Risale-i Nur

Znaki Cudowności
— 303 —

Werset 7: 82

Zapieczętowanie zmysłów tych, którzy nie uwierzyli Wolna wola i stworzenie uczynków człowieka

Werset 8: 95

Hipokryci

Wersety 9-10: 100

Przeklinanie hipokrytów

Wersety 11-12: 109

Szerzenie zepsucia przez hipokrytów

Werset 13: 114

Pogarda, jaką hipokryci żywią wobec wiernych

Wersety14-15: 119

Czwarta zbrodnia hipokrytów: szyderstwo Kara Boża dla hipokrytów

Werset 16: 126

Handel hipokrytów, którzy wymieniają przewodnictwo na błąd

Wersety 17-20: 129

Dwie przypowieści mówiące o hipokrytach

Dyskusja w temacie alegorycznych przypowieści (paraboli) oraz użycia alegorii w Koranie

Wprowadzenie dotyczące elokwencji (retoryki) Pierwsza przypowieść mówiąca o hipokrytach

Wersety 19-20: 153

Druga przypowieść mówiąca o hipokrytach Użycie metafory w niektórych wersetach Koranu

Wersety 21 -22: 171

Kwestia oddawania czci Bogu

Dowody istnienia Stwórcy oraz prawdziwości Jego atrybutów Wyjaśnienia dotyczące składni

Wersety 23-24: 195

O posłannictwie Muhammada (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie)

Odpowiedź na trzy pytania wysuwane w temacie Koranu, a dotyczące wersetów alegorycznych,nieścisłości Koranu w kwestiach naukowych, a także faktu, że niektóre z jego dosłownych znaczeń są pozornie sprzeczne z rzeczywistością

— 304 —

Dalsze świadectwa posłannictwa Muhammada (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie) Niemożliwość naśladowania Koranu O Piekle

Werset 25: 229

O Raju

Świadectwa końca świata i cielesnego Zmartwychwstania O życiu wiecznym i wiecznej szczęśliwości

Wersety 26-27: 243

Wyzwanie Koranu oraz niemożliwość jego naśladowania Wyjaśnienie w temacie odpowiedzialności człowieka

O grzechu i zbłądzeniu

Werset 28: 262

O życiu, śmierci i Zmartwychwstaniu

Werset 29: 272

Wszystko, co istnieje na ziemi, zostało stworzone dla rodzaju ludzkiego Stworzenie niebios i ziemi

Odnośnie do siedmiu niebios

Werset 30: 284

Namiestnictwo człowieka i dowód istnienia aniołów

Wersety 31-33: 294

Nauczenie Adama imion wszystkich rzeczy

Spis Treści: 303

Przypisy: 305

— 305 —

Przypisy

1. Chodzi o pierwszą wojnę światową.

2. In sza'a-llah, in sza'a Allah - ar. "jeśli Bóg zechce"; formułka, którą każdy pobożny muzułmanin powinien wypowiedzieć, kiedy mówi o czymś, co ma nastąpić w przyszłości, choćby bardzo bliskiej. Por. Koran, 18:23-24: Nie mów o niczym (Muhammadzie): "Z pewnością uczynię to jutro!", nie dodawszy: "Jeśli Bóg zechce!".

3. A dosłownie: objaśnił wersety mówiące o hipokrytach w dający objaśnienie i szczegółowy sposób.

4. Abdulmecid ('Abd Al-Madżid) był młodszym bratem Saida Nursiego. Był nauczycielem nauk religijnych, a następnie muftim. Przełożył pewne części Traktatów Światła na arabski, zaś dzieła Iszarat al-I'dżaz oraz Al-Masnałi Al-'Arabi An-Nuri (tur. Mesnevi-i Nuriye) z arabskiego na turecki. Zmarł w 1967 roku.

5. Tałafuq (tur. tevafuk, dosł. "zbieg okoliczności") oznacza tutaj niezamierzoną zgodność liter lub słów w wersach lub wedle pewnego wzoru na jednej lub kilku stronach .

