ОтҰзҰншҰ ЛеманҰқ екӘншӘ т&жҰрҰмҰ
аÇтҰнҰқ бӘр т&жҰрҰмҰ жіне Исм-Ә Аүзам немесе Исм-Ә АүзамнҰқ алтҰ н&рҰнҰқ бӘр н&рҰ "Адл" есӘмӘнӘқ бӘр сіулесӘ, бӘрӘншӘ т&жҰрҰм секӘлдӘ ол да ЕскӘшеҒирдегӘ тӘне ті отҰрүанҰмда алҰстан к+рӘндӘ. ОнҰ тҚсӘнӘктӘ ңҰлу ҚшӘн таүҰ да тімсӘл-мҰсалдама пайдаланамҰз.
МҰна үалам бейне бӘр сарай ӘспеттӘ. Ол сарайдҰқ ӘшӘнде ірдайҰм бӘрде ңирап, бӘрде ж+нделӘп жатңан аумалҰ-т+кпелӘ бӘр шаҒар бар секӘлдӘ. ндалу ардҰқ ӘшӘнде ірңашан соүҰсҰп, к+шӘп-ңонҰп жатңан бӘр мемлекет бар. Ал ол мемлекеттӘқ ӘшӘнде ірдайҰм +лӘм мен +мӘр арасҰнда шҰр к+белек айналүан бӘр ілем бар. БӘр үажабҰ манаүҰ сарайда немесе шаҒарда, мемлекетте, ілемде тақүене зі тепе-теқдӘк, ҚйлесӘм, +лшем саңталҰп, м&ңиÇт есептеулӘ. Демек, б&л бӘзге мҰна сансҰз болмҰста болҰп жатңан ң&бҰлҰстар мен кӘрӘс-шҰүҰстар, ірңашан бҚй тараламдҰ бӘрден к+ретӘн, назарҰнан сҰрт ңалдҰрмайтҰн бӘр Ү&дӘреттӘқ таразҰсҰмен +лшенӘп, сонҰқ есебӘмен жҚзеге асатҰнҰн ділелдейдӘ.
Алайда, хайуанаттардҰқ денесӘндегӘ жасушалардан жіне ңандаүҰ аң-ңҰзҰл тҚйӘршӘктерден, зіррелердӘқ ңозүалуҰнан, дене мҚшелерӘнӘқ ҚйлесӘ бейсаналасуҰнан бастап, сонау теқӘздердӘқ кӘрӘс-шҰүҰсҰна, жерастҰ суларҰнҰқ аүуҰ мен толуҰна шейӘн, сонау жануарлар
БерӘ кел! КҚн мен ірңайсҰсҰ, іртҚрлӘ он екӘ үаламшардҰқ + мен жҚйесӘне ңара! АпҰрҰм-ай, б&л тіртӘп пен жҚйе КҚннен бетер анҰң тҚрде Адл, Үадир бӘр Зат-Ұ ЗҚлжілалдҰ к+рсетӘп т&рүан жоң па? ЮсӘресе, сол үаламшардҰқ бӘреуӘ, бӘҰ санаемемӘз Жер шарҰна ңарайҰң. БӘр жҰлда жиҰрма т+рт мҰқ жҰлдҰң ңашҰңтҰңтҰ айналҰп, саÇхат етедӘ. Адам айтңҰсҰз жҰлдамдҰүҰмен ҚстӘнде орналасңан, жинаулҰ т&рүан жаратҰлҰстардҰ шашпай-т+кпейбӘрӘнӘлаүа лаңтҰрҰп жӘбермей зҰмҰрайдҰ. Егер жҰлдамдҰүҰ бӘр сіт артҰп кетсе не азайҰп ңалса т&рүҰндарҰн жан-жаңңа &шҰрҰп жӘберер едӘ. БӘр минут тӘптӘ, бӘр секундңа жҚйе б&зҰлса дҚниемӘз ңирап, тӘптӘ басңа бӘр үале. ОсҰен соңтҰүҰсҰп ңиÇмет-ңайҰм болуҰ үажап емес. ЮсӘресе, жер бетӘндегӘ +сӘмдӘктер мен хайуанаттардҰқ т+рт жҚз мҰқ тҚрӘнӘқ +сӘп-+нуӘ мен шӘрӘп-ңартаŞҰ, ңоректенуӘ мен т&рмҰс тӘршӘлӘгӘ кезӘндегӘ +те раңҰмдҰ реттӘлӘк пен тіртӘп керемет-аң! ЖарХаңиңидӘ ңалай к+рсетсе діл сол секӘлдӘ б&л ң&бҰлҰстар да бӘзге бӘр үана Адл, Рахим АллаҒтҰ к+рсетедӘ. ЮлгӘ сансҰз тҚрлердӘқ, сансҰз т&лүалардҰқ бӘр т&лүасҰнҰқ +з аүзасҰ, сезӘм мҚшелерӘ ділме-діл +лшемдерӘ +зара ҚйлесӘмдерӘ, реттӘлӘгӘ арңҰлҰ АмиÇттҰким АллаҒтҰ анҰң к+рсетуде.
амалдарҰнҰқ тартҰлатҰнҰн аңҰлүа сҰйҰмсҰз деп сенбейтӘндер, жақа аталүан жіне +з к+здерӘмен к+рӘп жҚрген керемет тіртӘп Әз т+мрделӘ жҚйеге ҚқӘлӘп ңарай алса, ілбетте кҚпӘрлӘктен бас тартар едӘ.
Хаким есӘмӘнӘқ &лҰ сіулесӘ болүан үаламдаүҰ жаппай хикмет пен ҚнемдӘлӘк, ешбӘр жерде ҰсҰраптҰқ болмауҰ бӘзге ҰсҰрап ңҰлмай, ҚйтӘн РпайдаланудҰ б&йҰрадҰ. Адл есӘмӘнӘқ ісерӘнен пайда болүан ілемдегӘ толҰң ИлаҒи ідӘлдӘк, барлҰң заттҰқ реттӘлӘгӘн жӘтӘ ңадаүалап отҰр. Адамзатңа да і н&рҰ лудҰ б&йҰрадҰ. Рахман сҚресӘнде:
деп келетӘн аÇттаүҰ т+рт мірте, т+рт тҚрлӘ тараз иман ара ететӘн т+рт рет таразҰ маүҰнасҰндаүҰ "мизан" с+зӘ ілемде +лшемнӘқ ңаншалҰңтҰ мақҰздҰ екенӘн, +лшемдӘ болудҰқ бірӘнен де жоүарҰ т&ратҰнҰн бӘлдӘредӘ. Рас, ешнірседе ҰсҰрап болмайтҰнҰ секӘлдӘ ешбӘр нірседе наңтҰ маүҰнада з&лҰмдҰң артҰң адам жоң.
АллаҒтҰқ «Ү&ддус» есӘмӘнӘқ &лҰ сіулесӘнен пайда болатҰн танзифю(тазарту),>незафетю(тазалҰң)>аңиңаттарҰ бҚкӘл ілемдегӘ жаратҰлҰстҰ тазартҰп, ідемӘ етӘп отҰр. АдамнҰқ лас ңолҰ жетпейтӘн жерден, тура маүҰнада ешбӘр кӘр, ласажайҰп нірсе к+ре алмайсҰқ. СонҰмен, Ү&раннҰқ аңиңаттарҰнан, Ислам дӘнӘнӘқ негӘздерӘнен болҰп саналатҰн "ідӘлет, ҚнемдӘлӘк, тазалҰң" ңаүидасңоŞ ңам +мӘрӘнде ңаншалҰңтҰ саңталуҰ ңажет ереже, зақ екенӘн бӘл! Ү&раннҰқ ҚкӘмдерӘ ілеммен тҰүҰз байланҰстҰ, ілемге тереқ тамҰр жайҰп, ң&шаңтап т&р. Ал, осҰ аңиңаттармен санаспау, онҰ б&зу - ілемдӘ б&зу, +қӘн +згерту с Б&л &ңисҰнсҰз нірсе екенӘн бӘл! ОсҰ аталүан Қлкен Қш зиÇю(жарҰң)>секӘлдӘ рахметю(мейӘрӘм);>инаетю(жірдем);>хафизиет (саңтау) тірӘздӘ жҚздеген ауңҰмдҰ аңиңаттар ХаширдӘ, АңҰреттӘ талап етедӘ. Солай бола т&ра,
бҚкӘр алемде, жаратҰлҰста ҚкӘмӘ жҚрӘп т&рүан рахмет, инает, адалет, хикмет, иңтисадю(ҚнемдӘлӘк),>нізафетю(тазалҰң)>сҰңҰлдҰ аса кҚштӘ, шексӘз ауңҰмдҰ аңиңаттардҰқ мейӘрӘмсӘздӘкке, з&лҰмдҰңңа, ібестӘкке, ҰсҰрапңа, ластҰңңа, хикметсӘздӘкке айналҰ......Ә мҚмкӘн бе? Ү&дай саңтасҰн, олай болуҰ істе мҚмкӘн емес!
هَا وَАүзамнҰқ алтҰ н&рҰнан ҚшӘншӘ н&рҰна ишара ңҰлатҰн
аÇтҰнҰқ бӘр т&жҰрҰмҰ жіне Исм-и Аүзам нешалҰң,см-и АүзамнҰқ алтҰ н&рҰнҰқ бӘр н&рҰ болүан "Хакем" есӘмӘнӘқ бӘр сіулесӘ, ңасиеттӘ Рамазан айҰнда к+рӘнген болатҰн. Оүан тек ишара ңҰлатҰн ҚшӘншӘ Т&жҰрҰм асҰүҰс жазҰлдҰ. Б&л таңҰрҰп бес тҚйӘннен т&радҰ. Алүашң&дӘретүазүа ңалай жазҰлса солай к+шӘрӘлдӘ.
шӘншӘ т&жҰрҰмнҰқ бӘрӘншӘ тҚйӘнӘ. ОнҰншҰ С+зде ишара етӘлгенӘндей, Хакем есӘмӘнӘқ &лҰ ісерӘ, онҰқ сіулесӘ мҰна үаламдҰ бӘр кӘтаптай реттеп, тіртӘппен жаратңан. Иі, үала жанҰқе бӘр ірбӘр параүҰнда жҚз кӘтап жазулҰ, ірбӘр жолҰ жҚздеген параңтҰ ңамтитҰн, ірбӘр с+зӘ жҚздеген жазу жолдарҰна татитҰн, ірбӘр ірпӘнӘқ астарҰнда жҚздеген с+здер жататҰн, ірбӘр нҚктесӘнӘқ ҚстӘнде кӘтаптҰқ ңҰсңа мазмӘ дҚнибҰлатҰн үажайҰп бӘр кӘтап тірӘздес. Б&л кӘтаптҰқ параңтарҰ, жолдарҰ тӘптӘ сонау нҚктелерӘне дейӘнгӘ жҚздеген ңҰрҰ +зӘнӘқ ЖазушҰсҰн ап-анҰң к+рсететӘнӘ сондай, кап-тазқ болмҰсҰнан да анҰң тҚрде жазушҰсҰнҰқ болмҰсҰн, жалүҰз екенӘн ділелдейдӘ. ЯйткенӘ, бӘр ірӘп +зӘнӘқ болмҰсҰн бӘр ірӘптей үана к+рсететӘн болса, +зӘн жазүан жазушҰнҰ бӘр жол жазудай анҰң к+рсетедӘ.
ЮрбӘр аүаш та, ілгӘ Юзіли С&лтан берген тамаша сҰй-кіделерӘн, медалһ, орден секӘлдӘ таүҰп алҰп, +здерӘнӘқ мерекесӘ, салтаттану шеруӘ болүан к+ктемде ЮлгӘ Юзіли падишахтҰқ назарҰна &сҰну ҚшӘн осҰлайша безенӘп, тап-т&йнаңтай киӘнӘп алүандай. Оларүа хикметке толҰ болмҰс берӘлгенӘ сонша, ірбӘр г жуҰп-, ірбӘр жемӘсӘнде к+птеген сҰрлар, ділел-айүаңтар бӘр-бӘрӘнӘқ ӘшӘне орналасңандай. Солар арңҰлҰ Шебер СуретшӘ, ЯрнекшӘ, ИесӘнӘқ болмҰсҰна, к+ркем есӘмдерӘне куілӘк етедӘ. Міселен, ірбӘр гҚлдӘқ, ірбӘр жемӘстӘқ белгӘлӘ бӘр +мӘрд бар. Ол +лшемде жҚйе бар, ал ол жҚйе ірдайҰм жақарҰп отҰратҰн реттеу, +лшеу арңҰлҰ жҚзеге асадҰ. Ал ол +лшем мен реттеу болса ідемӘ +нер арңҰлҰ жасаладҰ. Ал ол ідемӘлӘк пен +лауҰқмлса маүҰналҰ хош иӘстер мен хикметке толҰ тіттӘ дімдермен к+мкерӘлген. СондҰңтан ірбӘр гҚл, +зӘнӘқ аүашҰнда ңанша гҚл болса сонша рет Хакем-Ә ЗҚлжілалүа ишара ңҰлҰп, одан хабар бередӘ. БӘр с+з тірӘздӘ мҰна аүаштҰқ, бӘр ірӘп дҚниÇӘ бӘр тҚйӘр жемӘсӘндегӘ бӘр нҚкте Әспеттес дінӘнде, сол аүаштҰқ толҰң мазм&нҰ, барлҰң баүдарламасҰ саңтаулҰ. Ол бӘр сиңҰрлҰ сандҰң, сҰрүа толҰ ңобдиша тірӘздӘ. ТаүҰсҰн таүҰ. ңорңҰОсҰлайша үалам кӘтабҰнҰқ бҚкӘл жазу жолдарҰ, параңтарҰ Хакем жіне Хаким есӘмдерӘнӘқ шуаңтарҰмен тӘптӘ, ірбӘр параүҰ үана емес, тӘптӘ ірбӘр жолҰ, ірбӘр с+зӘ, ірбӘр ірпӘ, ірбӘр Ал Ү&Ә м&үжиза бейнесӘнде жаратҰлүан. БҚкӘл себептер ж&мҰлса бӘр нҚктесӘнӘқ &ңсасҰн жасай алмасҰ хаң, істе оүан ңарсҰласа алмайдҰ.
БӘрӘншӘ Міселе. ОнҰншҰ С+зде баÇндалүанҰндай, шексӘз камалдаүҰ бӘр жамалю(с&лулҰң)+збен шексӘз с&лу бӘр камал (кемелдӘк) ілбетте +зӘн к+ргӘсӘ, к+рсеткӘсӘ келедӘ, Çүни жасҰрҰн ңалмай +зӘнӘқ
кереметтӘгӘн паш еткӘсӘ келедӘдай.
пӘкӘр +те негӘзӘ мҰңтҰ ңаүида. МӘне, осҰ жалпҰүа ортаң негӘзгӘ ңаүидаүа орай, мҰна алҰп үалам кӘтабҰнҰқ авторҰ, Наңңаш-Ұ Юзіли осҰ үалам арңҰлҰ, үа сҰйла ірбӘр параүҰ арңҰлҰ, ірбӘр жолҰ, тӘптӘ ірбӘр ірпӘ, ірбӘр нҚктесӘ арңҰлҰ +зӘн танҰстҰрүҰсҰ, кемелдӘгӘн бӘлдӘргӘсӘ, жамалҰн к+рсеткӘсӘ келедӘ, +зӘн жаңсҰ к+рудӘ ңалҰңтар Сол ҚшӘн де еқ &саң б+лшектен бастап еқ кҚлли нірсеге дейӘн, ірбӘр болмҰстҰқ бӘрнеше тӘлӘмен +зӘнӘқ жамалҰн, кемелӘн танҰстҰрҰп отҰр. СҚйсӘндӘрӘп, жаңсҰ к+ргӘзуде.
Уа, үапҰл жан Ү&рандай Хаким-Ә Хакем, Хаким-Ә ЗҚлжалал уіл Жамал ірбӘр жаратңан нірселерӘ арңҰлҰ +зӘн саүан осҰлай шексӘз айңҰн, жарңҰн тҚрде танҰстҰрудҰ, сҚйсӘндӘрудӘ ңалап т&рңшаүа сен онҰқ танҰстҰруҰна жауап ретӘнде иман етӘп, танҰмасақ, онҰқ сҚйсӘндӘруӘнӘқ аңҰсҰ ретӘнде ң&лшҰлҰң етӘп, +зӘқдӘ Оүан сҚйсӘндӘрмесеқ, б&л ірекетӘқ ңаншалҰңтҰ тоқмойҰндҰң мҚлдем к+рсоңҰрлҰң, надандҰң ірӘ саүанрсеткеаңтҰ зиÇн екенӘн бӘл, есӘқдӘ жи!
БӘраң, мҰна үаламнҰқ жаратҰлҰсҰна назар салҰп ңарасаң, бӘр дінектӘ жарату ҚшӘн бӘр аүаштҰ жарата алатҰн ң&дӘрет ңажет. БӘр аүаштҰ жарату ҚшӘн ейедӘ. жарата алатҰн ң&дӘрет-кҚш керек. Егер АллаҒтан басңа үаламүа ісер ететӘн б+тен ң&дӘрет болса, ол еқ &саң
дінектӘқ жаратҰлҰсҰнда да ҚлесӘ болуҰ керек. ЯйткенӘ, ол аүаштҰқ ҚлгӘ мҰсалҰ мазм&нҰ. Сонда алҰп ілемге сҰймайтҰн л. Б&лбубиет билӘк бӘр дінектӘқ ӘшӘне тӘптӘ бӘр зірренӘқ ӘшӘне орналасңан болдҰ үой. Б&л ірине сандҰраңтҰқ сандҰраүҰ, ңисҰң ңиÇлдҰқ сораңҰсҰ, маүҰнасҰз бос даурҰңпа үана, аңҰлүа мҚлдем кереүар пӘкӘр. АлҰп үаламдҰ барлҰң хал-ахуалҰмен +п, танідӘл таразҰсҰмен, хикметке толҰ +лшемӘмен басңарҰп отҰрүан Үадир-Ұ М&тлаңтҰ ілсӘз деп ойлау, тӘптӘ, бӘр дінектӘқ ӘшӘнде басңа Ү&дай бар деп сену Çүни ширклудан ҚпӘрлӘкке тҚсу ңаншалҰңтҰ аңҰлүа сҰйҰмсҰз жалүан пӘкӘр десеқшӘ! Ал, Тіухид Çүни бірӘн бӘр АллаҒ жараттҰ деу кҚмінсӘз діреже хаң, наүҰз аңиңат. Солай болуҰ кередат ңҰсӘз солай! ОсҰ аңиңаттҰ бӘл, "ЮлхамдулиллаҒи аліл Иман!" де!
шӘншӘ тҚйӘн. Сани-Ұ Үадир +зӘнӘқ Хакем жіне Хаким есӘмдерӘмен мҰна ілемнӘқ Әмет жаҰқдаүан жҚйелӘ ілемдердӘ орналастҰрүан. Ол ілемдердӘқ ӘшӘнде хикметтерге еқ к+п б+ленушӘ адамзаттҰ тақдап онҰ орталҰң негӘз етӘп жаратңан. ҺаламдаүҰ мақҰздҰ хикметтер мен пайдалар адамдҰ айнала ңоршап, онҰмен тҰүҰз .
СҰста. Адамзат ілемӘне ризҰңтҰ орталҰң еткен. Адамзат ілемӘнде к+птеген хикметтер мен пайдалар сол ризҰңпен тӘкелей байланҰстҰ ірӘ сол арңҰлҰ к+рӘнӘс табадҰ. АдамдаүҰ сана мен рҰзҰңтҰқ лен ң&с арңҰлҰ ЖаратушҰнҰқ Хаким есӘмӘнӘқ сіулесӘ жарңҰн к+рӘнедӘ. Сондай-аң, адами сана арңҰлҰ анҰңталҰп жатңан жҚздеген піндердӘқ ірңайсҰсҰ Хакем есӘмӘнӘқ бӘр сіулесӘн тҚсӘндӘрӘп бередӘ.
Міселен, дн б&л лӘк пінӘнен: "МҰна ілем неге &ңсайдҰ?" деп с&раса, ол бҰлай дер едӘ: "ӨшӘне небӘр дірӘ-дірмек рет-ретӘмен жинастҰрҰлүан, +те тҰÇнаңтҰ жасалүан, керемет алҰп дірӘхана".
ХзиÇн кінӘнен: "МҰна жер шарҰ неге &ңсайдҰ?" десе, "Яте тамаша, бӘр мӘнӘ жоң зертхана, зерттеу орталҰүҰ" деп жауап берер едӘ.
Техника үҰлҰмҰнан с&ралса: "ЕшбӘр аңауҰ жоң, +те керемет зауҰт, фабрика" дер едӘ.
ЕгӘншӘлӘк ӘлӘмӘ: "ЯнӘмдӘ молҰнолатҰнетӘн, ңандай да болсҰн діндердӘ мезгӘлӘнде ҚлгертетӘн егӘс алңабҰ, керемет бау-баңша" дер едӘ.
Сауда-саттҰң ӘлӘмӘ: "ТақүажайҰп к+рме, +те жҚйелӘ базар, +те шебскендеалүан заттар сатҰлатҰн дҚкен" дер едӘ.
АспаздҰң, д&рҰс тамаңтану ӘлӘмӘ: "Яте тамаша, азҰң-тҚлӘктӘқ небӘр тҚрӘ табҰлатҰн ңойма" дер едӘ.
Тамаң +неркісӘбӘ: "ЖҚз мҰқдаүан тіҰп оңҰүамдар бӘрге салҰнүанҰмен еш араласпай, +те жҚйелӘ тҚрде пӘсӘрӘлетӘн Раббани асхана, Раббани ңазан" дер едӘ.
Юскери ӘлӘм: "Жер шарҰ іскери лагер. К+ктем сайҰн ң&рамҰ жақарүан, саңадай сай сарбаздармен толҰңтҰрҰладҰ. Жер бетӘ іскҰрларҰтҰрларүа толҰп, ӘшӘнде т+рт жҚз тҚрлӘ &лт +кӘлдерӘ ілгӘ іскери б+лӘмшеде борҰшҰн +теп жҚрсе де ірңайсҰсҰнҰқ азҰүҰ б+лек, киӘмдерӘ басңа, ңару-жараңтарҰ +згеше, таүҰлҰмдарҰ мен босатҰлу мерзӘмдеранүа прлӘ, с+йте т&ра +те жҚйелӘ тҚрде ешңайсҰсҰн &мҰт ңалдҰрмай, шатастҰрмай бӘр үана Аүзам ңолбасшҰнҰқ імӘрӘмен, кҚш-ңуатҰмен, мейӘрӘмӘмен ңамтамасҰз етӘлӘп, мол ңазҰнасҰнан бҚкӘл ңажеттӘлӘктерӘ ңамтжаңҰнҰ етӘлӘп, керемет басңарҰлуда" дер едӘ.
êлектр пінӘнен с&раса, ілбетте бҰлай дер едӘ: "МҰна зіулӘм үалам аттҰ сарайдҰқ т+бесӘ +те реттӘ, +лшемдӘ тҚрде сансҰз Êлектр шамдарҰмен безендӘрӘлген. ТақүажайҰп жҚйелӘ, ділме-діл +лше. МҚмкенӘ сонша, КҚннен бастап сонау жер шарҰнан мҰқ есе Қлкен аспани шамдар, ірдайҰм жанҰп т&рса да тепе-теқдӘгӘн б&збай, жарҰлҰп кетпей +рт шҰүармай ірдайҰм жарңҰрап т&р. Ж&мсалатҰн шҰүҰндарҰ ңҰру. Олара т&ра, ол шҰүҰндарҰ мен жанармайларҰ ңайдан келӘп жатҰр? Үалай таусҰлҰп ңалмайдҰ? Жану жҚйесӘ ңатақ саңталуда. КӘшкене шамнҰқ +зӘн м&ңиÇт баңҰлап отҰрмаса с+нӘп ңаладҰ емес пе? АстрономиÇ пінӘнӘқ мілӘметӘ бойҰнша, к+лемӘ жер шарңҰмбатиллион есе Қлкен жіне миллион жҰл б&рҰн жаратҰлүан КҚндӘ
еш к+мӘрсӘз, жанармайсҰз жандҰрҰп т&рүан Хаким-и ЗҚлжілалдҰқ шексӘз хикметӘне, асңан ң&дретӘне ңара! «СҚбханаллаҒ» де! КҚн ңанша уаңҰттан берӘмнҰқ к т&рүан болса, сонша минуттардҰқ аширатҰ, Çүни оннан бӘрӘндей м+лшерде «МашаллаҒ, БірекелдӘ, ЛіиліҒі иллаллаҒ» с+здерӘн ңайтала! Демек, мҰна аспани шамдарда +зара тақүажайҰп тіртӘп бар. Жіне олалҰ, іле м&ңиÇт ңадаүалап отҰр. ЮлгӘ, сансҰз жҰмҰқ ңаңңан, алҰп н&рлҰ шамдар секӘлдӘ ж&лдҰздардҰқ бу ңазанҰ, б&лаүҰ ңайда десеқ, бӘр риуаÇтта ҰстҰң отҰ істе азаймайтҰн ЖіҒаннам екен. Ол дӘ Зехоң ҰстҰң жалҰн шашҰп т&радҰ екен. Ал,
манаүҰ Êлектр шамдарҰнҰқ жарҰүҰн +ндӘрушӘ, орталҰң станциÇ болса, міқгӘ баңи н&рҰ +шпейтӘн Жіннат екен. Сондай-аң, АллаҒтҰқ ХзӘнӘқ іне Хаким есӘмдерӘнӘқ шексӘз н&р-сіулесӘмен ірдайҰм жарңҰрап т&радҰ. ТаүҰсҰн таүҰ... ОсҰ піндер секӘлдӘ жҚздеген піннӘқ ірңайсҰсҰ мҰна үан азҰеремет тіртӘптӘ тҚрде, шексӘз хикметтерге, пайдаларүа негӘзделӘп безендӘрӘлгенӘне б&лтартпас куілӘк етедӘ. ОсҰ үажайҰп ірӘ барлҰң нірсенӘ ңамтҰп т&рүашҰлар"етпен кҚллӘ ілемге берген тіртӘп хикметтердӘ еқ &саң жіндӘкке, кӘшкене бӘр дінекке де шаүҰн м+лшерде берген. ЯздерӘқе мілӘм, ірӘ анҰң нірсе, тіртӘптӘ тҚрде белгӘлӘ бӘр маңсаттардҰ, хикметтердӘ жіне пайдалардҰ к+з бӘр УӘн ерӘк-ңалау, ң&дӘрет керек, онсҰз мҚмкӘн емес. Ол ерӘксӘз, ңалаусҰз, бейсана меқӘреу табиүат пен себептердӘқ ңолҰнан келмесӘ анҰң, тӘптӘ араласуҰ да мҚмкӘн емес. Демек, мҰна үаламдаүҰ кҚллӘ жаратҰлҰстаүҰ керемет тіртӘп пен шексӘз хикм оÇтҰпалап етӘп Ғім к+рсетӘп т&рүан Фаил-Ұ М&хтардҰ, Сани-Ұ ХакимдҰ танҰмау немесе жоңңа шҰүару ңаншалҰңтҰ надандҰң, аңҰмаңтҰң екенӘн айтҰп жеткӘзер с+з жоң.
Ұң екенӘн келӘп к+рсӘн! Ал, аңҰретке сену, иман келтӘру болса Ж&маң секӘлдӘ тамаша, кеқ пейӘштей н&рлҰ, жіннаттай жарңҰн жол екенӘн бӘлсӘн, иманүа келсӘн.
БесӘншӘ тҚйӘн. Б&л тҚйӘн екӘ міселеден т&радҰ.
Ей, ҚнемдеудӘ бӘлмейтӘн, ҰсҰрапшҰл адам! КҚллӘ үаламнҰқ негӘзгӘ зақҰ болүорналамдӘлӘктӘ ескермегендӘктен, аңиңатңа ңаншалҰңтҰ терӘс ірекет етӘп отҰрүандҰүҰқдҰ бӘл!
АÇтҰ дӘқгегӘ мҰңтҰ, ауңҰмҰ кеқ ережеден дірӘ дімдеп отҰрүанҰн тҚсӘн!
#367дап ал +зӘн к+ретӘн, к+рсететӘн айна с&райдҰ. Яте кімӘл +нер +зӘн ілемге танҰстҰратҰн делдал &стаз талап етедӘ. Олай болса, ілбетте мҰна ірбӘр ірпӘнде жҚздеген маүҰналар мен хикметтер жатңан ......аттҰ лҰ КӘтаптҰқ оңҰрманҰ болүан адамзаттҰқ ӘшӘнен ілбетте, бӘр кімӘл жетекшӘ, лҰ &стаз шҰүуҰ керек. Ондай &стаз, ілгӘ кӘтаптҰқ киелӘ де тереқ хикметтерӘн ҚйретӘп дірӘс бередӘ, үалам үажайҰптарүа толҰ екенӘн ҚйретедӘ. ТМейрӘмаламдҰ жаратардаүҰ Раббани маңсаттардҰқ к+рӘнуӘне, тӘптӘ жҚзеге асуҰна да сол себеп боладҰ. БҚкӘл ілемдегӘ АллаҒ тарапҰнан жаратҰлҰп к+рӘнуӘ тиӘс шебаталүардӘ, к+ркем есӘмсипаттардҰ танҰстҰратҰн, айна болҰп шаүҰлҰстҰратҰн бастҰ т&лүа да сол болмаң. ЮлемнӘқ ЖаратушҰсҰ, кҚллӘ болмҰс арңҰлҰ +зӘн сҚйсӘндӘргӘсӘ келедӘ, оүан +зӘнӘқ жаратңандарҰ болҰмдҰ жауап бергенӘн ңалай хикмендҰңтан, саналҰ маң&лҰңтардҰқ атҰнан бӘреу шҰүҰп, ілгӘ шексӘз РубубиеттӘқ талабҰна сай ауңҰмдҰ тҚрде ң&лшҰлҰңпен ңайтарҰм жасап, жер мен к+ктӘ сӘлкӘнтӘп жӘберер зӘкӘрӘмен сананҰна ңӘнӘқ назарҰн мҰна +нердӘқ ИесӘне аударудҰ маңсат ңҰлүан.
Ол +зӘнӘқ киелӘ дірӘстерӘмен, ң&ндҰ таүҰлҰмҰмен аңҰлдҰ жандардҰқ к+қӘлӘн бӘрден +зӘне аудартҰп, ҮасиеттӘ Ү&ран арңҰлҰ Сани-Ұ Хакем ХакимнӘқ киелӘ де биӘк маңсаттарҰн +те тартҰмографтжҚйелӘ тҚрде жеткӘзген. МӘне, барлҰң ИліҒи хикметтер к+рӘнӘс тапңанда, жамал мен жалал к+рӘнген кезде оүан лайҰң жауап беретӘн ӘрӘ Т&лүанҰқ болуҰ, мҰна үалам ҚшӘн КҚндей ңажет, тӘптӘ шарт.
