭ مابيْنندهكى تساندِ حقيقينڭ ويرديگى قوّت، بنم گبى بر بيچارهنڭ سزجه فوق العاده ظن ايديلن فداكارلغندن گرى قالميهجقدر إن شاء اللّٰه.
٭ ٭ ٭
— 264 —
صاوه مدرسهِٔ نوريه قهرمانلرندن محمد چاوش، بنم ايچون يازديغى ذو الفقارى أمنيت مديرينڭ ألنده گورمش، ديمش: "بنمدر، ويريڭز." او ده ديمش كه: "خوشمه گيتدى، بر ايكى هفته اوقويهجغم." او ده ديمش: "قالسين." أگر مناسب گورسهڭز، بنم طرفمدن او أمنيت مديرينه و آلان قوميسره دييڭز كه: سعيد سزه سلام ايدوب، بنم خطّم گوزل اولماديغى ايچون، او ذات، بنم ايچون يازمش.
بن إسپارطهيى طوپراغيله، طاشيله، بتون أهاليسيله مبارك گورديگمدن؛ اورادهكى حكومته، خصوصًا ضابطهسنه جدّى دوست نظريله باقييورم. خصوصًا چوق تجربهلرله و اوچ ولايت ضابطهسنڭ إعترافيله و اوچ ولايت محكمهسنڭ متّفقًا برائت قراريله و اوچ جمعيتِ علميهنڭ و أهلِ وقوفڭ تحسين و تقديرلريله ثابت اولمش كه؛ رسالهِٔ نور أجزالرى و شاكردلرى، أمنيت مديرينڭ و ضابطهنڭ وظيفهلرى اولان آسايش و إداره و إنضباط و أخلاقسزلغه قارشى، قوميسرلردن زياده، سركشلرى إطاعته گتيرمك و آسايشى تأمين ايتمكده، معنوى و تام تأثيرلى معنوى إنضباط مأمورلريدر. اونڭ ايچون ضابطه، أوهامله دگل؛ كمالِ تقديرله، أمنيت مديرينڭ باقمسى گبى باقماليدر. چونكه او ذو الفقار حقّنده ديمش: "چوق گوزل، سَوْدم، اوقويهجغم.. خوشمه گيتدى." هر نه ايسه... سز، داها نه مناسب گورورسهڭز اويله ياپارسڭز.
هم أمنيت مديرينه دييڭز كه: قارداشمز سعيد دييور: أگر او ذو الفقار تام خوشنه گيتمشسه؛ او بنمدر، اوڭا هديه ايدييورم. هم اونڭ گبى مهمّ اولان عصاىِ موسىيى ده اوڭا هديه ايدهجگم.
دڭزليدن و طاواسدن گلن گوزل مكتوبلرينه خصوصى جواب ويرمگه قطعيًا وقتم و حالم مساعده ايتمديگندن؛ خصوصى جواب ويرمديگمدن گوجنمهسينلر. چاقير يوسفڭ مكتوبندن، تام جدّيتى و تام حسن فيضىنڭ بر وارثى اولديغنى گوسترييور.
......
قارداشمز و نورڭ قوماندانلرندن إسپارطه خلوصىسى رأفت بگڭ مبارك معصومنڭ طوقوز ياشنده ايكن (بو درجه) رسالهِٔ نوردن برنجى سوزى يازماسى
— 265 —
گوسترييور كه؛ او مبارك حسنى، صفرانبولينڭ اون بر ياشندهكى حسنىسى گبى دخى معصوملرڭ كوچوجك بر قهرمانى اولمغه نامزددر. جنابِ حق اونى نورلره باغيشلاسين و موفّق أيلهسين، آمين. إن شاء اللّٰه يازديغى نسخهيى صوڭره تصحيح ايدوب گوندرهجگم.
٭ ٭ ٭
أسكى داخليه وكيلى، شيمدى پارتى كاتبِ عموميسى حلمى بك!
أوّلا:يگرمى سنه ظرفنده بر تك إستدعا داخليه وكيلى ايكن سڭا يازدم. فقط يگرمى سنهلك قاعدهمى بوزمادم، ويرمدم. ايسترسهڭ سڭا اوقويهجغم. هم أسكى داخليه وكيلى، هم شيمدى كاتبِ عمومى صفتلريله سنڭله قونوشهجغم. يگرمى سنه حكومتله قونوشميان، تك بر دفعه ينه حكومت حسابنه حكومتڭ بيوك بر ركنى ايله قونوشان آدم، اون ساعت قدر سويلهسه آزدر. اونڭ ايچون سز بنمله قونوشمهيى بر ايكى ساعت مساعده ايديڭز.
ثانيًا:شيمدى پارتينڭ كاتبِ عموميسى إعتباريله سزه بر حقيقتى بيان ايتمگه كنديمى مجبور بيلييورم. حقيقت ده شودر:
سن كاتبِ عمومى اولديغڭ خلق فرقهسنڭ، ملّت قارشيسنده غايت أهمّيتلى بر وظيفهسى وار. او ده شودر:
بيڭ سنهدن بَرى عالمِ إسلاميتى قهرمانلغيله ممنون ايدن و وحدتِ إسلاميهيى محافظه ايدن و عالمِ بشريتى، كفرِ مطلقدن و ضلالتدن شانلى بر صورتده قورتولمسنه بيوك بر وسيله اولان تورك ملّتى و توركلشمش اولانلرڭ دين قارداشلرى؛ أگر شيمدى، أسكى زمان گبى قهرمانجهسنه قرآنه و حقائقِ ايمانه صاحب چيقمازسهڭز و سزلر گبى أهلِ حميت، أسكيده ياڭليش بر صورتده و دين ضررينه مدنيتڭ پروپاغندهسى يرنده
— 266 —
طوغريدن طوغرىيه حقائقِ قرآنيه و ايمانيهيى ترويجه چاليشمازسهڭز، سزه قطعيًا خبر ويرييورم و قطعى حجّتلرله إثبات ايدرم كه؛ عالمِ إسلامڭ محبّت و اخوّتى يرينه، دهشتلى بر نفرت و قهرمان قارداشى و قوماندانى اولان تورك ملّتنه بر عداوت و شيمدى عالمِ إسلامى محوه چاليشان كفرِ مطلق آلتندهكى آنارشيلگه مغلوب اولوب، عالمِ إسلامڭ قلعهسى و شانلى اوردوسى اولان بو تورك ملّتنڭ پارچه پارچه اولماسنه و شرقِ شماليدن چيقان دهشتلى أژدرهانڭ إستيلا ايتمهسنه سببيت ويرهجك.
أوت خارجده ايكى دهشتلى جريانه قارشى بو قهرمان ملّت، قرآن قوّتيله طايانهبيلير. يوقسه كفرِ مطلقى، إستبدادِ مطلقى، سفاهتِ مطلقى و أهلِ ناموسڭ ثروتنى سرسريلره إباحه ايتمهسنى آلَت ايدهرك دهشتلى بر قوّتله گلن بر جريانى طورديرهجق؛ آنجق إسلاميت حقيقتيله مزج اولمش، إتّحاد ايتمش و بتون ماضيدهكى شرفنى إسلاميتده بولمش بو ملّت طايانهبيلير. بو ملّتڭ حميتپرورلرى و ملّيتپرورلرى، هر شيدن أوّل بو ممتزج، متّحد ملّيتڭ جان طمارى حكمنده اولان حقائقِ قرآنيهيى تربيهِٔ مدنيه يرينه أساس طوتمق و دستورِ حركت ياپمقله او جريانى طورديرر إن شاء اللّٰه.
ايكنجى جريان: عالمِ إسلامدهكى مستملكاتلرينى كنديلرينه ايصينديرمق و تام باغلامق ايچون بو وطندهكى قوّتلى مركزيتِ إسلاميهيى دينسزلكله إتهام ايتمكله بوزمق و عالمِ إسلامڭ إرتباطنى معنًا كسمك و اخوّتلرينى بو ملّته عداوته چويرمك گبى بر پلانله شيمدىيه قدر بر درجه موفّق ده اولمش. أگر بو جريانڭ عقلى باشنده اولسه، بو دهشتلى پلانى دگيشديروب خارجدهكى عالمِ إسلامى اوقشاديغى گبى؛ بو مركزدهكى إسلاميت ديننى اوقشاسه، هم او ده چوق إستفاده ايدر، هم عظيم فتوحاتنى بر درجه محافظه ايدر، هم بو وطن و ملّت دهشتلى بلادن قورتولور.
أگر شيمدى سز كاتبِ عمومى اولديغڭز حميتپرور، ملّيتپرور آدملر، شيمدىيه قدر جريان ايدن و مدنيت حسابنه مقدّساتى چيگنهين اصوللرى محافظهيه چاليشوب، اوچ درت شخصڭ إنقلاب نامنده ياپدقلرى إجراآتى أساس طوتهرق موجود حسنهلرى و إنقلاب اييلكلرينى اونلره ويروب و موجود دهشتلى قصورلرى ملّته ويريلسه، او وقت
— 267 —
اوچ درت آدمڭ سيّئهسى اوچ درت ميليون سيّئه اولوب بو قهرمان و ديندار ملّتى و إسلام اوردوسى اولان تورك ملّتنڭ گچمش عصرلردهكى ميليارلر شرفلى مرحوم اوردولرينه و ميليونلرله شهيدلرينه و ملّتنه بيوك بر مخالفت و أرواحنه بر معنوى عذاب و شرفسزلك اولمقله برابر؛ او اوچ درت إنقلابجى آدمڭ پك آز حصّهلرى بولونان و ملّت و اوردونڭ قوّت و همّتيله وجود بولان حسنهلرى او اوچ درت آدمه ويريلسه، او اوچ درت ميليون اييلكلر، اوچ درت حسنهيه إنحصار ايدوب كوچولور، هيچه اينر؛ داها دهشتلى قصورلره كفّارت اولاماز.
ثالثًا:سزه قارشى ألبته چوق جهتلرده داخلى و خارجى معارضلر وار. بن دنيا و سياستڭ حالنه باقماديغم ايچون بيلهمييورم. فقط بنى بو سنهده چوق صيقيشديردقلرى ايچون مجبوريتله سببنه باقدم كه، سزه قارشى بر معارض چيقمش. أگر او معارض مكمّل بر رئيس بولوب حقائقِ ايمانيه نامنه چيقسه ايدى، بردن سزى مغلوب ايدردى. چونكه بو ملّتڭ يوزده طقسانى، بيڭ سنهدن بَرى عنعنهِٔ إسلاميه ايله، روح و قلب ايله باغلانمش. ظاهرًا مخالفِ فطرتندهكى أمره، إطاعت جهتيله سرفرو ايتسه ده قلبًا باغلانماز.
هم بر مسلمان، باشقه ملّتلر گبى دگل. أگر ديننى بيراقسه آنارشيست اولور، هيچ بر قيد آلتنده قالاماز؛ إستبدادِ مطلقدن، رشوتِ مطلقهدن باشقه هيچ بر تربيه و تدبيرله إداره ايديلمز. بو حقيقتڭ چوق حجّتلرى، چوق مثاللرى وار. قيصه كسوب سزڭ ذكاوتڭزه حواله ايدييورم. بو عصرڭ قرآنه شدّتِ إحتياجنى حسّ ايتمكده إسوهچ، نوروهچ، فينلانديهدن گرى قالمامق سزه ألزمدر. بلكه اونلره و اونلر گبيلره رهبر اولمق وظيفهڭزدر.
سز، شيمدىيه قدر گلن إنقلاب قصورلرينى اوچ درت آدملره ويروب شيمدىيه قدر عمومى حرب و سائر إنقلابلرڭ إجباريله ياپيلان تخريباتلرى (خصوصًا عنعنهِٔ دينيه حقّنده) تعميره چاليشسهڭز، هم سزه إستقبالده چوق بيوك بر شرف و آخرتده بيوك قصوراتلريڭزه كفّارت اولوب، هم وطن و ملّت حقّنده منفعتلى خدمت ايدهرك ملّيتپرور، حميتپرور نامنه مستحق اولورسڭز.
— 268 —
رابعًا:مادام ئولوم ئولديرلمييور و قبر قپوسى قپانمييور و مادام سز ده هركس گبى قبره قوشويورسڭز و مادام او قطعى ئولوم أهلِ ضلالت ايچون إعدامِ أبديدر، يوز بيڭ حميتجيلك و دنياپرستلك و سياستجيلك اونى تبديل ايدهمز و مادام قرآن، او إعدامِ أبدىيى أهلِ ايمان ايچون ترخيص تذكرهسنه چويرديگنى گونش گبى إثبات ايدن رسالهِٔ نور ألڭزه گچمش و يگرمى سنهدن بَرى هيچ بر فيلسوف، هيچ بر دينسز اوڭا قارشى چيقامييور، بِالعكس دقّت ايدن فيلسوفلرى ايمانه گتيرييور و بو اون ايكى سنه ظرفنده درت بيوك محكمهڭز و فيلسوف و علمادن مركّب أهلِ وقوفڭز، رسالهِٔ نورى تحسين و تصديق و تقدير ايدوب، ايمان حقّندهكى حجّتلرينه إعتراض ايدهمهمشلر و بو ملّت و وطنه هيچ بر ضررى اولمامقله برابر، هجوم ايدن دهشتلى جريانلره قارشى سدِّ ذو القرنيْن گبى بر سدِّ قرآنى اولديغنه، تورك ملّتندن خصوصًا مكتب گورمش گنجلردن يوز بيڭ شاهد گوسترهبيليرم؛ ألبته بنم سزه قارشى بو فكريمى تام نظره آلمق، أهمّيتلى بر وظيفهڭزدر. سز دنيوى چوق ديپلوماتلرى هر زمان ديڭلهيورسڭز؛ بر پارچه ده آخرت حسابنه قونوشان، بنم گبى قبر قپوسنده وطنداشلرڭ حالنه آغلايان بر بيچارهيى ديڭلهمك لازمدر.
كوچك بر حاشيه:
حلمى بك! طالعڭ وار. بن، حپسده و بوراده ايكن حقّمده سنى مرحمتسز گوردم. نه وقت حدّت ايتدم، بددعايى نيّت ايتدم. حلمى بك نامنده بنم بر قارداشم و نورڭ خاص بر شاكردينى هر وقت خيرلى دعامده إسميله ذكر ايتديگمدن، سڭا بددعا نيّت ايدركن، بو خيرلى دعايه مظهر حلمى بك إسمى عادتا شفاعتجى اولدى، بنى منع ايتدى؛ بن ده، او نيّتدن واز گچدم. سنڭ بنى تعذيب ايدن مأمورلرڭدن گلن أذيته تحمّل ايدوب او بددعادن واز گچدم. چوق دفعه حيرت ايدييوردم، بڭا بو قدر سببسز عذاب ويرمكله برابر سڭا حدّت ايتمييوردم. ديمك أڭ صوڭنده سنڭله دوست اولاجغز دييه، او حسِّ قبل الوقوع ايله قلبه گلمش.
بو إستدعا، يگرمى سنهدن بَرى هيچ مراجعت ايتمديگم حالده، بر حدّت زماننده بر دفعه اولارق بنى تعذيب ايدن داخليه وكيلى حلمىيه خطابًا يازيلمش، براىِ معلومات آفيون
— 269 —
أمنيت مديرينه گوندريلمش. معناسز، لزومسز درت بش دفعه بڭا صيقنتى ويرديلر. "سنڭ يازيڭ بويله دگل، كيم سڭا بويله يازمش؟" دييه رسمًا بنى قرهقوله چاغيرديلر. بن ده ديدم: بويلهلره مراجعت ايديلمز، يگرمى سنه سكوتم حقلى ايمش.
أى أميرطاغ حكومتى و ضابطهسى! بو حسبحالى بر سنه أوّل يازمشدم. فقط ويرمدم، صاقلادم. شيمدى بش جهتله قانونسز، بنى خصوصى إقامتگاهمده بر خدمتجيمى ده منع و مداخله ايتمهلرى گبى دنياده أمثالسز بر طرزده بنى إستبدادِ مطلق آلتنه آلييورلر. قانون نامنه قانونسزلق ايدنلرى، إنصافه گلمك فكريله إظهار ايدييورم.
داخليه وكيلى ايله حسبحالدن بر پارچهدر
..................
هيچ بر تاريخده و زمين يوزنده أمثالى وقوع بولميان بر ظلمه و اون وجهله قانونسز بر غدره و تضييقه هدف اولمشم. شويله كه:
هم شدّتلى سوءِ قصد أثرى اولارق زهرلنمهدن خسته؛ هم غايت ضعيف، يتمش بر ياشنده إختيار؛ هم كيمسهسز، آجينهجق بر غربتده؛ هم پالطو و فانيله و پابوجنى صاتمقله معيشتنى تأمين ايدن فقير الحال؛ هم يگرمى بش سنه منزوى اولماسندن، بيڭدن آنجق تام صادق بر آدم ايله گوروشهبيلن بر مَرْدُمْگِريز، متوحّش؛ هم يگرمى سنه حياتنى و أثرلرينى اوچ محكمه و آنقره أهلِ وقوفى اينجهدن اينجهيه تدقيقدن صوڭره بِالإتّفاق برائتنه و أثرلرى وطنه، ملّته ضررسز اولارق منفعتلى اولماسنه قرار ويريلمش بر معصوم؛ هم أسكى حربِ عموميده أهمّيتلى خدمت ايتمش بر أولادِ وطن؛ هم شيمدى بو ملّتى، بو وطنى، آنارشيلكدن و أجنبى إفسادلرندن قورتارمق ايچون ميداندهكى تأثيرلى آثاريله بتون قوّتيله چاليشان بر حميتپرور؛ و محكمهده يتمش شاهدله إثبات ايديلديگى گبى، يگرمى بش سنهده بر غزتهيى اوقوميان، مراق ايتمهين و يدى سنه حربِ عمومىيه باقميان، صورميان، بيلمهين و أثرلرنده قوّتلى دليللرله سياستدن بتون بتون علاقهسنى
— 270 —
كسديگنى إثبات ايدن و دنياڭزه قاريشمديغنى عدليهلريڭز رسمًا إعتراف ايتديگى بر ضررسز آدم؛ هم آخرتنه و إخلاصنه ضرر گلمهمك ايچون شدّتله توجّهِ عامّهدن قاچان و قارداشلرينڭ اونڭ حقّندهكى حسنِ ظنلرندن و مدحلرندن چكينن، بگنمهين بو بيچاره سعيده؛ باشده داخليه وكيلى اولان سن، آفيون واليسنى و أميرطاغ ضابطهسنى مسلّط ايدوب، هر گون بر آى حپسِ منفرد عذابنى چكديرمك و تجريدِ مطلق ايچنده تك باشيله بر حپسِ منفردده طورمغه مجبور ايتمك، هانگى مصلحتڭز إقتضا ايدر؟ هانگى قانون بو دهشتلى غدره مساعده ايدر دييه، حقوقِ عموميهيى محافظه ايدن عدليهنڭ يوكسك دائرهسى واسطهسيله داخليه وكيلنه بيان ايدييورم.
ظلمًا بتون حقوقِ مدنيهدن و إنسانيهدن و ياشامق حقّندن محروم ايديلن
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بو ياقينلرده استاديمزڭ ياننه أهمّيتلى ايكى مير آلاى (ايكيسى ده ژاندارمه قوماندانلرندن)، بر ده أهمّيتلى بر مبعوث (پارتينڭ مفتّشلرندن) استادڭ ياننه گلديلر. اوزون بر صحبتدن صوڭره، اوچى ده كمالِ تسليميتله، استاده دوستلغه قرار ويرديلر. و بريسى شيمديدن رسالهِٔ نور طلبهسى اولمش. او مبعوث (مفتّشِ عمومى)، أسكى سعيدڭ دوستى ايمش. گيتدكدن صوڭره خبر آلدق كه؛ بو ذاتڭ واسطهسيله أسكى داخليه وكيلى و شيمدى پارتينڭ كاتبِ عموميسى اولان حلمى بك، بِالخاصّه خصوصى اولارق استادڭ زيارتنه گلهجك و دوستانه بر صورتده گوروشهجك. اونڭ ايچون استاد ده سزه گوندرديگمز بو صورتى عينًا اونڭ ألنه ويرمك، او موضوعده قونوشمق ايچون قلمه آلينمش. داها او گلمهدن براىِ معلومات سزه گوندرمگه استاد بزه إذن ويردى.
— 271 —
هم رأفت بگڭ مبارك مخدومى حسنىنڭ كوچك رسالهسنڭ آخرينه دعاسنى يازدى، اونى ده لفًّا گوندرييورز. جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه؛ هم نورجى، هم جدّى دوست، هم متديّن بر قائمِ مقام، شيمدى بورايه قائمِ مقام اولمش. أسكيده سزه گوندريلن "داخليه وكيلى ايله بر حسبحال" نامندهكى پارچهيى دخى گوندرييورز. اونى ده استاد اوڭا اوقويهجق.
٭ ٭ ٭
قهرمان نظيفڭ و يعقوب جمالڭ، شمالِ غربىده اوچ دولتڭ قرآنى قبول ايتمهسى ذو الفقارڭ إنتشارينه توافقى؛ و گچن سنه، ذو الفقار چيقارسه، داخلًا و خارجًا بيوك فتوحاته وسيله اولاجق حكمنى تصديق ايتمهسى بيوك بر فالِ خيردر دييه بز ده او ايكى قارداشمزڭ قناعتنه إشتراك ايدييورز. بو فورطنهلى و إلحادلى عصرده، برى گيزلى آلمان، اوچى آشكار دولتلرڭ، بشرڭ بو عصرده قرآنه شدّتِ إحتياجنى حسّ ايتمهسى و بِالفعل قبول ايتمهسى بيوك بر حادثهِٔ قرآنيهدر. دگل اوچ دولت، بلكه يالڭز اون مشهور آدم، اون فيلسوف دخى (بردن) اوزاق مملكتلرده قرآنى تصديق ايتمهسى، بزلره و عالمِ إسلامه بيوك بر مژده و عوامِ أهلِ ايمانه بيوك بر قوّهِٔ معنويه تأمين ايدر.
رسالهِٔ نورڭ يگرمى طوقوزنجى مكتوبنده هجماتِ ستّه و ذيلى و إشاراتِ سبعه و تلويحاتِ تسعه گبى رسالهلرڭ رموزاتِ قرآنيه و توافقاتِ نوريهيه قاريشق بر صورتده بولونماسنڭ حكمتى، محكمهلر و أهلِ وقوفڭ صوصديريلماسنه و بزى اونلرله مسئول ايتمهمسنه بر وسيله اولمقدى. گويا او رموزات، او درين اينجه مسئلهلر، لسانِ حال ايله اونلره ديمش: "إنصاف ايديڭز، قرآنڭ بو درجه أسرارينه چاليشانلره ايليشمهيڭز!" شيمدى ايسه او قاريشق وضعيتى هيچ مناسب دگل. چونكه او رموزات و توافقاته، يگرميدن آنجق بريسى محتاج اولور، آڭلار. ايچندهكى اوتهكى رسالهلره يگرميدن اون طوقوزى محتاج اولوب آڭلايهبيلير.
......
— 272 —
بورادهكى نور شاكردلرى دييورلر كه: "معجزهلى قرآنمزه اوچ سنه دڭزليلى قارداشلريمز باقديلر؛ اونلر مساعده ايتسينلر، بز ده اوچ آى باقهجغز. هم بورادن إستانبوله مخابره ايدوب فوطوغرافله حزبِ نوريه، حزبِ قرآنيه گبى طبعنه چاليشهجغز."
٭ ٭ ٭
إستانبولدهكى آمريقا سفيرى واسطهسيله آمريقادهكى مسلمان هيئتنه ذو الفقارى و بر عصاىِ موسىيى گوندرمسنى ايستهين او دوستمز و قارداشمزه دييڭز كه: سفيرلرڭ قفاسى سياستله مشغول اولديغندن و رسالهِٔ نور سياستله علاقهسى اولماديغندن، سياسى بر قفا چابوق تقدير ايدهمييور. هم رسالهِٔ نور، مشتريلرى آراماز؛ مشتريلر اونى آرامالى، يالوارملى. آمريقا، بورانڭ أڭ كوچك بر حوادثنى مراقله تعقيب ايتديگى حالده؛ بورانڭ أڭ بيوك بر حادثهسى اولان رسالهِٔ نورى ألبته آرايهجقدر. بوندن صوڭره هر مسئلهمزده أمر، رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسنى تمثيل ايدن خاص شاكردلرڭ و سزلرڭدر. بنم ده شيمدى بر رأيم وار.
عموم قارداشلريمزه بيڭلر سلام و سلامتلرينه دعا ايدن و دعالرينى ايستهين قارداشڭز...
٭ ٭ ٭
جنابِ حقّه حدسز شكر ايدييورز كه؛ مدرسة الزهرانڭ أركانلرى، حقيقى بر تساند و صارصيلماز بر إتّحاد كرامتيله، بتون مشكلاته و مانعهلره غلبه ايدوب نورڭ ألماس ذوالفقارلرينى و خارقه معجزاتلى حجّتلرينى محتاجلره يتيشديرمگه موفّق اولويورلر. بو نتيجهيه مقابل چكديگمز زحمت بيڭ درجه زياده اولسه ده اوجوزدر، أهمّيتى يوقدر.
— 273 —
قارداشمز رأفتڭ مكتوبنده منوّره، نظميه، صائمه نامنده اوچ معصومڭ اوچ آيده ألفدن باشلايوب قرآنِ حكيمى ختم ايتمگه موفّق اولمالرندن و قرآن درسيله برابر نور حقيقتلرينى و حقائقِ ايمانيهيى معصومانه، مشتاقانه ديڭلهمهلرى ايچون اونلرى و استادلرينى و پدر و والدهلرينى تبريك ايدييورز. منوّره و نظميه، عبد الباقى و محمد جلالڭ نور خدمتنده نقصان قالان وظيفهلرينى إن شاء اللّٰه تكميل ايدهجكلر.
بزى و رسالهِٔ نورى چوق منّتدار ايدن قهرمان برهانڭ مكتوبنده يازيلان خستهيه جنابِ حق شفا ويرسين و قارداشمز ذكائينڭ وفات ايدن والدهسنه چوق رحمت أيلهسين، آمين.
نورڭ أركانندن و خواجهلر قسمنڭ يوزينى آق ايدن نورڭ سانترالى صبرينڭ مكتوبنده، مرحوم حافظ على، حسن فيضى و اونلرڭ خَلَفى و وظيفهلرينى گورن أحمد فؤادڭ، إختيار و وظيفهسى بيتمك اوزره اولان بو بيچاره استادلرينه بدل عمرينى فدا ايتمك، اونڭ يرنده چابوق برزخه گيتمك گبى؛ صبرى قارداشمز ده دردنجى اولمق اوزره و عمرينى قابلسه بڭا ويرمك، نفس و قلبنى إقناع ايدوب بڭا يازييور. بن، بو پك أسكى و صارصيلماز و نورلر ايچون حياتى چوق فائدهلى قارداشمه بيڭلر بارك اللّٰه دييوب، بڭا ويرديگى عمرينى قبول ايدوب، (اوڭا عينًا أحمد فؤاد گبى) او باقى قالان ايكى عمريمى، او ايكى قارداشمه و او ايكى يڭى سعيده أمانت ويروب بنم بدلمه خدمتِ ايمانيهده و نوريهده خدمت ايتسينلر.
و اونڭ مكتوبنده، بارلا مدرسهِٔ نوريهنڭ باش كاتبى شاملى حافظ توفيقڭ حلقهِٔ تدريسنده صدّيق سليمانڭ مخدومى يوسف و مرحوم مصطفى چاوشڭ و أحمدڭ اوغللرى گبى قرآن درسيله قرآن يازيسنى و نورلرى اوگرنمهسى؛ و خلوصى و حافظ حقّينڭ نورلرى شوق ايله يازمالرى، بارلايه قارشى بنم اميديمى قوّتلنديرديلر و درينجه بر فرح و سُرور ويرديلر. جنابِ حق موفّق أيلهسين، آمين. و توفيقه توفيق رفيق أيلهسين، آمين!
— 274 —
صبرينڭ مكتوبى ايچنده، بن بارلاده ايكن بڭا چوق خدمت ايدن و چوق دفعه خاطريمه گلن صدّيق سليمانڭ همشيرهزادهسى حسينڭ مكتوبى بنى چوق سَوينديردى. هم اونڭ حقّندهكى مراقمى إزاله أيلدى. ما شاء اللّٰه، تام صدّيق سليمانڭ ماهيتنده أسكى علاقهدارلغنى محافظه ايدييور.
هم صبرينڭ مكتوبيله برابر أگيردير جيره كويى رسالهِٔ نور طلبهلرندن شكرى، سليمان، عثمان چاوشڭ صميمى و جدّى علاقهلرينى نورلره قارشى گوسترن مكتوبلرينه قارشى، "بارك اللّٰه، جنابِ حق سزلرى موفّق ايتسين" ديرز.
قسطمونينڭ خسروى و رشديسى اولان محمد فيضى و أمينڭ گوندردكلرى بنم قسطمونيده قالان بر قسم رسالهلر أمانتلرينى آلدم. سزه گوندرديگم عصاىِ موسىنڭ لغتنامهسنى خسته اولديغى حالده چوق گوزل و عالمانه يازان، لغتنامهنڭ باشنده گوزل بر فقره درج ايدن و بڭا ده آيرى مكتوب يازان رسالهِٔ نورڭ سركاتبى محمد فيضىنڭ اوراجه چوق مشكلات و مانعهلره رغمًا، خارقه صداقتنى و نورلره فائق علاقهسنى، صارصيلمادن ايمانه خدمتنى بر قاچ جهتده ياپماسى گوسترييور كه؛ او كوچك بر خسرو اولديغى گبى، تام بر حسن فيضىدر. فقط بن اوراده ايكن، چوق أهمّيتلى و أنانيتلى بر صوفىمشرب أسكى مأمورلردن بر ذات و غايت مهمّ معلوماتلى، دنيا ايله چوق علاقهدار و سياسى و تجّار بر خواجه، بڭا قارشى ايليشمدكلرى ايچون؛ بن ده اونلرى دائرهِٔ نوره جلب ايتمگه چاليشمادم، اونلره ده ايليشمدم. شيمدى محمد فيضى ايسه، قسطمونىيى اونلرڭ نفوذندن قورتاروب دڭزلى گبى موفّق اولامييور. حلمى، صادق و أحمد قُريشى گبى نورڭ قهرمانلرى ده كويلرده بولونديغندن؛ فيضىنڭ خدمتى بر درجه خصوصى قالييور. إن شاء اللّٰه بر وقت تام موفّق اولورلر.
قسطمونينڭ زهرالرى، هاجرلرى، لطفيهلرى، علويهلرى، نجميهلرى باشقه بر ساحهده (خانملر عالمنده) نور خدمتنده فيضىيه آرقداشلق ايدييورلر.
فيضىنڭ مكتوبنده رسالهِٔ نور شاكردلرينڭ تشبّثيله رسمى قرآن مكتبى آچيلوب، أڭ أوّل نورڭ معصوملرى و خصوصًا أمينڭ مخدوملرى أڭ أوّل مكتبه گيروب، أڭ أوّل
— 275 —
اونلر قرآنى ختم ايدهرك قسمًا حفظه باشلامالرى جهتنده، اونلرى و پدرلرينى و اورادهكى شاكردلرى تبريك ايدييورز و او معصوملره بيڭلر بارك اللّٰه ديرز.
ايكى دفعه نورڭ خدمتى ايچون بورايه قدر گلن قيمتلى همشيرهمز زهرانڭ مدرسة الزهرانڭ كاغد مصرفنه ايكى يوز ليرا ويرمهسى، خانملر قسمنده ده خسرولر، فيضيلر، أحمدلر بولونديغنى گوسترييور.
قسطمونيده، حافظ إحسانڭ إمضاسيله و نور قهرمانلرندن حلمى بك و أمينڭ مشترك مكتوبنى آلدم. بن، بو ايكى أسكى و قيمتلى و صارصيلماز و متين او قارداشلريمه و إحسانلره و اورادهكى نور شاكردلرينه چوق حسرتلر و إشتياقلرله سلام ايدييورم. و حپسده بزمله برابر و بزه حپسده چوق خدمت ايدن إحسان نرهدهدر، مراق ايدييورم؟
صفرانبولى حواليسى، حقيقةً مصطفىلر و أحمد فؤاد (رح) و حفظى (رح) و رحمى گبى خارقه صداقت و علاقهدارلقله؛ قسطمونيدهكى سكز سنه بزم نور خدمتمزڭ عقيم قالماديغنى و صفرانبولى ده پارلاق بر مدرسهِٔ نوريه اولاجغنى مادّةً إثبات ايدييورلر. بو دفعه مصطفى عثمانڭ مكتوبنده ايكى ساعت ياقينندهكى قرهبوك فابريقهلر شهرنده بولونان يوزر گنج و ايشجيلرده نورلر فتوحات ياپاجغنى بيلديرمكله، أهمّيتلى بر مژده تلقّى ايدييورز.
— 276 —
نورڭ كوچك قهرمانلرندن مصطفى صونغور و رحمىنڭ گوزل مكتوبلرنده، اونلرڭ كويلرنده أحمد فؤادڭ جدّى غيرتيله درس ويرمهسى و أفلانى ناحيهسنڭ، بارلا ناحيهسى گبى بر مدرسهِٔ نوريه حكمنه گيرديگنى و اورا أهاليسى إشتياقله نورلرى ديڭلهمسى و يڭيدن ايكى گنج معلّم داها أسكى يازى ايله نورلره گيرمهسى و چوجقلرڭ حروفِ قرآنيهيى اوگرنمگه باشلاماسى ايله رسالهِٔ نورلرى ده يازمغه گيرملرى، بيوك بر فالِ خيردر. جنابِ حق او معصوملرى موفّق ايتسين و اونلرڭ استادلرى و پدر و والدهلرندن راضى اولسون. اونلر، دعاده معصوملر دائرهسنه گيرديلر. باشده أحمد فؤاد، مصطفى و رحمى اولارق، أفلانى ناحيهسنى تبريك ايدييورز.
نورڭ كوچك قهرمانلرندن مصطفى صونغور و رحمىنڭ آز بر زمانده، أسكى حرفله، مصطفى صونغورڭ غايت مكمّل "ميوه"نڭ اون برنجى مسئلهسى خاتمهسى ايله و رحمىنڭ گنجلك رهبرينى أسكى حرفله گوزلجه يازمالرى و قسطمونيدن گلن كتابلرم ايچنده بزه گوندرمهلرى؛ حقيقةً بنم ايچون يڭى برادرزادهلرم بر عبد الرحمٰن و فؤاد دنيايه گلمش گبى بنى ممنون ايدييور.
......
أدهم خواجه نامنده باليكسيرده مهاجر و جلال الدينِ رومينڭ منسوبلرندن، يگرمى سنهيه ياقين كوى خواجهلغى و چوجقلره قرآن اوقوتمقله مشغول و شيمدى ده تام رسالهِٔ نوره باليكسير و قرق آغاج حواليسنده خدمت ايدن و اوزون مكتوبيله قورقاق خواجهلرى نورلره دعوت ايدن و جسارت ويرن و "باليكسير، قرق آغاج حواليسى نور شاكردلرى نامنه، صانديقلى أعلا مسجد كوى إمامى إبراهيم أدهم" إمضاسيله يازديغى مكتوبده، چوق أهمّيتلى و گوزل فقرهلرى وار و قورقاق خواجهلره طوقاتلرى وار. او ذاتى جدًّا تبريك ايدييورم. جنابِ حق موفّق أيلهسين. هم اوڭا، هم مكتوبنده إسملرى بولونان يڭى و چوق نورجيلره سلام ايدييورم. اونڭ اوزون مكتوبنى، خستهلغمدن، تصحيح و إصلاح و تعديل ايدهمهدم. حقّمده پك زياده ثنالرينى يا قالديرمق، يا تعديل ايتمك لازمدر. لاحقهيه گيرمك ايچون صورتنى سزه گوندرييورم. إن شاء اللّٰه حسن فيضى، أحمد فؤاد، معلّملرى نورلره سَوق ايتدكلرى گبى؛ بو غيرتلى قارداشمز ده خواجهلرى نورلره سَوق ايدهجك.
بن دڭزلى اوتلنده ايكن بڭا مخدوميله آرا صيره أكمك، آتش جهتنده خدمت ايدن و طاهر چاوشله بڭا مكتوب گوندرن أكمكجى مصطفىيه ده سلام ايدييورم.
عمومه بيڭلر سلام و سلامتلرينه دعا ايدرز.
٭ ٭ ٭
— 277 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
(مادّى و معنوى بر سؤال مناسبتيله خاطره گلن بر جوابدر.)
دينيلييور كه:نهدن نور شاكردلرينڭ قوّتلى حسنِ ظنلرى و قطعى قناعتلرى، سنڭ شخصڭ حقّنده نورلره داها زياده شوقلرينه مدار اولان بر مقامى و كمالاتى شخصڭه قبول ايتمييورسڭ؟ يالڭز رسالهِٔ نوره ويروب، كنديڭى چوق قصورلى بر خادم گوسترييورسڭ؟
الجواب:حدسز حمد و شكر اولسون كه، رسالهِٔ نورڭ اويله قوّتلى و صارصيلماز إستناد نقطهلرى و اويله پارلاق و كسكين حجّتلرى وار كه؛ بنم شخصمده ظن ايديلن مزيته، إستعداده إحتياجى يوقدر. باشقه أثرلر گبى مؤلّفڭ قابليتنه باقوب، مقبوليتى و قوّتى اوندن آلمييور. ايشته ميدانده، يگرمى سنهدر قطعى حجّتلرينه طايانوب، شخصمڭ مادّى و معنوى دشمنلرينى تسليمه مجبور ايدييور. أگر شخصيتم اوڭا أهمّيتلى بر نقطهِٔ إستناد اولسه ايدى، دينسز دشمنلرم و إنصافسز معارضلرم قصورلى شخصمى چوروتمكله، نورلره بيوك ضربه وورابيليرديلر. حالبوكه او دشمنلر ديوانهلكلرندن، ينه هر نوع دسيسهلرله بنى چوروتمهيه و حقّمده توجّهِ عامّهيى قيرمايه چاليشدقلرى حالده، نورلرڭ فتوحاتنه و قيمتنه ضرر ويرهمييورلر. يالڭز بعض ضعيف و يڭى مشتاقلرى بولانديرسه ده واز گچيرهمييورلر.
بو حقيقت ايچون، هم بو زمانده أنانيت زياده حكم ايتديگى ايچون، حدّمدن چوق زياده اولان حسنِ ظنلرى كنديمه آلمييورم. و بن، قارداشلرم گبى، كندى نفسمه حسنِ ظن ايتمييورم. هم قارداشلريمڭ بو بيچاره قارداشلرينه ويرديگى مقامِ اُخروى، حقيقى، دينى مقام ايسه؛ مكتوباتده ايكنجى مكتوبڭ آخرندهكى قاعدهيه گوره، "شخصمه ويردكلرى معنوى هديه اولان كمالاتى، أگر حاشا بن كنديمى اويله بيلسهم، اولمامسنه دليلدر؛ كنديمى اويله بيلمهسهم، اونلرڭ او هديهسنى قبول ايتمهمك لازم گلييور." هم كندينى مقام صاحبى بيلمك جهتنده أنانيت مداخله ايدهبيلير.
— 278 —
بر شى داها قالدى كه؛ دنيا جهتنده حقائقِ ايمانيهنڭ نشرندهكى وظيفهدار، مقام صاحبى اولسه، داها ايى تأثير ايدر دينيلهبيلير. بونده ده ايكى مانع وار:
بريسى:فرضا ولايت اولسه ده؛ بيلهرك، ايستيهرك مقام ياپمق طرزنده، ولايتڭ ماهيتندهكى إخلاص و محويته منافيدر. نبوّتڭ ورثهلرى اولان صحابهلر گبى إظهار و دعوا ايدهمزلر، اونلره قياس ايديلمز.
ايكنجى مانع:پك چوق جهتلرله چوروتيلهبيلير و فانى و جزئى و موقّت و قصورلى بر شخص صاحب اولسه، نورلره و حقائقِ ايمانيهنڭ فتوحاتنه ضرر گلير.
فقط بر نقطه وار كه، موجبِ شكراندر: أهلِ سياستدهكى دشمنلرم، مذكور حقيقتلرى بيلمدكلرى ايچون؛ شرفلى، عزّتلى أسكى سعيدى دوشونوب متماديًا نورلر بدلنه بنم شخصمه إهانت و تنقيص ايتمكله مشغول اولويورلر. بعض متعصّب أنانيتلى خواجهلرى ده شخصمڭ عليهنه چويرييورلر، گويا نورلرى سوندورمگه چاليشييورلر. حالبوكه نورلرى داها زياده پارلاتديرمغه وسيله اولويورلر. نورلر، عادى شخصمدن دگل، قرآن گونشنڭ منبعندن نورلرى آلييور.
٭ ٭ ٭
أعلا مسجد كويى خواجهسى إبراهيم أدهمڭ خالصانه مكتوبيله، أهمّيتلى و نورڭ معصوم شاكردلرينڭ او مبارك خواجهنڭ درسندن تام حصّه آلان و نور دائرهسنه گيرن آلتى كوچوجك معصوملرڭ كندى كنديلرينه دوشونوب خواجهلرينه سويلهيهرك، آلتى پوصله كندى قلملريله يازهرق، بو إختيار، خسته سعيده، او معصوم مباركلر، عمرلرندن هر برى بر قسمنى ويرمهسى، حقيقةً غايت مدارِ حيرت و تقدير بر حادثهِٔ نوريهدر. بن دخى او معصوملرڭ او مبارك هديهلرينى قبول ايدوب، ينه او كوچوجك سعيدلره هديه ايدهرك، بنم يرمده چاليشمق ايچون باغيشلايورم. جنابِ حق اونلرى موفّق أيلهسين. او كوچوجك سعيدلر ايسه، إشارتلرندن: إبراهيم طوقوز ياشنده،
— 279 —
مصطفى اون بر ياشنده، خليل إبراهيم اون ايكى ياشنده، أمين ييلماز اون درت ياشنده، محمد اون بر ياشنده، عبد اللّٰه اون ايكى ياشلرندهدر.
مدرسهِٔ نوريه قهرمانلرندن و او مدرسهنڭ استادِ مباركى مرحوم حاجى حافظڭ مخدومى و وارثى حافظ محمدڭ، او مدرسهنڭ عموم شاكردلرى نامنه يازديغى مكتوبنده "نورله إشتغالڭ، ئولومدن باشقه هر بلايه، خستهلقلره بر علاج اولديغى گبى؛ دهشتلى ئولومى ده، جنّتڭ قپوسى گوستروب، أهلِ ايمانى هيجانله شوقه گتيرييور." دييه فقرهسى حقيقت اولديغنه پك چوق حادثهلر وار. معصوم مخدومى ده حافظلغه باشلاماسى، إن شاء اللّٰه موفّق اولاجق؛ جدّينڭ و پدرينڭ مبارك حافظلق عنوانلرينى دائملشديرهجك.
مدرسهِٔ نوريهنڭ ألماس قلملى قهرمانلرندن مصطفى ييلديزڭ، صورةً قيصه و معنًا اوزون و قيمتلى مكتوبنده، مدرسهِٔ نوريهنڭ قهرمانلرينه حواله ايديلن سكّهِٔ غيبيهنڭ ياغلى كاغده يازيلماسنى، اوچ درت هدهدڭ معنًا آلقيشلاماسى گوسترييور كه، إن شاء اللّٰه سكّهِٔ غيبيه مدرسهِٔ نوريهده پارلاق بر طرزده چيقهجق و گوزل فتوحات ياپاجق.
٭ ٭ ٭
قهرمان طاهرينڭ گوندرديگى قيصه مناجات، صحّتليدر. فقط يالڭز باشدهكى قسمڭ ترجمهسى وار. شيمدى تام ترجمه ايتمگه حالم مساعده ايتمييور، عينًا يازيلسين. بو قيصهجق مناجات گوسترييور كه؛ أنانيتِ نفسيه و حسّياتِ حياتيه، رسالهِٔ نورڭ تأليفى زماننده حكم ايتمهمشلر، نورلرڭ إخلاص و صافيتنى بولانديرمامشلر. أسكى حربِ عموميده دائما شهيد اولمغه منتظر اولديغمدن، إشارات الإعجاز تفسيرى تام، خالص يازيلديغى گبى؛ بو مناجاتدهكى تام رابطهِٔ موتڭ قوّتلى تظاهرى دخى، نورلرڭ صافى و خالص بر ماهيت آلماسنه وسيله اولمش. إن شاء اللّٰه حسّياتِ نفسانيه قاريشمامش.
٭ ٭ ٭
— 280 —
نورلرڭ برنجى مدرسهسى اولان و بن روحًا چوق علاقهدار اولديغم بارلانڭ أهمّيتلى گنج شاكردلرندن، عينًا دڭزليدن بڭا گلن أحمد گبى، محمد گبى بر أحمد و محمد بورايه گلديلر كه؛ او أسكى زمانده أڭ زياده علاقهدار اولديغم و بڭا سكز سنه صداقتله خدمت ايدن مهاجر حافظ أحمد، مصطفى چاوش حسابنه؛ مرحوم مصطفى چاوشڭ مخدومى أحمد مرحوم پدرى حسابنه؛ و بَرْبر محمد ايسه، قاين پدرى مرحوم مهاجر حافظ أحمد بدلنه و بارلادهكى نور شاكردلرى نامنه يانمه گلديلر. حقيقةً بن بارلايه و او زمانه گيتمش قدر سَويندم. ما شاء اللّٰه بارلا، برنجى مدرسهِٔ نوريه اولديغنى حسّ ايتمگه باشلامش. جدّى بر إنتباه، بر علاقهدارلق گوستريلييور. حتّى أسكيدن اوننجى سوزى طبع ايدن حاجى بكر، بنم اوراده اوطورديغم اوطهيى، هر بر مصرفنى درعهده ايدوب، صاتمقدن منع ايتمش. نور شاكردلرينڭ بر مسافرخانهسى حكمنده محافظه ايديلمهسنى بارلايه خبر گوندرمش.
نور سانترالى قارداشمز خواجه صبرينڭ، أسكيدن بَرى اونڭ گبى نورجى رفيقهسنڭ و مبارك مخدومى نور الدينڭ (ياشار) كوچك بر مكتوبلرينى آلدم. جنابِ حق، اونلره صحّت و عافيت و سعادت إحسان أيلهسين، آمين.
٭ ٭ ٭
غريبدر كه؛ مستثنا اولارق هر طرفده ياغموره إحتياج وار ايكن، بو أميرطاغنه مخصوص شدّتلى بر ياغمور و أمثالى گورولمهمش فندق قدر دانهلرى بيوك و أكينلره چوق فائدهلى بر طولو گلدى. شيمدى يانمده ايكى نورجى قارداشلر دييورلر كه: "هم معجزاتلى قرآنڭ گلمهسى و آفيوندن بر نسخه ذو الفقارڭ مصادرهسى مناسبتيله أهمّيتلى بر هجوم بكلهنيركن، تقدير ايله أمنيت مديرى طرفندن اوقونمش؛ و اوچى، إسماعيل نامنده اوچ أهمّيتلى مأمورڭ، عين وقتده نورلره تام شاكرد و ناشر اولمالرى بو ياغموره
— 281 —
وسيله اولدى." چونكه، شيمدىيه قدر چوق تجربهلرله رسالهِٔ نورڭ سربست إنتشاريله بلالرڭ رفعى و اوڭا ايليشمك و صوصديريلمقله بلالرڭ گلمهسى ثابت اولمش. حتّى محكمهده إثبات ايديلمش. آڭلاشيلييور كه؛ بو بهار فورطنهسنده ايكى خارجى، ايكى داخلى درت جريان، هر برى بر مقصده گوره و نورجيلرڭ شوقنه و سعيلرينه ايليشمك و يوزلرينى دنيايه و سياسته چويرمك ايستهمهلرندن قوراقلق باشلادى، إن شاء اللّٰه ياقينده رفع اولور.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بتون تاريخِ بشريهده قطعيًا مِثلى گورولمهمش و قَومِ لوطڭ باشنه ياغان سماوى طاشلردن داها مدهش طاشلر، دينسزلك حسابنه ميليونلرله أهلِ ايمانى و معصوملرى أديانِ سماويه و قوانينِ إلٰهيه خارجنه دهشتلى واسطهلرله سَوق ايدن بر مملكتى سماوى طاشلرله طوقاتلاماسنڭ بر مقدّمهسى اولارق، رسمى غزتهلرڭ قطعى خبر ويردكلرى بر حادثهِٔ سماويهيى، عادتمه مخالف اولارق بر نور شاكردى بڭا خبر ويردى. ديدم: يگرمى بش سنه غزتهلرڭ حوادثلرينى مراق ايتمدم. فقط بو طاشلر، رسالهِٔ نورڭ دينسزلره معنوى طوقاتلرينى تمثيل ايتديگى جهتده و بش آلتى سنه أوّل اوندن خبر ويرديگى ايچون او شاكرده ديدم: "گيت، يالڭز او حادثهيى تماميله اوقو، تحقيق ايت." او تحقيق ايتدى، گلدى. دييور كه: بو بهارده روسيهنڭ ولادىوستوق اورمانلرينه، زمين يوزنده هيچ أمثالى گورولمهين بيوكلكده سمادن طاشلر دوشمش. و أڭ بيوگى، يگرمى بش متره اوزونلغنده و اون متره بويندهدر. دوشديگنده أطرافندهكى آغاجلرى دويرمش و اوتوز قدر بيوك چوقورلر حصوله گتيرمش. تدقيق ايديلن پارچهلرنده؛ دمير، چليك و باشقه مادّهلر قاريشق اولارق ميزانسز بولونمقدهدر.
— 282 —
ايشته رسمى غزتهلرڭ قطعى ويردكلرى بو خبر، (١٣٦٠) سنه أوّل سورهِٔ فيلڭ معجزانه تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ جملهسى ايله، (١٣٥٩) تاريخنده دنيايى دينه ترجيح ايدن و دينسزلگى أساس طوتان، بر نوع مدنيت حسابنه بشرى يولدن چيقارانلرڭ باشلرينه، أبابيل قوشلرى گبى سماوى طيّارهلردن بومبالر باشلرينه اينهجك و سماوى طاشلر ياغديرمسنه مقدّمهسى اولاجق دييه خبر ويرييور. و فِى تَضْلِيلٍ عينًا (١٣٦٠) تاريخنى گوستروب، ضلالتڭ جزاسى اولارق قَومِ لوطڭ باشنه گلن أحجارِ سماويهيى آڭديران سماوى طاشلر او تاريخلردن صوڭره گلهجگنى خبر ويروب تهديد ايدييور. و رسالهِٔ نورڭ سورهِٔ فيل نكتهسنه عائد بياناتى ايچنده حاشيهلى بو جمله وار: "أوت بو طوقاتلردن پرشر بشر، شركدن شكره گيرمزسه و قرآنه ترضيه ويرمزسه، ملائكه أللريله ده أحجارِ سماويه باشلرينه ياغاجغنى، بو سوره بر معناىِ إشارى ايله تهديد ايدييور."
ايشته بو فقره طوغريدن طوغرىيه بو طاشلره إشارتى اولماسنه ايكى أماره وار:
برنجيسى:شيمدىيه قدر گلن سماوى طاشلر بر ايكى قاريش اولدقلرى حالده، بويله يگرمى بش متره اوزونلغنده و اون متره گنيشلگنده طاغ گبى طاشلر، ألبته سماواتڭ دينسزلگه قارشى بر علامتِ حدّتيدر. سورهِٔ فيل معجزانه اوڭا باقمسى، اونڭ تفسيرى اوڭا إشارت ايتمهسى حقيقتدر. او حادثهنڭ او إخباره لياقتى وار. چونكه أمثالسزدر.
ايكنجى أمارهسى:بتون زمين يوزينى و نوعِ بشرى تهديد ايدن دهشتلى بر دينسزلگڭ مركزلرينه گلمهسيدر. و دينسزلر بونى حسّ ايتمشلر كه؛ كوچوجك حادثهلرى أهمّيتله نشر ايتدكلرى حالده، بر ايكى آيدر بو عجيب دهشتلى حادثهيى، أللرندن گلديگى قدر شعشعهلانديرمامغه چاليشمشلر.
٭ ٭ ٭
— 283 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم طاهرى، صبرى، صلاح الدين، محمد، مصطفى!
أوّلا:بو گلن شهورِ ثلاثهنڭ حرمتنه و نور شاكردلرينڭ صداقت و إخلاصلرينڭ حرمتنه، چوق أهمّيتلى حقّمده بر سببِ عتاب و طوقات بر حادثهيى تعميره چاليشهجغز و گوجنمهيڭز. شويله كه: بو گيجه هيچ گورمهديگم بر عتاب، بر تعذيب صورتنده معنوى بر شدّتلى إخطار ايله دينيلدى كه: "دنيايه، ذوقه، كيفه تنزّل ايتمهمكله نورلردهكى إخلاص و إستغنايى محافظهيه مكلّفدڭ و بو عصرده يَسْتَحِبُّونَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا سرّيله دنيايى دينه ترجيح ايتمك و بيلهرك ألماسى شيشهيه تبديل ايتمك اولان خستهلغه، نور واسطهسيله چاليشمغه وظيفهداردڭ. يوز تجربهڭزله ده آڭلادڭ كه، إنسانلرڭ هديهلرى، إحسانلرى، يارديملرى، سڭا طوقونويور. حتّى سنى خسته ايدييور؛ هر گون أثرينى، تجربهسنى گورييورسڭ. سنڭ أڭ زياده إعتماد ايتديگڭ و رسالهِٔ نورڭ فداكار قهرمانلرينڭ يوزلرينى رسالهِٔ نورڭ خدمتندن زياده كندى إستراحتڭه چويرمگه سببيت ويردڭ... إلى آخر.. دييه داها معنًا چوق سويلنيلدى." دييه بنى تام تكدير ايتدى. حتّى شيمدى بر معنوى طوقاتدن دخى قورقويورم. بو حادثهنڭ چارهِٔ يگانهسى؛ بو اوتوموبيلى آلان سزلر إعلان ايدهجكسڭز كه، "بو قارداشمز سعيد، بونى قبول ايدهمدى، معنوى، دهشتلى بر ضرر حسّ ايتدى."
ايكنجيسى:اوتوموبيل شيمدى قونيهلى صبرينڭ ياننه گوندريلملى، اورايه گيتسين. او راضى اولمازسه مدرسة الزهرا أركانلرينه گيتسين. صبرى مراق ايتمهسين، هر آى نورلره اونڭ خارقه خدمتى، بر اوتوموبيل فيآتندن زيادهدر. اونڭ ايچون گوجنمهسين.
— 284 —
ثانيًا:قطعيًا بيليڭز كه، بو دهشتلى عتابى گورديگمڭ سببى؛ إستراحت ايچون بر آرزو نوعنده و بر تمنّى طرزنده، بر اوتوموبيل ايله گزمگه گيتديگم وقتده، اوتوموبيلجى ديدى كه: "كوچوجك اوتوموبيللر چيقمش، بيڭ ليرا گبى بر فيآتله صاتيلييور." بن ده تمنّى نوعندن ديدم كه: "كاشكه، اويله بر أمانت كوچك اوتوموبيل ألمزه گچسه ايدى، سائر يرلردهكى نورجى قارداشلريمى زيارت ايتسه ايدم" ديمشدم. بوڭا حقيقى و جدّى بر قرار ويرمهمشدم. بر آرزو ايكن؛ بورادهكى ايكى خاص قارداشمز، بو آرزويى جدّى بر قرار ظن ايدوب بيڭ ليرا دگل، درت بيڭ ليرايه قدر فداكارانه چاليشمشلر. بورايه گلدكلرى وقت، يدى ساعت ممنونيتله تلقّى ايدوب، او آرزويى بر دعاىِ مقبوله ظن ايتديگم حالده، بردن بو گيجهده معنوى إعتراض و عتاب گوردم. او آرزومڭ خطاسنى آڭلادم. هيچ گورمهديگم بو طرز معنوى عتابڭ اوچ سببى وار، باشقه وقت ايضاح ايديلهجك.
بو اوتوموبيلى آلان بش قارداشمز قطعيًا بيلسينلر كه، دگل بشنڭ بر اوتوموبيلى صدقه و إحسان و هديه ايتمشلر، بلكه اونلرڭ خيرلى نيّتلرى جهتنده رسالهِٔ نور دائرهسى خدمتنده هر برى تام بر اوتوموبيل فيآتى قدر بر هديه بِالفعل ياپمشلر گبى معنًا قبول ايديلديگنه بڭا بر إشارت و قناعت وار. مادام قارداشلرم، سزڭ خالصانه بو خدمتڭز حقّڭزده بويله مقبوليت وار. سز متأثّر اولمايڭز. بنى ده بو معنوى عتابدن قورتاريڭز. هم بنم دستورِ حياتمه، هم رسالهِٔ النورڭ سرِّ إخلاصنه گلمك إحتمالى بولونان ضررى چابوق تعمير ايديڭز. هم او اوتوموبيل بوراده قالماسين، أڭ بيوك حصّهيى ويرن ذاتڭ ياننه گيتسين. اوچ أهمّيتلى سببى ايضاح ايتديگم وقت، بو تلاشمڭ حقيقتنى آڭلارسڭز. ذاتًا هم شهورِ ثلاثه، هم اوچ آى مهمّ مجموعهلرڭ چيقماسنه قدر بتون دنيا سلطنتى ويريلسه ده باقمامغه مجبورم. شايد اوتوموبيله ويرديگڭز پاره تام چيقمازسه، او نقصاننى على كلّ حال بن هر شيئمى صاتوب تكميل ايتمگه قرار ويردم. عمومڭزه سلام. حقّڭزى بڭا حلال ايديڭز. بن ده سزى حلال ايدييورم.
٭ ٭ ٭
— 285 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مراق ايتمهيڭز، عنايتِ ربّانيه دوامدهدر. بو يڭى تعرّضلرى إن شاء اللّٰه عقيم قالاجق، هم نورڭ فتوحاتنه يارديم ايدهجك. شيمديلك تلاشسز، قانون دائرهسنده حقّمزدهكى قانونسز معاملهيى دفع ايتمك ايچون، بر قارداشمز آنقرهيه گيتسين. أسكى پارتينڭ مفتّشى حلمى اوران و آفيون ولايتنڭ مفتّشى مبعوث جلالى و ديانت رياستنده أحمد حمدى و أهلِ وقوفدهكى يوسف ضيا گبى ذاتلرى گورسون، بزه ايديلن قانونسز و كيفى معاملهيى دگيشديرمگه چاليشسين.
هم مصادره ايديلن ذو الفقار و عصاىِ موسى و ماكينه ايچون محكمهيه و ضابطهيه دييڭز كه: "بونلرڭ نسخهلرينڭ تكثيرى، خارج ايچوندر؛ خارجه گوندريلهجكدر. مادام شمالده اوچ دولت قرآنى قبول ايدوب مكتبلرنده درس ويرمگه باشلامشلر؛ و مادام هندستان بو حكومتدن ايكى ميليون ليرالق قرآنِ كريم ايستدى؛ و مادام ذو الفقار و عصاىِ موسى أجزالرينى ايكى سنه اوچ محكمهڭز و فيلسوف عالملريڭز اونلرى تدقيق ايتدكدن صوڭره إتّفاقله برائتمزه قرار ويروب بو كتابلرى تقدير و تحسين ايتمشلر؛ و مادام بو ايكى كتاب، قرآنڭ ايكى كسكين قلنجى و ايكى پارلاق حجّتلريدر و أڭ معنّدلرى ده تسليمه مجبور ايدييورلر؛ و مادام بو ايكى أثر، دهشتلى و تخريبجى آنارشيستلگى يتيشديرن، شمالدن گلن دينسزلك جرياننه قارشى تام مقابله ايدهبيلير بر قوّتده اولدقلرينه بيڭلر أهلِ تحقيق و أهلِ فن شهادت ايدييورلر؛ و مادام شيمديكى حكومت قرآن مكتبلرينى آچييور و مكتبلره دينى درسلر ويرمگه أمر ايتمش؛ ألبته بزه قارشى بو معامله، أمثالسز و كيفى بر ظلم و وطنه و ملّته و آسايشه و حرّيتِ وجدانه بر جنايتدر. بز ايستهمييورز كه، دنيا سياستى بزه بولاشسين. يوقسه، خبريڭز اولسون كه؛ بز حقّمزى تام مدافعه ايدهبيليرز. بزى مجبور ايتمهيڭز!
عمومڭزه بيڭلر سلام...
— 286 —
بنم ايچون مناسب بر وقتده جلدلتديرديگڭز عصاىِ موسىدن گوندررسڭز. خسروڭ وظيفهسنى تام ياپدقدن صوڭره گلن بو مادّى ضررڭ هيچ أهمّيتى يوق. ذوالفقارلر تام إنتشار ايتدى. عصاىِ موسى ده آز ضايعات اولمقله برابر إن شاء اللّٰه معنوى پك چوق منفعتى اولاجق. يالڭز نورجيلر ثبات و تساندلرينى محافظه ايدوب تلاش ايتمهسينلر، شوقلرى قيريلماسين.
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مادام إسپارطه نور درسخانهسى حكمنه گچمش و شيمدىيه قدر هر يردن زياده اورانڭ حكومتى و ضابطهسى مسامحهكار بلكه دوست نظريله نورجيلره باقمش، زياده اينجيتمهمش. بز دخى إسپارطهنڭ مباركيتى حسابنه، اونلرڭ بو حادثهده ايليشمهلرندن گوجنمييورز و بر جهتده اونلرى ده تبريك ايدييورز كه؛ نورڭ أجزالرينى وظيفهجه تدقيق ايتمگه و اوقومغه و إستفاده ايتمگه موفّق اولويورلر. ذاتًا اونلرڭ حقّيدر. أڭ أوّل اونلر اوقوسونلر. ايمانى قوّتلى بر ضابطه ويا عدليه مأمورينڭ، اون آدم قدر ملّته و وطنه فائدهسى اولابيلير. اونڭ ايچون مادّى ضايعاتمز، بو معنوى فائدهيه نسبةً هيچ أهمّيتى يوق. مناسب گلسه، بنم طرفمدن ده أمنيت مديرى و مدّعى عمومىيه سلام ايدوب دييڭز كه: "بن اونلره بددعا دگل، بِالعكس دعا ايدييورم كه: يا ربّى! اونلره ايمانِ كامل و حسنِ خاتمه وير و نورلردن مستفيد ياپ."
٭ ٭ ٭
— 287 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
گرچه شيمدى آيرى آيرى قصبهلرده قارداشلريمى گوروب، نور خدمتنده بر جهتده يارديم ايتمك ايچون، بش قارداشمزڭ بنم ايچون منّتسز اولارق آلدقلرى اوتوموبيل، بر جهتده قرق بيڭ ليرا قدر فائدهسى و لزومى واركن، قبول ايتمديگمدن ظاهرى بر ضرر ظن ايديلدى. فقط نتيجهسنده نور شاكردلرينڭ أللرنده قطعى بر حجّت اولدى كه، دنيا ايچون علمه و دينه ضرورت وار دييه ضرر ويرن معترض خواجهلرى و سياسيلرى؛ رسالهِٔ نورڭ يوكسك حقيقتى، دنيانڭ هيچ بر منفعتنه تنزّل ايدوب آلَت اولماديغنى قطعى بر صورتده بو حادثه ايله بر حجّت اولارق؛ اونلرى إلزام ايتمهسنه قوّتلى بر سند اولان خارقه كرامتندن داها قوّتلى بر برهان حكمنه گچدى. حتّى چوق أوهام ايدن و نوردن قاچان و نورڭ دنيانڭ هيچ بر شيئنه تنزّل ايتمديگنه اينانميان بر قسمى، شيمدى كمالِ تسليميتله نورلرڭ حقيقتنه و هر شيئڭ فوقنده اولديغنى تسليمه مجبور اولويور. ديمك او ضررى ده، عنايتِ حق، حقّمزده أهمّيتلى بر رحمته چويردى.
(حاشيه):اوتوموبيل صاتيلدقدن صوڭره ينه اونڭ فيآتندن اوچ بيڭ ليرا أميرطاغنه گوندريلمشدى كه، رسالهِٔ نورڭ خدمتنده صرف ايديلسين. بن ده تلغراف حوالهسيله، صاحبلرينه گوندردم. بوگون ايشيتدم كه، بو حادثهيى دوست مأمورلر معارضلره قارشى ديمشلر: اوچ بيڭ بش بيڭ ليرايه تنزّل ايتمهين بر آدم، بو زمانده أڭ زياده إعتماد ايديلهبيلير بر آدمدر كه، حقيقتدن باشقه هيچ بر شى اونى علاقهدار ايتمييور.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بتون روح و جانمزله گچمش رحمتلى و بركتلى و كرامتلى و ياغمورلى معراجِ شريفڭزى تبريك و أمثالِ كثيرهسيله مشرّف اولمقلغڭزى رحمتِ إلٰهيهدن نياز ايدييورز. و بو سنه عينًا گچن سنه گبى، معراج گيجهسندن أوّل گيجهده، هيچ أمثالى گورولمهمش بر
— 288 —
طرزده ياغمورڭ گلمهسى و معراج گيجهسى و گوندوزنده دوام ايتمهسى، كائنات و عناصر بو مبارك گيجهيى آلقيشلاديغنه بر علامت اولديغى گبى، ذو الفقار و عصاىِ موسىنڭ فتوحاتلرينه (خصوصًا رسمى دائرهلرده) بر أمارهسى اولديغنه قناعتمز قطعيدر. و بو مبارك گيجهنڭ ياريسنه قدر شدّتلى و چاليشمغه بر درجه مانع بر راحتسزلق و صانجى بردن بره زائل اولمالرى بڭا قناعت ويردى كه؛ بو مبارك گيجهده قارداشلرم صحّت و عافيتم ايچون دعالرى، حقّمده مقبوليتنڭ أثرى اولديغنه و او گيجهنڭ بر مقدارنده زياده خستهلق جهتيله هر بر ساعتى اون ساعت قدر ثوابلى بولونماسنى بر نوع معنوى مژده آلدم؛ اللّٰهه شكر ايتدم. أرحم الرّاحمينه حدسز شكر اولسون ديدم.
ثانيًا:نورڭ بر قوماندانى قارداشمز رأفت بگڭ آنقره سياحتيله نورلره، آز بر زمانده بيوك بر خدمته موفّق اولديغنه شبهه يوقدر. إن شاء اللّٰه ياقينده أثرى گورونهجك. خصوصًا ديانت رياستنڭ منتسبلرى عمومًا ذو الفقار و عصاىِ موسى مجموعهلرينى تقدير و تحسين ايله قارشيلامالرى و تنقيد دگل، بلكه حمايه و مدافعه ايدهجكلرينه سوز ويرمهلرى، چوق أهمّيتلى بر حادثهدر و ذو الفقار و عصاىِ موسىيه پارلاق بر إعلاننامهدر.
٭ ٭ ٭
محترم استادم، أفنديم حضرتلرى!