6. W Imię Boga Miłosiernego, Litościwego!

7. Miłosierny! On nauczył Koranu. On stworzył człowieka. On nauczył go jasnego wyrażania się. Koran, 55:1-4. Koran,

8. Por. Koran, 33:72-73: Zaofiarowaliśmy depozyt niebiosom, ziemi i górom, lecz one odmówiły noszenia go i przestraszyły się; poniósł go człowiek - on przecież jest niesprawiedliwy i nieświadomy...

9. Por. Koran, 96:1-5; pierwsze wersety Koranu, jakie zostały objawione Prorokowi Muhammadowi, niech będzie z nim pokój i miłosierdzie.

10. Tj. wskrzeszenie wszystkich stworzeń w Dniu Zmartwychwstania.

11. Koran, 51:56.

12. Abu al-'Ala al-Ma'arri. Ar. Ja ajjuha-n nas, kam li-llahi min falak / Tadżri-n nudżum bihi, ła-sz szams, ła-l qamar.

13. Koran, 12:4.

14. Koran, 20:50.

15. Chodzi o posłannictwo Muhammada, niech będzie z nim pokój i miłosierdzie.

16. Koran, 11:112.

17. Koran, 2:269.

18. Odnosi się to do wymienionych wcześniej ludzi, tj. proroków, męczenników oraz ludzi prawych.

19. Tłum. znaczenia na podstawie tekstu źródłowego.

— 306 —

20. Konstrukcja niemożliwa do oddania w języku polskim zgodnie z przyjętym przekładem znaczenia. Tłumacząc dosłownie, należałoby przyjąć formę: "...których obdarzyłeś dobrodziejstwami, jakie im zesłałeś", przy czym słowo 'alajhim w przybliżeniu odpowiadałoby zaimkowi "im".

21. Koran, 4:69.

22. A w użytym przekładzie znaczenia wg J. Bielawskiego "dobrodziejstwa";

M. Czachorowski (Białystok 2018) tłumaczy znaczenie frazy an'amta 'alajhim jako "tych, którym błogosławisz".

23. Słowo conscience może oznaczać zarówno świadomość, jak i sumienie.

SURA AL - BAQARA I WERSET 1

1. Koran, 55:13, 16, 18 i nast.

2. Koran, 77:15, 19, 24 i nast.

3. Koran, 2:25.

4. To sformułowanie nie odnosi się do zapisywania owych liter (które łączą się ze sobą według normalnych zasad pisowni arabskiej), lecz do faktu, że są one wymawiane każda z osobna, a nie tak, jak gdyby tworzyły jedno słowo.

5. Chodzi o Proroka Muhammada, niech będzie z nim pokój i miłosierdzie.

6. Koran, 2:2.

WERSET 2

1. Koran, 21:46.

2. Brak odpowiednika w języku polskim; jest to mniej więcej odpowiednik angielskiego of w funkcji dzierżawczej.

3. Tj. nie powinna o nich mówić Księga tak wspaniała, jaką jest Koran.

4. Koran, 2:23.

WERSET 3

1. Dla tych, którzy wierzą w to, co skryte, którzy odprawiają modlitwę i rozdają z tego, w co ich zaopatrzyliśmy... Koran, 2:3.

2. Chodzi o słowo kończące poprzedni werset.

3. Tj. wtedy, kiedy nie wiernych nie widzi nikt inny (z wyjątkiem Boga), przed kim - niech Bóg uchroni - mogliby udawać wiarę.

4. Oddając sens tłumaczenia znaczenia użytego w tym miejscu tekstu źródłowego, powinniśmy mówić o "tych, którzy są niezachwiani w swej modlitwie" lub o "tych, którzy nie są w niej niedbali".

5. Koran, 16:60.

6. Jednak jeśli ktoś dostanie jałmużnę przekraczającą jego potrzeby, może - jeśli zechce - dać nadobowiązkową jałmużnę (ar. sadaqat) z tego, co pozostanie mu po ich zaspokojeniu.