ОсҰлай Әстеген жіҰлҰста мӘндеттӘ адал да толҰң атңарүан жан АрдаңтҰ ПайүамбарҰмҰз М&хаммед алійҒиссалату уіссілім. Олай болса КҚннӘқ жарҰңтҰ, ал жарҰң кҚндӘздӘ талап еткенӘндей, үаламдаүҰ хикмндап ңМ&хаммедтӘқ (с.а.у.) пайүамбарлҰүҰн талап етедӘ.
АллаҒтҰқ Хакем жіне Хаким есӘмдерӘ шексӘз ауңҰмдҰ шаүҰлҰсҰмен +те анҰң тҚрде АхмедтӘқ (с.а.у.) пайүамбарлҰүҰн ңалай талап етсе, сол секӘлдӘ к+ркем есӘмдерден АллаҒ, РхиетӘн Рахим, Уідуд, МҚним, Кірим, Жімил, Раб секӘлдӘ к+птеген есӘмдердӘқ ірңайсҰсҰ үаламда к+рӘнӘп т&рүан &лҰ шуаңтарҰ арңҰлҰ кеқ к+лемде, анҰң-ңанҰң дірежеде АхмедтӘқ (с.а.у.) пайүамбарлҰүҰн талап етедӘ.
Міселен, Рахман есӘмӘнӘқ шуаүҰ рай бӘрлҰң, ілемге рахҰм болҰп жӘберӘлген сол КӘсӘ арңҰлҰ к+рӘнӘс табадҰ. Уідуд есӘмӘнӘқ шуаүҰ "тахаббуб-Ұ ИліҒи" Çүни АллаҒтҰқ +зӘн жаңсҰ к+ргӘзу>К+кте "таүаруф-Ұ Раббани" Çүни АллаҒтҰқ +зӘн танҰстҰруҰ, Хабиб-Ұ РаббҚл Аламин болүан Юз Пайүамбар арңҰлҰ нітижелӘ болмаң, тиесӘлӘ
1 ОтҰзҰншҰ Лемар едӘ+ртӘншӘ т&жҰрҰмҰ
АÇтҰнҰқ бӘр т&жҰрҰмҰ саналатҰн жіне АллаҒтҰқ Уахид, Юхад есӘмдерӘн ңамтитҰн Исм-и АүзамнҰқ ал істе Ұнан бӘр н&рҰ "ФЮРД" есӘмӘнӘқ бӘр ш&үҰласҰ Шіууіл айҰнда ЕскӘшіҒар тҚрмесӘнде маүан к+рӘнген едӘ. Ол алҰп ш&үҰланҰ толҰң тҚсӘндӘрудӘ Рисалей-Н&рүа тапсҰрҰп, м&нда Фірд есӘмӘ. Б&л ҰстҰ "ЖетӘ ишара" арңҰлҰ Тіухид аңиңатҰн ңҰсңаша баÇндайтҰн боламҰз.
ҺаламдаүҰ жаратҰлҰстҰқ бӘр-бӘрӘне сҚйенуӘ, бӘр-бӘрӘне жауап берӘп, +зара т&тастҰүҰ, бӘрӘмен-бӘрмен ҚйсуҰ, бӘрӘгуӘ, аса жарңҰн да &лҰ УахдеттӘқ тақбасҰн паш етедӘ.
ЕкӘншӘ тақба. Жер бетӘ мен к+ктемнӘқ келбетӘнде ЮхадиеттӘқ м+рӘ мен УахданиеттӘқ тақбасҰ Фірд есӘмӘ арңіуекелекеше жарңҰрап к+рӘнетӘнӘ сондай, Жер бетӘндегӘ бҚкӘл жандҰ жаратҰлҰстҰ болмҰс бӘтӘмӘмен, ңимҰл ірекетӘмен, хал-ахуалҰмен ңоса к+рӘп, бӘлӘп басңарҰп, жаратҰп т&рүан БӘреуден басңа ешкӘмнӘқ де жарату ӘсӘне
ШӨНШӨ ТАҢБА. АдамнҰқ бет-жҚзӘнӘқ +зӘ ЮхадиеттӘқ тақбасҰ. Адам алейҒиссаламнан ңиÇметке дейӘн келӘп-кететӘн ң&рдҰ адамдҰ назарҰ толҰң ңамтҰп, жӘтӘ баңҰлай алмаүан... ірбӘр адамнҰқ бет жҚзӘне басңадан ерекше ңҰлатҰн белгӘ ңоÇ алмаүан... жіне сол кӘшкентай беттӘқ +зӘне сансҰз ерекшелӘктер жарата алмаүан ңандай бӘр себептӘқ, бӘтардҰқ адамнҰқ бет-жҚзӘндегӘ Уахданиет м+рӘн ңоŞүа ң&дретӘ жетпес едӘ. БӘр адамнҰқ бетӘне ілгӘ тақбанҰ ңойүан ң&дрет, бҚкӘл адам заттҰ жеке-жеке, к+рӘп, шексӘз ӘлӘмӘмен ңадаүаламаса, ірбӘр адамнҰқ жҚзӘндегӘ к+з, ң&лаң, ауҰз секӘлдӘ аүірӘ +збӘр-бӘрӘне сонша &ңсас бола т&ра, тҚрлӘ ерекше белгӘлер арңҰлҰ бӘр-бӘрӘне &ңсамауҰ да, +з-+зӘнен болуҰ мҚмкӘн емес. Олай болса, бет ілпеттегӘ к+з, ң&лаң секӘлдӘ аүзалардҰқ бӘр-бӘрӘне &ңсауҰ да адамзаттҰқҚтӘп тушҰ ИесӘнӘқ бӘреу екенӘн ділелдейтӘн Тіухид тақбасҰ. СонҰмен ңатар, адамзаттҰқ жеке ң&ңҰн ңорүау ҚшӘн басңалардан тҚрӘн +згеше етӘп жаратҰп, олардҰқ пӘшӘнӘн шатастҰрмауҰ, бӘр-бӘр мен ажҰрату маңсатҰнда хикметтӘ, ерекше белгӘ ңоŞҰнҰқ +зӘ Уахид АллаҒтҰқ ирадесӘ, ҰңтиÇрҰ, ңалау еркӘ +зӘнде екенӘн к+рсетедӘ. СонҰмен, осҰ аталүан ерешелӘктер мен ақүа
&ңсастҰңтар Юхад АллаҒтҰқ кҚрделӘ тақбасҰ болҰп, бӘзге мҰнанҰ меқзейдӘ. ХайуанаттҰ, бҚкӘл жаратҰлҰс атаулҰнҰ жарата алмаүан бӘр себеп, ол тақбанҰ ңоÇ алмас едӘ.
МӘне, осҰлай салҰстҰра отҰрҰп, бҚкӘл үаламнҰқ бӘр-бӘрӘнӘқ ӘшӘне кӘрӘгӘп жатңан тҚрлӘ жаратҰлҰстардҰқ үаламдҰ бӘрт&тас етуӘ мҰнанҰ меқзейдӘ: ҺаламнҰқ жаратҰлуҰ іртҚрлӘ с алҰнүрмен боладҰ, деген тҚсӘнӘктӘ мҚлде жоңңа шҰүарадҰ. БҚкӘл жаратҰлҰсңа ҚкӘмӘн жҚргӘзе алмаүан бӘр себеп, билӘк жҚргӘзӘп, басңару жаүҰмен де бӘр нірсеге ҚкӘм етҒ ТаүайдҰ, тӘптӘ бӘр үана зірре-б+лшектӘ де баүҰндҰруүа шамасҰ жетпейдӘ.
шӘншӘ ишара. Фірд есӘмӘнӘқ лҰ ш&үҰласҰ, үаламдҰ бӘр-бӘрӘнӘқ ӘшӘне жазҰлүамдҰ к+Әз Сімадани хат ӘспеттӘ етӘп, ірбӘр хатта шексӘз УахданиеттӘқ м+рӘн, ЮхадиеттӘқ тақбасҰн басҰп к+рсеткенӘ секӘлдӘ, ірбӘр хаттаүҰ жазудҰқ санҰндай ЮхмӘт отм+рлерӘн танҰстҰрҰп, сол м+рдӘқ санҰ ңанша болса сонша рет онҰқ хатшҰсҰн да танҰстҰруда. ЮлгӘ жазу деп отҰрүан, ірбӘр гҚл, ірбӘр жемӘс, ірбӘр б&та, тӘптӘ ірбӘр жануар, жіндӘк... бірӘ бірӘ жеке-жеке ЮхадиеттӘқ м+рӘ, СімасҰн бақ тақбасҰ. Ал олардҰқ орналасңан мекенӘ, бӘр параң хат секӘлдӘ. ЮрңайсҰсҰ сол мекендегӘ бӘр ңолтақба тірӘздӘ. БірӘ бӘрӘгӘп, сол параңтҰқ, сол мекеннӘқ жазушҰ ИесӘн к+рсетедӘ. МҰсалҰ, бӘр баңшада
+сӘп т&рүан сарҰ гҚл,ар ң&баңшанҰқ ЖаратушҰ шеберӘнӘқ ңолтақбасҰ. ЮлгӘ сарҰ гҚл деген тақбанҰқ иесӘ кӘм болса, онда жер жҚзӘндегӘ бҚкӘл сол тектес гҚлдер сол ЖаратушҰнҰқ с+здерӘ екендӘгӘне, ілгӘ баңша да Он хикмзу параүҰ екенӘне, ап-анҰң ділел боладҰ. Олай болса, ірбӘр нірсе +зӘнӘқ ЖататушҰсҰна барлҰң нірсенӘ еншӘлеп, ОнҰқ бӘр екендӘгӘн бӘлдӘретӘн Тіухид белгӘсӘ болуда.
Т+ртӘншӘ ишара. Фірд есӘмӘнӘқ &лҰ ш&үҰласҰ КҚн ӘспеттӘіпсӘрлк+рӘнуӘмен бӘрге, мӘндеттӘ тҚрде солай дейтӘндей дірежеде аңҰлүа ңонҰмдҰ міселе. Ал осҰ ш&үҰланҰқ терӘс жаүҰ, ңарсҰ маүҰнасҰ болүан ширк Çүни ЖаратушҰүа таүҰ бӘр серӘктердӘ теқеу, аңҰлүа сҰйҰмсҰз ірӘ тҚсӘнӘксӘз, бос с+з. Ал онҰқ симаннҰбос с+з, ділелсӘз сандҰраң екенӘн Рисалей-Н&рдҰқ к+птеген кӘтаптарҰнда жерӘне жеткӘзе ділелденген болатҰнбҰз. ҮазӘр ол ділелдердӘ сол рисалелердӘқ +зӘнен оңуүа кеқес берӘп, м&нда тек « ш т&жҰрҰм» баÇндалмҰн ңай БӘрӘншӘсӘ. ОнҰншҰ жіне ЖиҰрма тоүҰзҰншҰ С+здӘқ соқҰнда ңҰсңаша, ЖиҰрмасҰншҰ МектубтҰқ аÇүҰнда анҰңтап т&рҰп ділелдегенӘмӘздей, Юхад, Фірд АллаҒтҰқ ң&дӘретӘ ҚшӘн еқ алҰп нірсенӘ жарату еқ кӘшкентай нірсенӘ жарату сҰн болсай. К+ктемдӘ жарату бӘр гҚлдӘ жаратңандай оп-оқай. ЮрбӘр к+ктем сайҰн ңайта жаратҰлуүа Çүни хаширдӘқ сансҰз мҰсалҰна куі болудамҰз. лкен аүаштҰ кӘпкӘшкене жем б&л жӘлдӘ +те оқай жарата салуда. Егер осҰнҰқ бірӘ сҰртңҰ себептерге ңалса, онда бӘр тҚйӘр жемӘстӘқ жаратҰлуҰ, бӘр аүаштҰқ жаратҰлуҰндай ңиҰн ірӘ к+п шҰүҰн кетедӘ... ал бӘр гҚлдӘ жарату бӘр к+ктемдӘ жаратумен бӘрдей кҚрделӘ, ңиҰн болар едӘ.
бубиеталҰқ ңолдҰқ киӘм - кешегӘ бӘр ңолбасшҰнҰқ імӘрӘмен бӘр үана фабрика дайҰндаса, онда бӘр жауҰнгердӘқ киӘмӘн дайҰндаүандай оқай болатҰнҰ белгӘлӘ. Егер, ір іскердӘқ керек-жаражҰлданлекб+лек фабрикада дайҰндаса жіне іскери басңару бӘр ңолбасшҰ емес к+пшӘлӘктӘқ ңолҰна к+шсе, онда ірбӘр жауҰнгер ңалҰқ ңолдҰқ басңарҰлуҰндай ңиҰндап, ал керек-жараүҰн жасайтҰн соншама к+п фабрика ңаже ЖЕТӨНр едӘ. Діл сол сиÇңтҰ, егер барлҰң нірсе Юхад, Фірд ЖаратушҰнҰқ ң&зҰрҰна берӘлсе, бҚкӘл тҚрлердӘқ жаратҰлуҰ бӘр т&лүанҰқ жаратҰлуҰндай оқай боладҰ. Ал, егер жарату ӘсӘ сҰртңда жінптерге телӘнсе онда ірбӘр т&лүа бӘр тҚрдӘқ жаратҰлуҰ секӘлдӘ ңиҰндҰңңа тӘрелер едӘ. Иі, Уіхдет, Фірдиет деген кезде барлҰң нірсе, Зат-Ұ Уахид АллаҒтҰқ ң&дӘретӘмен боладҰ деген с+з. Соүан сҚйенедӘ, Ү&ранен байланҰстҰ боладҰ. Ондай байланҰс ілгӘ затңа шексӘз ңуат
пен орсан ң&дӘрет бередӘ. ОсҰ байланҰс арңҰлҰ сол кӘшкене зат +зӘнӘқ кҚш-ңуатҰнан мҰқдаүан есе артҰң Әс атңарҰп, нітегендеүару. Ал, егер +зӘнше ңуаттҰ саналүан бӘреу Фірд, Юхад АллаҒпен байланҰспаса, +зӘнӘқ жеке ңуатҰна ңарай кӘшкентай Әс атңарҰп, нітижесӘ де соү&рлҰм кӘшӘрҰлҰң н МҰсалҰ, +з бетӘнше жҚрген, бӘраң +те мҰңтҰ бӘр адам, бҚкӘл азҰң-тҚлӘгӘ мен керек-жараүҰн жалүҰз +зӘ арңалап жҚруге мӘндеттӘ болүандҰңтан, тек он-шаңтҰ жауҰна үана ңарсҰ т&рҰп, он жаудҰ жеқуӘ жіне уаңҰтшбередӘ оүан ңарсҰ т&ра алуҰ мҚмкӘн. ЯйткенӘ, жеке +зӘнӘқ ңуатҰ сондай-аң. Ал іскерге тӘркелӘп, &лҰ ңолбасшҰнҰқ ңарамаүҰна кӘрген кӘсӘ, азҰң-тҚлӘгӘ мен ңару-жараүҰн жалүй жара тасҰмайтҰндҰңтан, ілгӘ байланҰс пен арңасҚйеу ол ҚшӘн сарңҰлмас ңуат к+зӘне айналадҰ. С+йтӘп, бӘр жауҰнгер +зӘ арңа сҚйеген кҚш ңуаттҰқ арңасҰнда жеқӘлген жаудҰқ мҰқ басҰн жалүҰз +зӘ алдҰна салҰп айдауүа хадисжетедӘ. Демек, Уахдетте, Фірдиетте шексӘз кҚш бар болүан соқ, бӘр ң&мҰрҰсңа ПерүауҰндҰ, бӘр шҰбҰн Німруд патшанҰ, бӘр микроб бӘр зорлҰңшҰл хандҰ ңалай жеқсе, діл солай, тҰрнаңтай аүаштҰқ діннемдӘ зақүар биӘк шҰнар аүашҰн к+кке к+терӘп кетедӘ. БӘр ңолбасшҰ бҚкӘл іскерӘн бӘр жауҰнгерге к+мекке жӘбере аладҰ. АртҰндаүҰ ңалҰқ іскердӘқ ңолдауҰмен бӘр +зӘ жауүа ңарсҰ шабуүа кҚш алҰп, ңолбмӘр ңҰнҰқ атҰнан зор Әс атңара аладҰ.
Сол сиÇңтҰ, Юзели С&лтан ЖаратушҰ АллаҒ +зӘ Фірд +зӘ Юхад болүандҰңтан ештеқеге м&ңтаждҰүҰ жоң. АйталҰң, егер ңандар едӘ.Әр нірсеге ңажеттӘлӘк туа ңалса, оүан бҚкӘл нірсенӘ к+мекке жӘбередӘ, барлҰң нірсенӘқ артҰнда жаратҰлҰс атулҰнҰқ ортаң кҚшӘндей жойңҰн кҚш пайда боладҰ. БарлҰң нірсе, ірбӘр нірсеге ңарсҰ (егер ңажеттӘ болса) ілгӘ Фірд ңолбасшҰнҰқ кҚш ңуатҰн ас жҚр бойҰнда сезӘнедӘ. Ал, егер осҰндай Фірдиет болмаса, онда ірбӘр нірсе бҚкӘл кҚш ңуатҰнан айҰрҰлҰп, еш нітижесӘ жоң бос ңуҰс секӘлдӘ кҚйге тҚседӘ.
Юр дайҰм к+рӘп е алма үажайҰп туҰндҰлардҰқ тҚкке т&рүҰсҰз, кӘшкентай нірселерден т&руҰ Фірдиет пен ЮхадиеттӘ к+рсетедӘ. Юйтпесе, барлҰң нірсенӘқ нітижесӘ, жемӘсӘ де діл +зӘ слу жҰл мардҰмсҰз тҚкке т&рмайтҰн, жоңңа тін болар едӘ. Онда к+з алдҰмҰздаүҰ +те ңҰмбат нірселердӘқ тез, ірӘ арзанүа дайҰн болуҰ мен соншама молшҰлҰңта таралуҰ жоң болар едӘ. МҰсалҰ, мҰна ңҰрҰң лира т&ратҰн ңауҰндҰ, анардҰ ңҰрҰң мҰқ лира ажаүҰмстаба алмас едӘк. Иі, дҚниедегӘ нірселердӘқ оқай, арзан, мол жаратҰлуҰ тек ңана Уахдеттен бастау алҰп, Фірдиетке куілӘк етедӘ.
ОсҰлайша бӘр үана шҰбҰннҰқ денесӘн жаратудҰқ +зӘ бҚкӘл жаратҰлҰстҰ жаратңаннан да ңиҰн жаүдайүа тҚседӘ. ТӘптӘ, мҚмкӘн еместӘқ мҚмкӘн емесӘ деген осҰ болар едӘ. ЯйткенӘ, Халй да бірдтен +зге ешкӘм де, ештеқенӘ жоңтан бар ете алмайтҰндҰүҰ жайлҰ хаң дӘннӘқ уікӘлдерӘ де пін ӘлӘмдерӘнӘқ үалҰмдарҰ да ортаң пӘкӘрде. Олай болса, жарату ӘсӘн себептер мен табиүатңа беру деген с+з, шашҰлҰп жадауҰсҰ+лшектерден жинап, барлҰң нірсеге +зӘндӘк пӘшӘн берӘледӘ деген &үҰммен теқ.
ШӨНШӨ Т ЖұРұМ. Егер бҚкӘл жаратҰлҰстҰ бӘр Зат-Ұ Фірд жа жанҰпдесек, онда бӘр үана заттҰ жаратңандай оқай болатҰнҰ, ал егер себептер мен табиүатңа тін деп есептелсе онда, бӘр заттҰқ жаратҰлуҰ бҚкӘл ілемдӘ жаратңаннан да ңиҰн болатҰнҰн ділелдеген басңа Рисалелерде баÇндалүан бӘр екӘ мҰсалдаманҰ іқгӘмелей лдҰң ж ж+н санадҰң:
МҰсал. БӘр сардарүа мҰқ жауҰнгердӘ тапсҰрҰп, олардҰ басңару мӘндетӘ жҚктелсе, Сондай-аң, бӘр жауҰнгердӘ он сардарүа ңатар баЛТұНШұҰ етӘп берсе... Онда ілгӘ жалүҰз жауҰнгердӘ баүҰндҰру, оүан ж&мҰс Әстету бӘр армиÇнҰ баүҰндҰрудан да ңиҰнүа тҚсетӘнӘ анҰң. ЯйткенӘ, ол жауҰнгерге жан-жаүҰнан б&йрҰң бергендер бӘр-бӘрӘне кедергӘ боладҰ. ДҒ, м&на м&рша бермей, есӘн шҰүарҰп жӘберер едӘ. Ал бӘр сардардҰқ басңаруҰнда болүан ңалҰқ ңол, бӘр жауҰнгер секӘлдӘ оқай тҚрде, барлҰң мӘндеттӘ мӘнсӘз атңарар едӘ. Егер сол нітижеге жетудӘ, ілгӘ іскери б+лӘмшеде басшҰсҰз, командирӘ жоң, беталдҰ лаңтҰң брген жауҰнгерлердӘқ +зӘне тапсҰрса, онда дӘттеген нітижеге жету ҚшӘн ңҰм-ңуҰт талас-тартҰстардан соқ, ойлаүаннан ілдеңайда кемшӘн нітижеге іреқ ңол жеткӘзӘлер едӘ.
ЕКӨНШӨ МұСАЛ. АÇсофиÇ сҰндҰ алҰп кҚма? Юриар бӘр мешӘттӘқ кҚмбезӘндегӘ тастардҰ орнҰ-орнҰна ңалап, т&рүҰзу ж&мҰсҰ бӘр &стаүа тапсҰрҰлса ол бірӘн бӘр ідӘспен оқай атңарар едӘ. Егер ол тастардҰқ солай орҰналасуҰ тастардҰқ +зӘне жҚктесе онда ол тастардҰ * * *айсҰсҰ ҚкӘм тҰқдаушҰ, ірӘ бӘр-бӘрӘне ҚкӘм берушӘ ікӘм болуҰ ңажет болар едӘ. çүни, бірӘ бӘр-бӘрӘмен аңҰлдасҰп жоүарҰ шҰүҰп, ӘлӘнӘп т&руҰ күҰз аңоладҰ. М&ндай жаүдайда бӘр &станҰқ оқай жасаүан үимаратҰнҰқ жасалуҰ, жҚз &ста да жасай алмастай ңиҰндҰңңа тап болар едӘ.
ШӨНШӨ МұСАЛ. Міселен, жер шарҰ Фірд, Уахид бӘр АллаҒтҰқ ңҰзметшӘсӘ, імӘрӘн б сол Рай орҰндаушҰ іскерӘ болүандҰңтан бӘр үана жауҰнгер бӘр АллаҒтҰқ імӘрӘн тҰқдай отҰрҰп, жҰл мезгӘлдерӘнӘқ ауҰсуҰна, тақнҰқ атҰп, кҚннӘқ батуҰна, к+н рубундегӘ үажайҰп ңозүалҰстардҰқ к+рӘнӘсӘне себеп бола аладҰ Çүни жер бӘр жауҰнгер секӘлдӘ, бӘр АллаҒтҰқ імӘрӘмен +зӘне ИліҒи мӘндет жҚктелгенӘне шаттанүаннан шҰр айналҰп, ілгмӘнӘс мет аспани к+рӘнӘстер мен ң&бҰлҰстарүа &йҰтңҰ боладҰ. Бейне бӘр, ілгӘ жауҰнгер ілемдегӘ аспани ң&бҰлҰстардҰ реттеп отҰрүан ңолбасшҰ сҰңҰлдҰ Қлкен Әс
атңарадҰ. Егер Улу Хай!"Әқ билӘк-басңармасҰ, РубубиетӘнӘқ салтанатҰ кҚллӘ ілемдӘ ңамтитҰн, ҚкӘмӘ жаратҰлҰс атаулҰүа жаппай жҚретӘн Зат-Ұ Фірд АллаҒңа берӘлмесе, ол кезде ілгӘ ауңҰмдҰ,ңоршҰмет нітижелердӘ, Çүни аспани ң&бҰлҰстар мен жер шарҰндаүҰ жҰл мезгӘлдерӘн жҚзеге асҰру ҚшӘн жерден мҰқ есе Қлкен, миллиондаүан ж&лдҰздар мен үаламшарлар миллиондаүан жҰлүа созҰлатҰн жолдҰ жиҰрма т+рт саүатта жҰл сайҰн жҚрӘп отҰруҰ керек болӘ екен. Сонда үана, аспандаүҰ ң&бҰлҰс-ңозүалҰстар пайда боладҰ. МӘне, жер шарҰ секӘлдӘ бӘр үана ңҰзметкердӘқ +з +сӘ мен кҚндӘ айнала жҚрӘп, осҰ екӘ ңозүалҰсҰ арңҰлҰ соншама үажайҰп нітижеге жетуӘ Уахдет ҚшӘн ңаншалҰңтҰ оқай Әс екенӘн к+раүдайү бірӘ де бӘр АллаҒтҰқ ң&дӘретӘмен боладҰ дегенге наңтҰ мҰсал. Ал, осҰндай нітижеге жету ҚшӘн маүҰнасҰз миллиондаүан жҰлдҰң жол жҚру туралҰ айту, ңаншалҰңтҰ ңисҰнсҰз, ширк пен кҚпӘрлӘк жолда ңаншалҰңтҰ ңисҰнсҰз нірселердне екеңандҰүҰна ділел.
МӘне, осҰ негӘзгӘ талапңасаүан нҰстҰ, Мутлаң Рубубиет Çүни абсолŞттӘк билӘк, ИліҒи ікӘмдӘк ңатақ тҚрде ширктӘ, ортаң болудҰ, басңанҰқ Әске араласуҰн мҚлдем ңабҰлдамайтҰндҰңтан ҮасиеттӘ Ү&ран ңайта-ңайта, аса мін бере отҰрҰп тіухид &үҰмҰн алүа тартадҰ. АллаҒңа ортаң ңосудҰҰшу, жтӘ ңатақ тҚрде тойтарҰп істе ңабҰлдамайдҰ. РубубиеттегӘ ИліҒи ікӘмдӘк тіухид пен уахдет &үҰмҰн наңтҰ талап етедӘ, жіне солай болуҰн керек ететӘн шарттар да баршҰлҰң. СонҰмндӘктеар үаламдаүҰ толҰң кемелдӘлӘк, аспандаүҰ ж&лҰздардан бастап сонау +сӘмдӘктер мен жануарлар ілемӘ, жандҰжансҰз, жалпҰ-жалңҰ бірӘнӘқ бойҰнан байңалатҰн тамаша тіртӘп, керемет жҚйе, АллаҒтҰқ Фірд, Уахид екенӘне ешбӘр -ал міан кҚмін ңалдҰрмайтҰн ідӘл куігер, б&лтартпас айүаң. ЯйткенӘ, басңалар араласңан болса мҰна керемет тіртӘп пен ділме-діл +лшем с+зсӘз б&зҰлҰп, жҚйесӘздӘк, аңау, кемшӘлӘк к+раүҰлүадӘ.
аÇтҰнҰқ сҰрҰна ңараүанда, мҰна керемет үаламдаүҰ тіртӘптӘқ астақ-кестеқӘ шҰүҰп ілем кҚл талңан болар едӘ. Алайда,
аÇтҰ айтҰп т&рүандай, зірре б+лшектен бастап, сонау үаламшарүа дейӘнгӘ, жерден үарҰшңа дейӘнгӘ аралҰңта ешңандай да кемшӘлӘк пен ңателӘк к+рӘнбейдӘ. Олай болса, осҰнау жарасҰмдҰ жаратҰлҰс, сҚйкӘмдңазанҰ&Ұңат, жҚйелӘ табиүат бірӘ де Фірд есӘмӘнӘқ ш&үҰласҰн к+рсетӘп, Уахдетке Çүни ОнҰқ жалүҰздҰүҰна анҰң айүаң болуда. Сондай-аң, Юхадиет ш&үҰласҰнҰқ сҰрҰ бойҰнша, жаратҰлҰстаүҰ еқ кӘшкентай жіндӘктӘқ +зӘ бҚкӘл дҚсӘгӘ а шаүҰн бӘр ҚлгӘсӘ, онҰқ кӘшкене мазм&нҰ бола аладҰ. МӘне, осҰ кӘшкентай жіндӘкке ие болүан БӘреу үана бҚкӘл жаратҰлҰстҰ да тҚгел басңаруҰнда болдҰра аладҰ. ЯйткенӘ,
кӘшкене дінектӘқ дірежесӘ аүаштан кем емес екендӘгӘ, бӘр аүашАÇтҰнҰ бҚкӘл жаратҰлҰстан кем емес екендӘгӘ... ірбӘр кӘшкене жіндӘк те бҚкӘл жаратҰлҰстҰқ кӘшкентай бӘр ҚлгӘсӘ бола алтҰндҰүҰ, Юхадиет ш&үҰласҰнҰқ мінӘн ашҰп к+рсететӘндӘктен, ширк пен ортаң ңосу, таптӘр орҰн ңалдҰрмай ділелдей тҚседӘ.
МҰна үаламүа сол ЮхадиеттӘқ сҰрҰмен ңараүанда ол б+лӘнбейтӘн бӘр «кҚлл» үана емес, Çүни т&тас зат ңана емес, ол табиүатҰ жаүҰнан да б+лӘнуӘ, бҚлӘнуӘ мҚмкӘн емуүа борнеше ңолдҰқ араласуҰн ңабҰлдамайтҰн "кҚлли" нірсе, Çүни шексӘз ауңҰмдҰ нірсе болүандҰңтан онҰқ ірбӘр «джҚзӘ",>Çүни ірбӘр б+лӘгӘ бӘр "джҚзи", "фірди» саналадҰ. Жі277
"кҚлл" де "кҚлли" ретӘнде болүандҰңтан ешбӘр т&рүҰдан ширкке орҰн жоң, басңанҰқ ортаң болуҰ істе мҚмкӘн емес.
{СӘлтеме*:Б&л міселе +те тереқ де кҚрделӘ болүандҰңтан тереқ тҚсӘнгӘсӘ келетӘндер РисалршӘлӘк тіпсӘрӘн оңуҰ керек.}
Б&л АллаҒтҰқ Фірд есӘмӘнӘқ &лҰ шуаүҰ. Ол бӘзге ТіухидтӘқ аңиңатҰн ілгӘ ЮхадиеттӘқ сҰрҰ арңҰлҰ анҰң ділелдеп бередӘ.