قارداشمز متعهّد إسماعيل أفندى، حلمى بگله خصوصى اولارق هر زمان گوروشمكده اولديغندن، بو خصوصده لازم گلن ايضاحاتڭ ويريلمهسنى اوڭا حواله ايدهرك، بز طوغريجه ديانت رياستنه گيتدك. اوراده أوّلا بزم إسپارطهده ايكن طانيديغمز مدرّس حسن حسنى بك واردى. كنديسى ديانت رياستى هيئتِ مشاوره أعضاسندندر. اونڭله خصوصى اولارق بر مدّت گوروشدم و ايضاحات ويردم. بِالآخره برابرجه هيئتِ مشاوره اوطهسنه گيدهرك آنقره أهلِ وقوف راپورنده إمضاسى بولونان
— 289 —
مدرّس يوسف ضيايى گوردم. باقدم، ذو الفقار و عصاىِ موسى مجموعهلريله، حقّمزده يازيلمش اولان أوراقلر اوڭنده طورويوردى. ياننده ير گوستردى، مفصّلًا ايضاحات ويردم. ديدم: "سزڭ راپوريڭز و دڭزلى محكمهسنڭ قرارى و محكمهِٔ تمييزڭ تصديقى واركن، كتابلريمزه وقوع بولان تعرّض و بزلره ويريلن بو صيقنتى نهدن ايلرى گلييور؟ مادام جمهوريت إدارهسنده قانون هر شيئڭ فوقندهدر و اونڭ حكمى جارى اولور، بز قانون حضورنده برائت ايتمشز، بوندن بويله بزه ايليشمهمك گركدر. بونڭ منعى، سزڭ ويرهجگڭز إصابتلى بر قرارله ممكندر. يوقسه بز حقّمزى آرايهبيليرز." ديدم. صوڭره علاوه ايتدى: "بو، اورادهكى عدليه مأمورلريله ضابطهنڭ سزڭ مسئلهيه وقوفِ تامّهلرى اولماديغندن ايلرى گلييور. شيمدى أوراق اوڭومدهدر. سوءِ توهّمه اوغرامش مطالعهلرينه برر برر جواب ويرهجگم." ديدى و أثرلرى تقدير ايتديگنى سويلهدى. بن ده استاديمزڭ سلامنى سويلهدم، بِالمقابله سلام و دعاڭزى ايستديگنى بيلديردى.
اوندن صوڭره اورادن آيريلدم، ديانت رئيسنڭ ياننه گيردم. اونڭله ده بر مدّت گوروشدم و ايضاحات ويردم، جوابًا: "بن خواجه حضرتلرينى دار الحكمتدن طانيرم، حرمتم واردر. كنديسنه سلام و حرمتلريمى إبلاغ ايديڭز." ديدى. و بزه "لازم گلن جوابى ويرهجگز، إن شاء اللّٰه ايى اولور." ديديلر و بِالعموم ديانت منتسبلرى، أثرلرى تقدير ايله قارشيلاديلر. بو گبى يولسز ايشلرڭ، آنجق آثارِ دينيه مطالعهسنده حسنِ نيّت طاشيميهرق، كندى قفالرينه گوره معنا ويرمهلرندن ايلرى گلديگنى آڭلادم. ايرتسى گون محمد أفندى قارداشمز، أرضروم مبعوثى وهبى پاشايى گورمش. او ذات دخى "بن داخليه وكيلنى گوروب، بو خصوصده اوزون اوزادىيه گوروشهجگم. استاد حضرتلرينه حرمت و سلاملريمى گوتوريڭز." ديمش. بونڭ اوزرينه پارتى أركانيله گوروشمگى إسماعيل أفندىيه حواله ايدهرك آنقرهدن آيريلدق.
قصورلى، عاجز طلبهڭز
رأفت
٭ ٭ ٭
— 290 —
بو شعشعهلى (حاشيه): بو سنهنڭ أمثالسز بر رحمتلى ياغمورى و اوردونڭ باشندن شاپقهنڭ قسمًا قالقمهسى و قرآن مكتبلرينڭ رسمًا آچيلمهسى و ذو الفقار، عصاىِ موسىنڭ ايمان قورتارمق ايچون تأثيرلى بر صورتده إنتشار ايتمهسى، بونڭ گبى چوق رحمتلى نتيجهلرى ويرمسنه دليلدر. عموم قارداشلريمزه بيڭلر سلام و دعا ايدييورز. بهارڭ چيچكلرينى تماشا ايتمك ايچون آرابه ايله بر ايكى ساعت گزييورم. هيچ حياتمده گورمهديگم بر طرزده بتون چيچكلى اوتلر، عادتڭ فوقنده بر طرزده بيومش، چيچكلر آچمش، تبسّمكارانه تسبيحات ايدوب، لسانِ حال ايله صانعِ ذو الجلاللرينڭ صنعتنى تقدير ايدوب آلقيشلايورلر گبى حقّ اليقين حسّ ايتديگمدن؛ حياتِ دنيويهيه مشتاق حسّياتم و غافل و تحمّلسز نفسم بو حالدن إستفاده ايدهرك، دنيادن نفرت و خستهلقلى و صيقنتيلى حياتدن اوصانمق و برزخه گيتمگه و اورادهكى يوزده طقسان دوستلرينى گورمگه إشتياق جهتنده قرار ويرن قلبمه و فانيده باقى ذوق آرايان نفسمه إعتراض گلدى. بردن حسّياته ده، طمارلره ده سرايت ايدن ايمان نورى او إعتراضه قارشى گوستردى كه: مادام طوپراق بو قدر جمال و رحمت و حيات و زينتلره مادّى جهتنده مظهر اولماسندن حدسز بر رحمتڭ پردهسيدر و ايچنه گيرن هيچ بر شى باشى بوش قالمييور.. ألبته بتون بو ظاهرى و مادّى زينتلرڭ و گوزللكلرڭ و حُسن و جمال و رحمت و حياتڭ معنوى مركزلرينڭ و بر قسم تزگاهلرينڭ فعّال بر نوعى، طوپراق پردهسنڭ آلتنده و آرقهسندهدر. ألبته بو حمايتلى آننهمز اولان طوپراق آلتنه گيرمك و قوجاغنه صيغينمق و او حقيقى و دائمى و معنوى چيچكلرى سير ايتمك، داها زياده سَويلير و إشتياقه لايقدر.. دييه او كور حسّياتڭ و دنياپرست نفسڭ إعتراضنى تماميله إزاله و دفع ايتدى.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ عَلٰى نُورِ الْاِيمَانِ مِنْ كُلِّ وَجْهٍ
دنياپرست نفسمه ده ديديرتدى.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 291 —
عزيز معصوم أولادلرم!
قرآنى اوگرنمك ايچون درس آلمغه چاليشييورسڭز. سزڭ بيلديگڭز يڭى حرفده نقصانلر اولديغى ايچون، ممكن اولدقجه يڭى حرفدن اوقونمامق لازم گلير.
هم قرآنى اوقومانڭ فائدهسى، يالڭز حافظ اولمق و دنياده اونڭله بر مقام قزانمق، بر معاش آلمق دگل؛ بلكه هر بر حرفى، هيچ اولمازسه اون خيرندن تا يوزه، تا بيڭلره قدر جنّت ميوهلرينى، آخرت فائدهلرينى ويرمسنى دوشونوب و أبدى حياتڭ راحتنى و سعادتنى تأمين ايتمك نيّتيله اوقومق لازمدر.
أوت مكتبلرده، دنيا معيشتى، يا رتبهلرى ايچون فنلرى درس اوقومق، بو قيصهجق دنيوى حياتده درجهسى، فائدهسى بر ايسه؛ أبدى حياتده قرآن و قرآنڭ قدسى كلمهلرينى و نورلى و ايمانى معنالرينى اوگرنمك، بيڭلر درجه داها قيمتليدر. اونلر شيشه حكمنده، بونلر ألماس حكمندهدر.
هم پدر و والدهڭزه حقيقى و فائدهلى أولادلر اولابيليرسڭز. سز مادام معصومسڭز، داها گناهڭز يوق؛ بويله قدسى بر نيّتله اوقوسهڭز، سزلرى رسالهِٔ نورڭ معصوم شاكردلرى ايچنده قبول ايدوب عموم شاكردلرڭ دعالرينه حصّهدار اولورسڭز و نورلى و مبارك طلبهلر اولورسڭز.
هم استاديڭزى، هم سزى، هم پدر و والدهلريڭزى، هم مملكتڭزى تبريك ايدييورم.
٭ ٭ ٭
— 292 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بتون روح و جانمزله، گچن ليلهِٔ برائتڭزى تبريك ايدييورز.
ثانيًا:نورڭ أهمّيتلى بر قوماندانى و ناشرى رأفت بگڭ نور خدمتى ايچون إستانبوله گيتمسى چوق ايى، چوق گوزلدر. ذاتًا اورايه، اونڭ گبى بر نورجى لازمدر. جنابِ حق موفّق أيلهسين، آمين.
ثالثًا:بن ايكيسنى جامع الأزهر علماسنه، ايكيسنى مدينهِٔ منوّرهنڭ روضهِٔ مطهّره جوارندهكى عالملرينه، ايكيسنى ده شامِ شريف هيئتِ علماسنه گوندرمك اوزره اوچ عصاىِ موسى، اوچ ذو الفقارى حاضرلادم. باشلرنده، أوّلجه جامع الأزهر علماسنه خطابًا سزه گوندرديگمز بر مكتوب درج ايديلمشدر. ممكن اولديغى قدر چابوق گوندرهجگز إن شاء اللّٰه.
رابعًا:بن، ايكى جهتده معنوى خدمتلريڭزه و دعالريڭزه و بنم يرمده ياپامديغم معنوى قزانجلريڭزڭ إمداديمه گلمهسنه شدّتله إحتياجم وار:
برنجى سبب:بتون حياتمده شيمديكى قوّتسزلك و گيتدكجه زيادهلشن ضعفيتى حسّ ايتمهمشدم. چوق صيقنتيلرله دائمى أورادلريمى بعض ده نقصان اولارق ياپابيليرم. حالبوكه بو أيّام و ليالئِ مباركهده يوز درجه چاليشمغه إحتياجم وار. و سزڭ شركتِ معنويهڭزه حصّهم إعتباريله يارديم ايتمك و دعالريڭزه بيڭ درجه زياده آمينلرله إشتراكه قوشمق لازم ايكن؛ بو إقتدارسزلغم، او شركتِ معنويهيه پك جزئى يارديم ايدهبيلير. بونڭ چارهسى؛ وظيفهِٔ نوريهده بنم وظيفهم سزه ويريلديگى گبى، او شركتدهكى وظيفهيى ده سزلرڭ معنوى يارديملرينه طايانوب حدّمدن و إستعدادمدن پك چوق زياده بو عاجز قارداشڭزدهكى حسنِ ظنّڭزه موافق چاليشمايى رحمتِ إلٰهيهدن نياز ايدييورم.
إحتياجڭ ايكنجى سببى:هم سز، هم بزدن اولميان بر قسم ذاتلر، رسالهِٔ نورڭ حقيقتندن و شاكردلرينڭ شخصِ معنويسندن تظاهر ايدن فوق العاده حاللرى و نتيجهلرى بو بيچاره قارداشڭزدن ظن ايديلديگندن، او بيوك نتيجهلره قارشى چوق بيوك
— 293 —
بر إقتدار، بر تحمّل لازمكن؛ پك جزئى و شخصى چاليشمام، بو خستهلق و ضعفيتله برابر، ألبته بنى شدّتله معنوى يارديمڭزه محتاج ايدييور. بن ده بو معنوى يارديملريڭزى كنديمه قوشديرمق ايچون، اَجِرْنَا اِرْحَمْنَا گبى بتون متكلّمِ مع الغير تعبير ايديلن كلمهلرده سزلرى نيّت ايدييورم. گويا عمومڭزله برابرز گبى چاليشييورم. و آمين ديديگم وقتده، بتون دعالريڭزه بر آمين نيّت ايدييورم. إن شاء اللّٰه أرحم الراحمين رحمتيله او چوق نقصان و جزئى چاليشمامى، بيوك چاليشماڭزه مكمّل بر آمين حكمنده قبول ايدر.
خامسًا:سابق حادثهدن وضعيتڭز نه شكلده اولديغنى چوق مراق ايدردم. جنابِ حقّه شكر كه؛ مكتوبڭزده قهرمان طاهرينڭ إستانبوله ماكينه و كاغد آلمق ايچون گيتمسى گوسترييور كه، او حادثه سونويور و نورلرڭ نشرينه مانع اولميهجق، بلكه باشقه يرلرده اولديغى گبى اوراده ده غالبانه فتوحاتى وار، إن شاء اللّٰه.
٭ ٭ ٭
روضهِٔ مطهّره (عَلٰى صَاحِبِهَا اَفْضَلُ الصَّلَاةِ وَ السَّلَامِ) جوارندهكى مبارك هيئتِ علمايه تقديم ايديلن، عصاىِ موسى و ذو الفقار رسالهسيدر. هم بر وسيلهِٔ شفاعت، هم قدسى يرده خيرلى دعالرينه مظهر اولمق ايچون مؤلّفڭ بدلنه او مبارك يرلرى و أللرى زيارت ايتمك ايچون گوندريلمشدر.
بو فقره، يالڭز شام، مصر و هنده گيدنلرده روضهِٔ مطهّره يرنده جامع الأزهر و شام و هند جماعتِ إسلاميهسنه يازيلمش. عينًا هم درت ذو الفقار، هم درت عصاىِ موسى باشلرنده يازدق، ايكيشر نسخه اولارق هم مصر جامع الأزهر، هم شام علماسنه، هم هندستانده ايكى ميليون ليرايه مقابل قرآنلرى ايستهين هيئته گوندردك.
٭ ٭ ٭
— 294 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
عصاىِ موسى و ذو الفقار معجزاتِ أحمديه و قرآنيه مجموعهلرندن، مناسب گورديگڭز زمان روضهِٔ مطهّرهنڭ جوارندهكى علمايه گوندرمكله برابر، اونلره يازيڭز كه: نور رسالهلرينڭ مدرسة الزهراسى، (حاشيه): مدرسة الزهرانڭ مادّى تأسيسنه چوق مانعلر بولونديغندن، شيمديلك نور شاكردلرينڭ هيئتِ مجموعهسنڭ دائرهسندن عبارتدر. روضهِٔ مطهّرهنڭ (عَلٰى صَاحِبِهَا اَفْضَلُ الصَّلَاةِ وَ السَّلَامِ) جوارندهكى علمانڭ شفقتنه چوق محتاج معنوى بر مخدوميدر، بر طلبهسيدر، شدّتلى دشمنلرڭ هجومنه معروض قالمش بر شاكرديدر و عالمِ إسلامى دائما تنوير ايدن سزڭ او بيوك مدرسهڭزڭ كوچك بر دائرهسى و شعبهسيدر. اونڭ ايچون، او عالىقدر استاد و مشفق پدر و حميتكار مرشدِ أعظم اولان ذاتلر بو بيچاره أولادينه تام معنوى يارديم ايتمهسنى اونلرڭ علوِّ همّتندن بكلهيورز. او پك بيوك استادلريمزه تقديم ايديلن ايكى كتاب ايسه؛ بر طلبه درسنى نه درجه آڭلامش دييه، آقشام اوزرى استادينه و باباسنه يازوب ويرمهسى گبى، او ايكى درسمز، او شفقتلى علّامهلرڭ نظرِ مسامحهلرينه عرض ايديلمش دييه بر مكتوب يازيڭز و سلام و إحتراملريمى و أللرندن اوپديگمى تبليغ ايديڭز. "بو رسالهلرڭ مؤلّفى سعيد النورسى، يگرمى ايكى سنهدر إنزوادهدر. تجريدِ مطلق ايچنده بولونديغندن، خلقلرله گوروشهمز. آنجق ضرورت درجهسنده باشقهلريله آز بر زمان صحبت ايدهبيلير. ياننده هيچ بر كتاب بولونماز. بتون يازدقلرى، يوز اوتوز پارچه رسالهلرڭ منبعلرى، مأخذلرى يالڭز قرآندر" دييور. بز ده بتون قوّتمزله تصديق ايدييورز. كنديسى هم خسته، هم غربتده، هم پريشان بر حالده بعضًا چوق سرعتلى يازديغى رسالهلرده سهولر بولونهبيلير دييه، سزڭ گبى علّامهلردن نظرِ مسامحه ايله باقماڭزى رجا ايتديگنى بزه سويلهدى. بز ده رجاسنى تبليغ ايدهرك أللريڭزدن اوپهرز.
نور شاكردلرندن
طاهرى، خيرى، مصطفى، صادق، عثمان، خسرو، طاهر
٭ ٭ ٭
— 295 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
شمالڭ إسوهچ، نوروهچ، فينلانديا قرآنى مكتبلرنده أڭ بيوك خلاصكار بر كتاب اولارق قبول ايتدكلرى گبى، شيمدى أركانِ إسلاميهنڭ برنجيسى اولان رمضان صيامنى طوتمق نيّتيله جامع الأزهره "شمالڭ پك اوزون گونلرنده بر چارهِٔ تخفيفى و تأخيرى يوق مى؟" دييه صورمشلر. ديمك آوروپانڭ يالڭز او كوچك حكومتلرى دگل، بلكه سياست معناسى ويريلمهمك ايچون كندينى إظهار ايتمهين أسكيده بيوك و دنيانڭ يوكسك موقعنى طوتمقله برابر، غايت دهشتلى بر طرزده دنيانڭ فنا و فانيلگنى دهشتلى طوقاتله او يوكسك مرتبهلرڭ هيچه اينديگنى گورمكله حقيقى تسلّى، يالڭز و آنجق حقائقِ قرآنيهده بولماسيله، او كوچكلرله معنًا برابر تخمين ايديلهبيلير.
أوت دنيانڭ ماهيتى آڭلاشيلدقدن صوڭره، ألبته حياتِ أبديهدن باشقه بشريتڭ او إنكسارِ خيال يارهسنى تداوى ايدهجك، قرآندن باشقه يوقدر.
٭ ٭ ٭
چوق عزيز و صدّيق، قهرمان صبرى!
جنابِ حق، غالب بك گبى چوق فداكارلرى إسلام اوردوسنده يتيشديرسين. بو ذات غربده، عين شرقده خلوصى بك گبى ايمانه خدمت ايدييور. طريقت جهتيله أهلِ ايمانى ضلالتدن چكمگه چاليشييور. بو ذات، أسكيدن بَرى رسالهِٔ نورى گورمهدن نور مسلگنده حركت ايتمگه چاليشمش، صوڭره نورلرله مناسبتى قوّتلشديگى زمان، داها زياده خدمت ايدهبيلير. فقط نورڭ مسلگى، حقيقت و سنّتِ سنيه و فرائضه دقّت و بيوك گناهلردن چكينمك أساسدر؛ طريقته ايكنجى، اوچنجى درجهده باقار. غالب قارداشمز عَلويلر ايچنده قادرى، شاذلى، رفاعى طريقتلرينڭ بر خلاصهسنى سنّتِ سنيه دائرهسنده خلفاىِ راشدين، عشرهِٔ مبشّرهيه ايليشمهمك شرطيله محبّتِ آلِ بيت دائرهسنده بر طريقت درسى ويرمسنى دوشونويور. حقيقت نامنه و ايمانى قورتارمق و بدعهلردن محافظه ايتمك حسابنه أهمّيتلى اوچ درت فائدهسى وار:
— 296 —
برنجيسى:عَلويلرى باشقه فنا جريانلره قاپديرمهمق و مفرط رافضيلك و سياسى بكتاشيلكدن بر درجه محافظه ايتمك ايچون أهمّيتلى فائدهسى وار.
ايكنجيسى:حبِّ أهلِ بيتى مسلك ياپان عَلويلر نه قدر إفراط ده ايتسه، رافضى ده اولسه؛ زندقهيه، كفرِ مطلقه گيرمز. چونكه محبّتِ آلِ بيت روحنده أساس اولدقجه، پيغمبر و آلِ بيتڭ عداوتنى تضمّن ايدن كفرِ مطلقه گيرمزلر. إسلاميته او محبّت واسطهسيله شدّتلى باغلانييورلر. بويلهلرينى دائرهِٔ سنّته طريقت نامنه چكمك، بيوك بر فائدهدر.
هم بو زمانده، أهلِ ايمانڭ وحدتنه چوق ضرر ويرن بعض سياسى جريانلر عَلويلرڭ فطرى فداكارلقلرندن إستفاده ايدوب كنديلرينه آلَت ايتمهمك ايچون نور دائرهسنه چكمك بيوك بر مصلحتدر. مادام نور شاكردلرينڭ استادى إمامِ عليدر (رض) و نورڭ مسلگنده حبِّ آلِ بيت أساسدر، ألبته حقيقى عَلويلر كمالِ إشتياقله او دائرهيه گيرملرى گركدر.
بو زمان، ايمانى قورتارمق زمانيدر. سيرِ سلوكِ قلبى ايله طريقت مسلگنده بو بدعهلر زماننده چوق مشكلات بولونديغندن، نور دائرهسى حقيقت مسلگنده گيدوب طريقتلرڭ فائدهسنى تأمين ايدر دييه او قارداشمزه رمضاننى تبريك و سلاممله برابر يازيڭز. او ده بزه دعا ايتسين.
٭ ٭ ٭
صفرانبولىدهكى خالص قارداشلريمزدن حفظىنڭ كوچك مدرسهِٔ نوريهسى اولان خانهسندهكى كوچك و چوق چاليشقان معصوملرى يدى ياشنده ييلماز و اون اوچ ياشنده حسنىنڭ و اونلر گبى نوره چاليشان محترم والدهلرينڭ مبارك قلملريله يازدقلرى تبريكلرينى، عموم صفرانبولى و أفلانى مدرسهِٔ نوريهسى نامنه بو رمضانڭ بر فردوسى تبرّكى حسابنه قبول ايتدك. ييلمازڭ رؤياسى عينًا چيقمش.
— 297 —
أفلانينڭ حقيقةً كوچك قهرمانلرندن مصطفى صونغورڭ گوزل و صميمى مكتوبنڭ بر قسمى لاحقهيه گچهجك. الحقّ مصطفى عثمانڭ، مصطفى اوروج و مصطفى صونغور گبى ايكى نامداش و نور خدمتنده پك جدّى آرقداش بولماسى، صداقتنڭ و موفّقيتنڭ بر كرامتى حكمندهدر. خصوصًا صفرانبولى حسن فيضىسى اولان أحمد فؤادڭ وسائر او مكتوبلرنده إسملرى بولونانلره برر برر سلام و دعا ايدييورز و اونلرڭ فوق العاده غيرتلرينى تبريك ايدييورز. عموم قارداشلريمزه بيڭلر سلام ايدييورز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:سراج النورڭ صحّتلى، مكمّل، گوزل چيقماسى، مدرسة الزهرانڭ غايت أهمّيتلى بر يڭى درسيدر كه، گنيش دائرهِٔ نوريهده مراقله اوقونهجقدر، إن شاء اللّٰه.
ثانيًا:قسطمونينڭ خسروى محمد فيضىنڭ هيچ صارصيلمادن كمالِ إشتياقله نورلره چاليشماسى و چاليشديريلماسى و اوقوتمسنى گوسترن نهادڭ و عبد الرحمٰن إحسانڭ مكتوبلرى گوسترديگى گبى، اورادن گلنلر ده عين خبرى ويرييورلر. تام شاكردلگنى ياپييور، اللّٰه موفّق أيلهسين، آمين! و نورڭ قهرمانلرندن مصطفى عثمانڭ قرهبوكده پرده آلتنده فعاليتله نوره خدمتنى و او حواليدهكى و أفلانيدهكى شاكردلرڭ شوق و غيرتنى ليلهِٔ قدرلريله برابر تبريك ايدييورز.
(حاشيه):سراج النورى تصحيح ايدركن، بو رمضانده أهمّيتلى وردلريمه تام وقت بولامديغمدن متأثّر اولدم. بردن إخطار ايديلدى كه: اوقوديغڭ بو مبحثلر، بر جهتله عبادت اولديغى گبى؛ هم عينِ معرفت اللّٰه و ذكر اللّٰه و حضورِ قلبى و محبّتِ ايمانيه اولماسندن، سنڭ نقصان بيراقديغڭ وردلريڭڭ يرينى تام طولديرر. بن ده الحمد ِللّٰه ديدم.
٭ ٭ ٭
— 298 —
أگر قولاى ايسه، إستانبوله گوندريلن كتابلر بورايه ده اوغراسه مناسب اولور. بنم ايچون ده يگرمى اوتوز نسخه إستانبولده جلدلنسه، بڭا گوندريلسه ايى اولور. شيمديلك فيآتى أليمده يوقدر كه گوندرهيم؛ هم چوقلره ده هديه ويرمگه مجبور اولويورم.
نورلرڭ أركانلرندن بر ايكى دوقتور، بنم خستهلغمڭ شدّتيله برابر او خالص، صادق ذاتلره خستهلق نقطهسنده مراجعت ايتمهيوب و علاجلرينى ده ييمهيوب، چوق آغير خستهلقلر ايچنده اونلرله مشورت ايتميهرك و شدّتِ إحتياجم و ألملرم ايچنده يانمه گلدكلرى وقت، خستهلغه دائر بحث آچماديغمدن أنديشهلى بر مراق اونلره گلديگندن، سرلى بر حقيقتى إظهاره مجبور اولدم. بلكه سزه ده فائدهسى وار دييه يازييورم. اونلره ديدم كه:
"هم گيزلى دشمنلرم، هم نفسم؛ شيطانڭ تلقينيله ضعيف بر طماريمى آرايورلر كه، بنى اونڭله ياقالايوب نورلره تام إخلاص ايله خدمتمه ضرر گلسين. أڭ ضعيف طمار و دهشتلى مانع، خستهلق طماريدر. خستهلغه أهمّيت ويردكجه، حسِّ نفسِ جسم غلبه ايدر؛ ضرورتدر، مجبوريت وار دير، روح و قلبى صوصديرر؛ دوقتورى مستبد بر حاكم گبى ياپار و توصيهلرينه و گوسترديگى علاجلره إطاعته مجبور ايدييور. بو ايسه فداكارانه، إخلاصله خدمته ضرر ويرر.
هم گيزلى دشمنلرم ده بو ضعيف طمارمدن إستفادهيه چاليشمشلر و چاليشييورلر. ناصلكه قورقو و طمع و شان و شرف جهتنده چاليشييورلر. چونكه إنسانڭ أڭ ضعيف طمارى اولان قورقو جهتنده بر خلط ايدهمديلر، إعداملرينه بش پاره ويرمديگمزى آڭلاديلر.
صوڭره إنسانڭ بر ضعيف طمارى، دردِ معيشت و طمع جهتنده چوق صوروشديرديلر. نهايتنده، او ضعيف طماردن بر شى چيقارامديلر. صوڭره اونلرجه تحقّق ايتدى كه: اونلر مقدّساتنى فدا ايتدكلرى دنيا مالى، نظريمزده هيچ أهمّيتى يوق و چوق وقوعاتلرله اونلرجه ده تحقّق ايتمش. حتّى بو اون سنه ظرفنده يوز دفعهدن زياده رسمًا "نه ايله ياشايور؟" دييه محلّى حكومتلردن صورمشلر.
— 299 —
صوڭره أڭ ضعيف بر طمارِ إنسانى اولان شان و شرف و رتبه نقطهسنده بڭا چوق أليم بر طرزده او ضعيف طماريمى طوتمق ايچون أمر ايديلمش إهانتلر، تحقيرلرله، طماره طوقونديرهجق إشكنجهلرله دخى هيچ بر شيئه موفّق اولاماديلر. و قطعيًا آڭلاديلر كه، اونلرڭ پرستش ايتديگى دنيا شان و شرفنى بر رياكارلق و ضررلى بر خودفروشلق بيلييورز، اونلرڭ فوق العاده أهمّيت ويردكلرى حبِّ جاه و شان و شرفِ دنيويهيه بش پاره أهمّيت ويرمييورز، بلكه اونلرى بو جهتده ديوانه بيلييورز.
صوڭره بزم خدمتمز إعتباريله بزده ضعيف طمار صاييلان، فقط حقيقت نقطهسنده هركسڭ مقبولى و هر شخص اونى قزانمغه مشتاق اولان معنوى مقام صاحبى اولمق و ولايت مرتبهلرنده ترقّى ايتمك و او نعمتِ إلٰهيهيى كندنده بيلمكدر كه، إنسانلره منفعتدن باشقه هيچ بر ضررى يوق. فقط بويله بنلك و أنانيت و منفعتپرستلك و نفسنى قورتارمق حسّى غلبه چالديغى بر زمانده، ألبته سرِّ إخلاصه و هيچ بر شيئه آلَت اولمامغه بنا ايديلن خدمتِ ايمانيه ايله شخصى مقامِ معنويهيى آرامامق إقتضا ايدييور؛ حركاتنده اونلرى ايستهمهمك و دوشونمهمك لازمدر كه، حقيقى إخلاصڭ سرّى بوزولماسين. ايشته بونڭ ايچوندر كه، هركسڭ آراديغى كشف و كراماتى و كمالاتِ روحيهيى نور خدمتنڭ خارجنده آراماديغمى ضعيف طمارلريمى طوتمغه چاليشانلر آڭلاديلر. بو نقطهده دخى مغلوب اولديلر."
عموم قارداشلريمزه برر برر سلام و گلهجك ليلهِٔ قدرى هر بر نورجى حقّنده سكسان اوچ سنه عبادتله گچمش بر عمر حكمنه گچمهسنى حقيقتِ ليلهِٔ قدرى شفاعتجى ايدهرك رحمتِ إلٰهيهدن نياز ايدييورز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 300 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بو عشرِ آخرِ رمضانده هر گيجه، خصوصًا تك گيجهلرده ليلهِٔ قدرڭ بولونمق إحتمالى قوّتلى اولديغنى حديثِ شريف فرمان ايدييور. اونڭ ايچون نورجيلر، او نورِ أعظمدن إستفادهيه چاليشمق گركدر.
ثانيًا:خسرو و طاهرى گبى وظيفهلرينى تام ياپان و بيڭ خسرو و بش يوز طاهرى ميدانده بيراقان ايكى قارداشمزى و اونلرڭ سيستمنده بر نورجىيى صلح محكمهسنه ويرمك... إن شاء اللّٰه نتيجهسنده بيوك بر عنايت و فتوحات اولاجق، هيچ مراق ايتمهيڭز.
عَسٰى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ
سرّيله بو حادثه، ظلم ايدنلره مادّى معنوى جهنّمى و نورجيلره دنيوى اخروى جنّتى قزانديرمغه بر سببدر، إن شاء اللّٰه.
ثالثًا:بو مكتوب مناسبتيله دونكى گون يانمه گلن مهمّ بر رسمى مأموره بويله سويلهدم كه: أسكى سعيدڭ سرگذشتهِٔ حياتندن خارقه اوچ واقعه، شيمدى تحقّق ايتمش كه، ايلريده چيقهجق رسالهِٔ نورڭ كرامتى ايمش. شويله كه:
٣١ مارت حادثهسنده حركت اوردوسنڭ باش قوماندانى محمود شوكت پاشا بڭا قارشى فضله حدّتلى ايكن و ديوانِ حربِ عُرفيده بنى محاكمه ايتدكلرى گون، اون بش آدم قارشيمده دار آغاجنده آصيلى بر وضعيتده ديوانِ حربِ عُرفى رئيسى خورشيد پاشا بندن صوردى: "سن شريعتى ايستدڭ مى؟ ايشته شريعتى ايستهينلر بويله آصيليرلر." بن ده: "شريعتڭ بر مسئلهسنه بيڭ روحم اولسه فدا ايدرم." ديديگم حالده و بنى محكوم ايتمگه پك چوق أسباب (مخبرلرڭ إفترالريله) واركن، بنم مستثنا بر صورتده متّفقًا برائتمه قرار ويرمهلرى؛
— 301 —
هم أسكى حربِ عمومينڭ نهايتنده إستانبولده إنگليزلرڭ باش قومانداننڭ ألنه بنم إنگليز عليهنه شدّتلى يازديغمخطواتِ ستّهو باش پاپاسنه تحقيركارانه سوزلرم ألنه گچديگى حالده، بنى محو ايتمك يوزده يوز إحتمالى واركن، حدّتنى گرى آلوب ايليشمهمسى؛
هم آنقرهده ديوانِ رياستنده پك چوق مبعوثلر واركن مصطفى كمال شدّتلى بر حدّت ايله ديوانِ رياستنه گيروب، بڭا قارشى باغيرهرق: "سنى بورايه چاغيردق كه، بزه يوكسك فكر بيان ايدهسڭ. سن گلدڭ، نمازه دائر شيلر يازوب ايچمزه إختلاف ويردڭ." بن ده اونڭ حدّتنه قارشى ديدم: "نماز قيلميان خائندر، خائنڭ حكمى مردوددر." دهشتلى بر پوط قيردم. حاضر مبعوث دوستلرم تلاش ايتدكلرى و هر حالده بنى أزهجكلرينى تخمين ايتدكلرى صيرهده، بڭا قارشى بر نوع ترضيه ويروب او مجلسده حدّتنى گرى آلماسى، عادتا دهشتلى بر قوّتى و حقيقتى حسّ ايدوب گرى چكيلمهسى، ايكنجى گون خصوصى رياست اوطهسنده: "هجماتِ ستّه"نڭ "برنجى دسيسه" ايچنده بولونان "مثلا: آياصوفيه جامعى أهلِ فضل و كمالدن إلى آخر..." جملهسندن باشلايان، تا "ايكنجى دسيسه"يه قدر، بر ساعت تمامًا اوڭا سويلهدم. بتون حسّياتنى و پرنسبنى رنجيده ايتديگم حالده بڭا ايليشمهمسى، حتّى تلطيفمه چوق چاليشماسى، قطعيًا بو اوچ جبّار فوق العاده قوماندانلرڭ بو اوچ عجيب حالتلرى، عادتا أسكى سعيددن قورقمالرى، شبههسز كه رسالهِٔ نورڭ، ايلريده قهرمان شاكردلرڭ شخصِ معنويسنڭ خارقه بر قوّتى و رسالهِٔ نورڭ پارلاق بر كرامتيدر.
رابعًا:قارداشمز يعقوب جمالڭ دڭزلى شاكردلرى نامنه رمضان و ليلهِٔ قدر تبريكنه قارشى بيڭ بَارَكَ اللّٰه و نفسنه قارشى مجادلهسى وَفَّقَكَ اللّٰه و إنگليز دولتنڭ پاىتختنده خطيبلرى كرسيلرنده "آرتيق إنگلترهنڭ إسلاميتى قبول ايتمهسى لازمدر" دييهرك باغيردقلرينى و بشريتڭ بتون حقيقى إحتياجاتنى جامع اولان فرقانِ حكيمڭ آيتلرينى برر برر اوقويوب تفسير و بيان ايتدكلرينى أڭ صوڭ غزتهده آرقداشلرڭ اوقودقلرينى ايشيدييورز دييه او قارداشمزڭ بو حوادثنه بيڭ الحمد ِللّٰه ديرز. أوت او دولتڭ هم دنياسى، هم سلطنتى، هم سعادتى اونڭله قورتولابيلير.
— 302 —
مباركلر پهلوانى و نورڭ بيوك عبد الرحمٰنى بيوك روحلى كوچك علىنڭ لمعاتدهكى موفّقيتنه بيڭلر بَارَكَ اللّٰه و معصوم مخدومى نور محمدڭ حافظلغنه بيڭ ما شاء اللّٰه وَفّقَكَ اللّٰه ديرز. فقط لمعهلر مجموعهسنده سراج النوره و سكّهِٔ غيبيه و طلسملره گيرن پارچهلر مكرّر اولمامق ايچون تنسيبڭزه حواله ايدييورز. عمومڭزه بيڭلر سلام.
٭ ٭ ٭
هم بنم شخصم حقّنده ديسين كه: قطعيًا بزجه تحقّق ايتدى كه؛ بو آدم، آلتى يدى آى شدّتلى خسته اولديغى حالده، كندى جسمنه نظر ايتمهمك و أهمّيت ويرمهمك ايچون غايت سَوْديگى دوقتورلره قطعيًا نه مراجعت ايتدى و نه ده علاجلرينى آلدى. هم دنيايه باقمهمق و هم ده خدمتِ ايمانيهده إخلاصنه ضرر گلمهمك ايچون اون سنه ظرفنده (محكمهجه إثبات ايديلمش كه) حربِ عمومىيه باقمامش، مراق ايتمهمش. ينه سياسته و دنيايه بر مَيل اويانمامق ايچون، يگرمى بش سنه بر غزتهيى ديڭلهمدى و اوقومهمش، بتون قارداشلرينه و طلبهلرينه ده قاريشمايڭز دييه توصيه ايتمش. هم معيشتجه يالڭز و إختيار اولديغى حالده، أوهام يوزندن كنديسنه ياپيلان صيقنتيلره تحمّل ايدوب دنيايه باقمامش و يگرمى سنهدر إستراحتى ايچون حكومته مراجعت ايتمهمش، ضرورى بر خدمت اولمادقجه كيمسهيى قبول ايتمييور و هيچ كيمسهنڭ يارديم و إحساننى قبول ايتمييور. و دييور كه:
بن بو ملّت و بو وطنه أڭ بيوك، أڭ ألزم خدمت بيلديگم ايمانلرينه قوّت ويرمك ايچون قرآنِ حكيمڭ بو زمانده بر معجزهِٔ معنويهسى اولارق بعض حقائقِ ايمانيهيى دردلريمه دوا بولديغم گبى، درحال قلمه آلدم. ايكى سنه اوچ محكمه و آنقره أهلِ وقوفنڭ تدقيقندن صوڭره، بو ملّت و وطنه هيچ بر ضررى اولماديغنه دائر إتّفاقًا برائت قرارى ويريلديگى ايچون، بو خدمتِ ايمانيه دوام ايتمك غايهسيله آرقداشنه إذن ويرمش كه، بعضلرى تكثير ايديلسين. هم بز بو آدمدن ايشيدييورز كه: بو مملكت و ملّت و حكومت، بو أثرلره شدّتله محتاجدر.
— 303 —
حكومتڭ أركانلرندن بكلهيوردم كه، بعضلرى بو أثرلره صاحب چيقسين. چونكه بن، ئولمك اوزرهيم؛ هم أليم باغلى، صاحب اولامييورم. إن شاء اللّٰه أحمد حمدى گبى ديندار، مقتدر ذاتلر بنم بدلمه صاحب چيقهجقلرينه اميدله متسلّى اولويورم. بو وطنڭ و إسلاميت جامعهسنه ياپاجغڭز بو قدسى وظيفهڭزڭ محكمهِٔ كبراده شفاعتجى اولماسنه دعا ايدر، هم ده بِالخاصّه او ايكى ذاته سلام ايدرم.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:ليلهِٔ قدرده قلبه گلن پك اوزون و گنيش بر حقيقته پك قيصهجه بر إشارت ايدهجگز. شويله كه:
نوعِ بشر بو صوڭ حربِ عمومينڭ أشدِّ ظلم و إستبدادى ايله و مرحمتسز تخريباتى ايله و بر دشمنڭ يوزندن يوزر معصومى پريشان ايتمهسيله و مغلوبلرڭ دهشتلى مأيوسيتلريله و غالبلرڭ دهشتلى تلاش و حاكميتلرينى محافظه و بيوك تخريباتلرينى تعمير ايدهمهملرندن گلن دهشتلى وجدان عذابلريله و دنيا حياتنڭ بتون بتون فانى و موقّت اولماسى و مدنيت فانتازيهلرينڭ آلداتيجى و اويوتوجى اولماسى عمومه گورونمهسيله و فطرتِ بشريهدهكى يوكسك إستعداداتڭ، ماهيتِ إنسانيهسنڭ عمومى بر صورتده دهشتلى يارهلانماسيله و أبدپرست حسّياتِ باقيه و فطرى عشقِ إنسانيهنڭ هيجان ايچنده اويانماسيله، و غفلت و ضلالتڭ، أڭ سرت، صاغير اولان طبيعتڭ، قرآنڭ ألماس قلنجى آلتنده پارچهلانماسيله و غفلت و ضلالتڭ أڭ بوغوجى، آلداتيجى أڭ گنيش پردهسى اولان سياستڭ روىِ زمينده پك چركين، پك غدّارانه حقيقى صورتى گورونمهسيله ألبته هيچ بر شبهه يوق كه: شمالده، غربده، آمريقاده أمارهلرى گورونديگنه بناءً نوعِ بشرڭ معشوقِ مجازيسى اولان حياتِ دنيويهسى بويله چركين و گچيجى اولماسندن، فطرةً بشرڭ حقيقى سَوْديگى و آراديغى حياتِ باقيهيى بتون قوّتيله آراياجق. و ألبته هيچ شبهه يوق كه: بيڭ اوچ يوز آلتمش سنهده، هر عصرده اوچ يوز
— 304 —
أللى ميليون شاكردى بولونان و هر حكمنه و دعواسنه ميليونلر أهلِ حقيقت تصديق ايله إمضا باصان و هر دقيقهده ميليونلر حافظلرڭ قلبنده قدسيت ايله بولونوب لسانلريله بشره درس ويرن و هيچ بر كتابده أمثالى بولونميان بر طرزده، بشر ايچون حياتِ باقيهيى و سعادتِ أبديهيى مژده ويروب بتون بشرڭ يارهلرينى تداوى ايدن قرآنِ معجز البيانڭ شدّتلى، قوّتلى و تكرارلى بيڭلر آياتيله، بلكه صريحًا و إشارةً اون بيڭلر دفعه دعوا ايدوب خبر ويروب صارصيلماز قطعى دليللرله، شبهه گتيرمز حدسز حجّتلرله حياتِ باقيهيى قطعيتله مژده و سعادتِ أبديهيى درس ويرمهسى، ألبته نوعِ بشر، بتون بتون عقلنى غائب ايتمزسه و مادّى و معنوى بر قيامت باشلرنده قوپمازسه؛ إسوهچ، نوروهچ، فينلانديا و إنگلترهنڭ قرآنڭ قبولنه چاليشان مشهور خطيبلرى و دينِ حقّى آرايان آمريقانڭ چوق أهمّيتلى دينى جمعيتى گبى روىِ زمينڭ قطعهلرى و حكومتلرى قرآنِ معجز البيانى آراياجقلر و حقيقتلرينى آڭلادقدن صوڭره بتون روح و جانلريله صاريلاجقلر. چونكه بو حقيقت نقطهسنده قطعيًا قرآنڭ مِثلى يوقدر و اولاماز و هيچ بر شى بو معجزهِٔ أكبرڭ يرينى طوتاماز.
ثانيًا:مادام رسالهِٔ نور او معجزهِٔ كبرانڭ ألنده بر ألماس قلنج حكمنده خدمتنى گوسترمش و أڭ معنّد دشمنلرى تسليمه مجبور ايتمش. هم قلبى، هم روحى، حتّى حسّياتى تام تنوير ايدهجك و علاجلرينى ويرهجك بر طرزده خزينهِٔ قرآنيهنڭ دلّاللغنى ياپان و اوندن باشقه مأخذ و مرجعى اولميان بر معجزهِٔ معنويهسى بولونان رسالهِٔ نور او وظيفهيى ياپييور و عليهنده دهشتلى پروپاغندهلره و غايت معنّد زنديقلره تام غلبه چالمش و ضلالتڭ أڭ قالين و بوغوجى و گنيش دائرهِٔ آفاقنده و فنّڭ أڭ گنيش پردهلرنده عصاىِ موسىدهكى ميوهنڭ آلتنجى مسئلهسى و برنجى و ايكنجى، اوچنجى و سكزنجى حجّتلريله غايت پارلاق بر طرزده غفلتى طاغيتوب نورِ توحيدى گوسترمش؛ ألبته بزلره لازم و ملّته ألزم، شيمدى رسمًا إذن ويريلن دين تدريساتى ايچون خصوصى درسخانهلر آچيلمه و إذن ويريلمسنه بناءً، نور شاكردلرى ممكن اولديغى قدر هر يرده كوچوجك بر درسخانهِٔ نوريه آچمق لازمدر. گرچه هركس كندى كندينه بر درجه إستفاده ايدر، فقط هركس هر بر مسئلهسنى تام آڭلاماز. هم ايمان حقيقتلرينڭ ايضاحى اولديغى ايچون؛
— 305 —
هم علم، (حاشيه): شايد برى بيلييور، تعلّم ايتمگه محتاج دگلسه عبادته محتاج ويا معرفته مشتاق ويا حضور ايستر. اونڭ ايچون هركسه لزوملى بر درسدر. هم معرفت، هم عبادتدر. أسكى مدرسهلرده بش اون سنهيه مقابل، إن شاء اللّٰه نور مدرسهلرى بش اون هفتهده عين نتيجهيى تأمين ايدهجك و يگرمى سنهدر ايدييور. و هم حكومت و ملّت و وطن، هم حياتِ دنيويهسنه و سياسيهسنه و اُخرويهسنه پك چوق فائدهسى بولونان بو قرآن لمعاتلرينه و دلّالى بولونان رسالهِٔ نوره دگل ايليشمك، تماميله ترويج و نشرينه چاليشمهلرى ألزمدر كه؛ گچن دهشتلى گناهلره كفّارت و گلهجك مدهش بلالره و آنارشيستلگه بر سد اولابيلسين.
ثالثًا:بو رمضانِ شريفده، قرآنى ذوق و شوق ايله اوقومق چوق إحتياجم واردى. حالبوكه ألملى خستهلق، مادّى و معنوى صيقنتيلر، يورغونلقله و مشغلهلرڭ تأثيريله تلاش ايتدم. بردن خسروڭ شيرين قلميله يازيلان معجزاتلى جزءلر و حافظ على و طاهرىيه پك چوق ثواب قزانديران پارلاق و كرامتلى حزب الأكبرِ قرآنيهيى بربرى آرقهسندن اوقومغه باشلاركن اويله بر ذوق و شوق ويردى كه، بتون او يورغونلقلرى هيچه اينديردى، هيچ بر وسوسهيه ميدان ويرميهرك پك پارلاق بر صورتده درسِ قرآنيهيى اونلردن ديڭلركن بتون روح و جانمله آرزو ايتدم و قصد و عزم ايتدم كه، ممكن اولديغى درجهده عين حزب الأكبرِ قرآنيه گبى فوطوغرافله معجزاتلى قرآنمزى طبع ايدهجگز، إن شاء اللّٰه.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بو دفعه نورلرڭ غلبهسيله و معنوى فتوحاتيله مصادره ايديلن كتابلريڭزى آنقرهنڭ أمريله سزه إعاده ايتمهلرى، بيوك بر فالِ خيردر. و رسالهِٔ نورڭ تام سربستيتنه بر وسيله اولديغى جهتله، بيوك بر فتوحات و مصلحتِ نوريه اولدى.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
— 306 —
عليل على عثمان و چيلنگير على، نورڭ پك چاليشقان قارداشلريمزڭ تبريكلرينى روح و جانمزله هم بايراملرينى، هم ليلهِٔ قدرلرينى، هم خارقه و قيمتلى و چوق ثوابلى خدمتِ نوريهلرينى تبريك ايدييورز و موفّقيتلرينه و محفوظيتلرينه دعا ايدييورز. اونلر، نور دائرهسنى أبده قدر بر جهتده منّتدار ايتديلر، اللّٰه راضى اولسون، آمين! على عثمانڭ مكتوبنده إسملرى بولونان قارداش و همشيرهلريمزه برر برر سلام و دعا ايدييورز و دعالرينى ايستهيورز. و مبارك بر قارداشمز اولان كاظمڭ روحنه جنابِ حق بيڭلر رحمت أيلهسين و قبرينى پرنور ايتسين، آمين!
على عثمانڭ مبارك قلمنڭ بر كرامتيدر كه؛ گوندرديگى اون بش پارچه رسالهجكلر، عين وقتده قونيه مدرسهِٔ نوريهسنڭ ايكى مهمّ شاكردى گلديلر، عين او رسالهلر بزه لازمدر ديديلر، اونلره ويريلدى. على عثمانه داها گنيش بر ساحهده ثواب قزانديرهجقلر.
عمومه برر برر سلام و دعا ايدييورز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
نورڭ كوچك قهرمانلرندن معلّم مصطفى صونغور؛ هم أفلانى، هم صفرانبولى، هم قسطمونى، هم اينهبولى، هم داداى، هم آراج قارداشلريمزڭ نامنه بايرام تبريكى ايچون يانمزه گلدى. بز ده اونى بر كوچك سعيد اولارق هم سزه، هم او قارداشلريمزه مادّى و معنوى بايراملرينى تبريك ايچون گوندردك. و أميرطاغنڭ سليمان رشديسى اولان چاليشقان محمدى سراج النورى آلمق و خارجه گيدن كتابلرى آڭلامق نيّتيله إستانبوله گوندردك.
نورلرڭ معارضلرى، هر جهتله مغلوب اولدقدن صوڭره، ظاهرًا بزه خوش گورونمهين و حقيقةً نورلره داها منفعتلى بر پلان تعقيب ايدييورلر. گويا نورجيلرڭ تساندينى قيروب بيلينميهجك بر طرزده بعض مهمّ أركانلرينى باشقه يرلره گيتمهلرينه سببيت ويرييورلر.
— 307 —
حالبوكه اونلرڭ گيتمهسيله تساند قيريلماديغى گبى، گيدهجگى يرلرده لزوملرى وار. أزجمله؛ محرّمى طاواسه؛ مصطفى عثمانى قرهبوكه؛ رأفتى إستانبوله گبى.. بعض قارداشلريمزى طاغيتمغه سببيت ويرييورلر. بو قارداشلريمز ده، اونلره حسّ ايتديرميهرك، گويا كندى إختيارلريله گيدييورلر. حقيقت ايسه، هيچ إحساس ايديلميهجك بر طرزده، تسانده ضرر نيّتيله اويله زمين إحضار ايديلييور.
هم بر پلانلرى ده، اونلرڭ اصولنجه حپسه مستحق اولديغمز حالده حپسمزه طرفدار چيقمييورلر، امان حپسه گيرمهسينلر دييورلر. سببى: بردن دڭزلى حپسى بر نور مدرسهسى اولماسيله هم اورادن باشقه حپسخانهلره گيدنلر اورالرى تنويره چاليشمهلرى، گيزلى دشمنلريمزى بتون بتون شاشيرتدى. اونڭ ايچون حپسدن چيقمامزه اونلر ده طرفدار اولديلر. هم عدليهلر، رسالهِٔ نورڭ حقّانيتنه قارشى بر نوع تسليميتله إستقبالده گلهجك اولان شدّتلى إعتراضدن چكينمك ايچون چكينديلر، كيفى قانونلرڭ عليهمزدهكى حكملرينى نظره آلماديلر. و معنّد بعض دينسزلر، نورڭ حقيقتنه قارشى مغلوب اولوب عنادى ترك ايتديلر. گيزلى دشمنلر ده، "امان حپسدن چيقسينلر، يوقسه حپسخانهلر نور مدرسهلرى حكمنه گچهجك." دييه اوچ قسم ده متّفقًا برائتمزه طرفدار چيقديلر. بو ده عنايتِ إلٰهيهنڭ رسالهِٔ نوره ويرديگى بر كرامتدر كه؛ ناصلكه بو عصرڭ أڭ دهشتلى اوچ بيوك قوماندانلرينى قورقوتوب خارقه بر طرزده هم مارت حادثهسنده حركت اوردوسنڭ باش قوماندانى، هم إستانبولڭ أسكى حربِ عموميدهكى إستيلاسندهكى حركتِ ملّيه صيرهسنده إستانبولى إستيلا ايدن دهشتلى أجنبى قوماندانى قورقوتوب بزه تعرّض ايدهمهمسى و هم آنقرهده ديوانِ رياستنده أڭ دهشتلى رئيسڭ حدّتنى ترضيهيه چويرمهسى گبى، اوچ عدليهنڭ ده طوقوناقلى، شدّتلى مدافعاته قارشى بيڭلر بهانه طوتهبيلدكلرى حالده، حقپرستانه و مصالحهكارانه إتّفاقله برائت قرارينى ويرمهلرى، ألبته قرآنڭ بر معجزهِٔ معنويسى اولان رسالهِٔ نورڭ بر كرامتيدر دييه قطعى بو گيجه بر إخطار حسّ ايتدم و قلمه آلدم. فقط غايت مشوّش و تصحيح و إصلاح ايديلمهدن سزه گوندرلدى.
٭ ٭ ٭
— 308 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:سراج النورڭ برى تمام، برى ده بقيهسنى (ايكى پارچه) آلدق. ياڭليشلرى پك آز. خطا-صوابڭ كوچك جدولنى لفًّا گوندرييورز.
ثانيًا:مادام إسپارطه معنوى بر مدرسة الزهرادر و مادام او مبارك درسخانهدهكى حكومتى شيمدىيه قدر ممكن اولديغى قدر مساعدهكارانه طاورانييور و باشده أمنيت مديرى اولارق تقديركارانه رسالهِٔ نوره باقييورلر؛ بز، اورادهكى حكومته قارشى دوست نظريله باقييورز؛ نه ياپارلرسه گوجنمهيڭز و گوجنميهجگز.
هم شيمدىيه قدر اونلرڭ بزه قارشى آز تضييقلرى نتيجهسنده أهمّيتلى خيرلر اولمش. شيمدى بر مصلحت ايچون بتون بتون سربست اولارق هر طرفه نشر ايتمك، بلكه "سِرًّا تَنَوَّرَتْ" سرّينه منافى اولديغندن، بر درجه إحتياط توصيهلرنده بر خير وار.
ثالثًا:دادايلى أهمّيتلى معلّملردن و قيمتلى نور ناشرلرندن حافظ حسنڭ و نورجى ايكى مبارك مخدوملرينڭ، دوقتور حقّى و حسنى و آراجلى طاهرڭ و دادايدهكى فؤاد گبى قيمتلى قارداشلريمزڭ بايرام تبريكلرينه مقابل، روح و جانمزله هم گچمش بايراملرينى، هم نور خدمتنده ثباتكارانه موفّقيتلرينى تبريك ايدييورز. و مكتوبنى لاحقهيه گچمك ايچون لفًّا گوندرييورز.
رابعًا:نور قهرمانلرندن رأفت قارداشمز، كندى سيستمنده غايت أهمّيتلى عبد الأحد نامنده بر بيوك خواجهيى، رسالهِٔ نوره تام باغلى بر قارداشى إستانبولده بولمش. جنابِ حق ايكيسنى ده دائما موفّق أيلهسين، آمين!
خامسًا:بر مقداردر هيچ گورمهديگم بر طرزده پك شدّتلى بر علاقه ايله، چوقدن گورمدكلرى پدر، والدهلرينه حرارتلى بر إشتياق ايله أللرينه صاريلمالرى گبى؛ ايكى ياشندن اون ياشنه قدر معصوم چوجقلر، فايطونله گزديگم وقت بنى گورونجه، عينًا اويله اوزاقدن قوشوب بنم أللريمه صاريلدقلرينڭ نه حكمتى وار دييه حيرت ايدييوردم. بردن إخطار ايديلدى كه: بو كوچوجك معصوملر طائفهسى، بر حسِّ قبل الوقوع ايله
— 309 —
ايلريده رسالهِٔ نور ايله سعادتى بولاجقلرينى و تهلكهِٔ معنويدن قورتولاجقلرينى، بلكه ده ايچنده چوقلرى شاكرد اولاجقلرينى و بورانڭ مادّى معنوى هواسنه إمتزاج ايدهمديگم ايچون منفيلره ويريلن سربستيت مناسبتيله بورادن گيتمهمكلگم ايچون لاقيد اولان بيوكلرڭ بدلنه، "بزلر نور دائرهسندهيز، بزى بيراقمه، گيتمه" گبى بر معنا وار، حسّ ايتدم.
٭ ٭ ٭
هو نكتهسى
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
چوق عزيز و صدّيق قارداشلرم!
قارداشلرم، لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ و قُلْ هُوَ اللّٰهُ دهكى هُوَ لفظنده يالڭز مادّى جهتده بر سياحتِ خياليهِٔ فكريهده هوا صحيفهسنڭ مطالعهسيله آنى بر صورتده گورونن بر ظريف نكتهِٔ توحيدده؛ مسلكِ ايمانيهنڭ حدسز درجه قولاى و وجوب درجهسنده سهولتلى بولونماسنى و شرك و ضلالتڭ مسلگنده حدسز درجهده مشكلاتلى، ممتنع بيڭلر محال بولونديغنى مشاهده ايتدم. غايت قيصه بر إشارتله، او گنيش و اوزون نكتهيى بيان ايدهجگم.)
أوت ناصلكه بر آووج طوپراق، يوزر چيچكلره نوبتله صاقسيلق ايدن قابنده أگر طبيعته، أسبابه حواله ايديلسه لازم گلير كه؛ يا او قابده كوچك مقياسده يوزر، بلكه چيچكلر عددنجه معنوى ماكينهلر، فابريقهلر بولونسون وياخود او پارچهجق طوپراقدهكى
— 310 —
هر بر ذرّه، بتون او آيرى آيرى چيچكلرى، مختلف خاصيتلريله و حياتدار جهازاتيله ياپمالرينى بيلسين؛ عادتا بر إلٰه گبى حدسز علمى و نهايتسز إقتدارى بولونسون. عينًا اويله ده: أمر و إرادهنڭ بر عرشى اولان هوانڭ، روزگارڭ هر بر پارچهسى و بر نَفَس و طيرناق قدر اولان هُوَ لفظندهكى هواده؛ كوچوجك مقياسده، بتون دنياده موجود تلفونلرڭ، تلغرافلرڭ، راديولرڭ و حدسز و مختلف قونوشمالرڭ مركزلرى، سانتراللرى آخذه و ناقلهلرى بولونسون و او حدسز ايشلرى برابر و بر آنده ياپابيلسين وياخود او هُوَ دهكى هوانڭ بلكه عنصرِ هوانڭ هر بر پارچهسنڭ هر بر ذرّهسى، بتون تلفونجيلر و آيرى آيرى عموم تلغرافجيلر و راديو ايله قونوشانلر قدر معنوى شخصيتلرى و قابليتلرى بولونسون و اونلرڭ عموم ديللرينى بيلسين و عين زمانده باشقه ذرّهلره ده بيلديرسين، نشر ايتسين. چونكه بِالفعل او وضعيت قسمًا گورونويور و هوانڭ بتون أجزاسنده او قابليت وار.
ايشته أهلِ كفرڭ و طبيعيّون و مادّيونلرڭ مسلكلرنده دگل بر محال، بلكه ذرّهلر عددنجه محاللر و إمتناعلر و مشكلاتلر آشكاره گورونويور. أگر صانعِ ذو الجلاله ويريلسه، هوا بتون ذرّاتيله اونڭ أمربر نفرى اولور. بر تك ذرّهنڭ منتظم بر تك وظيفهسى قدر قولايجه، حدسز كلّى وظيفهلرينى خالقنڭ إذنيله و قوّتيله و خالقه إنتساب و إستناد ايله و صانعنڭ جلوهِٔ قدرتى ايله بر آنده شمشك سرعتنده و هُوَ تلفّظى و هوانڭ تموّجى سهولتنده ياپيلير. يعنى، قلمِ قدرتڭ حدسز و خارقه و منتظم يازيلرينه بر صحيفه اولور و ذرّهلرى، او قلمڭ اوجلرى و ذرّهلرڭ وظيفهلرى دخى، قلمِ قدرڭ نقطهلرى بولونور. بر تك ذرّهنڭ حركتى درجهسنده قولاى چاليشير.
ايشته بن لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ و قُلْ هُوَ اللّٰهُ دهكى حركتِ فكريه ايله سياحتمده هوا عالمنى تماشا و او عنصرڭ صحيفهسنى مطالعه ايدركن، بو مجمل حقيقتى تام واضح و مفصّل عين اليقين مشاهده ايتدم و هُوَ نڭ لفظنده، هواسنده بويله پارلاق بر برهان، بر لمعهِٔ واحديت بولونديغى گبى؛ معناسنده و إشارتنده غايت
— 311 —
نورانى بر جلوهِٔ أحديت و چوق قوّتلى بر حجّتِ توحيد و هُوَ ضميرينڭ مطلق و مبهم إشارتى هانگى ذاته باقييور إشارتنه بر قرينهِٔ تعيّن او حجّتده بولونماسى ايچوندر كه؛ هم قرآنِ معجز البيان، هم أهلِ ذكر مقامِ توحيدده بو قدسى كلمهيى چوق تكرار ايدرلر دييه علم اليقين ايله بيلدم.
أوت مثلا بر نقطه بياض كاغدده، ايكى اوچ نقطه قونولسه قاريشديغى و بر آدم، مختلف چوق وظيفهلرى برابر ياپماسيله شاشيراجغى و بر كوچك ذىحياته، چوق يوكلر يوكلنمهسيله آلتنده أزيلديگى و بر لسان و بر قولاق، عين آنده متعدّد كلمهلرڭ برابر چيقماسى و گيرمهسى إنتظامنى بوزوب قاريشهجغى حالده؛ عين اليقين گوردم كه: هُوَ نڭ آناختارى ايله و پوصولاسيله فكرًا سياحت ايتديگم هوا عنصرنده هر بر پارچهسى حتّى هر بر ذرّهسى ايچنه مختلف بيڭلر نقطهلر، حرفلر، كلمهلر قونولديغى ويا قونولهبيلهجگى حالده قاريشمديغنى و إنتظامنى بوزماديغنى؛ هم آيرى آيرى پك چوق وظيفهلر ياپديغى حالده هيچ شاشيرمادن ياپيلديغنى و او پارچهيه و ذرّهيه پك چوق آغير يوكلر يوكلنديگى حالده هيچ ضعف گوسترميهرك، گرى قالميهرق إنتظام ايله طاشيديغنى؛ هم بيڭلر آيرى آيرى كلمه، آيرى آيرى طرزده، معناده او كوچوجك قولاق و لسانلره كمالِ إنتظامله گلوب چيقوب، هيچ قاريشميهرق، بوزولميهرق او كوچوجك قولاقلره گيروب، او غايت اينجهجك لسانلردن چيقديغى و او هر ذرّه و هر پارچهجق، بو عجيب وظيفهلرى گورمكله برابر كمالِ سربستيتله جذبهدارانه حال ديلى ايله و مذكور حقيقتڭ شهادتى و لسانيله لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ و قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ دييوب گزر و فورطنهلرڭ و شمشك و برق و گوك گورولتيسى گبى هوايى چارپيشديريجى طالغهلر ايچريسنده إنتظامنى و وظيفهلرينى هيچ بوزمييور و شاشيرمييور و بر ايش ديگر بر ايشه مانع اولمييور. بن عين اليقين مشاهده ايتدم.
ديمك يا هر بر ذرّه و هر بر پارچه هواده نهايتسز بر حكمت و نهايتسز بر علمى، إرادهسى و نهايتسز بر قوّتى، قدرتى و بتون ذرّاته حاكمِ مطلق بر خاصّهلرى بولونمق
— 312 —
لازمدر كه؛ بو ايشلره مدار اولابيلسين. بو ايسه، ذرّهلر عددنجه محال و باطلدر. هيچ بر شيطان دخى بونى خاطره گتيرهمز. اويله ايسه بو صحيفهِٔ هوانڭ؛ حقّ اليقين، عين اليقين، علم اليقين درجهسنده بداهتله ذاتِ ذو الجلالڭ حدسز غيرِ متناهى علمى و حكمتله چاليشديرديغى قلمِ قدرت و قدرڭ متبدّل صحيفهسى و بر لوحِ محفوظڭ عالمِ تغيّرده و متبدّل شئوناتنده بر لوحِ محو و إثبات نامنده يازار بوزار تختهسى حكمندهدر.
ايشته هوا عنصرينڭ يالڭز نقلِ أصوات وظيفهسنده مذكور جلوهِٔ وحدانيتى و مذكور عجائبى گوسترديگى و ضلالتڭ حدسز محاليتنى إظهار ايتديگى گبى، عنصرِ هوائينڭ سائر أهمّيتلى وظيفهلرندن برى ده ألكتريق، جاذبه، دافعه، ضيا گبى سائر لطائفڭ نقلنده شاشيرمادن منتظمًا، أصوات نقلندهكى وظيفهيى گورديگى عين زمانده، بو وظيفهلرى دخى گورديگى عين زماننده، بتون نباتات و حيواناته تنفّس و تلقيح گبى حياته لزومى بولونان لوازماتى كمالِ إنتظام ايله يتيشديرييور. أمر و إرادهِٔ إلٰهيهنڭ بر عرشى اولديغنى قطعى بر صورتده إثبات ايدييور و سرسرى تصادف و كور قوّت و صاغير طبيعت و قاريشق، هدفسز أسباب و عاجز، جامد، جاهل مادّهلر بو صحيفهِٔ هوائيهنڭ كتابتنه و وظيفهلرينه قاريشماسى هيچ بر جهتله إحتمال و إمكانى بولونماديغنى عين اليقين درجهسنده إثبات ايتديگنى قطعى قناعت گتيردم و هر بر ذرّه و هر بر پارچه لسانِ حال ايله لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ و قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ ديدكلرينى بيلدم و بو هُوَ آناختارى ايله هوانڭ مادّى جهتندهكى بو عجائبى گورديگم گبى، هوا عنصرى ده بر هُوَ اولارق عالمِ مثال و عالمِ معنايه بر آناختار اولدى.
متباقيسى شيمديلك يازديريلمادى. عمومه بيڭلر سلام.
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 313 —
قارداشلرم!
مراق ايتمهيڭز و نورڭ فوق العاده پرده آلتندهكى فتوحاتنه قناعت ايديڭز. شيمدىيه قدر هيچ بر أثرڭ بويله آغير شرائط آلتنده بو درجه تأثيرلى إنتشارينى تاريخ گوسترمييور. هم تام سربستيت ويريلمهمسنڭ سببى و حكمتى: نورلرڭ فوق العاده قوّتندن قورقويورلر. بلكه صارصينتى ويرهجك دييه، تام تقدير و قبول ايتمك ايله برابر، شيمديلك رسمًا إنتشارندن تلاش ايتدكلرينى، ديانت رئيسى بيوك رئيسله گوروشمهسندن خبر آلينمش. أسكى گبى هجوم يوق، بلكه مصالحه ايستهيورلر. فقط نورلر لهنده قوّتلى جريانلر، إن شاء اللّٰه او تلاشى إشتياقله رسمًا نشرينه چويرهجك. هم چوق أنانيتليلر، أثرلرينى ترويج ايتمك ايچون، نورلرڭ ميدانه چيقمالرينه قيصقانمق طماريله طرفدار اولمييورلر. مراق ايتمهيڭز، نور غلبه ايدهجك.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:مدرسة الزهرانڭ يگرمى درسلرينى و هديهسنى آلدم. اوڭا مقابل، دار الحكمتده وظيفهِٔ علميهده ايكن تعييناتم اولان، أليمه ويريلن و او زمان طبع ايتديگم رسالهلرڭ مصرفندن فضله قالان و اونڭله حجّه گيتمك نيّت ايتديگم و يگرمى اوتوز سنهيه ياقين بر زمانده بنم إحتياط أرزاقم بولونان طقسان بانقنوط كه، نظرمده بيڭ بانقنوط قدر قيمتى واردى، مدرسة الزهرانڭ قدسى درسلرينه مدار اولمق ايچون نورڭ أهمّيتلى بر ناشرى و حافظ علىنڭ (رح) چاليشقان بر وارثى حافظ مصطفى (رح) ايله سزه گوندردم. بو يڭى درسلرڭ فيآتى، عين سراج النور و سكّهِٔ غيبيه گبى بنم حقّمده يدى بچق ليرا اولسون. چونكه بن، چوقلره هديه ويرمگه مجبور اولويورم. بونڭله برابر، هر بر درس و نسخهيى مدرسة الزهرانڭ أركانلرندن بيڭ هديه حكمنده قبول ايدييورم.