— 307 —
WERSET 4

1. Termin "Ludzie Księgi" odnosi się w ogólności do wyznawców trzech religii Objawienia, to jest judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. W tym miejscu (jak również w wielu miejscach sur medyńskich) oznacza żydów z Medyny.

2. A tłumacząc dosłownie, "skrócona" lub "uproszczona" wiara.

3. Znaczenie odpowiedniej frazy można tłumaczyć również jako: "...to, co tobie (Muhammadzie) zostało objawione".

4. Słowo ila jest przeważnie używane w odniesieniu do ludzi, zaś 'ala odnosi się do innych istot żywych (jak np. zwierzęta) bądź nieożywionych (jak np. góry). Stąd interpretacja uczonych, wedle której słowa unzila ilajka wskazują na darowanie, przekazanie czy też przedstawienie Objawienia Prorokowi (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie), podczas gdy użycie konstrukcji unzila 'alajka oznaczałoby narzucenie Objawienia.

5. Koran, 2:97.

6. Chodzi o czasy Proroka Muhammada (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie) i jego towarzyszy.

7. Koran, 71:14.

8. Koran, 41:46.

9. To jest w przypadku, gdyby - niech Bóg uchroni - ów świat, który dopiero nadejdzie, miał nie istnieć.

10. Tj. w postaci identycznej z tą, jaką miały podczas życia doczesnego.

11. Koran, 71:14.

12. Koran, 41:46.

13. Tj. Zmartwychwstania na Sąd Ostateczny.

14. Hadis

15. Koran, 41:46.

16. Koran, 2:80.

17. Tj.: "Tak czy inaczej jesteśmy wierzącymi, zatem niech Muhammad zwróci się ze swoim przesłaniem przede wszystkim do tych, którzy nie wierzą ani w życie ostateczne, ani w Księgi Objawione, aby uwierzyl< i".

WERSET 5

1. Tj. z cechami tych, do których odnosi się słowo ula'ika.

WERSET 6

1. Koran, 82:13-14.

2. Zwyczajowo oddawane w języku polskim jako "niewierni", "niewierzący" czy też "ci, którzy nie uwierzyli (w posłannictwo Muhammada)";.

— 308 —

3. Koran, 2:146.

4. Nie należy mylić tego słowa ze słowem illa, oznaczającym "oprócz...", "z wyjątkiem...", "jak tylko...".

5. Modlący się powinien w pokłonie do ziemi dotknąć ziemi czołem, a nie materiałem opaski, czapki, zawoju czy innego nakrycia głowy. W szlachetnym hadisie przekazano, że Posłaniec Boga (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie) powiedział pewnemu człowiekowi (interpretacja znaczenia): Oby tobie nie zabrakło do Raju tak niewiele, ile twojej głowie brakuje do ziemi....

6. Tj. tym, którzy i tak nie uwierzą, jest wszystko jedno, czy zostaną ostrzeżeni, czy nie, lecz Prorokowi (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie) nie jest wszystko jedno, ponieważ na przekazaniu przesłania polega jego misja.

7. Koran, 5:99.

8. A zatem być może lepszym tłumaczeniem znaczenia byłoby: ostrzegłeś ich. A Bóg jest Jeden i On wie najlepiej.

9. Koran, 71:26.

10. Halo to świetlisty pierścień widoczny dzięki odbiciu się światła w cząsteczkach wody (tęcza) lub w kryształkach lodu.

11. Koran, 2:7.

12. Koran, 2:7.

13. Koran, 2:7.

14. Koran, 2:7.

15. Por. Koran, 37:62-66; 44:43-46.

WERSET 7

1. Dalej Nauczyciel tłumaczy jego znaczenie jako "rezultaty (własnych) uczynków".

2. Koran, 6:91.

3. Koran, 16:60.

4. Zgodnie z tą egzegezą lepszym tłumaczeniem znaczenia wydaje się: ...a na ich oczach położona jest zasłona. A Bóg jest Jeden i On wie najlepiej.