ҺаламдаүҰ неше тҚрлӘ жаратҰлҰстар бӘр-бӘрӘнӘқ ӘшӘне орналасңан жаүдайда, +зара матасҰп жа жатңаондай-аң, ірңайсҰсҰнҰқ атңарар мӘндетӘ барлҰүҰна ортаң болүандҰңтан, шексӘз үаламүа Рубубиет пен жарату т&рүҰсҰнан ңараүанда онҰқ б+лӘнуӘ істе мҚмкӘн емес бӘр "кҚлл" боп саналадҰ. Сол секӘлдӘ ан ҮаŞа ңҰзу ж&мҰс Әстеп жатңан &шҰ-ңиҰрсҰз жалпҰүа ортаң Әстер де бӘрӘнӘқ ӘшӘне бӘрӘ кӘрӘп жатңандҰңтан Çүни тӘрӘлту ӘсӘнӘқ ӘшӘнде асҰрау мен ризҰң беру ӘсӘ к+рӘнедӘ. Ал, ол азҰңтандҰру, асҰрау, дӘқ кеу, жан беру ӘсӘнӘқ ӘшӘнен сол тӘрӘ жаннҰқ болмҰсҰн, пӘшӘн-т&лүасҰн реттеу, жабдҰңтау ӘстерӘ ңабаттаса ж&мҰс атңарҰп жатңанҰна куі боламҰз.
істе б+лӘнбейтӘн бӘр "кҚлл", Çүни бӘр т&тас жаүдайүа келтӘруӘмен ңатар ірбӘр тӘрӘ жан үаламнҰқ мазм&нҰ, дінегӘ, ҚлгӘ-мҰсалҰ ретӘнде болүандҰңтан үаламүа Рубуб бауҰрүҰмен ңараүанда б+лӘнуӘ, ажҰрауҰ істе мҚмкӘн емес бӘр "кҚлли" нірсе боп к+рӘнедӘ.
АЛТұНШұ ИШАРА. Раббани фірдиетпен ИліҒи уахдет кемелдӘк атаулҰнҰқ ңайнар б&лаүҰ, негӘзгтӘ şнултеме): ТӘптӘ АллаҒтҰқ шексӘз кемалҰ мен жамалҰн айүаң, б&лтартпас ділел уахдет. СебебӘ үаламнҰқ ИесӘ Сани-Ұ Уахид-Ә Юхад бӘлӘнсе, кҚллӘ ілемдегӘ кемелдӘк, с&лулҰң сол СаадамдаахидтӘқ киелӘ кемелдӘгӘ мен жамалҰнҰқ сіуле-шуаңтарҰ, ишара белгӘлерӘ екенӘ белгӘлӘ боладҰ. Олай болмаүан жаүдайда үаламдаүҰ кемелдӘк пен с&лулҰң маң&лҰңтарүа к+рӘн жаратҰлүан заттарүа, бейсана кейбӘр себептерге еншӘленӘп, солардӘкӘ болҰп ңаладҰ. Ол кезде адамзат ҚшӘн ИліҒи кемелдӘктӘқ шексӘз ңазҰнасҰ ашҰлмай тҚсӘнӘксӘз болҰп ңалар едӘ.}
СонҰмен ңатар, үаламнҰқ жаратҰлҰсҰндаүҰ нітиже Әске аспай, тҚкке жарамай ңалар едӘ. Ол кезде мҰна к+з алдҰмҰздаүҰ к+птеген кемелдӘктер жоүалҰп ң&рҰп кетер едӘ. МҰсалүа, адам бойҰнда аса кҚштӘ, сарңҰлмас тӘптӘ үашҰңтҰң дірежес,
#475 міқгӘлӘкке деген арман бар. АдамдҰ сол арманүа жеткӘзу ҚшӘн, бҚкӘл ілемдӘ ФірдиеттӘқ сҰрҰмен ң&дӘрет ңолҰнда &стап, бӘр б+лменӘқ есӘгӘн жауҰп екӘншӘсӘн ашңандай оп-оқай тҚрде, б& дҚниÇнҰ жауҰп, міқгӘ аңҰрет ілемӘнер ризгӘн ашатҰн БӘреу үана ілгӘ міқгӘлӘкке деген тӘлектӘ орҰндай аладҰ. ОсҰ арман-тӘлек, секӘлдӘ ілемнӘқ ір тарапҰна жайҰлҰп кеткен адами шексӘз, толассҰзӘлдӘ Е-тӘлектер ФірдиеттӘқ сҰрҰна, тіухидтӘқ аңиңатҰна тӘкелей байланҰстҰ. Егер Фірдиет болмаса, ол нірселердӘқ ешңайсҰсҰ жҚзеге аспай ңаладҰ. Уахдет арңҰлҰ кҚллӘ үаламүа бӘрден ҚкӘмӘ жҚрӘп т&рүан БӘреу Çүни Зат-Ұ Фірд болмаса армдеу Қшектер істе орҰндалмайдҰ. ОрҰндалүан кҚннӘқ +зӘнде толҰң болмайдҰ.
СондҰңтан ҮасиеттӘ Ү&ран тіухид пен ФірдиеттӘ к+п рет ңайталап, дҚркӘн-дҚрк, дҚниемелеп дірӘс бередӘ. Сол ҚшӘн бҚкӘл інбиÇ, асфиÇ, іулиелер рухани ліззат пен баңҰттҰ осҰ тіухид кілимасҰ болүан «Лі иліҒі илла Ғу» с+зӘнен тапңан.
а тартШӨ ИШАРА.
ОсҰнау шҰнайҰ тіухидтӘ барлҰң дірежесӘмен, жан-жаңтҰ мінмаүҰнасҰмен дірӘс берӘп, тереқ тҚсӘндӘрген, ілемге паш еткен М&хаммед алейҒиссалату уіссілімнҰқ пайүамбарлҰүҰ, ілбетте ілгӘ тіухидтӘқ наңтҰлҰүҰндай наңтҰ, солай болуҰ бӘраң ЯйткенӘ, ужуд Çүни болмҰс ілемӘнӘқ &лҰ аңиңатҰ болүан тіухид &үҰмҰн жан-жаңтҰ тҚрде, сол кӘсӘ дірӘс берӘп Қйреткен. Олай болса, ілбетан д&үхидтӘ ділелдейтӘн бҚкӘл айүаңтар, айналҰп келгенде ОнҰқ пайүамбар екенӘн, мойнҰна жҚктелген уізипа хаң екенӘн, жіне к+терген міселесӘ аңиңат екенӘн де наңтҰ ділелдей мас ед. ОсҰндай мҰқдаүан тереқ аңиңаттардҰ мазм&ндайтҰн жіне Фірдиет пен УахданиеттӘ толҰң ашҰп, егжейтегжейлӘ дірӘс берӘп, Қйреткен АрдаңтҰ ПайүамбарҰмҰздҰқ (с.а.у.) пайүамбарлҰүҰ, ілгӘ тіухид пен фердиеттӘқ ңатақ талабҰ, ажҰрамас бӘр б+лӘгӘ п берегӘ анҰң. Олар ОнҰқ пайүамбарлҰүҰн ңажет етедӘ.
МӘне, сол уізипанҰ толҰң орҰндаүан М&хаммед М&стафа алейҒиссалату уіссілімнҰқ рухани т&лүасҰнҰқ дірежесӘ ңаншалҰңтҰ жоүарҰ, киелӘ жіне ілемнӘқ КҚн к+семӘ екенӘÇңталулӘк ететӘн к+птеген ділел-себептердӘқ ӘшӘнен ҚлгӘ ретӘнде ҚшеуӘн үана баÇндаймҰз.
БӘрӘншӘсӘ. БҚкӘл ҚмметтӘқ үасҰрлар бойҰ жасаүан жаңсҰлҰңтаресӘ, +Әр б+лӘгӘ «Юс сібіб-Қл Кіл Файл» сҰрҰ бойҰнша М&хаммед АлейҒиссалату УіссілімнҰқ амал діптерӘне жазҰларҰ хаң. СонҰмен ңатар бҚкӘл м&сҰлмандардҰқ кҚнделӘктӘ айтатҰн д&үа-ҰүҰн ЖттарҰнҰқ с+зсӘз ңабҰл болатҰнҰн ойласаң, ол д&үа-тӘлектерден пайда болүан жоүарҰ дірежесӘ мен биӘк міртебесӘнӘқ ңаншалҰңтҰ асңаң екенӘ белгӘлӘ. ОсҰ т&рүҰдан ңараүанда М&хаммед АлейҒиссалату УіссілімнҰқ рухае РисаүасҰнҰқ т&үҰрҰ биӘк ал, +зӘ жан-жаүҰна сіуле шашңан, жарңҰраүан КҚн екенӘ айдан анҰң аңиңат.
ЕкӘншӘсӘ. Ислам ілемӘ зіулӘм аүаш болса, онҰқ дінегӘ, ңайнар к+зӘ, б&лаүҰ, тӘршӘлӘгӘ М&х залҰмАлейҒиссалату УіссілімнҰқ ЯзӘ. Ол, бҚкӘл ңабӘлетӘмен, бар болмҰсҰмен Ислам ілемӘнӘқ рухани болмҰсҰн &йҰмдастҰрдҰ. ОнҰқ аузҰнан шҰңңан киелӘ де дана с+здердӘ,
тісбихтҰ, жасаүан ң&лшҰлҰүҰ жіне Ол осҰ ң&лшҰлҰңтҰсолай генде толҰң маүҰнасҰмен сезӘне т&рҰп орҰндайтҰн рухани кемелдӘгӘн, зор кемеқгерлӘгӘн ойлап к+р! АллаҒтҰқ сҚйӘктӘ ң&лҰ деген атаңңа ие болүан ОнҰқ (с.а.у.) ң&лшҰлҰүҰ, үибадатҰ іелер тгӘ, Çүни &станүан жолҰ басңа іулиелӘктерден ңаншалҰңтҰ жоүарҰ екенӘн бӘл!
БӘр үана тісбих с+зӘнӘқ ң&дӘреттӘлӘгӘ, СахабалардҰқ &үҰмҰна сай Çки соүан жаңҰн тҚрде бӘр кҚнӘ, бӘр мірте намазда маүан ашҰлүӘп, жа Ол маүан бӘр ай үибадат ңҰлүандай зор ісер еттӘ. Сонда сахабалардҰқ Қстем мерейӘн, жоүарҰ деқгейӘн бӘршама ақүарүандай болдҰм. Демек, Ислам ендӘ келӘп, жақҒ">дедп жатңанда пайүамбарҰмҰздҰқ аузҰнан шҰңңан киелӘ с+здердӘқ тигӘзер ісерӘ, б+лейтӘн н&рҰ мҚлдем басңаша. Сол кездерӘ осҰ киелӘ с+здер жап-жақа, балүҰн, +те ісем болүандҰңтан +зӘндӘк кҚштӘ нірӘ, аса тіттӘ шҰрҰнҰ, зор ліззатҰ рӘне тӘ. КейӘн, уаңҰт +те келе, үапҰлдҰң пердесӘ бҚркеп, шҰрҰнҰ азайҰп, к+рӘнбей ңаладҰ-ау! Ал, М&хаммед алейҒиссалату уіссілім болса, ол с+здердӘ Әр ідӘңайнар б&лаүҰнан Зат-Ұ Аңдес, АллаҒтҰқ +зӘнен жап-жақа т&нҰң, м+лдӘр кҚйӘнде +зӘнӘқ жоүарҰ ңабӘлетӘмен ңабҰлдап, бойҰна сӘқӘрӘп, жан-дҚниесӘмен толҰң ңабҰлдап шомҰлүан. СондҰңтан, ол КӘӘлтудӘбӘр үана тісбих с+зӘнен алүан н&рҰн басңалар бӘр жҰл үибадат етӘп барҰп үана алуҰ мҚмкӘн. МӘне, осҰ т&рүҰдан алүанда М&хаммед АлейҒиссалату УіссілімнҰқ шегӘ жоң шҰқҰна, к+з жетпес кемелдӘк с ңазӘра ңалай +рлегенӘн +зӘқ пайҰмдап к+р!
шӘншӘсӘ. Б&л ілемнӘқ ЖаратушҰсҰ, ілемдегӘ бҚкӘл маңсаттардҰқ еқ мақҰздҰ &йҰтңҰсҰ адамзат болүандҰңтан жіне СҚбхани Қндеу с+здни т&лқ к+п &үатҰн, ңаүҰлез с+йлесушӘ адам баласҰ болүандҰңтан сол адамзаттҰқ еқ мішҒҚрӘ, еқ атаңтҰсҰ +з ӘсӘ, атңарүан ңҰзметӘ арңҰлҰ еқ керемет т&лүа болүан Зат-Ұ М&хаммедидӘ (с.а.у.) кҚллӘ адамзаттҰқ атҰнан тӘпт ңамаул ілемнӘқ атҰнан +зӘмен с+йлесушӘ ңҰлүан Зат-Ұ Фірд-Ә ЗҚлжілал, ілбетте ОнҰ кемелдӘктӘқ еқ жоүарҰ сатҰсҰна шҰүарҰп, шексӘз н&рүа б+легенӘ анҰң. темӘрне, осҰ Қш т&жҰрҰм секӘлдӘ к+птеген т&жҰрҰмдар бар. Олар бӘзге М&хаммедтӘқ (с.а.у.) рухани т&лүасҰ үаламнҰқ маүҰнауи КҚнӘ Әспеттес екенӘн наңтҰ ділелдейдӘ. Сондай-аң, ОрӘ еке үалам аттҰ алҰп Ү&раннҰқ АÇт-Қл КҚбрасҰ жіне Фурңан-Ұ АүзамнҰқ Исм-Ә АүзамҰ жіне Фірд есӘмӘнӘқ Қлкен сіулесӘн шаүҰлҰстҰратҰн к+лемдӘ айнасҰ. Һалапен кҚнша &саң б+лшектер болса, жіне уаңҰт ңанша б+лшектерге
ОтҰзҰншҰ ЛеманҰқ бесӘншӘ т&жҰрҰмҰ
ОсҰ аÇттҰқ бӘрнеше т&жҰрҰмҰмен ңоса,
Исм-Ә АүзамҰнҰқ екӘ сіулесӘнӘқ бӘрӘ ірӘ алтҰ н&рҰнҰқ бӘр н&рҰ Хаий есӘмӘнӘқ бӘр ш&үҰласҰ ңасиқ т&рүіууіл айҰнда ЕскӘшеҒир абаңтҰсҰнда +те алҰстан аңҰл-ойҰма к+рӘнген едӘ. Діл сол кезде жазуүа м&рша болмай ңалдҰ. С+йтӘп, дер кезӘнде сол ңасиеттӘ ң&стҰ &стай алмай ңалдҰң. ЕндӘ, тҰм болмаса, сол аңиңаттардҰқ жіне сол алҰп й-аң, кейбӘр ш&үҰласҰн кейбӘр рімӘздер арңҰлҰ баÇндаудҰ ж+н санадҰң.
БӨРӨНШӨ РЮМӨЗ. Хаий есӘмӘ мен Мухий есӘмӘнӘқ бӘр ш&үҰласҰ болүан "ХаÇт, Çүни +мӘр-тӘршӘлӘк деген не? ОнҰқ мін-маүҰнасҰ жіне атңарар мӘндетӘ не?" деген с& кейбӘ мазм&ндҰ, ңҰсңаша жауабҰ мҰнау.
ХаÇт Çүни +мӘр - жаратҰлҰс атаулҰнҰқ еқ мақҰздҰ маңсатҰ... Қлкен нітижесӘ... еқ жарңҰн н&рҰ... еқ тіттӘ шҰрҰнҰ... е ісемдмет мазм&нҰ... +те тамаша жемӘсӘ... еқ жоүарүҰ кемелдӘгӘ... еқ к+ркем жамалҰ...еқ үажап ісемдӘгӘ... уахдеттӘқ сҰрҰ... ірӘ бірӘн бӘрӘктӘрушӘ... кемелдӘгӘнӘқ б&лаүҰ... +нер менердӘ еҰлҰс т&рүҰсҰнан үажайҰп бӘр тӘршӘлӘк иесӘ... еқ кӘшкене болмҰстҰ бҚкӘл ілем тірӘздӘ ңҰлатҰн м&үжизалҰ аңиңат... бейнебӘр бҚкӘл ілемнӘқ кӘшкентай бӘр жандҰ маң&лҰңтҰқ бойҰна сиҰп кетуӘне себеп болүандай, алҰп ілемнӘқ ҚмӘтслӘ бӘр мазм&нҰн ілгӘ тӘрӘ жаннҰқ бойҰнда к+рсете алатҰн, сонҰмен ңатар, онҰ басңа жаратҰлҰстармен жарасҰмдҰ етӘп байланҰстҰрҰп, онҰ кӘшкентай бӘр ілемгзартңҰлдҰратҰн үажайҰп ң&дӘреттӘқ м&үжизасҰ. Сондай-аң, тӘршӘлӘк арңҰлҰ еқ кӘшкентай "жҚзидӘ", еқ Қлкен "КҚлли" секӘлдӘ
ҚлкейтетӘн... бӘр "жҚзидӘ" Çүни бӘр т&лүанҰ бӘр "кҚлли" секӘлдҰптҰ д ілем секӘлдӘ) ңҰлатҰн жіне Рубубиет т&рүҰсҰнан бҚкӘл ілемдӘ б+лӘпб+лӘп басңаруүа ортаң ңабҰлдамайтҰн бӘр "кҚлли", Çүни бӘрт&тас "кҚлли" ретӘнде к+рсетӘп т&рүан үажайҰп ИліҒи +нер.
+зӘ бҚкӘл ілемнен сҚзӘлген +те таза, жаратҰлҰс
атаулҰнҰқ мійегӘ болумен ңатар, ілемдегӘ +те мақҰздҰ ИліҒи маңсат. Сондай-аң ілемнӘқ жаратҰлуҰндаүҰ нітижесӘ болүан шҚкӘр мен үибадаттҰ, хамд пен махаббаттҰ ңБӘрӘншҰлайтҰн тереқ сҰр.
ЕКӨНШӨ РЮМӨЗ. Хаий есӘмӘнӘқ Қлкен шуаүҰ жіне Мухий есӘмӘламнҰқҰ ш&үҰласҰ болүан, +мӘрдӘқ бӘрӘншӘ рімӘзде мазм&ндалүан бҚкӘл міртебелерӘ, сипаттарҰ, ңасиеттерӘ мен атңарар мӘндеттерӘн баÇндау ҚшӘн, соҰрттанеттер ңанша болса, сонша рисале жазу керек болатҰндҰңтан, Рисалей-Н&рдҰқ кӘтапшаларҰнда ол сипаттар мен міртебелердӘқ жіне мӘндеттердӘқ бӘр б+лӘгӘ тҚсӘндӘрӘлгендӘктен жанжаңтҰ баÇндаудҰ Рисалей-Н&рүа тапсҰрҰп, б&л жерде бӘрн сонҰме ңҰсңаша ишара ңҰламҰз.
ЕндӘ, сол тӘршӘлӘктӘқ ЖиҰрма тоүҰз ңасиетӘнӘқ жиҰрма ҚшӘншӘ ңасиетӘ баÇндалүанда бҰлай делӘнген болатҰн: ТӘршӘлӘктӘқ екӘ бетӘ де м+лдӘр, пік кӘршӘксӘз. Сол ҚшӘн ондаүҰ Раббани ң&дӘреттӘқ ңалай басматерижатңанҰн бҚркемелейтӘн сҰртңҰ себептер аттҰ перде ңоймаүан.
ТӘршӘлӘктӘқ осҰ ңасиетӘ туралҰ, онҰқ осҰлай пердесӘз жаратҰлуҰнҰқ сҰрҰ жайлҰ айтар болсаң, ілемдегӘ барлҰң нірседе бӘр жаңсҰлҰң,рмалҰ &лулҰң бар екенӘ рас. Жаман, &сңҰнсҰз, жаүҰмсҰз жаүҰ +те аз болмашҰ, ол тек салҰстҰру ҚшӘн үана. Сол аз үана жамандҰң арңҰлҰ ісемдӘк пен жаңсҰлҰңтҰқ неше тҚрӘ, к+птеген міртебелерӘ, аңиңаттарҰ к+рӘнӘп белгӘлӘ боладҰ. ОсҰ т&рүҰданҚсӘнгеда ол жамандҰң-жаңсҰлҰң болҰп, ол жаүҰмсҰз нірсе жаүҰмдҰ болҰп саналадҰ.
Алайда, саналҰ пенделердӘқ назарҰнда ілгӘ жаман, жаүҰмсҰз, біле боп к+рӘнген нірселер жіне олардан туҰндаүан ренӘштерт&рүанаразҰлҰң, ашу-Ұза, Зат-Ұ Хай ҮаŞм АллаҒңа баүҰтталмауҰ керек. ЯйткенӘ, сҰрт ңараүанда аңҰл ҚшӘн жаүҰмсҰз болҰп к+рӘнген нірселер АллаҒтҰқ пік, киелӘ ң&дӘретӘмен пердесӘз тӘкелей байланҰстҰ болуҰтуӘменреттӘқ асңаң абҰройҰна, Қстем мерейӘне ҚйлеспейдӘ. Сол ҚшӘн ИліҒи ң&дӘреттӘқ пік басңару ӘсӘне сҰртңҰ себептер перде, бҚркемелеушӘ болҰп жаратҰлүан. СондҰңтан, ол себептер ештеқе де жарата алмайдҰ. ОлардҰқ мӘндетӘ, орҰнсҰз шаүҰмдар мен наразҰеген ңүа нҰсана болу. Ү&дӘреттӘқ піктӘгӘн, киелӘлӘгӘн, мерейӘн саңтау.
ЖиҰрма екӘншӘ С+здӘқ екӘншӘ маңамҰнҰқ кӘрӘспесӘнде баÇндалүандай, ХазӘретӘ ЮзрейӘлге (а.с.) рухтардҰ алу мӘндетӘ жҚктелгенп болд Таүалаүа мӘніжат етӘп, бҰлай деген екен: «СенӘқ ң&лдарҰқ маүан ренжитӘн боладҰ!» АллаҒ тарапҰнан оүан да жауап ретӘнде бҰлай делӘнген: "СенӘқ атңаратҰн мӘндетӘқ мен опат болүандардҰқ арасҰн пердемен жауҰп тастаймҰн, Çүни сенӘ тсел ме к+рсетпейтӘн ауру, біле, апат секӘлдӘ себептердӘ перде ңҰламҰн. Сонда опат болүандар, наразҰлҰң шаүҰмдарҰн саүан емес, ілгӘ перделерге баүҰттайтҰн боладҰ".
ИліҒи асңаң абҰрой мен лҰлҰң, аңҰлдҰқ назарҰна себептердӘқ перде болуҰн талап етедӘ. Тіухид пен Жалал себептердӘқ шҰнайҰ ісер етеушӘ болуҰна жол бермейдӘ.
АлайдбҰлатҰшӘлӘктӘқ сҰртңҰ жіне ӘшкӘ, жаүҰ мҚлк пен мілікут жаүҰ таза, пік, еш кемшӘлӘксӘз, аңаусҰз болүандҰңтан шаүҰм айтңҰзатҰн, наразҰлҰң туүҰзатҰн нірселер онда жоң. СонҰмен ңатар, АллаҒтҰқ мерейӘ мен киелӘ ң&дӘретӘне ңайшҰ кеңойшҰ жаүҰмсҰз т&сҰ, жамандҰң жаүҰ болмаүандҰңтан, тӘкелей пердесӘз тҚрде Зат-Ұ Хай ҮаŞмнҰқ "тӘрӘлтушӘ", "жан берушӘ" есӘмӘнӘқ ңолҰна тапсҰрҰлүан.
Н&р да солай, дене де солай, жарату да солай. СондҰңтан, жоңтан бар ңҰлу, жарату, тайтҰнҰ, пердесӘз Зат-Ұ ЗҚлжілалдҰқ ң&дӘретӘне тиесӘлӘ. ТӘптӘ, жақбҰрдҰқ жаууҰ белгӘлӘ бӘр маүҰнада, тӘршӘлӘк, рахҰмдҰлҰң болүандҰңтан, ңашан жауатҰнҰ т&раңтҰ зақүа баүҰнбайтҰн белгӘсӘз болүан. Сонда, сондар ңажет кезӘнде ИліҒи діргаҒңа ңол ңусҰрҰп жалбарҰнатҰн боладҰ. Егер жауҰн, кҚннӘқ шҰүуҰ секӘлдӘ бӘр зақүа баүҰнҰштҰ болса, ауадай ңажет сол нҰүмет ҚшӘн ірңашан тарҰн,п д&үа етпес едӘ.
МӘне, осҰ Рубубиет сҰрҰ бойҰнша, шҚкӘр ету, үибадат ету дегенӘмӘз, жалпҰ шҚкӘршӘлӘкатта жйналҰп келгенде бҚкӘл ілемнӘқ аса мақҰздҰ &лҰ маңсатҰ болүандҰңтан, ңасиеттӘ Ү&ранүа аса мін берӘп, +те шебер ірӘ шешен тҚрде ңайта-ңайта отҰрҰп, пенделердӘ шҚкӘр етуге, үибаҰту Қшлуүа шаңҰрадҰ. Һибадат тек, АллаҒңа үана арналадҰ, шҚкӘр тек соүан лайҰңтҰ, мадаң-маңтау тек Оүан тиесӘлӘ деп, ңайталай отҰрҰп назар аудартадҰ. Демек, шҚкӘр мен үибадат тӘкелей, Малик-Ә Хаңиңиге арналуҰ керектӘгӘн бӘлдӘру ҚшӘн тӘршӘлӘктӘқ баҰ рисаҚрӘн, бҚкӘл сипатңасиеттерӘн АллаҒ еш пердесӘз, +з ң&дӘрет ңолҰнда &стап т&рүанҰн ділелдеп бҰлай дейдӘ:
осҰ аÇттар +те анҰң тҚрде себептердӘ ҰсҰрҰп тастап, тӘкелей тӘршӘлӘктӘ Хаий ҮаŞмнҰқ ң&дӘрет ңолҰна тапсҰрадҰ.
Иіл &шҰненӘ риза ңҰлҰп, +зӘне ңарҰздар ететӘн жіне махаббатҰн оÇтҰп, мадаң айтңҰзатҰн тӘршӘлӘк болса, одан кейӘн ризҰң, шипа, денсаулҰң, жақбҰр секӘлдӘ шҚкӘр етӘкӘзетӘн себептер де тӘкелей Зат-Ұ Різзаң-Ұ ШіфидӘқ ңолҰндіне ИлӘн айтадҰ. Себептер мен ортадаүҰ нірселер жій бӘр перде екенӘн мҰна:
сиÇңтҰ АÇттар анҰң баÇндауда, Çүни "РизҰң, шипа жіне жақбҰр тек ңана Хаий ҮайŞмнҰқ ң&дӘретӘне тіуелдӘ" дейдӘ. Б&л нҰүметтер еш пердес..
деп, наңтҰлап ескерткен. ДірӘлерге сондай ңасиет берӘп ісер еткӘзушӘ тек ңана Шафи-Ұ Хаңиңи АллаҒ дейдӘ.
Адамзат, белӘк + жабдҰңталу жаүҰнан торүайдан жиҰрма есе жоүарҰ дірежедегӘ жаратҰлҰс, ілемдегӘ еқ тақдаулҰ тӘршӘлӘк иелерӘнӘқ еқ мерейлӘсӘ бол т&ра, дҚниелӘк т&рмҰсӘлӘк исҰнан торүайдан жиҰрма есе т+мен бейбаң, +те ілсӘз бейшара бӘр м&қлҰң болар едӘ.
Оүан берӘлген +те ңҰмбат нҰүмет - аңҰл-сана, +ткен шаңтҰқ +кӘнӘш ңайүҰсҰн, келешектӘқ ңорңҰнҰшҰн жинап алҰп, жҚреклдӘ жаайҰм уайҰмүа салҰп, бӘр ліззатңа тоүҰз +кӘнӘштӘ араластҰрҰп т&ратҰн, адамнҰқ басҰна бӘр піле болар едӘ. Ал б&лай болу аңиңатңа жҚз есе жат. Демек, мҰқдҰ айиелӘк +мӘрдӘқ +зӘ аңҰретке иман шартҰн наңтҰлап ділелдейдӘ. Юр к+ктем сайҰн ңайта тӘрӘлудӘқ Қш жҚз мҰқнан аса ҚлгӘ мҰсалдарҰн ңайта-ңайта к+рсетуде.
СенӘқ денеқе де, бау-баңшақа да, не болмаса +мӘр сҚрӘп жатңан отанҰқа да +з +мӘрӘқе де ортҰндӘ керек-жараңтарҰқдҰ, сезӘм мҚшелерӘқдӘ, хикметпен, инаетпен, мейрӘммен ҰқүайлҰ етӘп дайҰндап берген, діл уаңҰтҰнда ҚлгӘрӘп отҰрүан, тӘптӘ сенӘқ асңазанҰқ тамаң с&рап жасаүесӘ неасҰн естӘп бӘлӘп, тҚрлӘ таүамдар жарату арңҰлҰ д&үасҰн ңабҰл алҰп, асңазандҰ ңанаүаттандҰрүан МутасарҰф-Ұ Үадир АллаҒ сенӘ бӘлмеуӘ к+рмеуӘ жіне адамзаттҰқ еқ Қлкен маңсатҰ болүан міқгӘ +мӘрге ңажеттӘ себептердӘ жаратпауҰ мҚа жҚзде?!
Сондай-аң, адамзаттҰқ +те мақҰздҰ, +те +зектӘ, адамзатңа лайҰң жарасҰмдҰ жіне жалпҰүа ортаң міқгӘлӘк жайлҰ д&үасҰн ңабҰлдамауҰ Çүни аңҰреттӘк +мӘрдӘ, ЖіннаттҰ жаратпауҰ мҚмкӘн бе?! ЮлемдегӘ еқ мақҰздҰ т&лүа тӘптӘ, жер жҚзӘнӘқ с&лтанҰ, жймай кболүан адамзаттҰқ аспан мен жердӘ жақүҰртҰп, жалбарҰна с&раүан д&үасҰн естӘмеуӘ, бӘр асңазан ң&рлҰ мін бермеуӘ риза ңҰлмауҰ мҚмкӘн бе?! Юсте мҚмкӘн емес!
ТӘршӘлӘк иесӘнӘқ еқ &саүҰнҰқ р етӘпн естӘп, шаүҰмҰн тҰқдап, еркелетӘп, с&раүанҰн берӘп, жан-жаңтҰ ңамтамасҰз етӘп, оүан айналасҰндаүҰлардҰ м&ңиÇт ңҰзмет еткӘзӘп алҰп жаратҰлҰстардҰ оүан мойҰн&сҰндҰрҰп ңойҰп, ал аса мақҰздҰ +те ңҰмбат, +те +зектӘ, міқгӘлӘкке жаратңан ерке бӘетӘнӘ ӘлӘк иесӘнӘқ зор дауҰспен жасаүан міқгӘ +мӘр туралҰ д&үасҰн естӘмеуӘ мҚмкӘн бе?! ОнҰқ міқгӘлӘк д&үасҰн, +тӘнӘшӘн елемей, босңа ңалдҰруҰ мҚмкӘн еркӘ м&ддҰ ңатардаүҰ бӘр жауҰнгердӘқ керек-жараүҰн м&ңиÇт жабдҰңтап, сонан кейӘн тӘлалүҰш, тіртӘптӘ Қлкен армиÇүа мҚлдем ңарамауҰ немесе зірре б+лшектердӘ к+рӘп, КҚндӘ к+рмеуӘ немесе шҰбҰннҰқ ҰзҰқҰн естӘп, аспаннҰқ кҚркӘреуӘн естӘегӘ наҚмкӘн бе?! Юлбетте, мҚмкӘн емес!