— 314 —
ثانيًا:رسالهِٔ نور، حاجيلرله خارج عالمِ إسلامه ياييليور، كندى كندينى لايق أللره يتيشديرييور. و شامه أل يازيسى ايله گوندرديگمز عصاىِ موسى و ذو الفقارى، هيئتِ علميه اون بش گون تدقيق ايتمش، تام تقدير ايتمهلرينه علامت اولارق ديمشلر: بز، بونى مجموعهلر حالنده قسم قسم طبع ايدهلم. هم بونى بردن طبع ايتمگه چوق پاره لازم. هم بونى شيمدى بردن عربىيه ترجمه ايتمك اوزون زمان لازم؛ إمكان اولمييور. اونڭ ايچون، اورادهكى أسكى طلبهم و يڭى گوندرديگم شاكرد، كتابى اونلرڭ ألندن قورتارمغه چاليشمشلر كه، پاره قزانمق ايچون طبع ايتمهسينلر. او قارداشلرم، كندى أللرنده مشتاقلره اوقوتديرييورلر. حالبوكه بن، طبع ايتمك ايچون إذنم يوقدى. شيمدى زمانى دگل. هم عربىيه چويرمك، مصر علماسنڭ إشتراكيله أهمّيتلى و يوكسك بر هيئتِ علميه لازم. هر نه ايسه، عجله ايديلمش.
ثالثًا:خارجه گوندرمك ايچون إستانبوله گوندرديگمز بر قسم نسخهلر داها گوندريلمهمسنڭ سببى، حجّه گيتمك ايچون پك چوقلر رغبت گوسترمدكلرندن و "حدوده فضله دقّت ايديلييور و بر بهانه ايله چوريلييور" دييه ألنده اولان أمانت بولونان، حجّه گيدهجك اولان ذات، بزه يازمش كه: "بونى پوسته ايله طوغريدن طوغرىيه مكّهِٔ مكرّمهده محمد على مالكى واضيه محلّهِٔ شاميه آدرسيله گوندريلسين" دييه مناسب گورمش؛ اونى، بهانه ايله حدوددن چويريلمهمك ايچون برابر گوتورمهمش. چوق ده إصابت اولمش. چونكه بنم و نور شاكردلرينڭ نامنه شيمدى بو مجموعهلرى گوندرمك، هر حالده إنكشافه باشلايان إسلام برلك فكرى و إتّحادِ إسلام سياستى، رسالهِٔ نورى كندينه بر قوّت، بر آلَت ياپمغه چاليشهجقدى و بزلرى سياستِ إسلاميهيه باقمغه مجبور ايدهجكدى. حالبوكه رسالهِٔ نورڭ مسلگندهكى سرِّ إخلاص؛ ايمان، قرآن حقيقتلرندن باشقه هيچ بر شيئه آلَت، تابع اولماديغى...
هم مشتريلرى آرامق دگل، بلكه مشتريلر حقيقى إحتياجنى حسّ ايدوب و يارهسنڭ تداويسى ايچون رسالهِٔ نورى آراماسنڭ لزومى... حالبوكه گوندريلهجك او مبارك مركزلر، شيمديلك نورلره حقيقى إحتياجنى دگل، بلكه عالمِ إسلامڭ حياتِ دنياسنه عائد جهتلرى دوشونمگه مجبور اولماسى...
— 315 —
هم نور مسلگنده بنلك و گوستريش، بر نوع شهرتپرستلك مردود اولديغندن، بو أنانيت زماننده إنسانلره كندينى صاتمغه چاليشمق و بگنديرمك، بر آنده نور شاكردلرى بويله بيوك بر إمتياز گبى بو أثرلرله مشهور موقعلره كنديلرينى گوسترمك بر نوع گوستريش اولماسى جهتيله، قدرِ إلٰهى نور شاكردلرينى تام إخلاصڭ محافظهسى ايچون شيمديلك مساعده ايتمييور.
رابعًا:قهرمان و صداقتده هيچ صارصيلمادن و قارداشيله معصوم اولادلريله و آز زمانده پك چوق قيمتدار خدمت ايدن سليمان رشدينڭ دنياده، آخرتده جنابِ حق اونى معنوى و مادّى تجارتنده دائما اونى إحساننه مظهر أيلهسين، آمين!
خامسًا:"هو نكتهسى" پك اينجه، گرچه چوق مجمل و مختصر اولمش، فقط هركس اوندن پك قوّتلى بر نورِ ايمانى حسّ ايدهبيلير دييه سزه گوندرلدى. فقط او نكتهنڭ آخرلرنده "هر ذرّه، جذبهدارانه حال ديليله لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ٭ قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ دييوب گزر" جملهسنه، "حال ديليله و مذكور حقيقتڭ شهادتى و لسانيله" كلمهلرى علاوه ايديلهجك. بو "هو نكتهسى" ايله يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ بشنجى قسمى اولان اَللّٰهُ نُورُ السَّمٰوَاتِ آيتى مناسبتيله بر سياحتِ خياليه و ينه يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ برنجى قسمنده يالڭز "نُونِ نَعْبُدُُ" قپوسيله جماعت سرّينى گوسترن سياحتِ خياليه دخى برابر سكّهِٔ غيبيهنڭ آخرينه وياخود مناسب گورديگڭز يره قونولسون. أگر "عنايات" سكّهِٔ غيبيهيه قونولمامش ايسه، اونڭ ده بر خلاصهسنى درج ايديلمهسنى سزه حواله ايدييورم.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مسموعاتمه نظرًا، شمسى و إسملرينى سويلهمگى مناسب بولماديغمز مؤلّفلر، ذو الفقاردن و سائر رسالهِٔ نوردن بعض قسملرى كندى ناملرينه نشر ايتملرينه راضىيم و
— 316 —
حلال ايدييورم و ممنون اولورم. اونلر ده نورڭ شاكردلريدرلر، بو صورتده نورلرى نشر ايدرلر. يگرمى سنهدن بَرى چوقلر، حتّى بيوك خواجهلر، أثرلرنده و مؤلّفلر ده نورڭ مسئلهلرندن چوقلرينى آلمشلر و آلييورلر. حتّى دگل بويله دوست ذاتلرى، بلكه رسمى مقاملرى بولونان و أثرلر يازان و نورلرڭ إنتشارلرينه طرفدار اولميان و أثرلرى رواج بولمق نيّتيله نورڭ نشرينه مانع اولانلرى دخى حلال ايدييورز. چونكه اونلرڭ منعلرى باشقه بر طرزده و داها فائدهلى إنتشارينه و فتوحاتنه وسيله اولويورلر. بن حالِ حاضره باقماديغم ايچون بيلهمييورم. ايستهميهرك ايشيتدم كه: أثر يازان و نوردن چالان رسمى بيوك ذاتلر دييورلر: "رسالهِٔ نورى اوقويهبيليرسڭز، باشقهسنه ويرمهيڭز." گويا نورلر اونلرڭ أثرلرينى ستر ايتديرهجك. حالبوكه نورلر، او أثرلردهكى حقيقتلرى تصديق ايدر، اونلره قوّت و رواج ويرر. إن شاء اللّٰه بر زمان اونلر رسمًا نشرينه مجبور اولاجقلر. فقط إزميرلى حاكمڭ ديديگى گبى، "رسالهِٔ نور گيزلنمييور و باشقه كتابلره بڭزهمييور و تملّك ايديلمييور، نرهده بولونورسه بولونسون، بن نوردن گلمشم" دير.
هم رسالهِٔ نورڭ سكز سنهدر أڭ مهمّ پارچهلرى إستانبوله گيدييوردى و كمالِ شوقله مؤلّفلر اوقويورلردى. أساسًا رسالهِٔ نور ايسه؛ اوڭا شاكرد اولمق شرطيله، هركسڭ كندى مالى گبيدر.
إسپارطهدن حجّه گيدن و بنم بدلمه دخى معنًا حج ايتمگى وعد ايدن او مبارك قارداشلريمزى، خاص شاكردلر دائرهسنده بتون معنوى قزانجلريمزه حصّهدار ايتمگه قرار ويردك. جنابِ حق اونلرى ايكى جهانده مسعود أيلهسين، آمين!
مدرسة الزهرانڭ بڭا گوندرديگى بو دفعهكى عصاىِ موسى فيآتندن قالان آلتمش بانقنوطى ياقينده گوندرهجگم.
هم نور تجارتخانهسنى تبريك ايدييورم. إن شاء اللّٰه، ياقين زمانده مخابرهمز نور تجارتخانهسى صاحبى واسطهسيله اولاجق. عمومه برر برر سلام.
٭ ٭ ٭
— 317 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:"رهبر"دن يوز دانهسنى ناشرلرندن أللى بانقنوطه آلدم و كندى عصاىِ موسى نسخهلرمدن صاتديغمدن اونلره ويردم. بڭا صوڭ گوندرديگڭز عصاىِ موسى فيآتندن بورجم قالان آلتمش بانقنوطڭ يرينه سزه گوندردم. يگرمى اوتوز دانهسى مدرسة الزهرانڭ داخلنده و متباقيسى دڭزلى، ميلاس، بوردور، آنطاليه، آيدين، إزمير گبى يرلره تنسيب ايتديگڭز مقدارده گوندررسڭز. أصل بونڭ أهمّيتلى حقيقى فيآتى، آلان آدم هيچ اولمازسه اون آدمه اوقوتمقدر. چونكه نسخهلرى آزدر.
ثانيًا:محكمهدهكى مدافعاتڭزى بگندم، گوزلدر. تشرين يگرمى ايكىيه تأخيرى ده خيرليدر. ذاتًا اونلرڭ ألندهكى قسمى، رسمى آدملرڭ بر جهتده حصّهلريدر، اوقوسونلر. اوقوماسهلر ده ياقينلرنده دائرهلرنده بولونماسى و اونلر وظيفةً اونلرڭ حقائقيله مجملًا مشغول اولماسى، معنوى درس آلييورلر. هيچ مراق ايتمهيڭز، نورلرڭ إنكشافى و فتوحاتى گيتدكجه زيادهلشيور، رسمى آدملرڭ چوقلرينى ايچنه آلييور. رسمى مأمورلره بر مراق دوشمش، آرايورلر؛ بولدقلرى وقت طوقاتنى ييدكلرى حالده ألنى اوپويورلر.
ثالثًا:كوچك إسپارطهنڭ قهرمانلرندن كوچك إبراهيمله صالحڭ مكتوبلرى، بنى فوق العاده مسرور أيلدى، بيڭ بارك اللّٰه. او ايكى قارداشمز، او حواليدهكى أهمّيتلى قارداشلريمزى زيارت ايدوب صحّت و سلامتلرينى يازدقلرى گبى، قرهدڭز ساحللرنده اوردو، سينوب، گرزه، آيانجق، بارطين، زونغولداق گبى يرلر نورلرله منوّر اولدقلرينى و إستانبولڭ اسكدار طرفندن نورجى واعظ خواجهلر نوره چاليشدقلرينى و گرزهدن مهمّ بر تجّار و غايت نورلره مشتاق و نورلره تام چاليشمغه عزم ايدن بر يڭى قارداشمزڭ گوزل مكتوبنى آلدق. إبراهيمله صالحى و او ذاتى چوق سلاممزله برابر تبريك ايدييورز، موفّقيتلرينه دعا ايدييورز.
رابعًا:أعلا مسجد إمامى فعّال قارداشمز إبراهيم أدهمڭ كندى سيستمنده تام نورجى اولارق بولديغى واعظ على شنتوركڭ و واعظ عثمان نورينڭ صميمى و فداكارانه و نور خدمتنده عزمكارانه مكتوبلرنده آرزو ايتدكلرى طرزده خاص شاكردلر
— 318 —
دائرهسنده قبول اولمشلر. جنابِ حق اونلرى موفّق أيلهسين، آمين! على شنتوركڭ مكتوبنده إسمى بولونان مفتئِ بلده على رضايه پك چوق سلام ايدوب على رضا نامندهكى چوق أهمّيتلى قارداشلريمزڭ ايچنده نور دائرهسنه گيرديگنى و چوقلره حسنِ مثال اولاجغنى تبليغ ايديڭز. عمومه بيڭلر سلام.
٭ ٭ ٭
معجزهلى قرآنمزدن سورهِٔ رحمٰن توافقاتِ لطيفهسى ايچنده بولونان جزء ايله گوزل توافقلى بر جزئى إستانبولده مطبعهجى عزيزه گوسترمك ايچون گوندرمشدك؛ او ده چوق بگنمش، سوز ويرمش كه: "نه وقت ايسترسهڭز، بونى ده حزبِ قرآنيه و حزبِ نوريه گبى فوطوغرافله طبع ايدهجگم. هندستانه بر ميليون قرآنى گوندرمگه سوز ويرديگمدن، بو معجزاتلى قرآنى ده ايچنده اونلره گوندرمك گوزل اولور." جنابِ حق، إن شاء اللّٰه نورجيلرى موفّق ايدر.
٭ ٭ ٭
سكّهِٔ غيبيهنڭ فيآتى اولارق أللى رهبرى ناشرلرندن پارهسنى ويردم، آلدم، سزه گوندرييورم. هم او مبارك مجموعهنڭ بر مبارك فيآتى اولارق، بڭا خدمت ايدن و شيمديلك پك لزومى بولونميان و باشقهلرينه ده ويرمك ايستهمديگم ايكى تنجره و اون بش سنه گيديگم پاموقلى أنتارى و غايت مبارك بر كتابه مقابل، بر چايدانلق و يگرمى درت سنهدن بَرى تراشه خدمت ايدن بر اوستورا و چوق زماندن بَرى بڭا خدمت ايدن بر چارشاف، حاضر قلنج علىنڭ پدريله أحمد راسخڭ تخمين و تنسيبيله، طوقوز ليرا تنجره، طوقوز ليرا ده چايدانلق، طوقوز ليرا تراش بيچاغى، پاموقلى أنتارى و چارشاف ايله ايكى أل حوليسى و بر ايچ دونى ايله بر پاموقلى گوملك فيآتى يكونى (١٢٥) ليرا تخمين ايديلمشدر. حاضر اولان ذاتلر بو قيمتى تقدير ايتديلر؛ بن، داها آز فيآت ويردم؛ بو فيآت چوقدر ديرم. عمومه سلام.
٭ ٭ ٭
— 319 —
عزيز، صدّيق قارداشلريمز!
أوّلا:ليالئِ عشرهڭزى تبريك ايله برابر، سزه نورڭ ايكى كرامتنى بيان ايدييورز. شويله كه: بو صيرهلرده چوق جهتلرده، خصوصًا ماكينه ايله نورلرڭ إنكشافاتى، گيزلى دشمن زنديقلرى شاشيرتدى. جزئى، فقط أليم بر طرزده بر پلان ايله، چوق أوهامه و إفترالره مدار اولابيلير بر حادثهيى، بر بيچاره محاكمهسز بر آدمڭ واسطهسيله ياپديرديلر كه، بوراده نورڭ أڭ مهمّ و وظيفهسى أڭ أهمّيتلى بر شاكردينى، تام خانهسنڭ ياننده درت گلّه ايله، او بيچاره آدم يارهلانيور. دوقتور "يوزده يوز ئولهجكدر" دييور. او مجروحڭ طرفنده دعوا ايدهجك، رسمى، غيرِ رسمى چوق آدملر واركن و يوزده طقسان او أهمّيتلى شاكرده إسناد ايتمك و او وسيله ايله خانهسندهكى بتون نور رسالهلرينى و مكتوبلرينى تحرّى بهانهسيله ألده ايتمك يوزده طقسان إحتمالى واركن و او واسطه ايله بنى و نورجيلرى علاقهدار ايتمك و او معصوم شاكردى ده عجيب إفترالرله لكهدار ايتمك، أسبابلر اولديغى حالده، فَاِنَّكَ مَحْرُوسٌ بِعَيْنِ الْعِنَايَةِ سرّيله ينه عنايتِ إلٰهيه إمداده يتيشدى. او آدم تام يوزندن درت گلّه ايله ياقيندن وورولديغى حالده ئولمهدى. و خارقه بر صورتده هيچ بر شاهد بولونمادى. هيچ بر أماره بولونمادى. او ووريلان آدم، نه محكمهيه، نه باباسنه، نه قارداشلرينه، كيم وورديغنى إصرار ايتدكلرى حالده سويلهمدى، يعنى سويلتديريلمدى. أگر سويلهسه ايدى، حبّهيى قبّه ياپان منافقلر، عجيب إفترالر ايدهجكلردى. جنابِ حق، إحسان و كرميله نورلرى و نورجيلرى حمايه ايدوب، او حادثه و او بومبانڭ باطلاماسى بزه ضرر ويرمدى.
قطعى قناعتمز گلمش كه، بو بر كرامتِ نوريهدر. هم او آدم نورلرڭ بر پارچهسنى اوقوديغى جهتيله، اونڭ كرامتيله حياتنى قورتارديغى گبى، اوندن آلديغى جزئى بر درسِ حقيقت حسّيله، او أليم وضعيتنده و عنادجى طبيعتنده، ينه نورلره ضرر گلمهمك ايچون صوصديريلدى. نه محكمهيه، نه أقرباسنه سويلتديريلمدى. فقط بنم يانمه بر دفعه گلديگى و إستقامته سوز ويرديگى حالده ياڭليش حركت ايتديگى ايچون طوقات
— 320 —
يدى. حتّى إتهامه معروض اولابيلير شاكردڭ ده، كمالِ صداقت و إخلاص ايچنده بعض لاقيدلقلرى يوزندن بر شفقت طوقادى ييديگنى آڭلادق.
٭ ٭ ٭
"هو نكتهسى"نڭ آخرنده بو پارچه يازيلهجق
گوردم كه؛ عالمِ مثال، نهايتسز فوطوغرافلر و هر بر فوطوغراف، حدسز حادثاتِ دنيويهيى عين زمانده هيچ قاريشديرميهرق آلييور. بيڭلر دنيا قدر بيوك و گنيش بر سينهماءِ اُخرويه و فانياتڭ فانى و زائل حاللرينى و وضعيتلرينى و گچيجى حياتلرينڭ ميوهلرينى سرمدى تماشاگاهلرده و جنّتده سعادتِ أبديه أصحابلرينه دنيا ماجرالرينى و أسكى خاطرهلرينى لوحهلريله گوزلرينه گوسترمك ايچون پك بيوك بر فوطوغراف ماكينهسى اولارق بيلدم. هم لوحِ محفوظڭ، هم عالمِ مثالڭ ايكى حجّتى و ايكى كوچك نمونهسى و ايكى نقطهسى إنسانڭ باشنده اولان قوّهِٔ حافظه و قوّهِٔ خياليه مرجمك كوچكلگنده ايكن، هيچ قاريشديرميهرق كمالِ إنتظامله ايچلرنده بر بيوك كتبخانه قدر معلوماتڭ يازيلماسى قطعى إثبات ايدر كه، او ايكى قوّهنڭ نمونهِٔ أكبر و أعظملرى، عالمِ مثال ايله لوحِ محفوظدر. هوا و صو عنصرلرينڭ، خصوصًا نطفهلرڭ صويى و هوا عنصرى طوپراق عنصرينڭ پك فوقنده داها زياده حكمت و إراده ايله و قلمِ قدر و قدرت ايله يازيلدقلرى و تصادف و كور قوّتڭ و صاغير طبيعتڭ و جامد و هدفسز أسبابڭ قاريشماسى يوز درجه محال و هيچ بر جهتله ممكن اولماديغى و حكيمِ ذو الجلالڭ قلمِ قدر و حكمتنڭ صحيفهسى اولديغى علم اليقين ايله قطعى بيليندى. متباقيسى شيمديلك يازديريلمادى.
سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 321 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم و خدمتِ قرآنيهده فعّال، ثباتكار آرقداشلرم!
أوّلا:بو سنه حجِّ أكبر معناسنى طاشييان ليالئِ عشرهڭزى روح و جانمزله تبريك ايدرز.
ثانيًا:هم داخلده، هم خارجده نورڭ فتوحاتى دوام ايدييور. فقط گيزلى دشمنلريمز اولان أهلِ ضلالت و سفاهت، أهمّيتسز بعض حادثهلرله نور طلبهلرينه تلاش ويرمگه و حبّهيى قبّه ياپوب صارصينتى ويرييورلر. بوگونلرده أكثر كتابلرم و اوچ سنهلك مخابره مكتوبلرم ميدانده بولونان أهمّيتلى بر شاكردڭ خانهسنه ياقين، گيجهده بر وقوعات اولدى. اوندن إستفاده ايله او شاكردڭ خانهسنى تحرّى ايتمك يوزده طقسان إحتمالِ قوى واركن، جنابِ حق عنايتيله و حفظ و حمايتيله او خانهيى تحرّيدن قورتاردى. أگر صباحلين صافدل ايكى قارداشمزى جدّى ايقاظ ايتمهسه ايدم و كتاب و مكتوبلرى اورادن قالديرمسه ايدم، ينه نور دائرهسى ايچنده بيوكجه بر مسئله اولاجقدى. او وقوعاتده بر نوع سياست قورقوسى ده گورونويور. گرچه عنايتِ إلٰهيه بزى محافظه ايتدى؛ فقط بو صيرهده كه، مجموعهلر چيقييور و إنتشار ايدييور و بز ده پك چوق سكونته و إحتياطه مجبور اولديغمز حالده بويله هيجانلى بر حادثه، حبّهيى قبّه ياپان دشمنلريمز بزه تلاش و صارصينتى ويرهجكدى. عنايتِ إلٰهيه، او پلانى ده دفع ايتدى، بزى محافظه ايتدى.
فقط او خلافِ مأمول بردن بو حادثهدن روحمه گلن هيجان و معنوى ضربه و نور خدمتنه أهمّيتلى ضرر گلمك دوشونمهسيله، هيچ عمرمده گورمهديگم بر صيقنتى و أعصابمده معنوى يارهلر آچيلدى. إختيارسز تأثّرات بنى چوق أزييوردى. بردن جنابِ أرحم الراحمين، كمالِ مرحمتندن او تأثّرات معنوى يارهلريمه تام بر مرهم اولارق چوق فداكار نورى بڭلىيى و قسطمونى قهرمانى صادق بگى و اينهبولى قهرمانلرندن إسماعيلى تام بر مرهم و علاج اولارق ايكنجى گون گوندردى. هم اون بش سنهدن بَرى شهيد اولمش ايشيتديگم و دائما عُبَيد گبى شهيد طلبهلرم ايچنده اوڭا دعا ايتديگم، هم إشارات الإعجازى، هم اوننجى سوزى طبع ايدن ملا حمزه حياتده، عراقده
— 322 —
اولديغنى و نورلرى آراديغنى.. مملكته گيدن قارداشمز أمينڭ مكتوبنده او مژده، تماميله يارهمى تداوى ايتدى. جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون ديدم.
عموم قارداشلريمزه بيڭلر سلام ايدرز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:سزه هم عجيب، هم أليم، هم لطيف بر ماجراىِ حياتمى، دشمنلريمڭ هم شنيع، هم بيڭ إحتمالدن بر تك إحتمال ايله هيچ بر شيطان هيچ بر كيمسهيى قانديرهمديغى بر إفترالرينى و نوره قارشى إستعمال ايديلهجك هيچ بر سلاحلرى قالماديغنى بيان ايتمگه بر مناسبت گلدى. شويله كه:
تاريخِ حياتمى بيلنلره معلومدر: أللى بش سنه أوّل بن، يگرمى ياشلرنده ايكن، بيتليسده مرحوم والى عُمَر پاشا خانهسنده ايكى سنه اونڭ إصراريله و علمه زياده حرمتيله قالدم. اونڭ آلتى عدد قيزلرى واردى. اوچى كوچك، اوچى بيوك. بن، اوچ بيوكلرى، ايكى سنه برابر بر خانهده قالديغمز حالده، بربرندن تفريق ايدوب طانيمييوردم. او درجه دقّت ايتمييوردم كه بيلهيم. حتّى بر عالم مسافرم يانمه گلدى، ايكى گونده اونلرى بربرندن فرق ايتدى، طانيدى. هركس و بن ده، بو حاله حيرت ايدردك. بڭا صورديلر: "نهدن باقمييورسڭ؟" ديردم: "علمڭ عزّتنى محافظه ايتمك، بنى باقديرمييور."
هم قرق سنه أوّل إستانبولده كاغدخانه شنلگنڭ يومِ مخصوصنده، كوپريدن تا كاغدخانهيه قدر خليجڭ ايكى طرفنده بيڭلر آچيق صاچيق روم و أرمنى و إستانبوللى قارى و قيزلر ديزيلدكلرى صيرهده، بن و مرحوم مبعوث ملا سيّد طٰهٰ و مبعوث حاجى إلياس ايله برابر قاييغه بيندك، او قادينلرڭ يانلرندن گچييوردق. بنم هيچ خبرم يوقدى. حالبوكه ملا طٰهٰ و حاجى إلياس بنى تجربهيه قرار ويردكلرى و نوبتله بنى ترصّد ايتدكلرينى
— 323 —
بر ساعت سياحت صوڭنده إعتراف ايدوب ديديلر: "سنڭ بو حالڭه حيرت ايتدك، هيچ باقمادڭ." ديدم: "لزومسز، گچيجى، گناهلى ذوقلرڭ عاقبتى ألملر، تأسّفلر اولماسندن ايستهمييورم."
هم بتون تاريخِ حياتمده هديهلرى قبول ايتمك و منّت آلتنه گيروب خلقڭ صدقه و إحسانلرينى آلمقدن چكينديگمى، بنمله آرقداشلق ايدنلر بيليرلر. نورلرڭ و خدمتِ ايمانيه و قرآنيهنڭ شرفنى و سلامتنى حمايه ايتمك ايچون، دنيانڭ مادّى و إجتماعى و سياسى بتون أذواقنى و مراقنى ترك ايتديگمى و إعدام گبى أهلِ غرضڭ بتون تهديدلرينه بش پاره أهمّيت ويرمديگمى، يگرمى سنه إشكنجهلى أسارتمدهكى ايكى دهشتلى حپسلرمده و محكمهلرمده قطعى گوروندى.
ايشته يتمش بش سنه دوام ايدن بو دستورِ حياتم واركن، رسالهِٔ نورڭ فوق العاده قيمتنى قيرمق فكريله شيطانلرڭ بيله خاطر و خيالنه گلمهين بر إفترا، رسمى مقامنى إشغال ايدن بر آدم ياپدى. و ديمش: "گيجهده طبلهلرله باقلاوالر، فاحشه و ناموسسزلر ياننه گيدييورلر." حالبوكه بنم قپوم گيجهده طيشاريدن و ايچريدن كليدلى، هم صباحه قدر بر بكجى او بدبختڭ أمريله قپومى بكلهيوردى. هم بورادهكى قومشولر و بتون دوستلر بيليرلر كه؛ بن عشاء نمازندن صوڭره، تا صباحه قدر هيچ كيمسهيى يانمه قبول ايتمهمشم. ايشته بويله بر إفترايه بر سفيه، أحمق إنسان أشك اولسه، صوڭره شيطان اولسه، بوڭا إحتمال ويرمز. او آدم آڭلادى، او گبى پلانلردن واز گچدى، بورادن باشقه يره جهنّم اولوب گيتدى.
اونڭ رسميت جهتيله بنى دگل، بلكه نورجيلرى لكهدار ايتمك ايچون قورديغى پلانى ايله، بو يڭى حادثهيى وسيله ايدوب شاكردلره لكه سورمك ايستهنيلدى. فقط حفظ و حمايت و عنايتِ إلٰهيه، او پلانى ده خارقه بر طرزده عقيم بيراقدى. بو بيانله بن نفسمى تبرئه ايتمييورم، بلكه "قدسى خدمتِ ايمانيه، او نفسى بتون هوساتندن واز گچيرمش و او خدمتدهكى معنوى ذوق اوڭا كافى گلييور" ديمك ايستهيورم و نورجيلرڭ إحتياط و دقّته إحتياجلرينى بيان ايدييورم.
— 324 —
ثانيًا:ماكينه ايشنده تجربهلى و مقتدر خصوصى كاتبى سزه گوندرييورم. كندم زحمتله يازديغمدن، بوندن صوڭره قيصهجه يازاجغم، گوجنمهيڭز.
ثالثًا:أفلانى طرفلرندن خطيب محمد توفيقه سلام ايدييورم، رؤياسى مباركدر.
رابعًا:بو دقيقهده قسطمونى خسروى محمد فيضىنڭ تبريك و نور فتوحاتنڭ مژدهلرينى حاوى پارلاق، گوزل مكتوبنى آلدم و او قيمتلى قارداشمز باشده اولارق حلمى، أمين، بشقارداشلر، علويهلر، زهرالر، لطفيهلر گبى نورجى همشيرهلريمزڭ هم ليالئِ عشرهلرينى، هم بايراملرينى روح و جانمزله تبريك ايدييورز. هم خلوصينڭ، هم فيضىنڭ مكتوبلرينى لفًّا گوندرييورز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:نورڭ أهمّيتلى و چوق خيرلى بر شاكردى، چوقلرڭ نامنه بندن صوردى كه: نورڭ خالص و أهمّيتلى بر قسم شاكردلرى، پك مصرّانه اولارق آخر زمانده گلن آلِ بيتڭ بيوك بر مرشدى سنى ظن ايدييورلر و او قدر چكينديگڭ حالده اونلر إصرار ايدييورلر. سن ده بو قدر مصرّانه اونلرڭ فكرلرينى قبول ايتمييورسڭ، چكينيورسڭ. ألبته اونلرڭ ألنده بر حقيقت و قطعى بر حجّت وار و سن ده بر حكمت و حقيقته بناءً اونلره موافقت ايتمييورسڭ. بو ايسه بر تضاددر، هر حالده حلّنى ايستهيورز.
بن ده بو ذاتڭ تمثيل ايتديگى چوق مسائللره جوابًا ديرم كه: او خاص نورجيلرڭ أللرنده بر حقيقت وار. فقط ايكى جهتده بر تعبير و تأويل لازم:
برنجيسى:چوق دفعه مكتوبلرمده إشارت ايتديگم گبى، مهدئِ آلِ رسولڭ تمثيل ايتديگى قدسى جماعتنڭ شخصِ معنويسنڭ اوچ وظيفهسى وار. أگر چابوق قيامت قوپمازسه و بشر بتون بتون يولدن چيقمازسه، او وظيفهلرى اونڭ جمعيتى و سيّدلر جماعتى ياپاجغنى رحمتِ إلٰهيهدن بكلهيورز. و اونڭ اوچ بيوك وظيفهسى اولاجق:
— 325 —
برنجيسى:فن و فلسفهنڭ تسلّطيله و مادّيون و طبيعيّون طاعونى، بشر ايچنه إنتشار ايتمهسيله، هر شيدن أوّل فلسفهيى و مادّيون فكرينى تام صوصديرهجق بر طرزده ايمانى قورتارمقدر. أهلِ ايمانى ضلالتدن محافظه ايتمك و بو وظيفه هم دنيا، هم هر شيئى بيراقمقله، چوق زمان تدقيقات ايله مشغوليتى إقتضا ايتديگندن، حضرتِ مهدينڭ او وظيفهسنى بِالذّات كنديسى گورمگه وقت و حال مساعده ايدهمز. چونكه خلافتِ محمّديه (عصم) جهتندهكى سلطنتى، اونڭ ايله إشتغاله وقت بيراقمييور. هر حالده او وظيفهيى اوندن أوّل بر طائفه بر جهتده گورهجك. او ذات، او طائفهنڭ اوزون تدقيقاتى ايله يازدقلرى أثرى كندينه حاضر بر پروغرام ياپاجق، اونڭ ايله او برنجى وظيفهيى تام ياپمش اولاجق. بو وظيفهنڭ إستناد ايتديگى قوّت و معنوى اوردوسى، يالڭز إخلاص و صداقت و تساند صفتلرينه تام صاحب اولان بر قسم شاكردلردر. نه قدر ده آز ده اولسهلر، معنًا بر اوردو قدر قوّتلى و قيمتلى صاييليرلر.
ايكنجى وظيفهسى:خلافتِ محمّديه (عصم) عنوانى ايله شعائرِ إسلاميهيى إحيا ايتمكدر. عالمِ إسلامڭ وحدتنى نقطهِٔ إستناد ايدوب بشريتى مادّى و معنوى تهلكهلردن و غضبِ إلٰهيدن قورتارمقدر. بو وظيفهنڭ، نقطهِٔ إستنادى و خادملرى، ميليونلرله أفرادى بولونان اوردولر لازمدر.
اوچنجى وظيفهسى:إنقلاباتِ زمانيه ايله چوق أحكامِ قرآنيهنڭ زدهلنمهسيله و شريعتِ محمّديهنڭ (عصم) قانونلرى بر درجه تعطيله اوغراماسيله او ذات، بتون أهلِ ايمانڭ معنوى يارديملريله و إتّحادِ إسلامڭ معاونتيله و بتون علما و أوليانڭ و بِالخاصّه آلِ بيتڭ نسلندن هر عصرده قوّتلى و كثرتلى بولونان ميليونلر فداكار سيّدلرڭ إلتحاقلريله او وظيفهِٔ عظمايى ياپمغه چاليشير.
شيمدى حقيقتِ حال بويله اولديغى حالده، أڭ برنجى وظيفهسى و أڭ يوكسك مسلگى اولان ايمانى قورتارمق و ايمانى تحقيقى بر صورتده عمومه درس ويرمك، حتّى عوامڭ ده ايماننى تحقيقى ياپمق وظيفهسى ايسه معنًا و حقيقةً هدايت ايديجى، إرشاد ايديجى معناسنڭ تام صراحتنى إفاده ايتديگى ايچون، نور شاكردلرى بو وظيفهيى
— 326 —
تماميله رسالهِٔ نورده گوردكلرندن، ايكنجى و اوچنجى وظيفهلر بوڭا نسبةً ايكنجى و اوچنجى درجهدر دييه، رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسنى حقلى اولارق بر نوع مهدى تلقّى ايدييورلر. او شخصِ معنوينڭ ده بر ممثّلى، نور شاكردلرينڭ تساندندن گلن بر شخصِ معنويسى و او شخصِ معنويده بر نوع ممثّلى اولان بيچاره ترجماننى ظن ايتدكلرندن، بعضًا او إسمى اوڭا ده ويرييورلر. گرچه بو بر إلتباس و بر سهودر، فقط اونلر اونده مسئول دگللر. چونكه زياده حسنِ ظن، أسكيدن بَرى جريان ايدييور و إعتراض ايديلمز. بن ده او قارداشلريمڭ پك زياده حسنِ ظنلرينى بر نوع دعا و بر تمنّى و نور طلبهلرينڭ كمالِ إعتقادلرينڭ بر ترشّحى گورديگمدن اونلره چوق ايليشمزدم. حتّى أسكى أوليانڭ بر قسمى، كرامتِ غيبيهلرنده رسالهِٔ نورى عين او آخر زمانڭ هدايت ايديجيسى اولديغى دييه كشفلرى، بو تحقيقات ايله تأويلى آڭلاشيلير. ديمك ايكى نقطهده بر إلتباس وار، تأويل لازمدر:
برنجيسى:آخردهكى ايكى وظيفه، گرچه حقيقت نقطهسنده برنجى وظيفه درجهسنده دگللر، فقط خلافتِ محمّديه (عصم) و إتّحادِ إسلام اوردولريله زمين يوزنده سلطنتِ إسلاميهيى سورمك جهتنده هركسده، خصوصًا عوامده، خصوصًا أهلِ سياستده، خصوصًا بو عصرڭ أفكارنده او برنجى وظيفهدن بيڭ درجه گنيش گورونويور. و بو إسم بر آدمه ويريلديگى وقت، بو ايكى وظيفه خاطره گلييور؛ سياست معناسنى إحساس ايدر، بلكه ده بر خودفروشلق معناسنى خاطره گتيرر، بلكه بر شان و شرف و مقامپرستلك و شهرتپرستلك آرزولرينى گوسترر. و أسكيدن بَرى و شيمدى ده چوق صافدل و مقامپرست ذاتلر، مهدى اولاجغم دييه دعوا ايدرلر. گرچه هر عصرده هدايت ايديجى بر نوع مهدى و مجدّد گلييور و گلمش، فقط هر برى اوچ وظيفهلردن بريسنى بر جهتده ياپماسى إعتباريله، آخر زمانڭ بيوك مهدى عنواننى آلمامشلر.
هم محكمهده دڭزلى أهلِ وقوفى، بعض شاكردلرڭ بو إعتقادلرينه گوره، بڭا قارشى ديمشلر كه: "أگر مهديلك دعوا ايتسه، بتون شاكردلرى قبول ايدهجكلر." بن ده اونلره ديمشدم: "بن، كنديمى سيّد بيلهمييورم. بو زمانده نسللر بيلينمييور. حالبوكه آخر زمانڭ او بيوك شخصى، آلِ بيتدن اولاجقدر. گرچه معنًا بن حضرتِ علىنڭ (رض)
— 327 —
بر ولدِ معنويسى حكمنده اوندن حقيقت درسنى آلدم و آلِ محمّد عليه السلام بر معناده حقيقى نور شاكردلرينه شامل اولماسندن، بن ده آلِ بيتدن صاييلهبيليرم؛ فقط بو زمان شخصِ معنوى زمانى اولماسندن و نورڭ مسلگنده هيچ بر جهتده بنلك و شخصيت و شخصى مقاملرى آرزو ايتمك و شان شرف قزانمق اولماز و سرِّ إخلاصه تام مخالف اولماسندن، جنابِ حقّه حدسز شكر ايدييورم كه، بنى كنديمه بگنديرمهمسندن، بن اويله شخصى و حدّمدن حدسز درجه فضله مقاماته گوزيمى ديكمم و نوردهكى إخلاصى بوزمامق ايچون، اُخروى مقامات دخى بڭا ويريلسه، بيراقمغه كنديمى مجبور بيلييورم." ديدم، او أهلِ وقوف صوصدى.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:عموم نورجيلرڭ مبارك بايراملرينى و حجّ الأكبرده بولونان نور شاكردلريله و حجدهكى نور طرفدارلرينڭ بايراملرينى تبريك ايچنده و چوق زماندن بَرى أسارت آلتنده قالمش و إستقلاليتنى غائب ايتمش هندستان، عربستان گبى عالمِ إسلامڭ بيوك مملكتلرى برر دولتِ إسلاميه شكلنده هندده يوز ميليون بر دولتِ إسلاميه، جاواده أللى ميليوندن زياده بر دولتِ إسلاميه و عربستانده درت بش حكومت بر جماهيرِ متّفقه گبى عرب برلگى ايله إسلام برلگنى برلشديرمهسندهكى عالمِ إسلامڭ بو بيوك بايرامنڭ مقدّمهسنى تبريك ايله، بو بايرام بزه مژده ويرييور.
ثانيًا:إستانبولده، رأفت بگڭ و مصطفى اوروجڭ يازدقلرينه گوره، چوق زمان إسلام اوردوسنى إداره ايدن و صوڭره دار الفنونه إنقلاب ايدن حربيه نظارتى و بابِ سرعسكرى، او معظّم بنانڭ آلننده
اِنَّا فَتَحْنَالَكَ فَتْحًا مُبِينًا ٭ وَ يَنْصُرَكَ اللّٰهُ نَصْرًا عَزِيزًا
خطِّ قرآن ايله او معنيدار قرآن آيتى يازيلمشكن، صوڭره ده مرمر طاشلرله اوزرى قپاتيلوب او نورلرى گيزلهمشلردى. شيمدى يڭيدن خطِّ قرآنيهيه بر نمونهِٔ مساعده و رسالهِٔ نورڭ
— 328 —
تعقيب ايتديگى مقصدينه بر وسيله و اونورسيته ايلريده بر نور مدرسهسى اولماسنه بر إشارت اولديغى گبى، دڭزلى نورجيلرندن أحمدلرڭ مشهور عالم و عقلجه اون طوقوزنجى عصرڭ أڭ بيوگى و إجتماعى فيلسوفلرڭ أڭ ايلريسى بيسمارقڭ أثرندن آلدقلرى بر فقرهده، او يوكسك بيسمارق أثرنده دييور كه: قرآنى هر جهتله تدقيق ايتدم، هر كلمهسنده بيوك بر حكمت گوردم. بونڭ مِثلى و بشريتى إداره ايدهجك هيچ بر أثر يوقدر و گلهمز." و پيغمبره خطابًا دير:
"يا محمّد! سڭا معاصر اولامديغمدن چوق متأثّرم. بشريت سنڭ گبى ممتاز بر قدرتى بر دفعه گورمش، بعدما گورهميهجكدر. بناءً عليه، سنڭ حضورڭده كمالِ حرمتله أگيليرم."
بيسمارق
دييه إمضاسنى آتمش. و او فقرهسنده تحريف و نسخ اولونان كتبِ منزلهيى زياده تنقيص ايتديگى ايچون، او جملهلر يازيلمامالى؛ بن ده إشارت ايتدم.
او ذات اون طوقوزنجى عصرڭ أڭ عقللى و أڭ بيوك بر فيلسوفى و سياستڭ و إجتماعياتِ بشريهنڭ أڭ مهمّ بر شخصيتى اولماسى؛ هم عالمِ إسلام إستقلاليتنى بر درجه ألده ايتمهسى و أجنبى حكومتلرڭ حقائقِ قرآنيهيى آراماسى و غرب و شمالِ غربىده قرآن لهنده بيوك بر جريان بولونماسى؛ هم آمريقانڭ أڭ يوكسك و مشهور فيلسوفى اولان مستر قارلايل دخى عينًا بيسمارق گبى ديمش: "باشقه كتابلر، هيچ بر جهتده قرآنه يتيشهمز. حقيقى سوز اودر، اونى ديڭلهملىيز." دييه قطعى قرار ويرمهسى
(حاشيه): رسالهِٔ نوردن عربى إشارات الإعجاز تفسيرى اوتوز سنه أوّل، اونڭ بو قيمتلى حقپرستانه حكمنه إشارت ايتمش.
و نورلرڭ ده هر طرفده فتوحاتى و ايلرى گيتمسى، بيوك بر فالِ خيردر كه، أجنبيده چوق بيسمارقلر و مستر قارلايللر چيقهجقلر و أمارهلرى ده وار دييه نورجيلره بر بايرام هديهسى اولارق تقديم ايدييورز و بيسمارقڭ فقرهسنى لفًّا گوندرييورز.
— 329 —
اينهبولى قهرمانلرندن بَرْبر على عثمانڭ معصوم مخدومنڭ گوزل يازيسيله گوندرديگى مكتوبه باقدم، بردن خاطريمه گلدى: اوچ مهمّ نور مركزنده اوچ بَرْبر تام بربرينه بڭزر بر طرزده نوره بيوك خدمتلرى، هم هر بريسى چوجقلريله نوره چاليشمهلرى، بنى مسرور أيلدى. بَرْبر برهان، بَرْبر حفظى، بَرْبر على عثمان؛ نورڭ برر قيمتلى قهرمانلريدر. اللّٰه اونلرى چولوق و چوجقلريله دنياده و آخرتده مسعود ايتسين، آمين!
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:مدرسة الزهرانڭ اوچ شاكردينڭ خفيفجه بر آى حپس جزاسى و پك حقسز و چوق معناسز و صوغوق حاكمڭ حدّتنه معروض قالمالرينه مقابل، قطعى بر قناعت ايله و چوق أمارهلرڭ قوّتيله مژده ويرييورز كه؛ او شاكردلر و يارديمجيلرى، او آدمڭ كوچوجك ويرديگى جزا و معناسز حدّتنه بدل، روحانيلر، ملائكهلر و إستقبالدهكى نسلِ آتى ميليونلر آلقيشلامالر ايله اويله شاكردلرى تبريك ايدييورلر و حپسِ أبدينڭ ميليونلر سنه جزالرندن قورتولمغه وسيله اولدقلرى ايچون، بويله سينك قنادى قدر أهمّيتى اولميان بو گبى تعجيز و تعذيبلرى هيچه اينديرر، بلكه إفتخارله سَوينديرر.
أوت بر عصر أوّل دنيانڭ أڭ عقللى و أڭ مدقّقى و فيلسوفى و سلطنتلى حاكمى تلقّى ايديلن و كندى خرستيان ايكن بتون أسكى دينلرى و كتابلرى هيچه اينديرن، بلكه إنكار ايتمك جرئتنى گوسترن، غايت أنانيتلى و شهرتلى اولان پرنس بيسمارقڭ قرآنِ حكيمڭ اوڭنده كندى إمضاسيله و بتون قوّتيله تصديقكارانه سجده ايتمهسنى يازان و عناد و أنانيتنى و دينسزلگنى بيراقوب قرآنه تسليم اولديغنى عالمه إعلان ايتديگنى جريدهلرده نشر ايديلديگى بر هنگامده و بتون أديانِ سماويهيى إنكار ايدن و شرقِ شماليدهكى شيمديكى دهشتلى حكومتڭ تشويقى ايله كثرتله ايچندهكى
— 330 —
مسلمانلرى حجّه گوندروب، عالمِ إسلام نظرنده دينسزلگنى و عناد و عداوتنى بيراقمق طرزنده گويا قرآنى إنكار ايدهمييور و عظمتنه قارشى بر نوع تسليميت و دخالت طرزنده بورادهكيلردن داها زياده قرآنى أهمّيتلى بيلييورم دييه، بو نقطهده اونلر بندن داها گرى دوشويورلر كه، بنم قدر حاجى گوندرهمييور ديمهسنه مقابل؛ بورادهكيلر دخى ما شاء اللّٰه تام مساعده ايتدكلرى حالده و بويله سياسى پروپاغنده ايديلديگى بر زمانده، مدرسة الزهرانڭ نور شاكردلرى، او ماهيت و عظمتدهكى قرآنِ معجز البيانڭ حقيقتلرينى ذو الفقار و عصاىِ موسى گبى خارقه رسالهلرله معجزهلرينى قلملريله نشر ايدوب أڭ معنّد دينسزلرى تصديقه مجبور ايتمهلرينه مقابل، أهلِ ضلالتڭ هجومى؛ ألبته دگل يالڭز أهلِ حقيقت إنسانلرى، بلكه روحانيلرى، بلكه مَلكلرى ده آغلاتير و أرضى و سمايى حدّته گتيرهبيلير.
مادام ايكى سنه تدقيقدن صوڭره آيت الكبرا أسكى حرفلرله طبع ايديلن بيڭ نسخه و نورڭ بتون رسالهلرى إتّفاقًا برائت ايله برابر عمومى إعاده ايديلمش. عينًا إعاده ايديلن بعض رسالهلرڭ أسكى حروف ايله تكثيرينى بر صوچ صايوب جزا ويرمك، عدليهلرى جدًّا علاقهدار ايدوب عدالت شرفنى قيرييور.
ثانيًا:بنم خصوصى كاتبم شيمدى يوق، باشقه كاتبلر ده بنم ديلمى ايى آڭلامييورلر؛ بن ده هم راحتسز و هم ده گج و گوچ يازهبيلييورم. حالبوكه دوندن بَرى يگرمىيه ياقين مكتوبلر گلدى. ايچنده ده پك چوق قارداشلريمز و همشيرهلريمزڭ إسملرى وار. بز اونلرڭ عمومنڭ هم بايراملرينى تبريك ايدييورز، هم يڭى شاكرد اولمق ايستهينلرى روح و جانمزله قبول ايدييورز. و اونلرى اويله سَوق ايدن ذاتلره ده اللّٰه راضى اولسون و قلبلرندهكى مرادلرى نه ايسه جنابِ حق اونلرى موفّق أيلهسين ديرز.
ثالثًا:نور سانترالى صبرينڭ (رح) لاحقهيه گيرهجك گوزل مكتوبى و على عثمان و چيلنگير علىنڭ نورلرڭ نشرندهكى قدسى خدمتلرى و إبراهيم أدهمڭ باليكسير وسائر طرفلرده تأثيرلى فعاليتى و اونڭ إرشاديله چوقلرڭ نور دائرهسنه گيرمهسى و أحمد فؤادڭ ده أفلانى حواليسنده حسن فيضى گبى فعاليتى و شدّتلى علاقهسى و قونيهلى صبرينڭ گنج مكتبليلرڭ چوقلقله نور دائرهسنه گيرمهلرينه چاليشماسى و باشده مفسّر حاجى و
— 331 —
خواجه وهبى أفندى و قونيه علماسنڭ نورلره قارشى حسنِ توجّهلرى و تصديقكارانه مناسبتلرى و معلّم عبد الرحمٰن إحسانڭ حسبحال مكتوبندهكى صميمى و جدّى نوره علاقهدارلغى و طاوشانلى واعظى عثمانڭ مكتوبنده پك صميمى و جدّى ايكى اوچ ذاتڭ نور شاكردلگنه كمالِ جدّيتله گيرملرى و أگيردير كويلرنده على عثمانڭ و خليل إبراهيمڭ تصديقيله چوق خالص نورجيلرڭ يتيشمهسى و آنقره دار الفنوننده نوره أهمّيتلى خدمت ايدن و قسطمونيده مكتب گنجلرندن أڭ أوّل نورلره گيرن و آنقرهدهكى عبد الرحمٰنڭ اوغلى وحدتى حمايه و محافظهيه چاليشان آراجلى عبد اللّٰهڭ مكتوبنده تام ايمانلى و ديندارانه و مژدهكارانه يازماسى و اوراده اوقويوجيلرڭ چوق اولماسيله أللرندهكى رسالهنڭ كافى اولماديغنه و قونيهلى آرقداشى محمد ايله برابر گنجلر ايچريسنده نور نشر ايتملرى و آيدين طرفنده إن شاء اللّٰه بر أحمد فيضى حكمنده نورلرله غايت علاقهدار على آقطاغڭ گوزل و صميمى مكتوبندهكى دعالرى و توصيفلرى و نورڭ تأثيرلرينى حسّ ايتمهسى گبى فقرهلرڭ مئاللرى، بزى و نور دائرهسنى تماميله مسرور ايتديگى گبى، بو بايرامده ده بيوك بر معنوى هديه اولارق قبول ايدييورز. جنابِ حق اونلرڭ عمومندن راضى اولسون. خصوصى و آيرى آيرى مكتوب يازامديغمدن گوجنمهسينلر.
خسروڭ لايحهِٔ تمييزه عائد مكتوبنى هيچ ايليشمهدن قبول ايتديگم ايچون، سزدهكى عين صورتنى محكمهِٔ تمييزه گوندرهبيليرسڭز. مادام سزده بر صورتى واردر، بو مكتوبى گوندرمهدن لاحقهيه ده گچسين. شيمدى گلن مكتوبده گنجلك رهبرينڭ فيآتنى سز بندن داها ايى بيليرسڭز. بر ويا بر بچق بانقنوطدن آشاغى اولماسين. خسروڭ قلمى دردنجى سوزه باشلاماسنه بيڭ بارك اللّٰه ديرز. اللّٰه موفّق أيلهسين، آمين!
صفرانبولى قهرمانى بَرْبر حفظى؛ حسنى، ييلماز ايكى معصوم نورجى مخدوملريله و اينهبولى قهرمانلرندن على عثمان و ايكى نورجى مخدوملرينڭ بايرام تبريكلرينه مقابل سلام، هم موفّقيتلرينه دعا ايدرز.
٭ ٭ ٭
— 332 —
عزيز، صدّيق قارداشم رأفت بك!
أوّلا:بعض بزه تماس ايدن جزئى حادثهلر مناسبتيله بر حقيقتى بيان ايتمك شدّتله روحمه إخطار ايديلدى. شويله كه:
رسالهِٔ نور هيچ بر شيئه آلَت اولاماديغنى و رضاىِ إلٰهيهدن باشقه هيچ بر مقصده وسيله اولاماديغنى و طوغريدن طوغرىيه هر شيدن أوّل ايمان حقيقتلرينى درس ويرمك و بيچاره ضعيفلرڭ و شبههيه دوشنلرڭ ايمانلرينى قورتارمق اولديغنى ألبته سزڭ گبى نورڭ خاص شاكردلرى بيلييورلر.
ثانيًا:رسالهِٔ نورڭ بو قدر معارضلرينه مقابل أڭ بيوك قوّتى إخلاص اولديغندن و دنيانڭ هيچ بر شيئنه آلَت اولماديغى گبى، طرفگيرلك حسّياتنه بنا ايديلن جريانلره، خصوصًا سياسته تماس ايدن جريانلرله علاقهدار اولماز. چونكه طرفگيرلك طمارى إخلاصى قيرار، حقيقتى دگيشديرر. حتّى بنم اوتوز سنهدن بَرى سياستى ترك ايتديگمه سبب، بر مبارك عالمڭ تعقيب ايتديگى جريانڭ طرفگيرلك طمارى ايله صالح و بيوك بر عالمڭ اونڭ فكرينه مخالف اولماسندن تفسيق درجهسنده تحقير ايدوب و جرياننه و كندى فكرينه موافق مشهور و متجاوز بر منافقى غايت مدح و ثنا ايتدى. بن ده بتون روحمله اوركدم. ديمك طرفگيرلك حسّنه سياستجيلك ده قاريشسه، بويله عجيب خطالره سببيت ويرييور دييه اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ وَ السِّيَاسَةِ ديدم. او زماندن بَرى سياستى ترك ايتدم.
او حالم نتيجهسى اولارق، سزڭ گبى قارداشلرم بيليرسڭز كه، يگرمى بش سنهدن بَرى بر غزتهيى نه اوقودم، نه ديڭلهدم و نه ده مراق ايتدم؛ و اون سنه حربِ عمومىيه باقمادم، بيلمهدم و مراق ايتمهدم؛ و يگرمى ايكى سنه بو إشكنجهلى أسارتمده طرفگيرلگه و سياسته تماس ايتمهمك ايچون و نورلردهكى إخلاصه ضرر گلمهمك ايچون، مدافعاتمدن باشقه إستراحتم ايچون هيچ مراجعت ايتمديگمى بيليرسڭز. هم بيليرسڭز كه، حپسده سزه يازديغم گبى، بنم إعداممه حكم ايدن آدملر، بنى إشكنجهلى
— 333 —
تعذيب ايدنلر، رسالهِٔ نور ايله ايمانلرينى قورتارسهلر، شاهد اولڭز كه، بن اونلرى حلال ايدييورم. و طرفگيرلك طماريله إخلاصه ضرر گلمهمك ايچون، بو ايكى اوچ سنهده داخلدن و خارجدن گلن فورطنهلى جريانلره هيچ تماس ايتمدك و قارداشلريمى ده بر درجه ايقاظ ايتدم.
ثالثًا:بيليرسڭز كه، كندم صدقه و يارديملرى قبول ايتمديگم گبى، اويله يارديملره ده وسيله اولامديغمدن، كندى ألبسهمى و لزوملى أشيامى صاتوب او پاره ايله كندى كتابلريمى، يازان قارداشلرمدن صاتون آلييورم. تا رسالهِٔ نورڭ إخلاصنه دنيا منفعتلرى گيرمهسين، بر ضرر ويرمهسين و باشقه قارداشلر ده عبرت آلوب هيچ بر شيئه آلَت ايديلمسين.
رابعًا:نورڭ حقيقى شاكردلرينه نور كافيدر. اونلر ده قناعت ايتملى، باشقه شرفلره ويا مادّى، معنوى منفعتلره گوزينى ديكمهسين. هم مناقشه، منازعه و مسائلِ دينيهده طمارلره طوقونهجق طرفگيرانه مباحثه ايتمهمك لازمدر كه، نور عليهنده غرضكارلر چيقماسين. حتّى بر حسِّ قبل الوقوع ايله مصطفى اوروج قارداشمزڭ رسالهِٔ نورڭ مسلگنه مخالف اولارق بريسيله مباحثهسى عين زمانده، بلكه عين دقيقهده اوڭا غايت حدّت و شدّتله بر گوجنمك قلبمه گلدى. حتّى او نوردن قزانديغى چوق أهمّيتلى مقامندن آتمق آرزوسى اولدى، قلبًا متأثّر اولدم. بو بنم ايچون بر عبد الرحمٰن ايدى، نهدن بويله شدّتلى حدّت ايتدم. صوڭره بو بايرامده يانمه گلدى، جنابِ حقّه شكر كه، چوق أهمّيتلى بر درس ديڭلهدى و او بيوك خطاسنى ده آڭلادى و بنم بوراده حدّتمڭ عين دقيقهده خطاسنى إعتراف ايتدى. إن شاء اللّٰه او كفّارت اولدى، تام تميز اولارق قورتولدى.
خامسًا:درت بش آيدن بَرى بر ذات، بڭا بورايه بر غزته گوندرييورمش؛ بن يڭيدن خبر آلدم كه، بڭا گوندريلييورمش. بورادهكى دوستلرم عادتمى بيلدكلرى ايچوندر كه؛ دگل غزته، نوردن باشقه هيچ بر كتابى، هيچ بر مجموعهيى قبول ايتمديگم گبى، يڭى يازيدن هيچ بر حرف بيلمديگم ايچون قورقمشلر، بڭا خبر
— 334 —
ويرمهمشلر و گوسترمهمشلر. شيمدى بر ذات، بر مكتوب ايچنده بر صحيفهسى بنمله قونوشان بر غزتهجينڭ، فقط دوست و همشهرى بر ذاتڭ مكتوبنى گوستردى. ديديلر كه: "چوقدن بَرى سنڭ نامڭه بر غزته گوندرييوردى، بز قورقدق سڭا گوسترمدك." بن ده ديدم: "او ذاته بنم طرفمدن چوق سلام ايديڭز. او دوستڭ أسكى بيلديگى سعيد دگيشمش، دنيا ايله علاقهسى كسيلمش. هم خسته، هم خصوصى مكتوبى قارداشمه ده يازامديغمدن او ذات گوجنمهسين."
اورادهكى عموم دوستلره، خصوصًا حافظ أمين و حافظ فخر الدّين گبى قارداشلريمزه سلام و بايراملرينى تكرار تبريك ايدييورز.
٭ ٭ ٭
رسالهِٔ نورڭ آووقاتى و آيدين حواليسنڭ حسن فيضىسى و او جوارڭ بر خسروى قارداشمز أحمد فيضى، اوچ سنهدن بَرى سكّهِٔ تصديقِ غيبينڭ رسالهِٔ نوره ويرديگى يوزر إشارت ايله تصديقلرينى، تام بر قطعى برهان اولارق هم حديثلردن، هم آيتلردن معنا و جفر موافقتلريله رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسنى پك قوّتلى بر صورتده إثبات ايدييور. رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسنڭ بر ممثّلى اولان نور شاكردلرينڭ شخصِ معنويسنه بعض إشارتِ حديثيهيى، نورڭ ترجماننه ويرييور. حقيقت ايسه؛ ترجمان، بر درجه تأليف إعتباريله، او شخصِ معنوينڭ بر نوع ممثّلى اولمق إعتباريلهدر. يوقسه حدّم و حقّم دگلدر كه، بن او قدسى إشارته مدار اولايم. هر نه ايسه، بن داها فضله تدقيق ايدهمهدم. اونڭ اوچ بچق سنهده و اونڭ گبى فوق العاده ذكى بر قارداشمزڭ اينجه تدقيقاتنى وقتم و خستهلغم مساعده ايتسه، تدقيق و تعديلدن صوڭره سزه گوندروب، يا طلسملر مجموعهسنڭ ذيلى ويا لمعهلر مجموعهسنه رسالهِٔ نورڭ حقّانيتنه بر حجّت اولارق يازارسڭز.
او قارداشمزڭ نور آووقاتى أحمد فيضىنڭ اينجير تبرّكنه مقابل، بنم ناممه بر سكّهِٔ غيبيه مجموعهسنى اوڭا گوندريڭز كه، اينجيرلرى بڭا طوقونماسين. چونكه بو آخرده
— 335 —
قطعيًا مقابلهسز هديهلر بنى خستهلانديرديغى، چوق تجربهلرله پك قطعيلشدى.
هم او قارداشمزڭ ايكى مبارك حرمى و محترم والدهسنڭ و سعيد و نورى نامندهكى أولادلرينڭ بڭا يازدقلرى صميمى مكتوبلرينه مقابل هم اونلره، هم أولادلرينه چوق دعا ايدييورم. اويله بر قهرمان نورجينڭ اويله حقيقتلى، محترم ديندار رفيقهسنڭ نورلره فدائى و خادم اولارق ويردكلرى معصوم أولادلرينى روح و جانمزله نورڭ معصوملر دائرهسنده قبول ايدييورز. و محمد أمين و على آقطاغ و أحمد فيضىيه و عموم قارداشلريمزه سلام و دعا ايدرز.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
لزومى اولميان أرزاق و ألبسهلريمى صاتوب غايت مبارك يوز ليرايى، هم دار الحكمتدن آلديغم معاشله (كه، اونڭله حجّه گيدهجكدم) هم يگرمى ايكى سنه حصّهِٔ أرزاقيهمڭ بقيهسى اولان اون ليرايى ده اوستنده صورت بولونديغى ايچون تكرار او مبارك اون ليرايى ده لمعهلر مجموعهسنڭ فيآتى اولارق برابر گوندرييورم.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
حدسز شكر اولسون كه، رسالهِٔ نورڭ حرمينِ شريفَيْنجه مقبوليتنه بر علامت شودر كه: دڭزلى قهرمانى حافظ مصطفى، إستانبولدن آلديغى ذو الفقار و عصاىِ موسى و سراج النورى (كه هندستان علماسنه گوندريلهجكدى) اونلرى آلوب يولده بعض حاجيلره اوقوتوب، برابر مدينهِٔ منوّرهده كيشميرلى غايت مشهور بر عالم و توركجه ده
— 336 —
گوزل بيلن ذاته تسليم ايتمش. او ذاتڭ ده چوق تقدير ايدوب قطعى تأمينات ايله هندستان علماسنڭ مركزينه كوندرهجگنى و مدينهِٔ منوّرهيه مخصوص اولان مجموعهلر ده يتيشديگنى و سائر يرلره ده گوندريلن مجموعهلر سلامتله يتيشديگنى، دڭزليلى حافظ مصطفىيه برابر آرقداش اولوب و يولده نورلرى اوقويهرق گيدن هم گنج، هم نورجى ايكى آفيونلى حاجى و باشقه حاجيلر، بو مژدهلى خبرى بڭا گتيرديلر و خارجده رسالهِٔ نورڭ أهمّيتلى رواجنى و مقبوليتنى مژدهلهديلر. يالڭز جامع الأزهره گيدهجك اوچ مجموعهدن ذو الفقار بوراده قالدى، گوندرهمدك؛ ايكيسى گيتمشلر. بونڭ حكمتى شودر كه: ذو الفقار علمى بر گنيش درسدر. عالمِ إسلامڭ مدرسهِٔ كبراسى اولان جامع الأزهره درس صورتيله گوندرمك مناسب اولماديغى گبى، هم اوراده قولَرَا خستهلغنڭ إستيلاسيله ألبته ذو الفقار، لايق اولديغى دقّتِ نظره بو صيرهده علاقهدارانه مظهر اولاميهجقدى.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:نورڭ أهمّيتلى قهرمانلرندن، نورڭ أهمّيتلى مجموعهلرينى مكّهِٔ مكرّمهيه گوتوروب غايت بيوك بر هندلى عالم أحمد على شيمشيرىيه تسليم ايدوب، هم هندجه ترجمه ايتمگه و هنده ده گوندرمگه تأمينات آلان قارداشمز حافظ مصطفىيه بيڭلر بارك اللّٰه و ما شاء اللّٰه و أسعدك اللّٰه ديرز. مدرسة الزهرا، مكّهِٔ مكرّمهدهكى او بيوك ذاتله مخابره ايتسين. آدرسى شودر: "مكّهِٔ مكرّمهده باب السلامده أحمد على شيمشيرى" دييه مكتوب يازهبيليرسڭز.
ثانيًا:بو دفعهكى حادثه، بر حبّهيى، أوهام يوزندن چوق قبّهلر ياپدقلرينى اوگرندك. بر أمارهسى ده شودر: داخليه وكيلنڭ أمريله گيجه ايچنده آفيون واليسى، أمنيت مديريله بورايه گلوب گيجهده منزلمى باصمق ايستهمشلر. مدّعى عمومى موافقت ايتمديگندن صباحه قدر بكلهيوب أڭ زياده عليهمزده بولونان ايكى آدمى تعيين
— 337 —
ايدوب، كليديمى قيروب فجئةً باصقين ويرمهلرى؛ هم عين گون
(حاشيه): أوت، بورادهكى نور شاكردلرى نامنه تصديق ايدييورز، حادثه عينًا وقوع بولدى.
أوت: ترزى مصطفى، أوت: إسماعيل، أوت: مصطفى، أوت: خدمتكارى نورى، أوت: خيرى و أوت: خليل
فايطونله چيقديغم وقت (بوراده أمثالى وقوع بولميان) بش طيّاره پك آشاغيده اوچوب بنم فايطونمى بيلدكلرى ايچون أطرافمده ايكى دفعه دونمهلرى، ايكنجى گون باشقه بر طرفه، چوق گورونمهين گيزلى بر دره طرفنه فايطونله گيدركن آشاغيده اوچان بش طيّارهيى بر شى آرايور گبى گوردك؛ آڭلادق كه، بزى آرايورلر. ينه عينًا أوّلكى گون گبى، او بش طيّاره أطرافمزده و قصبه اوستنده گزوب، اوطهمزه گيرديگمز زمان اونلرڭ ده گيتمهلرى قوّتلى بر أمارهدر كه، بر حبّه يوز قبّه ياپيلمش. بوراده بويله معناسز، أوهام يوزندن بڭا أذيت ويريلمسى و مدرسة الزهرانڭ قهرمانلرينه بورايه نسبةً بو اوچ سنهده اون درجهدن يالڭز بر درجه أذيت ويريلمك جهتيله، إسپارطه حكومتنه و عدليهسنه تشكّريمى و منّتدارلغمى و اونلرڭ ويرديگى أذيتلرى ده حلال ايتديگمى بيلديررسڭز.
ثالثًا:بو دفعهكى مصيبتده، هر وقت اولديغى گبى ينه قدرڭ عدالتنه و عنايتِ إلٰهيهنڭ فيضنه باقدم، گوردم كه: سائر ولايته نسبةً بر درجه نوردن گرى قالان و نور دائرهسنه ده ياقين بولونان كوتاهيه و عدليهسنى و حكومتنى دڭزلى، قسطمونى گبى رسالهِٔ نورله علاقهدار ايتمك... أوت، نه قدر فكرى و وظيفهسى عليهمزده اولسه ده، هر حالده قلبى، روحى رسالهِٔ نوردن ايمانى جهتنده بيوك إستفاده ايتمك و نورجيلره ده ثواب قزانديرمق حكمتيله او ولايته گوندرلدى. قدرِ إلٰهى دخى بڭا بر شفقت طوقادى اولارق، داخليه وكيلى أرضروملى و همشهرم و آفيون واليسى (آنطاليهلى) و شيمدىيه قدر بڭا ايليشمهمسى جهتيله ديمشدم: "گرچه سربست اولدم، شيمدى بويله إنصافلى بر والى بولدم، أميرطاغندن گيتميهجگم" دييه بر نوع سَوينج و إحتياطسزلغمڭ جزاسى اولارق، او ايكى آدمڭ أللريله قدرِ إلٰهى بڭا طوقات ووردى، عدالت ايتدى.