5. Trudno oddać różnicę między tymi dwoma frazami w przekładzie znaczenia na język polski. W uproszczeniu można powiedzieć, że 'iqab nasuwa na myśl karę bardziej surową niż 'azab, podobnie jak słowo szadid użyte zamiast 'azim.

6. Koran, 3:21.

7. Dosłownie to słowo oznacza "wielka" i takiego też tłumaczenia znaczenia użyła autorka przekładu na język angielski.

8. Tj. nawet jeśli nie zasługują na łaskę, jaką będzie dla nich pewne przyzwyczajenie się do kary Piekła.

— 309 —
WERSET 8

1. Werset 2:8 zaczyna się od słów: Ła mina-n nasi..., a znaczenie tych słów należałoby oddać jako: I wśród ludzi... Stąd wzmianki o połączeniu czy też spójniku odnoszą się do słowa i (ar. ła) na początku wersetu 2:8.

2. Nauczyciel używa tu zwrotu esprit de corps.

WERSETY 9 - 10

1. Por. Koran, 68:16: My go napiętnujemy na ryju!

2. Koran, 42:40.

3. Tj. w tej sytuacji kłamstwa hipokrytów, wcześniej przeważających nad wiernymi, doprowadzają do tego, że to wierni zyskują przewagę nad nimi.

4. Chodzi o laz krótką samogłoską, w odróżnieniu od la z długim "a", które oznacza przeczenie.

5. Szlachetny Posłaniec Boga (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie) powiedział (interpretacja znaczenia), że hipokrytę wyróżniają trzy cechy: Kiedy mówi, to kłamie; kiedy obiecuje, to nie dotrzyma słowa; a kiedy powierzyć mu tajemnicę, to rozpowie o niej innym. Wtedy (i dopiero wtedy), kiedy człowiek posiada wszystkie te trzy cechy, można zastanawiać się, czy jest on hipokrytą.

WERSETY 11 - 12

1. Koran, 2:8.

2. Dosłownie ten termin oznacza "obowiązek zbiorowy nałożony na całą wspólnotę". Nie jest to obowiązek przypisany jakiemukolwiek z członków wspólnoty muzułmańskiej, ale jeśli nikt go nie dopełni, wówczas grzech będą mieli wszyscy.

3. Dosłownie tłumacząc, znaczenie słowa muslihun można oddać jako "ci, którzy coś ulepszają, zmieniają na lepsze" (przyp. red. pol.).

WERSET 13

1. Tłumacząc dosłownie, znaczenie frazy iza qila należałoby oddać jako: "Kiedy jest im mówione" (przyp. red. pol.).

2. Koran, 11:27.

3. Ahl ad-dunja (ar. ludzie tego świata) to ci, którzy odeszli od swojej religii, sprzedali ją lub występują przeciwko niej w zamian za korzyści życia doczesnego.

WERSETY 14 - 15

1. W tym rozumieniu arabskie słowo szajtan nie oznacza Szatana (Iblisa), lecz może odnosić się do każdego z jego popleczników spośród dżinnów i ludzi, czyniących zło i szerzących zepsucie na świecie.

2. A dosłownie tłumacząc z angielskiego, rzucić linę.

— 310 —

3. Angielskie słowo halter może oznaczać zarówno wędzidło, uzdę, jak i stryczek. A Bóg jest Jeden i On wie najlepiej.

WERSETY 17 - 18

1. Koran, 48:29.

2. Koran, 7:176.

3. Koran, 62:5.

4. Koran, 36:8.

5. Koran, 2:17.

6. Koran, 2:19.

7. Koran, 2:171. Zgodnie z tłumaczeniem znaczenia przyjętym w tekście źródłowym sens tego wersetu (a Bóg jest Jeden i On wie najlepiej) należałoby oddać jako: ...do zwierząt, które nawołuje pasterz, lecz one nie słyszą niczego prócz dźwięku; tj. słyszą wyłącznie nawoływanie, lecz nie rozumieją go.