Сондай-аң, шексӘз рахҰмдҰ, шексӘз махаббат иесӘ, аса мейӘрӘмдӘ +з +нерӘн жаңсҰ к+ретӘн, +зӘн ңаттҰ жаңсҰ к+ргӘзетӘн жіне +зӘн жаңсҰ к+ргендердӘ аса жасҰ мі+ретӘн Зат-Ұ Үадир-Ұ Хаким, +зӘн +те жаңсҰ
к+рген сҚйӘктӘ, сҚйкӘмдӘ жіне +з ЖаратушҰсҰн табиүи тҚрде бар болмҰсҰмен жаңсҰ к+ретӘн, тӘршӘлӘктӘ жіне сол тӘршӘлӘктӘқ +зегӘ жауҒарҰ болүан, адамнҰқ рухҰн міқгӘлӘкке +лтӘрӘп жоң ңҰлудӘ. МетӘп ілгӘ +зӘн жаңсҰ к+рген сҚйкӘмдӘ жандҰ ренжӘтӘп +кпелетӘп, мол рахҰмҰн махаббатҰн жоңңа шҰүартуҰ, жоңңа шҰүартңҰзуҰ мҚмкӘн бе?! ОсҰлай болуҰн аңҰл ңабҰлдай мктердӘне, мҚмкӘн емес!
МҰна үаламдҰ ң&дӘретӘмен с&лу, ісем етӘп жаратңан ШексӘз Жамал, кҚллӘ жаратҰлҰстҰ ңуантңан ШексӘз МейӘрӘм ондай з&лҰмдҰңтан пік, ада.
Сонқ тҚп дҚниÇда тӘршӘлӘктӘқ бар екенӘ рас. Юлбетте, адамдардҰқ ӘшӘнде тӘршӘлӘктӘқ не екенӘн, онҰқ сҰрҰн тҚсӘнгендер жіне +мӘрӘн д&рҰс пайдаланатҰндар МіқгӘлӘк Юлемде, Баңи Жіннатта міқгӘ +мӘрге б+ленетӘн боладҰ. Юрине солаудард Жер бетӘндегӘ жалтҰраң заттардҰқ КҚн сіулесӘне шаүҰлҰсуҰ жіне теқӘз бетӘндегӘ к+пӘршӘктердӘқ Ай жарҰүҰнда бӘр сіт жҰлтҰрап с+нӘп ңалуҰ, соқҰнан келген тӘршӘлӘктердӘқ де діл р шікӘКҚн мен Айүа айналҰң ңҰзмет атңаруҰ, бӘзге ол сіуле жарҰңтардҰқ т+бедегӘ бӘр үана КҚннӘқ сіулесӘ екенӘн ділелдеп, КҚннӘқ болмҰсҰна сансҰз тӘлдермен куілӘкнҰ кҚн. ОнҰ ілгӘ жаратҰлүандар жарңҰн саусаңтарҰмен к+рсетӘп ишара ңҰладҰ. Діл сол секӘлдӘ, Зат-Ұ Хай-Ұ ҮаŞмнҰқ Мухий есӘмӘнӘқ алҰп сіулесӘнӘқ КҚн міқгӘердӘқ бетӘндегӘ, судҰқ астҰндаүҰ тӘршӘлӘк иелерӘнӘқ ИліҒи ң&дӘретпен жалт-ж&лт етӘп, артҰнан келе жатңандарүа орҰн беру ҚшӘн "Иа, Хаий!" деп, үасӘ адардесӘнӘқ артҰна тҰүҰлҰп ңалуҰ, бӘзге міқгӘ тӘрӘ Зат-Ұ Хаий ҮаŞмнҰқ с+зсӘз бар ірӘ тӘрӘ екенӘн к+рсетӘп куілӘк етедӘ. СонҰмен, болмҰс атаулҰнҰ реттеп отҰрүан ИліҒи ӘлӘмге куілӘк ететӘн барлҰң ділелдер, сондайаң, ЮлемдӘ басңарҰп отҰрүан Ү&дӘ шҚкӘрділелдейтӘн бҚкӘл айүаңтар, сондай-аң, үаламда билӘк жҚргӘзӘп отҰрүан Ирада мен ИліҒи ңалаудҰ к+рсететӘн барлҰң ділелдер, сондай-аң, Раббани кілам мен ИліҒи уахидӘқ &йҰтңҰсҰ болүанадаңа.мбарлҰңтҰқ бар екенӘн ділелдейтӘн белгӘлер, м&үжизалар таүҰсҰн-таүҰ... жетӘ ИліҒи сипаттҰ к+рсететӘн бҚкӘл ділелдер барлҰүҰ бӘрлесе келӘп, Зат-Ұ Хаий ҮаŞмнҰқ тӘрӘ екенӘн ділелдейдӘ, куенӘндетедӘ, ишара етӘп мегзейдӘ. ЯйткенӘ, бӘр нірсе егер к+ретӘн болса демек ол тӘрӘ, еститӘн болса ол да тӘршӘлӘктӘқ белгӘсӘ. С+йлеу тӘрӘ екендӘгӘн к+рсетедӘ. Діл сол секӘлдӘ, мҰна ілемде +з ӘстерӘ арңҰлҰ бар екенӘ анҰң ділелденгеналарҰнң Ү&дӘрет, Шімил Ираде,
Мухит ӨлӘм секӘлдӘ киелӘ сипаттар барлҰң ділелдерӘмен Зат-Ұ Хаий ҮаŞмнҰқ тӘрӘ екенӘне, болмҰсҰ шарт екенӘне куілӘк етедӘ. ОнҰқ бӘр үана сіулесӘ арңҰлҰ бҚкӘл ілемдӘ жарҰң ңҰлҰп т&рүан, бӘр шуаүҰмен бҚкӘл аңҰрет іӘ, толеқ &саң б+лшектерӘне дейӘн тӘрӘ ңҰлҰп т&рүан міқгӘ тӘршӘлӘгӘне куілӘк етедӘ.
ТӘршӘлӘк мҰна ілемнӘқ сҚзӘлӘп алҰнүан ңорҰтайҰр, . Сана сезӘм де осҰ тӘршӘлӘктен сҚзӘлген нірсе, сонҰқ ңорҰтҰндҰсҰ. АңҰл да сана мен сезӘмнен сҚзӘлген сананҰқ ңорҰтҰндҰсҰ. Рух - тӘршӘлӘктӘқ таза жіуҒарҰ, т&раңтҰ, тіуелсӘз затҰ. Сол сиÇңтҰ заттҰң, рухани тҚрдегӘ М&хаммедтӘқ (с.а.у.Ұқ аңиӘ, онҰқ тӘршӘлӘгӘ де үаламнҰқ тӘршӘлӘгӘнен, рухҰнан сҚзӘлӘп алҰнүан ңорҰтҰндҰ сҚзбе. ОнҰқ (с.а.у.) пайүамбарлҰүҰ болса, ол да ілемнӘқ аңҰлҰнан, сезӘмӘнен, санасҰнан сҚзӘлӘпрбастаан м+лдӘр де саф т&нба. ТӘптӘ ПайүамбарҰмҰздҰқ (с.а.у.) +мӘрӘ заттҰң жіне рухани т&рүҰдан оүан т&рмҰс тӘршӘлӘгӘ куі, ілемнӘқ тӘршӘлӘгӘнӘқ тӘршӘлӘгӘ. М&хаммедтӘқ (с.а.у.) пайүамбарлҰүҰ да ілемнӘқ санасҰнҰқ санасҰ н&рҰ.бҰта-ираннҰқ уахиҰ болса, ілемнӘқ тӘршӘлӘгӘнӘқ рухҰ жіне ілемнӘқ санасҰнҰқ аңҰлҰ екендӘгӘне +мӘршеқ аңиңаттарҰ куі. Иі, солай. Егер, ілемнен М&хаммедтӘқ (с.а.у.) пайүамбарлҰүҰ, онҰқ н&рҰ шҰүҰп кетсе, ілем ңирап ңаладҰ..ҰлҰ үа Ү&ран кетӘп ңалса, ілем есӘнен айҰрҰладҰ. Жер шарҰ аңҰлҰнан адасадҰ. ТӘптӘ аңҰл-санасҰ ңалмаүан ңақүҰүан басҰн бӘр планетаүа соүҰп, ңиÇмет ңайҰм боладҰ.
Сондай-аң, +мӘр тӘршӘлӘк, «ТаүдҰрүа иман» шартҰ, отанімӘздӘ тҚрде ділелдеп бередӘ. ЯйткенӘ, +мӘр шіҒадат ілемӘнӘқ Çүни мҰнау наңтҰ дҚниенӘқ жарҰүҰ, барлҰң жердӘ ңамтҰп т&р. БолмҰс атаулҰнҰқ нітижесӘ тҚпкӘ маңсатҰ. Юлеқ ҚлкератушҰ АллаҒтҰқ мазм&ндҰ айнасҰ, Раббани ӘстердӘқю(ңҰзу Әс, жарату ж&мҰсҰ)>керемет ҚлгӘсӘ мазм&нҰ. БӘр маүҰнада баүдарламасҰ деуге болар.
Міселен, бӘр аүаштҰ алайҰң. ОнҰқ о бастаүҰ дінӘ, тамҰрҰ, &шҰндаүҰ жемӘсӘ, жемӘсӘндегӘ дінегӘ бірӘ-бірӘ діл аүаш секӘлдӘ белгӘлӘ бӘр маүҰнада тӘршӘлӘк етедӘ. ТӘанүа злардҰқ аүаштҰқ тӘршӘлӘк зақдарҰнан ілдеңайда кҚрделӘ тӘршӘлӘк зақдарҰ бар.
Сондай-аң, мҰна к+ктемнӘқ алдҰнда келӘп кеткен кҚзден ңалүан т&ңҰмдар мен тамҰрлар жіне осҰ к+ктем +тӘп кеткеннен кейӘн келер к+ктемге ңалдҰратҰн дінектнеше с тамҰрлар осҰ к+ктем секӘлдӘ тӘршӘлӘктӘқ н&рҰна б+ленетӘн +зӘндӘк тӘршӘлӘк зақдарҰ бар. Діл сол сиÇңтҰ үалам аүашҰнҰқ барлҰң тал б&таңтарҰнҰқ ірңайсҰсҰнҰқ +ткенӘ мен болашаүҰ бар. Яткен шаң пен болашаңтаүҰ халжаүдайларҰна ңе ерекн, +зӘндӘк байланҰса жалүасҰп келе жатңан +мӘрӘ бар. ЮрбӘр тҚрдӘқ, ірбӘр б+лшектӘқ ИліҒи ӘлӘмде тҚрлерӘ, жаүдайларҰ мен саналуан болмҰстарҰ ңалҰп, болмҰстарҰ ӘлӘми тӘзбек ң&райдҰ. КідӘмгӘ денету болдӘ ол ӘлӘми болмҰс та жалпҰүа ортаң тӘршӘлӘктӘқ маүҰнауи бӘр сіулесӘне б+ленген. ЯмӘрлӘк таүдҰр да сол аса маүҰналҰ тӘрӘ, таүдҰр таңтасҰнан алҰнүан.
ҺсҰз д&лемӘнӘқ бӘр тҚрӘ болҰп саналатҰн рухтар ілемӘ наүҰз +мӘр, +мӘрдӘқ шикӘзатҰ, жіуҒарҰ Çүни тӘршӘлӘктӘқ +зегӘ саналатҰн рухтарүа толҰ болуҰ ілбетте, +ткен шаң пен болашаң деп аталатҰн үайҰп ілемӘнӘқ екӘншӘ б+лӘгӘнде тӘршӘлӘкке ие бо +лтӘррек, солай болуҰн талап етедӘ. ЮрбӘр нірсенӘқ ӘлӘми болмҰсҰндаүҰ кемел жҚйе маүҰналҰ жаүдайларҰ, тӘрӘ жемӘс беруӘ, белгӘлӘ бӘр маүҰнада рухани тҚрде тӘршӘлӘк ететӘндӘгӘн к+рсетедӘ.
ңҰлҰ тгӘлӘк +мӘр КҚнӘнӘқ (АллаҒтҰқ) бӘр сіулесӘ болүан мҰна тӘршӘлӘктӘқ к+рӘнӘсӘ, мҰна дҚниемен, осҰ шаңпен, заттҰң болмҰспен шектелмесе керек. КерӘсӘнше, ірбӘр ілем +з ңабӘлетӘне, шамасҰна ңарай ілгӘ сіуленӘқр мешӘӘсӘне б+ленген. Сондай-аң, үалам бҚкӘл ілемдерӘмен ңоса сол сіуленӘқ саÇсҰнда тӘрӘ, жарҰң болҰп т&р. Юйтпесе, адасңандардҰқ к+зңарастарҰ секӘлдӘ +ткӘншӘ +мӘр сҚрӘп, сҰрттай тӘрӘ к+рӘнгенӘмен ірбӘр ілем Қлкен, ңоҰрдҰқ тҰ мійӘт, ңарақүҰ да меқӘреу, ңақҰрап ңалүан ңирандҰ болҰп ңалар едӘ.
жаратҰлҰстардҰқ да рухани тҚрде тӘрӘ, ӘлӘми болмҰстарҰ жіне рухҰ бар. Үаза мен таүдҰр таспасҰ арңҰлҰ сол рухани тӘршӘлӘктӘқ ӘздерӘ таүдҰр болҰп к+рӘнӘс табадҰ.
БЕСӨНШӨ РЮМсна" Çндай-аң, +мӘрдӘқ он алтҰншҰ ңасиетӘн баÇндаүанда бҰлай айтҰлүан болатҰн. ЯмӘр бӘр денеге енген кезде ол дененӘ бӘр ілем ңҰлҰп жӘбередӘ. "ЖҚз" болса онҰ "КҚлл", ал "жҚзи" болскестӘклли" ңҰлҰп онҰ жами Çүни бірӘн ңамтитҰн ауңҰмдҰ, арнасҰ кеқ ңҰлҰп жӘбередӘ.
СенӘ жаратңан Ү&дӘреттӘқ бҚкӘл адамзаттҰ жаратңан Ү&дӘрет екенӘне сенӘқ бетӘқдегӘ м+р, ИліҒи тақба анҰң куілӘк етӘп т&р. ЯйткенӘ, бҚкӘл адамдардҰқ табиүатҰ бӘр. ОнҰ б+лӘп-жаруүа келмет сійкондай-аң, тӘршӘлӘк арңҰлҰ үаламнҰқ б+лшектерӘ жеке т&лүа ал үалам бӘр тҚр болҰп саналадҰ. ОсҰлайша ЮхадиÇтҰқ м+рӘн барлҰүҰ бӘрлесӘп к+рсетумен ңатар, ірбӘр б+лшек те ЮхадиеттӘқ м+рӘн СамадиеттӘқ тақбасҰн к+рсетедӘ. ОсҰлайша ш &стазн б+тен бӘреудӘқ араласуҰна жол берӘлмейдӘ.
Сондай-аң, +мӘрде Раббани +нердӘқ тақүажайҰп керемет м&үжизаларҰ бар. Олай болса, бҚкӘл ілемдӘ жарата алмайтҰн бӘр Ү&дӘрет, еқ &саң тӘрӘ жандҰ да жарата алмайдҰ. Бейне бӘр жҚгерӘнӘқ дінӘҰ таүҰҰң бӘр Ү&рандҰ сиүҰзҰп жазу сиÇңтҰ, ңараүайдҰқ кӘшкентай т&ңҰмҰнда
зіулӘм ңараүай аүашҰнҰқ мазм&нҰн, таүдҰрҰн жазүан ИліҒи ңалам, ілбеттсерӘк ңат к+ктердӘ ж&лдҰздарҰмен ңоса жазүан. Бал арасҰнҰқ кӘп-кӘшкене басҰна, "ілем" аттҰ бау-баңшадаүҰ гҚлдердӘ танҰп бӘлетӘн, к+птеген жаҰп, басҰмен байланҰс ң&ра алатҰн, балдай тіттӘ рахҰмнҰқ сҰйҰн адамүа жиҰп беретӘн, дҚниÇүа келе сала +мӘр сҚру шарттарҰн бӘлӘп алатҰн бейӘмдӘлӘктӘ, ңабҰлеттӘ кӘм берген болса ілбетте бҚкӘл ілемдӘ жаратңан Халиң та Сол.
Сониже шҰ+мӘр ілемдегӘ ТіухидтҰқ тақбасҰ екенӘн жіне ірбӘр рух иесӘ де +мӘр арңҰлҰ ЮхадиеттӘқ м+рӘ екенӘн жіне тӘршӘлӘктӘқ ңандайҰ болмасҰн СамадиеттӘқ белгӘсӘ екенӘн жіне тӘлайда, иелерӘ ңанша болса сонша, мҰна ілем аттҰ хатңа Зат-Ұ Хай-Ұ ҮаŞм жіне Уахид-Ә Юхад АллаҒтҰқ атҰнан +з тӘршӘлӘктерӘ арңҰлҰ ңолтақбаларҰн басуда. Ол хаттарда Тіухид м+рлерӘ, Юхадиет тақбаларҰ, Самадиет белгӘлерӘ бардӘқ мӘн бӘлдӘк. Сол +мӘрмен ңатар ірбӘр жіндӘк, ірбӘр тӘрӘ жаннҰқ ірңайсҰсҰ мҰна үалам кӘтабҰнда УахданиеттӘқ тақбасҰ болҰп т&р. СонҰмен ңатар, ірңайсҰсҰнҰқ бойҰнда, бетӘнде жжіне оке ЮхадиеттӘқ м+рӘ басулҰ. ЯмӘршеқ &саң б+лшектермен ңоса тӘрӘ жандардҰқ санҰ ңанша болса сонша рет Зат-Ұ Хаий ҮаŞмнҰқ уахдетӘне куілӘк ететӘн м+р, тақбалар ека, "кҚ+рдӘк. Сол секӘлдӘ, тӘрӘлту, жан беру ӘсӘ ңанша болса, сонша рет Тіухидке куілӘк етуде. Міселен, тӘрӘлудӘқ бӘр тҚрӘ болүан жер шарҰнҰқ тӘрӘлуӘн алайҰң. Ол ТіухидтӘқ кҚндей жарңҰн тақбасҰ. ЯйткенӘ, к+ктемде жер жҚзӘнӘқ тӘн тҚрде, жандануҰна ңарасаң, Қш жҚз мҰқ тҚр мен ірбӘр тҚрдӘқ сансҰз мҚшелерӘ барлҰүҰ бӘрге аралас ң&ралас, еш ңателӘксӘз аңаусҰз, керемет жҚйелӘ тҚрде тӘрӘледӘ ңабӘрдадҰ. ОсҰ бӘр ӘстӘ жіне осҰ тектес сансҰз жҚйелӘ ң&бҰлҰстардҰ атңарҰп т&рүан, ілбетте бҚкӘл жаратҰлҰстардҰқ ЖаратушҰсҰ, жоңтан бар ңҰлушҰ АллаҒ. Ол, бҚкӘл тӘрӘ жандҰ тӘрӘлтушӘ Хаий ҮаŞм. ОнҰқ РубубиетӘнде орта">есӘмолуҰ істе мҚмкӘн емес. Ол Уіхид-Ә Юхад. ЮзӘрге +мӘрдӘқ ңасиеттерӘ туралҰ аз ірӘ ңҰсңа үана жазҰлдҰ. Басңа ңасиеттерӘ туралҰ баÇндаудҰ Рисалей-Н&рүа жіне басңа уаңҰтңа ңалдҰрайҰң.
ҮОРұТұНДұ
#адҰ, іртҚрлӘ болҰп к+рӘнедӘ. Міселен, ХазӘретӘ Али (р.а.) ҚшӘн «Фірд", "Хаий", "ҮаŞм", "Хакем", "Адл", "Ү&ддус» дейтӘн алтҰ есӘм. Имам Аүзам Юбу Ханифаүа «Хакем", "Адл» дейтӘн екӘ есӘм болса, Һаус Аүзам шейх ГейланидӘқ
Исм-и АүзамҰ "Иа,шаүҰмд болүан. Имам РаббанидӘқ Исм-и аүзамҰ "ҮаŞм" таүҰсҰн таүҰ. К+птеген ӘрӘ т&лүалар АллаҒтҰқ тҚрлӘ есӘмдерӘн +здерӘне Исм-и аүзам ңҰлүан. ОсҰ бесӘншӘ т&жҰрҰм, Хаий есӘмӘ туралҰ бо.
#249ңтан бӘр жаүҰнан тібірӘк, куігер, ділел, б&лтартпас айүаң ретӘнде сондай-аң, +зӘмӘзге д&үа ретӘнде жіне осҰ РисаленӘқ аңҰрҰ ңайҰрлҰ болуҰ ҚшӘн, ПайүамбарҰмҰз М&хаммед М&стафа (с.а.у.) "Жіушан-ул аларҰ аттҰ &лҰ мӘніжатҰнда маүрифатуллаҒ т&рүҰсҰнда +те жоүарҰ міртебеде РаббҰсҰн сипаттаүан т&сҰн, бӘз де ңайталап, "Амин!" маүҰнасҰнда ділме -діл жазҰп отҰрмҰз.
Діл сол мӘніжаттҰ М&хаммед АлейҒиссалату Уіетпейтмен бӘрге ңайталаймҰз.
ОтҰзҰншҰ ЛеманҰқ алтҰншҰ т&жҰрҰмҰ
ҮаŞм есӘмӘ жайлҰ.
Хаий есӘмӘнӘқ ңорҰтҰндҰсҰк ереж б&лаүҰ">аттҰ кӘтаптҰқ ңосҰмшасҰ ретӘнде жазҰлүан-дҰ. Б&л ҮаŞм есӘмӘ де ОтҰзҰншҰ С+здӘқ ңосҰмшасҰ болүанҰ ж+н болар.
Ескерту. Исм-Ә АүзамүрдӘ дестҰ міселелер +те ауңҰмдҰ, тереқ болүандҰңтан, ісӘресе ҮаŞм есӘмӘне ңатҰстҰ таңҰрҰптар, онҰқ ӘшӘнде де БӘрӘншӘ Ш&үҰла,
{(СӘлтеме): Б&л рисаленӘ оңитҰн адам егер б&рҰн-соқдҰ үҰлҰммикметтҰлданбаүан болса, бӘрӘншӘ ш&үҰланҰ оңҰмай-аң ңойсҰн немесе соқҰна таман оңҰсҰн. БӘрден екӘншӘден бастасҰн.}
материалистерге ңатҰстҰ болүандҰңтан +те тереқнен ңозүайдҰ. СондҰңтан, ілбетте барлҰң адам н
Исм-Ә Аүзамүа ңатҰстҰ міселелердӘқ аңҰл ң &шар лмайтҰндай ауңҰмҰ кеқ болатҰнҰ секӘлдӘ, аңҰл сезе алмайтҰндай нізӘк &саңтарҰ да бар. ЮсӘресе, Хаий жіне ҮаŞм туралҰ онҰқ ӘшӘнде де хаÇттҰқ Çүни +мӘрдӘқ имап соүатарҰна ңатҰстҰ рімӘздерӘн, ісӘресе +мӘрдӘқ таүдҰрүа ңатҰстҰ ишараларҰн жіне ҮаŞм есӘмӘнӘқ бӘрӘншӘ шуаүҰн іркӘм тҚсӘне алмайдҰ. Ой-+рӘсӘ жете алмайдҰ, бӘраң ң&р ңалмайдҰ. ЮйтеуӘр иманҰн кҚшейтетӘнӘ анҰң. РасҰнддаларҰгӘ баңҰтңа жетелейтӘн иманнҰқ кҚшеŞӘ +те мақҰздҰ міселе. ИманнҰқ бӘр діреже болсҰн артуҰ Қлкен байлҰң, таптҰрмас ңазҰна. Имам-Ұ Раббани бҰлай деген екен: "Иманүа ңатҰ, Қрейшкентай бӘр міселенӘқ ашҰла тҚсуӘ, тҚсӘнӘктӘ болуҰ, мен ҚшӘн жҚздеген кереметтерден артҰң"
Иі, мҰна үаламдҰ барлҰң жаүҰмен, бҚкӘл болмҰсҰмен РубубиетӘне баүҰндҰрҰп, кҚллӘ ілемдӘ бӘр Қй, бӘр б+лмеӘ улухдӘ жҚйелӘ тҚрде басңарҰп &йҰмдастҰрҰп отҰрүан Зат-Ұ АңдестӘқ теқӘ серӘгӘ, &ңсасҰ болуҰ, мҚмкӘн емес. Ол сондай бӘреу, оүан ж&лдҰздардҰ жарату зіррелердӘ жарату секӘлдӘ оқай, онҰқ ң&дӘретӘне еқ Қлкен нірсе мен еқ кӘшкентай нірсе бӘрайттҰ.үҰнадҰ. ЕшбӘр нірсе бӘр-бӘрӘне кедергӘ болмайдҰ. БӘр Әс бӘр Әске тосңауҰл бола алмайдҰ. БарлҰң нірсе бӘр нірсе секӘлдӘ назарҰнда дайҰн т&радҰ. БҚкӘл даулиелӘбӘрден естидӘ, барлҰүҰнҰқ ңажеттӘлӘгӘн бӘрден орҰндайдҰ. БҚкӘл жаратҰлҰс атаулҰ +здерӘндегӘ реттӘлӘк пен тіртӘп, +лшем арңҰлҰ мҰнанҰ к+рсетедӘ.
ИПА.>Ушнірсе, ешбӘр жаүдай онҰқ ңалауҰнсҰз, імӘрӘнсӘз болмайдҰ. ЯзӘ ешбӘр мекенге тіуелсӘз бола т&ра барлҰң жерде, барлҰң мекенде +зӘнӘқ ң&дӘретӘмен, ӘлӘмӘмен табҰладҰ. БарлҰң нірсе оҰңтҰқ м алҰс бола т&ра, Ол барлҰүҰна жаңҰн. МӘне, ол сондай Зат-Ұ Хаий-Ұ ҮаŞм. Олай болса, ілбетте ешбӘр т&рүҰдан теқӘ, теқдесӘ, &ңсасҰ, серӘгӘ, уізӘрӘ, ңарсҰласҰ болмайдҰ, болуҰ да мҚмкӘн емес. Тек, мҰсалдар арңҰлҰ онҰқ киелӘ ӘстерӘне, ң&блҰ баÇрҰна ңарауүа боладҰ.
МҚмкӘн болмаса да бҰлай ой жҚгӘртейӘк, +те &саң бӘр болмҰстҰ табиүатңа еншӘлеп: «МҰнанҰ жаратшҰ к+рейӘк!» десе, Рисалей-
НрӘнен аÇндалүанҰндай ілгӘ кӘшкене тӘрӘ жаннҰқ аүза мҚшелерӘ ңанша болса сонша ңалҰптар тӘптӘ ң&ралдар керек боладҰ. Сонда үана табиүат жасаүан боладҰ.
Сондай-аң, материалистер деп . ОларҰн кейбӘр адасңан топ, зіррелердегӘ жҚйелӘ ң&бҰлҰстҰ, ондаүҰ ИліҒи жаратудҰ, Ү&дайдҰқ ң&дӘретӘн онҰқ &лҰ сіулесӘн сезгенӘмен, ол сіуленӘқ ңайдан келӘп жатңанҰн бшуланамай, сол Самедани ң&дӘреттӘқ сіулесӘнен тараүан кҚш-ңуаттҰқ ңай жерден басңарҰлҰп т&рүанҰн тҚсӘнбегендӘктен, материÇ мен ңуаттҰ міқгӘ деп ойлап, АллаҒтҰқ ӘстерардҰқ релерге, олардҰқ ңозүалҰсҰна бере бастадҰ. ФісубханаллаҒ! Адамдар м&нша надан болар ма! МекенӘ жоң, бӘраң барлҰң жерден табҰлатҰн, ірбӘр нірсенӘ жаратарда бірӘн к+ретӘн бӘлетӘн, ңалаүанҰнша басңаратҰн
жоүарҰ дірежеде Әстеген ӘстерӘнілсӘздӘн меқӘреу, соңҰр мҰлңау, бейсана ерӘк-ңалауҰ жоң +лшемдӘ бӘлмейтӘн +здерӘнше кездейсоң сапҰрҰлҰсңан зіррелерге, олардҰқ бейбастҰң ірекетӘне беру неткен сораңуруҰ жадандҰң, миүа сҰймайтҰн пӘкӘр екенӘн зіредей аңҰлҰ бар адам тҚсӘнуӘ керек. Иі, б&л надандар м&тлаңю(абсолŞттӘк)>УахдеттӘ мойҰндамаүандҰңтан сансҰз, шексӘз "кесрет-Ә мутлаңтҰ" мойе үанаҰ, Çүни бӘр үана АллаҒтҰ ңабҰлдамаүандҰңтан шексӘз тіқӘрлердӘ ңабҰлдауүа міжбҚр болүан. çүни бӘр үана, Зат-Ұ АңдестӘқ сипатҰн, онҰқ шарттҰ белгӘсӘ ізілиÇттҰ Çүни бастӘқ амен соқҰ жоң міқгӘлӘктӘ, халиңиÇттҰ Çүни жоңтан бар ңҰлудҰ терӘс аңҰлдарҰна сҰйүҰза алмаүандҰңтан, &станүан жолдарҰ ілгӘ сансҰз, меқӘреу злемӘн рдӘқ ізіли екендӘгӘн, тӘптӘ ң&дайлҰүҰн ңабҰлдауүа міжбҚрлеген едӘ.
МӘне, надандҰңтҰқ шҰқҰна шҰңңан бейбаңтарүа ңара! Ал, зіррелердегӘ ң&бҰлҰсңа келер болсаң, ол зіррелердӘқ жиҰнтҰүҰн Уажиб-ул Ужудай. ОсшӘ мен ң&дӘретӘ, імӘрӘ жҚйелӘ де тіртӘптӘ іскер ңалпҰна келтӘрген. Егер, бӘр сітке ол Аүзам ңолбасшҰнҰқ імӘрӘ, онҰқ жҚйелӘ ң&рҰлҰсҰ кҚшӘн жойса ілгӘ сансҰе ңатареу, бейсана топ ҰдҰрап, тӘптӘ бейберекетсӘздӘктен астақ-кестеқӘ шҰүар едӘ.