٭ ٭ ٭
— 338 —
آفيون واليسى، أمنيت مديرى و بورادهكى هيئتيله مسئلهمزه دائر آنقرهيه يازمشلر كه: "جمعيتجيلك، طريقتجيلق گبى مسئلهلر يوق. فقط سعيد النورسىنڭ اونڭ سوزيله كندينى فدا ايدهجك ايكى يوز بيڭ نورجى قارداشلرى وار." دييه باشقه بر جهتده ينه حكومته بيوك بر أوهام ويرمشلر. فقط اونلرڭ بو يازمهسنده، نوره و نورجيلره بر فائده و بنم شخصمه ده بلكه بر ضرر إحتمالى وار. فائدهنڭ بر جهتى شودر كه: بو قدر آغير شرائط ايچنده اويله دمير گبى صارصيلماز بر حقيقت وار كه؛ ايكى يوز بيڭ تورك روحنى اوڭا فدا ايدهجك او حقيقتڭ مشتريسى بولونور. بو نقطهده، ضعيف ايمانلى اولانلر ايماننى قوّتلنديرر. أهلِ سياست ده و ايماننى غيب ايدنلر اونلره ايليشمكدن قورقارلر، داها چابوق تعرّض ايدهمزلر. بڭا ضررى ايسه (جنابِ حق حافظدر) بنى چوروتمك و قارداشلريمى بندن قاچيرمق و قارداشلغمزى قيرمق ايچون، شيطانڭ بيله خاطرينه گلمهين إفترالر و إسنادلر ايله بنم أهمّيتمى قيرمق ايچون چاليشمهلرى محتملدر.
أهلِ وقوفدن و ديانت رياستنڭ مشاورلرندن يوسف ضيا و اورادهكى خواجهلر، رسالهِٔ نورڭ تمام بر طاقمنى بزدن ايستهيورلر. هم ذرّهلره عائد اوتوزنجى سوز و اوتوز ايكنجينڭ برنجى موقفنڭ باشندهكى ذرّه بحثى و "هو نكتهسى" و طبيعت رسالهسنڭ ذرّه بحثى گبى پارچهلرى، رجا صورتنده و حرمتكارانه، اورايه گوندرديگمز حسن چاليشقان ايله جواب گوندرمشلر. گويا وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ معناسنى آڭلامق ايستهيورلر و بو پارچهلرله آڭلاشيلير و شيمدى سربست إفساده باشلايان مادّيونلرى صوصديرر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 339 —
قانونجه إفادهمى آلمق لازمكن إفادهمى آلماديلر.
بن ده إفادهمى شيمدى عدليهنڭ شخصِ معنويسنه و داخليه وكيلنه براىِ معلومات بيان ايدييورم:
بو قرق سنه ظرفنده بو وطنه و ملّته هيچ ضرر ايتمهيوب پك چوق منفعتى طوقونان؛ أزجمله مارت إختلالنده عصيان ايدن سكز طابورى بر نطقله إطاعته گتيرن و چوق ضابطلرى قورتاران؛ و حركاتِ ملّيهده خطواتِ ستّه رسالهسى ايله علمايى و شيخ الإسلامى إستانبولى إشغال ايدن أجنبى طرفدارلغندن قورتاران؛ و أسكى حربِ عموميده مرحوم أنور پاشانڭ چوق تقدير و تحسينى ايله فداكارانه خدمت ايدن؛ و اوچ دهشتلى قوماندانلر اوڭا حدّت ايتدكلرى حالده ايليشمگه جسارت ايدهمهين؛ و گيزلى زنديقلرڭ إفترالرينه بناءً قانونلر اونى مسئول ايتديگى حالده، اوچ محكمه اونڭ تعقيب ايتديگى حقيقته قارشى مغلوب اولوب، محكوميتنه جسارت ايتمهين؛ و رسالهلرى أهلِ فن و أهلِ علم ياننده چوق تقدير و تحسينلرله قارشيلانان و او رسالهلر حسابنه قونوشان بر آدمى بر ساعت ديڭلهمڭز، وظيفهڭز إعتباريله ألزمدر و واجبدر.
ايشته باشلايورم. ألمزده حق وار. حقّمزى قوّتله و باشقه صورتله آرامغه جنابِ حق مجبور ايتمهسين، آمين!
بو يگرمى سنهده يوزر تجربه ايله عنايتِ إلٰهيه بزى حمايه ايتديگى و دهشتلى ظلملردن قورتارديغى گبى، بو يڭى معناسز، بتون بتون قانونسز، غدّارانه ظلمدن ده قورتارهجغنه قطعى قناعت ايتملىيز. شايد بر پارچه صيقنتى، زحمت، ضرر ده گورسهك، بيڭلر درجه او زحمتدن زياده رحمت و إحسانِ إلٰهيهيه و ثوابه مظهر اولمقله برابر پك چوق بيچاره أهلِ ايمانڭ ايمانلرينه باشقه بر طرزده بر قدسى خدمت حكمنه گچهجگنى رحمتِ إلٰهيهدن پك قوّتلى اُميد ايدييورز.
بو حادثهنڭ اون وجهله قانونسز اولديغنى بيان ايدييورم:
— 340 —
برنجيسى:اوچ محكمه و اوچ أهلِ وقوفڭ و آنقرهنڭ يدى مقاماتندن و عدليهلرڭ ألنده ايكى سنه رسالهِٔ نور تدقيق ايله نظردن گچديگى حالده، إتّفاقله هيچ بر مخالف قالمادن هم عموم رسالهلرڭ برائتنه، هم سعيد ايله برابر يتمش بش آرقداشى برلكده برائت ايتديريلديگى و بر گون بيله جزا ويريلمديگى حالده، يڭيدن أوراقِ مضرّه گبى اونلره أل اوزاتمق، نه درجه قانونسزدر، ذرّه قدر إنصافى اولان بيلير.
ايكنجيسى:برائتندن صوڭره اوچ بچق سنه أميرطاغنده منزوى، غريب، قپوسنى هم طيشاريدن كليد، هم ايچريدن سورگو ايله قپايان و يوزده بر آدمى ضرورى بر ايش اولماسه ياننه قبول ايتمهين و يگرمى سنهدن بَرى دوام ايدن تأليفنى ده بيراقوب، داها تأليف ايتمهين بر آدمه دنيا سياستى ايچون قپوسنڭ كليدينى قيروب ياننه گلوب، عربى أورادندن، يانندهكى ايكى لوحهِٔ ايمانيهدن باشقه تحرّيجيلر بر شى بولامدقلرى حالده، بو أذيتڭ نه درجه خلافِ قانون اولديغنى، ذرّه قدر عقلى بولونان آڭلار.
اوچنجيسى:محكمهجه يتمش شاهدڭ تصديقى ايله، يدى سنه حربِ عمومىيى بيلمهين و مراق ايتمهين، صورميان كه، شيمدى اون سنهدر عين او حالده بولونان و يگرمى سنهدن بَرى هيچ بر غزتهيى اوقوميان و ديڭلهمهين و اوتوز سنهدن بَرى
اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ وَ السِّيَاسَةِ
دييوب سياستدن بتون قوّتيله قاچان و يگرمى ايكى سنه إشكنجهلى صيقنتيلر چكديگى حالده أهلِ سياستڭ نظرِ دقّتنى كندينه جلب ايتمهمك و سياسته قاريشمهمق ايچون بر دفعه إستراحتى ايچون حكومته مراجعت ايتمهين بر آدمه، دهشتلى بر سياسى گبى و سياسى أنتريقهجيسى گبى اونڭ منزلنى و إنزواگاهنى باصوب خسته حالنده أمثالسز بر صيقنتى ويرمك، هيچ بر قانونه موافق گلير مى؟ ذرّه قدر وجدانى بولونان، بو حاله آجييهجق.
دردنجيسى:أسكيشهر محكمهسنده آلتى آى تدقيقدن صوڭره و سببى ده جمعيتجيلك، طريقتجيلق اولديغى، او أوهام بهانهسيله بيوك بر رئيسڭ اوڭا شخصى غرضى ايله اونڭ عليهنده بعض عدليهجيلرى تشويق ايتديگى حالده، جمعيتجيلك، طريقتجيلق و رسالهِٔ نور جهتنده برائت ايتديروب، يالڭز رسالهِٔ نورڭ بر كوچك پارچهسى
— 341 —
اولان تستّر رسالهسنى بهانه ايدهرك قانونًا دگل ده، قناعتِ وجدانيه ايله يوز شاكرد ايچنده بش اون شاكرده آلتى آى جزا ويرديلر كه؛ تدقيق زماننه قدر درت آى موقوف، يعنى بر بچق آى حپس قالدقلرى و اون سنه صوڭره دڭزلى محكمهسى ينه طوقوز آى جمعيتجيلك و طريقتجيلق گبى بر قاچ بهانه ايله يگرمى سنهلك بتون مكتوبات و تأليفاتلرينى اينجهدن اينجهيه تدقيق ايله برابر، آنقره و دڭزلى محكمهسنده تدقيقده قالدقلرى حالده، او محكمهلر إتّفاقله جمعيتجيلك و طريقتجيلق
(حاشيه): نورلرڭ أساسى و هدفى، ايمانِ تحقيقى و حقيقتِ قرآنيهدر. اونڭ ايچون اوچ محكمه طريقت نقطهسنده برائت ويرمشلر. هم يگرمى سنهده هيچ بر آدم ديمهمش كه، بڭا طريقت ويرمش. هم بيڭ سنهدن بَرى بو ملّتڭ أكثر أجدادى باغلانديغى بر مسلك، سببِ مسئوليت اولاماز. هم گيزلى منافقلر حقيقتِ إسلاميته طريقت نامنى طاقوب، بو ملّتڭ ديننه تعرّض ايتدكلرينه قارشى مقابله ايدنلر، طريقتله إتهام ايديلمز. جمعيت ايسه، اخوّتِ إسلاميه جهتنده بر اُخروى قارداشلقدر. يوقسه سياسى جمعيت اولماديغنه اوچ محكمه حكم ويرمشلر.
وسائر بهانهلرى جهتنده برائت قرارى ويروب او كتاب و مكتوبلرى عينًا صاحبلرينه إعاده و سعيدى آرقداشلريله برابر برائت ايتديردكلرى حالده، "بر سياسى جمعيتجى" نظريله و "أنتريقهجى بر سياسى آدم" طرزنده اونى إتهام ايتمك و عدليه مأمورلرينى اونڭ عليهنده جمعيتجيلك و طريقتجيلق نقطهسنده سَوق ايتمك، نه قدر قانونسز اولديغنى إنسانيتى سقوط ايتمهينلر بيلير.
بشنجيسى:شويله كه، بن رسالهِٔ نور مسلگنڭ أساسى و اوتوز سنهدن بَرى بر دستورِ حياتم اولان شفقت إعتباريله بر معصومه ضرر گلمهمك ايچون، بڭا ظلم ايدن جانيلره، دگل ايليشمك؛ حتّى بددعا ايدهمييورم. حتّى أڭ شدّتلى غرضله بڭا ظلم ايدن فاسق بلكه دينسز ظالملره حدّت ايتديگم حالده دگل مادّى، بلكه بددعا ايله ده مقابلهدن بنى او شفقت منع ايدييور. چونكه او ظالم غدّارڭ، يا پدر و والدهسى گبى إختيار بيچارهلره ويا أولادى گبى معصوملره مادّى و معنوى ضربه گلمهمك ايچون، او درت معصوملرڭ خاطرينه بناءً او ظالم غدّاره ايليشمييورم. بعضًا حلال ايدييورم. ايشته
— 342 —
بو سرِّ شفقت ايچوندر كه؛ إداره و آسايشه قطعيًا ايليشمهديگمز گبى، بتون آرقداشلريمزه ده او درجه توصيه ايتمشم كه، اوچ ولايتڭ إنصافلى ضابطهلرينڭ بر قسمى إعتراف ايتمشلر كه: "بو نور شاكردلرى معنوى بر ضابطهدر؛ إداره و آسايشى محافظه ايدييورلر." ديدكلرى و بو حقيقته بيڭلر شاهد و يگرمى سنه حياتيله تصديق و بيڭلر شاكردلرڭ ده ضابطهجه هيچ بر وقوعات قيد ايتمهمسى ايله تصديق و تأييد ايتدكلرى حالده، او بيچاره آدمڭ إختلالجى و إنصافسز بر قوميتهجى گبى منزلنى باصمق و إنصافسز آدملر اوڭا إهانت ايتمك و منزلنده بر شى بولامامقله برابر، يوز جنايتى بولونان بر آدم گبى حتّى قرآنى و باشندهكى لوحهلرينى أوراقِ مضرّه گبى طوپلامق، عجبا دنياده هانگى قانون بوڭا مساعده ايدر؟
آلتنجيسى:بوندن اوتوز سنه أوّل، جنابِ حقّڭ عنايتيله دنياده موقّت شان و شرف و أنانيتلى خودفروشلق و شهرتپرستلك نه قدر ضررلى و نه قدر فائدهسز و معناسز اولديغنى حدسز شكر اولسون كه، قرآنڭ فيضيله آڭلامش بر آدم، او زماندن بَرى بتون قوّتيله نفسِ أمّارهسيله مجادله ايدوب، محويت ايتمك و بنلگى بيراقمق و تصنّع و رياكارلق ياپمامق ايچون، ألندن گلديگى قدر چاليشديغنه اوڭا خدمت ويا آرقداشلق ايدنلر قطعى بيلدكلرى حالده و يگرمى سنهدن بَرى هركس كندى حقّنده خوشلانديغى زياده حسنِ ظن و توجّهِ ناس و شخصنى مدح و ثنادن و كندينى معنوى مقام صاحبى اولديغنى بيلمكدن هركسه مخالف اولارق بتون قوّتيله قاچديغنى، هم خاص قارداشلرينڭ اونڭ حقّندهكى حسنِ ظنلرينى ردّ ايدوب او خاص قارداشلرينڭ خاطرلرينى قيرماسى و يازديغى جوابى مكتوبلرنده اونلرڭ كندى حقّنده مدحلرينى و زياده حسنِ ظنلرينى قيرماسى و كندينى فضيلتدن محروم گوستروب بتون فضيلتى قرآنڭ تفسيرى اولان رسالهِٔ نوره و طولاييسيله نور شاكردلرينڭ شخصِ معنويسنه ويروب كندينى عادى بر خدمتكار بيلمسى قطعى إثبات ايدييور كه؛ شخصنى بگنديرمگه چاليشماديغى و ايستهمديگى و ردّ ايتديگى حالده، اونڭ رضاسى اولمادن بعض دوستلرى اوزاق بر يردن اونڭ حقّنده زياده حسنِ ظن ايدوب مدح ايتمك گبى بر مقام
— 343 —
ويرمهسى و كوتاهيه حواليسنده طانيماديغى بر واعظڭ بعض سوزلريله و كوتاهيهيه كندم هيچ بر مكتوب گوندرمديگم حالده و بنم إمضامى تقليد ايله و مدارِ مسئوليت توهّم ايديلن بر مكتوب ايله و كيمڭ يازيسى بيلينمهين طوقوناقلى بر كتاب باليكسيرده بولونماسيله عجبا هانگى قانونله مدارِ مسئوليت اولور كه، او بيچاره و خسته، چوق إختيار، غريب و منزوى آدمڭ اوطهسنه بيوك بر جنايت ايشلهمش گبى كليدينى قيروب تحرّى مأمورلرينى صوقمق، هم أورادندن و لوحهلرندن باشقه بهانه بولامامق؛ عجبا دنياده هيچ بر قانون، هيچ بر سياست بو تعرّضه مساعده ايدر مى؟
يدنجيسى:بو صيرهده داخلده او قدر داخلى خارجى هيجانلى پارتى جريانلرى واركن و بوندن تام إستفاده ايتمك، يعنى محدود بر قاچ آرقداشنه بدل چوق ديپلوماتلرى كنديسنه طرفدار قزانمق ايچون زمين حاضر ايكن، صِرف سياسته قاريشمهمق و إخلاصنه ضرر ويرمهمك و حكومتڭ نظرينى كندينه جلب ايتمهمك و دنيا ايله مشغول اولمامق ايچون، بتون آرقداشلرينه يازوب كه: "صاقين جريانلره قاپيلمايڭز، سياسته گيرمهيڭز، آسايشه طوقونمايڭز!" ديديگى و بو ايكى جريان بو چكينمهسندن اوڭا ضرر ويردكلرى؛ أسكيسى أوهامندن، يڭيسى "بزه يارديم ايتمييور" دييه اوڭا چوق صيقنتى ويردكلرى حالده، أهلِ دنيانڭ دنيالرينه هيچ قاريشمايوب كندى آخرتى ايله مشغول اولان و مملكتنده و نورس قريهسنده ئوز قارداشنه يگرمى ايكى سنه ظرفنده بر تك مكتوب يازميان و او ولايتلردهكى دوستلرينه يگرمى سنهده اون مكتوب يازميان بر بيچارهيه، اونڭ آخرت مشغوليتنه بو قدر ايليشمك، هانگى قانون مساعده ايدر؟
بو وطنه و ملّته، أخلاقه چوق ضررلى اولان دينسزلرڭ كتابلرينڭ إنتشارينه و قومونيستلرڭ نشرياتلرينه سربستيت قانونى ايله ايليشيلمديگى حالده، اوچ محكمه مدارِ مسئوليت اولاجق ايچنده هيچ بر مادّهيى بولميان، ملّت و وطنڭ حياتِ اجتماعيهسنى و أخلاقنى و آسايشنى تأمينه يگرمى سنهدن بَرى چاليشان و ملّتڭ حقيقى نقطهِٔ إستنادى اولان عالمِ إسلامڭ اخوّتنى و بو ملّته ده دوستلغنى إعاده و تقويهسنه تأثيرلى بر صورتده چابالايان و ديانت رياستنڭ علماسى تنقيد نيّتيله داخليه
— 344 —
وكيلنڭ أمريله اوچ آى تدقيقدن صوڭره، تنقيد ايتميهرك تام قيمتنى تقدير ايدوب "قيمتدار أثر" دييه ديانت كتبخانهسنه قونيلان ذو الفقار و عصاىِ موسى گبى نور أجزالرينى أوراقِ مضرّه گبى طوپلايوب محكمه ألنه ويرمگه عجبا هيچ بر قانون، هيچ بر وجدان، هيچ بر إنصاف بوڭا مساعده ايدر مى؟
سكزنجيسى:يگرمى سنه صيقنتيلى و سببسز بر نفيدن صوڭره تام سربستيت ويريلديگى حالده، بيڭلر أقربا و أحبابى بولونان طوغديغى مملكتنه گيتميهرك، غربتى، كيمسهسزلگى ترجيح ايدهرك.. تا كه، دنيايه و حياتِ إجتماعيهيه و سياسته تماس ايتمهسين. و چوق ثوابلى اولان جامعدهكى جماعتڭ خيرينى بيراقوب اوطهسنده يالڭز نمازينى قيلوب اوطورماسنى ترجيح ايدن، يعنى خلقڭ حرمتندن چكينمك اولان بر حالتِ روحيهيى طاشييان و يگرمى سنه حياتنڭ شهادتيله يوز بيڭلر تورك قيمتدار ذاتلرڭ تصديقيله، بر ديندار، متّقى توركى، لاقيد چوق كردلره ترجيح ايدن، حتّى محكمهده حافظ على گبى قوّتلى ايمانى بولونان تورك قارداشلرينى، يوز كرده دگيشديرمديگنى إثبات ايدن و حرمت و إحترام گورمهمك ايچون ضرورت اولمادن خلقلرله گوروشمهين و جامعه گيتمهين و قرق سنهدن بَرى بتون قوّتيله و آثاريله إسلاميتڭ اخوّتنه و مسلمانلرڭ بربرينه محبّتنه چاليشان و شديد دشمننه قارشى منفى حركت ايتمهين، حتّى اونڭله مشغول اولميان، بددعايى دخى ايتمهين و تورك ملّتى قرآنڭ بايراقدارى و ثناءِ قرآنيهيه مظهر اولديغى ايچون، او ملّتى چوق سَون و حياتنى اونلرڭ ايچنده گچيرن بر آدم حقّنده، رسمى لسانيله إهانت ايچون پروپاغنده ياپمق، دوستلرينى اوركوتمك ايچون: "او كرددر، سز توركسڭز؛ او شافعيدر، سز حنفيسڭز" دييوب خلقلرى اوركودوب اوندن چكينمگى و يگرمى ايكى سنهده و ايكى محكمهده، طرزِ قيافتى دگيشديرمگه مجبور ايديلمهين و شاپقهنڭ يارى عسكرڭ باشندن قالقماسيله برابر، منزوى بر آدمه زورله شاپقه گيديرمگه جبر ايتمهسى هانگى قانون بوڭا مساعده ايدر؟
— 345 —
طوقوزنجيسى:چوق مهمدر، (حاشيه): إسلام حكومتلرده خرستيان و يهودى بولونماسى و خرستيان و مجوسى حكومتلرده مسلمانلر بولونديغى گوسترييور كه؛ إداره و آسايشه بِالفعل ايليشمهين مخالفلره قانونجه ايليشيلمز. هم إمكانات، مدارِ مسئوليت اولاماز. يوقسه هركس بر آدمى ئولديرهبيلير، هركسى بو إمكاناتله محكمهيه ويرمك لازم گلير. چوق قوّتليدر. فقط سياسته تماس ايتديگى ايچون سكوت ايدييورم.
اوننجيسى:بو ده هيچ بر قانون مساعده ايتمديگى و هيچ بر مصلحت بولونمديغى و يالڭز معناسز أوهامدن بر حبّهيى قبّهلر ياپمقدن عبارت، هيچ بر قانونه گيرمهين بر تعرّضدر. بو ده مسلگمزجه باقهمديغمز سياسته تماس ايتمهمك ايچون سكوت ايدهرك، بويلهجه اون وجهله قانونسز معاملهلره قارشى يالڭز حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ ديرز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه، بو يڭى تعرّضده و چوق گنيش و چوق أوهاملى تعرّض، يوزده بره ايندى. دونكى گون درت ساعت محكمهده إفادهمى آلديلر. أوّلجه سزه گوندرديگم إفادهنڭ عيننى و ايضاحاتيله جواب ويردم. اللّٰه إسپارطه عدليهسندن چوق راضى اولسون كه، اونلرڭ بورايه لهمزدهكى إشعارى بزه چوق يارديم ايتدى. يوقسه آفيوندهكى أوهام و بوراده بعض رسميلر گيزلى دشمنلريمزه ده يارديملرى ايله پك چوق زحمت چكهجكدك.
مصادره ايتدكلرى قرآنمزى ديانت رئيسنه گوندرمشلر. بز ده إستانبوله گوندرديگمز ايكى جزءلر و باشدهكى جزء ايله برابر، بر مكتوب ديانت رئيسنه يازدق. "بونى فوطوغرافله طبع ايتمگه چاليشمق ايستهيورز. ديانت رئيسنڭ تنسيبى و معاونتنى اُميد ايدييورز." دييه مكتوب يازدق.
— 346 —
بو دفعه بڭا محكمهده صوردقلرى پك چوق معناسز سؤاللر ايچنده "نه ايله ياشايورسڭ؟" ديدم كه: "إقتصاد بركتيله." حتّى بر وقت إسپارطهده بر رمضانده بر أكمك، بر كيلو طوربه يوغردى، بر كيلو پرنج ايله ياشايان بر آدم، معيشتى ايچون دنيايه تنزّل ايتمز و هديهيى ده قبول ايتمگه مجبور اولماز.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:سزڭ موفّقيتڭزى و ثباتڭزى و يگرمى طوقوزنجى سوزڭ ألفلر كرامتنى محافظهسيله موملى كاغدلره يازيلماسنى و چاليشماڭزه فتور گلمهمسنى روح و جانمزله تبريك ايدييورز.
ثانيًا:درت ساعت إفادهمى آلمقله، پك چوق أمثالسز بر صيقنتى چكديگم اون ساعت صوڭره، عادتا عين زمانده ايكى ميليون ليرا ضرر ويرن معارف يانغينى گوستردى كه؛ رسالهِٔ نور بلالرڭ دفعنه بر وسيلهدر كه؛ نورلره هجوم ايديلدى، بلا يول بولدى گلدى.
ثالثًا:رسالهِٔ نورڭ كرامتى اولارق يانغينه دائر يازيلان بر پارچه، بر هفتهدن بَرى سزه گوندرمك ايچون بكلهيوردى. چونكه زياده أوهاملرندن پوستهخانهلره چوق دقّت ايتدكلرندن پوسته ايله گوندرمدك. سزڭ ده محكمهجه حقيقى وضعيتڭزى مراق ايدييورز. قارداشمز برهانڭ بر كوچك مصيبتى وارمش دييه يازييور، نه ايمش؟ مراق ايتدك. جنابِ حق دفع ايتسين. هم رأفت بك، هم عبد اللّٰه چاوشڭ مكتوبلرندن چوق ممنون اولدم. اونلره خصوصًا سلام ايدييورم. عمومه سلام.
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 347 —
رئيسِ جمهوره گوندريلن إستدعانڭ ذيليدر كه، مجبور اولدم يازمغه.
بڭا هجوم ايدن غرضكارلرڭ أڭ أساسلى سببى؛ مصطفى كمالڭ دوستلغى و طرفگيرلگى وسيلهسيله بنى أزييورلر. بن ده او غرضكارلره ديرم كه: ئولمش گيتمش و دنيادن و حكومتدن علاقهسى كسيلمش بر آدم حقّنده اوتوز سنه أوّل بر حديثِ شريفڭ إخباريله، قرآنه ضررلى اويله بر آدم چيقهجق ديديگمى و صوڭره مصطفى كمال او آدم اولديغنى زمان گوستردى.
بن ده بش يوز سنهدن بَرى قهرمانلغيله و حقپرستلگيله دنيايه ميدان اوقويان قهرمان بر اوردونڭ شرفنى و ظفرينى، خلافِ حقيقت اولارق م. كماله ويرمديگم ايچون، غرضكار دوستلرى بنى يگرمى سنهدر بهانهلرله تعذيب ايدييورلر.
أوت (محكمهده إثبات ايتديگم گبى) "شرفلر، مثبت خيرلر، مادّى معنوى غنيمتلر اوردويه، جماعته ويريلير، توزيع ايديلير؛ قصورلر، منفى إجراآتلر باشه، رئيسه ويريلير" دييه بر قاعدهِٔ حقيقتله، قهرمان اوردونڭ و بِالفعل عسكر و عسكر باشنده چاليشان جسور ضابطلرڭ ظفرلرى و شرفلرى مصطفى كماله ويريلمز. بلكه قصورلر، خطالر يالڭز اوڭا ويريلير دييه بنى اونى سومهمكله إتهام ايدنلرى، قهرمان اوردويى سومهمكله و شرفلرينى قيرمقله إتهام ايدوب اونلره خائنِ ملّت نظريله باقييورم. بو حقيقتى محكمهده إثبات ايتديگم گبى، اونڭ معنّد دوستلرينه ده إثبات ايتمگه حاضرم. بن بو مبارك ملّتڭ بهادر اوردوسنڭ ميليونلر أفرادى و ضابطلرينى سَورم. حرمتلرينى، حيثيتلرينى أليمدن گلديگى قدر محافظه ايدييورم. بنم قارشيمدهكى غرضكار معارضلرم، بر تك آدمى سومك يولنده، ميليونلر أفراده معنًا إهانت، بلكه عداوت ايدييورلر.
أوت چوق أمارهلرله بيلدك كه؛ بڭا هجوم ايدنلرى تحريك ايدن، مصطفى كماله إعتراضمدر و اوڭا دوست اولماديغمدر. باشقه سببلر بهانهدر. بونڭ ايچون مجبور اولدم كه، او معارضلريمه ديرم: او بنى تلطيف ايتمك و بتون ولاياتِ شرقيهيه واعظِ عمومى
— 348 —
ياپمق ايچون آنقرهيه ايستدى. بن اورايه گيتدم. بو گلن اوچ مادّه، بنى اونڭ دوستلغندن واز گچيردى. يگرمى سنه إنزواده عذاب چكدم، دنيالرينه قاريشمهدم.
برنجى مادّه:بر حديثِ شريفڭ، آخر زمانده عنعناتِ إسلاميهنڭ ضررينه چاليشهجق دييه خبر ويرديگى آدم، بو اولديغنى أفعاليله گوسترمسيدر. بن اوتوز آلتى سنه أوّل او حديثى تفسير ايتمشدم. عينًا بو آدمه معناسى چيقمش. محكمهدهكى مدافعاتمڭ "اوچنجى أساس"نده ايضاحى وار.
ايكنجى مادّه:بر شيئڭ وجودى و تعميرى و حياتى، اوڭا عائد بتون أركان و شرائطڭ وجوديله اولابيلمهسى؛ و او شيئڭ عدمى و تخريبى و ئولمسى، بر تك شرطڭ بوزولماسيله اولديغى بر قاعدهِٔ حقيقتدر. عمومڭ ديللرنده "تخريب، تعميردن چوق قولايدر" دييه ضربِ مَثل اولمشدر. بو قطعى قاعدهيه بناءً، ميدانده گورونن أهمّيتلى قصورلر و تخريباتلر او قوماندانڭ خطاسندن و أهمّيتلى شرفلر و ظفرلر ايسه اوردونڭ قهرمانلغندن گلديگندن؛ او فنالقلرى اوڭا، او اييلكلرى اوردويه ويرمك لازم گليركن، بتون بتون عكسنه اولارق جماعتڭ خيرينى باشدهكى بر فرده و او فردڭ شرّينى جماعته ويرمك دهشتلى بر حقسزلق اولماسيدر.
اوچنجى مادّه:جماعتڭ خيرينى و اوردونڭ ظفرينى باشه ويرمك و او باشڭ قصورينى جماعته إسناد ايتمك ايسه، بيڭلر خيرلرى بر تك خيره اينديرمك و بر تك قصورى بيڭلر قصور ياپمقدر. چونكه ناصل بر طابور بر دهشتلى دشمنى ئولديرسه، هر بر نفرى بر غازيلك رتبهسنى آلير و يالڭز بيڭباشيسنه ويريلسه، بيڭدن بره اينر، بر تك غازى اولور. او بيڭباشينڭ خطاسيله ظالمانه بر قتل ياپيلسه و اوڭا ويريلمهيوب طابوره ويريلسه، او بر تك قتل بيڭ جنايت حكمنه گچهرك بيڭ نفرى مسؤل ايدر و جزايه چارپار. عينًا اويله ده: ميداندهكى گورونن أهمّيتلى قصورلر اونلرى ايشلهين ئولمش آدمه ويريلمزسه، بش يوز بلكه بيڭ سنهدن بَرى غازيلگنى و حقپرستلگنى دنيايه گوسترن و فرمانِ شرفنى و قرآن بايراقدارلغنى قلنجلريله و قانلريله إمضالايان بر اوردويه حوالهسيله، او قصورلر بيڭلر درجه و أركانلرى عددنجه زيادهلشير، او اوردونڭ پك پارلاق ماضيسنى
— 349 —
دهشتلى قرارتير و بو عصرڭ اوردوسنى، گچن عصرلرڭ عين اوردولرى اوڭنده محجوب و مسئول ايدر. و موجود شرفلر، ظفرلر تك آدمه ويريلسه بيڭلر درجه كوچولور، أركان و أفراد عددنجه غازيلك و خيرلر بر تك حكمنه گچر سونر، داها قصورلره قارشى كفّارة الذنوب اولماز. ايشته بو سببلر ايچوندر كه؛ بن اونڭ دوستلغنى بيراقوب، اونڭ يرنده، أهمّيتلى بر زمانده ايچنده بولونديغم و تأثيرلى خدمت ايتديگم او اوردونڭ دوستلغنى آلدم و بيڭلر درجه داها أهمّيتلى شرفنى محافظهيه رسالهِٔ نور ايله چاليشدم.
أميرطاغنده
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
يگرمى سنهده قاچ ولايتڭ ضابطهلرى قيافتمه ايليشمدى. يالڭز يگرمى بش سنه أوّل آنقره واليسى نوزاد بك، جبرًا قيافتمه ايليشمك ايستدى؛ هم موفّق اولامادى، هم كندى كندينى إنتحار ايتمكله طوقاتنى يدى. هم آفيون واليسنڭ بيوك بر مأمورى، جبرًا قيافتمه أمر ويرمسنه مقابل، أميرطاغنڭ كوچك بر عدليه مأمورى اوڭا مقابله ايدوب "قانون خارجنده هيچ بر شى ياپامايز." ديمش، قانونپرستلگنى گوسترمش. هم بورانڭ قائمِمقامى أوهام ايتمهيوب بڭا ظلم ايتمديگى ايچون، او وجدانلى ذاتڭ تبديلنه چاليشديلر. هم جامعه، جمعهيه گيتمگه بنى منع ايدن مَرْدُمْگِرِيزْلك خستهلغى ايله برابر، مادّى بر قاچ خستهلغه بناءً، بر هفته راپور ويروب بنى إفادهمى آلمغه سوق ايتمهمك ايچون دوقتورلق قانونى ايله عمل ايتديگمه بناءً، تا آفيوندن ايكى دوقتور گوندروب اونڭ راپورينى بوزمق، اونى ده محكمهيه ويرمك درجهسنده كيفى قانونلره معروض اولمشز.
٭ ٭ ٭
— 350 —
(عدليهنڭ شخصِ معنويسنه و داخليه وكيلنه براىِ معلومات تقديم ايديلن و أميرطاغندهكى إستنطاقده ويرديگم إفادهنڭ حاشيه و لاحقهسيدر.)
بو يگرمى بش سنهدن بَرى هيچ بر غزتهيى اوقومايوب، ديڭلهمديگم حالده، دونكى گون بڭا خدمت ايدن بر آدم، غزتهنڭ بر پارچهسنى بڭا اوقودى. ايچنده، آنقره معارف دائرهسى (ايكى ميليون ضررله)، هم ينه آنقرهده اوتوموبيل غاراژى بناسى، عين وقتده إزميرده أهمّيتلى فابريقه، هم عين وقتده آطنهده بيوك بر بنانڭ تمامًا يانديغنى ايشيتديگم وقت، پك چوق تأثّر و يازيقلرله بو فقير ملّته آجيمقله، عين زمانده بتون عمرمده چكمهديگم بر صيقنتى ايچنده، هيچ بر محكمهده بنم گبى إختيار و خسته حالمده درت بچق ساعت متماديًا إفادهمى سؤال جوابه مجبور اولديغم بر زمانده، أگر بورا عدليهسنڭ إنسانيتى و بر درجه شفقتى اولماسه ايدى، قطعيًا طايانهمديغم گبى، قطعى قرار ويرمشدم كه، سرت بر سوزله بو صوغوقده، بو خستهلغمده حپسه گيرمگى گوزيمه آلمشدم. حتّى بڭا خدمت ايدنڭ برينى اوطهمده ياتيرمق، بريسنى ده برينه بر طوقات ووروب بنم خدمتم ايچون حپسه، يانمه گلمك ايچون قرار ويرمشدك. فقط بورا عدليهسنڭ إنسانيتى و عنايتِ إلٰهيه بڭا صبر ويردى، تحمّل ايتدم.
بو عجيب وضعيتم و أصلسز أوهامڭ سببنى مراق ايتدم. گنجلك رهبرينڭ رسمًا طبع ايديلمهسى و إنتشارى، پك چوق مكتبلرى تنوير ايتمش؛ حتّى آنقره دار الفنونندهكى و إستانبول دار الفنونندهكى قيمتدار گنجلرڭ رسالهِٔ نورڭ أساساتنى، بو وطن ملّتنڭ سعادتنه بر وسيله اولديغنى بيلمهلرى و پك چوق معلّملر، حميتِ ملّيه و وطنيه و حيثيتِ علميه جهتيله رسالهِٔ نوره كمالِ إشتياق ايله علاقهدار اولمالرى، معارف دائرهسنڭ نظرِ دقّتنى جلب ايتمش، نورلره قارشى بر درجه بگنمهمك طرزنده بر ايليشمك ايستهمشلر. حتّى بوراده "گنجلرى ألده ايدييور. مطبوع گنجلك رهبرى ايله مكتب طلبهلرينڭ نظرلرينى دينه چويرييور." دييه إخبار ايديلمش. بونڭ اوزرينه هم
— 351 —
بڭا، هم أكثر رسالهِٔ نور شاكردلرينه بعض ولايتلرده ايليشيلمش. حالبوكه بن، مدرسهدن چيقديغم ايچون خواجهلردن إستمداد ايتمك لازمكن، بتون قوّتمله معارف دائرهسنه و مكتبليلره إعتماد ايدوب اونلره طايانمق ايستهيوردم. چونكه نور دائرهسنه گيرنلرڭ چوغى مكتبليلردر، خواجهلر آزدر؛ چوغى چكينديگى حالده، مكتبليلر، كمالِ تقديرله نورلره صاحب چيقديغندن، قلبمدن ديردم: إن شاء اللّٰه معارف دائرهسى، نور شاكردلرينى حمايه ايدهجك. و يارديملرى بكلركن، بردن بزه بو يڭى تعرّضڭ سببى؛ مطبوع گنجلك رهبرينڭ آخرنده "نور شاكردلرى، حكومتڭ مساعدهسنه بناءً، ممكن اولديغى قدر نور درسخانهلرى آچيلمق مناسبدر" دييه بزم گيزلى دشمنلريمز معارف دائرهسنى عليهمزه چويرمگه چاليشماسى بر وسيله اولدى.
شيمدىيه قدر او دشمنلريمز، دسيسهلرله قاچ دفعه عدليه جهتيله بزى پريشان ايتمك ايستديلر، موفّق اولاماديلر، بر شى ده چيقارامديلر. صوڭره متعصّب و أنانيتلى و رسمى مقاملردهكى خواجهلرى عليهمزه سَوق ايتمگه چاليشديلر، اونده ده بر شيئه موفّق اولاماديلر. شيمدى أڭ زياده بڭا يارديمه گوونديگمز معارف دائرهسنى عليهمزه إستعمال ايتمكله، بو حكومتڭ بعض مأمورلرينى اوچ محكمهده قطعى برائت قزانديغمز جمعيتجيلك و طريقتجيلق بهانهسيله گنيش بر دائرهده بيچاره معصوم نور شاكردلرينه و بنى رسالهِٔ نورڭ مطالعهسندن محروم ايتمگه چاليشدقلرى بر زمانده و بنم آجينهجق درت بچق ساعت إستنطاقمڭ عين وقتنده معارف دائرهسنڭ سببسز يانماسى و سوندوريلمسنه هيچ بر إمكان بولونمامسى و تمامًا يانماسى، تصادفه بڭزهمييور، بر أثرِ حدّت گورونويور.
او إفادهمڭ آخرنده و عين زمانده ديمشدم كه: بنى بو غربتده، يالڭزلقده كتابلريمڭ مطالعهسندن محروم ايتمهيڭز. يوقسه هم بڭا، هم بو وطنه يازيق اولور. (حاشيه): ايشته يازيق اولدى. بلكه زمين، ينه زلزله ايله حدّت ايدر ديديگمدن اوچ دقيقه صوڭره اوچ ثانيه
— 352 —
دوام ايدن زلزله و او فقرهيى محكمهده تكرار ايتديگم عين زمانده (يا گيجه ويا گوندوزده) زمين آتشله معارف دائرهسنه صالديرماسى و محكمهجه درت دفعه إثبات ايديلن چوق دفعه زلزلهنڭ رسالهِٔ نوره و شاكردلرينه تعرّضڭ عين زماننده گلمهسى، ألبته بونده تصادف اولاماز. ديمك بو وطنڭ و ملّتڭ و آسايشڭ بيوك بر تمل طاشى اولان رسالهِٔ نورڭ حقيقتلريدر كه؛ بويله وقوعاتلى طوقاتلرله بو ملّتڭ نظرِ دقّتنى قرآنڭ حقيقى و حقيقتلى و قوّتلى بر تفسيرى اولان رسالهِٔ نوره چويرييور؛ ملّتى اوڭا تشويق ايدوب معارضلرينه شفقت طوقادى وورييور.
شيمدى ناصل صدقه بلايى دفع ايدييور، اويله ده: رسالهِٔ نور، بو مملكتده بلانڭ دفعنه وسيله اولديغى چوق حادثهلرله تحقّق ايتمش. بو دفعه ده رسالهِٔ نوره هجوم ايديلديگنڭ عين زمانده بو يانغين بلاسنڭ گلمهسى، رسالهِٔ نور بلانڭ دفعنه وسيله اولديغنى إثبات ايدييور.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
ناصلكه أگيرديرده عصاىِ موسىيى مصادره ايدن و محكمهيه ويرن آدم كنديسى ايكى سنه حپس جزاسيله طوقات يدى و خسروه حدّتله بر آى جزا ويرن حاكمڭ إستعفايه مجبور اولماسيله و رفيقهسنڭ اورادن مفارقتيله بر نوع طوقات يمهسى گبى، عينًا بوراده دخى سزه لفًّا گوندرديگمز پوصلهده يازيلان طوقاتلر قطعى گوسترييورلر كه؛ بز، بر حمايت و عنايت آلتندهيز. بزه ايليشنلر آخرتده شدّتلى طوقاتلر ييهجكلرى گبى، دنياده دخى بر قسمى چابوق چارپيلير. هم بو دفعه، بزه هجوملرڭ عين زماننده قيش چوق حدّت ايتدى، شدّتلى صوغوق و فورطنه ايله هوانڭ قيزديغنى گوسترديگى گبى؛ هجوملرى طورماسيله و نورجيلرڭ فرحلانماسيله بو زمهرير گونلرى نَوْروز گونلرى گبى
— 353 —
گولمگه باشلادى. او تبسّم، دوامله معنوى بر مژده و تسلّى ويرييور قناعتندهيز. بو دفعه پوصلهده يازيلديغى گبى، هيچ بر شيطانڭ ده كيمسهيى قانديرهمديغى عجيب و مسخرهجه بر إفترا ايتمكله توجّهِ عامّهيى حقّمزده قيرمغه چاليشان رسمى پوليسلر، عين زمانده طوقاتلرينى ييمهسيله گوسترييور كه؛ بزه هجوم ايدنلر، إفترادن باشقه هيچ چاره بولامييورلر، باشقه چارهلرى قالمامش. هم بز ده چوق دقّت و إحتياط ايتمگه، بويله شايعهلره أهمّيت ويرمهمگه مجبور اولويورز.
٭ ٭ ٭
— 4 —
رسالهِٔ نور كلّياتندن
أميرطاغ لاحقهسى-٢
مؤلّفى
بديع الزمان سعيد النورسى
— 5 —
(أميرطاغ لاحقهسى-١ ايله بو أميرطاغ لاحقهسى-٢ آراسنده نور مؤلّفى استاديمز حضرتلرى بعض طلبهلريله آفيون حپسنه سَوق ايله، اوراده محاكمه ايديلمش و آفيون حپسنده قالديغى يگرمى آى ظرفنده يازدقلرى مكتوب و مدافعهلرى شعاعلرده و قسمًا تاريخچهِٔ حياتده نشر ايديلمشدر.)
— 6 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بايرام تبريكيله برابر هر بريڭزى درجهسنه گوره برر سعيد و برر وارثم و بنم يرمده نورلرڭ برر بكجى محافظى اولارق، معنوى بر خاطرهيه بناءً قبول ايتديگمى خبر ويرديگم گبى شيمدى ده سزه بيان ايدييورم. مادام حدّمدن چوق زياده حسنِ ظنڭزله بڭا علومِ ايمانيه و خدمتِ قرآنيهده بر استادلق ويرمشسڭز. بن ده هر بريڭزه درجهسنه نسبةً أسكى زمان استادلرينڭ إجازت آلمغه لايق اولان طلبهلرينه إجازتِ علميهيى ويردكلرى مِثللو إجازت ويرييورم. و بتون قناعتمله و روح و جانمله سزى تبريك ايدييورم. إن شاء اللّٰه شيمدىيه قدر صداقت و إخلاص دائرهسنده فوق العاده نشرِ أنوار ايتديگڭز گبى داها پارلاق دوام ايدوب بو عاجز، ضعيف، متقاعد سعيد بدلنه بيڭلر مقتدر، قوّتلى، وظيفهپرور سعيدلر اولورسڭز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
آفيون حپسندن صوڭره أميرطاغنده يازيلان مكتوبلر
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
هر حالده بريڭز بنم بدلمه ديانت رياستنه گيتسين، بنم سلام و حرمتلرمله أحمد حمدى أفندىيه ديسين كه:
ذاتڭز ايكى سنه أوّل نورڭ كلّياتندن بر طاقم ايستهمشديڭز. بن ده حاضرلاتديردم. فقط بردن حپسه صوقديلر؛ تصحيح ايدهمدم، گوندرهمدم. شيمدى
— 7 —
اونلرڭ تصحيحيله مشغولم. فقط تسمّم خستهلغيله زياده پريشانيتمدن چابوق بتيرهميهجگم. بيتيردكدن صوڭره، إن شاء اللّٰه تقديم ايديلهجكدر. "هديه آلميان ألبته هديه ويرهمز" قاعدهسنه بناءً، بو زياده قيمتدار معنوى تفسيرِ قرآن، بو مملكتِ إسلاميهنڭ عالملر رئيسى اولان ذاتِ عاليڭزه نورلرڭ سربستيتنه ممكن اولديغى درجهده چاليشماڭزه و نمونه ايچون اوچ جزئى سزه أوّلجه گوسترديگمز قرآنمزڭ باصيلماسنه همّت و سعى ايتمهڭزه بر قدسى اجرتدر.
قطعيًا سزه بيان ايدييورم كه: مسئلهمزده هيچ بر تاريخده علمِ حقيقته و حقائقِ ايمانيهيه قارشى بو درجه غرضكارانه، غدّارانه تجاوز اولمامش. سزڭ دائرهِٔ علميهڭز و رياستڭز هر شيدن أوّل بو وظيفهِٔ دينيه و علميهيى ياپماڭزى إقتضا ايدييور. بن بو صوڭ زهرلنديگم زمانده ئولهجگمى دوشوندكجه، "بنم بدلمه أحمد حمدى نورلره صاحب چيقهجق" دييه قلبم فرحلانييوردى، تسلّى بولويوردم. سزه محكمه مدافعاتمزدن بعض پارچهلر أوّلجه دائرهڭزه گوندرديگمز حالده؛ شيمدى تمام، مكمّل و عينِ حقيقت بر نسخه مدافعاتمى ده سزه گوندرييورم. اوڭا گوره سزڭ دلالتڭزله نورلرڭ سربستيتنه چاليشهجق ذاتلره بر مأخذ اولارق گوسترمك نيّتيله گوندردك.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم زعفرانبولى، أفلانى حواليسى نور شاكردلرى!
سزلره، گوندرديگڭز نور أجزالرينڭ هديهسنه بيڭ بارك اللّٰه، ما شاء اللّٰه ديرز. جنابِ حق سزلرى ايكى جهانده مسعود أيلهسين، آمين.
— 8 —
نورڭ مبارك فداكار شاكردلرينڭ هر برى بر قسم رسالهلرى گوزلجه يازوب، بو صيرهده بڭا هديه ايتمهلرى و بر قسم طاتلى تبرّك ايله برابر، شدّتلى خستهلغم و صيقنتيلرم ايچنده غريب بر طرزده بڭا گلمهسى، أسكيدن بَرى مقابلهسز هديهيى قبول ايتمهمك قاعدهم ايكن، او قاعدهنڭ عكسنه اولارق كمالِ سَوينج و ممنونيتله قبول ايتديگمه سبب، اوچ معنيدار و غريب حادثهلردر:
برنجيسى:بر قسم پارهمله آلديغم بڭا مخصوص ماكينه محصولى اون بر مجموعه و ألماس قلملى نورڭ قيمتدار اوچ شاكردينڭ يازدقلرى تام بر طاقم رسالهِٔ نورى ديانت رياستنڭ بش آلتى دفعه مصرّانه ايستهمسى اوزرينه حاضرلاديغم عين زمانده و بر درجه يبانى قالان مفتيلر و خواجهلره بر معنوى هديه و مشوِّق اولارق گوندرمك تشبّثى زماننده بويله چوق أهمّيتلى بو وظيفهيى يرينه گتيرمك ايچون خسروى بورايه ايستهيوردم. حالبوكه وضعيتم مشكل بر حالده، چوق مراق ايدييوردم. بردن كوچك بر خسرو اولان قهرمان صونغور عين وقتده گلدى. بنى چوق أنديشه و تلاشلردن و مصرفلردن قورتارديغى گبى؛ بو وظيفه، ايكى سنه متماديًا يانمده خدمتى قدر قيمتدار اولديغى ايچون، قطعى قناعتم گلدى كه، بو ده نورڭ نشرندهكى موفّقيتڭ بر كرامتيدر.
ايكنجى حادثه:بن كنديمه عائد نسخهلريمى ديانت رياستنه گوندرديگم عين زمانده، عينًا ميزانله زياده نقصان اولميهرق طارتيلسه عينًا او قدر نورڭ زعفرانبولى، أفلانى حواليسندهكى نورڭ كوچك قهرمانلرى گوندردكلرى مبارك هديهلرى لسانِ حال ايله بڭا ديديلر: "مراق ايتمهيڭز، بز ضايعات يرينه گلدك. او ضايعاتڭ يرينى طولديردق." بن ده روح و جانله قبول ايتدم و گوندرنلرى تبريك ايتدم؛ داها تبرّكلرى بڭا طوقونمدى.
اوچنجى حادثه:او مبارك هديهلر اوطهمه گلديگى زماندن اون دقيقه أوّل، سرچه قوشنه بڭزر بر قوش ياتاغمڭ آياغى آلتنده گوردم. حالبوكه پنجرهلر و قپو قپالى؛ هيچ بر دليك يوق كه، او قوش گيرهبيلسين. باقدم بندن قاچمييور. بر پارچه أكمك ويردم،
— 9 —
ييمهدى. قلبًا ديدم: "اوچ درت سنه أوّل عين بوراده قوشلرڭ مژده ويرمهسى گبى، بو ده مژده ويرييور." حقيقةً عين زمانده او مبارك نورلى هديه گلديگى گبى، اوچ سنهدر خبر آلماديغم مفتى قارداشم عبد المجيددن گوزل بر مكتوب آلدم. بڭا خدمت ايدن خليل گلدى. "بو قوشه باق، بو ده أسكى قوشلر گبى بر مژدهجيدر" ديدم. صوڭره پنجرهيى آچدق، گيتسين؛ گيتمييوردى. يوقاريده بش آلتى دفعه اوچدى، گيتمهدى. صوڭره صونغور ده گلدى: "ايشته سن ده گور" ديدك، او ده گوردى. ياريم ساعت صوڭره ناصل گورولمهسى خارقه اولدى، بولونمامسى ده خارقه اولدى. پنجرهدن چيقمهدن خليل ايله آرادق، بولامادق؛ غائب اولدى. حتّى بو معنوى هديهنڭ گلمهسى و خسرو يرنده صونغور إمداده يتيشمهسى، أهمّيتنى گوسترمگه بر قطعى حادثه بودر كه: صونغور گلمهدن ايكى گون أوّل (ديمك او أودن چيقديغى گون) خليل رؤياده گورويور كه: صونغور، مصطفى اوسمان ايله بورايه گلمشلر؛ بيوك بر حادثه و شعشعهلى بر مراسم ياپيلمش. بندن "تعبيرى نهدر؟" دييه صوردى. بن ده مراق ايتدم: "سن نه ايچون بو رؤيايى بڭا سويلهدڭ؟ عجبا اونلرڭ باشنه بر ضرر مى گلمش؟" دييه بر گيجه صباحه قدر أنديشه ايله متأثّردم. او رؤياىِ صادقه آز بر تعبير ايله چيقدى.
٭ ٭ ٭
(صونغور آنقرهده ايكن استاديمزه يازديغى مكتوبڭ صورتيدر.)
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
چوق عزيز، چوق مبارك، چوق مشفق، چوق سَوْگيلى استاديمز أفنديمز حضرتلرى!
مبارك، مقبول، قيمتلى مكتوبڭزى ديانت رياستى باشقانى أحمد حمدى أفندىيه تسليم ايتدك. سَوينجلر ايچنده مبارك مجموعه و نورلرى كندى خصوصى
— 10 —
كتبخانهسنه قويدى. "إن شاء اللّٰه بونلرى كندى ئوز و خاص قارداشلريمه اوقومق ايچون ويرهجگم و بو صورتله تدريجى تدريجى نشرينه چاليشهجغز." ديدى.
چوق سَوْگيلى استادم أفنديم! مبارك مكتوبڭزدهكى أمرلريڭزى ياپاجغنى سويلهدى. "فقط شيمدى همان بردن بره بونلرڭ نشرى اولماز. بن بو أثرلرى خاص قارداشلريمه اوقوتديروب، مراقليلره گوره ايلريده نشر ايدرز. إن شاء اللّٰه تام و پارلاق شكلده ايلريده نشرينه چاليشهجغنى" سويلهدى.
صونغور
٭ ٭ ٭
يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ ايكنجى مقامنڭ أڭ باش صحيفهسندهكى سؤال و جوابدن صوڭره شو نكته يازيلهجق:
"بو رسالهنڭ سببِ تأليفى: قرآنڭ ترجمهسنى قرآن يرنده جامعلرده اوقوتمق اولان دهشتلى سوءِ قصدينه قارشى بر نوع مقابلهدر. زياده تفصيلات و لزومسز بحثلر گيرمش. فقط او مجاهدانه و هيجانلى مقابلهده قيمتدار بر غيبى آناختارى حسّ ايدوب مجذوبانه آراتديرمق ايچنده لزومسز تفصيلات و ضعيف و پك اينجه أمارهلر دخى گيرمش.
قلبمه گلدى كه: يگرمى طوقوزنجى مكتوبڭ غايت أهمّيتلى و لزوملى و پارلاق و ايجازلى اولان برنجى مقامى، بو ايكنجى مقامڭ بتون قصوراتنى و إسرافاتنى عفو ايتديرر."
بن ده كمالِ سرورله شكر ايتدم، او قصورلرى اونوتدم.
٭ ٭ ٭
— 11 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
محترم أحمد حمدى أفندى حضرتلرى!
بر حادثهِٔ روحيهمى سزه بيان ايدييورم: چوق زمان أوّل ذاتڭز و سزڭ مسلگڭزدهكى خواجهلرڭ ضرورته بناءً رخصته تابع و عزيمتِ شرعيهيى بيراقان فكرلر، بنم فكريمه موافق گلمييوردى. بن هم اونلره، هم سڭا حدّت ايدردم. "نهدن عزيمتى ترك ايدوب رخصته تابع اولويورلر؟" دييه رسالهِٔ نورى طوغريدن طوغرىيه سزلره گوندرمزدم. فقط اوچ درت سنه أوّل ينه شدّتلى، قلبمه سزى تنقيدكارانه بر تأسّف گلدى. بردن إخطار ايديلدى كه:
"بو سنڭ أسكى مدرسه آرقداشلرڭ اولان باشده أحمد حمدى گبى ذاتلر، دهشتلى و شدّتلى بر تخريباته قارشى "أهون الشر" دستوريله ممكن اولديغى قدر بر درجه بر قسم وظيفهِٔ علميهيى، مقدّساتڭ محافظهسنه صرف ايدوب، تهلكهيى درتدن بره اينديرملرى، اونلرڭ مجبوريتله بعض نقصانلرينه و قصورلرينه إن شاء اللّٰه كفّارت اولور" دييه قلبمه شدّتلى إخطار ايديلدى. بن دخى سزلرى و سزڭ گبيلرينى، او وقتدن بَرى ينه أسكى مدرسه قارداشلرم و درس آرقداشلرم دييه حقيقى اخوّت نظريله باقمغه باشلادم. اونڭ ايچون بنم بو شدّتلى تسمّم خستهلغم وفاتمله نتيجهلنمسى دوشونجهسيله، سزى نورلره بنم بدلمه حقيقى صاحب و حامى و محافظ اولاجغڭزى دوشونهرك، اوچ سنه أوّل مكمّل بر طاقم رسالهِٔ نورى سزه ويرمك نيّت ايتمشدم. فقط شيمدى هم مكمّل دگل، هم تمامى دگل، فقط أكثريتِ مطلقه أجزالرى نور شاكردلرندن غايت مهمّ اوچ ذاتڭ اون - اونبش سنه أوّل يازدقلرى بر طاقمى سزڭ ايچون، خستهلغم ايچنده بر درجه تصحيح ايتدم. بو اوچ ذاتڭ قلمنڭ بنم يانمده اون طاقم قدر قيمتى وار. سندن باشقه بو طاقمى كيمسهيه ويرميهجكدم. بوڭا مقابل اونڭ معنوى فيآتى ده اوچ شيدر:
— 12 —
برنجيسى:سز ممكن اولديغى قدر ديانت رياستنڭ شعبهلرينه ويرمك ايچون؛ ممكنسه أسكى حروف، دگلسه يڭى حرف ايله و خاص آرقداشلرمدن تصحيحه يارديم ايچون بريسى باشده بولونمق شرطيله، مملكتدهكى ديانت رياستنڭ شعبهلرينه يگرمى اوتوز دانه تكثير ايديلمكدر. چونكه خارجى دينسزلك جرياننه قارشى بويله أثرلرى نشر ايتمك، ديانت رياستنڭ وظيفهسيدر.
ايكنجيسى:مادام نور رسالهلرى مدرسه ماليدر. سز ده مدرسهلرڭ هم أساسى، هم باشلرى، هم شاكردلريسڭز؛ اونلر سزڭ حقيقى مالڭزدر. مناسب گورمديگڭز رسالهيى شيمديلك نشرينى گرى بيراقيرسڭز.
اوچنجيسى:توافقلى قرآنمز ممكنسه فوطوغراف مطبعهسيله طبع ايديلسين كه، توافقدهكى لمعهِٔ إعجازيه گورونسون. هم باشدهكى توركجه تعريفاتى ايسه؛ او، قرآن ايله برابر طبع ايديلمهسين، بلكه آيريجه بر كوچك رسالهجك اولارق يا توركجه ويا عربىيه گوزلجه چويروب اويلهجه طبع ايديلسين.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
غايت قيمتلى، فداكار نور قهرمانى آغابگمز خسرو أفندى!
شيمدى بش دفعهدر ديانت رئيسى نوردن بر طاقمى مصرّانه ايستدى. استاد ده شدّتلى خستهلغى ايچنده تصحيح ايدوب (شيمديلك بيتمك اوزرهدر) ديانت رئيسندن اونڭ معنوى فيآتى اولارق اوچ مادّه ايستهمش: بريسى: سزڭ خارقه يازديغڭز معجزهلى قرآنى فوطوغرافله طبع ايتمك. بو مادّهيى قبول ايتمش؛ يالڭز "باشندهكى
— 13 —
توركجه تعريفاتى مستقل قالسه، آيرى طبع ايديلسه مناسبدر." ديمش. ايشته استاديمز اوڭا يازديغى مكتوبى براىِ معلومات لفًّا سزه گوندرييورز. استاديمز دييور كه: "هم بر طاقم رسالهِٔ نورى، هم ماكينه ايله چيقان مجموعهلرى اوڭا گوندرمك و خسرو گبى بو ايشده أڭ زياده علاقهدار بر قارداشمزڭ أليله تسليم ايتمك جهتنى مشورتڭزه حواله ايدييور." سز ده تام بر مشورتله سزڭ بو مسئلهده اورايه گيتمهڭزڭ وجودجه صحّتڭز مساعدسه و فكريڭزه ده موافق ايسه، معيّن بر وقتده عجله اورايه گيدرسڭز و آدرسڭزى بيلديررسڭز. بز ده طاقمى و مجموعهلرى سزه آنقرهيه ألڭزه يتيشديرهجگز. حتّى سز ايسترسهڭز كندى حسابڭزه، اونلرى مفتيلر نشر ايتمك نيّتيله ديانت رئيسنه ويررسڭز.
خدمتنده بولونان
خليل، صادق، إبراهيم
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:هم مدرسة الزهرا شاكردلرينى، خصوصًا مباركلر هيئتنى و إسپارطه ولايتنى مرحوم حافظ مصطفىنڭ وفاتيله تعزيه ايله حافظ مصطفىيى تام وظيفهسنى ياپماسيله يگرمى سنهده ايكنجى بر حافظ على اولارق يگرمى سنهدن بَرى اوصانمهدن، صارصيلمادن نورلرڭ نشرينه چاليشماسنى، بتون روح و جانمزله تبريك، هم اونى، هم إسپارطه ولايتنى، هم مدرسة الزهرايى تبريك ايدييورز. حقيقةً بو مرحوم قهرمان قارداشمز عينًا حافظ على گبى وظيفهسنى بيتيردى؛ عالمِ نوره و برزخه حافظ على و حسن فيضى گبى قارداشلرينڭ ياننه گيتدى. جنابِ حق رسالهِٔ نورڭ حروفاتى عددنجه اونڭ دفترِ حسناتنه خيرلر يازسين و روحنه رحمت أيلهسين، آمين!
٭ ٭ ٭
— 14 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزه، شخصمه عائد بر قاچ مسئلهيى بيان ايتمك قلبمه إخطار ايديلدى.
أوّلا:بعض خاص قارداشلرم شخصمه خدمتده دقّتسزلك ايتدكلرندن، اونلرڭ بڭا قارشى آجيماسنى نقصان گورديگمدن بعضًا حدّت و تكدير ايتديگم وقت قلبمه گلدى كه: او بيچارهلر زياده حسنِ ظنله تخمين ايدييورلر كه، "استاديمز ايستهسه بلكه بعض روحانيلر، جنّيلر ده خدمت ايدهجكلر، بلكه ايدييورلر. خدمتِ نوريهده عنايتڭ آشكاره جلوهسى گوسترييور كه، اونڭ شخصنڭ پريشانيتنه ميدان ويريلمييور و شفقتمزه محتاج دگل." دييه خدمتده بعض قصورلرى اولويور. حتّى بوگون ده بريسى آرابه گتيرهجكدى؛ دقّتسزلك يوزندن بن يايان چيقدم. بر ساعتده اون ساعت قدر زحمت چكدم. بن ده بر قاچ گون أوّل بويله قصورى ياپانلره ديمشدم، تكرار ايدهجگم، سز ده ديڭلهيڭز:
ناصلكه رسالهِٔ نورى و خدمتِ ايمانيهيى، دنيوى رتبهلرينه و شخصم ايچون اُخروى مقاملرينه آلَت ياپمقدن سرِّ إخلاص شدّتله بنى منع ايتديگى گبى؛ اويله ده كندى شخصمڭ إستراحتنه و دنيوى حياتمڭ گوزلجه، زحمتسز گچمهسنه، او خدمتِ قدسيهيى آلَت ياپمقدن جدًّا چكينيورم. چونكه اُخروى حسناتڭ باقى ميوهلرينى فانى حياتده جزئى بر ذوق ايچون صرف ايتمك، سرِّ إخلاصه مخالف اولماسندن قطعيًا خبر ويرييورم كه: تارك الدنيا أهلِ رياضتڭ آرزو و قبول ايتدكلرى روحانى، جنّى خدّاملر بڭا هر گون هم آج اولديغم زمانده و يارهلى اولديغم وقتده أڭ گوزل علاج گتيرسهلر، حقيقى إخلاص ايچون قبول ايتمهمگه كنديمى مجبور بيلييورم. حتّى برزخدهكى أوليادن بر قسمى تمثّل ايدوب بڭا حلوا بقلوالرى خدمتِ ايمانيهيه حرمةً ويرسهلر، ينه اونلرڭ ألنى اوپوب قبول ايتمهمك و اُخروى، باقى ميوهلرينى دنياده فانى بر صورتده ييمهمك ايچون نفسم ده قلبم گبى قبول ايتمهمگه رضا گوسترييور. فقط قصد و نيّتمز اولمادن عنايت جهتنده گلن بركت گبى إكراماتِ رحمانيه، خدمتڭ مقبوليتنه بر علامت
— 15 —
اولديغندن، نفسِ أمّاره قاريشمهمق شرطيله روحمله قبول ايدرم. هر نه ايسه.. بو مسئله بو قدر كافى.
ثانيًا:أسكى حربِ عموميده پاسينلر جبههسنده شهيد مرحوم منلا حبيبله برابر روسيايه هجوم نيّتيله گيدييوردق. اونلرڭ طوپجيلرى بر ايكى دقيقه فاصله ايله بزه اوچ طوپ گلّهسى آتييوردى. اوچ گلّه تام باشمزڭ ايكى متره اوستندن گچوب، آرقهده دره ايچنه صاقلانان عسكريمز گورونمدكلرى حالده گرى قاچديلر. تجربه ايچون ديدم: "منلا حبيب نه ديرسڭ، بن بو گاوورڭ گلّهسنه گيزلنميهجگم." او ده ديدى: "بن ده سنڭ آرقهڭدن چكيلميهجگم." ايكنجى طوپ گلّهسى پك ياقينمزده دوشدى. حفظِ إلٰهى بزى محافظه ايتديگنه قناعتله منلا حبيبه ديدم:
"هايدى ايلرى! گاوورڭ طوپ گلّهسى بزى ئولديرهمز. گرى چكيلمگه تنزّل ايتميهجگز." ديدم.
هم بيتليس محاصرهسنده و آوجى خطّنده روسڭ اوچ گلّهسى ئولديرهجك يريمه إصابت ايتدى. برى ده شالواريمى دلوب ايكى آياغمڭ آراسندن گچوب او تهلكهلى وضعيتده سپره اوطورمغه تنزّل ايتمهمك بر حالتِ روحيه طاشيديغمدن، آرقهدن قوماندان كل على، والى ممدوح بك ايشيتديلر. "امان چكيلسين ويا سپره اوطورسون!" ديدكلرى حالده؛ "بو گاوورڭ گلّهلرى بزى ئولديرميهجك" ديديگم و هيچ بر إحتياط و تدبيره أهمّيت ويرميهرك او گنجلك زماننده او ذوقلى حياتمڭ محافظهسنه چاليشماديغم حالده؛ شيمدى سكسان ياشنه گيرديگم حالده غايت درجهده بر إحتياط و حياتمى محافظه، حتّى وسوسه درجهسنده تهلكهلردن چكينمك حالتى عجيب بر تضاد گورونديگندن، ألبته او گنجلك حياتنى پرواسزجه فدا ايتمك، بر ايكى سنه إختيارلق و ذوقسز حياتنى بو درجه محافظه ايتمك بيوك بر حكمت ايچوندر. و ايكى اوچ قدسى مقصد ايچنده واردر:
برنجيسى:گيزلى، غيرِ رسمى و بر قسم رسمى، إنصافسز دشمنلريمزڭ دسيسهلريله نور شاكردلرينڭ بدلنه بتون هجوملرى بنم شخصمه و بنمله مشغول اولماسنه و بيلميهرك
— 16 —
أهمّيتى بندن بيلمكله نور شاكردلرينڭ بر درجه دسيسهلردن و هجوملردن قورتولمالرينه بو إختيار و پريشان حياتم وسيله اولديغندن، أسكى سعيدڭ اون گنجلك حياتى قدر قارداشلريمڭ خاطرى ايچون شيمديلك اوڭا موقّةً أهمّيت ويرييورم. أگر بن اورتهدن چكيلسهم؛ بڭا ويرديگى زحمت، روحمدن زياده سَوْديگم خاص قارداشلريمه ويريلهجكدى. او حالده بر زحمت، يوز عدد زحمت اولوردى.