8. Koran, 29:41.

9. Koran, 13:17.

10. Koran, 39:29.

11. Koran, 39:67.

12. Koran, 41:5.

13. Koran, 57:20.

14. Koran, 39:21.

15. Koran, 33:72.

16. Koran, 59:21.

17. Koran, 74:49-51.

18. Koran, 2:261.

19. Koran, 2:265.

20. Koran, 2:266.

21. Koran, 14:18.

22. Koran, 41:11.

23. Koran, 11:44.

24. Koran, 14:24-25.

25. Koran, 14:26.

26. Koran, m.in. 7:54.

27. Koran, 36:39.

28. Koran, 36:78.

29. Koran, 27:25. Wedle Al-Kaszszaf (Bejrut 2010, III, 123) słowa te opisują wykrywanie źródeł wody.

30. Koran, 2:2.

31. Koran, 21:46.

— 311 —

32. Koran, 2:11.

33. Koran, 2:14.

34. Koran, 3:36.

35. Imiona ich wszystkich zaczynały się od litery 'ajn: 'Atik (przydomek Abu Bakra, pierwszego kalifa), 'Umar, 'Usman, 'Ali.

36. Koran, 2:1-2.

37. Koran, 2:17.

38. Angielskie słowo conscience może oznaczać zarówno sumienie, jak świadomość. Wydaje się, że w tym miejscu oba tłumaczenia byłyby poprawne. A Bóg jest Jeden i On wie najlepiej.

39. Po polsku mówimy "ciemno, jak oko wykol".

40. Koran, 96:6-7.

41. Koran, 62:5. Tłumacząc dosłownie, należałoby powiedzieć: ich podobieństwem (ar. masal) jest podobieństwo do osła...

42. Tj. w tekście występuje słowo nar, a nie an-nar.

43. Cztery strony to prawdopodobnie cztery strony świata, zaś sześć kierunków to przed nimi, za nimi, z lewej strony, z prawej strony, góra i dół.

44. A dosłownie: wznieśli się ponad samych siebie.

45. Por. m.in. Koran, 57:13: W Dniu, kiedy będą mówili obłudnicy - mężczyźni i kobiety - do tych, którzy uwierzyli: "Poczekajcie na nas, abyśmy wzięli nieco z waszego światła!", będzie im powiedziane: "Powracajcie do tyłu i szukajcie światła!"

46. Tj. zarówno ku przypowieści, jak i ku rzeczy opisywanej.

WERSETY 19 - 20

1. A tłumacząc dosłownie, "obficie jasne" lub "obfitujące w jasność".

2. Tj. poprzez jej uważne zbadanie.

3. Figura retoryczna polegająca na pominięciu słowa lub części wypowiedzi.

4. Koran, 6:38.

5. Koran, 24:43.

6. Koran, 24:43.

7. Koran, 76:16.

8. Angielskie słowo eyrie oznacza dosłownie gniazdo wielkiego drapieżnego ptaka w rodzaju orła.

9. W tekście źródłowym w tym miejscu użyto nieprzetłumaczalnej gry słów

thunder(bolt); gdzie thunder oznacza grzmot, zaś bolt a. thunderbolt - piorun.

10. Dosłownie należałoby oddać znaczenie tych słów jako: kiedy śmierć przejmuje ich grozą.

11. Prawdopodobnie jest to aluzja do sytuacji zwierzęcia, któremu rzeźnik lub składający ofiarę podrzyna gardło.

— 312 —

12. Koran, 55:33.

13. Koran, 2:115.

14. A bardziej dosłownie: (Wszystkich), którzy zaprzeczają prawdzie.

15. Gdyby przetłumaczyć tę konstrukcję na język polski możliwie dosłownie, należałoby powiedzieć: kiedy ona daje dla nich światło, gdzie laoznaczałoby "dla".

16. Dosłownie frazę ła lał sza'a-llah należałoby przetłumaczyć jako: a gdyby taka była wola Boga.

17. Niemożliwa do oddania przy przyjętej uproszczonej transkrypcji różnica między krótką (zapisywaną znakiem diakrytycznym) a długą (zapisywaną literą alif) samogłoską "a". "Długie" la oznacza przeczenie, "krótkie" la - użyte w omawianym zwrocie - ma znaczenie wzmacniające i może oznaczać "zaiste, zaprawdę".