Эім адамдардҰқ бӘр б+лӘгӘ болашаүҰн к+ретӘн к+рӘпкелдей одан да бетер адасҰп, надандҰңңа салҰнҰп, Сани-Ұ ЗҚлжілалдҰқ +те керемет нізӘк тӘлм. МҰн мойҰнс&нүҰш "Êсир" дейтӘн еқ &саң затҰн Çүни +те нізӘк баүҰнҰштҰ ңҰзметшӘсӘ, жазуүа арналүан параүҰ, імӘрлерӘн жеткӘзушӘ ң&ралҰ басңару алақҰ, ж&п-ж&ңа пердесӘ, жазба сиÇ, маүҰӘм берер егӘстӘгӘ болүан "ÊсирдӘ" рубубиеттӘнӘқ сіулесӘн шаүҰлҰстҰрҰп т&рүандҰңтан бірӘнӘқ ңайнар б&лаүҰ Әс атңарушҰ деп санаүан. М&н - шалҰңтҰ адасаңиңатуҰ мҚмкӘн емес тҰүҰрҰңңа апарҰп тӘрейдӘ. ЯйткенӘ, "Êсир" материалистердӘ батпаңңа батҰрүан зірре дейтӘн заттан анаү&рлҰм нізӘк, ол б&рҰнүҰ философтар тҰүҰрҰңңа тӘрелген "ҒіŞлі" [(*): ЭіŞлі - ЕжңойүанилософтардҰқ ойҰнша барлҰң нірсенӘқ +зегӘ, саналүан ңиÇли зат.] мазм&нҰнан ілдеңайда ңоŞ, ерӘк ңалаудан маң&рҰм, бейсана, жансҰз нірсе. ОсҰндай шексӘз б+лӘне беретӘн, сансҰз б+лшектен т&ркӘн еміне тасҰмалдау, ісер алу мӘндетӘн атңарушҰ заттҰ, тӘптӘ ол заттҰқ зірреден де майда зіррелерӘн ң&дайдай к+ру, Çүни барлҰң жерде барлҰң нірсенӘ к+ретӘн бӘлетӘн, басңара алатҰн, шексӘз ң&алдҰқүӘқ үана ңолҰнан келетӘн Әс-ң&бҰлҰстардҰ солар жасайдҰ деп ойлау, ілемде ңанша зірре болса сонша есе ңателӘк десе боладҰ.
ЖаратҰлҰстардаүҰ жарату ӘсӘне ҚқӘлӘп ңарайтҰн болсаң, ісӘресе ол зат тӘрӘ жан болса онҰқ иесӘ к+птеген заттҰ тӘздӘқ ккӘл ілемдӘ к+ретӘн бӘлетӘн жіне сол тӘрӘ жаннҰқ ңоршаүан ортамен байланҰсҰн бӘлетӘн, толҰң ңамтамасҰз ететӘн кҚш-ң&дӘрет иесӘ болуҰ керек. Б&л Әске материÇнҰқ себептердҰмда ЕласуҰ мҚмкӘн емес. ҮаŞмиеттӘқ сҰрҰ арңҰлҰ ңараүанда кӘшкене үана жарату ӘсӘ, бҚкӘл ілемдӘ жаратңан ң&дӘреттӘқ ӘсӘ екенӘн тӘкелей к+рсетӘп т&радҰ. Міселен, бал арасҰн алайҰң. ОнҰқ жаратҰлу жаүдайҰ ілемдӘ жаратңан АллаҒтҰқ ӘсахҰмҰқӘн екӘ т&рүҰдан к+рсетӘп т&радҰ.
БӨРӨНШӨСӨ. ЮлгӘ аранҰқ барлҰң тҚрлерӘнӘқ бӘр мезгӘлде, бӘр Әспен айналҰсуҰ бӘзге ол шаүҰн, жекелеген ӘстӘқ жер бетӘн тҚгелдей ңамтҰп жатңан барлҰң тӘршӘлӘктӘқ бӘр тармаүҰ, бӘр &шҰ екенӘн к+рңҰзҰңт. Олай болса ол алҰп ӘстӘқ иесӘ, кӘм болса, мҰна шаүҰн ӘстӘқ де иесӘ сол болүанҰ.
ЕКӨНШӨСӨ. МҰна к+з алдҰмҰздаүҰ аранҰ жаратушҰ болу ҚшӘн, ол аранҰқ т&рмҰс-тӘршӘлӘгӘн, аүза-мҚшелерӘн жіне ілеммен байланҰсҰн орнатҰп тақбажаңтҰ ңамтамасҰз ететӘн, бірӘн бӘлетӘн кҚш-ң&дӘрет ңалау-ерӘк ңажет болатҰндҰңтан, ол шаүҰн үана жаратҰлҰстҰ жаратушҰнҰқ үаламүа ҚкӘмӘ жҚруӘ керек, сонда үана ол жаратҰлҰстҰ м&нтаздай тамаша етӘп жасай аладҰ. Демек, еқ &саң жатаÇз, с, жай бӘр ң&бҰлҰстҰқ +зӘ екӘ т&рүҰдан +зӘнӘқ иесӘ Халиң-Ұ КҚлл-и Шей екенӘн к+рсетедӘ.
Яте м&ңиÇттҰлҰңтҰ керек ететӘн жіне тақүаларлҰң жайт мҰнау болса керек, болмҰстҰн даүҰбиӘк дірежесӘ "ужуб", Çүни мӘндеттӘ тҚрдегӘсӘ, Çүни шарттҰсҰ, болмҰстҰқ еқ т&раңтҰ дірежесӘ "материÇдан тҰс болуҰ" болмҰстҰқ аÇңталудҰ бӘлмейтӘн тҚрӘ "мекенге тіуелсӘз тҚрӘ", болмҰстҰтӘқ, аҰңтҰсҰ істе +згермейтӘн, жоң болудан ада сипатҰ саналатҰн "уахдет" иесӘнӘқ, Çүни Зат-Ұ Уажиб-ул УжудтҰқ +зӘндӘк сипатҰ зати шартҰ болүан ізілииÇттҰю(шексӘздӘк),>сірмідиÇттҰай дедӘлӘк),>болмҰстҰқ еқ осалҰ +те нізӘк дірежесӘ, +те ң&бҰлмалҰ ауҰспалҰ тҚрӘ, сондай-аң, мекенге тіуелдӘ ірӘ еқ к+п тараүан маттериÇлдҰң зат болҰп саналатҰн "Êсирге" еншӘлӘ дірӘррелерге беру, олардҰ міқгӘлӘк деп ойлау, кейбӘр ИліҒи ӘстердӘқ солардан туҰндаүанҰн ңиÇлдау, барҰп т&рүан аңҰмаңтҰң, аңиңатңа мҚлдем керрлҰң тңҰлүа ңайшҰ, мҚлдем ңисҰң пӘкӘр екендӘгӘ Рисалей-Н&рдҰқ к+птеген жерлерӘнде наңтҰ айүаңтар арңҰлҰ к+рсетӘлген болатҰн.
ЕКӨНШӨ ШУАҮ. ЕкӘ міселеден т&радҰ.
БӘрӘншӘ міселе. ҮаŞм есӘмӘнӘқ &лҰң сіулесӘне ишҰқ сҰйетӘн
ИÇ, бӘр тӘрӘ жаннҰқ бойҰндаүҰ зіррелердӘқ ірңайсҰсҰ аүзаүа тиесӘлӘ +зӘ секӘлдҰнҰқ ңелермен бӘрге &жҰмдасҰп, бҰтҰрап кетпеуӘ, селдей аүҰп жатңан ÊлементтердӘқ арасҰнда +з болмҰсҰн саңтап шашҰлҰп кетпеуӘ, жҚйелӘ тҚрде, орнҰ-орнҰна орналасуҰ +здӘгӘнен емес, ҮаŞмиÇттҰқ кҚшӘмен болатҰндҰңтан ірбӘр мҚшею(обасңа м)>тіртӘптӘ бӘр полк, ал ірбӘр тҚрге жататҰн жаратҰлҰстар тіртӘптӘ бӘр дивизиÇ тірӘздӘ. КҚллӘ жан-жануардҰқ жер бетӘнде жҚруӘ, ал ж&лдҰздардҰқ кеқӘстӘкте т&руҰ, орҰнасҰнҰқҰрҰп жҰлжҰп отҰруҰ ңандай керемет ң&бҰлҰс болса, діл сол секӘлдӘ зіррелер де +зӘндӘк сансҰз тӘлдерӘмен ҮаŞмиÇттҰқ сҰрҰн паш етӘп, ілемге жар салуда.
ЕкӘншӘ Міселе. ЗаттардҰқ ҮаŞмиÇт сҰрҰмен байланҰстҰ хикметпай-ул ужнҰқ бӘрнешеуӘне ишара ңҰлудҰқ орайҰ келӘп т&р.
Кез келген ірнірсенӘқ болуҰндаүҰ хикметӘ, жаратҰлуҰндаүҰ маңсатҰ, болмҰсҰндаүҰ пайдасҰ, тӘршӘлӘк етуӘндегӘ нітиже Сондатопңа б+лӘнедӘ.
БӘрӘншӘ топ. Кез келген нірсенӘқ +зӘне жіне адамзатңа, адамзаттҰқ игӘлӘгӘне ңатҰстҰлҰүҰ.
шӘншӘ топ. Б&л Сани-Ұ ЗҚлжілалүа ңатҰстҰ. Кез келген нірсенӘқ пайдасҰ мен нітижесӘ +зӘне ңатҰстҰлҰүҰ бӘреу болса Сани-Ұ ЗҚлжілалүа ңатҰстҰлҰүҰ, аңиңÇүни Сани-Ұ ЗҚлжілал +з +нерӘнӘқ үажайҰп т&старҰн +зӘ тамашалайдҰ. Яз есӘмдерӘн +зӘ жаратңан нірселер арңҰлҰ к+редӘ. ОсҰ аталүан еқ &лҰң ҚшӘншӘ міремеу б бӘр секунд +мӘр сҚру жеткӘлӘктӘ.
Эім, ірбӘр нірсенӘқ болуҰн керек ететӘн ҮаŞмиÇттҰқ сҰрҰ екенӘ ҚшӘншӘ "Ш&үҰлада" баÇндалмаң.
БӘрде ілемнӘқ, жаратҰлҰстҰқ тҰлсҰм сҰрларҰ арңҰлҰ болмҰс атаулҰнҰқ хикмет пайдаларҰна назар баүҰндҰм. Өштей: "АпҰрҰмай, мҰна нірселер нелӘктен б&лай +здерӘн к+рсетӘп, сонан соқ дереу к+зден таса болҰп жоүалҰп кетедӘ? ОлардҰқ табиүатҰна ңарасам, +те жҚйелӘ де керемет, хикметке толҰ, ісем безендӘрӘлген тҚрде к+рмеге жӘберӘледӘ. Алайда, браттҰ кҚнде, тӘптӘ кейбӘрӘ бӘрнеше минуттҰқ ӘшӘнде жоң болҰп, пайдасҰз бостан-босңа кете бередӘ. ОсҰлай, іпсітте бӘзге к+рӘнуӘнӘқ маңсатҰ не?" деп, ңаттҰ ңҰзҰңтҰм. Сол кезде АллаҒ жарҰлңап, жаратҰлҰстҰқ ісӘресе, тӘрӘ жандҰлардҰқ дҚнийҰп іл дірӘсханаүа келуӘнӘқ зор хикметӘн таптҰм. Ол да мҰнау едӘ.
БарлҰң нірсе, ісӘресе тӘршӘлӘк иелерӘ маүҰнасҰ тереқ с+здер Çки хаттар немесе РаббҰсҰн маңтайтҰн +леқдер, ИліҒи жарнамктубтҰБарлҰң саналҰлар, олардҰ талдап-талңҰлап болүан соқ жіне сансҰз зерттеушӘлерге +з маүҰнасҰн жеткӘзген соқ дҰбҰсҰ мен ірӘптерӘ секӘлдӘ заттҰң бейнесӘ жоң болҰп кете барадҰ. БӘр жҰлдай осҰ аҒ Таүн хикмет
менӘ ңанаүаттандҰрдҰ. БӘр жҰлдан соқ, жаратҰлҰстардаүҰ ісӘресе, тӘрӘ жандҰлардаүҰ үажап та кҚрделӘ +нердӘқ м&үжизаларҰ к+рӘне бастадҰ. СондаүҰ тҚсӘнгенӘм: МҰна +те нізӘк, +те керемет хас шебе ліззаен ИліҒи +нер тек саналҰлардҰқ назарҰна тҚсӘп, оларүа белгӘлӘ бӘр маүҰна бӘлдӘру ҚшӘн үана емес. ЮрбӘр жаратҰлҰстҰ сансҰз саналҰлар зерттейтӘнӘ рас. Дегенмен, олардҰқ талдап-зерттеуӘ шектеулӘ, барлҰүҰ бӘрден тӘрӘ жаннҰқ бойҰндаүтте олшеберлӘк пен кҚрделӘ +нердӘ тереқ тҚсӘне бермейдӘ. Демек, тӘрӘ жандардҰқ +те мақҰздҰ нітижесӘ, жаратҰлу маңсатҰ Зат-Ұ ҮаŞм-Ұ ЮзілидӘқ +з назарҰна +зӘнӘқ үажап +нерӘн рахҰмдҰ тҚрде берген кіде-сҰйлҰңолдҰ. жарҰлңауларҰн &сҰну. ОсҰ аталүан маүҰна бӘраз уаңҰт менӘ ңанаүаттандҰрдҰ. СондаүҰ тҚсӘнгенӘм. ЮрбӘр жаратҰлҰста ісӘресе, тӘрӘ жандарда сансҰз +нердӘқ кҚрделӘ сҰрларҰ болуҰ, Зат-Ұ ҮаŞм-Ұ ЮзілидӘқ назарҰна &сҰну екен.н жала Зат-Ұ ҮаŞм-Ұ Юзіли +з +нерӘн +зӘ тамашалау, Çүни ілемнӘқ хикметӘ деп аталатҰн маңсатңа ілгӘндей орасан шҰүҰн ж&мсалуҰ +те орҰндҰ екенӘн бӘлдӘм. УаңҰт +те келе "АллаҒлҰстҰқ бойҰндаүҰ +нер, бейнелерӘндегӘ кҚрделӘ наңҰш &заңңа созҰлмайтҰндҰүҰн, жҰлдам жақарҰп, сан ң&бҰлҰп, кҚрделӘ Әстер атңарҰлҰп, ңайта-ңайта +згеруде екендӘгӘн к+рдӘм. Олай болса, б&л к&рделӘ р екен ӘсӘнӘқ хикметӘ +здерӘ сиÇңтҰ мақҰзҰ зор болу керек ңой деп ойладҰм. ЕндӘ, жоүарҰда аталүан екӘ хикмет жеткӘлӘксӘз бола бастадҰ. Яте ңҰзҰүушҰлҰң сезӘммен олардан да б+лек хикметтерӘн Әздей бастадҰм. БӘраз, уаңҰт +ткен соқ Ү&дайүа шҚкӘешендӘиеттӘ Ү&раннҰқ н&р-фейӘзӘмен ҮаŞмиеттӘқ сҰрҰ ашҰлҰп, +те тереқ хикмет пен &лҰ маңсат к+рӘндӘ. СонҰқ аÇсҰнда, "ҺаламнҰқ сҰрҰ", "ЖаратҰлҰстҰқ мінӘсӘ" деп, аталатҰн ИліҒи сҰр тҚсӘнӘктӘ болдҰ. Б&л сҰр ЖиҰрма т+ртӘншӘ МектубӘлӘ ре-жаңтҰ баÇндалүандҰңтан ңазӘр ңҰсңаша екӘ-Қш нҚктесӘн шӘншӘ Шуаңта жазамҰз, ҮаŞмиеттӘқ сіулесӘне мҰна т&рүҰдан ңарасаң, ҮаŞмиÇттҰқ сҰрҰ бҚкӘл жаратҰлҰстҰ жоңтан бар етӘп, ірңайсҰсҰн мҰна &шҰңиҰрсҰз Ұз иес.
сҰрҰ арңҰлҰ бар ңҰлҰп, керемет тҚрде жалүастҰрҰп, жаппай осҰ ҮаŞмиÇттҰқ тереқ сҰрҰна, онҰқ ісерӘне б+лендӘруде. Егер осҰ байланҰс ҚзӘлсе еш нірсе +з бетӘмен болмҰсҰн ж, тазаҰра алмайдҰ. ШегӘ жоң кеқӘстӘкте тоз-тоз болҰп, жоүалҰп кетер едӘ.
Сондай-аң, болмҰс атаулҰ жаратҰлҰсҰ т&рүҰсҰнан жіне ірмен
ШаратҰлУАҮ.
БӘрӘншӘ кӘрӘспе. МҰна а пенда ңараүанҰмҰзда уаңҰт аүҰмҰмен ірдайҰм шайңалҰп, топ-топ болҰп бӘрӘнен соқ бӘрӘ кетӘп жатңан жаратҰлҰстардҰқ кейбӘреулерӘ бӘр секунд аÇлдап дереу к+зден таса болҰп жатңанҰн к+ремӘз. Ал кейбӘреулерӘ бӘр минут болҰп +те шҰүадҰ. БӘр б+лӘгӘ еттӘ Шүат мҰна шіҒадат ілемӘне келӘп, үайҰп ілемӘне кете барадҰ. КейбӘрӘ бӘр кҚн, кейбӘрӘ бӘр ай не бӘр жҰл, кейбӘрӘ бӘр үасҰр ал кейбӘрӘ бӘрнеше үасҰр бойҰ мҰна дҚниеаүан, аңтап, белгӘлӘ бӘр мӘндет атңарҰп кетӘп жатадҰ. ОсҰ бӘр тақүаларлҰң жайт, бас айналдҰратҰн саÇхат, жаратҰлҰстҰқ жҰлдам ңозүалҰсҰ мен сапарҰ, +те керемет жҚйе, ділме-діл +лшем, хикметлетӘн,Ұ аүҰс, бірӘ де басңарумен болҰп жатңанҰн к+рӘп, олардҰ Çүни ілгӘ керуендей келӘп кетушӘлердӘ басңарҰп т&рүан к+реген дана, шебер &йҰмдастҰрушҰ БӘреу бар.
МӘне, осҰ Раббани халлаңиÇт, Çүни жарату ӘсӘ мҰна сҚйӘктӘ жіне сҚŞшӘ жаратҰлҰстардҰшид-&сйсҰсҰн ісӘресе, тӘрӘ жандардҰқ ешңайсҰсҰн к+зӘн ашуүа да м&рша бермей, үайҰп ілемӘне аттандҰрҰп жатадҰ. ЕшңайсҰсҰн дем алдҰрмастан дҚниеардҰ жӘршӘлӘгӘнен босатадҰ. ЮрдайҰм, мҰна ңонаңҚйдей ілемдӘ толтҰрҰп, ңонаңтар риза болмаса да шҰүарҰп тастайдҰ. Үаза мен Үадерю(таүдҰр)>ңаламҰ аң.
ҮаŞң, талқ сҰрҰна ңатҰстҰ ИліҒи ӘстердегӘ хикметтӘқ екӘншӘ тармаүҰ. Б&л тармаң АллаҒтҰқ есӘмдерӘне ңатҰстҰ. ЯздерӘқе мілӘм, ірбӘр Жамалю(с&лулҰң)>иесӘ +зӘнӘқ жамалҰн к+ргӘсӘ ззат б+рсеткӘсӘ
келедӘ. ЮрбӘр +нер иесӘ +зӘнӘқ +нерӘн жариÇ ңҰлҰп, ж&рттҰқ назарҰн +зӘне аударүҰсҰ келедӘ жіне онҰ ңалайда. Тасада ңалүан керемет аңиңат жаүҰмдҰ маүҰнада белгӘлӘ болҰп к+рӘнгӘсӘ келедӘсадҰ. е ңарайтҰн ңҰзҰүушҰлардҰқ болуҰн ңалайдҰ. ЕндӘ, осҰ аталүан мҰңтҰ негӘздер мен ңаүидалардҰ дірежесӘне ңарай барлҰң нірседен кездестӘруге боладҰ. Олай+зӘ жі, ШексӘз к+ркем АллаҒтҰқ мҰқ бӘр к+ркем есӘмӘнӘқ ірбӘр міртебесӘнде шексӘз ісемдӘктӘқ тҚрлерӘ мен тамаша тереқ аңиңаттар бар. Оүан ілем куілӘк етедӘ, сіуле &шңҰндарҰ ділел боладҰ, наңҰш +рнектерӘлеп ңо ңҰлҰп меқзейдӘ, сонҰмен осҰ есӘмдердӘқ ңудси жімалдарҰн к+рсететӘн айналар, тамаша наңҰштарҰн бӘлдӘретӘн таңталар, керемет аңиңаттар жазҰлүан параңтар мҰна жаратҰлҰс, мҰна ілем екенӘ рас. Олай н, сіл ілгӘ міқгӘ де к+ркем есӘмдер +зӘнӘқ сан ң&бҰлүан сіуле шуаңтарҰн, тҚрлӘ наңҰштарҰн оŞ-+рнектерӘн, кӘтап-жазбаларҰн Зат-Ұ ҮаŞм-Ұ ЗҚлжілал жаратзарҰна к+рсету ҚшӘн жіне сансҰз рух иелерӘ мен саналҰ жандардҰқ талдап-талңҰлау назарҰна тҚсу ҚшӘн жіне шектеулӘ бӘр заттан шексӘз к+рӘнӘстердӘ, сондай-аң, бӘр т&лүадан к+птеген т&лүалардҰ, бӘр аңиңаттан к+птеген аңиңаттардҰ шҰүарҰп к+рсене солн осҰ к+ркем есӘмдер, ИліҒи муңаддес үашҰңтҰңңа сҚйенӘп жіне ҮаŞмиÇттҰқ сҰрҰ бойҰнша үаламдҰ ірдайҰм сіуле шуаңтарҰмен жақартҰп отҰрадҰ, ң&бҰлтҰп +згертӘп жатадҰ.
ТЯРТӨНШӨ ШУАҮ: ҺаламдаүҰ тақүажайҰп ӘстердегӘ хикн болд ҚшӘншӘ тармаүҰ мҰнау: ЮрбӘр мейӘрӘмдӘ жан басңанҰ риза ңҰлүанҰна ңуанҰп міз боладҰ. Үамңор жандар +згенӘ ңуантңанҰна риза боладҰ. ЖҚрегӘ сҚйӘспеншӘлрӘ еқ нтҰң жандар ңуануүа лайҰң кӘсӘлердӘ ңуантңаннан ліззат алҰп міз боладҰ. Аңк+қӘл жандар +згенӘ баңҰтңа б+легеннен рахаттанҰп шаттанадҰ. ЮрбӘр ідӘл кӘсӘ ідӘлдӘктӘ орнатҰп залҰмдардҰ жазаүа тартҰп, жібӘрленушӘнӘқ а......алҰп бергенӘне риза болҰп маңтанадҰ. Янер иесӘ +з +нерӘн к+рсеткен кезде жіне +нерӘ ойҰндаүҰдай болүан кезде нітижесӘне шаттанҰп міз боладҰ.
ңондҰрүҰ, фотоаспап, сҰмсҰз телграф жасап ңана ңоймай олардан жиҰрма есе үажап аппарат орналастҰрса жіне ол ңалаүанҰндай ж&мҰс Әстеп нітиже берсе, сол кезде пайда болатҰн ң&дси "ифтихар", м&ңаддес "мімнуниÇт" тірӘздӘ маүҰнүметкемен РубубиÇттҰқ осҰ тектес киелӘ шуунатҰ; мӘндеттӘ тҚрде мҰна ҚздӘксӘз жасалҰп жатңан Әс-ірекеттӘ талап етедӘ.
Міселен, ҚкӘмӘ іртарапңа жҚретӘн ідӘл патша ідӘлдӘктӘ к+рсету ҚшӘн залҰмдардан Ұлар еенушӘлердӘқ аңҰсҰн алҰп берсе, б&ңара халҰңтҰ +ктемшӘлдердӘқ ңанауҰнан ң&тңарса, +з аңҰсҰн берсе, +зӘнӘқ осҰндай ӘстерӘнен ліззат алҰп маңтануҰ патшалҰң дн, мҰнмен ідӘлеттӘқ негӘзгӘ ңаүидасҰ. ЕндӘ, Хаким-Ә Хакимю(патшалардҰқ патшасҰ),>Адил-Ә Адилю(ЮдӘлдердӘқ ідӘлӘ)>АллаҒ кҚллӘ жаратңандарҰна ісӘресе, тӘрӘ жандарҰна "х&ңмбаттҰхаÇт" деп аталатҰн +мӘрге ңажеттӘ шарттардҰ жасаса... ТӘршӘлӘктерӘн саңтап ңалу ҚшӘн оларүа ңажеттӘ сезӘм мҚшелерӘн берсе... ЮлсӘздердӘ кҚштӘлердӘқ +ктемдӘгӘнен мейӘрӘмдӘ тҚрде ңорүаса... БарлҰң тӘршӘлӘк иелерӘ ҚшӘн б&л дҚниеде кӘм неп жатсҰң болса сонҰ толҰүҰмен берсе... Ал аңҰ жегендердӘ жазалау бӘршама орҰндалса... Ертеқ аңҰретте хашир аттҰ лҰ Сотта наүҰз ідӘлдӘк орнаүан кезде пайдақ алдҰҰн, ол маүҰнанҰ жеткӘзер с+з табҰлмайтҰн «шуунат-Ұ РаббаниÇ", "маүани-Ұ Ү&дсиÇ» үаламдаүҰ осҰ ҚздӘксӘз Әс-ірекеттӘ талап етедӘ.
МӘне, осҰ Қш мҰсалдаүҰдай, АллаҒтҰқ к+ркем есӘмдерӘн маүҰнлҰүҰ, жеке-жеке алүанда осҰ ҚздӘксӘз атңару арңҰлҰ ИліҒи шуунатңа &йҰтңҰ болатҰндҰңтан болуҰн жарату ӘсӘнӘқ де ҚздӘксӘз жалүасуҰн талап етедӘлӘп т&ондай-аң, ңандай да бӘр ңабӘлет немесе бейӘмдӘлӘк ашҰлҰп нітиже бергенде шаттҰң, ліззат болатҰнҰ рас. ЖҚктелген мӘндеттӘ ірбӘр болмҰс +з мӘндетӘн атңарҰп, толҰң аÇңтаүан кезде, не сол мӘндеттен б, ірбӘда керемет рахаттанҰп, риза болатҰнҰ да хаң. БӘр тҚйӘр т&ңҰмнан к+птеген жемӘс алу, бӘр теқгеден жҚз теқге пайда табу адамүа ңуанҰш сҰйлап, к+қӘлӘн к+терет),>киет. Юлбетте, бҚкӘл жаратңандарҰндаүҰ шексӘз ңабӘлеттӘ аштҰрүан жіне барлҰң пенделерӘне аса мақҰздҰ мӘндет жҚктеп, оларүа атңартңҰзҰп сосҰн белгӘлӘ бӘр дірежеге жетктадҰ, болүанда демалҰсңа шҰүаратҰн Çүни ÊлементтердӘ шикӘзат міртебесӘне, шикӘзаттардҰ +сӘмдӘктер дірежесӘне, +сӘмдӘктердӘ ризҰң арңҰлҰ хайуандардҰқ тӘршӘлӘк дірежесӘне, хайуандарднелу млҰ адами міртебеге к+теруде.
МӘне, ірбӘр тӘрӘ жаннҰқ сҰртңҰ бӘр болмҰсҰ мерзӘмӘ жетӘп, аÇңталүан кездею(ЖиҰрма Т+ртӘншӘ Мектубта тҚсӘндӘрӘлгенӘндей)>+зӘнӘқ рухҰ, мін-маүҰнасҰ, суретӘ секӘлдӘ к+птеген р ірӘ тарҰн +зӘнен кейӘнге ңалдҰртҰп, оларүа ңалдҰрүан орнҰна белгӘлӘ бӘр мӘндет, мақҰздҰ ңҰзмет ҚздӘксӘз Әс атңару мен жаратудан туҰндайтҰн киелӘ маүҰналардҰқ жегӘ деіҒи рубубиÇттҰқ ңаншалҰңтҰ мақҰздҰ, екендӘгӘ тҚсӘнӘктӘ болар.
МақҰздҰ бӘр с&раңңа наңтҰ жауап. Тура жолдан тайүан кейбӘр топтардҰқ пӘкӘрӘншн екенламдҰ ірдайҰм ңозүалҰсңа ендӘрӘп сан ң&бҰлтҰп, +згертӘп отҰрүан Ү&дӘреттӘқ +зӘ де +згермелӘ, ауҰспалҰ болуҰ керек" дейдӘ.
ЖАУАП. Жоң, істе олай емес! ЖердегӘ айналардҰқ ң&бҰлуҰ аспандаүҰ К Ү&ранң&бҰлуҰн емес, керӘсӘнше сіулесӘнӘқ жақарҰп жатңанҰн к+рсетедӘ. ОнҰқ ҚстӘне, ізіли, ібіди, сірміди, Çүни міқгӘлӘк жіне ңай жаүҰнан болсҰн абсолŞттӘк кемелдӘк иесӘ ешкӘмге-ешнірсеге м&ңтаж емес материÇдан ада, мекенге тіуелсӘз, шарттарүа баүҰннҰндай мҚмкӘндӘк ілемӘнен тҰсңарҰ пік, бірӘнен жоүарҰ Зат-Ұ АңдестӘқ +згерӘске &шҰрауҰ, сипаттарҰнҰқ ауҰсуҰ істе мҚмкӘн емес, олай ойлаудҰқ +зӘ ңисҰнсҰз. ЮлемнӘқ ң&бҰлуҰ ОнҰқ ң&бҰлатҰнҰна емес, ксӘ Қш ше істе ң&бҰлмайтҰндҰүҰна, еш уаңҰтта +згермейтӘндӘгӘне ділел, б&л сонҰ к+рсетедӘ. ЯйткенӘ, бӘрнеше заттҰ жҚйелӘ тҚрде ірдайҰм +згертӘп, ңозүалтҰп отҰрүан кҚштӘқ орҰн лүан +рмай, +згермей ңозүалмай т&руҰ керек. Міселен, сен жӘпке байланүан к+птеген шарлардҰ шҰр айналдҰрҰп, жҚйелӘ бӘр ңозүалҰсңа ендӘрген кезӘқде сенӘқ +з орнҰқда ңозүалмасалауаҰқ ңажет. Юйтпесе тіртӘптӘ б&засҰқ.
ЯздерӘқе мілӘм, бӘр заттҰ жҚйелӘ тҚрде ңозүалҰсңа ендӘрушӘнӘқ ңозүалмауҰ, ірдайҰм ң&бҰлтушҰнҰқ +зӘс секлмауҰ тиӘс. Сонда үана ол Әс жҚйелӘ тҚрде жалүасҰн табадҰ.
ЕкӘншӘден. Ү&бҰлу +згеру деген нірселер, кемелдену ҚшӘн жақарудан м&ңтаждҰңтан пайда болатҰн заттҰң денелерге тін нірселер. Ал, Зат-Ұ Аңдес Аллс іқгӘса, бастауҰ жоң, барлҰң т&рүҰдан м&тлаңю(абсолŞттӘк)>кемелдӘк иесӘ мутлаң бай, ешнірсеге м&ңтаж емес, Ғім материÇдан ада, Уажиб-ул Ужуд болүандҰңтан ілбетте +згерӘп ң&бҰлуҰ істе мҚмкӘн емес.
БЕСӨНШнӘн діЛА. ЕкӘ міселеден т&радҰ.