ايكنجيسى:گرچه خاص قارداشلرم هر بريسى مكمّل بر سعيد حكمنده نوره صاحبدرلر. فقط إخلاصدن صوڭره أڭ بيوك قوّتمز تساندده بولونديغندن و مشربلرڭ إختلافيله (حپسده اولديغى گبى) بر درجه تساند قوّتى صارصيلماسيله، خدمتِ نوريهيه بيوك بر ضرر گلمهسى إحتمالنه بناءً؛ بو بيچاره إختيار خسته حياتم، تا لمعهلر، سوزلر مجموعهسى ده چيقنجهيه قدر و قورقاقلق و قيصقانجلق طماريله خواجهلرى نورلردن اوركوتمك بلاسى دفع اولونجهيه قدر و تساند تام محكملشنجهيه قدر، او حياتمى محافظهيه بر مجبوريت حسّ ايدييورم. چونكه اوزون إمتحانلرده محكمهلر، دشمنلرم؛ بنم گيزلى و موجود قصورلريمى گورهمدكلرندن، حفظِ إلٰهى ايله بتون بتون بنى چوروتهمدكلرندن، رسالهِٔ نوره غلبه ايدهمييورلر. فقط حياتِ إجتماعيهده چوق تجربهلرله ماهيتى بيلينمهين، بنم وارثلرم گنج سعيدلرڭ بر قسمنى نورڭ ضررينه إفترالرله چوروتهبيليرلر دييه او تلاشدن بو أهمّيتسز حياتمى أهمّيتله محافظهيه چاليشييورم. حتّى يانمده بر روولور واركن، ايكنجى بر قوّتلى روولور داها تدارك ايتمگه لزوم گوردم. دشمنلرڭ زهرلرى قارداشلريمڭ دعاسيله قيريلدقلرى گبى، سائر سوءِ قصدلرى دخى إن شاء اللّٰه عقيم قالاجقدر.
أزجمله: ايكى ساعت قمر تماميله طوتولديغى عين گيجهده، گيزلى دشمنلرم آنقرهدن بزدن نور مجموعهلرى ايستهملرى اوزرينه بورايه گلن ايكى آدم، بردن اوتوز آلتى مجموعه گوندرديگمزڭ عين ايكنجى گوننده تخمينلرنجه داها گوندريلمهمش دييه هم او كتابلر نرهده اولديغنى بيلمك و آفيوندهكى رسمى و مقام صاحبى بر ايكى ماصونه خبر ويرمك و تحرّى ايتديرمك و كليدلى اولان ايكى اوطهمده يمك و ايچمك قابلريمه زهر آتمق ايچون، فوق العاده بر طرزده طامه چيقمشلر و ايكى اوطهنڭ هر برينڭ بر پنجرهسنى
— 17 —
قيرمادن عجيب بر طرزده آچوب ايچرىيه گيرمشلر. بنم ياتديغم اوطه ايسه آرقهسندن سورگولى اولماسندن بڭا سوءِ قصد ايدهمهمشلر. حفظِ إلٰهى و عنايتِ ربّانيه اونلرڭ ألنه بر اوچ ويرمدى.
بن داها لزوملى شيلر يازاجقدم. فقط راحتسزلق "يتر!" ديدى. هر وقت إحتياط، إخلاص، تساند، ثبات، صارصيلمامق و وظيفهمزى ياپمق و وظيفهِٔ إلٰهيهيه قاريشمهمق، سِرًّا تَنَوَّرَتْ دستورينه گوره حركت ايتمك و تلاش و مأيوس اولمامق لازم و ألزمدر. هم تكرار ديرم: نور شاكردلرى گبى پك آز زحمتله پك چوق قيمتدار خدمت و پك چوق معنوى قزانج ألده ايدنلر تاريخلرده گورولمييور. آغير شرائط آلتنده بعضًا بر ساعت نوبت بر سنه عبادت حكمنه گچديگى مِثللو، إن شاء اللّٰه نورجيلرڭ خدمتِ ايمانيه و قرآنيهدهكى ساعتلرى يوزر ساعت حكمنده خيرلر قزانديرر.
عموم قارداشلره و همشيرهلره سلام و ايكى جهانده سلامتلرينه دعا ايدن و دعالرينى ايستهينقارداشڭز
٭ ٭ ٭
...حقيقى فداكار زبير، أڭ لزوملى و خدمته شدّتِ إحتياجم زماننده بورايه إمداديمه گلدى. يوقسه إسپارطهدن او سيستمده بريسنى ايستيهجكدم...
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:ليلهِٔ معراجڭزى تبريك و ايچنده ايتديگڭز دعالرڭ مقبوليتنى رحمتِ إلٰهيهدن نياز ايدرز. و بو حواليده معراج گيجهسندن بر گون أوّل و بر گون صوڭره مستثنا
— 18 —
بر صورتده رحمتڭ ياغماسى إشارتدر كه، بو وطنده بر عمومى رحمت تجلّى ايدهجك، إن شاء اللّٰه.
ثانيًا:واندهكى أسكى طلبهلرمله زياده علاقهدار و مراق ايتديگم و بوگونلرده قسطمونينڭ سليمان رشديسى اولان چايجى أمين، وانده بولونوب او أسكى مبارك طلبهلريمڭ أللرينه نورلرڭ يتيشمهسنه چاليشماسى و او مبارك أسكى قارداشلريمڭ حياتده اولدقلرينى بيلمديگم و مراق ايتديگم كه برابر اونلرڭ حياتده و نورلره مشتاق اولدقلرينى مكتوبله خبر ويرمهسى، بنى چوق زياده ممنون أيلدى. و چوق فرحلى بر حزن و حزين بر أسكى خاطرهِٔ سُرور ويردى. بن بورادن اورايه مخابره ايدهمديگم ايچون، بنم بدلمه زعفرانبولى قهرمانلرى مخابره ايتسه ايى اولور.
ثالثًا:اوتوز سنهدن بَرى سياستى بيراقوب حوادثلرينى مراق ايتمديگم حالده، معجزاتلى قرآنمزى ايكى بچق سنه مصادره ايدوب بزه ويرمهمكله برابر دنياده أمثالى وقوع بولمامش بر طرزده آفيون محكمهسى بزى تعذيب و كتابلريمزڭ نشرينه مانع اولمق جهتيله زياده بنى اينجيتدى. بن ده بش اون گونده ايكى اوچ دفعه سياست دنياسنه باقدم. عجيب بر حال گوردم. مدافعاتمده ديديگم گبى، إستبدادِ مطلق و رشوتِ مطلقه ايله حركت ايدن بر جريان زندقه، ماصونلق، قومونيستلك حسابنه بزى بويله إشكنجهلرله أزمگه چاليشمش. شيمدى او قوّتى قيرهجق باشقه بر جريان بو وطنده تظاهره باشلاديغنى گوردم. فضله باقمق مسلگمجه إذنم اولماديغندن داها باقمادم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
خسته قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 19 —
جلال بايار
رئيسِ جمهور
ذاتڭزى تبريك ايدرز. جنابِ حق سزى إسلاميت و وطن و ملّت خدمتنده موفّق أيلهسين.
نور طلبهلرندن و اونلرڭ نامنه
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
رئيسِ جمهور جلال بايار و هيئتِ وكلاسنه
آنقره
بز نور طلبهلرى يگرمى سنهدر أمثالسز بر تعذيب و إشكنجهلره هدف اولمشز. صبر ايتدك. تا جنابِ حق سزى إمداديمزه گوندردى. او إشكنجهلرڭ سببنى اون بش سنهدر اوچ محكمه حقيقى و قانونى اولارق يوز اوتوز كتاب و بيڭ مكتوباتده بولامدقلرينه، محكمهِٔ تمييزله دڭزلى محكمهسنى شاهد گوسترييورز. اوتوز سنهدن بَرى بن سياستى ترك ايتمشدم. بو دفعه بر قاچ گون ظرفنده أحرارلرڭ باشنه گچوب ملّتڭ مقدّراتنه صاحب چيقماسى سببيله رئيسِ جمهورى و هيئتِ وكيلهيى تبريك ايله برابر، بر حقيقتى إفشا ايدييورم؛ شويله كه:
بزه هجوم ايدن و محكمهلرده تعذيب ايدنلر ديمشلر: "بو نور طلبهلرينڭ دينى سياسته آلَت ايتمك إحتماللرى وار، بلكه ده ايدييورلر." بز ده او ظالملره قارشى مدافعاتلريمزدهكى بيڭلر حجّت ايله ديمشز و دييورز كه:
بز، دينى سياسته آلَت دگل، بلكه رضاىِ إلٰهيدن باشقه هيچ بر شيئه، حتّى دنيايه و سلطنته آلَت ايتمهمك بزم أساس مسلگمز اولديغندن، دشمنلريمزجه ده تحقّق ايتمش
— 20 —
كه: اوچ سنهدر اوچ چووالدن زياده دوسيالريمزى غرضكارانه تدقيق ايتدكلرى حالده، بزى محكوم ايدهمييورلر. ويردكلرى كيفى و وجدانى حكملرينه ده بر بهانه بولامييورلر كه، تمييز او حكمى بوزدى. أوت بز دينى سياسته آلَت دگل، بلكه وطن و ملّتڭ دهشتلى ضررينه سياستى متعصّبانه دينسزلگه آلَت ايدنلره قارشى؛ بزم سياسته باقمامزه مجبوريتِ قطعيه اولديغى زمان، وظيفهمز سياستى دينه آلَت و دوست ياپمقدر كه، اوچ يوز أللى ميليون قارداشلرڭ اخوّتنى بو وطندهكى قارداشلره قزانديرمغه سبب اولسون.
الحاصل:بزه إشكنجه ايدنلر، سياستى عصبيتله دينسزلگه آلَت ايتمهلرينه مقابل؛ بز ده سياستى دينه آلَت و دوست ياپمقله بو وطن و ملّتڭ سعادتنه چاليشمشز.
سعيد النورسى
قارداشلرم؛ بن بونى بويله مناسب گوردم، سزلرڭ مشورتنه حواله ايدييورم.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:سكسان كسور سنه عبادتلى بر عمرِ باقىيى تأمين ايدن رمضانِ شريفڭزى بتون روح و جانمزله تبريك و هر گيجهسى بر نوع ليلهِٔ قدر حكمنده حقّمزده منفعتدار اولماسنى نياز ايدرز. و تشريكِ مساعى سرّيله و هر خاص نورجى، عموم نورجيلرڭ معنوى قزانجنه حصّهدار اولماسيله، معنًا بيڭلر ديل ايله عبادت و دعا و إستغفار و تسبيحات ياپمغه حقيقى اخوّت و إخلاص ايله مظهريتڭزى رحمتِ إلٰهيهدن نياز ايدييورز و اويله ده اُميد ايدييورز.
— 21 —
ثانيًا:رسالهِٔ نورڭ معنًا غلبهِٔ تامّهسى ايله برابر، ماصون قسمنڭ دينسزلرى و قومونيستلرڭ زنديقلر قسمى، حبّهيى قبّه ياپوب بهانهلرله نورلرڭ سربستيتنه مانع اولمغه چاليشييورلر كه؛ ينه بو دفعه ده معناسز، سببسز اوتوز بش گون محكمهمزى تأخير ايتديلر. حتّى قرآنمزى ويرمهمك ايچون آووقاتمزله ده گورولتى ايتمشلر. فقط عنايتِ إلٰهيه اونلرڭ بتون پلانلرينى عقيم بيراقييور. نورلر كمالِ إحتشامله إستانبول و آنقره منوّر گنجلرنده بيوك بر إشتياقله كندى كندينه إنتشار ايدوب شاكردلرينه درس ويرييور. بو معنوى غلبهسنڭ بر نتيجهسيدر كه، أذانِ محمّدينڭ اوقونماسنه چاليشان باش وكيله يوزر إمضا ايله گنج منوّرلر تشكّر و تبريك يازييورلر.
ثالثًا:بورادهكى طلبهلر ده رمضانِ شريفڭزى تبريكله برابر كنديلرنجه پك چوق نمونهلر ايچنده أسكى قومونيستلرڭ إشكنجهلرندن بر ايكى نمونه يازوب لفًّا سزه تقديم ايدييورلر. بلكه بر وقت بو مئالده غزتهلرده بر مقالهيى ده نشر ايدهجكلر.
عموم قارداشلرم و همشيرهلريمه سلام و دعا ايدن و خستهلق سببيله وظيفهِٔ عبوديتى تام يرينه گتيرهمهين و نورجيلرڭ معنوى يارديملرينه و اونڭ بدلنه دعا ايتمهلرينه و معنوى قزانجلرينه محتاج، خسته قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
خلق فرقهسى إقتدار پارتيسى ايكن استاديمزه ياپيلان أشدِّ ظلم ايله يوزر قانونسز إشكنجهلرندن برنجى نمونهسى:
زمين يوزنده بو عصردهكى قدر مِثلى گورولمهين بر زندقه جرياننڭ پلانلريله استاديمزه يگرمى بش سنهدر إستبدادِ مطلق ايله ياپيلان ظلمڭ بر نمونهسى شودر كه: نَفَس آلمق اوزره قپالى آرابه ايله قيرلره گيتمك ايچون طيشارىيه چيقديغى زمان، بورانڭ
— 22 —
بيوك بر مأمورى قيافتنه ايليشمك ايستهمش. بو بش جهتده قانونسز و بش وجهله وجدانسزلق اولان حدسز جرئتكارلغه قارشى ديرز كه:
پادشاهڭ كوچك بر تحكّمنه تحمّل ايدهمهين و مشروطيت إعلاننده و ديوانِ حربِ عُرفيده محكمه رئيسى خورشيد پاشايه و محكمه أعضالرينه جوابًا:
"أگر مشروطيت بر فرقهنڭ إستبدادندن عبارت ايسه؛ بتون إنس و جنّ شاهد اولسون كه، بن مرتجعم. شريعتڭ بر تك مسئلهسى اوغرنده بيڭ روحم اولسه فدايه حاضرم!" ديين و مجلسِ مبعوثانده مصطفى كماله قارشى: "نماز قيلميان خائندر، خائنڭ حكمى مردوددر." سويلهين و إسلامى قيافتى قطعيًا و أصلا تبدّل ايتمهين و قيافتنه ايليشمك ايستهين و صوڭره كندى كندينى ئولديرمكله طوقاتنى يين نوزاد إسمنده آنقره واليسنه: "بو صاريق بو باشله برابر چيقار" طرزنده قونوشارق بويننى گوسترمهسيله طوقونيلميان بر ذاته؛ هم إسپارطه، هم أسكيشهر، هم دڭزلى محكمهلرى دخى باشنى آچديرمادقلرى و (صوڭ آفيون محكمهسى مستثنا) بيڭلرجه خلق و يگرمى پوليسلرڭ بولونديغى صيرهلرده بيله باشنى آچماسى إخطار ايديلمديگى و منزوى اولديغى حالده؛ او دوشونجهسز مأمورلرڭ معناسز إهانت ايچون مداخله نيّتى، طوغريدن طوغرىيه آنارشيلك حسابنه وطن و ملّته تهلكه گتيرمگه چاليشمقدر. و بتون بتون قانونسز اولمقله برابر.. سنهلردن بَرى أمثالنه راستلانمامش بر فراغتِ نفس و فداكارلقله أڭ آغير شرائط آلتنده يوز اوتوز پارچهدن متشكّل معظّم و خارقه أثر كلّياتيله وطن و ملّتڭ معنوى قورتولوشنى تأمين ايدن بويله بر ذاته بو طرزده ايليشمك، ألبته ملّت و گنجلگڭ محو و پريشان اولماسنه غيرت ايدن گيزلى وطن دشمنلرينه يارديم ايتمك و آلَت اولمقدر. آفيونده بر ايكى متمرّد، بر زنديق ماصونڭ إشتراك و تشويقيله، او إنسانڭ بو طرز إهانت ايتمك فكرينه؛ هيچ بر إهانتى قبول ايتمهين استاديمزڭ تحمّل ايتمهسندن و أهمّيت ويرمديگندن شو حقيقتى قطعيًا آڭلادق كه: بو وطن و ملّته كندى يوزندن بر ضرر گلمهمسى ايچون حيثيتنى، شرفنى، نفسنى، روحنى، راحتنى دخى فدا ايتمشدر.
قونيهلى زبير
٭ ٭ ٭
— 23 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:هم سزڭ، هم بو مملكتڭ، هم عالمِ إسلامڭ مهمّ بايراملرينڭ مقدّمهسى اولان، بو مملكتده شعائرِ إسلاميهنڭ يڭيدن پارلاماسنڭ بر مژدهجيسى اولان أذانِ محمّدينڭ (عصم) كمالِ فرحله اون بيڭلر منارهلرده اوقونماسنى تبريك ايدييورز. و سكسان كسور سنه بر عبادت عمرينى قزانديران رمضانِ شريفدهكى عبادت و دعالرڭزڭ مقبوليتنه آمين دييهرك رحمتِ إلٰهيهدن هر بر گيجهِٔ رمضان بر ليلهِٔ قدر حكمنده سزلره ثواب قزانديرمسنى نياز ايدييورز. بو رمضانده شدّتلى ضعفيت و خستهلغمدن تام چاليشهمديغمه، سزلردن معنوى يارديم رجا ايدرم.
ثانيًا:بنم صوڭ حياتمى إسپارطه حواليسنده گچيرمك بيوك بر آرزومدر. و نور أفهسنڭ ديديگى گبى ديمشدم: "إسپارطه، طاشيله طوپراغيله بنم ايچون مباركدر. حتّى يگرمى بش سنهدن بَرى بنى إشكنجه ايله تعذيب ايدن أسكى حكومته قلبًا نه وقت حدّت ايتمشسهم، هيچ بر زمان إسپارطه حكومتنه حدّت ايتمهيوب او مبارك وطندهكى حكومتڭ خاطرى ايچون اوتهكيلرى ده اونوتويوردم. خصوصًا اورادهكى أسكى تخريباتى تعميراته باشلايان حقيقى وطنپرورلر اولان دموقرات نامنده حميتلى أحرارلر، يعنى حرّيتپرورلر، نور و نورجيلرى تقدير ايتمهلرينه چوق منّتدارم. اونلرڭ موفّقيتنه چوق دعا ايدييورم. إن شاء اللّٰه او أحرارلر، إستبدادِ مطلقى قالديروب تام بر حرّيتِ شرعيهيه وسيله اولاجقلر.
ثالثًا:بايرامدن بر مقدار صوڭرهيه قدر بوراده قالمقلغمڭ بر سببه بناءً لزومى وار. بر ايكى آى صوڭره مدرسة الزهرا أركانلرينڭ قراريله و إستانبول و آنقره اونورسيتهلرندهكى گنج سعيدلرڭ ده موافقتيله نرهيى بنم ايچون مناسب گورورسهڭز اورايى قبول ايدهجگم. مادام حقيقى وارثلرم سزلرسڭز و شخصمدن بيڭ درجه زياده دنياده وظيفهمى ده گورييورسڭز. بو حياتِ فانيدهكى صوڭ منزلى سزڭ رأيڭزه بيراقييورم.
— 24 —
رابعًا:هم تبريكلرينى، هم شدّتلى علاقهلرينى گوسترن أحمد نظيف و أحمد فيضى و خليل إبراهيم و حسن عاطف و بوجاقده و أفلانى و إستانبولدهكى نورجيلرڭ مكتوبلرينه بنم بدلمه سزلر جواب ويررسڭز، سزلرى توكيل ايدييورم.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:حديثِ شريفڭ سرّيله رمضانِ شريفڭ نصفِ آخرنده، خصوصًا عشرِ آخرده، خصوصًا تك گيجهلرده، خصوصًا يگرمى يديسنده؛ سكسان كسور سنه بر عبادت عمرينى قزانديرهبيلن ليلهِٔ قدرڭ إحياسنه و هر بريڭز عموم نور طلبهلريله برابر، خصوصًا بو بيچاره چوق قصورلى، خسته، ضعيف قارداشڭزى حصّهدار ايتمهڭزى و هر بريڭزڭ دعالرڭزڭ بيڭلر معنوى آمينلرڭ تأييديله درگاهِ إلٰهيده قبول اولماسنى رحمتِ إلٰهيهدن نياز ايدييورز.
ثانيًا:اونورسيتهدهكى گنج سعيدلرڭ حقيقةً مدرسة الزهرانڭ إستانبول و آنقرهدهكى وظيفهسنى ياپدقلرينه و بو بيچاره سعيده إحتياج بيراقمادقلرينه و رسالهِٔ نورڭ هر بر جهتله كافى اولماسنڭ بر نمونهسى اولارق شيمدى سزه لفًّا گوندرديگمز، اونلرڭ مبعوثلره خطابًا يازدقلرى بياننامهلرينى و ينه اونلرڭ بر أثرى اولان تاريخچهِٔ حياتڭ يتمش نسخهسنڭ باش طرفنه قويوب يتمش مبعوثه گوندرمهلرى ايچون بزه گلن بياننامهلرينى براىِ معلومات سزه گوندردك. سز مناسب گورسهڭز اونى و سزه أوّلجه گوندرديگمز صونغورڭ معارف وكالتنه مدافعهسى و مصطفى عثمانڭ عدليه وكيلنه إستدعاسيله برابر تاريخچهِٔ حياته بر نوع ذيل اولارق أل يازمسيله ويا ماكينه ايله ويا اينهبوليدهكى يڭى حرفله أللى آلتمش نسخه تكثيرينى رأيڭزه حواله ايدييورز.
ثالثًا:مدرسة الزهرا أركانلرى، بنم شخصمڭ ده حقيقى وكيلمدرلر. بڭا، شخصمه گلن مكتوبلره اونلر، بنم بدلمه جواب ويرسينلر. خصوصًا خسروڭ مكتوبنده
— 25 —
إسملرى بولونان ذاتلره قارشى مناسب جواب ويررسڭز. أحمد فيضىنڭ سزه قارشى يازديغى مكتوبڭ جوابنڭ پارچهسنى لفًّا سزه گوندرييورز.
عموم قارداش و همشيرهلريمڭ مبارك رمضانلرينى و عموم گيجهلرينى، معنوى ليلهِٔ قدرلرينى تبريك ايله سلام و دعا و دعالرينى رجا ايدييورز.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
حق و حقيقتڭ ناشرى اولان سبيل الرّشاده، حالًا خلق پارتيسى نامنه ياپيلان يوز جهتله قانونسز بر معاملهيى عرض ايدييورز:
استاديمز بديع الزمان سعيد النورسى، شدّتلى زهرلرڭ نتيجهسى اولارق خستهلغى شدّتلهنوب حياتدن اميدينى كسديگى ايچون، كندى نفقه پارهسيله آلديغى سكز عدد كتابنى محافظه ايتمك اوزره مفتى قارداشنه گوندرمشدى. أميرطاغ پوستهخانهسى گويا ضابطه مأمورى وظيفهسنى ياپييور گبى، گيزلى بر مقصده بناءً بو كتابلرى ضبط ايدهرك همان بِالذّات كنديسى گيدوب ژاندارمه دائرهسنه، قائمِمقامه، عدليهيه و تلفون ايله آفيونه شايع ايدوب ايشى شعشعهلانديرهرق كتابلرڭ هپسنى عدليهيه ويرديرمشدر. حالبوكه كتابلرڭ ماهيتى شودر: بش پارچهسى، محكمهده بولونان مدافعات و ذيللرندن عبارتدر. ديگر اوچ كتاب ده؛ شيمديكى عدليه وكيلى خليل ئوزيوروكڭ اوچ دفعه برائتلرينه قرار ويرديگى أثرلردر كه، دڭزلى محكمهسى عين أثرلرڭ أجزالرينى إعاده ايتمشدر. و آفيون محكمهسنڭ ده حكملرينى بوزمش و او أثرلرڭ برائتلرينه رأى ويرمشدر.
گرچه قومونيست اولان أسكى عدليه وكيلى فؤاد سيرمن، أسكى هيئتِ وكيلهيه إخبار ايتمش و قرآنڭ غايت حق و منفعتلى بر تفسيرى اولان ذوالفقار مجموعهسنڭ
— 26 —
درت يوز صحيفهسى ايچنده، اوتوز سنه أوّل يازيلان ايكى آيتڭ تفسيرينه دائر ايكى صحيفهيى بهانه ايدهرك بو چوق مهمّ أثرى ياساق ايتمگه چاليشمشدر. حالبوكه شيمدى ملّت و وطنه غايت ضررلى اولان قومونيست و ماصونلرڭ أثرلرينه مساعده ايديلديگى حالده، يوز بيڭلر كيمسهلرڭ ايماننى قورتاران، قرآنڭ غايت حق و پك چوق منفعتلى بر تفسيرى اولديغنى بش يوز بيڭ آدمڭ شهادتيله إثبات ايدهجگمز أثرلره أوراقِ مضرّه گبى بويله معامله ياپمق و استاديمزه بو خستهلقلى نازك زماننده ئوز قارداشنه قارشى بو حزين تأثّراتى ويرمك، يوز جهتله قانونسزدر دييه عرض ايدييورز.
ثانيًا:بو مسئلهنڭ غايت سينسى و غايت گيزلى حقيقتى شودر: استاديمز معنًا و مادّةً دموقرات پارتىيه يارديم ايچون طلبهلرينى خفيفجه تشويق ايتمشدى. بونى خلق پارتيسنڭ معنّد مستبدلرى آڭلادقلرى ايچون، معناسز بهانه ايله حبّهيى قبّه ياپارق بو معاملهيى ياپديلر. يوقسه هر طرفده بو كتابلر پوسته ايله آلينوب ويريلييور و بورايه ده إستانبولدن، باشقه يرلردن گلييور و ايليشيلمييوردى. بو وضعيت چوق دسّاسانه و اُميد ايديلمهين بر پلاندر.
ثالثًا:ذوالفقاردهكى موضوع بحث ايكى آيتڭ تفسيرندن بيڭ مِثلى بر مخالفتله حالًا مطبوعاتده أسكى حكومته هجوملر ياپيلييور كه، شيمدى او آيتلرڭ تفسيرى ذرّه مقدار بر صوچ اولامييور. بوندن ده آڭلاشيلييور كه، بو معاملهلر خلق پارتيسى حسابنه ياپيلمقده دوام ايديلن كيفى ايشلردر و خلق پارتيليلرڭ "سلطنت دموقراتلرده ايسه، حكم و إجراآت و إقتدار بزدهدر" دييه اولان إدّعا و وهملرينڭ بر نمونهسيدر.
أميرطاغ نور طلبهلرى نامنه
محمد، إبراهيم، ضيا وسائره...
٭ ٭ ٭
— 27 —
رئيسِ جمهوره، هيئتِ وكيلهيه، باشباقانلغه، عدليه باقانلغى يوكسك قاتنه، ديانت رياستنه
آنقره
حقيقى عدالت و حرّيت ايچون چاليشان ذاتلره بر قاچ نقطه بيان ايدييورم:
برنجى نقطه:هم دڭزلى محكمهسى، هم آنقره آغير جزا محكمهسى، بتون رسالهِٔ نور أجزالرينى تدقيق ايدوب و أهلِ وقوفڭ ده إشتراكيله برائتلرينه و صاحبلرينه إعاده ايتمهسنه بر محذور اولماديغنه قرار ويروب سعيدى آرقداشلريله برائت و تخليه ايدهرك، ايكى سنه أللرده و محكمهلرده قالان نور رسالهلرينڭ تماميله سعيده و آرقداشلرينه إعاده ايديلديگى و عين قرارى محكمهِٔ تمييز قضيهِٔ محكمه حالنه گتيروب تصديق ايتديگى حالده؛ شيمدى آفيونڭ، سعيدڭ شخصنه قارشى ايكى غرضكارڭ عين كتابلرى، هم غايت آنتيقه معجزاتلى يازيلى قرآننى، بتون بتون خلافِ قانون اولارق مصادره ايدوب سعيد و آرقداشلرينه ويرديگى أصلسز حكمنى ينه عين محكمهِٔ تمييز بوزديغى و شيمدى وطن و ملّتى أسكى پارتينڭ غرضكارانه إستبدادندن قورتاران حميتكار، وطنپرور بعض دموقرات ليدرلرى كمالِ إستحسان ايله او رسالهلرى قبول ايدوب صاحب اولدقلرى حالده، اوچ سنهدر هيچ سببسز بيڭلر ليرا بزم گبى فقرايه ضرر ويرمك، اوچ دفعه برائت ايتمش بر محكمهيى اوچ سنه اوزاتوب (عجيب بر ظلم ايچنده شخصى بر غرضكارلق واردر كه) يگرمى آى تجريدِ مطلقده خدمتجيسيله تماس ايتديرمديلر. تخليهدن صوڭره ايكى پوليس قپوسنده بيراقديلر. هم او غايت متّقى نور شاكردلرينى قصدًا سببسز صِرف تقوالرينه إهانت ايچون، مغرب نمازينڭ وقتنده محاكمه ايدوب نمازلرينى قضايه بيراقهرق عجيب بر ظلم ايتمشلر. هم بتون بو رسالهِٔ نور أثرلرينى بر دفعه ده إسپارطه، تمامًا مصادره ايدوب تدقيقدن صوڭره تكرار عينًا إعاده ايتمش.
دموقراتلرڭ زماننده مادام أذانِ محمّدى و دين درسلرى گبى شعائرِ إسلاميه ايله قرآنه خدمت و أسكيلرڭ قرآن ضررينه تخريباتلرى تعميره باشلانيلمش. و مادام دينسزلرڭ
— 28 —
و ماصونلرڭ و قومونيستلرڭ أثرلرى إنتشار ايدييور. ألبته عالمِ إسلامڭ مكّه، مدينه، شام گبى يرلرنده بيوك عالملرڭ تقدير و تحسينلرينه مظهر اولمش و ديانت رياستنده خواجهلره اوقوتديريلان ذوالفقار، عصاىِ موسى و سراج النور گبى، فيلسوفلرى صوصديران مبارك مجموعهلرى مصادره ايتمك، اوچ سنه اونلرله برابر بيڭلر ليرا قيمتنده دگرلى، معجزاتلى، آلتون ايله إسمِ جلال يازيلمش، ديانت رئيسى بتون تقدير ايله طبعنه چاليشديغى قرآنى مصادره ايدن آدملر؛ ألبته عدالت و عدليه و حقيقت حسابنه دگل، بلكه قومونيست، ماصونلق حسابنه بر غرضكارلق ايدييورلر. بن كندم زهر خستهلغيله شدّتلى خسته اولديغمدن و كندى حقوقمى مدافعه ايدهمديگمدن، صونغورى كنديمه وكيل ايدييورم. أسكى حكومتڭ بڭا قارشى يگرمى سنهلك إشكنجه ايله بو تخريباتڭ قالديريلماسنى، عدالتپرور يڭى حكومتڭ باقانلرندن بكلهيورم. قارداشلرمدن مصطفى صونغورى توكيل ايدييورم.
نور شاكردلرى نامنه
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(أهمّيتلى بر حقيقت و دموقراتلرله اونورسيته نورجيلرينڭ بر حسبحاليدر.)
شيمدى ملّتڭ آرزوسيله شعائرِ إسلاميهنڭ سربستيتنه وسيله اولان دموقراتلر، هم موقعلرينى محافظه، هم وطن و ملّتنى ممنون ايتمك چارهِٔ يگانهسى؛ إتّحادِ إسلام جرياننى كندينه نقطهِٔ إستناد ياپمقدر. أسكى زمانده إنگليز، فرانسز، آمريقا سياستلرى و منفعتلرى بوڭا معارض اولمقله مانع اولورديلر. شيمدى منفعتلرى و سياستلرى بوڭا معارض دگل؛ بلكه محتاجدرلر. چونكه قومونيستلك، ماصونلق، زنديقلق، دينسزلك؛ طوغريدن طوغرىيه آنارشيستلگى إنتاج ايدييور. و بو دهشتلى تخريب ايديجيلره قارشى، آنجق و آنجق حقيقتِ قرآنيه أطرافنده إتّحادِ إسلام طايانهبيلير. و بشرى بو تهلكهدن قورتارمغه وسيله اولديغى گبى، بو وطنى إستيلاىِ أجانبدن و بو ملّتى
— 29 —
آنارشيلكدن قورتارهجق يالڭز اودر. و بو حقيقته بناءً دموقراتلر بتون قوّتلريله بو حقيقته إستناد ايدوب قومونيست و ماصونلق جرياننه قارشى وضعيت آلمالرى ضروريدر.
بر أذانِ محمّدينڭ (عصم) سربستيتيله كندى قوّتلرندن يگرمى دفعه زياده قوّت قزانديلر. ملّتى كنديلرينه ايصينديرديلر، منّتدار ايتديلر. هم معنًا أسكى إتّحادِ محمّديدن (عصم) اولان يوز بيڭلر نورجيلرله، أسكى زمان گبى فارماصون و إتّحادجيلرڭ ماصون قسمنه قارشى إتّفاقلرى گبى؛ شيمدى ده عينًا إتّحادِ إسلامدن اولان نورجيلر بيوك بر يكون تشكيل ايدر. دموقراتلره بر نقطهِٔ إستناددر. فقط دموقراته قارشى أسكى پارتينڭ مفرط و ماصون ويا قومونيست معناسنى طاشييان قسمى، ايكى مدهش ضربهيى دموقراتلره وورمغه حاضرلانييورلر. أسكيدن ناصل أحرارلر ايكى دفعه باشه گچديگى حالده، آز بر زمانده اونلرى دويرديلر. اونلرڭ متّفقى اولان إتّحادِ محمّدى (عصم) أفرادينڭ چوقلرينى آصديلر. و أحرار دينيلن دموقراتلرى، كنديلرندن داها دينسز گوسترمگه چاليشديلر. عينًا اويله ده: شيمدى بر قسمى ديندارلق پردهسنه گيروب دموقراتلرى دين عليهنه سَوق ايتمك ويا كنديلرى گبى تخريباته سَوق ايتمك ايستدكلرى قطعيًا تبيّن ايدييور. حتّى علمانڭ رسمى بر قسمنى كنديلرينه آلوب، دموقراتلره قارشى سَوق ايتمك و دموقراتڭ طرفنده، اونلره مقابل گلهجك نورجيلرى أزمك؛ تا نورجيلر واسطهسيله علما، دموقراته إلتجا ايتمهسينلر. چونكه نورجيلر هانگى طرفه ميل ايتسهلر علما دخى طرفدار اولور. چونكه اونلردن داها قوّتلى بر جريان يوق كه، اوڭا گيرسينلر.
ايشته مادام حقيقت بودر، يگرمى بش سنهدن بَرى أهلِ علمى، أهلِ طريقتى أزن، يا كنديلرينه دالقاووقلغه مجبور ايدن أسكى پارتينڭ مفرط و ماصون و قومونيست قسمى، بو نقطهدن إستفاده ايدوب دموقراتلرى دويرمهمك ايچون؛ دموقراتلر مجبوردرلر كه هم نورجيلرى، هم علمايى، هم ملّتى ممنون و منّتدار ايتمك، هم آمريقا و متّفقلرينڭ يارديملرينى غائب ايتمهمك ايچون بتون قوّتلريله أذان مسئلهسى گبى شعائرِ إسلاميهيى إحيا ايچون ممكن اولدقجه تعميره چاليشمهلرى لازم و ألزمدر.
— 30 —
مع التأسّف بعض مفرط و ماصون و قومونيستلر، دموقرات عليهنده اولديغى حالده كندينى دموقرات گوسترييورلر كه؛ دموقراتلرى تخريباته سَوق ايتسين و دين عليهنده گوسترسين، اونلرى دويرسين.
نور طلبهلرى و نورجى اونورسيته گنجلگى نامنه
صادق، صونغور، ضيا
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق، فداكار قارداشمز حاجى على!
گوندرديگڭز قيمتدار و بِالخاصّه حضرتِ استادى پك چوق سَوينديرن مكتوبڭزى آلدق. استاديمز دييور كه:
"رسالهِٔ نور، بو زمانده كافيدر. اون سنه مدرسهده اوقويانلر، رسالهِٔ نورله بر سنهده عين إستفادهيى ايتدكلرينه شاهد، بيڭلر أهلِ علم وار. مادام حاجى قلنج على بر بچق سنه بتون رسالهِٔ نور أجزالرينه صاحب چيقمش، قسمًا اوقومش؛ نظريمزده يگرمى سنهلك بر نور طلبهسيدر. بن هر صباح خاصلر ايچنده اونڭ إسميله بتون معنوى قزانجلريمه، دفترِ أعمالنه گچمك ايچون حصّهدار ايدييورم. اويله ايسه، او ده بتون حياتنى رسالهِٔ نوره ويرمگه مكلّفدر. ديمك شيمدىيه قدر جامع الأزهره گيتمگه موفّق اولمامسى أهمّيتلى بر حكمت ايچوندر كه، نورلر اوڭا كافى ايمش. شيمدى شامه، حلبه ياقين اولان اورفهده بر مدرسهِٔ نوريه ايلريده تشكّل ايتمهسنى قوّتلى اُميد ايدييورز. قلنج على ايله برابر
— 31 —
أسكى سعيدڭ غايت قيمتدار بر طلبهسى اولان شامدهكى منلا عبد المجيد، اورفهدهكى نورڭ طلبهلرندن سيّد صالح و اونڭ ياننه گيدن نورڭ فداكار بر طلبهسيله مخابره ايتسينلر. بن هم منلا عبد المجيده، هم حاجى علىيه، هم شامدهكى رسالهِٔ نورله علاقهدار اولانلره پك چوق سلام ايدييورم. و دعالرينى و او موقعِ مباركهده بڭا دعا ايتمهلرينى رجا ايدييورم." ديدى.
أوت قهرمان قارداشمز حاجى على؛ حضرتِ استاد دائما سزڭ فداكارلغڭزى إظهار بيورييورلر. بز ده سزى تحسينلرله تبريك ايدييورز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
استادڭ خدمتنده بولونان قصورلى
صونغور، زبير، ضيا
٭ ٭ ٭
عزيز قارداشم!
أوّلا:بيڭ ما شاء اللّٰه، سوزلر مجموعهسنده ياڭليشلر يوق گبيدر. بر قاچ كلمه وار كه، لفًّا گوندرلدى.
ثانيًا:أگر مناسب گورسهڭز گوندرديگم بو أللى ليرايى بنم حسابمه محكمهدهكى مجموعهلرڭ بدلنه بنم ايچون آليڭز، گوندريڭز. أگر مناسب گورمزسهڭز، بو دفعهكى گوندرديگڭز مجموعهلرڭ بڭا مخصوص اولاجق قسمنڭ فيآتنه آليڭز.
ثالثًا:شيمديلك تاريخچهِٔ حياتى مبعوثلره پارهسز ويرمهمك مناسبدر. پارهسيله ايستهينلره ويريلسين. فقط اون يگرمى نسخه آنقرهده بولونسه مناسبدر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 32 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
معظّم و خارقه رسالهِٔ نور كلّياتندن ايكى بيوك مجموعهنڭ إمحا ايديلهجگى حقّنده دهشتلى بر خبر ايشيتدك. غايت حق و حقيقتلى و فيلسوفلرى إلزام ايدن او مجموعهلر، رسالهِٔ نورڭ ديگر أجزالريله برابر دڭزلى و آنقره محكمهلرنده برائت ويريلوب قضيهِٔ محكمه حالنه گلهرك إعاده ايديلديگى و ايكى دفعه تمييز محكمهسى برائت ايتديرديگى حالده و مصر، شام، حلب، مكّهِٔ مكرّمه و مدينهِٔ منوّره گبى عالمِ إسلامڭ مهمّ مركزلرنده فوق العاده بر تقدير و تحسينه مظهر اولان و مقبوليتنه حرمةً حضرتِ پيغمبر عليه الصلاة والسلامڭ قبرِ شريفى و حجر الأسود اوزرينه قونيلان بو أثرلر حقّندهكى بو مدهش معامله، خلق پارتيسنڭ ياپديغى ديگر عظيم جُرملرى گبى تاريخده أمثالى گورولمهمش بر جنايتدر. بز نور طلبهلرى او جبّار غدّارلردن حقّمزى قولايجه آلابيليردك. فقط إسلاميتڭ عصرلردر بايراقدارلغنى ياپان قهرمان تورك ملّتنڭ معصوم چولوق چوجق و إختيارلرينه قارشى رسالهِٔ نورڭ بزلرده حصوله گتيرديگى قوّتلى شفقت إعتباريله و قرآنِ حكيمڭ بزلرى مادّى مجادلهدن منع ايدوب ألمزده طوپوز يرنده نور اولماسى حيثيتيله و بتون قوّتمزله مسلگمزڭ ايجابى اولان آسايشى تأمين ايتمك أساسيله، او ظالملره مادّةً مقابله ايدهمدك. يوقسه اللّٰه گوسترمسين، بر مجبوريتِ قطعيه اولورسه قومونيست و ماصونلر حسابنه اوڭا سببيت ويرنلر بيڭ دفعه پشيمان اولاجقلردر. هم بز مشاهداتمزله قطعى بر قناعتدهيز كه:
رسالهِٔ نوره إلحاد و زندقه نامنه ايليشلديگى زمان، عمومى بر مصيبت گلييور. تعرّضڭ عين وقتنده درت دفعه بيوك زلزلهنڭ وقوعى و چوق حادثاتڭ عين وقتده ظهورى، بو قناعتمزى تصديق ايتمش. بو إعتبارله اويله بر قرارڭ إنفاذندن أهلِ ايمانڭ تيترهديگى، او خارق العاده و قيمتدار، مبارك مجموعهلر حقّنده إمحا جنايتنڭ ايشلنمهسى؛ بو ملّت و مملكت ايچنده معنوى زلزلهلر، فورطنهلر، طاعون و طوفانلر
— 33 —
قوپاجق قوّتلى إحتمالندن تلاش ايدييورز. زيرا رسالهِٔ نوره درت دفعه تعرّض و هجوم زماننده شدّتلى زلزلهلرڭ توافقى، بو حقيقتى كور گوزلره دخى گوسترمشدر. حتّى محكمهده دعوا ايتدك. هم مفسّرلرڭ اوچ يوز أللى بيڭ تفسيرلرينه إتّباعًا ايكى صحيفهده ايكى آياتِ قرآنيهيى تفسير ايتديگى بهانهسيله، يوز بيڭلر كيمسهلرڭ ايماننه پك زياده بر أهمّيت و تأثيرله خدمت ايدن درت يوز صحيفهلك ذوالفقار مجموعهسنى مصادره و إمحا ايتمك؛ دنياده هيچ بر قانونده اولماديغندن، صِرف دينسزلگه آلَت اولارق ياپيلان بو فجيع غرضكارلق فاعللرينڭ حق، حقيقت و عدالتدن نه درجه اوزاق اولديغنڭ ظاهر بر دليلى بولونديغنى ذرّه مقدار وجدانى اولانلر آڭلايهجق و يوزسز يوزلرينه لعنت و نفرتلر صاووراجقدر. خلق پارتيلى مستبد، مرتجع جبّارلرڭ زماننده ياپيلمش اولان بو قورقونج معاملهيه قهرمان دموقراتلر حكومتى مانع اولوب، آفيون محكمهسنده اوچ سنهدر حپس ايديلن و ذرّه قدر بر صوچ موضوعى بولوناميان أثرلرى و أڭ باشده آلتون يالديزلى و توافق معجزهلى قرآنمزى درحال إعاده ايتديرهجكلرينى قوّتلى اُميد ايدوب، علاقهلى مقاملردن رجا ايدييورز.
نور طلبهلرى نامنه
خسرو، صونغور
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
عزيز، قهرمان آغابگمز!
أوّلا:غايت درجهده بر أهمّيتلى مسئلهيى عرض ايدييورز كه، بيوك مجموعهلريمزڭ إمحاسنه صاقين صاقين ميدان ويريلميهجكدر. نه بهاسنه اولورسه اولسون قورتاريلاجقدر. يالڭز إمحا قرارى شيمدى مى، يوقسه أسكيدن مى ويريلمشدر
— 34 —
و سزجه بو إمحا قرارى رسمًا ثابت ميدر؟ بو جهتى اولديغى گبى اوگرنهرك بزه عجله و درحال بيلديريڭز.
ثانيًا:بو خصوصده آنقرهده اولان قهرمان صونغوره و دولت باقاننه يازيلان يازىيى براىِ معلومات تقديم ايدييورز. بيڭلر سلام و حرمتله أللريڭزدن اوپهرز.
ضيا، زبير
٭ ٭ ٭
عزيز و چوق قيمتلى قهرمان قارداشمز صونغور!
أوّلا:بيڭلر سلام ايدر، جنابِ حقدن نور خدمتڭزده خيرلى موفّقيتلريڭزى ديلرز.
ثانيًا:چوق أهمّيتلى و محرم بر ايشى خبر ويرييورز. خبر آلديغمزه گوره إسپارطه عدليهسنده ضبط ايديلن يوز يتمش جلد عصاىِ موسى و ذوالفقار مجموعهلرى كه، او مجموعهلرى شيمديكى عدليه باقانى برائتنى، إعادهسنى تصديق ايدوب داها أوّلجه دڭزليده ده استاديمزه ويريلن كتابلردر. بونلرڭ إمحاسى ايچون قرار ويريلمش. زمين و سماواتى حدّته گتيرهجك و موجوداتى آغلاتهجق بو مدهش قرارڭ دموقراتلر عليهنده خلق پارتيسنڭ مفرط آدملرى طرفندن ترتيب ايديلن بر پلان اولديغندن قطعيًا شبههمز يوقدر. زيرا نور طلبهلرينڭ دموقراتلرى محافظه ايتديگنى و دموقراتلرڭ قوّتلى بر إستنادگاهى اولديغنى مفرط شيطانلر آڭلامشلر. نور طلبهلرينى دموقراتلردن بو طرزده نفرت ايتديروب حكومتى ييقمغه چاليشييورلر. بو پلانڭ عقيم قالماسى و مجموعهلريمزڭ قورتولماسى و آفيوندهكى كتابلريمزڭ تمامًا إعاده ايديلمسى ايچون، پك فضله بر أهمّيت و غيرتله چاليشيلماسنى استاديمز سزلره حواله ايدييور.
ضيا، زبير
٭ ٭ ٭
— 35 —
دولت باقانلغنه!
ذاتڭزه وطن و ملّتڭ مقدّراتى موضوعنده، غايت درجهده أهمّيتلى، شيطانڭ بيله زور دوشونهبيلهجگى بر طرزده ترتيب ايديلن دموقراتلر عليهندهكى بر پلانى إفشا ايدييورز؛ شويله كه:
بو وطنده دينسزلكله و إستبدادِ مطلق و أشدِّ ظلمه قارشى يگرمى يدى ييلدير پرده آلتندهكى خصوصى نشرياتله خارق العاده بر فراغتِ نفسله مجاهده ايدن بديع الزمان سعيد النورسىنڭ وجوده گتيرديگى معظّم نور طلبهلرى جامعهسنڭ دموقرات پارتىيى محافظه ايتديگنى خلق پارتيسنڭ مفرط دسّاسلرى آڭلامش، حتّى بر زمانلر غايت گيزلى اولارق نور طلبهلرينڭ كثرتله بولونديغى منطقهلره تدقيق و تجسّس ايچون عصمت چيقاريلمش ايدى.
ايشته آناطولينڭ هر طرفنده خارقه بر قوّتِ ايمانيه ايله، فوق العاده بر فداكارلقله بو ملّتڭ ايمان و إسلاميتنه خدمت ايدوب جبّارلر سلطنتنڭ أساسندن و كوكندن ييقيلماسنه مدار اولان نور طلبهلرينى دموقراتلردن نفرت ايتديرمك ايچون؛ اُخروى و دنيوى حياتلرينڭ خلاصكارى اولان، يوز بيڭلرله أهلِ ايمانى و بر قسم يوكسك تحصيل گنجلگنى تنوير و إرشاد ايدن و عربستانده و مصرده بيوك بر تقدير و تحسينه مظهر اولان و مباركلگنه حرمةً پيغمبريمزڭ قبرِ شريفى و حجر الأسود اوزرينه قونيلان ذوالفقار و عصاىِ موسى مجموعهلرينڭ إسپارطه عدليهسى طرفندن ياقيلماسنه قرار ويريلمك گبى، أرض و سماواتى حدّته گتيرهجك و موجوداتى آغلاتهجق درجهدهكى بر حكمى خبر آلدق. حالبوكه يوز اون طوقوز پارچهدن متشكّل رسالهِٔ نور كلّياتندن اولان بو بيوك مجموعهلرڭ پارچهلرى ده رسالهِٔ نور كلّياتيله برابر (١٩٤٤) سنهسنده دڭزلى آغير جزا محكمهسنده متّفقًا برائت ويريلمش و يوكسك تمييز محكمهسى تصديق ايتمشدر. قضيهِٔ محكمه حالنه گلمش و بتون أثرلر، مؤلّفِ محترمنه و صاحبلرينه إعاده ايديلمشدر. صوڭ آفيون محكمهسنده ده خلق پارتيسى حكومتنڭ قومونيست وكيلنڭ خصوصى أمرلريله ويرديگى غرضكار حكمى، قهرمان دموقراتلرڭ عدليه وكيلى، أسكى
— 36 —
تمييز محكمهسنڭ عادل رئيسِ محترمى أساسندن نقض ايتمشدر. نهايت عفو قانونى ايله غدّارانه گيريشدكلرى و ايچندن چيقامدقلرى إفترا و إتهاملرڭ اوزرينه پرده چكمشلر و عفوله نتيجهلنديرمشلردر.
حقيقت بو مركزده ايكن و شيمدى أسكى حكومته بيڭلر حقارتلى نشرياتلر، بتون حرّيتله دوام ايدركن و درت يوز صحيفهلك غايت حق و حقيقتلى بر مجموعهنڭ ايكى صحيفهسنده بر آيتڭ تفسيرينى، غرض و بهانه ايله مدارِ مسئوليت ياپوب او مجموعهنڭ إمحا جهتنه گيديلمسى، طوغريدن طوغرىيه أسكى ظالم پارتى حسابنه شو مقصده معطوفدر كه: يوز بيڭلرله نور طلبهلرينى دموقراتلر عليهنه چويروب، دموقرات پارتيسنڭ سسسز، صداسز، گوستريشسز، فقط ديندارلقلريله غايت محكم بر إستنادگاهنى يوق ايتمك و دموقرات حكومتنى ييقمقدر. بو مدهش و شيطانى پلانڭ عقيم قالماسى ايچون ذاتِ عاليڭزه أهمّيتله إخبار ايدر و حرمتلريمزى عرض ايدرز.
اونورسيته نور طلبهلرى نامنه
يوسف ضيا آرون
٭ ٭ ٭
(براىِ معلومات سزه گوندرلدى.)
بيوك طوغونڭ يگرمى طوقوزنجى صاييسنده؛ "لوزانڭ ايچ يوزى" دييه يازيلان مقالهدن:
إنگليز مرخّص هيئتى رئيسى لورد گورزون، نهايت أڭ معنيدار سوزينى سويلهدى. ديدى كه:
"توركيه إسلامى علاقهسنى و إسلامى تمثيل رولنى كندى أليله چوزر و آتارسه، بزمله خلوص برلگى ايتمش اولور و خرستيان دنياسنڭ حرمت و منّتنى قزانير؛ بز ده كنديسنه ديلهديگنى ويررز."
— 37 —
لوزانده تورك مرخّص هيئتى باشقانى بولونان و هنوز حقيقى قصدلرى آڭلايهميان عصمت پاشا، بر آرالق بتون خرستيان أمللرينڭ توركيهيى ماضيسندهكى روح و مقدّساتى كوكندن آييرمق اولديغنى سزديگى حالده، شو گيزلى عِوَض و تأميناتى ويرييور و دييور كه:
"أسكيدن بَرى كوكلشمش و كهنه أنگللردن (يعنى عنعنهِٔ إسلاميتدن) قورتولمق خصوصنده بسلهدكلرى (يعنى عصمتڭ بسلهديگى) عزمڭ، إنكار ايديلمز دليليدر."
حرفى حرفنه إقتباس ايتديگمز بو سوزلرله، تورك باش مرخّصنڭ يعنى عصمتڭ، أسكيدن كوكلشمش و كهنه اولمش أنگللردن قورتولمق خصوصنده تورك ملّتنه بسلهديگى قطعى عزمله نه قصد ايتديگنى و بونى هانگى مقصد آلتنده إسلاميت دشمنلرينه عِوَض دييه تقديم ايتديگنى صورمق لازمدر.
قونفرانسڭ برنجى دفعهسنده تورك باش مرخّصى، بِالذّات قرار ويرمك وضعيتنده اولماديغى و بيوگنه، يعنى مصطفى كماله بيلديرمك زورنده اولديغى ايچون، مملكته دونويور؛ كنديسنى حيدر پاشادن آنقرهيه گوتورن تيرن و دولت رئيسنى (مصطفى كمال) إزميردن آنقرهيه گوتورن تيرنله أسكيشهرده بولوشويور. بر آراده و باش باشه سياحت... صوڭره آنقره گيزلى مجلس طوپلانتيلرى... فقط أساس مسئلهلرده دائما باش باشه. مصطفى كمال ايله عصمت برابر إجتماعلرى و قرار: "دين ئولديريلهجكدر."
لوزان قونفرانسنڭ ايكنجى صحيفهسى:
...آرتيق هر شى توركيه حسابنه چانطهده حاضردر. يعنى دينى ترك ايله هر شى ياپيلاجق. يڭى حزبڭ (كماليزم و عصمت حكومتى) بوندن بويله بو ملّتده، إسلاميتى قتل ايتمك پرنسبيله حركت ايتمكده، خصم دنيانڭ قوماندانلرندن، يعنى دشمن أهلِ صليب قوماندانلرندن، دينى وورمقده داها هوسلى اولديغى و ئورنكلر ويرهجگى و بِالخاصّه حدود طيشى دگل ده، حدود ايچى و ملّى إراده يافتهسى آلتنده چاليشهجغى شبههدن وارستهدر.
— 38 —
نهائى وثيقه
لوزان معاهدهسندن صوڭره، إنگلتره عوام قماراسنده "توركلرڭ إستقلالنى نه ايچون طانيديڭز؟" دييه يوكسهلن إعتراضلره، لورد گورزونڭ ويرديگى جواب:
"ايشته أصل بوندن صوڭرهكى توركلر بر داها أسكى سطوت و شوكتلرينه قاووشاميهجقلردر. زيرا بز اونلرى معنويات و روح جبههلرندن ئولديرمش بولونويورز." يعنى مصطفى كمال و عصمتڭ ويردكلرى قرار، تورك ملّتنى إسلاميت و دين جهتندن ئولديرمك قراريدر.
آرتيق بونڭ اوزرينه هر شى آپآچيق آڭلاشيلييور دگل مى؟..
گيزلى آڭلاشمهنڭ أنتريقهسى:
توركلره دينلرينى و دين تمثيلجيلگنى فدا ايتديرمك شرطيله، صنعى إستقلال ايشنده گيزلى آڭلاشمهنڭ مؤثّرى، تك كلمه ايله يهوديلكدر. بوڭا مأمورِ مشخّص كيمسه ده، شيمدى مصر خاخام باشيسى بولونان حايم ناعومدر. بو حايم ناعوم، بو قورقونج تشبّثه أوّلا آمريقاده توركلر لهنده بر سرى قونفرانس ويرمك و أمپرياليزمه شفلرينه، توركڭ مادّهسنى سربست بيراقمالرى، بوڭا مقابل روحنى، تا ايچندن و كندى ئوز آدملرينه ييقديرمالرى فكرينى تلقين ايتمك صورتيله باشلامشدر. يعنى ماصونلق حسبيله قرآنڭ أحكامنى قالديرمق، ملّتى دينسز ياپمق. حايم ناعوم مدهش پلاننڭ زميننى آمريقاده حاضرلادقدن صوڭره إنگلترهيه گچمش و خالص يهودى اولان لورد گورزون ايله تماس ايدهرك شو تكليفده بولونمشدر:
"سز توركيهنڭ ملكى تماميتنى قبول ايديڭز. اونلره بن إسلاميتى و إسلامى تمثيلجيلكلرينى، آياقلر آلتنده چيگنتمهيى تعهّد ايدييورم." عين حايم ناعوم، تورك
— 39 —
مرخّصلر هيئتنه مشاور صفتيله صوقولمانڭ ده يولنى بولمش، يعنى مصطفى كمال و عصمتى كندينه دوست بولمش. اونڭ ايچون اوچى برلشمش و آرتيق آراده سانترالڭ إنتظامله ايشلهمسنه هيچ بر مانع قالمامشدر.
حايم ناعوم او صيرهده آنقرهيه قدر ده اوزانارق پلانڭ موفّقيتى ايچون گركن أڭ مهمّ و مركزى شخص نزدنده (يعنى مصطفى كمال ياننده) أمين بولونديغى تأثيرينڭ درجهسنى ئولچمك ايستهمشدر. اويله كه بو تأثير، معهود موضوعده حايم ناعومدن داها هوسكار و غيرتلى بر إسلاميت دشمننه تصادف ايتمكله مرادينه ايرمش و آرتيق توركى ايچندن وورمانڭ پلاننى گرچكلشديرمك ايچون هر عنصر تماملانمشدر.
ايشته بو أهمّيتلى وثيقه، تام تامنه رسالهِٔ نور ترجماننڭ قرق كسور سنه أوّل حديثِ شريفڭ إخبارينه دائر بيان ايتديگى حادثهيى تصديق ايتديگى گبى؛ و شريعتِ أحمديهيه إهانت ايدن او دهشتلى شخصڭ مهمّ بر قوّتى يهودى اولديغى، يهودى اولان لورد گورزون ايله حايم ناعوم او إخبارڭ حقيقتنى گوستردكلرينى و يگرمى بش سنهدن بَرى نورجيلرڭ إمحاسنه كيفى قانونلرله دهشتلى ظلملرڭ حكمتنى تام گوسترييور.
٭ ٭ ٭
چوق عزيز، چوق مبارك، چوق سَوْگيلى، چوق مشفق استاديمز أفنديمز حضرتلرى!
معجزاتلى و إسمِ جلال آلتون ايله يازيلى، يالديزلى قرآنى ديانت رياستى، آفيون محكمهسندن گتيرتمش و دونكى گون إستانبول مصحفلر اينجهلهمه هيئتنه گوندرمشدر. هيئت تدقيقدن صوڭره نشرينڭ لزوم و ألزم اولديغنى تصديق ايدهرك گرى إعاده ايدهجكمش.
— 40 —
هم آقشهرلى قهرمان أحمد آلتون قارداشمزڭ داها أوّل بر صورتنى سز سَوْگيلى استاديمزه گوندرديگى و ديانت رئيسلگنه يازديغى إستدعاسنى ديانت رياستى مشاوره هيئتى تدقيق ايتمش. بونڭ اوزرينه سز سَوْگيلى استاديمزڭ ديانت رياستنه هديه ايتديگڭز ايكى طاقمڭ بريسنى مشاوره هيئتنه تدقيق ايچون ويرهجكلر. ديانتده نورلرڭ لهنده چاليشان محترم قارداشمز وار. حقيقةً سَوْگيلى استاديمز، باشدن باشه ظلمتلى، قرارمش اولان آنقره شيمدى پك چوق دگيشمش و گيتدكجه دگيشمكده. گبهرن ملعونڭ صاچديغى زهرلر و كنديسنه قارشى گنجلگڭ تظاهراتى تأثيرينى غائب ايتمش.
صونغور
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بيڭ بارك اللّٰه، هم سوزلر مجموعهسنڭ گوزل و صحّتلى اولماسنه و مصادرهدهكى مجموعهلرڭ إمحادن قورتولماسنه نمونه اولارق بر قسمنى ألده ايتمهڭزه بيڭلر ما شاء اللّٰه و الحمد ِللّٰه ديرز.
ثانيًا:بنم ناممه گلن مكتوبلره مدرسة الزهرا أركانلرى مناسب طرزده بنم بدلمه جواب ويرمهلرينى اونلره حواله ايدييورم. أزجمله، آنقرهده عثمان نورى قارداشمز اورانڭ بر حسن فيضىسى حكمنده نورلره تأثيرلى خدمت و بنم ايچون خانهسى ياننده بر منزل ياپماسى و خستهلغم زماننده گويا خستهلغمڭ تخفيفنه حسن فيضى گبى يارديم ايدر گبى كندى خستهلغنه ممنون اولماسنه چوق منّتدارم. فقط كتابلريمزى محكمهدن آلماديغمزدن بوراده بكلهيورم. قرآنمزى و بعض مجموعهلريمزى طبع زماننده اوراده بولونمق ايستهيورم. فقط شيمدى بوراده چوق لزوملى ايشلر اولديغندن گيدهمييورم، گوجنمهسين. أگر او اوراده اولماسه ايدى، بنم گيتمهم لازمدى. فقط او، بڭا إحتياج بيراقمييور. اللّٰه راضى اولسون، خدمتِ نوريهده اونى موفّق ايتسين.
— 41 —
حلبده إخوانِ مسلمين أعضاسنڭ بڭا يازديغى تبريگه مقابل اونى و إخوانِ مسلمينى روح و جانمزله تبريك ايدوب "بيڭلر بارك اللّٰه" ديرز كه، إتّحادِ إسلامڭ آناطوليده نورجيلر (كه أسكى إتّحادِ محمّدينڭ خلفلرى حكمنده) و عربستانده إخوانِ مسلمين ايله برابر حقيقى قارداش اولان حزب القرآنى و إتّحادِ إسلام جمعيتِ قدسيهسى دائرهسنده چوق صفلردن ايكى متوافق و مترافق صف تشكيل ايتمهلريله و رسالهِٔ نور ايله جدّى علاقهدار و بر قسمنى عربىيه ترجمه ايدوب نشر ايتمك نيّتلرى، بزلرى پك زياده ممنون و منّتدار أيلدى. بنم بدلمه، إخوانِ مسلمين جمعيتى نامنه بڭا تبريك يازانه، جواب ويررسڭز. او طرفدهكى نور شاكردلرينه و نور أجزالرينه حمايتكارانه علاقهدار اولسونلر.
ثالثًا:آتابگلى متين و جدّى بر قارداشمز عبد اللّٰه چاوشڭ يازديغى مكتوبى تصديق ايدييورم. قرق سنه أوّل حديثلره ويرديگم معنانڭ يڭيدن بو زمانده تأويلى گورونويور. معنّدلر دخى إعتراف ايتمگه مجبور اولويورلر. و إستبدادِ مطلقڭ جهنّمى عذابنى دنياده ده چكمهلرى، سراج النورڭ بشنجى شعاعى ايله ويرديگى خبرلرى، زمان تصديق ايدييور. هم صامسونلى إحسانڭ صميمى مكتوبى گوسترييور كه؛ بورايه گلن تام بر طاقم نور أجزالرينى كندينه آلان صامسونڭ بر مبعوثى، او حواليده نورلى بر اويانمق و إنتباهه وسيله اولمش كه بويله إحسانلر يتيشييور. إحسانى او ذات ايله برابر دعالريمزه داخل ايدييورز.
رابعًا:يگرمى طوقوزنجى سوزڭ كرامتِ ألفيهسى حقيقةً خارقه اولديغى گبى، ماكينه ايله بو طرزده بو قدر گوزل چيقماسى يازانڭ ده بر خارقهسيدر. عمومه سلاملر.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
خسته و ممنون قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 42 —
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
نورجيلره أهمّيتلى بر مژده!
أوّلا:قرق سنهدن بَرى تعقيب ايتديگم و سلطان رشادڭ يگرمى بيڭ آلتون و أسكى مستبدلر حكومتنڭ ملّت مجلسنده يوز آلتمش اوچ مبعوثڭ إمضاسيله يوز أللى بيڭ بانقنوطى كشادى ايچون تخصيصات ويردكلرى؛ هم عالمِ إسلامڭ، هم شرقڭ، هم بو ملّتڭ أڭ مهمّ بر ايشى اولان وان ولايتنده جامع الأزهر گبى بر إسلام دار الفنونى و بيوك اونورسيتهسى اولان مدرسة الزهرانڭ ياپيلماسى لزومنى يڭى حكومتڭ رئيسى ده آڭلامش كه؛ بيوك مملكت ايشلرى ايچنده سزلره مژده اولارق گوندرديگم آشاغيدهكى خبرى ويرمش. فعلًا ياپيلماسه دخى بو معنانڭ آڭلاشيلماسى بيوك بر فالِ خيردر.
ايشته مجلسده رئيسِ جمهور بيوك ايشلر صيرهسنده أهمّيتلى نطقنده بو گلن فقرهيى سويلهمش: "وان حواليسنده طوغو اونورسيتهسنڭ قورولماسى ايچون معارف وكالتنڭ تدقيقاتنه گيريشديگنى" سويلهين جلال بايار ديمشدر كه: "طوغو ولايتلريمزدن اولان وانده بويله بر عرفان مؤسّسهسنڭ قورولماسى ايچون بتون مشكلات إقتحام اولونمالى و اوڭمزدهكى بودجه ييلنده ايشه باشلانماليدر" ديمشدر. ديمك تاريخچهِٔ حياتى تقديم ايدن گنج اونورسيتهليلر بر درجه نور رسالهلرينڭ قيمتنى رئيسه إحساس ايتمشلر.
ثانيًا:رئيسِ جمهورڭ بو چوق أهمّيتلى فقرهسى رسالهِٔ نورڭ بو مملكتده و بو وطنده ايتديگى و ايدهجگى چوق قيمتدار خدمتلرينڭ آڭلاشيلديغنه بر أمارهدر. و نورجيلرڭ بتون چكدكلرى زحمت و نورڭ مصادرهلرى بو بيوك نتيجهيه وسيله اولماسى جهتيله شكوا دگل، شكر ايتمهليدر.
٭ ٭ ٭
— 43 —
عزيز، صدّيق قارداشلريمز ضيا و عبد المحسن!
استاديمز دييور كه:
"أشرف أديب قرق سنهدن بَرى ايمان خدمتنده بنم آرقداشم و سبيل الرشادده مقاله يازان و شيمدى وفات ايدن چوق قيمتلى قارداشلريمڭ ممثّلى و حقيقى إسلاميت مجاهدلرندن بر قارداشمدر و نورڭ بر حاميسيدر. بن وفات ايتسهم ده أشرف أديب، نورجيلر ايچنده بولونماسيله بيوك بر تسلّى بولويورم.