18. Oczywiście odnosi się to do tekstu arabskiego.

19. W pierwszym z tych słów samogłoska "a" jest krótka, zaś "i" długa; w drugim "a" jest długie, zaś "i" krótkie.

WERSETY 21 - 22

1. Koran, 2:23.

2. Koran, 67:3.

3. Koran, 2:22.

4. Koran, 2:21.

5. Koran, 21:22.

6. Koran, 2:22.

7. Koran, 47:38.

8. Koran, 47:38.

9. Koran, 53:42.

10. Koran, 26:77.

11. Koran, 6:91.

12. Koran, 51:50.

13. Koran, 13:28.

14. Konstrukcję ja ajjuha-n nas można zatem oddać jako: o (właśnie) wy, ludzie!

15. Chodzi o to, że człowiek powinien zarówno czuć strach przed karą Boga, jak i mieć nadzieję na Jego nagrodę.

16. Zwyczajowo to słowo oddaje się w języku polskim jako "bogobojność", jednak w szerszym rozumieniu oznacza ono stałą świadomość istnienia i obecności Boga. Jeden z Kalifów Prawowiernych, zapytany o to, czym jest at-taqła, odpowiedział (interpretacja znaczenia): "Przypomina ona stan tego, który idzie boso ścieżką pełną cierni i przed każdym krokiem uważnie patrzy, gdzie stawia nogę".

17. Wedle tłumaczenia znaczenia przyjętego w tekście źródłowym, słowo firaszan oznacza "miejsce spoczynku".

— 313 —

18. Wedle tłumaczenia znaczenia przyjętego w tekście źródłowym, słowo bina'an oznacza baldachim lub sklepienie.

19. Koran, 21:30.

20. Dosłownie należałoby oddać znaczenie tego wyrażenia jako (nieco) spośród owoców.

21. Koran, 53:23; zaimek "je" odnosi się do fałszywych bogiń z wierzeń bałwo chwalców spośród Arabów.

22. W tekście źródłowym znaczenie tego słowa tłumaczone jest jako "rywale, przeciwnicy".

WERSETY 23 - 24

1. W rzeczywistości jest to siedem Tematów (zwanych dalej Kwestiami - uz. red. pol.).

2. Po emigracji z Mekki Muhammad (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie) i Abu Bakr (niech Bóg będzie z niego rad) ukryli się w grocie, do której dotarli poszukujący ich bałwochwalcy.

3. Koran, 9:40.

4. Prawdopodobnie te słowa odnoszą się do czterech kolejnych stron oryginału niniejszego dzieła.

5. Mając czterdzieści lat, Muhammad (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie) otrzymał pierwsze Objawienie.

6. Oczywiście jest to pewnego rodzaju figura retoryczna, ponieważ Tym, Który przemawia w Koranie, jest Bóg; Prorok (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie) jedynie recytował Jego słowa.

7. Koran, 2:23-24.

8. Koran, 2:23-24.

9. Koran, 2:23.

10. Koran, 20:5.

11. Koran, 54:1.

12. Koran, 53:4.

13. Koran, 2:23.

14. Koran, 2:2.

15. Autor używa tutaj pochodzących z greki terminów "apodoza" i "protaza", gdzie protaza to klauzula warunkowa zaczynająca się od "jeśli", zaś apodoza to następująca po niej klauzula główna (jak np. w zdaniu "jeśli powiesz mi, o co chodzi, będę mógł ci pomóc").

16. Zgodnie z tłumaczeniem znaczenia przyjętym w tekście źródłowym, sens tej frazy należałoby oddać raczej jako: A jeśli nie potraficie tego uczynić.