БӘрӘншӘсӘ. АллаҒтҰқ "ҮаŞм" есӘмӘнӘқ жарңҰн сіулесӘн к+ру ҚшӘн, ңиÇл сезӘмӘн пайдаланҰп бҚкӘл үаламдҰ к+рсететӘн бӘреуӘ ңашҰңтаүҰ нірселердӘ, ал екӘншӘсӘ &саң нірселердӘ к+ре алатҰн екӘ дҚрбӘ жасап, де собӘрӘншӘ дҚрбӘге ңараймҰз. ҮаŞм есӘмӘнӘқ шаүҰлҰсҰмен Жер шарҰнан мҰқ есе Қлкен, миллиондаүан денелер, ж&лдҰздар ешңандай тӘрексӘз ауадан ілдеңайда нізӘк "Êсмде еқген заттҰқ ӘшӘнде кейбӘреуӘ т&раңтҰ, кейбӘреуӘ белгӘлӘ бӘр мӘндет атңару ҚшӘн ңозүалҰп жҚр. ЕндӘ, ілгӘ ңиÇлдҰқ &саң нірселерге арналүан дҚрбӘсӘмен ңараүанҰмҰзда, ртҰндаттҰқ сҰрҰмен барлҰң тӘршӘлӘк иелерӘнӘқ денесӘнде орналасңан зіррелер, ж&лдҰздар секӘлдӘ +те жҚйелӘ тҚрде ірекет етӘп, белгӘлӘ бӘр ңҰзмет атңаруда екенӘн к+ремӘз. ЮсӘресе тӘршӘлӘк иелерӘнӘқ ңандарҰндаүҰ ңҰзҰл жіне аң тҚйӘршӘктер жҰлжҰмалҰ ж& ЛЕМА.р тірӘздӘ шҰр айнала екӘ тҚрлӘ жҚйелӘ ңозүалҰсҰмен ірекет етуде.
БарлҰүҰн ңорҰтҰндҰлайтҰн ңорҰтҰндҰ.
КҚллӘ үаламдаүҰ жаратҰлҰстҰ осҰ ңалпҰнда саңтап жалүастҰрҰп т&рүан АллаҒтҰқ ҮаŞм есӘмӘнӘқ осҰ бӘр &лҰ шуаүҰ арңҰлҰ ңарасақ, ОнҰқ Хаий есӘмӘнӘҰ, ң&дшуаүҰн к+ресӘқ. Ол есӘм, бҚкӘл тӘршӘлӘк иелерӘн +з сіулесӘмен н&рландҰрҰп жарңҰратҰп т&р. ЕндӘ ңарашҰ! Сол Хаий есӘмӘнӘқ артҰнан Фірд есӘмӘнӘқ &лҰ шуаүҰ бҚкӘл үаламдҰ нешатҰн сӘ жаратҰлҰстардҰ, барлҰң б+лшектерӘмен ңоса УахдеттӘқ ӘшӘне алҰп т&р... БарлҰң нірсенӘқ мақдайҰна УахдеттӘқ м+рӘн басуда. ЮрбӘр заттҰқ бетӘне ЮхадиÇттҰқ тақбасҰн салуда. ОсҰлайша шексӘз тӘлдерӘменсӘз бо басҰп, сіуле шуаүҰн шашуда. ЕндӘ, осҰ "Фірд" есӘмӘнӘқ артҰнан Хакем есӘмӘнӘқ &лҰ шуаүҰна ңара! Ол манаүҰ ңиÇлдаүҰ екӘ дҚрбӘсӘмен к+рӘнген ж&лдҰздардан бастап, зіреле&рамҰнйӘнгӘ жаратҰлҰстҰқ ірңайсҰсҰ, мейлӘ ол &саң болсҰн, мейлӘ ол кҚлли болсҰн, еқ Қлкен шеқберден бастап еқ тар шеқберге дейӘн, бірӘн де +зӘне лайҰң, ірбӘлҰ да пайдалҰ жҚйеге салҰп реттеп, нітиже беретӘндей етӘп ісем безендӘрӘп жалтҰратҰп т&р.
ЕндӘ, сол Хакем есӘмӘнӘқ &лҰ шуаүҰнҰқ артҰнан ілемге "Адл" есӘмӘнӘқ алҰп сіулесӘмен ңара! (ЕкӘншӘ НҚктеде баÇндалүаайҰрҰл) Ол ЕсӘм кҚллӘ үаламдҰ бҚкӘл болмҰсҰмен ңоса ж&мҰс ӘстетӘп, тақүажайҰп +лшеммен, таразҰүа тартңандай ділдӘкпен басңарҰп отҰр. КереметтӘгӘ
сонша, егер аспан денелерӘнӘқ бӘреуӘ бӘр секундңа тепе-теқдӘгӘн жоүалткметкеи "Адл" есӘмӘнӘқ аÇсҰнан шҰңса, ж&лдҰздардҰқ астанкестеқӘ шҰүардай жҚйесӘздӘк орнап тас-талңан болар едӘ.
МӘне, бҚкӘл жаратҰлҰс атақ ір ңбӘр шеқбер деп алсаң. Ү&с жолҰ деп аталатҰн Қлкен шеқберден бастап, сонау ңандаүҰ аң тҚйӘршӘк, ңҰзҰл тҚйӘршӘктердӘқ ңозүалҰс-ірекеттерӘне дейӘнгӘ ірбӘр шеқбердӘ, ірбӘр болмҰстҰ аса ділдӘкпен, таразҰүа тартңандай +лшемдӘ тҚрде,Әнде іеп, ж&лдҰздар аттҰ топтан зіррелер тобҰн, бҚкӘл болмҰс атаулҰнҰ «КҚн фіÇ кҚн!» імӘрӘне мҚлтӘксӘз мойҰнс&ндҰрүандҰүҰн к+рсетӘп т&р. ЕндӘ, «Адл» есӘмӘнӘқ &лҰ сіулесӘменю(бӘрӘншӘ нҚктеде баÇндалүан болатҰн) "Ү&ддусжер жҚӘнӘқ н&рҰна зер сал! Ол үаламдаүҰ барлҰң болмҰстҰ тап-таза ңҰлҰп пік, саф іп-ідемӘ, м+п-м+лдӘр етӘп к+рсетедӘ. ОсҰлайша кҚллӘ үалам, болмҰс атаулҰ Жімил-Ә М&тлаңтҰқ шексӘз жамалҰна теқдесӘз, к+ркем есӘм сипаттарҰна лайҰң айнамзаттҰйнесӘне ендӘрген.
СонҰмен, Исм-Ә АүзамнҰқ осҰ алтҰ есӘмӘ жіне алтҰ н&рҰ, ілемдӘ болмҰс атаулҰнҰ тҚрлӘ тҚстӘ оŞ-+рнектермен ішекейленӘп, жалтҰрап т&рүан перделермен орап тастаүан.
БЕСӨНШӨ ШУАҮТұҢ. ЕкӘншӘ міселесӘ. Һаламүа н&рҰн шашҰп т&рү жірдемиÇттҰқ сіулесӘ УахидиÇт пен Жалал т&рүҰсҰнан болумен ңатар үаламнҰқ орталҰүҰ, &йҰтңҰсҰ, саналҰ жемӘсӘ болүан адамнҰқ бойҰнда да ҮаŞмиÇттҰқ сіулесӘ ЮхадиÇт пен Жни дір&рүҰсҰнан к+рӘнедӘ. çүни үалам ҮаŞмиÇттҰқ сҰрҰ арңҰлҰ т&рүан болса, діл сол секӘлдӘ белгӘлӘ бӘр маүҰнада үалам, ҮаŞм есӘмӘнӘқ толҰңңандҰ айнасҰ бор боладамнҰқ арңасҰнда орнҰнда т&р, Çүни үаламдаүҰ к+птеген хикметтер, пайдалар мен тҚрлӘ маңсаттар адамзатпен байланҰстҰ болүандҰңтан, бейне бӘр адамнҰқ бойҰндаүҰ ҮаŞмиÇттҰқ сіулесӘ үаламнҰқ бӘр тӘрегӘ болҰп саналадҰ. Зат-Ұ Хаийуң-ул мҰна үаламнан адамдҰ тақдап үаламдҰ сол ҚшӘн жаратңан деуге болар. ЯйткенӘ адам мазм&ндҰ да кҚрделӘ жаратҰлҰсҰмен АллаҒтҰқ бҚкӘл к+ркем есӘмдерӘнӘқ мінӘсӘноттҰ жадҰ, тҚсӘнӘп, сезӘне аладҰ. ЮсӘресе, ризҰңтҰқ ліззатҰ арңҰлҰ к+птеген к+ркем есӘм сипаттардҰ ақүарҰп, к+қӘлӘне тоңи аладҰ. Алайда, перӘштелер ол есӘмдердӘ діл солай сезӘне алмайдҰ.
тек ңа, адамнҰқ осҰндай мақҰздҰ мазм&ндҰлҰүҰ ҚшӘн, Зат-Ұ Хаий ҮаŞм АллаҒ, адам баласҰна +зӘнӘқ бҚкӘл есӘмдерӘн сездӘрӘп, жарҰлңау сҰйларҰнҰқ барлҰң тҚрӘнӘқ дімӘн татңҰзу ҚшӘн, тібетӘ кҚштнер бозан берӘп, ол асңазаннҰқ алдҰна дастархан жайҰп, ол дастархандҰ сансҰз
таүамдарүа толтҰрҰп ңойүан. СосҰн, осҰ кідуӘлгӘ ас ңорҰтатҰн асңазан секӘлдӘ +мӘрдӘ де бӘр асңазан Әспеттес етӘп жаратңан. Б&л +мӘр аттҰара етанүа сезӘмдер аттҰ нҰүметтердӘқ Қлкен дастарханҰн сҰйлаүан. ЯмӘр сол +зӘне арналүан нҰүмет толҰ дастарханнан кеқ к+лемде пайдалана аладҰ. С+йтӘп ризашҰлҰүҰн жан-жаңтҰ бӘлдӘредӘ. ЕндӘ, осҰ +мӘр аттҰ асзбаүаннан басңа, адамгершӘлӘк дейтӘн асңазан таүҰ жаратңан. Ол асңазан ілдеңайда кеқ дастархан, молҰраң ризҰң нҰүмет с&райдҰ.
АңҰл пӘкӘр жіне ңиÇл сезӘмдерӘ ілгӘ асңазаннҰқ ңолдарҰ Ә тексес. Сол арңҰлҰ, жер мен к+ктӘқ арасҰндай кеқ жайҰлүан мейӘрӘм дастарханҰнан пайдаланҰп риза боладҰ, шҚкӘр етедӘ. ЕндӘ, адамгершӘлӘк дейтӘн асңазаннан басңа &шҰ-ңиҰрҰ жоң нҰүметтерге толҰ таүҰ бӘр дастархан жаŞ ҚшӘн днармайамдҰ, Иман аңидаларҰню(шарттарҰ)>к+п ризҰң несӘбе с&райтҰн рухани асңазан ретӘнде жаратҰп, онҰқ ризҰң дастарханҰнҰқ жиегӘн материалдҰң ілардҰ нде асҰп кететӘндей кеқейтӘп, ИліҒи к+ркем есӘмдердӘ ңамтитҰн ңҰлүан. ОсҰ асңазан арңҰлҰ АллаҒтҰқ Рахманю(аса мейрӘмдӘ)>жіне Хакимю(+те хикмет иесери шаҰң дана)>есӘмдерӘн ризҰңтҰқ еқ жоүарүҰ ліззатҰ ретӘнде сезӘнедӘ. «ЮлхамдулиллаҒи ала РахманиÇтиҒи уа ала ХакимиÇтиҒи» дейдӘ таүҰсҰн таүҰ... ОсҰ бӘр рухани &лҰ асңазан арңҰлҰ сансҰз ИліҒи нҰүметтерден пайдаланаттар, . Ол асңазаннҰқ ИліҒи махаббаттан алатҰн сезӘмӘ +зӘнше бӘр таңҰрҰп.
МӘне, Зат-Ұ Хаий-Ұ ҮаŞм, адамзаттҰ кҚллӘ үаламнҰқ орталҰүҰ, &йҰтңҰсҰ етӘп, онҰқ алдҰнӘре алмдай кеқ, нҰүмет толҰ дастархан жайүан. Ал, үаламдҰ адамүа ңҰзметшӘ ңҰлүан. Һалам адамзаттҰқ септӘгӘмен ҮаŞмиÇттҰқ сҰрҰна б+ленӘп, бӘр маүҰнада сонҰқ арңасҰнда т&р. Олай деуӘмӘздӘқ амал т сҰрҰ мҰнада. Адам баласҰнҰқ мойнҰна аса мақҰздҰ Қш мӘндет жҚктелген.
БӘрӘншӘсӘ. Һаламүа арнайҰ жайҰлүан бҚкӘл нҰүметтӘқ тҚрлерӘн адамзат арңҰлҰ жҚйеге алҰп,рӘп, адамзаттҰқ игӘлӘгӘне ңарай тісбихтҰқ тастарҰ секӘлдӘ адамдҰ бӘр ҚлгӘнама жасаүан. ТӘзӘлген жӘптӘқ &шҰн адамнҰқ басҰна байлап, мейӘрӘм ңазҰнасҰнҰқ барлҰң тҚрлерӘне б+ленген.
ЕкӘншӘ мӘндетӘ. Зат-Ұ Хаий-Ұ ҮаŞмнҰқ с+зӘн адамзатр байңқ кҚрделӘ санасҰ арңҰлҰ тҚсӘнӘп жауап беруӘ ОнҰқ +нерӘне тамсана, тақңала, сҚйсӘне отҰрҰп, жоүарҰ баүа беруӘ, керек. ОнҰсҰн бар
дауҰсҰмен дҚниÇүа жар салуҰ керек. СадӘктерҚрде риза болҰп, шексӘз нҰүметтерге, тҚрлӘ жарҰлңау сҰйлҰңтарүа шҚкӘр ете отҰрҰп дірӘптеуӘ керек.
шӘншӘ мӘндетӘ. ЯмӘрӘ арңҰлҰ Қш т&рүҰд......-Ұ Хаий-Ұ ҮаŞмүа, ОнҰқ киелӘ ӘстерӘне, шексӘз сипаттарҰна айналҰң ңҰзмет атңару.
БӘрӘншӘден. Адам +зӘнӘқ мҚлдем ілсӘздӘгӘ арңҰлҰ Жаратңан ИесӘнӘқ м&тлаң ң&дӘретӘн, онҰқ дірежесӘн +зӘнӘқ ілсӘздӘгӘмен салҰӘтпейд, ң&дӘретӘнӘқ міртебелерӘн сезӘну. Сондай-аң, м&ңтаждҰүҰ арңҰлҰ мейӘрӘмӘн, онҰқ дірежелерӘн &үуүа тҰрҰсу. ДірменсӘздӘгӘ арңҰлҰ онҰқ шексӘз кҚш-ңуатҰн тҚсеқ дҚнаүҰсҰн таүҰ... ЯзӘнӘқ н&ңсан сипаттарҰмен ЖаратңаннҰқ кемел сипаттарҰн салҰстҰратҰндай айна болу. ҮарақүҰ тҚнде жарҰңтҰқ анаү&рлҰм жарңҰрап, ңоŞ ңарақүҰ Êлектр шамҰнҰқ жарҰүҰн анҰң к+рсетер айна болатҰнҰп теқздӘ, адам да +зӘнӘқ кемшӘн сипаттарҰ арңҰлҰ АллаҒтҰқ кемелдӘгӘне айналҰң ңҰзмет атңарадҰ.
ЕкӘншӘден. Адам +зӘнӘқ шаүҰн ңалау еркӘ арңҰлҰ, азүантай ӘлӘмӘ арңҰлҰ, кӘшкене ңауңарҰ арңҰлҰ, сҰрттай солай к+рӘнетӘн иелӘгӘ арң Егер з ҚйӘн салуҰ арңҰлҰ үаламнҰқ сіулетшӘ стасҰн, ОнҰқ иелӘгӘн, шебер +нерӘн, керемет ңалау еркӘн, ң&дӘретӘ мен ӘлӘмӘн, үалам ңанша Қлкен болса соншалҰң тҚсӘнедӘ.>Уа, аболадҰ.
шӘншӘ т&рүҰдаүҰ айналҰң ңҰзметтӘқ екӘ жаүҰ бар.
БӘрӘншӘсӘ. ИліҒи есӘмдердӘқ сан алуан оŞ-+рнектерӘн +зӘ арңҰлҰ к+рсету. Бейне бӘр адам +зӘнӘқ мазм&ндҰлҰүҰ арңҰлҰ үаламнҰқ шаүҰн ҚлгӘсӘ, кӘемалуүӘлген н&сңасҰ болҰп, барлҰң есӘмдердӘқ оŞ-+рнектерӘн к+рсетедӘ.
ЕкӘншӘсҰ. ИліҒи шуунатңа айналҰң ңҰзметӘн атңару. çүни, +зӘнӘқ тӘршӘлӘгӘ арңҰлҰ Зат-Ұ Хаий-Ұ ҮаŞмнҰқ тӘрӘ екенӘне ишара етӘп ңана ңоймай, +зӘнӘқ бойҰндаүҰ есту, к+ру сезӘмделӘктӘқҰлҰ Зат-Ұ Хаий-Ұ ҮаŞмнҰқ "самиү"ю(есту),>"басар"ю(к+ру)>секӘлдӘ сипаттарҰна айна боладҰ.
МҰсае к+рӘемде Ліух-Ұ МахфуздҰқ бар екенӘне наңтҰ ділел сонҰқ бӘр ҚлгӘсӘ адам баласҰнҰқ есте саңтау ңабӘлетӘ. Сондай-аң, мҰсал ілемӘнӘқ бар екенӘне ділел, ҚлгӘ мҰсал адамнҰқ ңиÇл сезӘмӘ.
{(СӘлтеме): Міселен адам бойҰнд......ементтер ілемдегӘ Êлементтерден, сҚйектер тастан, шаштарҰ +сӘмдӘктерден, денесӘнде аңңан ңан, к+зӘнен, ң&лаүҰнан, аузҰнан аңңан с&йҰңтар жер шарҰндаүҰ б&лаңтардан, т&л дҚнрдан хабар берӘп т&рүанҰндай, адамнҰқ рухҰ, рухтар ілемӘнен, есте саңтау ңабӘлетӘ міух-Ә махфиздан, ңиÇлҰ да мҰсал ілемӘнен хабар беруде. ЮрбӘр сезӘмӘ бӘр-бӘр ілемнен хабар берӘп, сол ілемдердӘқ бар екендӘгӘнайда бҰ ділел болуда.}
Юлемде рухани болмҰстардҰқ бар екенӘне наңтҰ ділел жіне сонҰқ бӘр ҚлгӘсӘ адам бойҰндаүҰ сезӘмдер, ңасиеттер, ерекшелӘктер таүҰсҰн таүҰ... Адам салҰстҰуатҰнҰтҚрде, ілемдегӘ имани аңиңаттардҰ шухуд, Çүни к+зге к+рӘнер дірежеде анҰң к+рсете аладҰ.
МӘне, осҰ аталүан уазифа-мӘндеттер секӘлдӘ адат екен+птеген мақҰздҰ ңҰзметтерӘ бар. Адам - міқгӘлӘк с&лу АллаҒтҰқ айнасҰ. Сірміди кемелдӘкке ділдал. Мол мейӘрӘмге м&ңтаж ірӘ шҚкӘр етушӘ. Аталүан жамалю(с&лулҰң),>камалю(кемелдӘк),>рахметю(рахҰм)>міқгӘ, істе аÇңталмайдҰ. Олай болса, ілбе{(ТҚсӘ Баңи Жімалүа ң&штар айна, ол Сірміди кемелдӘкке үашҰң делдал, ол міқгӘ бӘтпес мол мейӘрӘмге м&ңтаж ірӘ шҚкӘр етушӘ адамзатта міқгӘ болуҰ ҚшӘн, міқгӘлӘк ілемӘне аттанатҰн боладҰ, сол баңиларүа серӘк болуҰ ҚшӘн баңилҰңңа кетеднҰ, теуӘ керек. Неге десеқ, міқгӘлӘк жамал +зӘне ң&штар бӘраң піни бӘреуге, уаңҰтша достҰңңа разҰ болмайдҰ. ЯйткенӘ, Жамал +зӘн жаңсҰ к+ретӘндӘктен, басңанҰқ да жаңсҰ к+ргенӘн ңалайдҰ. Ал, атҰ н&р мен уаңҰтша бӘрге болу - ондай махаббаттҰ д&шпандҰңңа айналдҰрҰп жӘбередӘ. Егер, адам міқгӘлӘк болмайтҰн болса, бойҰндаүҰ міқгӘлӘк жімалүа деген шексӘз сҚйӘспеншӘлӘк сезӘмӘ +шӘп, сам, В д&шпандҰң сезӘмӘ оÇнар едӘ.
ОнҰншҰ С+здӘқ сӘлтемесӘнде айтҰлүанҰндай, бӘрде дҚние жҚзӘлӘк ару, +зӘне үашҰң болүан жӘгӘттӘқ &сҰнҰсҰн ңабҰлдамай ңойҰптҰ, с+йтсе ілгӘ жӘгӘттӘқ үашҰңтҰң сезӘмӘ бӘрден д&шпандҰңңа айналҰУахдетҒ, тҚрӘ неткен &сңҰнсҰз едӘ!" деген екен. ОсҰлайша, +зӘн ж&бату ҚшӘн с&лулҰүҰн жоңңа шҰүарҰптҰ. Иі, адам бӘлмейтӘн нірсесӘне жанҰ ңас келетӘнӘ секӘлдӘ, ңолҰ жетпеген нірсенӘқ немесе игере алмаүлай богӘнӘқ айҰбҰн ӘздейдӘ, Çүни д&шпандҰң еткӘсӘ келедӘ. БҚкӘл ілем
АдамзаттҰқ табиүатҰ МіқгӘлӘк С&лу АллаҒңа ң&штар ірӘ +зӘ де сҚйкӘмдӘ болҰп жаратҰлүан. МіқгӘлӘк С&лулҰң +зӘне уаңҰан ң&лтҰзар болушҰүа разҰ болмайдҰ. СонҰмен ңатар, адам +зӘ бӘлмеген, Çки ңолҰ жетпеген не болмаса ие бола алмай айҰрҰлҰп ңалүан маңсатҰнан туҰндар +кӘнӘш пен ңайүҰдан ң&тҰлу ҚшӘн сол маңсатҰнҰқ кемшӘлгӘ мен айҰбҰн тапңан кезде немесе ӘштрҰна тгӘп д&шпандҰң ңҰлүан кезде үана к+қӘлӘ к+ншӘп тҰнҰшталадҰ. МҰна үалам адамзат ҚшӘн жаратҰлүан, ал адамю(ЖаратңанҰн тану),>ЖаратушҰ ИесӘн танҰп, сҚйӘспеншӘлӘк тантпеуӘ Ән жаратҰлүан. МҰна үаламнҰқ ИесӘнӘқ есӘм сипаттарҰ міқгӘ жіне ол есӘмдердӘқ сіулелерӘ де міқгӘ. Олай болса, адамзатта міқгӘлӘк ілемӘне сапар шегӘп, баңи +мӘрге ңауҰшпаң. Ал сол адам баласҰнҰқ . ЖалбңасиетӘн, атңарар мӘндетӘн, ңайтсе кемелденетӘнӘн тҚсӘндӘрушӘ &лҰ жетекшӘ, кімӘл адам атаүҰна лайҰң кӘсӘ М&хаммедӘ (с.а.у.) араби жоүарҰда аталүан Ә іртҚң&нҰдҰлҰңтардҰ, кемелдӘк пен мӘндеттӘ кемел тҚрде, бӘрӘншӘ +з +мӘрӘнде сосҰн дӘнӘнде к+рсете алүандҰүҰ белгӘлӘ. Сол арңҰлҰ бӘзге үаламнҰқ адамзат ҚшӘн жаратҰлүандҰүҰн жіне ілемнӘқ маңсатҰ, ісиÇңтҰтақдаулҰсҰ адам екенӘн бӘлдӘрдӘ. Олай болса, адамзаттҰқ еқ тақдаулҰсҰ, &лҰ маңсатҰ, еқ ардаңтҰсҰ, Ахід Самад Ү&дреттӘқ аса жарңҰн айнасҰ Ахмед-Ә М&хаммед (с.а.у.).
ОтҰз бӘрӘншӘ Лема
Ш&үалар жинаүҰна енгендӘктен м&нда жазҰлмадҰ.
ОтҰз екӘншӘ Лем кӘсӘлБ&л "Лемеат" рисалесӘ болатҰн, С+здер жинаүҰна енгендӘктен м&нда жазҰлмадҰ.
ОтҰз ҚшӘншӘ Лема
мшӘлӘк*
олардҰқ осҰндай жаппай жасаүан тісбихтерӘне ңосҰлҰп сенӘ &лҰңтап піктеймӘн.
О, +те жарңҰн к+рӘнетӘндӘктен жасҰрҰн ңалүан АллаҒ! О, тҰм шексӘз &лҰң ей-Н&рдҰңтан ң&пиÇ болүан Үадир-Ә ЗҚлжалал! О, Үадир-Ә М&тлаң! ДаналҰңңа толҰ ҮасиеттӘ Ү&раннҰқ дірӘсӘмен жіне РасулуллаҒ Алійссилату уіссілімнҰқ таүҰлҰмҰмен тҚсӘнгенӘм: ҮӘнӘқ ң аспандар, ж&лдҰздар СенӘқ бар ірӘ жалүҰз екенӘқе куілӘк етедӘ, сол секӘлдӘ к+к аспан б&лттар арңҰлҰ, кҚннӘқ кҚркҚреуӘ арңҰлҰ жіне жел дауҰлдарҰмен де, жауҰн-шашҰндарҰмен де СенӘқ мӘндеттӘ тҚрде бар ірӘ жалүҰз екенӘқе куілӘк етедӘ.
Эім, жҰлдамандардҰқ +мӘрӘне ңажеттӘ ризҰңтардҰ таситҰн жіне ңолдануүа оқай, ірӘ жан-жануарлардҰқ тҰнҰстап демалуҰна себеп болатҰн ірӘ жандҰ махл&ңтардҰ рахаттандҰратҰн, осҰ секӘлдӘ к+птеген мақҰздҰ мӘндеттер атңаратҰн желдӘ алайҰң, ауа ңабатҰна наенӘ асдарайҰң! Олар бӘр хикметке байланҰстҰ "ліух-Ұ махв уа исбат" сиÇңтҰ, Çүни "жазҰп-сҰзҰп, сосҰн +шӘрӘп тастайтҰн таңтаүа" &ңсайдҰ. ОсҰ ң&бҰлҰс СенӘқ ң&дӘретӘқнӘқ шексӘз екенӘне ишара ірӘ СенӘқ с+зсӘз бар екенӘқе шіҒадат етӘп ңана
ңоймайдҰқ Әсқ шексӘз ңамңорлҰүҰқдҰ к+рсетедӘ. Аспаннан жауатҰн жауҰн-шашҰн да, Çүни б&лттардан сауҰлҰп тӘрӘ жандарүа арнайҰ келетӘн ИліҒи мейӘрӘмдӘлӘктӘқ м+п-м+лдӘӘктермкеремет +лшемдӘ тамшҰларҰ да +зӘне тін тӘлдерӘмен СенӘқ рахҰмҰқнҰқ кеқ, мейӘрӘмӘқ мол екенӘне куілӘк етедӘ.
О, МутасаррҰф-Ұ Фаүал! О, ФійÇз-Ұ Мутаүал!
СенӘқ с+зсӘз бар екенӘқе б&лт, жай, найзаүай,олардҰжақбҰр, ірңайсҰсҰ жеке-жеке куілӘк ететӘнӘ секӘлдӘ барлҰүҰ ңосҰлҰп т&тас бӘрдей ң&рамҰ жаүҰнан іртҚрлӘ, оналасу жаүҰнан бӘр-бӘрӘнен алшаң болса да, +зара ҚйлесӘмдӘ бӘркелкӘ тҚрде, араласа-ңпен шаа отҰрҰп бӘр-бӘрӘнӘқ мӘндетӘне жірдем беруӘ жаүҰмен СенӘқ уахдетӘқе, бӘр екенӘқе +те наңтҰ ишара етедӘ.
Эім, алҰп аспан кеқӘстӘгӘн бейне бӘр үажап махшар алақҰна &ңсатҰп, кейде бӘр кҚндҰ СҚйнеше рет ң&бҰлтҰп, бӘрде тҚнертӘп, бӘрде жадҰратҰп отҰрүан рубубиетӘқнӘқ &лҰңтҰүҰна шек жоң. Олар сонҰқ куілӘгӘ. Сондай-аң, ілгӘ жазу-сҰзу таңтасҰ тірӘздес алҰп кеқӘстӘктегӘ б&лтандар сҰүҰп жер жҚзӘ бау-баңшасҰн жақбҰрмен суарадҰ. ОсҰлайша, ң&дӘретӘнӘқ &лҰңтҰүҰн, онҰқ барлҰң нірсеге кҚшӘ жететӘнӘн к+рсетедӘ. Сондай-аң, жер бетӘнде тӘршӘлӘк ететӘн кҚллӘ жаратҰлҰсңа ауа ңабатҰн ңҰзметашҰп, Ұп, басңарҰп отҰрүан мол рахҰмҰқ мен ҚстемдӘгӘқнӘқ шексӘз кеқ ірӘ кімӘл екенӘн ділелдейдӘ. Эім ауа ңабатҰ хикметке толҰ шексӘз мӘндет атңаруҰ, жіне б&лт пен жақбкелӘп,тереқ ӘлӘм талап ететӘн аса пайдалҰ Әстерге ңолданҰлуҰ, ірине ірнірсенӘ ңамтитҰн ИліҒи ӘлӘм мен ірнірсеге ісер ететӘн кімӘл хикметтӘ к+рсетедӘ. Юйпесе м&ндай к+реген хикметке толҰ Әс мҚлдем жҚзеге аспас едӘ.
ң&дӘретӘқ ілбетте дҚниенӘ аңҰретке ауҰстҰратҰнҰқдҰ жіне аңҰретте міқгӘ жалүасатҰн Әстер болатҰнҰн мегзейдӘ.
О, Үадир-Ә ЗҚлжілал! К+ктегӘ ауа ңабатҰ, б&лт, жақбҰр, жай мен найзаүай секӘани ліратҰлҰс, СенӘқ иелӘгӘқде, СенӘқ імӘрӘқмен, СенӘқ үана ң&дӘрет-кҚшӘқе баүҰнҰштҰ тҚрде ңҰзмет етӘп, +з мӘндетӘн толҰң атңаруда. Ү&рамҰ бӘр-бӘрӘнен алҰс, табиүатҰ мҚлдем &ңсамайтҰн ілгӘ жаратҰлҰс, +здерӘн +те жҰлдам, б&лтартпар жҰлдӘне баүҰндҰрүан, тез ірӘ жҰлдам б&йрҰңтарҰн орҰндатңҰзүан ЮмӘршӘсӘн, ЮкӘмӘн, РаббҰсҰн піктеп, онҰқ шексӘз рахҰмҰн мадаңтап паш етедӘ.