فقط نور رسالهلرينڭ و نورجيلرڭ سياستله علاقهلرى يوق و رسالهِٔ نور، رضاءِ إلٰهيدن باشقه هيچ بر شيئه آلَت ايديلمديگندن، ممكن اولديغى قدر رسالهِٔ نورڭ منسوبلرى، إجتماعى و سياسى جريانلره قاريشمق ايستهمييورلر. يالڭز سبيل الرّشاد، طوغو گبى مجاهدلر ايمان حقيقتلرينى أهلِ ضلالتڭ تجاوزاتندن محافظهيه چاليشدقلرى ايچون، روح و جانمزله اونلرى تقدير و تحسين ايدوب اونلرله دوستز و قارداشز، فقط سياست نقطهسنده دگل. چونكه ايمان درسى ايچون گلنلره طرفگيرلك نظريله باقيلماز. دوست دشمن درسده فرق ايتمز. حالبوكه سياست طرفگيرلگى، بو معنايى زدهلر. إخلاص قيريلير. اونڭ ايچوندر كه، نورجيلر أمثالسز إشكنجهلره و صيقنتيلره تحمّل ايدوب نورى هيچ بر شيئه آلَت ايتمديلر. سياست طوپوزينه أل آتماديلر. هم نور رسالهلرى كفرِ مطلقى قيرديغى ايچون، كفرِ مطلقڭ آلتندهكى آنارشيلگى و اوستندهكى إستبدادِ مطلقى قيرديغى جهتله، بر نوع سياسته تماسى وار توهّم ايديلمش. حالبوكه نورڭ ترجمانى، بر تك مسئلهِٔ ايمانيهيى دنيا سلطنتنه دگيشمديگنى محكمهلرده دعوا ايدوب يگرمى بش سنه طرزِ حياتيله و أمارهلرله إثبات ايتمشدر."
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشلريڭز
صادق، إبراهيم، زبير
٭ ٭ ٭
— 44 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بتون روح و جانمزله سزڭ فعاليتڭزى و موفّقيتڭزى تبريك ايدييورز. بنم بتون ألملريمه و خستهلقلريمه علاج، مدرسة الزهرانڭ فعاليتندن و موفّقيتندن ايلرى گلييور.
ثانيًا:عصاىِ موسىنڭ عربجهيه گوزلجه ترجمهسى ايچون بر پوصله يازمشدم. بوگون آنقرهيه گيدن زبير ايله سيّد صالحه گوندرهجكدم. هم طرسوسده متقاعد بر ضابطڭ صميمى بر مكتوبيله رسالهِٔ نوردن بعض كتابى ايستديگنه دائر مكتوبنى، اونى ده آنقره يوليله سزه گوندرهجكدم. بردن آنطاليه ألمالينڭ غايت خالص نورجيلرى نامنه، هم كنديسى حرميله برابر آفيونه قدر گلن و اوراده نورلرڭ نشرينه واسطه اولان إبراهيم أفندى بردن شيمدى گلدى؛ بن ده اونڭله سزه گوندردم. عمومه سلام.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مدرسة الزهرا أركانلرينه أهمّيتلى بر مسئلهيى حواله ايدييورم.
سيّد صالح "عربستانده عصاىِ موسىنڭ چوق لزومى و چوق فائدهسى اولديغنى، اورالرده سياحتمده آڭلادم. هر حالده عربجهيه ترجمهسى لازم گلييور." ديدى. بنم حالم و خستهلغم مساعده ايتمديگى ايچون بنم بدلمه مدرسة الزهرا أركانى، درت يره، گوزلجه عربجهيه ترجمهسى ايچون مخابره ايتسينلر. بر مكتوبى جامع الأزهره، أميرطاغلى قلنج على واسطهسيله اوراده بر قاچ أديب ذاتلر ترجمه ايتسينلر. بر مكتوب ده، آنقره ديانت دائرهسنده رسالهِٔ نورى جدّى تقدير ايدن و علاقهدار اولان بر ايكى عالم عربجهيه ترجمه ايتسينلر. برى ده؛ قيصرى قضالرندن اورگوب مفتيسى قارداشم عبد المجيده يازسينلر كه، يگرمى سنه بتون قوّتيله نوره خدمت ايتمك اوڭا لازم
— 45 —
ايكن ايتمديگى ايچون، اونڭ بدلنه بتون قوّتيله عربجهيه ترجمه ايتسين. برى ده، إسپارطه حواليسنده نور دائرهسندهكى عالملر دخى عصاىِ موسىيى تقسيم صورتنده هر برى بر قسمنى ترجمه ايتسينلر.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:أڭ بيوك مژده و رسالهِٔ نورڭ تام سربستيتنه بر مقدّمه اولارق، چوق زياده بشارتڭزه سَويندك. إسپارطه عدليهسنڭ اوچ سنه بر منزلده صاقلامالرى، او منزلڭ كراسى اولارق او اوچ يوز ليرا بدلنه، يڭى يازى تاريخچهِٔ حياتى بڭا بيراقيلان بشيوزدن ايكيشر ليرا فيآت ايله او اوچ يوز ليرايه او فيآتى مقابل طوتهرق او تاريخچهِٔ حياتدن أللى دانه گوندررسڭز. درت سنه حپس چكن مبارك عصاىِ موسى و ذوالفقار مجموعهلرى بنم نظرمده پك فضله قيمتدار اولديغى ايچون بڭا أللى ليرالق گوندريڭز. سزه شيمدى أللى ليرا گوندرييورم.
ثانيًا:نظيفه بيڭ بارك اللّٰه، بيڭ ما شاء اللّٰه. ايكنجى بر خسرو، اينهبولى ايكنجى بر إسپارطه اولديغنى إثبات ايدييور. تاريخچهِٔ حياتڭ أڭ مهمّ مسئلهسى مدرسة الزهرا اولماسى جهتيله نظيفڭ بو نشرياتى، رئيسِ جمهورڭ مدرسة الزهرا معناسنده و طوغو اونورسيتهسى نامنده شرق جامع الأزهرينه جدّى چاليشماسنه بر وسيله اولديغنى ظن ايدييورز.
ثالثًا:دينارڭ براقلى إمامى سليمانڭ أهمّيتلى مكتوبنه قارشى يازيڭز كه: توركلر حقّنده ثناءِ پيغمبرى محقّقدر. بر قاچ يرده توركلردن أهمّيتله بحث ايتمش. حديث وار. فقط بو حديثڭ حقيقى صورتى نه اولديغنى، يانمده كتبِ حديثيه بولونماديغندن بيلهمييورم. فقط معناسى حقيقت و تورك ملّتنڭ ثناءِ پيغمبرىيه مظهر اولديغى حقيقتدر. بر نمونهسى، سلطان فاتح حقّندهكى حديثدر.
— 46 —
نورڭ برنجى طلبهلرندن خلوصى بگڭ، آنقرهده دوستلرينه رسالهِٔ نور دائرهسنه گيرمهسنه تشويق ايدن معنيدار و گوزل مكتوبى دخى گوسترييور كه، يگرمى بش سنهدن بَرى هيچ صارصيلمادن نور خدمتى ياپماسنه بر نمونهدر. عموم قارداشلريمه و همشيرهلره بيڭلر سلام.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون، محكمهده اوچ سنه حپس ايديلن عصاىِ موسى رسالهسندن و سكّهِٔ غيبيه رسالهسندن بش نسخهيى كمالِ سُرور ايله آلدق. جنابِ حق سزلردن أبديًا راضى اولسون. آمين.
ثانيًا:محكمهدن ويريلن ذوالفقار نسخهسنده تصحيح اولونمش سهولر، بو نسخهده تصحيح ايديلمهمش. معجزاتِ قرآنيهنڭ دردنجى ذيلنڭ يوز اوننجى صحيفهسنده سكزنجى سطرنده "هم لامڭ" سهودر، "هم لانڭ" اولاجق. چونكه قرآنده "ل" اوتوز بيڭدر؛ "لا" اون طوقوز بيڭدر.
ثالثًا:يڭى حرفله إسپارطه سومربانق فابريقهسنده بر ذات بر مكتوبنده بر سؤال صورويور. بنم بدلمه سز، قدر رسالهسنى اوڭا توصيه ايدرسڭز. بن هم راحتسزم، هم خصوصى مكتوبلر يازهمييورم. هم زبير ده آنقرهيه گيتمش، هم يڭى حرفى ده بيلهمييورم. براىِ معلومات سزه گوندردم.
رابعًا:شوفور عبد الرحمٰن ايله كندى نفقهم أللى ليرايى داها گوندردم. بڭا گوندرديگڭز كتابلرى و سوزلر مجموعهسنى قالان بورجمه حساب ايدرسڭز. پك عجله اولدى. عمومه پك چوق سلام ايدرم.
٭ ٭ ٭
— 47 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:سزى تبريك ايدييورم. و بو دفعهكى خسروڭ باقانلره يازديغى إستدعا، پك مكمّل بر وثيقهِٔ تاريخيه حكمندهدر. فقط بر ايكى گون أوّل صونغوردن آلديغمز بر تلده، يوز سكسان بش أثرڭ ويريلمسنه أمر ويريلمش. بو عددلى جملهيى آڭلايهمدق. تلغرافخانهده مديردن صوردق. "او مأمور، اونى ياڭليش آلمش. ماكينهدن بن قولاغمله ايشيتدم. و بتون أثرلرڭ گرى ويريلمسنه ديمكدر." خاطريمزه گلدى كه، عجبا يوز اوتوز رسالهنڭ بعضلرينى متعدّد جزءلرى برر رساله ياپوب يوز سكسان بشه مى چيقارديلر دييه إحتمال ويردك و آڭلايهمدق. هم يڭى صباح غزتهسى يازديغى گبى مدرسة الزهرايى طوغو اونورسيتهسى ناميله بيوك بر إسلام دار الفنونى، رئيسِ جمهور تعبيريله "هر مشكلاتى إقتحام ايدوب اونڭ ياپيلمسنه چاليشهجقلرينى" خبر آلدق. إن شاء اللّٰه قرق سنهدر تعقيب ايتديگمز مهمّ بر مقصديمزى، وطن و ملّتڭ منفعتى ايچون ياپمغه مجبور اولاجقلر.
ثانيًا:گوندرديگڭز، اوچ سنه بزم گبى حپسده بولونان ذوالفقار و عصاىِ موسىدن أهمّيتلى يرلره بر قاچ دانه گوندردم. أزجمله: جزيرهده جامع إمامى واسطانلى عبد الرحيم بنم أسكى طلبهلرمدن اولوب بورايه قدر گلدى. بن اون عدد مهمّ كتابلردن ويردم. فقط خاطريمه گلدى كه، ذوالفقارڭ معجزاتِ قرآنيه دردنجى ذيلنڭ ايكى يرده (برى سكزنجى سطرده، برى اون ايكنجى سطرده) "لانڭ" يرينه "لامڭ" يازيلمش. حالبوكه "ل" قرآنده اوتوز بيڭدر، "لا" اون طوقوز بيڭدر. بو سهو باشقه نسخهلرده قسمًا تصحيح ايديلمش. فقط محكمهڭزده قالان ذوالفقارلرده تصحيح ايديلمهمش. بن ده بوراده اونوتدم. سز جزيرهنڭ مفتيسى واسطهسيله، او إمام عبد الرحيمه مستنسخڭ بو سهوينى تصحيح أيلمهسنى يازارسڭز. تا كه مدرسة الزهرانڭ أركانى بو واسطه ايله جزيره ايله دخى مناسبتدار اولسون دييه سزه حواله ايدييورم.
هم بو دفعه خسروڭ مكتوبنده زبيرڭ نظيفه گوندرهجگى پوصلهيى اورايه سهوًا گوندرديگنى آڭلادم. خسروڭ ده كوچك بر سهوى وار. چونكه يگرمى دردنجى
— 48 —
مكتوب دگل، يگرمى دردنجى سوزڭ اوننجى أصلنه دائر نظيفه بر قيصهجق مكتوبم واردى. صورتى بوراده قالمامشدى. اوننجى أصلڭ صورتنى نظيفه گوندروب او پوصلهنڭ صورتنى بزه گوندرمسى ايچون ديمشدم. حالبوكه اوننجى أصلى سهوًا سزه گوندرمش. فقط غايت پارلاق، اوزون إستدعاسى؛ بو كوچوجك سهوينى هيچه اينديردى، عفو ايتديردى. بو مسئلهنڭ سرّى بودر: نظيف بيوك بر خير ياپمق ايچون نورجيلرڭ أهمّيتلى بر وردى اولان جوشن الكبيرى ماكينه ايله تكثير ايتمش. بونڭ ثوابنه دائر، حاشيهسندهكى پك خارقه و متشابه حديثلردن فضيلتنه دائر اولان پارچهيى برابر تكثير ايتمك ايچون بڭا يازمشدى. بن ده ديدم: اوتوز بش سنهدن بَرى هر گون جوشنى اوقوديغم حالده او حاشيهيى اوچ درت دفعهدن زياده اوقومدم. اونڭ ايچون اونڭ عينى مناسب اولماز. تا معارض و زنديقلر إعتراض پارمقلرينى اوزاتماسينلر. إن شاء اللّٰه ياقينده او مبارك جوشن الكبير، نورجيلرى شوقيله تنوير ايدهجك.
ثالثًا:آنقره و إستانبول اونورسيته نورجيلرى إستانبولده ايكى بيڭ عدد رهبرى طبع ايدييورلر. ظنّمجه بيوك رهبردر. داها ايى. إن شاء اللّٰه گنجلره بيوك بر رهبر اولور. قلنج حاجى علىيه مدرسة الزهرا ايله مناسبتدار اولمق ايچون سز يازيڭز كه: عصاىِ موسىيى أديب عالملر گوزلجه ترجمه ايتسينلر. تا او ترجمه مناسبتيله عالمِ إسلامڭ او استادلرى نورلرله علاقهدار اولسونلر.
رابعًا:حجّه گيدن قارداشمز مرانغوز أحمد سلامتله گلمش مى، مراق ايدييورم. هم ذو الفقار و عصاىِ موسىنڭ آخرنده خسروه و يارديمجيلرينه اولان عين دعايى مصطفى گول و رفيقلرينى علاوه ايله سوزلر مجموعهسنڭ آخرنده يازيڭز. باقى عمومڭزه سلام.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 49 —
بو معلّم عثمان، جيلانڭ حپس آرقداشيدر. اوندن تام درس آلمش. ايكنجى بر جيلان اولمق قابليتى وار. مدارِ حيرتدر؛ دعامده نورجيلر دائرهسنده هر گون إسملريله ياد ايتديگم ايكى صوفىمشرب، كنديلرينى صاتمق فكريله بڭا و نوره ايليشدكلرينه دائر مكتوب گلدى. بن گوجنمهدم؛ اونلرى داها زياده دعامه آلدم. عينًا أسكيدن إستانبولده أسكى پارتينڭ دسيسهلريله بزه ايليشن معلوم إختيار شيخ گبى اونلرى هم كنديمه مبارك قارداش، هم دوست بيلدم؛ حقّمى حلال ايتدم. فقط ايكى إخلاص لمعهلرينى اوقومالرينى آرزو ايدييورم. قارداشلرم، سز دخى بويلهلردن گوجنمهيڭز، مناقشه ايتمهيڭز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
(محكمهِٔ كبرايه شكوا و مدافعاتڭ بر حاشيهسيدر.)
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو مئالده عدالتپرور دموقراتلره إستدعا يازهبيليرسڭز. خستهيم؛ سز ناصل مناسب ايسه اويله ياپڭز. آووقاتمزدن، بر گون أوّل آلديغمز مكتوبده، "كتابلريمزڭ صوچ موضوعى اولان و اولمايانلرينى تفريق ايتمگه چاليشييورلر." دييه خبر ويردى. شيمدىيه قدر ياپدقلرى گبى ينه هيچ بر قانونه اويميان بر طرزده، بيڭلر كلمه ايچنده بر رسالهده بر تك كلمهيى بهانه ايدوب صوچ موضوعى ياپمق، او رسالهيى ويرمهمك صورتيله نورلرڭ
— 50 —
إنتشارينه غرضكارانه مانع اولمق فكريله.. هم قرارنامهلرينى محكمهِٔ تمييزجه بتون بتون بوزان او قرارنامهده صوچ موضوعى گوستردكلرى، بزم عليهمزده اولماديغى حالده مدّعى عمومىنڭ إدّعانامهسنه قارشى خطا-صواب جدولنده سكسان بر خطاسنى و غرضكارلغنى قطعى إثبات ايتديگمز حالده، شيمدى عين غرضكارلقله درت يوز صحيفه ذوالفقار رسالهسنى؛ بر قاچ سطر تستّر و إرثيت حقّندهكى يوز بيڭ تفسيرڭ عين معنايى سويلهدكلرينه بناءً اوتوز قرق سنه أوّل يازيلان جملهلرينى صوچ موضوعى ياپوب او مجموعهِٔ عظيمهيى مصادره ايدوب بزه ويرمهمك، دنياده هانگى قانون بوڭا مساعده ايدر؟ هم آفيون محكمهسندهكى أثرلر (تكراراتِ قرآنيه و مَلكلر حقّندهكى ايكى پارچهجق مستثنا اولارق) بتون أثرلر ايكى سنه أللرنده قالارق هم دڭزلى، هم آنقره آغير جزا محكمهسى برائتنه قرار ويرهرك، ايچنده صوچ موضوعى بولامدقلرى و بزه إعاده ايتمگه قرار ويردكلرى و عين أثرلر إسپارطه حكومتنڭ بر وقت مصادره ايله تمامًا ألنه گچديگى حالده، تماميله صاحبلرينه إعاده ايتدكلرى و صوڭره ده ذوالفقارله عصاىِ موسىيى رخصتسز أسكى يازى ايله نشر بهانهسيله درت سنهدن بَرى مصادره ايدوب عينًا هيچ برى ضايع اولمادن (١٧٠) عدد مجموعهده بر صوچ موضوعى بولامدقلرى ايچون بزلره تمامًا إعاده ايتدكلرى و بزم أڭ مهمّ صوچمز اولارق گوستردكلرى أسكى پارتينڭ بر قسم شفلرينه حقيقت نامنه إعتراضمزڭ يوز مِثلى زياده شيمديكى دينى مجموعهلر، رسمى جريدهلر عين إعتراضى شدّتله ووردقلرى حالده، رسالهِٔ نورڭ بر محرم پارچهسى شيمديكى زمان تماميله تعيين ايتديگى بر حديثڭ حقيقتنى تفسير بحثنده، شفلرڭ باشى لوزان معاهدهسنده هيچ بر زمان هيچ بر مسلمان حقيقى توركى، هيچ بر نصرانيته و يهوديلگه و باشقه دينه گيرمهين و إسلام قهرمانلرى اولان توركلرى پروتستان ياپمغه معلوم خاخام باشى ايله إتّفاق ايدهرك رأى ويرن او آدم، بتون علماءِ إسلامڭ "جوازى يوق" دييه إتّفاقًا حكم ايتدكلرى حالده، اون جهتله قانونلرله اونى بتون بو وطندهكى معصوم مسلمانلره جبرًا گيديرديگى و تاريخِ بشرده بو چشيد معناسز عجيب بر جبرِ عمومى ياپمق و هيچ بر قانونه اويميان كيفى قانون نامنه قانون ايله اونى بو ملّتِ إسلاميهيه
— 51 —
جبرًا گيديرمك؛ ألبته او آدم، او لوزان معاهدهسنده ويرديگى دهشتلى فكرينى إثبات ايتمش كه، دينِ إسلامه غايت مضر اولارق حديثڭ خبر ويرديگى آدم بو زمانده او شفدر.
ايشته حقيقت بويله ايكن، آفيون محكمهسى عدالت نامنه دگل بلكه او ئولمش آدمڭ محبّتى تعصّبى نامنه، أسكى حرفله ده نشر ايديلن قرارنامهنڭ آخرنده بزى محكوم ايتمك ايچون أڭ مهمّ سبب، صاوجينڭ غرضكارلغى سببيله، محكمه هيئتى ديمشلر كه: "سعيد و آرقداشلرى، مصطفى كماله دين ييقيجى، سفيان ديمشلر و قلبلردهكى سَوْگيسنى بوزمغه چاليشمشلر، اونڭ ايچون محكوم ايدييورز." عجبا، ئولمش گيتمش بر آدمڭ شخصنه قارشى بيڭ دفعه بويله إعتراض ده اولسه، شخصى بر دعوا اولويور. محكمهِٔ عدالت بوڭا دائر بويله بر حكم ويرمك، ألبته پك عجيب بر معنا، ايش ايچنده واردر. شيمدى بويله آدملرڭ ألنده نور أثرلرى درت دفعه برائت قزاندقلرى و شيمدى عدليه باقانى اوچ دفعه نور أثرلرينڭ برائتنه و أثرده صوچ موضوعى اولماديغنه، بزى محكوم ايدن آفيون قرارينى بوزماسيله حكم ويرديگى حالده؛ شيمدى بتون ملّت عدالت و شفقت و ديانته خدمت بكلهدكلرى دموقرات حكومتى زماننده، أسكى مستبدلرڭ دهشتلى پلانلريله رسالهِٔ نوره قارشى غرضكارلرڭ كيفنه بيراقمهمق؛ بيراقيلسه، دموقرات حكومتى عليهنده بيوك بر خيانتدر و ملّتڭ تسلّى اميدينى قيرمقدر.
بنم آنقرهده بر وكيلم مصطفى صونغور ١٧/١١/٩٥٠ تاريخلى چكديگى تلغرافده "عموم رسالهنڭ بزه إعادهسنه قرار ويريلمش" دييه مژده ويردى و عادل عدليه وكيلى اوچ دفعه برائت ويرديگى و شيمدى ده صونغورڭ مكتوبنه گوره، هم إعادهسنه أمر ويريلديگنى و شيمدى تلفونله ينه خبر ويرهجگم سويلهدكلرى حالده، بو اون آلتى سنهدن بَرى عليهمزده اولان إفترالر و ژورناللر؛ هم أسكيشهر، هم دڭزلى محكمهسندن بتون دوسيالرى آفيون محكمهسى معناسز طوپلامق و عفو قانوننڭ چيقماسيله و محكمهلرڭ برائت ويرمسيله او مبارك أثرلرى او دوسيالر ايچريسنه قاريشديرارق چوروتمك ايچون مخزنه آتمق و اوچ سنهدن بَرى بزى آلداتان بعض أشخاصه نورلرڭ ايشلرينى
— 52 —
بيراقمهمق لازم گلييور. باشباقان و عدليه باقاننه، بو غايت مهمّ مسئلهيى نظرِ دقّتلرينه عرض ايدييورز.
سعيد النورسى
(حاشيه):عجيب بر حادثه، عدالت و ديندن خارج ظالمانه نمونهلردن بريسى ده؛ اوچ سنهدن بَرى مصادره ايتدكلرى قرآنمزى چوق دفعه ايستديگمز حالده ويرمدكلرى و (٢٨٠٠) لفظهِٔ جلال آلتونله يازيلى، گوزله گورونن معجزهِٔ قرآنيهيى گوسترن او مبارك قرآنمزى بزه ويرمديلر. شيمدى آووقات دييور كه: "بر إستدعا ديانت رئيسنه يازيڭز كه، إعاده ايديلسين." بونڭ گبى يوزلر نمونهلر وار كه، صِرف بر غرضله و أجنبى پارمغيله عليهمزه ايشلر دونويور. بزى و عالمِ إسلامى پك سَوينديرن دموقراتلر دقّت ايتسينلر. نورلرى و نورجيلرى بو إشكنجهلردن قورتارسينلر.
نور طلبهلرى نامنه
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بنم عبد الرحمٰنم و كوچوجك بر خسرو نامنى آلان جيلان، وظيفهسنى ايكى اوچ يرده تام ياپدى، گلدى. شيمدى داها بيوك بر وظيفه ايچون آنقرهيه صونغور گبى بر وكيلم اولارق گوندرييورم.
— 53 —
ثانيًا:بعض ذاتلرڭ مكتوبلرينى براىِ معلومات سزه گوندردم.
ثالثًا:بنم سوزلر مجموعهسندن و اينهبوليدن گلن يڭى حرف تاريخچهِٔ حيات و أسكى حرف جوشندن بڭا گوندريلهجك نسخهلرڭ مقابلى سزه نه قدر بورجم اولابيلير، بيلديريڭز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشم عثمان نورى!
مادام جنابِ حق، سنڭ قدسى نيّت و إخلاصڭله آنقرهده أڭ مهمّ گنج سعيدلرى سنڭ أطرافڭه طوپلامش. مادام آنقرهده بنم بولونمامى لزوملى گورييورسڭز. بن ده شيمدى نفقهمله تدارك ايتديگم نسخهلريمى، او كوچك مدرسهِٔ نوريهمه بنم بدلمه گوندرييورم. اونلرڭ عددنجه سعيدلر، سنڭله قومشو اولورلر. هم فداكار أولادڭ چوق فوقنده صداقتله شيمدىيه قدر خدمتلريله هر برى برر گنج سعيد اولارق بش اون عبد الرحمٰنلرم حكمنده صونغور، جيلان، تيللولى سعيد، صالح، عبد اللّٰه، أحمد، ضيا گبى گنج و چاليشقان سعيدلرى سنڭ يانڭه هم بنم وكيلم، هم سنڭ طلبهلرڭ اولارق بنم بدلمه او كوچوجك مدرسهِٔ نوريهيه نظارت و بر نوع درسخانه اولارق رأيڭزه بيراقييورم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 54 —
عزيز، صدّيق و مبارك قارداشلرم!
أوّلا:خسروڭ إمضاسيله رئيسِ جمهوره ويريلن تلغراف، (بر إحتمالى وار كه؛ آنقرهده كوچك خسرولر، خسروڭ قلميله يازيلان قرآنى فوطوغرافله طبع ايتمك إحتمالى خاطريمزه گلدى) سز إسپارطه پوستهخانهسندن آڭلايڭز كه، نه ماهيتده بر تلغرافدر؟ بڭا ده معلومات ويريڭز. مراق ايتدم.
ثانيًا:قونيهدهكى رفعت فيليز قارداشمزڭ مكتوبنده، بعض صوفيلرڭ بزه خفيف تنقيدلرينڭ هيچ أهمّيتى يوقدر. صاقين متأثّر اولماسينلر. هيچ بر وجهله مقابله ايتمهسينلر. شيمدى أهلِ ايمانڭ، خصوصًا أهلِ طريقتڭ و بِالخاصّه شخصمه عائد تنقيدلرينى بر نوع نصيحت و بر نوع إلتفات تلقّى ايدرم. اونلره حقّمى حلال ايدييورم. شيمدى أهلِ إلحادڭ بزه دهشتلى ضررلرينه قارشى؛ قارداشلريمز اولان أهلِ ايمانڭ غايت خفيف، شخصمه قارشى تنقيدلرينى بر نوع ايقاظ و بزى إحتياطه سَوق ايچون بر دوستلق تلقّى ايدييورم.
ثالثًا:بو ياقينده آفيونده هفتهلق غزتهلر؛ گيزلى منافقلرڭ تحريكى ايله بنى ده، علاقهمز اولماديغى بر شيئه مناسبتدار گوسترمش. بورادهكى نورجيلر ده اونى تكذيب ايتديلر. مراق ايديلهجك بر شى دگلدر. مدرسة الزهرا أركانلرينڭ خارقه و مؤثّر و عالمِ إسلامه منفعتلى خدمتِ نوريهلرينى بتون روح و جانمزله تبريك ايدييورز. عموم قارداشلريمزه و همشيرهلريمزه بيڭلر سلام ايدر، دعا ايدر و دعالريڭزى ايستهيورم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 55 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:مباركلر كويندن على ايله حاجى سليمان و دينار طرفندن عبد الرحمٰن و همّت و داها أوّل گلن أهمّيتلى بر نورجى همشهريسى يانمه گلديلر. جنابِ حقّه چوق شكرلر ايدييورم كه، مباركلر كويى قلهاوڭنده أسكيسى گبى نورلره شدّتلى علاقهلرينى محافظه ايدييورلر. و اونلرڭ صداقت و إخلاصلرينڭ بر كرامتيدر كه: كنديمه مخصوص اون مجموعه كتابلريمى لزومنه بناءً آنقرهيه گوندرديگم و چوق أهمّيتلى و اوزاق يرلردن بندن كتابلرى ايستدكلرى عين زمانده قلهاوڭى مباركلرى كنديلرينه مخصوص نور مجموعهلرينى، گوندرديگم مقدارڭ عينى اولارق مدرسة الزهرانڭ بر هديهسى اولارق بڭا گتيرديلر. خصوصًا برنجى عبد الرحمٰن اولان بيوك مصطفىنڭ كندى أل يازيسى اولان بتون مكتوبات و لاحقهيى ايچنده بولدم. جنابِ حق او كتابلرڭ حرفلرى عددنجه هر بريسنه مقابل بيڭ رحمت إحسان ايتسين. آمين.
ثانيًا:اون بر آى خسروڭ إستراحتنه فوق العاده خالصانه حپسده خدمت ايدن و مدافعاتنده غايت گوزل مقابله ايدن نورڭ كوچك قهرمانلرندن مصطفى، دونكى گون بنم يانمه گلدى، ديدى: "بن، آغابگم خسروڭ ياننه زيارتنه گيدهجگم." ديدم: گرچه هم سنڭ، هم اونڭ حقّڭزدر بو زيارت. فقط بوگون درت طلبه گلديلر، إسپارطهيه گيتديلر، او جهتده إحتياج قالمادى. سن ده رسالهِٔ نور حسابنه مهمّ بر كويده إمام اولديغڭ ايچون، او خدمت ده بنم شخصى خدمتمدن داها زياده نورلره فائدهسى اولديغى گبى، خسروڭ زيارتندن شيمديلك داها قيمتدار اولابيلير. أگر او كويده خدمتِ نوريه اولماسه ايدى، مصطفى گبى خالص و فداكار خدمتكاره إحتياجم واردى. اويله ايسه، شيمديلك زيارتى تأخير ايت.
ثالثًا:قونيهلى حاجى صبرى قارداشمز يانمه گلدى. بن، صادق، خيرى، مصطفى حاضر ايكن چوق أهمّيتلى صحبتمز، حاجى صبرىيه مهمّ بر درس اولدى. بِالخاصّه مدرسة الزهرا أركانلرينڭ، خصوصًا خسروڭ بو وطن و ملّت و عالمِ إسلامه خدمتِ ايمانيهلرى و تخريبجى دينسزلرڭ دسيسهلرينه سد چكمهلرى او قدر بيوك بر حسنهدر كه،
— 56 —
فرضِ محال بيڭلر سيّئه اولسه عفو ايتديرر. اويله ايسه، باشده خسرو اولارق او أركانلرڭ هيچ بر حركتنى تنقيد ايتمهمك و كمالِ إخلاص و صميميت ايله اونلره تساند و تام قارداش اولمق لازمدر دييه بو مئالده بر درس اولدى. إن شاء اللّٰه حاجى صبرى ده خواجه صبرى و رشدى و أمثاللرى گبى روح و جان ايله علاقهدار و خسروه تام قارداش اولاجق؛ مشرب إختلافى داها تأثير ايتميهجك.
خسته قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم، مدرسة الزهرا أركانلرى، نور ناشرلرى!
أوّلا:بر مسئلهيى بز مناسب گوردك؛ سزه، أصل نور حقّنده سوز صاحبى مدرسة الزهرا أركانلرينڭ تنسيبنه حواله ايتمك ايچون قلبه گلدى. شويله كه:
بوگونلرده بڭا خدمت ايدن اوچ آرقداشمزڭ موقّةً بر قاچ گون بندن درس آلمق إشتياقلرينه بناءً و أسكى زمانده طلبهلريمه ويرديگم قيمتدار بر خاطرهيى حياتلانديرمق إشتياقنه بناءً، مطبوع لمعاتى هر گون بر صحيفهسنى درس ويرييوردم. هم بن، هم اونلر چوق حيرتله و تقديرله قارشيلايوردق. فكريمزه گلدى كه: بو مطبوع رسالهنڭ، سائر مطبوع رسالهلر گبى نسخهلرينڭ قالماديغنڭ سببى، بونڭ چوق قيمتدار اولديغنى بيلن دشمن قسمى إنتشارينه مانع اولدقلرينه و دوست قسمى، قيمتى ايچون ألندن چيقارمديغنه قناعتمز گلدى. هم گوردك كه: بو لمعات، رسالهِٔ نورڭ مهمّ بر قسمنڭ چكردكلرى، تخملرى حكمنده غايت گوزل وجيزهلره و هيچ بر أديبڭ و متفكّرڭ موفّق اولامديغى بر طرزله سهلِ ممتنع گبى تقليد ايديلمز، بيوك بر حقيقتِ إجتماعيهيى كوچك بر وجيزهده و منظوم بر كتابى منثور گبى، عين نثرلى بر كتاب گبى، هيچ نظمى خاطره گتيرمهدن قولايجه اوقونهجق بر طرزده بولونماسى، اوتوز يدى سنه أوّل رمضانِ شريفڭ يگرمى گوننده هر گون بر ايكى ساعت إشتغاليله بر طرزده قوجه بر كتاب قدر اوزون بر
— 57 —
نوع مثنوى يازيلماسى و ايچنده يگرمى يرده، بر إخطارِ غيبيه نوعنده خبر ويردكلرينڭ اوتوز قرق سنه صوڭره عينًا مئالى چيقمش گبى او نقطهلره ألمزه گچن بر نسخهده إشارت قويدق. گوسترييور كه: بو لمعات، رسالهِٔ نورڭ بر مژدهجيسى و فهرستهسى و بر فدانلق نمونهسيدر قناعتمز گلدى.
ثانيًا:بو لمعاتڭ إشارت ايتديگمز قسملرى اوتوز اوچنجى سوز نامنده سوزلرڭ آخرنده يازيلماسى، نور قهرمانى خسروڭ و مدرسة الزهرا أركانلرينڭ رأينه حواله ايدييورز. عموم قارداش و همشيرهلريمه سلام و دعا و دعالرينى ايستهيورز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
(حاشيه):أگر قبول ايتسهڭز، يانمدهكى لمعات صوڭره گوندريلهجك.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق، صادق، مخلص و خالص قارداشلرم و همشيرهلرم!
بتون روح و جانمزله بايراملريڭزى، هم بو سنه سربستجه خالصانه حجّه گيدنلرڭ بايراملرينى، هم بو وطندهكى إستبدادڭ قيريلمهسيله حرّيتِ شرعيهيه بو ملّتڭ مظهريته باشلاماسنى و بو ملّتڭ بو معنوى بايرامنى و عالمِ إسلامڭ إتّفاقكارانه إنتباهلرينڭ معنوى بايراملرينى و رسالهِٔ نورڭ حقيقتِ قرآنيهيه دائر ويردكلرى خبرلرينى زمانڭ تصديق ايتمهلرينى و أڭ گنيش بر دائره او معنوى أنوارِ قرآنيهيه، بشر إحتياجنى حسّ ايتمسنى تبريك ايدييورز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
٭ ٭ ٭
— 58 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:سيّد صالحڭ حلب و حواليسندهكى چوق أهمّيتلى إخوانِ مسلمين جمعيتى ايچون سزدن ايستديگى نور مجموعهلرندن، كنديمه مخصوص مجموعهلردن اون دانهسنى اوڭا گوندردم كه اونلره ويرسين.
ثانيًا:دڭزلى، هم دڭزليدهكى نور قارداشلريمزله زياده علاقهدارم. مرحوم حسن فيضىنڭ آرقداشلرى نه وضعيتده اولدقلرينى و يعقوب جمال أسكى قارداشمز نه حالده و نرهده اولديغنى مراق ايدركن، عين وقتده يعقوب جمالڭ دڭزلى نورجيلرى نامنه گوزل بايرام تبريكى بنى چوق سَوينديردى. متحسّرانه و مشتاقانه خيالًا بنى دڭزليده گزديردى، "ما شاء اللّٰه، بارك اللّٰه!" ديدم.
ثالثًا:نورجيلرى يگرمى سنهدن بَرى تعذيب ايدن و حپسلره صوقان بدبختلردن بعضلرى، هر گونده بر آى بزه ويردكلرى صيقنتيلر قدر معنوى عذاب چكييورلر. بز او ظالملرى جهنّمه حواله ايدوب صبر ايدردك. فقط خدمتِ ايمانيه قدسيتى، او بدبختلره دنياده ده بر نوع جهنّمى عدالتِ إلٰهيهدن ايستهمش كه، بعضلرى بر سنهده إستبدادِ مطلقهدن آلديغى لذّتى هيچه اينديرييور گوردك؛ زمان گوستردى. ديمك عدالت و عنايتِ إلٰهيهنڭ حمايتى بزه كافيدر.
رابعًا:على عثمانڭ وفاتيله هم أقرباسنى، هم مدرسة الزهرا و نور دائرهسنى تعزيه ايدييورم. و اونى ده تبريك ايدييورم كه، وظيفهسنى تام ياپمش و شيمدى ده نور قهرمانلرى حافظ على و حافظ مصطفى ياننده دعامه داخلدر. عموم قارداشلريمه بيڭلر سلام.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 59 —
(محرمدر. شيمديلك مدرسة الزهرا أركانلرينه مخصوصدر.)
(إختيار قادينلره أهمّيتلى بر مژده و بكار و مجرّد قالمق ايستهين گنج قيزلره بر إخطار)
حديثِ شريفده عَلَيْكُمْ بِدِينِ الْعَجَائِزِ گوسترييور كه؛ آخر زمانده قوّتلى ايمان، إختيار قادينلرده بولونور كه "ديندار إختيار قادينلرڭ ديننه تابع اولڭز." دييه حديثِ شريف فرمان ايتمش. هم رسالهِٔ نورڭ درت أساسندن بر أساسى شفقتدر و قادينلر شفقت قهرمانى بولونماسندن، حتّى أڭ قورقاغى ده قهرمانجهسنه روحنى ياوروسنه فدا ايدر. و بو زمانده او قيمتدار والدهلر و همشيرهلر، بيوك بر حادثه ايله قارشيلاشييورلر. محرمجه و إفشاسى مناسب اولميان بر حقيقتِ فطريهسنى نور شاكردلرندن مجرّد قالمق ايستهين ويا مجبور قالان قيزلر قسمنه بيان ايتمك لازم گلير دييه روحمه إخطار ايديلدى. بن ده ديرم كه:
قيزلرم، همشيرهلرم! بو زمان، أسكى زمانه بڭزهمييور. تربيهِٔ إسلاميه يرينه تربيهِٔ مدنيه ياريم عصره ياقين حياتِ إجتماعيهمزه يرلشديگى ايچون، بر أركك بر قادينى أبدى بر رفيقهِٔ حيات و سعادتِ حياتِ دنيويهيه مدار و سائر گناهلردن كندينى محافظه ايتمك ايچون آلمق لازم گليركن؛ او بيچاره ضعيفهيى دائم تحكّم آلتنده، يالڭز دنيوى موقّت گنجلگنده سَور. اوڭا ويرديگى راحتڭ بعض اون مِثلى اونى زحمتلره صوقار. أگر شرعًا كفوّ تعبير ايديلن بربرينه دنك اولمازسه، حقوقِ شرعيه نظره آلينماديغندن حياتى دائما عذاب ايچنده گچر. قيصقانجلق ده مداخله ايدرسه داها برباد اولور. ايشته بو إزدواجه سَوق ايدن اوچ سبب وار:
بريسى:تناسلڭ دوامى ايچون، حكمتِ إلٰهيهجه او فطرى خدمته بر اجرت اولارق بر فطرى مَيل و شوق ويرمش. حالبوكه او ذوق اون دقيقهده بر لذّت ويرسه ده، أگر مشروع ايسه، أركك بر ساعت مشقّت چكهبيلير. فقط قادين، اون دقيقهلق او ذوق
— 60 —
ايچون اون آى چوجغى كندى وجودنده زحمتنى چكمكله اون سنه چوجغڭ حياتنه يارديمله مشقّت چكر. ديمك او اون دقيقهلق فطرى مَيل، بو اوزون مشقّتلره سَوق ايتديگى ايچون أهمّيتى قالماز. حسّ و نفس، اونڭله اونى إزدواجه تحريك ايتمهملى.
ايكنجيسى:فطرةً قادين، ضعفى ايچون معيشت نقطهسنده بر يارديمجىيه محتاجدر. او إحتياج ايچون شيمديكى تربيهِٔ إسلاميهدن درس آلميان، سرسريلگه، تحكّمه آليشانلردن او كوچك بر إعاشهسى خاطرى ايچون تحكّملر آلتنه گيروب رياكارانه قوجهسنڭ رضاسنى تحصيل ايتمك يولنده حياتِ دنيويه و اخرويهسنڭ مدارى اولان عبوديتنى و أخلاقنى بوزمق بدلنه، كوى قادينلرى گبى كندى نفقهسنى كندى چاليشماسيله قزانمق، اون دفعه داها قولايدر. رزّاقِ حقيقى چوجقلرڭ رزقنى سوت ايله ويرديگى گبى، اونلرڭ ده رزقنى او خالقِ رحيم ويرييور. او رزق خاطرى ايچون نمازسز و أخلاقنى غائب ايتمش بر زوجى آرامق، رياكارانه چاليشوب تحكّمى آلتنه گيرمك؛ ألبته نور طلبهسنڭ كارى دگل.
اوچنجيسى:قادينلغڭ فطرتنده چوجق اوقشامق و سومك ميلانى وار. و بر أولادينڭ دنياده اوڭا خدمتى و آخرتده ده شفاعتى و والدهسى ئولدكدن صوڭره اوڭا حسناتى ايله يارديمى، او مَيلِ فطرىيى قوّتلنديروب أولنديرمگه سَوق ايتمش. حالبوكه شيمدى تربيهِٔ إسلاميه يرينه تربيهِٔ مدنيه ايله اون دانهدن بر ايكى حقيقى أولاد، كندى والدهسنڭ شفقتنه مقابل فداكارانه خدمت و ديندارانه دعالريله و حسناتلريله والدهسنڭ دفترِ أعمالنه حسنهلر يازديرمق و آخرتده صالح ايسه والدهسنه شفاعت ايتمك إحتمالنه مقابل، اوندن سكزى او حالتى گوسترمديگندن؛ بو فطرى مَيل و نفسانى شوق ايله او بيچاره ضعيفهلر بويله آغير بر حياته قطعى مجبور اولمادن گيرمهمك گركدر. ايشته بو إشارت ايتديگمز حقيقته بناءً، بكار قالمق ايستهين نور شاكردلرندن اولان قيزلره ديرم كه:
تام موافق و ديندار و أخلاقلى بر زوج بولمادن كنديلرينى آچيق صاچيقلقله صاتماسينلر. أگر بولونمادى؛ نورڭ بر قسم فداكار شاكردلرى گبى مجرّد قالوب تا اوڭا
— 61 —
لايق و أبدى بر آرقداش اولاجق و تربيهِٔ إسلاميهيى آلمش وجدانلى بر مشترى اوڭا چيقسين. و سعادتِ أبديهسى، موقّت بر كيفِ دنيوى ايچون بوزولماسين و مدنيتڭ سيّئاتى ايچنده بوغولماسين.
سعيد النورسى
(حاشيه):همشيرهلر و گنج قيزلر تستّر رسالهسنى اوقوماليدرلر.
٭ ٭ ٭
حپسڭ لطيف بر خاطرهسى
حپسلرده، خصوصًا آفيون حپسنده؛ أسكى ظالم مستبدلرڭ آلداتمق صورتنده آرا صيره عفو بحثنى ايتمهسندن بيچاره محبوسلر بندن صورييورديلر: "عجبا عفو اولاجق مى؟" بن ده ديردم: "بو ظالملر آلداتييورلر. فقط نور شاكردلرى مادام محبوسلره تسلّى ويرمك و يوزده طقساننى نماز قيلديرمق حكمتيله اوچ دفعه حپسه گيرديلر. رحمتِ إلٰهيهدن قوّتلى اُميد ايدرم كه، حپسلرڭ تام بر عفو ايله چيقماسنه بر علامت اولديغنه قوّتله اُميد و مژده ايدييورم." چوق دفعه چوق آدملره بو تسلّىيى ويرييوردم. جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه؛ قهرمان دموقراتلر او اُميد و إخبارلريمى تصديق ايتديروب كيفى، طرفگيرانه بعض قانونلرڭ بهانهسيله و غرضكار بعض مأمورلرڭ طرفگيرلك حسابنه بهانهلرله أزيلن چوق معصوم محبوسلرى عذابدن قورتارمغه وسيله اولديلر. و ملّتڭ جرئتكار قسمنى كندينه و آسايشه طرفدار ايتديلر. او وسيله ايله پك چوق محبوسلر نورلره و نورجيلره جدًّا علاقهدارلق سببيله تماميله إصلاحِ حال ايدوب وطن و ملّته دگل مضر، بلكه برر حزب و عضوِ نافع حكمنه گچديلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 62 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
چوق سَوْگيلى استاديمز أفنديمز!
"رسالهِٔ نور إمحا ايديلمز" دييه يازيلان عينِ حقيقت پارچهيى باشباقان، عدليه باقاننه أو آدرسلريله؛ ينه ديگر باقانلرڭ ده رسمى آدرسلرينه گوندردك. گوروشديگمز مبعوثلره ويرييورز. هپسى ده بو خصوصده چاليشهجقلرينى سويلهيورلر. إسپارطه مبعوثى سڭركندلى تحسين طولا، زياده علاقهدار اولويور و دييور كه: "حكومت شيمدى قومونيستلكله مجادلهيه باشلادى. بو مجادله يالڭز ضابطه ايله اولاماز. نورجيلر يگرمى سنهدن بَرى مجادله ايدييورلر و حكومته بيوك يارديمده بولونويورلر. و بوگون مملكتدهكى مختلف جريانلرڭ أڭ خيرليسى و أڭ تأثيرليسى نورجيلردر." دييورلر. واعظ و مبعوث عُمَر بيلن، ديگر مبعوث حسن فهمى اوسته اوغلى و فهمى چوبان اوغلى إسملى إختيار ذاتلر، سزه پك چوق حرمت و سلام ايدييورلر. هر ايكيسى دخى رسالهِٔ نورڭ شخصِ معنويسى نامنه سَوْگيلى استاديمزى، بو عصرڭ بر مرشدِ حقيقيسى سويلهيهرك، "اونلرڭ همّتيدر كه، بو اومولمدق ظفر قزانيلدى." دييورلر. سز سَوْگيلى استاديمزدن چوق جهتله يارديم گورديگنى سويلهين بو محترم ملّتوكيللرى، سزڭ دعا و رسالهِٔ نورڭ خدمتنه گووهنهرك ايلرىيه پك بيوك اميدله باقدقلرينى و "إسلاميتڭ بتون شعشعهسيله عالمِ إنسانيت چاپنده پارلايهجغنى جنابِ حقّڭ رحمتندن بكلهيورز" دييورلر. دونكى جهارشنبه گونى اوچ مبعوث، بر آرالق استاديمزى زيارت ايدهجكلرينى قونوشمشلر.
عبد اللّٰه، صونغور
٭ ٭ ٭
— 63 —
محكمهِٔ كبرايه شكوا و مدافعاتڭ بر حاشيهسى اولان پارچهنڭ خلاصهسيدر.
سزه بو دفعه محكمهِٔ تمييزه گوندرديگمز (آووقاتڭ تمييز محكمهسنه گوندرديگى) إستدعانڭ صورتيدر. و دهشتلى قرارنامهيه قارشى؛ خلاصهسى سزڭ طرفڭزدن بو مئالده، مصادره قرارنامهسنه مقابل، ديندار مبعوثلره ديرسڭز:
بو طرزده مصادره نه درجه قانونه مخالف و دموقرات حكومتنى طانيمهمق و عدليه باقاننڭ ويرديگى أمرى نه درجه ديڭلهمدكلرينى و أهمّيت ويرمدكلرينى گوسترييور. و عدليه عدالتى خارجنده دهشتلى بر غرض حكم ايدييور. كتابلريمزڭ أللرندهكى تمامنى، بيڭلر كلمهدن بر ايكى كلمهيى صوچ موضوعى بهانهسيله ويرمك ايستهمدكلرينى و بو صورتله نورلرڭ نشرينه مانع اولمق ايستدكلرينى و صوچ دييه گوستردكلرى نقطهلرده بزم طرفمزدن مدافعاتمزده اونلرڭ سكسان بر خطالرينى خطا-صواب جدولنده إثبات ايديلمكله آچيق غرضكارلقلرينڭ گوستريلديگنى؛ هم اليوم ياساق اولميان يوز بيڭلر تفسيرلرده يازيلى بولونان تستّر و إرثيت حقّندهكى ايكى آيتڭ بر قاچ سطرلق تفسيرى يوزندن دنياده هيچ بر قانونڭ مساعده ايتمديگى عجيب بر ظلم ايله درت يوز صحيفهلك ذوالفقار مجموعهسنى مصادره ايدوب بزه ويرمهمك صورتيله بر ظلم إرتكاب ايتدكلرينى؛ هم آفيونده ايكى سنه أللرنده قالان بتون رسالهِٔ نورڭ پارچهلرى، داها أوّلدن هم دڭزلى، هم آنقره، هم إسپارطه محكمهلرنده برائت ايتديريلوب صاحبلرينه إعاده ايديلديگنى و بِالآخره ذوالفقار و عصاىِ موسىيى رخصتسز نشر بهانهسيله إسپارطه حكومتى مصادره ايدوب درت سنه ضبط ايتدكدن صوڭره هيچ برى نقصان اولمادن يوز يتمش مجموعهيى بزه إعاده ايتدكلرينى و بزم أڭ مهمّ صوچمز، رسالهِٔ نورڭ محرم بر
— 64 —
پارچهسنده أللى سنه أوّل بر حديثڭ تفسيرنده، جبرى قانونلرله شاپقهيى گيديرن و دينِ إسلامى بو مبارك تورك ملّتندن قالديرمق ايچون لوزان معاهدهسنده سوز ويرن و پك شدّتلى و دهشتلى هجوملرينه رغمًا هيچ بر حقيقى مسلمان توركى پروتستان ياپاميان و ملّتِ إسلام ايچون پك چوق ضررلى اولديغنى أفعاليله إثبات ايدن و حديثِ شريفڭ خبر ويرديگى او مدهش شخص كنديسى اولديغنى حيات و مماتيله گوسترن مصطفى كماله بر محرم أثرده "دين ييقيجى سفيان" ديديگمزى و "قلبلردهكى سَوْگيسنى بوزمغه چاليشديغمزى" إسناد ايدوب قرارنامهده محكوميتمزه سبب اولديغنى و محكمهِٔ تمييزڭ آفيون محكمهسنڭ بو حقسز قرارينى بوزماسيله يڭيدن گورولمگه باشلانان دعوا عفو قانونى چيقماسيله، دوسيالريله و بتون نور أثرلريله چوروتولمك ايچون مخزنه آتيلديغنى و بِالآخره عدليه باقانلغنجه، صونغورڭ كشيده ايتديگى تلغرافى اوزرينه، بتون أثرلرڭ ويريلمسنه أمر ويريلديگى حالده هيچ برى إعاده ايديلميهرك، يڭيدن صوچ موضوعى اولانلرينى تفريق ايتمك؛ بلكه تمامنى صوچ موضوعى ياپمق ايستهمهلريله رسالهِٔ نورڭ تام سربستيسنه مانع اولمق ايستدكلرينى بيلديرن و اوچ سنهدن بَرى بزى آلداتان بويله أشخاصه، نورڭ ايشلرينى بيراقمهمق ايچون باشباقان و عدليه باقاننڭ نظرِ دقّتلرينه عرض ايديلمك اوزره بو مئالدهكى عدالتپرور دموقراتلره إستدعا يازيلماسى، وطن و ملّت منفعتنه لزومى وار.
لفظهِٔ جلال اوزرنده إعجازى گوزله گورولن قرآنمزى آلمق ايچون إستدعا ايله ديانت رياستنه مراجعت ايديلمسى گبى، صِرف غرضله و أجنبى پارمغيله عليهمزه دونن ايشلردن و إشكنجهلردن بزى و عالمِ إسلامى پك چوق سَوينديرن دموقراتلرڭ دقّت ايدوب نورجيلرى قورتارمالرينى، حرّيتپرور حكومتدن رجا ايدرز.
٭ ٭ ٭
— 65 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بتون روح و جانمله گچمش مولدِ نبويهڭزى تبريك ايدييورز.
ثانيًا:سزڭ نورڭ نشرندهكى موفّقيتڭزى عالمِ إسلام تبريك ايدوب آلقيشلايهجق. شيمدى ده أمارهلرى گورونويور كه، أزجمله بر نمونهسى: پاكستان معارف وكيلى نورلر ايچون بنم يانمه گلدى، رسالهِٔ نورڭ بر قسمنى آلدى. "طقسان ميليون مسلمانلر ايچنده نشرينه چاليشهجغم" ديدى. آلدى، گيتدى. هم بو قدر عليهمزده منافقلر چاليشدقلرى حالده، هم آوروپاده، هم آسياده اوزاق يرلره رسالهِٔ نورى گوتورمشلر. هم برلنده آلمانلر ذوالفقارى آلدقلرى وقت، بر غزتهلرنده آلقيشلايهرق إعلان ايتمشلر. هم داخلده أهلِ ايمان، أڭ زياده معارضلر اولان أسكى باشباقان و داخليه وكيلى ياساق ايتدكلرى عصاىِ موسى و ذوالفقارى ياساقلرينه أهمّيت ويرميهرك كمالِ شوق ايله اوقويورلر. اوقويانلر آنقرهده پك زيادهدر. هم بر قاچ يرده حپسخانه مديرلرى ايكى اوچ ولايتده قرار ويرمشلر كه: "بز حپسخانهلرى مدرسهِٔ نوريه ياپاجغز كه؛ بزم محبوسلر ده دڭزلى، آفيون حپسلرى گبى نورلرله إصلاح اولسونلر."
ثالثًا:مرحوم برهان، نورڭ اُمّى و گيزلى قهرمانى ايدى. هم اونڭ أقرباسنى، هم إسپارطهيى، هم مدرسة الزهرا شاكردلرينى تعزيه ايدييورم. بش آلتى گون أوّل خبر آلمشدم. شيمدىيه قدر بش آلتى گون ظرفنده بلكه بيڭ دفعه اوڭا دعا ايتمشم. چونكه آلتى گونده وردمده درت يوزه ياقين اَجِرْنَا مِنَ النَّارِ ديديگمده اونى ده نيّت ايدييورم. بتون اوقودقلريمى برهانه هديه ايدييورم.
رابعًا:نورلر، مكتبلرى تام نورلانديرمغه باشلادى. مكتب شاكردلرينى مدرسه طلبهلرندن زياده نورلره صاحب و ناشر و شاكرد أيلدى. إن شاء اللّٰه مدرسه أهلى يواش يواش حقيقى ماللرى و مدرسه محصولى اولان نورلره صاحب چيقهجقلر. شيمدى ده چوق مفتيلردن و چوق علمالردن نورلره قارشى چوق إشتياق گورولويور و ايستهيورلر. شيمدى أڭ مهمّ تكيهلر أهلى، أهلِ طريقتدر. بتون قوّتلريله نور رسالهلرينى
— 66 —
نورلانديرمالرى و صاحب چيقمالرى لازم و ألزمدر.
(حاشيه): ايشته مهمّ بر نمونهسى: سيدشهرلى حاجى عبد اللّٰهڭ بتون منسوبلرى، هم قسطمونيده، هم إسپارطهده، هم أسكيشهرده رسالهِٔ نور دائرهسنى كندى طريقت دائرهلرى تلقّى ايتمشلر كه، اونلردن نورلره راستلايانلر، تقديركارانه صاحب چيقييورلر. اونلره بيڭ بارك اللّٰه!
شيمدىيه قدر بن يالڭز ايمان حقيقتنى دوشونوب "طريقت زمانى دگل، بدعهلر مانع اولويور" ديدم. فقط شيمدى سنّتِ پيغمبرى دائرهسنده بتون اون ايكى بيوك طريقتڭ خلاصهسى اولان و طريقلرڭ أڭ بيوك دائرهسى بولونان رسالهِٔ نور دائرهسى ايچنه، هر طريقت أهلى كندى طريقتى دائرهسى گبى گوروب گيرمك لازم و ألزم اولديغنى بو زمان گوستردى. هم أهلِ طريقتڭ أڭ گناهكارى دخى چابوق دينسزلگه گيرهمييور؛ قلبى مغلوب اولامييور. اونڭ ايچون اونلر تام صارصيلماز، حقيقى نورجى اولابيليرلر. يالڭز ممكن اولديغى قدر بدعتلره و تقوايى قيران بيوك گناهلره گيرمهمك گركدر.
خامسًا:شيمدى بو زمانده أڭ بيوك تهلكه اولان زندقه و دينسزلك و آنارشيلك و مادّيونلغه قارشى يالڭز و يالڭز تك بر چاره وار: او ده قرآنڭ حقيقتلرينه صاريلمقدر. يوقسه قوجه چينى، آز بر زمانده قومونيستلگه چويرن مصيبتِ بشريه؛ سياسى، مادّى قوّتلر ايله صوصماز. يالڭز اونى صوصديران حقيقتِ قرآنيهدر.
رهبر رسالهسندهكى ليلهِٔ قدر مسئلهسى؛ شيمدى هم آمريقا، هم آوروپاده أثرى گورولويور. اونڭ ايچون شيمديكى بو حكومتمزڭ حقيقى قوّتى، حقائقِ قرآنيهيه طايانمق و خدمت ايتمكدر. بونڭله إحتياط قوّتى اولان اوچ يوز أللى ميليون اخوّتِ إسلاميه ايله إتّحادِ إسلام دائرهسنده قارداشلرى قزانير. أسكيدن خرستيان دولتلرى بو إتّحادِ إسلامه طرفدار دگلديلر. فقط شيمدى قومونيستلك و آنارشيستلك چيقديغى ايچون؛ هم آمريقا، هم آوروپا دولتلرى قرآنه و إتّحادِ إسلامه طرفدار اولمغه مجبوردرلر.
سادسًا:يانمه نور طلبهسى بر مبعوث گلدى، ديدى كه:
"بن عدليه باقانلغنه گيتدم. آفيونده نورلرڭ مصادره قرارينى سويلهدم. عدليه وكيلى ئوزيوروك ديدى كه: "بن آفيون محكمهسنه نورلرڭ تمامًا ويريلمسنه أمر ويردم.
— 67 —
حتّى بندهكى عصاىِ موسىيى ده مؤلّفنه إعاده ايدهجگم." دييه بڭا سويلهدى. خليل ئوزيوروكڭ بو سوزى، دموقراتلره و نورلره طرفدارلغنى گوسترييور.
عمومه بيڭلر سلام.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم و نورڭ گنج قهرمانلرى!
أوّلا:روح و جانمزله سزڭ آنقره گبى يرده خارقه بر طرزده خدمتِ نوريهڭزى تبريك ايدييورز. حقيقةً اميديمزڭ فوقنده أهلِ معارف و مكتبليلر قسمنده چوق أهمّيتلى بر إنتباهه وسيله اولديڭز. بر سنهده آنقره گبى بر يرده بو خدمتڭز، اون سنهده آنجق ياپيلاجق. آز بر زمانده بو وظيفهِٔ ايمانيهيى ياپديغڭزه قناعت ايدوب قوّهِٔ معنويهڭز أهمّيتسز حادثهلرله قيريلماسين. بلكه داها شدّتلى چاليشماڭزه وسيله اولسون. او گبى يرلرده داخلدن و خارجدن گلن يگرمى قدر سياسى و إجتماعى جريانلرڭ خودفروشانه و غرضكارانه چارپيشدقلرى بر زمانده قرآن و ايمانه خدمتڭز و اونورسيتهليلرڭ نورلره تقديركارانه صاحب چيقمالرى؛ بتون نورجيلرى سَوينديرديگى گبى، ايلريده إن شاء اللّٰه عالمِ إسلامى ده سَوينديرهجك. سزلرڭ آز خدمتڭزده مكافات چوقدر. بعضًا عسكرلكده آغير شرائط آلتنده بر ساعت نوبت، بر سنه عبادت حكمنده اولديغى گبى؛
— 68 —
سزلر و إستانبول اونورسيتهلى نورجيلرى دخى، آز زمانده چوق وظيفه گورديڭز. مساعيڭزڭ ثمرهسى آز ده اولسه قناعت ايديڭز. مجاهده جبههسنده بعض ضعيفلرڭ گرى چكيلمهسى، جسورلرده داها زياده قهرمانلق طمارينى تحريك ايتديگى گبى؛ نور فداكارلرى، وهّاملرڭ چكيلمهسيله داها زياده غيرت و ثباته بلكه شوق ايله داها زياده چاليشمغه سبب اولمق گركدر. أوت رسالهِٔ نورڭ مهمّ بر حقيقتندن سز فطرةً بر درس آلديڭز. ينه او حقيقتى نظرِ دقّته آليڭز؛ او ده شودر:
وظيفهمز إخلاص ايله ايمان و قرآنه خدمت ايتمكدر. امّا بزى موفّق ايتمك و خلقه قبول ايتديرمك و معارضلرى قاچيرمق ايسه، او وظيفهِٔ إلٰهيهدر. بز بوڭا قاريشميهجغز. مغلوب ده اولسهق، قوّهِٔ معنويهيه و خدمتمزه نقصانلق ويرميهجك. او نقطهده قناعت ايتمك لازمدر. مثلا: بر زمان إسلامڭ بيوك بر قهرمانى جلال الدينِ خٰوارزمشاهه ديمشلر: "جنگزه قارشى مظفّر اولاجقسڭ." او ديمش: "وظيفهمز جهاد ايتمكدر. بزى غالب ايتمك وظيفهِٔ إلٰهيهدر. اوڭا قاريشمام." سزڭ شيمدىيه قدر صارصيلمادن خالص خدمتڭزڭ دلالتيله، سز ده بو قهرمانه إقتدا ايتمشسڭز. بيڭدن بر ايكى آدم سزدن قبول ايتسه، ينه صارصيلمامق گركدر. بعضًا بر ايكى آدم، بيڭه مقابل گلييور.
ثانيًا:آنقرهده بو صيرهده نظرلر دنيايه زياده چوريلمش. و إقتدار قسمى داها تام پرنسبنى قبول ايتمگه وقت بولامامش. متعدّد پارتيلر كندينه طرفدار بولمق ايچون ويا قباحتلرينى ستر ايتمك ايچون ألبته چوق چاليشييورلر. و إسلاميت و قرآن عليهندهكى خارجدهكى جريانلر ألبته داخلده بعضلرينى بولمشلر كه؛ قرآن لهنده جدًّا چاليشانلرى اوچورمق، قاچيرمق، أوهام ويرمك گبى پروپاغندهلرله حقيقى فداكار اولميان ويا دنيا ايله و فضله دوستلر ايله علاقهدار اولانلرى أوهاملانديرييورلر و نورجيلرڭ ده قوّهِٔ معنويهلرينى قيرمغه چاليشييورلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 69 —
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بن سزه بوگون مكتوب يازاجقدم. زياده راحتسزلغم سببيله تلاشده ايكن، عين دقيقهده مصطفى گول و إبراهيم گول گلديلر. هم بڭا علاج، هم تسلّى، هم بيوك سَوينجه وسيله اولدقلرندن، او ايكى مبارك قارداشمى بنم وكيللرم و بر مكتوب اولارق سزه گوندرييورم. اونلر برر سعيد اولارق بنم بدلمه سزى زيارت و تبريك ايدوب سائر شيلريمى ده سزه بيان ايتسينلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
(استاديمزڭ تبريك تلغرافنه رئيسِ جمهور جلال بايارڭ تلغرافله ويرديگى جوابدر.)
بديع الزمان سعيد النورسى
أميرطاغ
صميمى تبريكلريڭزدن فوق العاده متحسّس اولارق تشكّرلر ايدرم.
جلال بايار
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق و مبارك قارداشلرم!
أوّلا:نوردن بڭا چوق لزومى بولونان مدرسة الزهرانڭ فتوحاتجى محصولاتنى و قهرمان طاهرينڭ مرحومه حرمى ايله و مرحومه ايكى كريمهسى نامنه گوندرديگى
— 70 —
مجموعهلرينى و ايكى هفته أوّل مرحوم حافظ علىنڭ بر خير الخَلَفى مصطفىنڭ تام زماننده تمام مكتوباتنى و نورڭ متين بر قوماندانى رأفت بگڭ كندى قلميله يازديغى مبارك مجموعهسنى و پك گوزل و معنيدار رؤيالى مكتوبنى آلدم و چوق سَويندم. اونلرڭ هر بر حرفنه جنابِ أرحم الراحمين سزڭ هر بريڭزه بيڭ حسنه إحسان ايتسين. مرحومه خديجه و مرحومه هجرتڭ و مرحومه عائشهنڭ روحلرينه و قبرلرينه بيڭلر رحمت أيلهسين، آمين.
ثانيًا:ايكنجى بر خسرو اولان مصطفى عثمانڭ مكتوبنده صبرى نامنده بر قارداشمزڭ، بنم خدمتم ايچون يانمه گلمهسنى ايستهمسى بنى چوق ممنون ايتدى. او گلمش و بر قاچ آى خدمت ايتمشجهسنه قبول ايدييورم. فقط شيمدى بنم خدمتمه خارجدن گلمگه إحتياج قالمامشدر. نه وقت إحتياج اولورسه او زمان خبردار ايدهجگم. حقيقةً أفلانى حواليسنده، إسپارطه قهرمانلرى ماهيتنده كوچك قهرمانلر يتيشمگه باشلامشدر.
ثالثًا:نورڭ دميرباش كاتبى و شاكردى كاتب عثمانڭ رسالهِٔ نور باغچهسندن گوندرديگى ياش اوزوم تبرّكنى و مدرسة الزهرانڭ چوق أهمّيتلى بر شُعْبهسى و بر مركزى اولان صاوهنڭ غايت مبارك تبرّكلرينى قاعدهمه مخالف اولارق اونلرڭ خاطرى ايچون قبول ايتدم. و كيمه يديرسهم ده، اونلرڭ خيرى اولارق يديرهجگم.
رابعًا:نور قهرمانى خسروڭ، بن أميرطاغنده ايكن بڭا يازديغى عموم مكتوبلرندن مهمّ پارچهلرينى، خصوصًا بنم يازديغم مكتوبلرڭ خلاصهلرينى حاوى قسملرينى بر دفترده يازمشدم. فقط بن حپسده ايكن بريسى خوشنه گيتمش، آلمش؛ غيب اولدى. شيمدى تكرار أسكى مكتوبلرندن قرق قدر بنده وار. اونلرى إن شاء اللّٰه بن إشارت ايدهجگم؛ بوراده يازديرامازسهم سزه گوندرهجگم. بر دفترده جمع ايديلهرك بلكه أهمّيتنه بناءً تكثير ايديلهجك.
خامسًا:سوزلر مجموعهسندن اون بش دانهسنى آنقرهيه گوندردم. چوق فائده ويرمش. اورادهكى نورجيلر قهرمانجهسنه إحتياط پردهسى آلتنده چاليشييورلر.
— 71 —
سادسًا:سزده بولونميان و خسروڭ ايستديگى مكتوباتى تصحيح ايتدم. بريسيله گوندرهجگم. بو دفعه يگرمى دردنجى مكتوبى چوق قيمتلى، چوق اينجه، چوق درين عينِ حقيقت گوردم. عمومه بيڭلر سلام.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق و مبارك قارداشلرم!
أوّلا:قارداشمز اينهبولى خسروى نظيف چلبى بڭا يازييور كه: "حزبِ نوريه و صلواتڭ نشرينى بيتيردكدن صوڭره نه مناسب ايسه نشر ايدهجگم" دييه صورويور. بنجه سزڭ تنسيبڭزله خستهلر و إختيارلر لمعهلرى و اون يدنجى مكتوب اولان چوجقلرڭ قيصهجق تعزيهنامهسى و يگرمى برنجى مكتوب (إختيارلره خدمت حقّندهكى قيصه مكتوبڭ) نشرى مناسبدر. فقط مدرسة الزهرانڭ أركانى هانگى جمله و هانگى فقره مناسب گورورلرسه قالديرهبيليرلر و إصلاح ايدهبيليرلر. و داها قيصه باشقه مناسب رسالهلر وارسه علاوه ايدهبيليرلر." بو مئالده قهرمان نظيفه چابوق جواب گوندريڭز. حقيقةً، او قارداشمزڭ جوشن الكبيرى و حزبِ نوريهيى صلوات ايله برابر نشرى، نورجيلره و أهلِ ايمانه بيوك بر خدمتدر. جنابِ حق هر بر حرفنه مقابل اوڭا و يارديمجيلرينه بيڭ ثواب إحسان ايتسين، آمين.