17. Tj. że nie podjęli próby stworzenia czegoś podobnego do Koranu.

— 314 —

18. Tj. "Dlaczego cały Koran nie został objawiony Muhammadowi (niech będzie z nim pokój i miłosierdzie) równocześnie?". Przyczyn tego faktu jest wiele (a Bóg czyni to, co chce!); w tym miejscu wspomnijmy tylko o słowach 'A'iszy (niech Bóg będzie z niej rad), która w odniesieniu do wszystkich zmian społecznych, jakie wprowadził islam w życiu Arabów, powiedziała (interpretacja znaczenia): "Przyrzekam na Boga, że gdyby cały Koran został objawiony równocześnie, wtedy nikt nie przyjąłby religii Boga Jedynego".

19. A zgodnie z tłumaczeniem znaczenia użytym w tekście źródłwym: stwórzcie, wykonajcie.

20. Koran, 108:1.

21. Tj. jak Prorok Muhammad, niech będzie z nim pokój i miłosierdzie.

22. Według zasad języka polskiego jest to biernik, ale forma słowa w obu przypadkach pozostaje taka sama.

23. W tym miejscu tłumaczenie znaczenia tej frazy oraz jej poszczególnych części podajemy wg tekstu źródłowego.

24. Metonimia (zamiennia) to użycie nazwy danego przedmiotu zamiast nazwy innego, pozostającego z tamtym w określonej zależności. Celem tej figury retorycznej jest zwiększenie zwięzłości lub wyrazistości wypowiedzi.

25. Koran, 66:6.

WERSET 25

1. Koran, 36:59.

2. Koran, 39:73.

3. Koran, 81:1-2.

4. Koran, 82:1.

5. Słowo "tutaj" odnosi się do tego świata, zaś "tam" - do świata życia ostatecznego.

6. Koran, 2:4.

7. Koran, 43:71.

8. Koran, 47:15.

WERSETY 26 - 27

1. Tj. fakt, że nikt nie śmiał owego wyzwania podjąć.

2. Koran, 2:17.

3. Koran, 2:19.

4. Koran, 16:60.

5. Koran, 67:14. Zgodnie z tłumaczeniem znaczenia użytym w tekście źródłowym znaczenie Imienia Boga oddanego tutaj jako "Przenikliwy" należałoby oddać jako "Ten, Który zna najdrobniejsze tajemnice".

6. Zatem być może sens tego słowa należałoby raczej oddać jako "przytaczać", nie "przytoczyć". A Bóg jest Jeden i On wie najlepiej.

7. Tj. o coś, co nie istnieje.

— 315 —
WERSET 28

1. Koran, 67:2.

2. Koran, 40:11.

3. Koran, 2:4.

4. Tj. zamiast frazy w rodzaju "byliście pozbawionym życia zbiorem cząsteczek"

5. Koran, 76:1.

1. Koran, 79:30.

2. Koran, 21:30.

3. Koran, 21:30.

4. Koran, 11:7.

5. Por. Koran, m.in. 3:47.

WERSET 29

1. Koran, 15:28.

2. Koran, 4:105.

WERSET 30

3. Chodzi o wykonanie orzeczonego przez sąd wyroku śmierci, np. za morderstwo czy gwałt.

4. O zdaniu imiennym w języku arabskim mówimy wtedy, kiedy podmiot jest albo zaimkiem, albo rzeczownikiem, zaś orzeczeniem jest czasownik "jest", "jestem", "jesteśmy" itd., który w arabskim nie jest wypowiedziany, lecz domyślny.

5. Koran, 13:33.

WERSETY 31 - 33

1. Koran, 6:59.

2. Koran, 2:31.

3. Koran, 34:10.

4. Koran, 34:12.

5. Koran, 2:60.

6. Koran, 5:110.

7. Koran, 34:10.

8. Koran, 21:69.

9. Koran, 12:24.

10. Koran, 12:94.

11. Koran, 34:10.

— 316 —

12. Koran, 27:16.

13. Koran, 27:40.

14. A dosłownie: ich zadawaniu pytań (uz. red. pol.).

15. Przyimek będący częścią konstrukcji nieprzetłumaczalnej na język polski; dosłownie należałoby powiedzieć np., że Bóg przedstawił owe istoty "do aniołów"

16. Koran, 2:32.

17. Koran, 10:10.