Эім, ірнірсеге ілсӘздӘгӘ мен м&ңтаждҰүҰна орай, +зӘне мейӘрӘмдӘ ңамңорлҰң жасалуҰ рдҰқ жмӘрӘне ңажеттӘ заттардҰқ хикметпен берӘлуӘ т&рүҰсҰнан СенӘқ бар екенӘқе, бӘреу екенӘқе куілӘк етедӘ. КуілӘк етпейтӘн бӘрде-бӘреуӘ жоң.
Эім, ірбӘр к+ктемде к+з алдҰмҰзда жаратҰлҰп жатңан +сӘмдӘк болсҰн, хайуан боүарүанарлҰүҰнҰқ ешбӘрӘ ңалмай керемет +нерлӘ жаратҰлуҰ, нізӘктӘгӘ, ісемдӘгӘ, ерекшелӘгӘ, реттӘлӘгӘ, +лшемдӘ жасалуҰ, бірӘ-бірӘ СенӘ танҰстҰрадҰ, Сен туралҰ хабар бередӘ. Жер бетӘнде тӘршӘлӘк ететӘн +сӘмдӘк пен хайуанатта назаӘретӘқнӘқ керемет +нерӘн, +нерӘқнӘқ
тақүажайҰп м&үжизаларҰн ірӘ шамасҰ шектеулӘ, ң&рамҰ &ңсас, тӘптӘ, бӘрдей деуге боатҰн ж&мҰртңа мен кӘшкене ж&мҰртсабҰр Ұ, &рҰңтар мен дін-дінектердӘ, т&ңҰмдардҰ алайҰң. ОлардҰқ ӘшӘнен еш ңатесӘз, керемет толҰң ірӘ с&лу, ірӘ бӘр-бӘрӘнен +згеше тҚрде тӘршӘлӘк иелерӘнӘқ шҰүҰп, к+ркем жаратҰлуҰ Сани-Ұ Хаким АллаҒтҰқ мӘндеттӘ тҚрдеҚшӘн. рӘ жалүҰз, бӘр екенӘн к+рсетедӘ. ЮрӘ ОнҰқ хикметӘ мен ң&дӘретӘ шексӘз екенӘне наңтҰ куілӘк ететӘнӘ сонша, жарҰңтҰқ КҚнге куілӘгӘнен ілдеңайда мҰңтҰ ірӘ жарңҰн.
Эім, су, н&р, от, топҰраң секӘлдӘ Êлееке кур, +здерӘ бейсана бола т&ра саналҰ ірӘ керемет хикметпен мӘндет атңарадҰ.
бӘраңтҰр-Ұ Үадир! О, Фіттах-Ұ Һаллам! О, Фаүал-Ұ Халлаң!>Үалайша жер шарҰ +зӘн мекендеушӘ барлҰң т&рүҰндарҰмен ЖаратушҰсҰнҰқ уажиб-ул Ужуд, ешбӘр шартңа тіуелсӘз бар екенӘне куілӘк етедӘҚрмедесол секӘлдӘ
- О, Уахид-Ұ Юхад! О, Ханнан-Ұ Міннан! О, УіҒҒаб-Ұ Різзаң! СенӘқ іхадиетӘқе, уахдетӘқе, Çүни, бӘрлӘгӘқе бетӘндегӘ тақбасстҰрүат&рүҰндарҰнҰқ жҚздерӘндегӘ м+рлерӘмен жіне +зара &ңсас, бӘркелкӘ ірӘ бӘр-бӘрӘмен матасҰп жатуҰ, бӘрӘнебӘрӘ жірдем етуӘ, сондай-аң, оларүа ҚкӘм етӘп т&рүан рубубиет есӘмдерӘнӘқ, ИліҒи ӘстердӘқ бӘреу болуҰ жаа кеқеап-анҰң тҚрде СенӘқ уахдетӘқе, іхадиетӘқе куілӘк, тӘптӘ, бӘр емес ңанша жаратҰлҰс болса, соншасҰ куілӘк етедӘ.
Эім, ңалайша жер шарҰ іскери б+лӘмше Çки к+рме, Çки таүҰлҰм орйӘн оруҰ жаүҰмен, сондай-аң, +сӘмдӘк пен хайуанаттҰқ т+рт жҚз мҰқ тҚрлӘ тҚрӘнен ң&ралүан іскердӘқ саналуан ң&рал-жабдҰңтарҰ рет-ретӘмен берӘлуӘ СенӘқ рн ңаратӘқнӘқ айбҰндҰлҰүҰн, ң&дӘретӘқнӘқ барлҰң нірсеге
Ә бҚкӘҚниеде ңҰсңа мерзӘм ӘшӘнде мойнҰна сансҰз мӘндеттер жҚктелген, міқгӘ +мӘр сҚретӘндей ңабӘлет пен рухани ң&рал-саймандармен жабдҰңталүан жіне жер жҚзӘндегӘ жаратҰлҰсңа ҚстемдӘк ететӘн адам баласҰна мҰна беретӘн тілӘмӘ к+п дҚниеде, мҰн СенӘ тша іскери б+лӘмше дҚниеде, мҰна бӘр сіттӘк к+рмеде м&нша мін берӘлуӘ, м&нша шҰүҰн, осҰнша ңҰруар рубубиеттӘқ шаүҰлҰс ісерӘ, м&нша Субхани Қндеу, менсӘнма ИліҒи ихсан сҰй-сиÇпат, ілбетте ірӘ оүан дау жоң, мҰна ңҰп-ңҰсңа, м&қлҰ +мӘр ҚшӘн емес, мҰна ңайүҰ аралас тӘршӘлӘк пен білесӘ к+п, фіни дҚние ҚшӘн емес, тек сол ҚшӘн арналмаса керек. Иі, ол +зге міқгӘ +мӘр ҚшӘн арналүан, баңи саүадатҰқ даӘ ҚшӘн берӘлген. Б&лар міқгӘ ілемде болатҰн аңҰреттӘк сҰй-сиÇпаттармен байланҰстҰ, тӘптӘ, солардҰқ белгӘ нҰшандарҰ.
О, Халиң-Ұ КҚлли Шей! ЖердегӘ кҚллӘ маң&лҰң СенӘқ иелӘгӘқде, СенӘқ жерӘқде, СенӘқ кҚш-ңуатҰқмен, СенӘқ ң&дӘрет-ңада Н&рен, СенӘқ ӘлӘмӘқ жіне хикметӘқмен басңарҰлҰп, мойҰнс&нуда. СенӘқ жер жҚзӘнде ңҰзу ж&мҰс жасап жатңан рубубиетӘқнӘқ ауңҰмҰ +те кеқ, к+лемӘ болса шексӘз жіне онҰқ басңаруҰ мен Әс-шараларҰ, тірбиесӘ
кемшӘлӘксӘз ірӘ +зӘн ңиÇт Ғім іртараптаүҰ ӘстерӘ +зара &ңсас, сондай-аң бӘр тҚрде атңарҰлуда. Демек, б+лӘнуӘ мҚмкӘн емес рубубиетӘқдегӘ т&тастҰң, бӘрӘ-бӘрӘнен ажҰрамайтҰн кҚлли тҚрде басңарҰп, ірнірсенӘ +з орнҰ-орнҰмен реттеп басңаруда.
Эім, жер шарҰ бірреле&рүҰндарҰмен бейне бӘр тӘл бӘткендей, тӘптӘ, одан да анҰң сансҰз тӘлдерӘмен ЖаратушҰ ХалиңҰн таңдисю(&лҰңтау),>тісбихю(піктеу)>етуде. Жіне мол нҰ мен о б+лену жаүҰмен хал тӘлдерӘмен Різзаң-Ұ ЗҚлжалалдарҰн маңтап мадаңтап, шҚкӘр етуде.
#3кҚлли таңдис, тісбих еткендермен бӘрге мен де СенӘ кемшӘлӘк атаулҰдан, ілсӘздӘктен, ширктен ада екенӘқдӘ айтҰп, бҚкӘл мадаң маңтау с+здерӘмен саүан шҚкӘр етӘп, мадаң айтамҰн.
О, Рабб-ул БіррӘ уіл Бахр! Ү&раннҰқ дірӘсӘмен, Расул-Ұ Юкремсңа даійссилату уіссілімнҰқ таүҰлҰмҰмен тҚсӘнгенӘм: ңалайша аспандар мен кеқӘстӘк жіне жер шарҰ СенӘқ бӘр жіне с+зсӘз бар екенӘқе куілӘк етедӘ, діл солай теқӘздер, +зен-к+лдер, б&лаңтар мен сарңҰрамалар СенӘқ уажибӘкелейуд уі уахдетӘқе, Çүни, мӘндеттӘ тҚрде бар ірӘ бӘр екенӘқе анҰң тҚрде куілӘк етедӘ.
Иі, дҚниенӘқ үажайҰп су ңоймасҰ, бу ңазанҰ Әспеттес теқӘздердӘқ ӘшӘнде +зӘнӘқ таб
Имен, реттӘлӘгӘмен, пайдалҰлҰүҰмен, керемет жаүдайҰмен ЖаратушҰсҰн танҰстҰрмайтҰн ешбӘреуӘ, ешбӘр жаратҰлҰс, тӘптӘ, ешбӘр тамшҰ су жоң. ҮарапайҰм су мен ңара топҰраңта +мӘр сҚрӘп жатңан, ризҰңтарҰ тамлап тарде берӘлӘп тӘршӘлӘк ететӘн үажайҰп маң&лҰңтардҰ, жаратҰлҰсҰ тақңалдҰратҰн керемет теқӘз хайуандарҰн, ісӘресе бӘреуӘнӘқ +зӘ бӘр миллион ж&мҰртңа шаша үалаӘзге к+рӘк беретӘн балҰңтардҰ алайҰң. Олар жаратҰлҰстарҰмен, белгӘлӘ бӘр мӘндет атңаруҰ жаүҰмен, керемет басңарҰлуҰ жіне асҰралуҰ, тірбиеленуӘ т&рүҰсҰнан жаратңан ИесӘне ишара етедӘ, РизҰң берушӘ ңамңоршҰсҰнҰқ бар екенӘне куілен секдӘ.
Эім, теқӘзге ңарайҰң. ОнҰқ ӘшӘнде керемет жаратҰлҰсҰмен, тартҰмдҰ табиүатҰмен, пайдалҰ ңасиетӘмен сенӘ танҰмайтҰн, танҰстҰрмайтҰн ешбӘр жауҒар, жаң&т, асҰл тас жоңжастҰңолар жеке-жеке куілӘк ететӘнӘ секӘлдӘ барлҰүҰ ңосҰлҰп ж&мҰла +зара &ңсас ірӘ аралас-ң&ралас болуҰ арңҰлҰ жіне жаратҰлҰс тақбаларҰнҰқ бӘр болуҰ мен жешкене Ә жҰлдам жаратҰлуҰ т&рүҰсҰнан, сондай-аң, санҰнҰқ к+птӘгӘ жаүҰмен СенӘқ жалүҰз екенӘқе куілӘк етедӘ. СонҰмен ңатар жердӘ топҰраүҰмен бӘрге, ҚстӘн жаолүан атңан м&хит пен теқӘздердӘ тепе-теқдӘкте &стап, кеқӘстӘкке ӘлӘп ңоŞ ірӘ суларҰн т+кпей-шашпай КҚндӘ айналдҰра кездӘру жіне к+ршӘлес топҰраңтҰ шайҰп кетуӘне жол бермеу Ғім топҰраң пен судан саналуан тӘршӘлӘсонда рӘн, асҰл тастардҰ жарату ірӘ олардҰқ азҰң-тҚлӘгӘ мен +зге де ңажеттӘлӘктерӘн жаппай ірӘ толҰүҰмен берӘп, ңамтамасҰз ету жіне жер бетӘнндай хӘп ңалатҰндай сансҰз +лексе жаназаларүа кӘрлетуӘне жол берӘлмеуӘ СенӘқ с+зсӘз бар екенӘқе, Уажибул-Уджуд екенӘқе жаратҰлҰстҰқ санҰнша ишара етӘп, куілӘк ңҰладҰ.
ОсҰлайша, рубубиетӘқнӘқ салтанатҰ &лҰң екенӘне жіне нітижҰн ңамтҰп жатңан ң&дӘретӘқнӘқ шексӘз екенӘне ап-анҰң ділел болүанҰ секӘлдӘ аспаннҰқ арүҰ жаүҰнда орналасңан алҰп ж&лдҰздардан бастап, сонау теқӘз тҚбӘндегӘ кереметізӘк іпен ңамтамасҰз етӘлӘп жатңан тҰм &саң балҰңтарүа шейӘн ң&шаүҰна алҰп жатңан рахҰмҰқнҰқ да, басңарҰп т&рүан ікӘмшӘлӘгӘқнӘқ де ауңҰмҰ кеқ екенӘне ділел болҰп табҰладҰ. ОлардҰқ реттӘ ірӘ пайдалҰ, хбилӘгӘӘ де +лшемдӘ, жҚйелӘ болуҰ СенӘқ ӘлӘмӘқнӘқ ірнірсенӘ толҰң ңамтитҰнҰн, хикметӘқнӘқ барлҰүҰн басңаратҰнҰн мегзейдӘ. Жіне СенӘқ мҰна мейманхана секӘлдӘ дҚниеде жолаул б&йҰҚшӘн осҰншама раңҰмдҰ Әс-шаралар жасауҰқ жіне онҰ кеме секӘлдӘ жҚздӘрӘп адамзаттҰқ саÇхаттауҰна, ңажетӘне падалануҰна ҰқүайлҰ болуҰ бӘзге мҰнанҰ бӘлдӘредӘ.
ЖолаушҰларүа арнап жол бЭім, дорналасңан бӘр тҚндӘк керуен сарайүа, Çүни уаңҰтша ңонаң ҚйӘне м&нша теқӘз байлҰңтарҰн кіде ңҰлҰп сҰйүа тартңан Ү&дӘрет, ілбетте,
міқгӘлӘк ілемӘнде міқгӘ раңҰм сҰй ңазҰналарҰн мол тосҰ отаратҰп тарту еткен болса керек. МҰна ілемдегӘ к+ргендерӘмӘз олардҰқ фіни, кӘшкентай, уаңҰтша ҚлгӘ-н&сңаларҰ, к+мескӘ к+рӘнӘстерӘ болмаң. МӘне, теқӘздердӘқ осҰлай +те үажайҰп тҚрде жер бетӘне айнала керемет орналасуҰ, ал теқӘз маң&лҰңтарҰнҰқ жандан жҚйелӘ тҚрде басңарҰлҰп, толҰң ңамтамасҰз етӘлуӘ тек ңана СенӘқ ң&дӘретӘқмен, СенӘқ ерӘк ңалауҰқмен атңарҰлуда, олар СенӘқ иелӘгӘқде, СенӘқ імӘрӘқе мойҰнс&нҰп, хал тӘлдерӘмен ЖаратушҰ ИесӘн &лҰңтап Ұздан у Юкбар" деп піктеп мадаңтауда.
О, таулардҰ жер шарҰ кемесӘне ңазҰна толҰ ңазҰң етӘп ңаңңан Үадир-Ә ЗҚлжілал! Расул-Ұ ЮкремнӘқю(АлійҒиссалату уіссілім)>таүлҰмҰнан жіне Ү&ран-Ұ ХакимнӘқ дірӘсӘнен тМӘне, нӘм: Үалайша теқӘздер үажайҰптҰүҰмен СенӘ танҰп танҰстҰруда, сол секӘлдӘ таулар да зӘлзіланҰқ ісерӘнен жердӘқ тҰнҰшталуҰна, ӘшӘндегӘ дҚмпулердӘқ басҰлуҰна, сондай-аң, теқӘздердӘқ шайҰп кетуӘну к+к ргӘ болуҰ, сонҰмен ңатар ауанҰқ зиÇндҰ заттардан тазаруҰна жіне су ңоймаларҰнҰқ бӘрӘгуӘне, тӘрӘ жандарүа ңажеттӘ заттардҰқ жиналуҰна &йҰтңҰ болуҰ жаүҰмен, Çүни осҰндай аса мақҰздҰ ңҰзметтерӘмен, зор хикметтерӘмен СенӘ танҰп отҰ ПайүатанҰстҰруда.
О, Үадир-Ұ КҚллӘ Шей! Таулар мен ӘшӘндегӘ маң&лҰңтар жаппай сенӘқ иелӘгӘқде, олар сенӘқ кҚш-ң&дӘретӘқмен жіне ӘлӘм-хикметӘқмен басңарҰлуда ірӘ орнататҰнна ңойҰлүан. Олар +здерӘн осҰлай белгӘлӘ бӘр мӘндет жҚктеп, баүҰндҰрҰп отҰрүан ЖаратушҰсҰн таңдис ңҰлҰпю(дірӘптеп),>тісбих етедӘю(&лҰңтайдҰ).
О, Халде ңалахман, уа Рабб-Ұ Рахим! Расул-Ұ Юкрем АлійҒиссіліту уіссілімнҰқ тілӘмӘмен жіне Ү&ран-Ұ ХакимнӘқ дірӘсӘмен тҚсӘнгенӘм. Үалайша аспан, кеқӘстӘк пен жер шарҰ, тау, теқҰ мен е ӘшӘндегӘлер, кҚллӘ маң&лҰңтар барлҰүҰ СенӘ танҰп отҰр ірӘ танҰстҰрҰп жатҰр, сол сиÇңтҰ жердегӘ барлҰң аүаштар, +сӘмдӘктер жіне олардҰқ жапҰраңтарҰ мен гҚл-шешң. Он , жемӘстерӘ де СенӘ анҰң тҚрде танҰстҰрадҰ ірӘ +здерӘ де сенӘ танидҰ.
ЕндӘ барлҰң аүаштар мен +сӘмдӘктердӘқ сҚйкӘмдӘ де тартҰмдҰ зӘкӘр ететӘн жапҰраңтарҰна жіне тамаша ідемӘлӘгӘмен Шебер АллаҒтҰқ к+ркем есӘмдерӘн сипаттап, танҰстҰратҰн гҚрүҰзуҰктерӘне ңарайҰң! Жіне нізӘк жаратҰлҰсҰмен, мейӘрӘм шуаүҰмен кҚлӘм ңаүатҰн жемӘстерӘне назар аударалҰң! ОлардҰқ кездейсоң болуҰ істе мҚмкӘн емес. Олаар едӘмет ИліҒи +нермен арнайҰ реттелӘп безендӘрӘлген. Ол реттӘлӘктӘқ ӘшӘнде +лшем бар.
ЯлшемнӘқ ӘшӘнде ісемдӘк бар. ЮсемдӘктӘқ ӘшӘнде наңҰштар, оŞ-+рнектер бар. НаңҰштармен ңоса тамаша саналуан хош иӘстер шҰүадҰ. Ал хош иӘстердӘқ ӘшӘнен жеммкӘн еӘқ тҚрлӘтҚрлӘ дімдерӘ байңаладҰ. МӘне, осҰ аталүан нірселер шексӘз рахим жіне кірим бӘр АллаҒтҰқ с+зсӘз бар екенӘн анҰң к+рсетедӘ.
СонҰмен ңатар, осҰлардҰқ барлҰүҰн ңосңанда бҚкӘл рттӘқ зӘнде +зара бӘрлӘк пен бӘр т&тастҰң, +зара &ңсастҰң жіне жаратуҰнда сійкестӘк, басңарҰлуҰнда бӘркелкӘлӘк, +зара тҰүҰз байланҰс жіне олардҰ басңарҰпмелдӘкп отҰрүан кҚш пен Раббани есӘмдердӘқ ҚйлесӘмдӘлӘгӘ, бӘр-бӘрӘне сійкестӘгӘ жіне тек бӘр тҚрӘнӘқ санҰ жҚз мҰқнан асҰп, сапҰрҰлҰсҰп жатса да шатастҰрҰлмай ретпен жаппай жҚйелӘа, уайрҰлуҰ, мӘне, б&лар бӘзге Уажиб-Қл Уджуд, болуҰ шарт, мӘндеттӘ тҚрде бар бӘр АллаҒтҰқ анҰң бӘреу жіне бірӘн бӘр +зӘ жасап отҰрүанҰн к+рсетедӘ.
Эім, олар жаппай СенӘқ уажиб-Қл Уджуд екенӘқе уі уахдетӘқе, Çүни мӘндеттӘ тҚрде бштердӘ жалүҰз екенӘқе куілӘк ететӘнӘ секӘлдӘ, жер жҚзӘн мекендеген т+рт жҚз мҰқ тҚрден ң&ралүан тӘршӘлӘк иелерӘ дейтӘн іскердӘқ сансҰз т&лүаларҰ саналуан тҚрде ңоректенӘп, асҰралуҰ, жҚйелӘ тҚроң депңарҰлуҰ, Çүни еш шатастҰрҰлмай керемет ҚйлесӘмдӘ де тіртӘппен &йҰмдастҰрҰлуҰ, мӘне б&л да СенӘқ рубубиетӘқнӘқ уахданиеттегӘ &лҰңтҰүҰна, айбҰндҰлҰүҰна жіне к+ктемдӘ бӘр тҚйӘр гҚлдеӘқ шҚкта алатҰн ң&дӘретӘқнӘқ шексӘздӘгӘне, онҰқ барлҰң нірсенӘ жасай алатҰнҰна ділел болҰп табҰладҰ.
Сондай-аң, жер шарҰнҰқ ір тарапҰнда +зӘнӘқ сансҰз тӘрӘ маң&лҰңтарҰна, шексӘз азҰңтардҰқ саналуан тҚрлерӘн ізӘрлеп берген рреседенҰқ орасан кеқдӘгӘне жіне сондай сансҰз Әстер мен кімӘл жарҰлңау ж&мҰстарҰ, жҚйелӘ басңару мен асҰрап, толҰң ңамтамасҰз ету Әс-шараларҰ +те тіртӘптӘ тҚрде жҚзеге асуҰ жҒтҰқ брлҰң нірсе, тӘптӘ, зіррелер ілгӘ ИліҒи імӘр мен Әс-шараларүа толҰң мойҰнс&нуҰ, аса баүҰнҰштҰ болуҰ СенӘқ ікӘмшӘлӘгӘқнӘқ кӘніратсҰз, ауңҰмдҰ
Сондай-аң, мҰна уаңҰтша мейманханада, бӘр тҚндӘк керуен сарайда ңҰсңа мерзӘмде жіне азүантай +мӘрде аүаштар мен +сӘмдӘктердӘқ ңолҰмен м&нша ңҰ&саң низҰң, ң&ндҰ нҰүмет пен ңҰруар шҰүҰн, сҰй-кіденӘқ берӘлуӘ тегӘн емес. М&ндай сҰй-сҰÇпат бӘзге мҰна маүҰнанҰ бӘлдӘредӘ, тӘптӘ, анҰң к+рсетедӘ. Б&л жерде +зӘнӘқ меймандарҰна осҰншама сҰй-сҰÇпат дайүаштарн ң&дӘретӘ кҚштӘ, жомарт ЖаратушҰ Рахим АллаҒтҰқ осҰ кҚллӘ шҰүҰндарҰ мен тартуларҰ +зӘн жаңсҰ к+ргӘзу, танҰстҰру, риза ңҰлдҰру ҚшӘн бола т&ра, +з ӘсӘне, &лҰ маңсатҰна ңарама-ңайшҰ ірбӘруелҰлҰп, Çүни бҚкӘл маң&лҰңтар тарапҰнан: "БӘзге дімӘн татңҰздҰ, бӘраң тойүҰзбай бӘздӘ жоң ңҰлдҰ" демеуӘ ірӘ дегӘзбеуӘ ҚшӘн жіне де УлухиÇт, Ү&дайҰлҰң сипатҰнҰқ мерейӘн,а жалпбеделӘн тҚсӘрмеу ҚшӘн ірӘ шексӘз мейӘрӘмӘн жоңңа шҰүармауҰ, ірӘ шҰүартпауҰ ҚшӘн ірӘ +зӘне ң&штар да ңарҰздар бҚкӘл достарҰн бірӘнен ң&р ңалдҰру арңҰлҰ ашуландҰрҰп д&шпанҰна
айналдҰрмау ҚшӘн, ілбетте, ірӘ ңалай болүанда да міқгӘ ілемдеҰмдҰсҰӘ мекенде, міқгӘ т&раңтайтҰн ң&лдарҰна, міқгӘ мейӘрӘм ңазҰнасҰнан, міқгӘ жіннаттарҰнда міқгӘ ірӘ жіннатңа лайҰң бӘр тҚрде саÇлҰ да міуелӘн&рҰ жар мен гҚлдӘ жемӘс-жидектер даÇрлап ңойүанҰ анҰң. Б&л жердегӘ к+ргендерӘмӘз бар болүанҰ сол жаңңа назар
аудартҰп ҰнталандҰрҰп ңҰзҰңтҰратҰн, т&тҰнушҰларүа к+рсету ҚшӘн үана ңойҰлүан ҚлгӘ-н&сңалар үана.
Сондай-аң, а&наран мен +сӘмдӘктердӘқ барлҰүҰ жапҰраң, гҚл жіне жемӘстерӘ арңҰлҰ, бейне бӘр жазҰлүан с+з секӘлдӘ бӘр маүҰна бӘлдӘрӘп, СенӘ піктеп, мадаңтап зӘкӘр еткендерӘ секӘлдӘ, ол с+здердӘқ ірңайсҰсҰ жеке-жеке СенӘ піктеп ма білейдҰ. ЮсӘресе, жемӘс-жидектерге назар салайҰң! ОлардҰқ ӘшкӘ ң&рҰлҰсҰ тақүажайҰп ірӘ сан алуан, ісем де шебер жасалуҰ жіне дінек, т&ңҰмдардҰқ керемет м&үжизалнӘн к+тҰлуҰ, сосҰн олардҰ таүам салатҰн ҰдҰстарүа толтҰрҰп, Çүни жемӘсжидектердӘ аүаштар арңҰлҰ немесе +сӘмдӘктердӘқ ңолҰна берӘп +зӘнӘқ сҰйлҰ ңонаңтарҰ жан-жануарларүа &сҰнуҰ, б&л олардҰқ хал тӘлӘмен жасаүан тісбҰң еке, дірӘптеулерӘ боп саналадҰ. Тісбих етӘп, дірӘптейтӘнӘ соншалҰңтҰ анҰң, ол кідӘмгӘ тӘлмен ауҰзша айтҰлатҰн зӘкӘрден де ап-анҰң. Б&лардҰқ барлҰүҰ ан, олиелӘгӘқде, СенӘқ кҚш-ңуатҰқмен, СенӘқ ң&дӘретӘқмен, СенӘқ ңалауҰқмен ірӘ жарҰлңауҰқмен, СенӘқ рахҰмҰқ жіне хикметӘқмен Әске асуда, олар СенӘқ ірбӘр імӘрӘқе толҰң мойҰнс&натҰн ңҰзметшӘлерӘқ екенӘне дау жоң.
та болмҰстарҰндаүҰ саүат секӘлдӘ +те керемет, ділме-діл ж&мҰс жасап жатңан, Çүни жасатңҰзҰлҰп жатңан ӘшкӘсҰртңҰ аүзаларҰмен де, бойларҰнда орналасңан +те нес, бӘрӘ діл +лшеммен жасалүан ірӘ мақҰздҰ пайдаларҰна орай орналастҰрҰлүан ң&рал-жабдҰңтарҰ мен сезӘм-тҚйсӘктерӘ арңҰлҰ да, сондай-аң, бойҰнда +те кҚрделӘ ж&мҰс атңаратҰн, аадҰ.
еберлӘкпен ірӘ аса хикметпен, +те м&ңиÇт ірӘ ҚйлесӘмдӘ орналастҰрҰлүан дене мҚшелерӘмен де СенӘқ с+зсӘз бар екенӘқе ірӘ сипаттарҰқнҰқ хаң екенӘне ж&мҰла куілӘк етедан етккенӘ, м&ншама к+регендӘкпен жасалүан кҚрделӘ де нізӘк +нерге, саналҰ да маңсаттҰ тҚрде атңарҰлүан Әске, хикмет толҰ басңару ж&мҰсҰна, керемет ҚйлесӘмге ілбетте, соңҰр кҚш пен меқӘреу табиүаттҰқ, сергелдеқ кездейсоңтҰңтҰқ араласуҰҚрегӘммҚмкӘн емес, олардҰқ ӘсӘ дегенге ешбӘр аңҰл иесӘ сенбейдӘ. Ал, +зӘнен-+зӘ солай ң&растҰрҰлҰп пайда болдҰ деу мҰқ есе аңҰлүа сҰйҰмсҰз, ж+нсӘздӘк болар. ЯйткенӘ, егер солай болүан болса, онда онҰқ ірбӘр б+лшегӘ сілемдеенӘқ барлҰң нірсесӘн, болмҰс-пӘшӘнӘн, ңалай жасалуҰ керектӘгӘн, тӘптӘ, ол дененӘқ ңоршаүан ортамен болатҰн бҚкӘл байланҰсҰн бӘлетӘн, к+ретӘн, жасай алатҰн, ң&ддҰ бӘр иліҒю(тіқӘр)>сиÇңтҰ жан-жаңтҰ басңаратҰн тереқ ӘлӘмдӘ, шексӘз ңотҰрҰптӘ болуҰ керек. Сонда үана болмҰс атаулҰнҰқ жаратҰлуҰ соларүа тапсҰрҰладҰ немесе "+здӘгӘнен болҰп жатҰр" делӘнедӘ.
Сондай-аң, бҚкӘл болмҰс, денелерде жалпҰ алүанда байңалатҰн +зара &ңсас басңару,наүҰз ей тірбиелеу, бӘртектӘлӘк ірӘ бӘр тҚрде болу жіне жҚздерӘндегӘ к+з, ң&лаң, ауҰз секӘлдӘ аүзалар т&рүҰсҰнан &ңсас болуҰ, сондай аң, жеке-жеке алүанда жаратҰлҰс тақбаларҰ бірӘнде бӘрдей болуҰ, олардп кеткңтануҰ мен жаратҰлуҰнда сійкестӘктӘқ болуҰ ірӘ бӘрбӘрӘнӘқ ӘшӘне ретпен орналасуҰ, б&лардҰқ бірӘ СенӘқ бӘреу екенӘқе наңтҰ тҚрде куілӘк етедӘ, куілӘк етпейтҰмдҰ аде-бӘрӘ жоң. Жіне олардҰқ ірңайсҰнҰқ бойҰнда СенӘқ кҚллӘ ілемдӘ ңамтҰп жатңан бҚкӘл есӘмдерӘқнӘқ сіулелерӘ к+рӘнуӘ, уахидиет ӘшӘндегӘ іхадиетӘқе ишара етедӘ, ишара етпейтӘн ешбӘрӘ жоң.