ثانيًا:يڭى أهلِ حكومت يواش يواش آڭلايور كه، حقيقى قوّت قرآندهدر. و إسلاميت اخوّتى ايله و ايمانڭ حقائقى ايله تخريباتجى دشمنلره قارشى طايانهبيليرلر. أوت بر تخريبجى، يگرمى تعميرجىيى تلاشه دوشورور و بعضًا مغلوب ايدهبيلير. قوجه چينى كندينه تابع ياپان بر قوّتى، بورادهكى يگرمى ميليون مسلمانه قارشى عادتا مغلوب بر وضعيتده تجاوزدن طورديران، مادّى قوّتلر، خارجى داخلى تدبيرلر، إتّفاقلر دگل؛ بلكه يالڭز قرآن و ايمانڭ حقيقتلرى، اونلرڭ أڭ بيوك قوّتى اولان معنوياتِ قلبيهيى تخريباتلرينه
— 72 —
قارشى سد چكمهسى و معنوى يارهلرينى تداوى ايتمهسيدر. و يڭى حكومتڭ معارف وكيلى بو حقيقتى حسّ ايتمش كه، سلفلرينه مخالف اولارق أڭ زياده ايمان حقيقتلرينڭ نشرينه، دين درسلرينه أهمّيت ويرييور. حتّى بيوك بر أهمّيتله شيمدى ده شرق دار الفنونى (تعبيرلرنجه طوغو اونورسيتهسى) ايچون يوز بيڭ ليرا تخصيص ايديلديگنى غزتهلر يازمش. هم مذكور حقيقتى؛ هم آنقره، هم إستانبول اونورسيتهلرى او دهشتلى، تخريباتجى قوّته قارشى هم وطنى، هم گنجلگى قورتارهجق حقائقِ قرآنيه و ايمانيه اولديغنى قطعيًا بيلديلر كه، آنقرهدهكى اونورسيتهليلر بيڭ يدى يوز إمضا ايله معارف وكيلنڭ دين درسلرينى جبرى مكتبلره قويمهسى ايچون تبريك ايتمشلر. و إستانبول اونورسيتهسنده يڭى حكومتڭ أڭ مهمّ بر ركننه ديمشلر كه:
آناطوليده دين لهنده قوّتلى بر جريان وار... اونلره ده صولجيلر گبى بر درجه ميدان ويرميهجگز. ديمهسنه مقابل؛ او اونورسيتهنڭ ممثّلى، دين نشرياتى ياپانلر عليهنده اولديغى حالده، او رئيسه ديمش كه:
أگر ديديگڭ او جريان رسالهِٔ نور ايسه، نه سز و نه ده آوروپا اونى مغلوب ايدهمز.
بو مسئله مناسبتيله مسلك و مشربمه مخالف اولارق أسكى سعيدڭ بر ايكى دقيقه قفاسنى باشمه آلارق دييورم كه:
كفر ايله ايمان اورتهسى يوقدر. بو مملكتده إسلاميته قارشى قومونيست مجادلهسى اورتهسى اولاماز. صاغ و صول، اورتهسى اوچ مسلك ايجاب ايتديرر. أگر إنگليز، فرانسز ديسهلر حقلرى وار. صاغ إسلاميت، صول قومونيستلك، اورتهسى ده نصرانيت دييهبيليرلر. فقط بو وطنده كفرِ مطلقه قارشى ايمان و إسلاميتدن باشقه بر دين، بر مذهب اولاماز. اولسه، دينى بيراقوب قومونيستلگه گيرمكدر. چونكه حقيقى بر مسلمان هيچ بر زمان يهودى و نصرانى اولامييور. اولسه اولسه دينسز اولوب تام آنارشيست اولور.
إن شاء اللّٰه، معارف و عدليه وكيللرى گبى سائر أركانلر ده بو أهمّيتلى حقيقتى تام آڭلايهجقلر. صاغ صول تعبيرى يرينه، حق و حقيقت و قرآن و ايمان قوّتنه طايانوب بو
— 73 —
وطنى كفرِ مطلقدن، آنارشيلكدن، زندقهدن و اونلرڭ دهشتلى تخريباتلرندن قورتارمغه چاليشمالرينى رحمتِ إلٰهيهدن بتون روح و جانمزله نياز و رجا ايدييورز.
٭ ٭ ٭
...بر ايكى هفته أوّل مصرڭ جامع الأزهرينڭ بيوك بر مدرّسى اولان على رضا بورايه خصوصى بر آدمى گوندرديگى گبى، ايكى گون أوّل ده أصلًا بخارالى و مدينهِٔ منوّرهده مجاور و مصرده بيوك عالملرله و خصوصًا أسكى شيخ الإسلاممز و دار الحكمتده بنم آرقداشم مصطفى صبرى أفندى ايله علاقهدار و بو طرفه گلهجگنه دائر اونلرله گوروشن و بر درجه اونلرڭ نامنه مهمّ بر عالم يانمه گلدى. بن ده جامع الأزهره هديهِٔ وقفيهم اولارق اون بر دانه خصوصى مجموعهلريمى او ذات واسطهسيله عالمِ إسلامڭ بيوك مدرسهسى اولان و او عالمڭ إخباريله شيمدى يگرمى يدى بيڭ طلبهسى بولونان جامع الأزهره هديه اولارق او ذاته ويردك. هم ديدك: باشده مصطفى صبرى و على رضا و محمد زاهد كوثرى اولارق نور مجموعهلرينه بنم بدلمه صاحب و حامى و وارث اولسونلر و عربىيه ترجمهيه چاليشسينلر، ديدك. مكتوب ده يازدق. او ذات آلدى گيتدى. عموم قارداشلريمه و همشيرهلريمه سلام ايدرم، دعالرينى ايسترم.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
أوّلا:حدسز شكر اولسون كه شيمدى آنقره ايچنده كوچك بر مدرسهِٔ نوريه معناسنده، كوچك سعيدلر و نورڭ فداكارلرى هر گيجه بريسى بر مجموعهيى اوقور، اوتهكيلر درس آلير گبى ديڭلهيورلر. بعض وقت قونفرانس زماننده بعض مهمّ آدملر ده إشتراك ايدييورلر. بو دفعه آفيون غزتهجيسنڭ إفتراسى مناسبتيله باش وكيله و داخليه
— 74 —
وكالتنه و نور طلبهلرينه بعض مبعوثلر سويلهمش. عدنان مندرس ايله داخليه وكيلى پك دوستانه مقابله ايدوب خبر گوندرمشلر كه: "هيچ مراق ايتمهسين و مأيوس اولماسين." و آفيوندهكى غزتهجى ده: "بن أميرطاغنه گلهجگم و استاده ايكى ديلگم وار، بونلرى رجا ايدهجگم و عذر ديلهيهجگم." ديمش. و بزم عليهمزده نشر ايديلن او غزتهلردن، طلبهلرم يوز آلتمش عددينى آلارق إمحا ايتمشلردر.
داها فضله يازاجقدم. راحتسزلغم طولاييسيله يازامادم و وقت ده طار اولديغندن قيصه كسييورم. عمومڭزه سلام.
٭ ٭ ٭
حقيقةً أفلانى و صفرانبولى عينًا إسپارطهنڭ قهرمانلرى گبى نورلره متماديًا چاليشييورلر. حتّى بو دفعه رهبرلرڭ بر قسمنده مناجات يوقدى. أفلانى آز بر زمانده يتمش عدد أسكى حرفله مناجاتى يازوب بزه گوندرمشدر. بز ده او مناجاتلرى رهبرلرڭ آرقهسنه علاوه ايتدك. إن شاء اللّٰه اوراده ده چوق صونغورلر چيقييور و چيقهجق.
٭ ٭ ٭
مدافعاتڭ بر حاشيهسيدر
بو مئالده عدالتپرور دموقراتلره إستدعا يازهبيليرسڭز. بن خستهيم. سز ناصل مناسب ايسه اويله ياپڭز.
آووقاتمزدن بر گون أوّل آلديغمز مكتوبده، كتابلريمزڭ صوچ موضوعى اولان و اولميانلرى، هيچ بر قانونه اويميان بر طرزده، بيڭلر كلمه ايچنده، بر رسالهده، بر تك كلمهيى بهانه ايدوب صوچ موضوعى ياپمق، او رسالهيى ويرمهمك صورتيله، نورلرڭ
— 75 —
إنتشارينه غرضكارانه مانع اولمق فكريله، هم قرارنامهلرينى محكمهِٔ تمييزجه بتون بتون بوزان قرارنامهده، صوچ موضوعى گوستردكلرى بزم عليهمزده اولماديغى حالده و مدّعى عمومىنڭ إدّعانامهسنه قارشى خطا-صواب جدولنده، سكسان بر خطاسنى و غرضكارلغنى قطعى إثبات ايتديگمز حالده، شيمدى عين غرضكارلقله و درت يوز صحيفه ذوالفقار رسالهسنى، بر قاچ سطر تستّر و إرثيت حقّندهكى، يوز بيڭ تفسيرڭ عين معنايى سويلهدكلرينه بناءً، اوتوز قرق سنه أوّل يازيلان جملهلرينى صوچ موضوعى ياپوب، او مجموعهيى مصادره ايدوب بزه ويرمهمك، دنياده هانگى قانون بوڭا مساعده ايدر؟
هم آفيونڭ محكمهسندهكى أثرلر، (تكراراتِ قرآنيه و مَلكلر حقّندهكى ايكى پارچهجق مستثنا اولارق) بتون أثرلر ايكى سنه هم دڭزلى، هم آنقره آغير جزا محكمهسى برائتنه قرار ويرهرك، ايچنده صوچ موضوعى بولامدقلرى و بزه إعاده ايتمگه قرار ويردكلرى و عين أثرلر إسپارطه حكومتنڭ بر وقت مصادره ايله تمامًا ألنه گچديگى حالده، تماميله صاحبلرينه إعاده ايتدكلرى؛ صوڭره ده ذوالفقارله، عصاىِ موسىيى رخصتسز أسكى يازى ايله نشر بهانهسيله، درت سنهدن بَرى مصادره ايديلدكلرى و عينًا هيچ برى ضايع اولمادن (١٧٠) عدد مجموعهده بر صوچ موضوعى بولامدقلرى ايچون بزلره تمامًا إعاده ايتدكلرى و بزم أڭ مهمّ صوچمز اولارق گوستردكلرى، أسكى پارتينڭ بر قسم شفلرينه حقيقت نامنه إعتراضمزڭ يوز مِثلى زياده شيمدى دينى مجموعهلر، رسمى جريدهلر عين إعتراضى شدّتله ووردقلرى حالده، رسالهِٔ نورڭ بر محرم پارچهسى، شيمديكى زمانى تماميله تعيين ايتديگى بر حقيقتنى تفسير بحثنده إثبات ايتمش كه، "ئولمش بر شفدر" ديمش.
ايشته حقيقت بويله ايكن، آفيون محكمهسى عدالت نامنه دگل، بلكه او ئولمش آدمڭ محبّتى تعصّبى ايله، أسكى حرفله ده نشر ايديلن قرارنامهنڭ آخرنده، بزى محكوم ايتمك ايچون أڭ مهمّ سبب صاوجينڭ غرضكارلغى سببيله محكمه هيئتى ديمشلر كه:
— 76 —
"سعيد و آرقداشلرى، مصطفى كماله دين ييقيجى، سفيان ديمشلر و قلبلردهكى سَوْگيسنى بوزمغه چاليشمشلر. اونڭ ايچون محكوم ايدييورز." عجبا ئولمش گيتمش بر آدمڭ شخصنه قارشى بيڭ دفعه بويله إعتراض ده اولسه، عمومى بر دعوا اولويور. محكمهِٔ عدالت بوڭا دائر بويله بر حكمى ويرمك، ألبته پك عجيب بر معنا ايش ايچنده وار.
شيمدى بويلهلرڭ ألندهكى درت دفعه نور أثرلرى برائت قزاندقلرى و شيمدى داخليه باقانى، أوّلجه عدليه باقانى اوچ دفعه برائتنه و صوچ موضوعى اولماديغنه و بزى محكوم ايدن آفيون قرارينى بوزماسيله، صوچ موضوعى اولماديغنه حكم ويرديگى حالده، شيمدى بتون ملّت، عدالت و شفقت و ديانته خدمت بكلهدكلرى دموقرات حكومتى زماننده، أسكى مستبدلرڭ دهشتلى پلانلريله رسالهِٔ نوره قارشى غرضكارلرينڭ كيفنه بيراقمق، دموقرات حكومتى عليهنده بيوك بر خيانتدر. و ملّتڭ تسلّى اميدينى قيرمقدر.
بنم آنقرهده بر وكيلم مصطفى صونغوردر. ١٧/١١/١٩٥٠ تاريخلى چكديگى تلغرافده، عموم رسالهنڭ بزه إعادهسنه قرار ويريلمش دييه مژده ويردى. و عادل عدليه وكيلى اوچ دفعه برائت ويرديگى و شيمدى ده صونغورڭ مكتوبنه گوره، هم إعادهسنه أمر ويريلديگنى و شيمدى تلفونله خبر ويرهجگم سويلهدكلرى حالده، بو اون آلتى سنهدن بَرى عليهمزده اولان إفترالر و ژورناللر هم أسكيشهر، هم دڭزلى محكمهسنده بتون دوسيالرى آفيون محكمهسى طوپلامق و عفو قانوننڭ چيقماسيله و محكمهلرڭ برائت ويرمسيله، او مبارك أثرلرى، او دوسيالر ايچريسنه قاريشديرارق چوروتمك ايچون مخزنه آتمق و اوچ سنهدن بَرى بزى آلداتان بعض أشخاصه نورلرڭ ايشلرينى بيراقمهمق لازم گلييور. باشباقان و معارف باقانى و داخليه باقاننه بو غايت مهمّ مسئلهيى نظرِ دقّتلرينه عرض ايدييورم.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 77 —
پاپالق مقامِ عاليسى
قلمِ مخصوص باش كتابت دائرهسى
نومرو:٢٣٢٢٤٧
واتيقان ٢٢ شباط ١٩٥١
أفنديم!
ذوالفقار نام أل يازيسى اولان گوزل أثريڭز إستانبولدهكى پاپالق مقامِ وكالتى واسطهسيله پاپا حضرتلرينه تقديم ايديلمشدر. بو نازك صايغيڭزدن طولايى غايت متحسّس اولدقلرينى بيلديرركن، اوزريڭزه جنابِ حقّڭ لطفلرينى ديلهدكلرينى تبليغه بنى مأمور ايتدكلرينى عرضه مسارعت أيلرم. بو وسيله ايله صايغيلريمى صونارم أفنديم.
إمضا
واتيقان باين باش كاتبى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:بتون روح و جانمزله رجبِ شريفڭزى و شهورِ ثلاثهڭزى تبريك ايدوب جنابِ أرحم الراحميندن نياز ايدييورز كه، حقّڭزده و حقّمزده سكسان سنه بر معنوى عمرِ باقى قزانديرمغه بو اوچ مبارك آيى وسيله أيلهسين، آمين.
ثانيًا:اوتوز قرق گوندر حقيقى أهلِ ايمانه بر نوع هجوم ايچنده اوچ ديندار وكيلڭ إسلاميت شعائرينى بر درجه تعمير ايتمگه ميدان ويرمهمك ايچون بر صارصينتى ويريلدى. خدمتِ ايمانيه ايچنده أڭ بيوك قوّتى نورجيلرده بولديلر. بهانهلرله اونلره فتور ويرمك، شوقلرينى قيرمق ايچون چوق دسيسهلر ياپيلدى. طرسوس، إستانبول گبى أميرطاغنده ده عجيب دسيسهلر ايله بنى حدّته گتيروب بر غائله چيقارمق ايستديلر. حالبوكه جنابِ حقّڭ رحمتيله بڭا فوق العاده بر صبر و تحمّل ويريلدى. اونلرڭ ده پلانى
— 78 —
زير و زبر اولدى. حتّى آفيونده و بوراده اوچ بيوك مأمورڭ بلكه عزل اولمق إحتمالى وار. و اوچ وكيل ده لهمده بولونمشلر. ديمك عنايتِ إلٰهيه دائما بزى حمايه ايدييور، الحمد ِللّٰه. بو گبى شيلرى مراق ايتمهيڭز. يالڭز إحتياط هر وقت اييدر.
ثالثًا:رسالهِٔ نورڭ معنوى آووقاتى و بر قهرمانى أحمد فيضى، إزميردهكى نورڭ تكثيرى و إنتباهكارانه إزمير وضعيتى ايله أحمد فيضى علاقهدار اولمش، تكثيردهكى تصحيحاتى درعهده ايتمش. محمد يايلا و عبد الرحمٰن گبى و يارديم ايدن قارداشلر گبى إزميرده نورڭ تكثيرنده علاقهلرينى دوام ايتديرهجكلرينه دائر مكتوبى حپسخانهده نورڭ كوچك بر قهرمانى اولان بايرام گتيردى. و أحمد فيضى اونڭله بر مقدار زيتون و زيتونياغى گوندرمش. بن عبد المجيد قارداشمڭ هديهسنى قبول ايتمديگم حالده أحمد فيضى قارداشمى داها زياده كنديمه ياقين گورديگمدن هديهسنى قبوله مجبور اولدم. فقط قاعدهم بوزولمامق ايچون او هديهيه مقابل بنم حسابمه بر سوزلر مجموعهسى، بش دانه جوشن الكبير، اوچ دانه نظيفڭ مكتوبنده يازديغى بڭا عائد نسخهلردن و إستانبولدن سزه گلهجك حزبِ نوريهيى اوڭا گوندريڭز.
ايكى نورجى آنقرهيه گيتديلر. هم باش وكيل، هم داخليه وكيلى، هم معارف وكيلى لهمزدهدر. و بزه مژدهلى خبر گلدى. اونڭ ايچون بنى مراق ايتمهيڭز. بن گلن صيقنتيدن معنوى سُرور طويويورم.
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
(سيّد صالحڭ مكتوبندن بر پارچهدر.)
بو سنه اون بش طلبه برلكده حجازه گيدهجكلر. حجازده اولان مصرفلرينى ده حجاز آلميهجق. كنديلرينه دوشن مصرف چوق آز بر شى اولاجق. دونوشلرنده صالح
— 79 —
ايله بر ايكى آرقداشى، ايران و ديگر حكومتلرى گزدكدن صوڭره پاكستانه إسلام گنجلك قونفرانسنه أعضا اولارق گيدهجكلر. بلكه بونلرڭ يول مصرفنى حكومت ويرهجك. بو خصوصده أمرلريڭزى إنتظار ايدييورز.
على أكبر شاهى، سعيد رمضانى، عبد الرحيم ظبصو گورمش؛ پاكستانده چوق حرمت ايتمشلر. استاديمز يرينه أللرينى اوپديلر، دعاڭزى رجا ايتمشلر.
سيّد صالح
٭ ٭ ٭
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
أوّلا:إستفسارِ خاطرله أل و آياقلريڭزدن اوپر، صحّت و عافيتڭزى جنابِ حقدن ديلرم و زياده محتاج اولديغم دعاڭزى بكلهرم أفنديم.
ثانيًا:بورا ايچون مراق ايدهجك هيچ بر شى قالمادى. ٥ مارتدهكى مراق ١٨ نيسانده فرح بولدى. پوليس دائرهسى نور دائرهسى اولدى. طرسوس صاوجيسى تدقيق ايدوب "بو كتابلرى گرىيه ويرڭ"، او وقت ديمشدى. قوميسر بك بڭا "گيت، مرسيندهكيلرينى ده آل، گل، هپسنى بر ويرهلم" دييه بنى مرسينه گوندردى. مرسين أمنيتى "بز سنڭ كتابلريڭى آنقرهيه گوندردك، گليرسه ويررز، گلمزسه بوراده كتابڭ يوق" ديدى. دوندم تكرار طرسوس قوميسرينه گلدم. قوميسر بك بويننى بوكهرك: "خواجه، بز أمر قولىيز، گوجنمه، قصوره باقمه. بز سنڭ كتابلريڭى أمرسز ويرهمهيز." جوابنده بولوندى. ١٨ نيسانده "كتابلرڭ گلمش. گيت، آل ده گل." ديديلر. همان
— 80 —
گيتدم. ذوالفقار، سكّهِٔ تصديق، طلسم، آفيون مدافعهڭزى، خلاصه بو بش كتابلريمزڭ آنقرهيه واروب گلديگنى، طيشندهكى صاريلى كاغددن آڭلادم.
نتيجه؛ "كتابلرڭ ايچنده صاتيلمامسى ايچون بر شى يوقدر" دييهرك بر وثيقه ايله برابر كتابلريمزى أليمه تسليم ايتديلر. بن ده قوميسر بگه بر طلسم مجموعهسى، أمنيت مأمورى أدهم بگه بر خلاصه، بر ده يڭى حرفله تاريخچهِٔ حيات هديه ايتدم، چوق ممنون اولديلر. اونلر ده نورجى اولديلر.
استادم أفنديم! "بو طرفڭ وظيفهسى سنڭ" ديمشدڭ. بن ده سوز ويردم، إسپارطهدن گيتديگمده مارتده گليرم ديمشدم. غازى عينتاب و مرعشه وارامديغم ايچون روحم "سن وظيفهڭى تام ياپمادڭ" دييور.
استادم أفنديم! أسكيشهره گيتمهدن بر سنه أوّل، ايلك گوروشديگمزدن اوچ درت آى صوڭره رؤياده استادم خانهمزه گلمش ايدڭ. بڭا ديديڭز: "سنى بر يره گوندرسهم گيدر ميسڭ؟" بن ده "گيدرم، أفنديم!" ديدم. سن ده "سنى اوچ آيلق بر يره گوندرهجگم" ديدڭ. بن ده همان يورودم. بڭا "طور!" دييه أمر ويردڭ. بن ده طوردم. "بن سڭا شيمدى گيت أمرينى ويردم مى؟" ديدڭ. بن همان اوياندم. او زماندن بَرى مراق ايدييوردم. "عجبا بو سنه أمر ويردى مى كه، هم اوچ آيلق يول بزه ده نصيب اولور مى كه" دييه گيجه و گوندوز گوزياشلرى دوكويوردم. ديمك مقدّر شيمدى ايمش.
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
أفنديم! أل و آياقلريڭزدن حرمتله و حسرتله اوپويورم.
چوق قصورلى كولهڭز
سليمان قايا
٢١/٤/١٩٥١
٭ ٭ ٭
— 81 —
بو سنه مصر راديوسى پرشنبه گيجهسى معراجدن چوق بحث ايتمهسندن هم پرشنبه و هم ده جمعه گيجهسى معراج ياپدم.
ثانيًا:بزدن مصادره ايديلن إشارات الإعجازى آفيون ژاندارمه قوماندانلرندن بريسى حدّت ايتمش كه، بونڭ گبى علمى و أسكيدن يازيلمش بر أثرى نه حقله مصادره ايدييورلر. و آفيون مدّعى عموميلگى إعادهسنه قرار ويرمش. و بزه جمعه گونى و معراج گونى خيرىيى چاغيرمشلر و إعاده ايتمشلر. بونى ده طرسوسدهكى إعاده مِثللو نورلرڭ إنتشارينه سد چكيلميهجگنه بر إشارتِ معراجيه دييه قبول ايتدك. إن شاء اللّٰه قرآنمزى و ديگر رسالهلريمزى آفيوندن آلاجغز. إستانبولده صاوجيلغه ويريلن بر قسم رهبرلريمز، باشده أسكى سعيدڭ مهمّ بر طلبهسى آووقات محمد مهرى و دعوا وكيلى دامادى عاصم اولارق ديمشلر كه: "أللى آووقات ايله برابر بو مسئله ايچون محكمهيه گيرهجگم. فقط إن شاء اللّٰه اوڭا حاجت قالمادن و محكمهيه دوشمهدن آلاجغم."
ثالثًا:"حشردهكى محكمهِٔ كبرايه شكوا" نامندهكى و يگرمى سكز سنه أوّل مجلسِ مبعوثانه خطابًا يازيلان و او وقت طبع ايديلن اون مادّهلك نمازه دائر پارچه و بر ده مصطفى حقّنده درت سنه أوّل رئيسِ جمهوره يازيلان اوچ مادّهلك پارچه، شيمدى بو زمانده آنقرهده بعض مبعوثلرڭ نظرينه و ايمانلى حكومت أركاننه گوسترمك نيّتيله آنقرهيه گوندريلمش. سزه ده براىِ معلومات گوندرييورز.
رابعًا:دينار براقلى كويندن محمد چاوش و قارداشى بر آدمله برابر يانمه گلديلر. پك جدّى گوردم. صوڭره بڭا بر مكتوبنده بر شى يازييور و بر پارچه مكتوبنى لفًّا گوندرييورم. بو قارداشمز بعض شيلر صورويور. رسالهِٔ نور سؤاللره إحتياج بيراقمييور و بنم بدلمه هر شيئه جواب ويرييور. يالڭز چوجق تعزيهسنه دائر رسالهده يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ يه دائر سؤالنده بر قسم أسكى تفسيرلر ديمشلر: "جنّتده چوجقدن غايت إختياره قدر هركس اوتوز اوچ ياشنده اولاجق." بونڭ حقيقتى اللّٰه أعْلَمُ شو اولاجق كه: صريح آيت وِلْدَانٌ تعبيرى إفاده ايدر كه،
— 82 —
فرائضِ شرعيهيى ياپمغه مجبور اولميان و مسنونيت جهتيله ده ياپميان و قبل البلوغ وفات ايدن چوجقلر جنّته لايق و سَويملى چوجق اولارق قالاجقلر. فقط شرعًا يدى ياشنه گلن بر چوجغه نماز گبى فرضلره پدر و والدهلرى اونلرى آليشديرمق ايچون، تشويقكارانه أمر ايتمك و اون ياشنه گيرسه شدّتله نماز قيلديرمق و آليشديرمق شريعتده وار. ديمك واجب اولماديغى حالده، نافله نوعندن يدى ياشندن حدِّ بلوغه قدر بيوكلر گبى نماز قيلوب، اوروج طوتان چوجقلر، متديّن بيوكلر گبى بيوك مكافاتى گورمك ايچون اوتوز اوچ ياشنده اولاجقلر دييه بر قسم تفسير بو نقطهيى ايضاح ايتمهدن عموم چوجقلره تشميل ايتمشلر. خاص ايكن عام ظن ايديلمش.
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق، متفكّر قارداشلرم!
أوّلا:چوق أمارهلرله قطعى قناعتم گلمش كه؛ گيزلى دينسزلر، رسمى بعض مأمورلرى آلداتوب نورڭ محرم بيوك رسالهلرى ايچنده يالڭز رهبرى مصرّانه مدارِ إتهام طوتمالرى و بر بچق سنهدن بَرى بڭا صيقنتى ويرمهلرينڭ سببى رهبردهكى "هو نكتهسى" اولديغنى قطعيًا بيلدم. چونكه بو هُوَنڭ كشف ايتديگى سرِّ توحيد، پك قطعى و بديهى بر صورتده كفرِ مطلقى قيرييور. حتّى بر قسمنده هيچ وسوسه و شبهه بيراقمييور. گيزلى دينسزلر بوڭا قارشى چاره بولامدقلرندن، إنتشارينه رسمى ياساق ايله سد چكمك ايچون چاليشديلر. بو هو نكتهسنڭ بر گون أوّل مدرسة الزهرانڭ أركانلرينه بر درس نوعندن سويلهديگم چوق نقطهلرندن يالڭز اوچ نقطهسنى سزلره بيان ايدييورم.
برنجى نقطه:هوا عنصرينڭ يوكسك و أهمّيتلى بر وظيفهسى اِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ آيتنڭ سرّيله، گوزل و معنيدار و ايمانى و حقيقتلى كلمهلرڭ قلمِ قدرڭ إستنساخيله و إذنِ إلٰهى ايله إنتشار ايتمهسيله بتون كُرهِٔ هوادهكى ملائكه و روحانيلره
— 83 —
ايشيتديرمك و عرشِ أعظم طرفنه سَوق ايتمك ايچون قدرتِ إلٰهى قلمنڭ متبدّل بر صحيفهسى اولمقدر. مادام هوانڭ قدسى وظيفهسنڭ، حكمتِ خلقتنڭ أڭ مهمّى بودر. و روىِ زمينى راديولر واسطهسيله بر تك منزل حكمنه گتيروب نوعِ بشره پك بيوك بر نعمتِ إلٰهيه اولمقدر. ألبته و ألبته بشر بو پك بيوك نعمته قارشى، بر عمومى شكر اولارق؛ او راديولرى هر شيدن أوّل كلماتِ طيّبه اولان كلام اللّٰهڭ، باشده قرآنِ حكيم و حقيقتلرى و ايمانڭ و گوزل أخلاقلرڭ درسلرى و بشرڭ لزوملى و ضرورى منفعتلرينه دائر كلماتلرى اولمالى كه او نعمته شكر اولسون. يوقسه نعمت بويله شكر گورمزسه، بشره ضررلى دوشر.
أوت بشر، حقيقته محتاج اولديغى گبى، بعض كيفلى هوساته ده إحتياجى وار. فقط بو كيفلى هوسات، بشده بريسى اولمالى. يوقسه هوانڭ سرِّ حكمتنه منافى اولور. هم بشرڭ تنبللگنه و سفاهتنه و لزوملى وظيفهلرينڭ نقصان بيراقيلماسنه سببيت ويروب بشره بيوك بر نعمت ايكن، بيوك بر نقمت اولور. بشره لازم اولان سعيه شوقى قيرار.
شيمدى گوزيمڭ اوڭندهكى ماكينهجك و راديو قابى، قرآنى ديڭلهمك ايچون اوطهمه گتيريلمشدى. باقدم، اون حصّهده بر حصّه كلماتِ طيّبهيه ويريلييور. بونى ده بر خطاىِ بشرى اولارق آڭلادم. إن شاء اللّٰه بشر بو خطاسنى تعمير ايدهجك. و بتون زمين يوزينى بر مجلسِ منوّر، بر منزلِ عالى و بر مكتبِ ايمانى حكمنه گچيرمگه وسيله اولان بو راديو نعمتنه بر شكر اولارق بشرڭ حياتِ أبديهسنه صرف ايديلهجك كلماتِ طيّبه، بشده دردى اولاجق.
ايكنجى نقطه:نور رسالهلرنده دينيلمش كه: "كائناتى خلق ايدهمهين، بر ذرّهيى خلق ايدهمز. بر ذرّهيى تام يرنده خلق ايدوب منتظم وظيفهلريله چاليشديران، يالڭز كائناتى خلق ايدن ذات اولابيلير."
بو جملهنڭ كلّى حجّتلرندن بر جزئى حجّتى شودر كه: كلمهلرڭ أنواعنڭ قابى و محفظهسى اولان يانمدهكى بو راديو ماكينهجگندهكى بر آووج هوا، قطعيًا گوسترييور كه؛ شيمدى ألمزده باقديغمز راديو ايستاسيون جدولى نامندهكى ليستهده يازيلى ايكى
— 84 —
يوزه ياقين مركزدن بر ساعتدن بر سنهيه قدر اوزاق و مختلف مسافهلردن عين دقيقهده بر تك كلمهِٔ قرآنيه، مثلا "الحمد ِللّٰه" كلامى تام حروفاتيله و شيوهسيله و سويلهينڭ مخصوص صداسنڭ طرزيله، بو ماكينهدهكى بر آووج هوانڭ ذرّهلريله هيچ تغيّر ايتمهدن قولاغمزه گلمك ايچون و مختلف كلماتِ قرآنيهيى آيرى آيرى صدا ايله، چشيد چشيد شيوه ايله، كذا هيچ تغيّر ايتمهدن و بوزولمادن بزم قولاغمزه گتيرمك ايچون او بر آووج هوانڭ هر بر ذرّهسنده اويله حدسز بر قوّت و إحاطهلى بر إراده و بتون روىِ زميندهكى مركزلرده او قرآنى اوقويان حافظلرڭ آيرى آيرى شيوهلرينى بيلهجك إحاطهلى بر علم و اونلرى بتون گورهجك و ايشيدهجك محيط بر گوز و هر شيئى بر آنده ايشيدهبيلير بر قولاق اولمازسه، ألبته بو معجزهِٔ قدرت وجوده گلميهجك. ديمك بو بر آووجدهكى هوا ذرّهلرى، يالڭز و يالڭز بتون كائناتى إحاطه ايدن بر علم و إرادهنڭ، سمع و بصرڭ صاحبى بر ذاتڭ و هيچ بر شى اوڭا آغير گلمهين و أڭ بيوك شى، أڭ كوچك شى گبى قدرتنه قولاى گلن بر قديرِ مطلقڭ قدرتى و إرادهسى و علميله بو معجزاتِ قدرته مظهر اولويورلر. يوقسه، تموّجاتِ هوائيهده موجوديتى توهّم ايديلن سرسرى تصادفڭ و كور قوّتڭ و صاغير طبيعتڭ ايجادينه ير ويرمك؛ هر بر ذرّهيى، بتون زمين يوزندهكى كُرهِٔ هوائيهده بولونان هر شيئى گورور، بيلير و ياپار حاكمِ مطلق ايتمكدر. بو ايسه يوز بيڭ درجه عقلدن اوزاق، محال محاللر ايچنده بر خرافهدر. أهلِ ضلالت گلسينلر، مذهبلرى نه قدر عقلدن اوزاق و خرافه اولدقلرينى گورسونلر.
اوچنجى نقطه:بو راديو ماكينهجگنده و معنوى كلمات چيچكلرينه صاقسيلق ايدن بو قابجقدهكى بر آووج هوانڭ گوستردكلرى معجزاتِ قدرتدن بو حقيقت آڭلاشيلييور كه: هر بر ذرّه جنابِ حقّى ذاتيله و صفاتيله تعريف ايدر و إثبات ايدر. بتون كائناتى تفتيش ايدن حكمالر و علمالر بيوك و گنيش دليللرله، ذاتِ واجب الوجودڭ وجودينى و وحدتنى إثبات ايتمك ايچون بتون كائناتى نظره آليرلر. صوڭره معرفت اللّٰهى تام ألده ايدييورلر. حالبوكه ناصل گونش چيقديغى وقت بر ذرّهجك جام، عين دڭز يوزى گبى گونشى گوسترييور و او گونشه إشارت ايدييور. اويله ده، بو بر آووج
— 85 —
هوادهكى هر بر ذرّه ده مذكور حقيقته بناءً عينًا كائنات دڭزندهكى جلوهِٔ توحيدى، صفاتِ كماليله كنديلرنده گوسترييورلر.
ايشته قرآنِ حكيمڭ معنوى معجزهسنڭ بر لمعهسى اولان رسالهِٔ نور بو حقيقتى ايضاحاتيله إثبات ايتمهسى ايچوندر كه؛ مدقّق بر نورجى، حضورِ دائمى قزانمق و معرفت اللّٰهى هر وقت تخطّر ايتمك ايچون و حضورِ دائمى خاطرى ايچون لَا مَوْجُودَ اِلَّا هُو ديمگه مجبور اولمييور. و ينه بر قسم أهلِ حقيقتڭ دائمى حضورى بولمق ايچون لَا مَشْهُودَ اِلَّا هُو ديدكلرى گبى، او نورجى بويله ديمگه محتاج اولمييور. بلكه وَ فِى كُلِّ شَيْءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلٰى اَنَّهُ وَاحِدٌ پارلاق حقيقتنڭ قدسى پنجرهسى اوڭا كافى گلييور. بو قدسى عربى فقرهنڭ قيصهجق بر ايضاحى شودر كه:
أوت هركسڭ بو عالمده برر عالمى وار، برر كائناتى وار. عادتا ذىشعورلر عددنجه بربرى ايچنده حدسز كائناتلر، عالملر وار. هركسڭ خصوصى عالمنڭ و كائناتنڭ و دنياسنڭ ديرگى كندى حياتيدر. ناصل هركسڭ ألنده بر آيينهسى بولونسه و بر بيوك سرايه مقابل طوتسه، هركس بر نوع سرايه، آيينهسى ايچنده صاحب اولور. اويله ده هركسڭ خصوصى بر دنياسى وار. بر قسم أهلِ حقيقت بو خصوصى دنياسنى لَا مَوْجُودَ اِلَّا هُو دييه إنكار ايتمكله، تركِ ماسوا سرّيله جنابِ حقّه قارشى حضورِ دائمى و معرفتِ إلٰهيه بولور. و بر قسم أهلِ حقيقت ده ينه دائمى معرفت و حضورى بولمق ايچون لَا مَشْهُودَ اِلَّا هُو دييوب كندى خصوصى دنياسنى نسيان حپسنه صوقار، فانيلك پردهسنى اوستنه چكر؛ حضورى بولمقله بتون عمرينى بر نوع عبادت حكمنه گتيرر.
شيمدى بو زمانده قرآنڭ إعجازِ معنويسيله تظاهر ايدن
وَ فِى كُلِّ شَيْءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلٰى اَنَّهُ وَاحِدٌ
سرّيله، يعنى ذرّهلردن ييلديزلره قدر هر شيده بر پنجرهِٔ توحيد
— 86 —
وار و طوغريدن طوغرىيه ذاتِ واحدِ أحدى صفاتيله بيلديرن آيتلرى، يعنى دلالتلرى و إشارتلرى وار. ايشته هو نكتهسيله بو مذكور حقيقتِ قدسيهيه و ايمانيهيه و حضوريهيه إجمالًا إشارتلر واردر. رسالهِٔ نور، بو حقيقتى ايضاحاتيله إثبات ايتمش. أسكى زماندهكى أهلِ حقيقت بر درجه مجملًا و مختصرًا بيان ايتمشلر. ديمك بو دهشتلى زمان، داها زياده بو حقيقته محتاجدر كه، قرآنِ حكيمڭ إعجازيله بو حقيقت تفصيلاتيله إحسان ايديلمش، نور رسالهلرى ده بو حقيقته بر ناشر اولمشلر.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
ديندار و حميتكار و وطنپرور ملّتوكيللرينه شونى عرض ايدييورم:
مكّهِٔ مكرّمهده حجر الأسود ياننده حرمت ايچون قونولديغنى حاجيلرڭ گوردكلرى ذوالفقار معجزاتِ قرآنيه مجموعهسيله مدينهِٔ منوّرهده ده پيغمبر عليه الصلاة والسلامڭ قبرى اوزرنده قونولديغنى گوردكلرى عصاىِ موسى مجموعهسى گبى رسالهِٔ نورڭ بر قسم أجزالرى، عالمِ إسلامڭ بزمله حقيقى اخوّتنى تأمينه وسيله اولدقلرى حالده؛ مصادره ايديلمك صورتيله درت سنهدن بَرى أوراقِ مضرّه گبى دوسيالر ايچنده محكمه مخزنلرنده چوروتولمك صورتيله إمحاسنه چاليشلديغى و درت محكمه برائتنه و سربستيتنه قرار ويردكلرى و بز ده چوق دفعه مقاماته إستدعا ايله مراجعت ايدوب سربستيتنى ايستديگمز و هم باشباقانڭ "دين پروپاغندهسى يوزندن شيمدىيه قدر بو وطنه هيچ بر ضرر گلمديگنى" سويلهديگى حالده، بو ديندارلرڭ سربستيتى حقّندهكى قانونڭ تصديقنڭ تعجيلى و تقديمى لازم گليركن تأخير ايديلمسى، ديندار مبعوثلرڭ نظرِ ملّتده "كنديلرينه دوشن أڭ أهمّيتلى دينى وظيفهلرينى ياپمييورلر" دييه ديندارلرڭ بر
— 87 —
تلاشلرى وار. بز ده تلاش ايدييورز كه داخلى، گيزلى دينسزلر و قومونيزم حسابنه چاليشان خائنلر بو وضعيتدن إستفاده ايتمهملرى ايچون، بو گلهجك حقيقتى سزلره بيان ايتمگه حميةً مجبور اولدم. او حقيقت ده بودر كه:
دموقرات ديندار ملّتوكيللرينه بر حقيقتى إخطار:
بوگونلرده خستهلغم إعتباريله قيشڭ پك شدّتلى حدّتنه تحمّل ايدهمدم. چوق تجربهلرمله، عمومى بر خطانڭ نتيجهسنده هوا ايله زمين زلزله ايله و فورطنه ايله غضبِ إلٰهىيى خبر ويرمك نوعندن حدّت ايدييورلر گبى عادته مخالف بر وضعيت گوسترديلر. بن ده بوندن بر معنوى فورطنهيه علامت حسّ ايتدم. قلبمه گلدى كه: "عجبا ينه إسلاميت و حقائقِ ايمانيه ضررينه بر خطاىِ عمومى مى ميدانه گلدى؟" عادتم اولماديغى حالده و دنيا سياستنى ترك ايتديگم حالده بو نقطه ايچون صوردم: "نه وار؟ جريدهلر نه خبر ويرييورلر؟"
بڭا ديديلر كه:"دين پروپاغندهسنى ياپان ديندارلرڭ سربستيت قانونى گرى قالمش. فقط صولجيلر حقّندهكى قانونى تعجيل ايدوب تصديق ايتمشلر."
قلبمه گلدى كه:بو وطن و إسلاميتڭ مصلحتى، هر شيدن أوّل ديندارلرڭ سربستيتى حقّندهكى قانونڭ هم تعجيل، هم تصديق و هم ده چابوق مكتبلرده تطبيق ايديلمسى ألزمدر. چونكه بو تصديق ايله روسيهدهكى قرق ميليونه ياقين مسلمانى، هم درت يوز ميليون عالمِ إسلامڭ معنوى قوّتنى بر إحتياط قوّتى اولارق بو وطنه قزانديرمقله برابر قومونيستڭ معنوى تخريباتنه قارشى شيمدىيه قدر روسڭ آمريقا و إنگليزه قارشى تجاوزندن زياده، بيڭ سنهلك عداوتندن طولايى أڭ أوّل بزه تجاوز ايتمهسى عداوتنڭ مقتضاسى ايكن؛ او تجاوزى طورديران، شبههسز حقائقِ قرآنيه و ايمانيهدر. اويله ايسه بو وطنده هر شيدن أوّل او عجيب قوّته قارشى حقائقِ قرآنيه و ايمانيهيى بِالفعل ألده طوتوب دينسزلگڭ اوڭنه قوّتلى بر سدِّ ذو القرنيْن گبى بر سدِّ قرآنى ياپيلماسى لازم و ألزمدر. چونكه دينسزلك روسى، شيمدىيه قدر يارى چينى و يارى آوروپايى إستيلا ايتديگى حالده؛ بزه قارشى تجاوز ايتديرمهيوب توقيف ايتديرن، حقائقِ ايمانيه و قرآنيهدر. يوقسه
— 88 —
روسلرڭ تخريبات نوعندن معنوى قوّتلرينه قارشى، عدليهنڭ بيڭدن برينه مادّى جزا ويرمسيله؛ سرسريلره و فقيرلره، زنگينلرڭ مالنى پيشكش چكن و هوسلى گنجلره أهلِ ناموسڭ قيزلرينى و عائلهلرينى مباح قيلان و آز بر زمانده آوروپانڭ ياريسنى ألده ايدن بر قوّته قارشى، آنجق و آنجق معنوى بومبالر لازم كه، او ده حقائقِ قرآنيه و ايمانيه آتوم بومباسى اولوب او دهشتلى صولجيلق جرياننى طورديرسون. يوقسه عدليه واسطهسيله يوزدن برينه ويريلن مادّى جزا ايله بو كلّى قوّت توقيف ايديلمز.
اونڭ ايچون ديندار ملّتوكيللرى بو تعجيلى لازم گلن حقيقتى تأخير ايتمهلرندن، چوق دفعه تجربهلرله گورديگمز گبى بو دفعه ده كُرهِٔ هوا شدّتلى صوغوغى ايله بوڭا إعتراض ايدييور.
ايكى دهشتلى حربِ عمومينڭ نتيجهسنده بشرده حاصل اولان بر إنتباهِ قوى و بشرڭ تام اويانماسى جهتيله قطعيًا دينسز بر ملّت ياشاماز. روس ده دينسز قالاماز، گرى دونوب خرستيان ده اولاماز. اولسه اولسه كفرِ مطلقى قيران و حق و حقيقته طايانان و حجّت و دليله إستناد ايدن و عقلى و قلبى إقناع ايدن قرآن ايله بر مصالحه ويا تابع اولابيلير. او وقت درت يوز ميليون أهلِ قرآنه قلنج چكهمز.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:مولدِ شريفڭزى روح و جانمزله تبريك ايدييورز و موفّقيتڭزى و نورلرڭ فوق العاده تأثيرلى إنتشارلرينى سزلره مژده ايدييورز و نورجيلرى تبريك ايدييورز.
ثانيًا:بو مبارك گيجهده پك شدّتلى بر إخطار قلبمه گلدى كه: إستانبولدهكى اونورسيتهجيلر أسكى سعيد ايله يڭى سعيدڭ تاريخچهِٔ حياتندهكى خارقهلرى يازمالرى مناسبتيله ايكى فكر ميدانه گلمش:
— 89 —
بريسى:دوستلرده بنم حدّمدن پك زياده، فوق العاده بر نوع ولايت گبى بر حسنِ ظن حاصل اولمش. و معارضلرده و أهلِ فلسفهده ده پك خارقه بر دها ظنّى و حتّى بعضيلرنده ده قوّتلى بر سحر توهّميله حدّمدن بيڭ درجه زياده بر توهّم حاصل اولمش. و بو معنايه دائر چوق يرلرده "بونڭ حقيقتى نهدر؟" دييه مادّى و معنوى ايضاحى بندن ايستهنيلمشدى. بن ده بو گيجهكى شدّتلى إخطار ايچون چوق مقدّماتلى بر حقيقتى بيان ايتمگه مجبور اولدم.
برنجى مقدّمه:ناصلكه بر چام آغاجنڭ بغداى دانهسى قدر بر چكردگى، قوجه چام آغاجنه بر مبدأ اولويور. قدرتِ إلٰهى او عجيب آغاجى او چكردكدن خلق ايدييور. ميليوندن آنجق بر حصّه او چكردكده بولونوركن، او چكردك قدر قلميله يازيلان معنوى بر فهرسته اولمش. يوقسه بر كوى قدر فابريقهلر لازمدر كه او عجيب آغاج، دال و بوداقلريله تشكيل ايديلسين. ايشته عظمت و قدرتِ إلٰهينڭ بر دليلى ده بودر كه، بر ذرّهدن طاغ گبى شيلرى خلق ايدر. ايشته عينًا بونڭ گبى، هيچ بر محويت و تواضع نيّتيله اولميهرق، بتون قناعتمله إعلان ايدييورم كه: بنم خدمتم و سرگذشتهِٔ حياتم، بر نوع چكردك حكمنه گچمش. عنايتِ إلٰهيه ايله بو زمانده أهمّيتلى بر خدمتِ ايمانيهيه مبدأ اولمق ايچون قرآندن گلن و ميوهدار بر شجرهِٔ عاليه اولان نور رسالهلرينى إحسان ايتمش. بن بونى قَسَمله تأمين ايدييورم كه، بتون حياتمده گچن او خارقهلردن طولايى بن كندمده قطعيًا بر قابليت و بر مزيت و او فوق العادهلگه بر لياقت گورمييوردم. حيرت حيرت ايچنده قالييوردم. دگل فوق العاده بر دها وياخود فوق العاده بر ولايت، بلكه كندى كنديمى إداره ايدهجك و حياتِ إجتماعيه ايله مناسبتدار اولاجق بر قابليت گورمييوردم. گرچه ظاهرًا خودفروشلق گبى بعض حالات حياتمده گورونمشدى. او ده إختيارم خارجنده خلقلرڭ حسنِ ظنّنى تكذيب ايتمهمك ايچون بر نوع خودفروشلق گبى اولويوردى. فقط خلقلرڭ حسنِ ظنّى گبى حقيقتده اولماديغنى و دنيايه يارامديغمى، بويله بيڭ درجه حدّمدن فضله بر توجّهه مظهر اولديغمى بتون بتون خلافِ حقيقت تلقّى ايدييوردم. فقط جنابِ حقّه يوز بيڭ شكر اولسون كه يتمش سكسان سنهلك حياتمڭ صوڭلرنده اونڭ حكمتنى إحسانِ إلٰهيه ايله بر درجه بيلدك و
— 90 —
قيصهجه بر قسمنه إشارت ايدهجگم. و چوق نمونهلرندن بر قسم نمونهلرينى بيان ايدييورم:
برنجى نمونه:مدرسه اصولنجه هيچ اولمازسه اون بش سنه تحصيلِ علم لازم گلييور كه حقائقِ دينيه و علومِ إسلاميه تام ألده ايديلسين. او زمانده سعيدده، دگل خارقه بر ذكا ويا بر معنوى قوّت؛ بلكه بتون إستعداد و قابليتنڭ خارجنده بر عجيب طرز ايله بر ايكى سنه صرف و نحو مباديسنى گوردكدن صوڭره اوچ آيده عجيب بر طرزده قرق أللى كتابى گويا اوقومش و إجازت آلمش گبى بر حالت گوروندى.
بو حال آلتمش سنه صوڭره طوغريدن طوغرىيه گوستردى كه، او وضعيت علومِ ايمانيهيى اوچ درت آيده، قيصه بر زمانده أللره ويرهبيلهجك بر تفسيرِ قرآنى چيقهجق و او بيچاره سعيد ده اونڭ خدمتنده بولونهجق إشارتيله؛ هم بر زمان گلهجك كه، دگل اون بش سنه بلكه بر سنه ده علومِ ايمانيهيى درس آلاجق مدرسهلر أله گچميهجك و آزالهجق بر زمانه بر نوع إشارتِ غيبيه گبى معنالر خاطره گلييور.
ايكنجى نمونه:او أسكى زمانده، سعيدڭ او چوجقلق زماننده بيوك عالملرله مناظرهسنى و او عالملرڭ سؤاللرينه جواب ويرمسنى؛ حتّى كنديسى هيچ سؤال ايتمهدن عالملرڭ أڭ مشكل سؤاللرينه طوغرى جواب ويرمسنى، بن قطعيًا إعتراف ايدييورم و إعتقاد ايدييورم كه: او حال نه خارقه ذكاوتمدن و نه ده عجيب إستعدادمدن نشئت ايتمش دگلدر. بن ده بيچاره، مبتدى، سرسم، گورولتيجى بر چوجق ايكن؛ هيچ بويله دگل بيوك عالملره جواب ويرمك بلكه كوچك خواجهلره، حتّى كوچك طلبهلره ده مغلوب اولور بر حالده ايكن طوغرى جواب ويرمكلگم، قطعيًا إستعدادمدن و ذكاوتمدن گلمهمش اولديغنه قناعتِ قطعيهم وار. يتمش سنهدر ده حيرت ايدييوردم. شيمدى إحسانِ إلٰهى ايله بر حكمتنى آڭلادم كه: چكردك گبى مدرسه علملرينه بر آغاج إحسان ايديلهجك و او آغاجڭ خدمتنده بولونانه قارشى پك چوق رقيبلرى و معارضلرى بولونهجق. ايشته بو زمانده إسلاملر ايچنده مختلف مشربلر و مسلكلر صاحبلرى بربريسنى تنقيد ايتمك و أثرينه مقابل أثرلر نشر ايتمك؛ معتزله و أهلِ سنّت گبى بربرينى قيرمق عادتيله بو زمانده او نور آغاجنڭ خدمتكارينڭ باشنه وورهجق و رقابت ويا
— 91 —
مشرب مخالفتيله أڭ تأثيرليسى و أڭ مدهشى مدرسه خواجهلرى اولمق لازم گليركن، جنابِ حقّه يوز بيڭ شكر اولسون كه أسكيدن بَرى دوام ايتمكده اولان او عادته مخالف اولارق رسالهِٔ نور أڭ زياده علمانڭ طمارلرينه طوقونديرديغى حالده خواجهلرڭ نورلره قارشى تنقيدكارانه أثرلر يازامدقلرينڭ سببى: او زمانده او چوجق سعيدڭ علمانڭ سؤاللرينه قارشى طوغرى جواب ويرمهسى، علمانڭ جسارتنى قيرمش كه، هيچ بر يرده قيصقانج خواجهلردن، هم مشربجه سعيده چوق مخالف اولدقلرى حالده نور رسالهلرينه قارشى مقابل چيقماملرى؛ بو حالڭ بر حكمتى اولديغنه قناعتم گلمش. يوقسه بويله عجيب بر زمانده أهلِ مدرسهنڭ إعتراضى باشلاسه ايدى، دينسزلك طرفدارلرى اولان گيزلى دشمنلريمز هم نورلرى، هم علمايى چوروتمك ايچون أهمّيتلى بر وسيله ياپاجقلردى. جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه، أڭ زياده نورلرڭ طوقونديغى رسمى علما، عليهنده بولونامديلر.
اوچنجى نمونه:أسكى سعيدڭ چوجقلق زمانندن بَرى هم كنديسى، هم باباسى فقير اولدقلرى حالده، باشقهلرينڭ صدقه و هديهلرينى آلمديغنڭ و آلامديغنڭ و شدّتلى محتاج اولديغى حالده هديهلرى مقابلسز قبول ايتمديگنڭ و كردستان عادتى طلبهلرڭ تعييناتى أهالينڭ أولرندن ويريلديگى و زكاتله مصرفلرى ياپيلديغى حالده، سعيد هيچ بر وقت تعيين آلمغه گيتمديگنڭ و زكاتى دخى بيلهرك آلمديغنڭ بر حكمتى، شيمدى قطعى قناعتمله شودر كه: آخر عمرمده رسالهِٔ نور گبى صِرف ايمانى و اُخروى بر خدمتِ قدسيهيى دنيايه آلَت ايتمهمك و منافعِ شخصيهيه وسيله ياپمامق ايچون او مقبول عادته و او ضررسز سجيهيه قارشى بڭا بر نفرت و بر قاچنمق و شدّتِ فقر و ضرورتى قبول ايدوب ألنى إنسانلره آچمامق حالتى ويريلمشدى كه، رسالهِٔ نورڭ حقيقى بر قوّتى اولان حقيقى إخلاص قيريلماسين. و بونده بر إشارتِ معنوى حسّ ايدييوردم كه: گلهجك زمانده معيشت درديله أهلِ علمڭ مغلوبيتى، بو إحتياجدن گلهجكدر.
دردنجى نمونه:يڭى سعيد إختيارلغنده بتون بتون سياستدن و دنيادن كندينى چكمگه چاليشديغى حالده، أهلِ دنيانڭ بتون بتون قانونه و إنصافه و وجدانه حتّى إنسانلغه مخالف بر طرزده أشدِّ ظلم ايله يگرمى سكز سنه إشكنجهلرله أزدكلرينه و بر
— 92 —
سينگڭ ايصيرماسنه تحمّل ايتمهين او بيچاره سعيدڭ بالطهلرله باشنه ووردقلرينه و إهانتڭ أڭ شنيعلرينى ياپدقلرينه قارشى، أمثالسز بر صبر و تحمّل اوڭا إحسان اولونماسى و غايت عصبى و سيڭيرلى اولديغى گبى، فطرةً قورقاق اولماديغى حالده "أجل بردر، تغيّر ايتمز" حقيقتنه ايمانندن گلن بيوك بر جسارتله برابر أڭ قورقاق، أڭ مسكين بر وضعيتده سكوت ايدوب صبر ايتمسى؛ حتّى بر مقدار صوڭره او إشكنجهلر صوڭنده روحنه بر فرح ويريلمهسنڭ بر حكمتى، قناعتِ قطعيهمله بودر كه: قرآنِ حكيمڭ حقائقِ ايمانيهسنى تفسير ايدن رسالهِٔ نورى هيچ بر شيئه و شخصى منفعتلرينه و معنوى كمالاتلرينه آلَت ياپمامق و حقيقى إخلاصى قيرمامق ايچون أهلِ سياست سعيد حقّنده "دينى سياسته آلَت ياپمق" وهمنى ويروب؛ تا سعيد إشكنجهلرله، حپسلرله دينى سياسته آلَت ايتمهسين دييه أهلِ سياستڭ ظالمانه حكملرى آلتنده قدرِ إلٰهى نوردهكى حقيقى إخلاصى قيرمامق ايچون سعيده شفقتلى طوقاتلر ووروب "صاقين صاقين، حقائقِ ايمانيهنڭ تفسيرى اولان رسالهِٔ نورى كندى شخصى منفعتلريڭه و حتّى معنوى كمالاتلريڭه و بلالردن و مضر شيلردن قورتولمقلغڭه آلَت ياپمه. تا كه نورڭ أڭ بيوك قوّتى اولان إخلاصِ حقيقى زدهلنمهسين!" دييه قدرِ إلٰهينڭ شفقتلى طوقاتلرى اولديغنه قطعى قناعت ايدييورم. حتّى هر نه وقت صِرف آخرتمه شخصى عبادتله زياده مشغوليتم سببيله نورڭ خدمتنى بيراقديغم عين زمانده أهلِ دنيا بڭا مسلّط اولوب بڭا عذاب ويرديگنه قطعى قناعت گتيرمشم. بو دردنجى نمونهنڭ ايضاحنى أڭ صوڭ يازيلان مكتوبلردن، أهلِ سياست، سعيدى دينى سياسته آلَت ياپار دييه حپسلره آتمهسى و صوڭره سعيد اونڭ حكمتنى يعنى قدرڭ شفقت طوقاتلرى اولديغنى آڭلاماسيله اونلرى حلال ايتمهسى و كندى تحمّلنڭ حكمتنى آڭلاماسنه دائر اولان او مكتوبه حواله ايدييورز.
بشنجى نمونه:بو بيچاره سعيدڭ غايت محتاج اولديغى و يتمش سنهدن بَرى او صنعتله مشغول اولماسى و بعض گون ايكى يوز صحيفه قدر تصحيحه مجبور اولماسيله برابر اون ياشندهكى ذكى بر چوجغڭ اون گونده موفّق اولديغى يازى قدر بر يازىيه مالك اولامديغنه حيرت ايديلييوردى. حالبوكه سعيد بتون بتون إستعدادسز دگلدر. هم
— 93 —
ده نسبى قارداشلرينڭ هپسنڭ ده گوزل يازيلرى اولديغى حالده، بو قدر يازىيه محتاج ايكن بويله ياريم اُمّى وضعيتنڭ حكمتى، قناعتِ قطعيهمله شودر كه: بر زمان گلهجك كه، جزئى و شخصى إقتدارلر، قوّتلر مقابله ايدهميهجك دهشتلى و معنوى دشمنلرڭ هجومى زماننده گوزل يازى صاحبلرينى روح و جانيله آرامق و خدمتنه شريك ايتمك و او چكردگڭ أطرافنده صو، هوا، نور گبى او معنوى آغاجه خدمت ايتمك ايچون او شخصى و جزئى خدمتى، كلّى و عمومى و قوّتلى و بر قلمه مقابل بيڭلر قلمى بولمق حكمتيله و بوز پارچهسى گبى بنلگنى او مبارك حوض ايچنده أريتمهسيله حقيقى إخلاصى ألده ايتمك و بو صورتله ايمانه خدمت ايتمك حكمتيله اولمش.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
٭ ٭ ٭
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
روح و جانمزله مبارك بايرامڭزى تبريك ايدييورز. إن شاء اللّٰه عالمِ إسلامڭ ده بيوك بر بايرامنه يتيشيرسڭز. جماهيرِ متّفقهِٔ إسلاميهنڭ قدسى قانونِ أساسيهلرينڭ منبعى اولان قرآنِ حكيم، إستقباله تام حاكم اولوب بشريته تام بر بايرامى گتيرهجگنه چوق أمارهلر وار.
ثانيًا:شبهه قالمادى كه نور رسالهلرى و طلبهلرى، حفظ و عنايتِ إلٰهيهيه مظهردرلر كه؛ بو زمانڭ حسّاسيتله و بعض كيفى قانونلرله پك حدّتلى بر عناد ايله اوزون زماندن بَرى نور طلبهلرينه آنجق يوزده بر نسبتنده ضرر ويرهبيلديلر. نورڭ فعّال طلبهلرندن آلتى يوز طلبهسنڭ محكمهلرله مشغول ايديلمسنه دهشتلى بر پلان واركن، يالڭز آلتى طلبهيه موقّةً ايليشلدى. حتّى نور قهرماننڭ يازديغى گبى، يگرمى بش عدليه محكمهلرى يوز بيڭلر نسخهلرنده و يوز بيڭلر طلبهلرنده مدارِ مسئوليت بر شى بولامييورلر و او كثرتلى عدليهلرڭ "نورلرده صوچ يوق و بولامييورز" ديمهلرى قطعى بر دليلدر. چونكه بنم
— 94 —
إستانبول و آفيون گبى محكمهلرمده، اونلرڭ او حسّاس و سوءِ إستعمال ايديلهبيلير قانونلرينه تام آيقيرى اولارق سويلهديگم حالده بنى مسئول ايتمدكلرى گبى، نورلر ده مدنيتڭ ظالمانه قانونلرينى زير و زبر ايتدكلرى حالده، مدارِ مسئوليت صوچ بولامدقلرى قطعيًا گوسترييور كه: نورلردهكى حقيقت، قارشيسندهكى معارضلرى مغلوب ايدهرك عدليهلرى ده إنصافه گتيرمشدر. عنايتِ إلٰهيه، قرآنڭ بر معجزهِٔ معنويهسى اولان رسالهِٔ نورى معارضلرندن محافظه ايدييور. معارضلرڭ هجومى ايسه، نورلرڭ پارلاماسنه و إنتشارينه وسيله اولويور.
٭ ٭ ٭
استاديمز دييور كه:
"يگرمى سكز سنه ظرفنده حكومتڭ رسمى آدملرندن بڭا راست گلنلر، هپ صيقنتى ويردكلرى حالده، ضابطهنڭ بڭا هيچ صيقنتى ويرمديگى گبى، بعض حمايتكارانه وضعيتى گوسترملرينڭ حكمتنى شيمدى إظهار ايدييورم كه: نور طلبهلرى و رسالهلرى، معنوى بر ضابطه حكمنده آسايش و أمنيتى محافظهيه (هم قدسى بر شكلده) چاليشدقلرى و هركسڭ قلبنده نصيحتلريله ايمان جهتنده بر ياساقجى بيراقدقلرى تحقّق ايتمش. ضابطه بونى معنًا حسّ ايتمش كه، بزه هر وقت دوست گوروندى. بونڭ سرّى بودر كه:
قرآنڭ بر قانونِ أساسيسيله، يوزده طقسان معصومه ضرر گلمهمك ايچون، اون جانى يوزندن آسايشى بوزمغه چاليشانلرى منع ايدييورلر. بريسنڭ گناهى ايله باشقهسى مسئول اولاماز. بو سرّه بناءً شيمدى آسايشى بوزمغه چاليشان معنوى، دهشتلى قوّتلر موجود اولديغى حالده؛ فرانسه، مصر، فاس، ايران گبى يرلردن داها زياده بو مبارك مملكتده چاليشلديغى حالده أمنيت و آسايشى بوزامدقلرينڭ أڭ بيوك سببى، آلتى يوز بيڭ نور نسخهلرى و بش يوز بيڭ نور طلبهلرى ضابطهيه بر معنوى قوّت اولارق او معنوى تخريباته قارشى طاياندقلرينى ضابطه معنًا حسّ ايتمشلر كه؛ يگرمى سكز سنهدن
— 95 —
بَرى رسمى مأمورلره مخالف اولارق نورلره إنصافكارانه و مرحمتكارانه وضعيت گوسترييورلر."
هم استاديمز دييور كه:
"بن ديرم: بو زمانده خواجهلردن حتّى صوفيلردن زياده ضابطه أفرادى أهلِ تقوا اولوب كبائردن كنديلرينى محافظه و فرائضى ياپماسنى وظيفهلرى إقتضا ايدييور و اوڭا إحتياجِ شديد وار. تا كه قارشيسندهكى معنوى تخريباتجيلره قارشى، آسايش و أمنيتِ عموميهيه عائد وظيفهلرينى تام ياپابيلسينلر."
خدمتندهكى نور طلبهلرى
٭ ٭ ٭
(استاديمزڭ چوق أوّل يازمش اولديغى زيردهكى مكتوبى، شخصى نفوذ تأمين و دينى سياسته آلَت ايتمك إتهاملرينه تام بر جواب اولديغندن قرارنامهيه إلحاق ايديلمشدر.)
قونوشان يالڭز حقيقتدر
رسالهِٔ نورده إثبات ايديلمشدر كه: بعضًا ظلم ايچنده عدالت تجلّى ايدر. يعنى إنسان بر سببله بر حقسزلغه، بر ظلمه معروض قالير؛ باشنه بر فلاكت گلير؛ حپسه ده محكوم اولور؛ زندانه ده آتيلير. بو سبب حقسز اولور، بو حكم بر ظلم اولور. فقط بو واقعه عدالتڭ تجلّيسنه بر وسيله اولور. قدرِ إلٰهى باشقه بر سببدن طولايى جزايه محكوميته إستحقاق كسب ايتمش اولان او كيمسهيى بو دفعه بر ظالم أليله جزايه چارپديرر، فلاكته دوشورور. بو عدالتِ إلٰهينڭ بر نوع تجلّيسيدر.
بن شيمدى دوشونويورم. يگرمى سكز سنهدر ولايت ولايت، قصبه قصبه طولاشديريلييورم. محكمهدن محكمهيه سوروكلهنييورم. بڭا بو ظالمانه إشكنجهلرى
— 96 —
ياپانلرڭ بڭا عطف ايتدكلرى صوچ نهدر؟ دينى سياسته آلَت ياپمق مى؟ فقط بونى نه ايچون تحقّق ايتديرهمييورلر. چونكه حقيقتِ حالده بويله بر شى يوقدر. بر محكمه آيلرجه، سنهلرجه صوچ بولوب ده بنى محكوم ايتمگه اوغراشييور. او بيراقييور؛ ديگر بر محكمه عين مسئلهدن طولايى بنى تكرار محاكمه آلتنه آلييور. بر مدّت ده او اوغراشييور؛ بنى تضييق ايدييور؛ درلو درلو إشكنجهلره معروض قيلييور. او ده نتيجه ألده ايدهمييور، بيراقييور. بو دفعه بر اوچنجيسى ياقامه ياپيشييور. بويلهجه مصيبتدن مصيبته، فلاكتدن فلاكته سوروكلهنوب گيدييورم. يگرمى سكز سنه عمرم بويله گچدى. بڭا إسناد ايتدكلرى صوچڭ أصلى و أساسى اولماديغنى نهايت كنديلرى ده آڭلاديلر.
اونلر بو إتهامى قصدًا مى ياپديلر، يوقسه بر وهمه مى قاپيلديلر؟ ايستر قصد اولسون، ايستر وهم اولسون؛ بن بويله بر صوچله مناسبت و علاقهم اولماديغنى كمالِ قطعيتله يقينًا و وجدانًا بيلييورم. دينى سياسته آلَت ايدهجك بر آدم اولماديغمى بتون إنصاف دنياسى ده بيلييور. حتّى بنى بو صوچله إتهام ايدنلر ده بيلييورلر. او حالده نهدن بڭا بو ظلمى ياپمقده إصرار ايدوب طورديلر؟ نهدن بن صوچسز و معصوم اولديغم حالده بويله دواملى بر ظلمه، معنّد بر إشكنجهيه معروض قالدم؟ نهدن بو مصيبتلردن قورتولامدم؟ بو أحوال عدالتِ إلٰهيهيه مخالف دوشمز مى؟
بر چاريك عصردر بو سؤاللرڭ جوابلرينى بولامييوردم. بڭا ظلم و إشكنجه ياپدقلرينڭ حقيقى سببنى شيمدى آڭلادم. بن كمالِ تأثّرله سويلهيورم كه، بنم صوچم: خدمتِ قرآنيهمى مادّى و معنوى ترقّياتمه، كمالاتمه آلَت ياپمقمش.
شيمدى بونى آڭلايورم، حسّ ايدييورم، اللّٰهه بيڭلرله شكر ايدييورم كه:
اوزون سنهلر إختيارم خارجنده اولارق خدمتِ ايمانيهمى مادّى و معنوى كمالات و ترقّياتمه و عذابدن و جهنّمدن قورتولمامه و حتّى سعادتِ أبديهمه وسيله ياپمقلغمه، ياخود هر هانگى بر مقصده آلَت ياپمقلغمه معنوى غايت قوّتلى مانعهلر بنى منع ايدييوردى. بو درونى حسلر و إلهاملر بنى حيرتلر ايچنده بيراقييوردى. هركسڭ خوشلانديغى معنوى مقاماتى و اُخروى سعادتلرى، أعمالِ صالحه ايله قزانمق و بو يوله
— 97 —
متوجّه اولمق هم مشروع حقّى اولديغى، هم ده هيچ كيمسهيه هيچ بر ضررى بولونمديغى حالده بن روحًا و قلبًا منع ايديلييوردم. رضاءِ إلٰهيدن باشقه فطرى وظيفهِٔ علميهنڭ سَوقيله، يالڭز و يالڭز ايمانه خدمت خصوصى بڭا گوستريلدى.
چونكه شيمدى بو زمانده هيچ بر شيئه آلَت و تابع اولميان و هر غايهنڭ فوقنده اولان حقائقِ ايمانيهيى فطرى عبوديتله، بيلمهينلره و بيلمك إحتياجنده اولانلره تأثيرلى بر صورتده بيلديرمك؛ بو كشماكش دنياسنده، ايمانى قورتارهجق و معنّدلره قطعى قناعت ويرهجك بر طرزده؛ يعنى هيچ بر شيئه آلَت اولميهجق بر طرزده، بر قرآن درسى ويرمك لازمدر كه؛ كفرِ مطلقى و متمرّد و عنادجى ضلالتى قيرسين، هركسه قطعى قناعت ويرهبيلسين. بو قناعت ده بو زمانده، بو شرائط داخلنده، دينڭ هيچ بر شخصى، اُخروى و دنيوى، مادّى و معنوى بر شيئه آلَت ايديلمديگنى بيلمكله حصوله گلهبيلير. يوقسه قوميتهجيلك و جمعيتجيلكدن تولّد ايدن دهشتلى دينسزلك شخصيتِ معنويهسنه قارشى چيقان بر شخص أڭ بيوك معنوى بر مرتبهده بولونسه، ينه وسوسهلرى بتون بتون إزاله ايدهمز. چونكه ايمانه گيرمك ايستهين معنّدڭ نفسى و أناسى دييهبيلير كه: "او شخص دهاسيله، خارقه مقاميله بزى قانديردى." بويله دير و ايچنده شبههسى قالير.
اللّٰهه بيڭلرجه شكرلر اولسون كه، يگرمى سكز سنهدر دينى سياسته آلَت إتهامى آلتنده، قدرِ إلٰهى إختيارم خارجنده، دينى هيچ بر شخصى شيئه آلَت ايتمهمك ايچون بشرڭ ظالمانه أليله محضِ عدالت اولارق بنى طوقاتلايور، ايقاظ ايدييور. صاقين! دييور، ايمان حقيقتنى كندى شخصنه آلَت ياپمه؛ تا كه، ايمانه محتاج اولانلر آڭلاسينلر كه، يالڭز حقيقت قونوشويور. نفسڭ أوهامى، شيطانڭ دسيسهلرى قالماسين، صوصسون!
ايشته نور رسالهلرينڭ بيوك دڭزلرڭ بيوك طالغهلرى گبى گوڭللر اوزرنده حصوله گتيرديگى هيجانڭ، قلبلرده و روحلرده ياپديغى تأثيرڭ سرّى بودر؛ باشقه بر شى دگلدر. رسالهِٔ نورڭ بحث ايتديگى حقيقتلرڭ عيننى بيڭلرجه عالملر، يوز بيڭلرجه كتابلر داها بليغانه نشر ايتدكلرى حالده ينه كفرِ مطلقى طورديرهمييورلر. كفرِ مطلقله مجادلهده بو قدر آغير شرائط آلتنده رسالهِٔ نور بر درجه موفّق اولويورسه، بونڭ سرّى ايشته بودر:
— 98 —
سعيد يوقدر، سعيدڭ قدرت و أهليتى ده يوقدر. قونوشان يالڭز حقيقتدر، حقيقتِ ايمانيهدر. مادام كه، نورِ حقيقت، ايمانه محتاج گوڭللرده تأثيرينى ياپييور؛ بر سعيد دگل، بيڭ سعيد فدا اولسون. يگرمى سكز سنه چكديگم أذا و جفالر و معروض قالديغم إشكنجهلر و قاتلانديغم مصيبتلر هپ حلال اولسون. بڭا ظلم ايدنلره، بنى قصبه قصبه طولاشديرانلره، حقارت ايدنلره، درلو درلو إتهاملرله محكوم ايتمك ايستهينلره، زندانلرده بڭا ير حاضرلايانلره، هپسنه حقّمى حلال ايتدم.
عادل قدره ده ديرم كه:بن سنڭ بو شفقتلى طوقاتلريڭه مستحق ايدم. يوقسه هركس گبى غايت مشروع و ضررسز اولان بر يول طوتهرق شخصمى دوشونسه ايدم، مادّى معنوى فيوضات حسلريمى فدا ايتمهسه ايدم، ايمان خدمتنده بو بيوك معنوى قوّتى غائب ايدهجكدم. بن مادّى و معنوى هر شيئمى فدا ايتدم، هر مصيبته قاتلاندم، هر إشكنجهيه صبر ايتدم. بو سايهده حقيقتِ ايمانيه هر طرفه ياييلدى. بو سايهده نور مكتبِ عرفاننڭ يوز بيڭلرجه، بلكه ده ميليونلرجه طلبهلرى يتيشدى. آرتيق بو يولده، خدمتِ ايمانيهده اونلر دوام ايدهجكلردر و بنم مادّى و معنوى هر شيدن فراغت مسلگمدن آيريلميهجقلردر. يالڭز و يالڭز اللّٰه رضاسى ايچون چاليشهجقلردر.
بنمله برابر چوق طلبهلرم ده درلو درلو مصيبتلره، أذا و جفالره معروض قالديلر، آغير إمتحانلر گچيرديلر. بنم گبى اونلر ده بتون حقسزلقلره و حقسز حركت ايدنلره قارشى بتون حقلرينى حلال ايتمهلرينى ايسترم. چونكه اونلر بيلميهرك، قدرِ إلٰهينڭ سرلرينه، درين تجلّيلرينه عقل ايرديرهميهرك بزم دعوامزه، حقيقتِ ايمانيهنڭ إنكشافنه خدمت ايتديلر. بزم وظيفهمز اونلر ايچون يالڭز هدايت تمنّيسندن عبارتدر. بزه أذا و جفا ايدنلره قارشى، هيچ بر طلبهمڭ قلبنده ذرّه قدر إنتقام أملى بسلمهمسنى و اونلره مقابل رسالهِٔ نوره صداقت و ثباتله چاليشمالرينى توصيه ايدرم.
بن چوق خستهيم. نه يازمغه، نه سويلهمگه طاقتم قالمادى. بلكه ده بونلر صوڭ سوزلرم اولور. مدرسة الزهرانڭ رسالهِٔ نور طلبهلرى بو وصيتمى اونوتماسينلر.
٭ ٭ ٭
— 99 —
(قارداشلرم! سزجه مناسب ايسه باش وكيله و ديندار مبعوثلره ويريلمك اوزره، إخطاره بناءً يازديريلمش غايت أهمّيتلى بر حقيقتدر.)
مقدّمه:
قرق سنهيه ياقين سياستى ترك ايتديگمدن و أكثر حياتم بر نوع إنزواده گچديگندن، حياتِ إجتماعيه و سياسيه ايله مشغول اولماديغمدن بيوك بر تهلكهيى گورهمييوردم. بوگونلرده او تهلكهنڭ هم ملّتِ إسلاميهيه و هم ده بو مملكت و حكومتِ إسلاميهيه بيوك بر ضرر ويرمگه زمين حاضرلامقده اولديغنى حسّ ايتدم. مجبوريتله، إسلاميت ملّيتى و حاكميتى و مملكتڭ سلامتى ايچون چاليشان أهلِ سياست و جمعيتِ بشريهيه حميت ايله چاليشانلر ايچون بڭا معنوى بر إخطار ايديلديگندن اوچ نقطهيى بيان ايدهجگم:
برنجى نقطه:غزتهلرى ديڭلهمديگم حالده بر ايكى سنهدر "إرتجاع ايله إتهام" كلمهسى متماديًا تكرار ايديلديگنى ايشيدييوردم. أسكى سعيد قفاسيله دقّت ايتدم، قطعيًا گوردم كه: سياستى دينسزلگه آلَت ياپان و بشردهكى أڭ دهشتلى وحشت و بدويلگڭ بر قانونِ أساسيسنه إرتجاعه چاليشان و حميت ماسكهسنى باشنه گچيرن گيزلى إسلاميت دشمنلرى غدّارانه بر إتهام ايله؛ أهلِ إسلاميت و حميتِ دينيه و قوّتِ ايمانيه جهتيله دگل دينى سياسته آلَت ياپمق، بلكه ده سياستى دينه آلَت و تابع ياپمقله؛ تا إسلاميتڭ قوّتِ معنويهسندن بو حكومتِ إسلاميهيى تام قوّتلنديرمك و درت يوز ميليون حقيقى قارداشى آرقهسنده إحتياط قوّتى بولونديرمق و بر قسم ظالم آوروپانڭ ديلنجيلگندن قورتولمق ايچون چاليشانلره پك حقسز اولارق إرتجاع طامغهسنى ووروب اونلرى مملكته ضررلى توهّم ايتمهلرى، يردن گوگه قدر حدسز بر حقسزلقدر. نمونهلرندن برنجى نمونهسى، بو عصرڭ دهشتلى ظلمنه قارشى بر سد اولارق ايكنجى نقطهده بيان ايتمك زمانى گلدى. منشألرى ايكى قانونِ أساسىيه إستناد ايدن ايكى إرتجاع وار:
برى: سياسى و إجتماعى كه، حقيقى إرتجاعدر. اونڭ قانونِ أساسيسى چوق سوءِ إستعماله و ظلمه مدار اولمشدر.
— 100 —
ايكنجيسى: إرتجاع نامى ويريلن حقيقى بر ترقّى و عدالتڭ أساسيدر.
ايكنجى نقطه:بشرڭ وحشت و بدويلك زمانلرندهكى بر قانونِ أساسيسنه مدنيت نامنه دينه هجوم ايدنلر، إرتجاع ايله او وحشته و بدويلگه دونييورلر. بشرڭ سلامت، عدالت و صلحِ عموميسنى محو ايدن او دهشتلى وحشيانه قانونِ أساسى، شيمدى بزم بو بيچاره مملكتمزه گيرمك ايستهيور. غرضكارانه و عنودانه پارتيجيلك گبى بعض جريانلرى آشيلامغه باشلاماسى گبى بر إختلاف گورولويور. او قانونِ أساسى ده بودر:
بر طائفهدن، بر جرياندن، بر عشيرتدن بر فردڭ خطاسيله او طائفهنڭ، او جريانڭ، او عشيرتڭ بتون فردلرى محكوم و دشمن و مسئول توهّم ايديلييور. بر خطا، بيڭلر خطا حكمنه گچيريلييور. إتّفاق و إتّحادڭ تمل طاشى اولان قارداشلق و وطنداشلق، محبّت و اخوّتى زير و زبر ايدييور. أوت بربرينه قارشى گلن معنّد و معارض قوّتلر، قوّتسز اولويورلر. بو قوّتسزلكله ضعيفلنديگى ايچون ملّته و مملكته و وطنه عادلانه خدمته موفّق اولونهمديغندن مادّى و معنوى بر نوع رشوت ويرمگه مجبور اولويورلر كه، دينسزلرى كنديلرينه طرفدار ياپمق ايچون... او غدّار، أنگيزيسيونانه و بدويانه و وحشيانه بو مذكور قانونِ أساسىيه قارشى؛ عينِ عدالت اولان بو سماوى و قدسى
وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى
نصِّ قطعيسيله قرآنڭ بر قانونِ أساسيسى محبّت و اخوّتِ حقيقيهيى تأمين ايدن و بو ملّتِ إسلاميهيى و مملكتى بيوك تهلكهدن قورتاران بو قانونِ أساسى كه: بريسنڭ خطاسيله باشقهسى مسئول اولاماز. قارداشى ده اولسه، عشيرتى و طائفهسى ده اولسه، پارتيسى ده اولسه او جنايته شريك صاييلماز. اولسه اولسه او جنايته بر نوع طرفگيرلكله يالڭز معنوى گناهكار اولوب آخرتده مسئول اولور؛ دنياده دگل. أگر بو قانونِ أساسى چابوق دستورِ أساسى ياپيلمازسه، حياتِ إجتماعيهِٔ بشريه، ايكى حربِ عمومينڭ گوسترديگى تخريباتڭ أمثاليله أسفلِ سافلين اولان او وحشى إرتجاعه دوشهجك.
— 101 —
ايشته قرآنڭ بو گبى قدسى قانونِ أساسيسنه إرتجاع نامنى ويرن بدبختلر، وحشت و بدويلگڭ دهشتلى بر قانونِ أساسيسى اولارق قبول ايتدكلرى شيمديكى اويلهلرينڭ سياستنڭ بر نقطهِٔ إستنادى شودر كه: "جماعتڭ سلامتى ايچون فرد فدا ايديلير. وطنڭ سلامتى ايچون أشخاصڭ حقوقى نظره آلينماز. دولتڭ سياستنڭ سلامتى ايچون جزئى ظلملر نظره آلينماز." دييه، بر تك جانى يوزندن بر كويى محو ايتمكله بيڭ معصومڭ حقّنى نظره آلماز. بر تك جانينڭ يوزندن بيڭ آدمڭ قلنجدن گچمهسنى جائز گورور. بر آدمڭ يارهلانمسى ايله بيڭلر معصومى صيقنتىيه ويرديرر. و ايكى يوز آدمى قورشونه ديزيلمسنى، او بهانه ايله نظره آلماز. برنجى حربِ عموميده اوچ بيڭ آدمڭ جانيانه سياست خطالريله اوتوز ميليون بيچاره نوعِ بشر عين حربده محو ايديلديگى گبى، بيڭلر مثاللر وار.
ايشته بو وحشيانه إرتجاعڭ بو دهشتلى ظلملرينه قارشى گلن قرآن شاكردلرينڭ قرآنڭ يوزر قانونِ أساسيسندن
وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى
آيتنڭ درس ويرديگى قانونِ أساسيسى ايله عدالتِ حقيقيهيى و إتّحادى و اخوّتى تأمين ايتمگه چاليشان أهلِ ايمان فداكارلرينه "مرتجع" نامنى ويروب اونلرى متّهم ايتمك؛ ملعون يزيدڭ ظلمنى، عدالتِ عمريهيه ترجيح ايتمك مِثللو أڭ وحشى و ظالمانه بر أنگيزيسيون قانوننى، بشرڭ أڭ يوكسك ترقّياتنه و عدالتنه مدار اولان قرآنڭ مذكور قانونِ أساسيسنه ترجيح ايتمك حكمندهدر.
حكومتِ إسلاميه ايله بو مملكتڭ سلامتنه چاليشان أهلِ سياستڭ مذكور حقيقتى نظره آلماسى لازمدر. يوقسه اوچ ويا درت جريانڭ معنّدانه معارضه ايتمهلريله، او قوّتلر، معارضه سببيله ضعيفلر. مملكتڭ منفعتنه و آسايشنه صرف ايديلهجك او ضعيف قوّتله حاكميتنى (حتّى إستبداد ايله ده اولسه) آسايش و أمنيتِ عموميهيى محافظهيه كافى گلمديگندن، فرانسز إختلالِ كبيرينڭ تخملرينڭ بو مبارك مملكتِ إسلاميهيه أكيلمسنه يول ويرمكدر دييه تلاش ايديلهبيلير.
— 102 —
مادام بو إتّفاقسزلقدن گلن ضعفيت و قوّتسزلك سببيله أجنبينڭ پوليتيقهسنه و أهمّيتسز موقّت يارديملرينه قارشى بو عجيب معنوى رشوتلر ويريلييور. درت يوز ميليون قارداشڭ اخوّتنه، ميليارلر أجدادڭ مسلگنه أهمّيت ويريلمييور گبى بر معنا حكم ايدييور. و آسايش و سياسته ضرر گلمهمك ايچون بو قدر إسرافات ايله بول معاشلر صورتنده قوّت تأميننه كنديلرينى مجبور ظن ايدهرك رشوتلر ويريلييور؛ ملّتڭ فقرِ حالى نظره آلينمييور. ألبته و ألبته و قطعى اولارق شيمدى بو مملكتدهكى أهلِ سياست غربه و أجنبىيه ويرديگى سياسى و معنوى رشوتڭ اون مِثلنى عالمِ إسلامڭ ايلريده جماهيرِ متّفقهسى حكمنده اولاجق اولان درت يوز ميليون مسلمان قارداشلره، مملكت و ملّتڭ و بو دولتِ إسلاميهنڭ سلامتى ايچون غايت عظيم بر بخشيش و ضررسز رشوت ويرمهسى لازم و ألزمدر.
ايشته او مقبول، لازم و چوق منفعتلى جائز و واجب رشوت ايسه: تعاونِ إسلامڭ أساسى و هديهِٔ قرآنڭ سماوى بر دستورى و رابطهسى و قدسى قانونِ أساسيسى اولان
اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ ٭ وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَمِيعًا ٭ وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى ٭ وَ لَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلوُا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ
قدسى، أساسى قانونلرينى دستورِ حركت ايتمكدر.
اوچنجى نقطه:شيمديلك تأخير ايديلدى.
سعيد النورسى
حاشيه:قارداشلرم! أوّلجه گورديگڭز شدّتلى إخطارڭ بر درجه تغييرينه اوچ شى وسيله اولدى:
برنجيسى:نور قهرمانى خسروڭ بيانيله يگرمى بش عدليه محكمهلرينڭ "رسالهِٔ نورده صوچ يوق" دييه إعترافلريدر.
— 103 —
ايكنجيسى:نورڭ بر قهرمان آووقاتى "آنقره حكومتى سعيد عليهنده اولماديغندن شدّتلى كلمهلر تعديل ايديلسه مناسبدر" ديمهسيدر.
اوچنجيسى:قطعى خبرلره گوره آفيون محكمهسى "نورڭ آلتى يوز بيڭ فداكار طلبهسى وار" ديمهسنه بناءً مَلاطيه حادثهسى بهانهسيله هيچ اولمازسه نور طلبهلرندن آلتى يوز فعّال و مقتدر اولانلرينى محكمهيه ويرمك پلانى وار ايكن، يالڭز اون آلتى آدمى و بوندن يالڭز آلتى آدمه و بوندن بر تك آدمڭ بر سنه محكوم ايديلمسى، نورجيلر عليهندهكى ظالمانه تضييقات خفيفلشمهسى و دفع اولماسنڭ علامتيدر. اونڭ ايچون بر درجه شدّتلى كلمهلر تعديل ايديلدى.
٭ ٭ ٭
(حضرتِ استادڭ أميرطاغنده سانترال صبرى، صدّيق سليمانه عربى إشارات الإعجازدن ويرديگى درسدر.)
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَ الصَّلَاةُ وَ السَّلَامُ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلٰى اٰلِهِ وَ اَصْحَابِهِ اَبَدًا دَائِمًا
إشارات الإعجازڭ برنجى جزئى كه، تمامى يتمش جزء اولاجقدى. فقط رسالهِٔ نور معنوى بر تفسيرِ قرآنى اولديغى ايچون ديدى: بو زمانده بڭا داها لزوم وار. اوتهكى جزءلر يرنده اونلر يازيلدى. أوت إشارات الإعجاز، عموم رسالهِٔ نورڭ بر فهرستهسى، بر ليستهسى و او نور باغچهسنڭ بر فدانلغى و سرِّ إعجاز القرآنڭ بر منبعى اولديغى گورونويور. غايت اينجه و درين اولديغى ايچون شيمدىيه قدر عالملر پك آزينى
— 104 —
آڭلامشلردى. فقط كيمڭ ألنه گچمش ايسه، فوق العاده تقدير ايتمش و أمثالسز ديمش. دهشتلى أسكى حرب ايچنده، آوجى خطّنده بعضًا ده آت اوزرنده ايجازدهكى إعجازڭ أڭ اينجه مناسباتنى گورمك و اونلرله تام مشغول اولمق و قوجه دهشتلى حربڭ تهلكهسى اونى مشوّش ايتمهمك و إنجماد درجهسندهكى صوغوقده آوجى خطّنده او اينجهجك إعجاز مناسبتلرينى هر شيدن داها أهمّيتلى گورمك، أسكى سعيدڭ حقيقةً خدمتِ قرآنيهده خارقه بر فداكارلغيدر. حتّى يڭى سعيدڭ اوتوز بش سنهده بو عجيب زمانده غزتهلرى اوقومامق و اون سنه ايكنجى حربى بيلمهمك، صورمامق و إعدام نيّتيله حپسلگنده، قرآن أسرارينى يازمقدن واز گچمهمك و بتون تهلكهلرى هيچه صايمغه نسبةً أسكى سعيدڭ او عجيب وضعيتنده او دهشتلره أهمّيت ويرمهدن إشارات الإعجاز نكتهلرينى يازديغى زمان گوسترديگى علمى و معنوى فداكارلغنى يڭى سعيدڭ بو اوتوز سنهدهكى فداكارلغندن داها خارقه گورويورز.
ثانيًا:بو إشارات الإعجازڭ مطبوع نسخهسنده حقيقةً بر كرامت وار كه؛ تصادف إحتمالى يوقدر. اونڭ ايچون بر دفعه داها عين طرزده و كرامتلى قطعهده طبع ايتمك و عربستانه و پاكستان گبى يرلره گوندرمك مناسب گورولدى. فقط أسكى سعيد، ايجازدهكى إعجازى بيان ايتديگى و أڭ اينجه مناسبتِ بلاغتى بيانى ايچنده غايت اينجه و قيصه، ايجازلى جملهلرى بر درجه ايضاح و توركجهيه ترجمه ايتمك لازم گلييور.
إشارات الإعجازڭ خارقهلرندن بريسى ده بودر كه: هر بر آيتڭ سائر آيتلره مناسباتنى و هر آيتدهكى جملهلرينڭ بربرينه قارشى نسبتنى و نظامنى و هر جملهدهكى هيئتلرڭ و حرفلرڭ معناىِ مقصوده قارشى نسبتلرينى و توجّهلرينى گوستروب آيتلرڭ إنتظامندن و جملهلرڭ نظامندن و هر جملهنڭ هيئتنڭ نظمندن بر لمعهِٔ إعجاز گوسترمسيدر. عادتا بر ساعتڭ ثانيهلرى صايان ميلى و دقيقهلرى صايان يلقوانى و ساعتلرى صايان إبرهسى گبى او نظمدهكى نكتهلرى بيان و اوندهكى حقيقتى برهانلرله
— 105 —
ايضاح، حتّى بعضًا بر تك حرفده بيوك بر حقيقتى إفاده ايتمهسيدر. و هر بر آيتڭ حقيقتنى غايت إعجاز ايله و قطعى حجّتلرله إثبات ايدييور كه؛ شيمدى يوز اوتوز رسالهنڭ چكردكلرى و خلاصهلرى حكمندهدرلر. و جملهنڭ و جملهدهكى هيئتلرڭ و حرفلرڭ نكتهلرينى و إفاده ايتدكلرى ضمنى حكملرينى بِلا إستثنا علمِ بلاغتڭ اينجه قاعدهلرى ايله و علمِ نحوڭ و صرفڭ قاعدهلريله و علمِ منطقڭ و اصولِ دين و سائر علملرڭ قانونلريله بيان ايدر. حتّى خردهبينى بر معنوى آلَتله، گورونمهين اينجهجك مناسباتِ بلاغتى بيان ايدييور و أمارهلرينى گوسترييور. و قرآنڭ نظرى كلّى اولماسندن بتون بيان ايديلن حق معنالره و نكتهلره، ألبته قدسى ألفاظِ قرآنيه ضمنى، رمزى إشارت و دلالت ايدر دينيلهبيلير.
خسرو، صونغور، خيرى، صادق، صبرى، صدّيق سليمان
٭ ٭ ٭
اِفَادَةُ الْمَرَامِ
اقول لما كان القرآن جامعا لاشتات العلوم وخطبة لعامة الطبقات فى كل الاعصار لا يتحصل له تفسير لائق من فهم الفرد الذى قلما يخلص من التعصب لمسلكه ومشربه. اذ فهمه يخصه ليس له دعوة الغير اليه الا ان يعديه قبول الجمهور. واستنباطه (لابالتشهي) له العمل لنفسه فقط ولايكون حجة على الغير الا ان يصدقه نوع اجماع. فكما لا بد لتنظيم الاحكام واطرادها ورفع الفوضى الناشئة من حرية الفكر مع اهمال الاجماع وجود هيئة عالية من العلماء المحققين الذين - بمظهريتهم لامنية العموم و اعتماد الجمهور - يتقلدون كفالة ضمنية للامة فيصيرون مظهر سر حجية الاجماع الذى لاتصير نتيجة الاجتهاد شرعًا ودستورًا الا بتصديقه وسكته ، كذلك لا بد لكشف معانى القرآن وجمع المحاسن المتفرقة فى التفاسير وتثبيت حقائقه المتجلية بكشف الفن و تمخيض الزمان من انتهاض هيئة عالية من العلماء المتخصصين المختلفين فى وجوه الاختصاص ولهم مع دقة نظر وسعةُ فكر لتفسيره.
— 106 —
نتيجة المرام:
انه لا بد ان يكون مفسر القرآن ذا دهاء عال و اجتهاد نافذ وولاية كاملة. وما هو الآن الا الشخص المعنوى المتولد من امتزاج الارواح وتساندها وتلاحق الافكار وتعاونها وتظافر القلوب واخلاصها وصميميتها من بين تلك الهيئة. فبسر (للكل حكم ليس لكل) كثيرا ما يرى آثار الاجتهاد وخاصة الولاية ونوره وضيائها من جماعة خلت منها افرادها. ثم انى بينما كنت منتظرا ومتوجها لهذا المقصد بتظاهر هيئة كذلك وقد كان هذا غاية خيالى من زمان مديد- اذ سنح لقلبى من قبيل الحس قبل الوقوع تقرب (١) زلزلة عظيمة ، فشرعت - مع عجزى وقصورى والاغلاق فى كلامى- فى تقييد ما سنح لى من اشارات اعجاز القرآن فى نظمه وبيان بعض حقائقه ، ولم يتيسر لى مراجعة التفاسير فان وافقها فبها ونعمت والّا فالعهدة عليّ. فوقعت هذه الطامة الكبري- ففى اثناء اداء فريضة الجهاد كلما انتهزت فرصة فى خط الحرب قيدت ما لاح لى فى الاودية والجبال بعبارات متفاوتة باختلاف الحالات. فمع احتياجها الى التصحيح والاصلاح لايرضى قلبى بتغييرها وتبديلها اذ ظهرت فى حالة من خلوص النية لا توجد الآن. فاعرضها لانظار اهل الكمال لا لانه تفسير للتنزيل بل ليصير- لو ظفر بالقبول- نوع مأخذ لبعض وجوه التفسير. وقد ساقنى شوقى الى ما هو فوق طوقى فان استحسنوه شجعونى على الدوام. و من اللّٰه التوفيق.
سعيد النورسى
(١): وقد اخبرنا مرارًا فى اثناء الدرس وقوع زلزلة عظيمة (بمعنى الحرب العمومية) فوقعت كما اخبر.
حمزه، محمد شفيق، محمد مهرى
— 107 —
قيصه بر ترجمهسيدر
شيمدى بوندن قرق بر سنه أوّل و أسكى حربِ عمومينڭ آز أوّلنده باشلامش اولديغى إشارات الإعجازڭ إفادة المرامنده دييور كه:
مادام قرآنِ معجز البيان علومِ حقيقيهنڭ أنواعنه جامع و عموم عصرلرده عموم طبقاتِ بشريهيه متوجّه بر خطبهِٔ أزليهدر. ألبته بر تك فردڭ فهمى، اوڭا لايق و مكمّل بر تفسير ياپاماز و ممكن اولمييور. چونكه بر فرد پك نادر اولارق كندى خصوصى مسلك و مشربنڭ تأثيرندن كندى فكرينى قورتارهبيلير. اونڭ خصوصى مشربى تأثير ايتدكجه، تام تامنه حقيقتى صافى اولارق إفاده ايدهمز. فردڭ فهمى و معناسى اوڭا خاصدر. او فرد، اونى قبول ايدر. فقط باشقهلرينى اوڭا دعوت ايدهمز. أگر جمهورِ علما اونڭ فهمنى قبول ايله باشقهلره شمولنى گوسترسه، او وقت باشقهسنى او معنايه دعوت ايدهبيلير و حقيقى تام تفسير اولابيلير. هم فردڭ أحكامده إستنباطى و إجتهادنده (هوسى قاريشمهمق شرطيله) او كندى نفسى ايچون عمل ايدهبيلير، فقط باشقهلرينه حجّت طوتاماز. تا بر نوع إجماع او حكمى تصديق ايتسين. ناصلكه أحكامِ شرعيهيى تطبيق و تنظيم و إجرا ايتمك و حرّيتِ فكردن نشئت ايدن معنوى آنارشيلگى قالديرمق ايچون غايت لازمدر كه؛ علماءِ محقّقيندن بر هيئتِ عاليه بولونسون كه، او هيئت عمومڭ أمنيتنه مظهريتلريله و جمهورِ علمانڭ اونلره إعتماديله اُمّت ايچون بر نوع ضمنى كفالت و دعوا وكيلى حكمنده اولمالرى جهتنده إجماعِ اُمّت حجّتنڭ سرّينه مظهر اولويورلر. او وقت إجتهادڭ نتيجهسى او إجماع ايله شرعًا دستور اولابيلير. و إجماعڭ تصديق و سكّهسيله عمومه شامل اولويور. عينًا اونڭ گبى لازمدر:
قرآنڭ معنالرينڭ كشفى و تفسيرلرده آيرى آيرى محاسننڭ جمعى، هم زمانڭ چالقاماسيله و فنلرڭ كشفى ايله جلوهلهنن، تظاهر ايدن قرآنڭ حقيقتلرينڭ تثبيتى ايچون ألزمدر كه: محقّقينِ علمادن هر برى بر فنده متخصّص، گنيش فكره، اينجه نظره مالك علّامهلردن متشكّل بر هيئت بو وظيفهيه صاحب چيقسين.
— 108 —
الحاصل:قرآنى تفسير ايدنه لازم گلير كه؛ غايت عالى بر دها و نفوذلى درين بر إجتهاد و بر نوع قوّهِٔ قدسيه صاحبى اولمق گركدر. بو زمانده اويله بر ذات، آنجق بر شخصِ معنوى اولابيلير كه؛ او شخصِ معنوى، چوق روحلرڭ إمتزاجندن و تساندندن و أفكارڭ تلاحقندن و بربرينه يارديمندن و قلبلرڭ بربرينه إنعكاسندن و إخلاص و صميميتلرندن، مذكور بر هيئتدن چيقهبيلير. او هيئتڭ بر روحِ معنويسى حكمنه گچر. أوت "مجموعنده بر خاصّه بولونور كه، اوندهكى هر فردده بولونماز" دستوريله چوق دفعه إجتهادڭ آثارى و نورِ ولايتڭ خاصّهلرى و ضياسى بر جماعتده گورونويور. حالبوكه او جماعتڭ هانگيسنه باقيلسه، او خاصّه گورونمييور. ديمك عامى آدملرڭ إخلاصله تساندلرى، بر ولايت خاصّهسنى ويرييور.
ايشته بو حقيقته بناءً بويله بر مقصد ايچون بر هيئتڭ چيقماسنه منتظر و دائما بكلهيوردم. او اُميد، كوچكلگمدن بَرى غايهِٔ خيالم ايكن، بردن حسِّ قبل الوقوع قبيلندن قلبمه بر سنوحات اولدى كه: مادّى و معنوى ايكى زلزلهِٔ عظيمه ياقلاشييوردى.
(١): أوت، استاديمز مكرّرًا برنجى حربِ عموميدن أوّل چوق دفعه بزه علومِ عربيهيى درس ويرديگى زمان بزه قطعى بر طرزده "بيوك و عمومى بر زلزله ياقلاشييور، حاضرلانڭز. او زمان هركس بنم گبى مجرّدلره غبطه ايدهجكلر." دييه سويلهيورلردى. پك آز زمانده، اونڭ مكرّرًا ويرديگى خبر عينًا چيقدى.
خورخوردهكى أسكى طلبهلرى نامنه مدرسة الواعظين مأذونلرندن:
محمد صادق، صبرى، محمد شفيق، محمد مهرى، حمزه
بن ده عجز و قصورمله، سوزلرمدهكى ايضاحسزلق و مغلقلق ايله برابر قرآنڭ نظمندهكى إعجازڭ إشاراتنى و قلبمده تخطّر ايدن نكتهلرينى قيد ايدوب قلمه آلمق و آياتڭ بعض ايمانى حقيقتلرينى يازمغه شدّتلى بر إخطارِ غيبى حسّ ايتدم. حالبوكه حربده عجيب بر وضعيتده اولديغمدن، تفسيرلره مراجعت ايتمك قابل اولمادى. قرآندن باشقه مرجع يوقدى. بن ده يازدم. يازدقلرم تفسيرلره موافق گلدى ايسه، گوزل بر نعمت و بر موفّقيت.. يوقسه مسئوليت بنم بيچاره فهممه عائددر.
عين زمانده زلزلهِٔ كبرا ماهيتنده اولان مادّى برنجى حربِ عمومى و او زلزلهِٔ عظيمهنڭ
— 109 —
آخرلرنده او مذكور هيئتڭ يووالرينى تخريب ايدن معنوى زلزلهِٔ عظيمه ميدانه چيقدى كه، اويله بر هيئتِ عاليهِٔ علميهيه و بويله بر وظيفه ياپمق ايچون بتون قپولر قپاندى. بن ده او نقصان فهممله أسكى حربِ عموميده فريضهِٔ جهادده آوجى خطّنده نه قدر فرصت بولدمسه قلبمه طلوع ايدن نكتهلرى يازييوردم. درهلرده، طاغلرده هجوم ايدركن قيد ايدردم. فقط او عجيب آيرى آيرى حالتلرڭ تأثيريله چشيد چشيد اولماسندن تصحيح و إصلاح ايديلمسنه چوق إحتياج واركن، بنم قلبم تبديل و تغييرينه راضى اولمادى. چونكه هر دقيقه شهيد اولمغه حاضرلانديغمز ايچون بر نيّتِ خالصه ايله يازيلمش كه؛ او حالت هر وقت بولونمييور. بن ده او يازيلريمى تنزيله بر تفسير اولارق دگل، بلكه تفسيرڭ بعض وجوهنه بر نوع مأخذ اولارق أهلِ كمال اولان علماءِ محقّقينڭ أنظارينه عرض ايدييورم. حقيقةً بنم شوقم، بنم طاقتمڭ پك فوقنده بر نقطهيه سَوق ايتدى. أگر أهلِ تحقيق إستحسان ايتسهلر، بنى دوامه و ايلرى گيتمگه تشجيع و ترغيب ايدرلر.
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
اَلرَّحْمٰنُ ٭ عَلَّمَ الْقُرْاٰنَ ٭ خَلَقَ الْاِنْسَانَ ٭ عَلَّمَهُ الْبَيَانَ
فَنَحْمَدُهُ مصلّيا على نبيه محمّد الّذى ارسله رحمة للعالمين و جعل معجزته الكبرى - الجامعة برموزها و اشاراتها لحقائق الكائنات - باقية على مر الدهور الى يوم الدين و على آله عامة و اصحابه كافة.
أما بعد فاعلم اولًا: ان مقصدنا من هذه الاشارات تفسير جملة من رموز نظم القرآن. لأن الإعجاز يتجلى من نظمه. وما الإعجاز الزاهر الّا نقش النظم.
— 110 —
و ثانيًا: ان المقاصد الأساسية من القرآن و عناصره الأصلية اربعة: التوحيد و النبوة و الحشر و العدالة. لأنه لما كان بنو آدم كركب و قافلة متسلسلة راحلة من اودية الماضى و بلاده، سافرة فى صحراء الوجود و الحياة، ذاهبة الى شواهق الاستقبال، متوجهة الى جنّاته فتهتزّ بهم المناسبات و تتوجه اليهم الكائنات. كأنه ارسلت حكومة الخلقة فن الحكمة مستنطقا و سائلا منهم بی(يا بنى آدم! من أين؟ الى أين؟ ما تصنعون؟ مَنْ سلطانكم؟ مَنْ خطيبكم؟) فبينما المحاورة اذ قام من بين بنى آدم - كأمثاله الأماثل من الرسل اولى العزائم - سيّد نوع البشر محمّد الهاشمى صلّى اللّٰه تعالى عليه و سلّم و قال بلسان القرآن: (ايها الحكمة! نحن معاشر الموجودات نجيء بارزين من ظلمات العدم بقدرة سلطان الازل الى ضياء الوجود، و نحن معاشر بنى آدم بعثنا بصفة المأمورية ممتازين من بين اخواننا الموجودات بحمل الأمانة، و نحن على جناح السفر من طريق الحشر الى السعادة الأبدية، و نشتغل الآن بتدارك تلك السعادة و تنمية الاستعدادات التى هى رأس مالنا، و أنا سيّدهم و خطيبهم. فها دونكم منشورى! و هو كلام ذلك السلطان الازلى يتلألأ عليه سكّة الإعجاز) - و المجيب عن هذه الأسئلة الجواب الصواب ليس إلا القرآن ذلك الكتاب.- كان (١) هذه الأربعة عناصره الأساسية. فكما تتراآ هذه المقاصد الاربعة فى كله كذالك قد تتجلى فى سورة سورة بل قد يلمح بها فى كلام كلام بل قدير مز اليها فى كلمة كلمة لان كل جزء فجزء كالمرآة لكل فكل متصاعدا كما ان الكل يتراآ فى جزء فجزء متسلسلا و لهذه النكتة اعنى اشتراك الجزء مع الكل يعرّف القرآن المشخص كالكلى ذى الجزئيات...
١ جواب لما
ترجمهسنڭ بر خلاصهسى:
إنسانى خلق ايدوب قرآنى اوڭا تعليم ايدن ذاتِ ذو الجلالڭ رحمٰن إسميله تجلّئِ كبراسنه، رحمتڭ تجلّياتى عددنجه اوڭا حمد و ثنا ايدهرك و سيّد البشر محمّد عليه الصلاة والسلامى رحمةً للعالمين گوندرديگى او رسولِ أكرمنه رسالتڭ ثمرهلرى عددنجه اوڭا، آل و أصحابنه صلاة و سلام و حدسز شكر ايدييورز كه: اونڭ معجزهِٔ كبراسى و
— 111 —
حقائقِ كائناتڭ رمزلرى و إشارتلرى ايله تماميله جمع ايديلن قرآنِ عظيم الشان عصرلرڭ گچمهسى ايله دائم باقى و نوعِ بشره مرشد، تا قيامته قدر بقا ويرمش و او رسولِ أكرمى اونلره استادِ أعظم أيلهمش.
أمّا بعد بيليڭز كه: أوّلا بو يازاجغمز إشارات و نكتهلردهكى مقصديمز قرآنڭ نظمندهكى بر قسم رمزلرينڭ تفسيريدر. چونكه يدى نوع إعجازڭ أڭ اينجهسى، فقط قوّتلى و لفظى فقط حقيقتلى إعجاز، قرآنڭ نظمندن تجلّى ايدييور. أوت، پارلاق إعجاز ألبته نظمڭ نقشندن چيقييور.
ثانيًا:قرآنده أساس مقصدلرى و عناصرِ أصليهسى درت حقيقتدر: توحيد، نبوّت، حشر و عدالتدر. چونكه: وقتا كائنات صحراسنده بنى آدم بر عجيب و بيوك بر قافله و سائر طائفهلر برابر بربرى آرقهسنده عصرلر اوستنده گچمش زمانڭ درهلرندن، شهر و مشهرلرندن سفر ايدوب وجود و حيات صحراسنده يورويوشيله إستقبالڭ يوكسك طاغلرينه عزيمتله اورادهكى باغلرينه گوزلرى متوجّه اولمق جهتيله خلافتِ زمينه مظهريت نقطهسنده و سائر ذىحياته تصرّفاتى جهتنده روىِ زمينده أكثر أشيانڭ نوعِ بشرله مناسباتى إقتضاسيله هيجانه گلمهسندن كائنات دخى اونلره يوزلرينى چويروب نوعِ بشرله جدّى علاقهدار اولويور. بنى آدم بر تك طائفه ايكن يوز بيڭلر طائفهلره قاريشماسنده كائنات زمين گبى اونلره نتيجهِٔ خلقتِ عالم نقطهسنده باقييور. گويا خلقتِ كائنات حكومتى؛ او حكومتڭ ضابطه مأمورى حكمنده فنِّ حكمتى، بر مستنطق و صورغيجى اولارق او مسافر قافلهيه گوندروب اوندن سؤال ايدوب صورويور كه: "أى بنى آدم! نرهدن گلييورسڭز و نرهيه گيدهجكسڭز و نه ياپاجقسڭز؟ و هر شيئه قاريشييور و بعضًا قاريشديرييورسڭز. سلطانڭز و خطيبڭز و رئيسڭز و ايلرى گلهنڭز كيمدر؟ تا بڭا جواب ويرسين."
او محاورهلر ايچنده بردن قافلهِٔ بنى آدمدن محمّد الهاشمى (صلّى اللّٰه عليه و سلّم)، أمثاللرى اولان اولو العزم پيغمبرلر گبى فنِّ حكمته قارشى قالقدى. و قرآنڭ لسانيله ديدى كه:
— 112 —
"أى مستنطق حكمت! بز موجودات قافلهسى، عدم قراڭلقلرندن سلطانِ أزلينڭ قدرتيله چيقدق، ضياءِ وجوده گيردك، وارلق نورينى بولدق. هر بر طائفهمز بر وظيفهيه گيردك. و بز بنى آدم طائفهسى ايسه، بر أمانتِ كبرا رتبهسى و خلافتِ زمين وظيفهسيله سائر موجودات قارداشلريمزڭ ايچنده إمتيازلى و مأموريت صفتى ايله بو مشهرِ كائناته گوندريلمشز. هر وقتده يوله چيقمغه مهيّا بر وضعيتدهيز و حشر يولى ايله سعادتِ أبديهنڭ قزانماسنڭ تداركى ايله مشغولز. و بزم رأس المالمز اولان إستعدادلريمزڭ چكردكلرينى سنبللنديرمگه، ايمان و قرآنله إنكشاف ايتديرمكله إشتغال ايدييورز. ايشته او قافلهنڭ رئيسى و خطيبى بنم. ايشته أليمدهكى بو فرمانى؛ معنوى و مادّى هوا، بر تك لسان گبى بتون كائناته او فرمانڭ هر كلمهسنى بر آنده ميليارلر ياپوب ايشيتديرييور. ايشته او منشور و فرمان، أزل و أبد سلطاننڭ كلاميدر. و أمرلرى و قونوشمالرى اولديغنه دليلِ قطعى، اوستنده پارلايان سكّهِٔ شاهانهسى و طرّهِٔ سرمديهسنه باق، گور، گيت، سويله."
أوت أڭ مشكل، أڭ عمومى و بتون موجوداته صوريلان بو اوچ درت غايت عجيب سؤاله تام طوغرى و مكمّل جواب ويرن يالڭز و يالڭز قرآنِ معجز البياندر كه؛ باشنده
ذٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ
فرمانيله إعلان ايديلمش. مادام باشدن بورايه قدر بر حقيقتى آڭلادڭ. ألبته بو حقيقتدن آڭلاشيلييور كه، قرآنڭ عناصرِ أساسيهسى او درت حقيقتدر. يعنى؛ توحيد، نبوّت، حشر و عدالتدر. ايشته بو درت حقيقت ناصلكه مجموعِ قرآنده درت ركندر. اويله ده او درت مقاصد چوق سورهلرڭ هر بريسنده بولونويورلر. هر بر سوره بر كوچك قرآن اولور. بلكه چوق جملهلرڭ ايچنده ده او درت مقصده تلميحًا إشارتلر وار. بلكه بعضًا بر تك كلمهده او درت أساسه رمزلر وار. چونكه قرآنڭ أجزالرى و كلمه و آيتلرى، مجموعنه قارشى برر آيينه حكمنه گچر، بربرندن إنعكاس ايدر. گويا قرآن متسلسلًا آيت و جمله و كلمهلرينه او مقصدلرڭ نورينى ويرييور. آيينهده گونش گبى بعضًا بر كلمه، بر جمله؛ بر كوچك قرآنى گوسترر.
ايشته قرآنه مخصوص بو نكته، يعنى جزء، كلّ گبى عين مقصدى گوسترمسى مقصديله قرآن مشخّص بر فرد اولديغى حالده، چوق أفرادى بولونان بر كلّى گبى علمِ منطقجه تعريف
— 113 —
ايديلير. ديمك قرآنده بيڭ قرآنلر وار كه، شخصِ كلّى اولمش. هم اويله ده لازم گلير. چونكه حدسز و غايت مختلف طائفهلره درس اولديغى ايچون، عين درسده حدسز او طائفهلر عددنجه درسلر بولونمق لازم گلير.
سؤال:أگر دينيلسه: بو درت مقصدِ أصليهيى بزه بسم اللّٰه و الحمد ِللّٰه جملهسنده گوستر.
جواب:ديرز كه: مادام بسم اللّٰه اللّٰهڭ عبدلرينه بر درس اولارق نازل اولمش، ألبته سويلهمك معناسنده اولان قُلْ كلمهسى بسم اللّٰه ايچنده واردر. علمِ صرف ايله، "مقدّر" تعبير ايديلير. ايشته بسم اللّٰهدهكى قُلْ تقديرى، بتون قرآندهكى قُلْ قُلْ (سويله سويله) لفظلرينڭ أساسى و آناسى، بو بسم اللّٰهدهكى قُلْ در. بوڭا بناءً قُلْ كلمهسنده رسالته إشارت اولديغى گبى، بسم اللّٰهده دخى الوهيته رمز وار و بِسْمِ دهكى با نڭ تقديمى، قُلْ ڭ بسملهنڭ آخرنده مقدّر اولماسى حصر و يالڭز معناسنى إفاده ايتديگندن توحيده إشارت ايدييور. يعنى، يالڭز اونڭ إسميله باشلا و مدد آل. و رحمٰن إسمنده عدالتڭ نظامنه و رحمتڭ جلوهلرينه إشارت وار. چونكه مختلف، قارمهقاريشيق موجودات، إنتظامى ايله گوزللشمش. و رحمتڭ جلوهلرينه مظهر اولابيلير. و رحيم ده حشره إشارت وار. چونكه معناسنده هم عفو ايتمك، هم رحمت و شفقت ايتمك و بو فانى دنياده او درت معنا حقيقتى ايله عمومى بر صورتده گورونمديگندن، ألبته بر ديارِ آخَرده او معنالر تماميله تظاهر ايدهبيلير. هم رحمت و شفقتڭ حقيقتى، ديريلمهمك اوزره ئولمكله قابلِ توفيق دگلدر. ديمك رحيم دهكى شفقت، پارمغنى جنّته اوزاتمش گوسترييور.
شيمدى
اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ رَبِّ اْلعَالَمِينَ ٭ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
ه باقڭز.
الحمد ِللّٰه ده الوهيتڭ ظاهر إشاراتى وار. چونكه بتون حمد اللّٰهه مخصوصدر. الوهيتى گوسترديگى گبى، توحيدى ده گوسترييور. أوت، للّٰه دهكى "لام" علمِ صرفجه بر معناسى إختصاص و إستحقاقدر.
الحمد دهكى "ألف لام" بر معناسى
— 114 —
إستغراقدر. ديمك بتون حمدلر اللّٰهه مخصوصدر. ديمك توحيدى، قطعى إفاده ايدييور.
رَبّ الْعَالَمِينَ لفظنده هم عدالته، هم نبوّته إشارت وار. چونكه اون سكز بيڭ عالمڭ ذرّهدن و ذرّهلردن، سينكلردن طوت، تا بيڭ دفعه زميندن بيوك سيّارهلر و ييلديزلره قدر غايت مكمّل بر موازنه، بر إنتظام، بر مكمّل تربيه، غايت مكمّل بر عدالتِ كبرايى گوسترييور.
نبوّته إشارتى ايسه: مادام نوعِ بشرڭ فطرى قوّهلرينه سائر حيوانات گبى حدّ قونولمامش، اوندن تجاوزات چيقمش. هم إنسان مادّى اولديغى گبى، معنويات جهتنده ده بتون كائناتله علاقهدار اولماسندن، خلقتِ كائناتدهكى حكمتِ عاليهِٔ بشريتى، نظام و إنتظام آلتنده اولان چكردك حكمنده اولان إستعداداتى إنكشاف ايتديرمكله أمانتِ كبرا وظيفهسنى ياپمق جهتيله نبوّت ضروريدر كه، رَبّ الْعَالَمِينَ دهكى عَالَمِينَ ايچندهكى يوكسك مقامنى بولابيلسين و خليفهِٔ زمين اولوب ملائكهيه رجحانيتنى گوسترهبيلسين.
و مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ جملهسى ايسه، حشرى تصريح ايدييور. چونكه يَوْمِ الدِّينِ يعنى؛ دين گونى و جزا گونى و معنويات گونى. ديمك ناصل دنيا، مادّيات و مادّى حركاتڭ و عمللرينڭ گونيدر. ألبته او حركاتڭ نتيجهلرينى و او خدمتلرينڭ اجرتلرينى و او معنوياتڭ ثمراتلرينى بلكه او فانيات و زائلاتڭ باقى و دائمى أثرلرينى و عالمِ مثال سينهماسيله و فوطوغرافيله آلينان عموم او فانيات و زائللرڭ صحيفهِٔ عمللرينى گوسترهجك و نشر ايدهجك بر گون گلهجكدر، دييه إفاده ايدييور.
بسم اللّٰه، الحمد ِللّٰه جملهلرى گبى قرآنده أكثرى يرلرنده بويله درت عنصرِ أساسيه ايچنده گورونهبيلير. مثلا: اِنَّا اَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ بر صدف گبى بو درت جواهر ايچندهدر. دقّت ايتسهڭ گورورسڭ. "بز سڭا ويردك كوثرى." يعنى ذاتِ ذو الجلال سنى نبوّتله و مادّى معنوى تأمينِ عدالتله مشرّف ايتديگى گبى، جنّتده كوثرى إحسان ايدييور.
— 115 —
أى سائل! پك اوزون حقيقتى قيصه كسوب بو اوچ مثالى منوال و مكيك ياپ؛ اوستنده او مناسبات و إشاراتى طوقومغه باشلا. بز ده شيمدى بِسْمِ اللّٰه دن باشلايورز. ايضاحى، تفصيلى رسالهِٔ نور و برنجى سوز و بسمله لمعهسنه و سائر رسالهِٔ نوردهكى بسم اللّٰهڭ حقيقتلرينه دائر حجّتلرينه حواله ايدوب، يالڭز نظم إعتباريله كوچك بر ايما ايدرز. شويله كه: بِسْمِ اللّٰه گونش گبيدر. باشقهلرينى تنوير ايتديگى گبى، كندينى ده گوسترييور. هر نَفَس و هر دقيقه روحلر اوڭا هوا و صو گبى محتاج اولديغندن، اونڭ حقيقتنى هركسڭ روحى حسّ ايدر. قلب و خيال بيلمسه ده أهمّيتى يوق. اونڭ ايچون بيان و تعريفدن مستغنيدر.
حرفلر و جزءلرندن أوّلا بَا نڭ فنِّ صرفجه بر معناسى إستعانهدر. بر معناىِ عرفيسى تبرّك معناسى اولماسندن، بو بَا نڭ مرجعِ متعلّقى كندى معناسندن چيقان اَسْتَعِينُ و اَتَيَمَّنُ فعللرينه باغلانييور. وياخود بسم اللّٰهدهكى پردهسنده قُلْ (سويله) دن چيقان اِقْرَاْ (اوقو) فعلنه باقار. يعنى: "يا ربّى، بن سنڭ إسمڭڭ يارديميله و اونڭ بركتيله اوقويهجغم. هر شى سنڭ قدرتڭله و ايجادڭله و توفيقڭله اولديغى گبى، يالڭز و يالڭز سنڭ إسمڭله باشلايورم." ديمك بسم اللّٰهدن صوڭره اقرأ اوقومق لفظى، آخرنده مقدّر اولماسندن هم إخلاص، هم توحيدى إفاده ايدر.
امّا اِسْم كلمهسى ايسه: بيليڭز كه، ذاتِ واجب الوجودڭ بيڭ بر أسماسندن بر قسمنه "أسماءِ ذاتيه" دينيلير كه، هر جهتله ذاتِ أقدسى گوسترر. اونڭ آدى و اونڭ عنوانيدر. "اللّٰه، أحد، صمد، واجب الوجود" گبى چوق أسماء وار. بر قسمنه ده "أسماءِ فعليه" تعبير ايديلير كه، چوق نوعلرى وار. مثلا: "غفّار، رزّاق، محيى، مميت، منعم، محسن."
٭ ٭ ٭
— 116 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا:هم گچمش، هم گلهجك، هم مادّى، هم معنوى بايراملريڭزى و مبارك گيجهلريڭزى بتون روح و جانمله تبريك و ايتديگڭز عبادت و دعالرڭ مقبوليتنى رحمتِ إلٰهيهدن بتون روح و جانمزله نياز ايدوب، ايستهيوب، او مبارك دعالره آمين ديرز.
ثانيًا:هم چوق دفعه معنوى، هم چوق جهتلردن أهمّيتلى ايكى سؤاللرينه محرم جواب ويرمگه مجبور اولدم.
برنجى سؤاللرى:نه ايچون أسكيدن حرّيتڭ باشنده سياستله حرارتله مشغول اولويوردڭ؟ بو قرق سنهيه ياقيندر كه، بتون بتون ترك ايتدڭ؟
الجواب:سياستِ بشريهنڭ أڭ أساسلى بر قانونِ أساسيسى اولان: "سلامتِ ملّت ايچون فردلر فدا ايديلير. جماعتڭ سلامتى ايچون أشخاص قربان ايديلير. وطن ايچون هر شى فدا ايديلير." دييه؛ بتون نوعِ بشردهكى شيمدىيه قدر دهشتلى جنايتلر بو قانونڭ سوءِ إستعمالندن نشئت ايتديگنى قطعيًا بيلدم. بو قانونِ أساسئِ بشريه، بر حدِّ معيّنهسى اولماديغى ايچون چوق سوءِ إستعماله يول آچمش. ايكى حربِ عمومى، بو غدّار قانونِ أساسينڭ سوءِ إستعمالندن چيقوب بيڭ سنه بشرڭ ترقّياتنى زير و زبر ايتديگى گبى، اون جانى يوزندن طقسان معصومڭ محوينه فتوا ويردى. بر منفعتِ عمومى پردهسى آلتنده شخصى غرضلر، بر جانى يوزندن بر قصبهيى خراب ايتدى. رسالهِٔ نور بو حقيقتى بعض مجموعه و مدافعاتده إثبات ايتديگى ايچون اونلره حواله ايدييورم.
ايشته بشريت سياستلرينڭ بو غدّار قانونِ أساسيسنه قارشى عرشِ أعظمدن گلن
— 117 —
قرآنِ معجز البياندهكى بو گلن قانونِ أساسىيى بولدم. او قانونى ده شو آيت إفاده ايدييور:
وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى ٭
مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا
يعنى بو ايكى آيت، بو أساسى درس ويرييور كه: "بر آدمڭ جنايتيله باشقهلر مسئول اولماز. هم بر معصوم، رضاسى اولمادن، بتون إنسانه ده فدا ايديلمز. كندى إختياريله، كندى رضاسيله كندينى فدا ايتسه، او فداكارلق بر شهادتدر كه، او باشقه مسئلهدر." دييه حقيقى عدالتِ بشريهيى تأسيس ايدييور. بونڭ تفصيلاتنى ده رسالهِٔ نوره حواله ايدييورم.
ايكنجى سؤال:سن أسكيدن شرقدهكى بدوى عشائرده سياحت ايتديگڭ وقت، اونلرى مدنيت و ترقّياته چوق تشويق ايدييوردڭ. نهدن، قرق سنهيه ياقيندر، مدنيتِ حاضرهدن "ميمسز" دييهرك حياتِ إجتماعيهدن چكيلدڭ، إنزوايه صوقولدڭ؟
الجواب:مدنيتِ حاضرهِٔ غربيه، سماوى قانونِ أساسيلره مخالف اولارق حركت ايتديگى ايچون سيّئاتى حسناتنه؛ خطالرى، ضررلرى، فائدهلرينه راجح گلدى. مدنيتدهكى مقصودِ حقيقى اولان إستراحتِ عموميه و سعادتِ حياتِ دنيويه بوزولدى. إقتصاد، قناعت يرينه إسراف و سفاهت و سعى و خدمت يرينه تنبللك و إستراحت مَيلى غلبه چالديغندن، بيچاره بشرى هم غايت فقير، هم غايت تنبل أيلدى. سماوى قرآنڭ قانونِ أساسيسى
لَيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰى ٭ كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لَا تُسْرِفُوا
فرمانِ أساسيسيله: "بشرڭ سعادتِ حياتيهسى، إقتصاد و سعيه غيرتده اولديغنى و اونڭله بشرڭ خواص، عوام طبقهسى بربريله باريشهبيلير." دييه رسالهِٔ نور بو أساسى ايضاحه بناءً قيصه بر ايكى نكته سويلهيهجگم:
برنجيسى:بدويلكده بشر اوچ درت شيئه محتاج اولويوردى. او اوچ درت حاجاتنى تدارك ايتمهين اون عددده آنجق ايكيسى ايدى. شيمديكى غرب
— 118 —
مدنيتِ ظالمهِٔ حاضرهسى سوءِ إستعمالات و إسرافات و هوساتى تهييج و حوائجِ غيرِ ضروريهيى، ضرورى حاجاتلر حكمنه گتيروب گورهنهك و ترياكيلك جهتيله شيمديكى او مدنى إنسانڭ تام محتاج اولديغى درت حاجاتى يرينه، يگرمى شيئه بو زمانده محتاج اولويور. او يگرمى حاجاتى تام حلال بر طرزده تدارك ايدهجك، يگرميدن آنجق ايكيسى اولابيلير. اون سكزى محتاج حكمنده قالير. ديمك بو مدنيتِ حاضره إنسانى چوق فقير ايدييور. او إحتياج جهتنده بشرى ظلمه، باشقه حرام قزانمغه سَوق ايتمش. بيچاره عوام و خواص طبقهسنى دائما مبارزهيه تشويق ايتمش. قرآنڭ قانونِ أساسيسى اولان "وجوبِ زكات، حرمتِ ربا" واسطهسيله عوامڭ خواصّه قارشى إطاعتنى و خواصّڭ عوامه قارشى شفقتنى تأمين ايدن او قدسى قانونى بيراقوب بورژووالرى ظلمه، فقرالرى عصيانه سَوق ايتمگه مجبور ايتمش. إستراحتِ بشريهيى زير و زبر ايتدى!
ايكنجى نكته:بو مدنيتِ حاضرهنڭ خارقهلرى، بشره برر نعمتِ ربّانيه اولماسندن، حقيقى بر شكر و منفعتِ بشرده إستعمالى إقتضا ايتديگى حالده، شيمدى گورويورز كه: أهمّيتلى بر قسم إنسانى تنبللگه و سفاهته و سعيى و چاليشمايى بيراقوب إستراحت ايچنده هوساتى ديڭلهمك مَيلنى ويرديگى ايچون سعيڭ شوقنى قيرييور. و قناعتسزلك و إقتصادسزلق يوليله سفاهته، إسرافه، ظلمه، حرامه سَوق ايدييور. مثلا: رسالهِٔ نوردهكى "نور آناختارى"نڭ ديديگى گبى: "راديو بيوك بر نعمت ايكن، مصلحتِ بشريهيه صرف ايديلمك ايله بر معنوى شكر إقتضا ايتديگى حالده، بشده دردى هوساته، لزومسز مالايعنى شيلره صرف ايديلديگندن؛ تنبللگه، راديو ديڭلهمكله هوسلنمگه سَوق ايدوب، سعيڭ شوقنى قيرييور. وظيفهِٔ حقيقيهسنى بيراقييور. حتّى چوق منفعتلى اولان بر قسم خارقه وسائط، سعى و عمل و حقيقى مصلحتِ إحتياجِ بشريهيه إستعمالى لازم گليركن، بن كندم گوردم؛ اوندن بر ايكيسى ضرورى إحتياجاته صرف ايديلمگه مقابل، اوندن سكزى كيف، هوسات، تنزّه، تنبللگه مجبور ايدييور. بو ايكى جزئى مثاله بيڭلر مثاللر وار.
الحاصل:مدنيتِ غربيهِٔ حاضره، سماوى دينلرى تام ديڭلهمديگى ايچون، بشرى هم فقير ايدوب إحتياجاتى زيادهلشديرمش. إقتصاد و قناعت أساسنى بوزوب، إسراف
— 119 —
و حرص و طمعى زيادهلشديرمگه، ظلم و حرامه يول آچمش. هم بشرى وسائطِ سفاهته تشويق ايتمكله او بيچاره محتاج بشرى تام تنبللگه آتمش. سعى و عملڭ شوقنى قيرييور. هوساته، سفاهته سَوق ايدوب عمرينى فائدهسز ضايع ايدييور. هم او محتاج و تنبللشمش بشرى خسته ايتمش. سوءِ إستعمال و إسرافات ايله يوز نوع خستهلغڭ سرايتنه، إنتشارينه وسيله اولمش.
هم اوچ شدّتلى إحتياج و مَيلِ سفاهت و ئولومى هر وقت خاطره گتيرن كثرتلى خستهلقلر و دينسزلك جريانلرينڭ او مدنيتڭ ايچلرينه ياييلماسيله؛ إنتباهه گلوب اويانمش بشرڭ گوزى اوڭنده ئولومى إعدامِ أبدى صورتنده گوستروب، هر وقت بشرى تهديد ايدييور. بر نوع جهنّم عذابى ويرييور.
ايشته بو دهشتلى مصيبتِ بشريهيه قارشى قرآنِ حكيمڭ درت يوز ميليون طلبهسنڭ إنتباهيله و ايچنده سماوى، قدسى قانونِ أساسيلريله بيڭ اوچ يوز سنه أوّل گوسترديگى گبى، ينه بو درت يوز ميليونڭ كندى قدسى أساسى قانونلريله بشرڭ بو اوچ دهشتلى يارهسنى تداوى ايتمهسنى؛ و أگر ياقينده قيامت قوپمازسه، بشرڭ هم سعادتِ حياتِ دنيويهسنى، هم سعادتِ حياتِ اُخرويهسنى قزانديرهجغنى و ئولومى، إعدامِ أبديدن چيقاروب عالمِ نوره بر ترخيص تذكرهسى گوسترمسنى و اوندن چيقان مدنيتڭ محاسنى، سيّئاتنه تام غلبه ايدهجگنى و شيمدىيه قدر اولديغى گبى؛ دينڭ بر قسمنى، مدنيتڭ بر قسمنى قزانمق ايچون رشوت ويرمك دگل، بلكه مدنيتى اوڭا، او سماوى قانونلره بر خدمتكار، بر يارديمجى ايدهجگنى قرآنِ معجز البيانڭ إشارات و رموزندن آڭلاشيلديغى گبى رحمتِ إلٰهيهدن شيمديكى اويانمش بشر بكلهيور، يالوارييور، آرايور!
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭
— 120 —
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ ٭ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
عزيز، صدّيق، فداكار قارداشلرم!
چوق يرلردن تلغراف و مكتوبلرله بايرام تبريكلرى آلديغم و چوق خسته بولونديغم ايچون، وارثلرم اولان مدرسة الزهرا أركانلرى بنم بدلمه هم كنديلرينى، هم او خاص قارداشلريمزڭ بايراملرينى تبريك ايتمكله برابر، عالمِ إسلامڭ بيوك بايرامنڭ عرفهسى اولان و شيمديلك آسيا و آفريقاده إنكشافه باشلايان و درت يوز ميليون مسلمانى بربرينه قارداش و مادّى و معنوى يارديمجى ياپان إتّحادِ إسلامڭ، يڭى تشكّل ايدن إسلامى دولتلرده تأسيسه باشلاماسنڭ و قرآنِ حكيمڭ قدسى قانونلرينڭ او يڭى إسلامى دولتلرڭ قانونِ أساسيسى اولماسندن طولايى بيوك بايرامِ إسلاميهيى تبريك و دينلر ايچنده بتون أحكام و حقيقتلرينى عقله و حجّتلره إستناد ايتديرن قرآنِ حكيمڭ، ظهوره گلن كفرِ مطلقى تك باشيله قيرماسنه چوق أمارهلر گورولمهسى و بشر إستقبالنڭ ده بو گلن بايرامنى تبريك ايله برابر، مدرسة الزهرانڭ و بتون نور طلبهلرينڭ هم داخل هم خارجده، هم عربجه، هم توركجه نورلرڭ نشرياتنه چاليشمالرينى و ديندار دموقراتلرڭ بر قسمِ مهمّى نورلرڭ سربستيتنه طرفدار چيقمالرينى بتون روح و جانمزله تبريك ايدييورز.
بو سنه حاجيلرڭ آز اولماسنه چوق أسباب واركن، يوز سكسان بيڭدن زياده حاجيلرڭ او قدسى فريضهيى و دينِ إسلامڭ قدسى و سماوى قونغرهسى حكمنده اولان بو حجِّ أكبرى بيوك بر بايرامڭ عرفهسى نقطهسنده اولارق بتون روح و جانمزله تبريك ايدييورز.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
خسته قارداشڭز
سعيد النورسى
٭ ٭ ٭