Сондай-аң,зда +зндардҰқ ірңайсҰсҰ ілемнӘқ шаүҰн ҚлгӘн&сңасҰ жіне бӘр кӘшӘгӘрӘм мҰсалҰ тірӘздӘ болүандҰңтан, олардҰқ +те тереқ ӘлӘм, м&ңиÇттҰлҰң, даналҰңтҰ керек ететӘн тҚрде болуҰ жіне сапҰрҰлҰсңан б+лшектерӘ бтҰрүанӘмен араласпай ірӘ бҚкӘл жануарлардҰқ сан алуан тҚрлерӘ +зара шатастҰрҰлмай, ңатесӘз, жақҰлҰссҰз, н&ңсансҰз керемет ң&растҰрҰлуҰ - СенӘқ ӘлӘмӘқнӘқ ірнірсенӘ ңамтитҰндҰүҰна жіне хикметӘқнӘқ барлҰң нірсенӘ толҰңтай ңамтитҰнҰна олйта &зсанҰ ңанша болса, сонша рет ишара ңҰладҰ. Сол секӘлдӘ, олардҰқ ірңайсҰсҰ +нердӘқ дара үажайҰп ҚлгӘсӘ ірӘ хикметтӘқ тақүажайҰп мҰсалҰ болҰп +нерлӘ де ісем жаратҰлуҰ -а тарасонша ңалап жариÇ ңҰлүҰқ келген Раббани +нерӘқнӘқ кімӘл к+ркемдӘгӘ мен шексӘз дірежедегӘ
с&лулҰүҰқа ишара етедӘ жіне ірңайсҰсҰ ісӘресе, кҚллӘ сіби мен нірестелердӘқ керемет еркелеп, міпеленӘп азҰңпен ңамтамасҰз етӘлуӘ ірӘ тіб билӘг мен +тӘнӘштӘлектерӘнӘқ орҰндалҰп, толҰң ңанаүаттандҰрҰлуҰ - СенӘқ ңамңорлҰүҰқнҰқ сондай шҰрҰн ісемдӘгӘне сансҰз ишара етедӘ.
О, МейӘрӘмдӘ де РахҰмдҰ! О, уідесӘне берӘк, +те СенӘмдӘ! О, ңиÇмет кҚнӘнӘқ ЮмӘршӘсӘ, дӘн кҚнӘнӘқ ИеіқгӘлӘнӘқ РасулуллаҒ АлейҒиссілату УіссілімҰқнҰқ таүҰлҰмҰ жіне хикмет толҰ Ү&ранҰқнҰқ ҚйретуӘмен тҚсӘнгенӘм: ЮлемнӘқ ңорҰтҰндҰсҰ, нітижесӘ тӘршӘлӘк. Ал, тӘршӘлӘктӘқ ңорҰтҰндҰсҰ рух. Жіне рухтҰқ ңорҰтҰндҰсҰ, рух иелерӘнӘқ еқ тақдаулҰсҰ болүаен саналҰлар. Жіне саналҰлардҰқ еқ жоүарҰ кімӘлӘ Адамзат. КҚллӘ ілем, болмҰс атаулҰ тӘршӘлӘкке байланҰстҰ болҰп, сол тӘршӘлӘк ҚшӘн ңҰзмет етӘп, сол ҚшӘн зҰр жҚгӘредӘ. ТӘршЮуелӘ елерӘ рух иелерӘне баүҰнҰштҰ болҰп, дҚниеге солар ҚшӘн жӘберӘледӘ. Жан-жануарлар адамдарүа баүҰнҰштҰ болҰп соларүа тіуелдӘ тҚрде игӘлӘгӘне ңҰзмет етедӘ. ЮрӘ Ұ т&рүт жалпҰ +зӘнӘқ табиүатҰ жаүҰнан ЖаратушҰсҰн шҰнайҰ жаңсҰ к+редӘ жіне ЖаратушҰсҰ да олардҰ жаңсҰ к+редӘ ірӘ +зӘн оларүа ірбӘр ӘсӘмен, жаңсҰ к+ргӘзедӘ. ЖінеуланудбаласҰнҰқ ңабӘлеттӘлӘгӘ, онҰқ рухани зор мҚмкӘндӘктерӘ б&л дҚниеден басңа міқгӘ ілеммен, соқсҰз тӘршӘлӘкпен тҰүҰз байланҰстҰ. Адам, міқгӘ болудҰ, баңилҰңтҰ ақсайдҰ, онҰқ жҚрегӘ мен санадами қгӘлӘкке ң&штар, онҰ тӘлӘмен де д&үа етӘп РаббҰсҰнан, Жаратңан ИесӘнен жалбарҰна с&райдҰ. Ендеше, ілбетте жіне ңалай болүанда да, +зӘ +те жаңсҰ к+рӘп сҚйген, сҚйӘктӘ де сҚйкӘмдӘ болүан адам баласҰн ЖаратушҰ ИесӘ ңайта ......естей етӘп, міқгӘге жоң ңҰлҰп жӘбермейдӘ. ОнҰ іу баста міқгӘ баңи махаббатпен жаратңан бола т&ра міқгӘ баңи д&шпанҰна айналдҰрҰп, ңаттҰ ренжӘтуӘ істе мҚмкӘн емес. АңиңатҰнда, адам баласҰ басңа міқгӘ бӘр ілемде баңҰттҰ +рүан ИрӘп, осҰ дҚниеде ңҰзмет ңҰлҰп, баңи дҚниеде міқгӘ баңҰтңа ңауҰшу ҚшӘн жӘберӘлген. Сондай-аң, адам бойҰнда шаүҰлҰсатҰн
ИліҒи есӘмде Иі, ңҰна +ткӘншӘ де ңҰсңа +мӘрдегӘ к+рӘнӘстерӘне ҚқӘле ңарасақ о дҚниеде ілгӘ есӘм сипаттарүа айна болүан адамдардҰқ міқгӘ н&рүа б+ленетӘндӘгӘн байңауүа боладҰ.
О, Ү&дӘретӘ шексӘз ҮайŞм! БҚкӘл тӘршӘлӘк иелерӘ, рух иелерӘ, саналҰ жандар СенӘқ мҚлкӘқде, жалүҰз СенӘ к+рме кҚш-ңуат жіне ң&дӘретӘқмен, тек СенӘқ үана игерӘп, басшҰлҰң етуӘқмен жіне СенӘқ шексӘз мейӘрӘм жіне даналҰүҰқ арңҰлҰ рубубиÇтҰқнҰқ імӘрлерӘне мойс+йлейҰп, жаратҰлҰсҰна сай жҚктелген мӘндеттӘ атңаруда. ОлардҰқ кейбӘрӘ, адамнҰқ кҚш-ңуаттҰлҰүҰна орай немесе ҚстемдӘгӘне байланҰстҰ баүҰнүан жоң, керӘсӘнше жаратҰлҰсҰнан адам баласҰ +те ілсӘз, шарасҰз болүандҰңтан ИліҒи рахҰм тарапҰнан ңазӘрҰрҰлүан.
Сондай-аң, олардҰқ кейбӘрӘ хал тӘлдерӘмен, кейбӘрӘ кідӘмгӘ тӘлдерӘмен барлҰүҰ жаппай ЖаратушҰсҰн, РаббҰсҰн кем сипаттардан, ңателесуден, +зӘне ер мен&стаудан піктеп, берген нҰүметтерӘне ризашҰлҰүҰн бӘлдӘрӘп мадаң айтҰп, ірңайсҰсҰ +здерӘне тін ң&лшҰлҰңтарҰн жасап дірӘптеуде.
О, +те жарңҰн к+рӘнетӘндӘктен бӘлӘнбей ң&пиÇ ңалүан! О, шексӘз &лҰңтҰүҰ себептӘ пердешӘ кҚз КиелӘ ЖаратушҰ! БҚкӘл рух иелерӘнӘқ СенӘ піктеп жасаүан тісбихтерӘне ңосҰлҰп, мен даүҰ СенӘ піктеп, ниет ете
деймӘн.
#наңтҰ тҚрде, жҚздеген тіуітҚр ңуатҰнда СенӘқ мӘндеттӘ тҚрдегӘ болмҰсҰқа, с+зсӘз бӘр екендӘгӘқе, жалүҰздҰүҰқа куілӘк етӘп, хабар беруде. Олар +зде жаманм&үжизаларҰ мен кереметтерӘне жіне б&лтартпас айүаңтарҰна негӘздей отҰрҰп берген хабарларҰн ҚстӘ-ҚстӘне ділелдей тҚсуде.
Иі, СенӘқ с+зсӘз болмҰсҰқ мен киелӘ сипаттарҰқа жіне уахдетӘқ мен іхадиетӘқе, Çүни жалүҰз ірӘ дара екенӘқе, сондайаң, к+ркем есӘмдерӘқе куілӘк етпейтӘн, айүаң болмайтҰн, ишара ңҰлмайтҰн бӘрде-бӘр илхам Çүни жҚректе үайҰп пердесӘ жр уайҰ ескертушӘ бӘреудӘ к+рсетпейтӘн бӘрде-бӘр сезӘм жоң. БарлҰүҰ жаппай СенӘ еске тҚсӘрӘп, Сенен хабар берӘп т&радҰ жіне аÇн берушӘ бӘреуге ңаратпайтҰн да бӘрдебӘр аÇн жоң. Жіне киелӘ сипаттарҰқ мен к+ркем есӘмдерӘқдӘ тауҰп, ашҰп берм жеткеешбӘр наңтҰ сенӘм-нанҰм да жоң жіне пайүамбарлар мен іулиелерде болатҰн, АллаҒтҰқ н&рларҰн к+збен к+ргендей ңанаүаттанбайтҰн ешбӘр н&рлҰ жҚрек те жоң жіне асфиÇлар мен сҰддҰңтарда, Çүни, АнҰқ сҰқ адал ң&лдарҰнда кҚллӘ нірсенӘ жаратушҰ АллаҒтҰқ болмҰсҰн үҰлҰми тҚрде растамайтҰн, ОнҰқ белгӘсӘ мен
бӘрлӘгӘн ділелдемейтӘн бӘрде бӘр н&рлҰ аңҰл жоң. çүни таза жҚректер мен н&рланүан аңҰлдар ЖаратушҰнҰқ б т&рпа бӘр екенӘне, ОнҰқ ңандай екенӘне ишара ңҰлҰп, тӘптӘ, ділелдеп т&радҰ. ЮсӘресе, бҚкӘл пайүамбарлар мен іулиелердӘқ, асфиÇлар мен сҰддҰңтардҰқ имаша тҚетекшӘсӘ, ңорҰтҰндҰсҰ болҰп табҰлатҰн М&хаммедтӘқю(саллаллаҒу алійҒи уіссілім)>ікелген хабарҰн ңуаттап, ділелдейтӘн м&үжизаларҰ, сондай-аң, шҰнайҰлҰүҰн растайтҰн тереқ аңиңаттарҰ ірӘ бҚкӘл киелӘ де аспани кӘтаптардҰқ негӘзӘ, ңорҰтҰндҰсҰ бдердӘқабҰлатҰн БаÇнҰ үажап ҮасиеттӘ Ү&раннҰқ тіухид аÇттарҰ мен иман міселелерӘ тҚгелдей СенӘқ мӘндеттӘ тҚрде бар екенӘқдӘ к+рсетӘп, киелӘ сипаттарҰқа, жалүҰздҰүҰқа ірӘ к+ркем есеттӘ т сипаттарҰқа куілӘк етӘп, анҰң ділел боладҰ.
Сондай-аң, ңалайша жоүарҰда аталүандай бҚкӘл жҚз мҰқдаүан турашҰл хабаршҰлар +здерӘнӘқ м&үжизаларҰ мен кереметтерӘне жіне ділелдерӘне сҚйене отҰрҰп СенӘқ бар жіне бӘм бар Әқе куілӘк етедӘ, сол сиÇңтҰ барлҰң нірсенӘ ңамтҰп жатңан Һарш-Ұ аүзамнҰқ кҚллӘ ӘстерӘн басңарҰп т&рүан, сонау к+қӘлдӘқ тҚкпӘрӘндегӘ жасҰрҰн ірӘ жҰлт еткен к+мескӘ ойлар мен талаңабӘр лардҰ бӘлетӘн, еститӘн, игеретӘн, жҚзеге асҰратҰн рубубиетӘқнӘқ &лҰң дірежесӘн, сондай-аң, к+зӘмӘздӘқ алдҰндаүҰ тҚрлӘ-тҚрлӘ, сансҰз нірселердӘ бӘрден жарабҰ ті, ешбӘр Әс басңа бӘр Әске, бӘр ж&мҰс басңа бӘр ж&мҰсңа кедергӘ болмастан еқ Қлкен нірсенӘ еқ кӘшкене шҰбҰн ң&рлҰ да к+рмей оқай жарататҰн ң&дӘретӘқнӘқ шексӘздӘгӘн ж&мҰла растап, бӘр ауҰздан жар салҰп хабар беруде, ділелдеп з болмуде. Сондай-аң, мҰна ілемдӘ рух иелерӘне, онҰқ ӘшӘнде адам баласҰна керемет Ұқүайлап, ӘшӘнде не керектӘқ бірӘ бар зіулӘм сарай секӘлдӘ жаратҰп жіне ж&маң пен міқгӘ баңҰттҰ жҰн мен адамзатңа дайҰаҒ болойүан жіне +те кӘшкене бӘр жіндӘктӘқ тҰнҰс-тӘршӘлӘгӘн де назардан тҰс ңалдҰрмайтҰн ірӘ тҰм бейшара, жаралҰ да аÇнҰштҰ бӘр жҚректӘ ңуантҰп риза ңҰлуүа дайҰн рахҰмҰқнҰқ
МӨНЮЖАТ
О, РаббҰм! О, ИліҒӘм! ИманнҰқ н&рҰмен, Ү&раннҰқ тілӘмӘмен, сондай-аң Расул-Ұ Юкрем Алійссилату уіссілімнҰқ дірӘсӘмен жіне Хаким есӘмӘнӘқ н&рҰмен мҰнанҰ к+рдӘм. Аспанда кереметештӘлӘптӘлӘгӘмен сенӘқ бар екенӘқдӘ бӘлдӘрмейтӘн, меқземейтӘн ешбӘр ңозүалҰс ірекет жоң. Жіне аспан денелерӘнӘқ ӘшӘнде еш дҰбҰс шҰүармастан тҰм-тҰрҰс кҚйде +зӘне тиесӘлӘ мӘндетӘн атңарҰп, ешңандай тӘреүа ешб&руҰ арңҰлҰ сенӘқ рубубиетӘқдӘ к+рсетпейтӘн, саүан куілӘк етпейтӘн бӘрде-бӘр нірсе жоң. Жіне +зӘнӘқ +лшемдӘ жаратҰлҰсҰмен, тіртӘптӘ жаүдайҰмен жіне н&рлана кҚлӘм ңаүуҰмен, сондай-аң, бҚрбие..лдҰздар +зара &ңсастҰң жаүҰмен - КҚн +з алдҰна бӘр ділел ірӘ СенӘқ улухиетӘқ мен уахданиетӘқнӘқ &лҰңтҰүҰна ишара етӘп, куілӘк ңҰлмайтҰн ешбӘр ж&лдҰз жоӘ аүашекӘ үаламшардҰқ ірңайсҰсҰ жекежеке хикметтӘ ңозүалҰсҰмен, тіртӘбӘқе баүҰнҰштҰлҰүҰмен, жҚйелӘ мӘндет атңаруҰмен, сондай-аң, жҰлдам ңозүалҰп жатңан +зге аспани денелер жаппай СенӘқ с+зсӘз бар екенӘқе куілӘк етедӘ іра олариет салтанатҰқдҰ мегзеп ишара ңҰладҰ.
кеқдӘгӘн, сондай-аң, атомдардан сонау үаламшарларүа дейӘнгӘ жаратҰлҰсасҰқ.. бҚкӘлӘн імӘрӘне баүҰндҰрушҰ, мойҰнс&ндҰрушҰ, оларүа белгӘлӘ бӘр мӘндет жҚктеп Әс атңартушҰ ікӘмдӘгӘқнӘқ шексӘз жойңҰндҰүҰн хабарлап, м&нҰ мбар едларҰ мен айүаңтарҰ арңҰлҰ ділелдеген. СонҰмен ңатар, ілемдӘ Êлементтер ңанша болса, сонша баптардан т&ратҰн сансҰз кӘтапшалардҰ ңамтитҰн алҰп бӘр кӘтап тірӘздӘ жаратңан жіне Ліух-ул МахфуздҰқ діптерлерӘ болҰп байңаттҰн Имам-Ұ Мубин мен Китаб-Ұ Мубинге бҚкӘл жаратҰлҰстҰқ барлҰң уаңиүаларҰн тӘзӘп жазҰп ңойүан жіне бҚкӘл дін, т&ңҰмдарүа аүаш атаулҰнҰқ мазм&нҰ мен баүдарламасҰҰң КҚндай-аң, саналҰ жандардҰқ миҰна, жадҰна олардҰқ +мӘрбаÇндарҰн м&ңиÇттап, еш шатҰстҰрмай жазҰп ңойүан ӘлӘмӘқнӘқ ірнірсенӘ ңамтитҰндҰүҰна, сондай-аңса Çүнр жаратҰлҰстҰ к+птеген хикмет-пайдалармен жаратңан, тӘптӘ, ірбӘр аүаштан жемӘстерӘнӘқ санҰндай нітижелер алатҰн жіне ірбӘр пендесӘнен аүзаларҰ, тӘптӘ, б+лшектерӘ мен жасушаларҰнҰқ санҰна сійкес пайдалар к+здейтӘн, атап айт секӘладамнҰқ тӘлӘне к+птеген мӘндеттер жҚктеуӘмен бӘрге, онҰ таүамдардҰқ дімдерӘ ңанша болса, сонша зауҰң, ліззат алатҰндай к+п нҚктелермен, кӘшкене таразҰлармен жабдҰңтаүан киелӘ де мол хикметӘқнӘқ менӘ енӘ +з ңарамаүҰна алүандҰүҰна, сондай-аң, осҰ дҚниеде ҚлгӘлерӘ к+рӘнӘп жатңан жімал мен жілал Çүни &лҰ да с&лу есӘмдерӘқнӘқ к+рӘнӘстерӘ одан да жарңҰн бӘр тҚрде міқгӘ ілемде жалүасҰн табатҰндҰүҰна жіне б&л дҚниеде Ұлдан к+рӘп ҰнтҰң болүандардҰқ міқгӘ ілемде олармен бӘрге болатҰнҰна бӘр ауҰздан, бірӘ бӘрге ж&мҰла куігерлӘк етӘп ділелдейдӘ, ишара етедӘ.
Сондай-аң, іу баста жҚздеген нак жҚзӘүжизаларҰ мен наңтҰ аÇттарҰна сҚйенӘп РасулуллаҒ (с.а.у.) жіне хикмет толҰ Ү&ран, одан кейӘн бҚкӘл н&рлҰ рухтар иесӘ болҰп табҰлатҰн Пайүамбарлар, таза жҚректердӘқ иесӘ, ң&тҰбтар мен іулиелер, аңҰл сезӘмӘ н&рланүан асфиÇлар, бардҰңтанелӘ параңтар мен
Эім, аспаннҰқ кеқ алақҰнда немесе теқӘздей айдҰн к+лӘнде жҚзӘп жҚрген ж&лдҰздар ң&ддҰ тіртӘптӘ жауҰнгерлер, керл мӘндемелер, тақүажайҰп &шаңтар немесе үажап шамшҰраңтар Әспеттес, СенӘқ улухиетӘқнӘқ салтанатҰн, онҰқ асңан ідемӘлӘгӘн, патшалардҰқ патшасҰ екенӘқдӘ к+рсетуде.
ЮлгӘ іскердӘқ бӘреуӘ, бӘлмейӘр үана аспан денесӘ КҚндӘ алайҰң. ОнҰқ ң&жҰнаүан үаламшарлар арасҰнда үажайҰп орналасуҰ жіне жер шарҰнҰқ да +зӘндӘк атңарар ңҰзметӘ бӘзге мҰнанҰ мегзейдӘ: КҚн жіне онҰқ жолдастарҰ ж&лдҰздардҰқ кейбӘрӘ аңҰрет ілемӘмен тҰүҰз байланҰстӘнӘп тбосңа жҰмҰқ ңаүҰп т&рүан жоң. Олар баңи ілемде КҚннӘқ ңҰзметӘн атңарадҰ.
О, Уажиб-ул Ужуд! О, Уахид-Ә Юхад! МҰна керемет ж&лдҰздар, анау үажап КҚндер, Айлар, жапп, тӘл Әқ иелӘгӘқде, СенӘқ аспанҰқда, СенӘқ імӘрӘқмен, ң&дӘреткҚшӘқмен, СенӘқ ңалауҰқмен, імӘрлерӘқе баүҰнҰп, зақдарҰқа толҰң мойҰнс&нуда, ірңайсҰсҰ белг ңалайр мӘндет атңаруда. Аспан денелерӘ бӘрӘ ңалмай жаппай +здерӘн жаратңан, шҰр айналдҰрҰп басңарҰп т&рүан бӘр үана ХалиңтҰ, жалүҰз ЖаратушҰнҰ тісбих, тікбир ңҰладҰ &лҰңтайдҰ. Хал тӘлдерӘмен «СубханаллаҒ, АллаҒу Юкбар» дейдӘ. Ме балас
кӘтаптарда ЯзӘқ к+п кайталаүан уіделерӘқ мен ескертулерӘқе сҚйене отҰрҰп жіне СенӘқ мейӘрӘмӘқ мен ң&дӘретӘқ, хикметӘқ мен ңамңорлҰүҰқ, жімал мен жілал секӘлдӘ киелӘ сипаттархалифаҚстем абҰройҰқ мен &лҰңтҰүҰқдҰ жіне толҰң рубубиетӘқдӘ негӘз ңҰлҰп, к+рӘп-бӘлгендерӘне жіне үҰлҰми ділелдерге негӘзделген сенӘмдерӘне сҚйене тӘршӘ жҰн мен адамзатңа міқгӘлӘк баңҰт тосҰп т&рүанҰн сҚйӘншӘлейдӘ, ал адасңан дӘнсӘздер ҚшӘн тозаң бар екенӘн ійгӘлеп жар саладҰ, иман етӘп куігерлӘк етедӘ.
СенӘқ ілгӘ адал да турашҰл елшӘлерӘқ мен аңиңатшҰл жаршҰларҰқ сенӘмдӘ де ңанҰң тҚрде СенӘараңтҰетте мейӘрӘмге толҰ ңазҰналарҰқ бар екенӘне жіне б&л дҚниеде тек белгӘ-нҰшан берген, міқгӘ ілемде толҰүҰмен к+рӘнет&ү&н
к+ркем есӘмдерӘқнӘқ үажайҰп жарңҰн к+рӘнӘстерӘ о дҚниÇда жалүасҰн табатҰнан куілӘк етедӘ, ишара ңҰлҰп сҚйӘншӘлейдӘ. Жда мҰнкӘл аңиңаттардҰқ б&лаүҰ, жарңҰраүан КҚн к+зӘ болҰп табҰлатҰн СенӘқ "Хаң" есӘмӘқнӘқ еқ Қлкен шуаүҰ, осҰ хашир, Çүни ңайта тӘрӘлу екенӘне +здерӘ иман келтӘрӘп, сосҰн СенӘқ ң&лдарҰқа дірӘс беруде.
О, РаббҰм! О, к+ктер мен жерлердӘқ ҮожайҰнҰ! О, Жаратңан Ием! О, бҚкӘл нірселердӘ жоңтан бар еткен ЖаратушҰ!м, бҚкрдӘ ж&лдҰздарҰменен, жердӘ ӘшӘндегӘлерӘменен жіне бҚкӘл жаратҰлҰстҰ барлҰң жаүдайҰменен імӘрӘқе толҰң мойҰнс&ндҰрүан ң&дӘретӘқ мен ңалауҰқнҰқ ң&рметӘне жіне хикметӘқ меперде биетӘқ ірӘ мол мейӘрӘмӘқнӘқ аңҰсҰна ніпсӘмдӘ тӘзгӘндеп, +зӘме мойҰнс&ндҰра г+р! Асңаң арман, биӘк маңсатңа жеткӘзе г+р! Ү&ранүа жіне Иманүа ңҰзмет ету ҚшӘн адамдардҰқ к+қӘлӘн Рисалей-Н&рүа б&ра г+р! Маүан жіне достарҰма кімӘл иман, аңҰрҰ ңтӘрӘлтжаңсҰлҰң бере г+р! ХазӘретӘ М&са үалейҒиссіламүа теқӘздӘ, ХазӘретӘ ИбраҒим үалейҒиссіламүа оттҰ, ХазӘретӘ ДіуӘт үалейҒиссіламүа тау мен темӘрҰқ делзӘретӘ СҚлеймен үалейҒиссіламүа жҰн мен адамдҰ жіне ХазӘретӘ М&хаммедке (АлейҒиссілату уіссілім) КҚн мен АйдҰ баүҰндҰрүанҰқдай Рисалей-Н&рүа жҚректердӘ баурап, аңҰлдарүа онҰ мойҰндата г+р! МенӘ жіне Рисалей-Н&уралҰ рттерӘн ніпсӘ мен шійтаннҰқ кесӘрӘнен, ңабӘр азабҰнан, жіҒіннам отҰнан саңта! БаршамҰздҰ Жінніт-ул Фирдіуста шат-шадҰман, баңҰттҰ ңҰла г+р! үаламдАмин! Амин!
Ү&ран КірӘмнен жіне АрдаңтҰ ПайүамбарҰмҰздҰқ мӘніжатҰ Жіушін-ул Кібирден алүан осҰ дірӘсӘмдӘ пӘкӘрмен жасаүан ң&лшҰлҰң деп есептеп, МейӘрӘмдӘ РаббҰмнҰқ алдҰна &сҰну ба, ширка ңателескен болсам, ңатемнӘқ кешӘрӘлуӘ ҚшӘн Ү&рандҰ жіне Жіушін-ул КібирдӘ шапаүатшҰ ңҰлҰп АллаҒтҰқ мол мейӘрӘмӘнен үафу етуӘн жалбарҰна с&раймҰн.
МАЗМ Нұ
БӨРӨНШӨ+ртӘнш.......................................................................5-7
ХазӘретӘ şнус алейҒиссаламнҰқ мішҒҚр мӘніжатҰ болүан
аÇтҰнҰқ мақҰздҰ бӘр сҰрҰн ашҰп, онҰқ тереқ аңиңатҰн баÇндай отҰрҰп іркӘм б&л дҚниÇда ХазӘре+теп бс ПайүамбардҰқ кҚйӘн кешетӘнӘн - бӘраң одан анаү&рлҰм ңиҰн жаүдайда екенӘн - баÇндайдҰ. ХазӘретӘ şнус алейҒиссаламүа балҰң, теқӘз, тҚн ңауӘп т+ндӘрсе, ір адамнҰқ ніпсӘсӘ,ірӘ н&сҰ, болашаүҰ да солай уайҰмдатҰп байңамаса ңауӘптӘ екенӘ айтҰладҰ.
ОсҰ аÇттҰқ мақҰздҰ бӘр сҰрҰ мен тереқ бӘр аңиңатҰн "бес нҚкте" армдегӘ іпсӘрлейтӘн, ңандай да бӘр ңиҰншҰлҰңңа &шҰраүан адамүа рухани демеу, шипа болар ем деп айтуүа т&ратҰн рисале. Б&л рисале дҚниÇлҰң ңайүҰ-ңасӘреттӘқ, басңа тҚскен ңандай да бӘр біленӘқ имандҰ жанүҰ себе еместӘгӘн к+з жеткӘзе ділелдейдӘ. НаүҰз, ңауӘптӘ біленӘқ не екенӘн Çүни жҚрек пен рухтҰқ адасуҰ наүҰз ңасӘрет екенӘн баÇндайдҰ. СонҰмен ңатар сабҰр саңтап, шҚкӘр етушӘ адам білеге &шҰраса онҰқ бӘр минутҰ бӘр саүат үибадат саналатҰнсҰз, іҰп, тҚсӘнген адамүа шаүҰм айтудҰқ орнҰна ірдайҰм шҚкӘр еткӘзетӘн ң&ндҰ рисале.
ШӨНШӨ ЛЕМА ....................................................................14 - 18
аÇтҰнҰқ мақҰздҰ екӘ аңиңатҰн
Ал, Баңи-Ұ ЗҚлжалалдҰ танҰмайтҰн адамнҰқ +мӘрӘ, жҰлдарҰ секундтай зҰмҰрап босңа +те шҰүатҰнҰн дійектӘ тҚрде баÇнуру-сҰ ң&ндҰ рисале. УаңҰтша нірсенӘқ уаңҰтша екенӘн мойҰндап баңи болудҰ ақсайтҰн жандар б&л рисаленӘ ңҰзҰүа оңидҰ деп ойлаймҰн.
«МинҒіж-ус сунна» деп аталатҰн ПайүамбарҰмҰздҰқ сара жолҰн тҚсӘндӘретӘн мақҰздҰ рисале. Шийттер мен СунниттердӘқ арасҰнна, ХаасҰрлар бойҰ шешӘмӘн таба алмай келе жатңан дау-дамайдҰ, атап айтсаң ПайүамбарҰмҰз дҚниÇдан +ткеннен кейӘн орнҰна кӘм халифа болуҰ керек едӘ деген тартҰс туүҰзүан міселсҰрҰн н-жаңтҰ ңолүа алҰп, наңтҰ шешӘмӘн к+рсететӘн +зӘ алдҰна бӘр ң&ндҰ кӘтапша.
ОсҰ &лҰ аÇттҰқ тереқ аңиңаттарҰнҰқ екӘ Қлкен міселесӘн "т+рт нҚкте" арңҰлҰ тіпсӘрлейдӘ. Б&л кӘтапша сунниттерге де,
шийттерге де +те пайдалҰкметпеҰра бермейтӘн ң&ндҰ еқбек. НаүҰз "МинҒаж-ус Суннет" Çүни ПайүамбарҰмҰздҰқ сҚннет жолҰн к+рсетӘп алауҰздҰңтҰ ңоŞүа, татулҰңңа, ауҰзбӘршӘлӘкке шаңҰрадҰ.
БЕСӨНШӨ ЛЕМА..........................Ә маңл...................................27
ЖазҰлмаүан. 27-бетке ңара!
АЛТұНШұ ЛЕМА......................................................дҰ. Жо..27
ЖазҰлмаүан. 27-бетке ңара!
ЖЕТӨНШӨ ЛЕМА...........................................................28 - 39
дейтӘн соқүҰ Қш аÇтҰн тіпсӘрлейдӘ. ОнҰқ да керемет он шаңтҰ ңҰрҰнҰқ тек үана үайҰптан хабар беретӘн т&сҰнҰқ сегӘз жаүҰн баÇндайдҰ. ОсҰ Қш аÇттҰқ +зӘ керемет м&үжиза екенӘн ділелдейдӘ. Соспетте
тҰн
#4қ мақҰзҰ зор, тереқ сҰрҰн ашҰп үайби хабарларҰна ишара ңҰладҰ. ҮорҰтҰндҰ б+лӘмӘнде, ҮасиеттӘ Ү&раннҰқ "тіуафук"ю(СійкестӘк. ЮрӘптерӘнӘқ +зара ділме-діл келӘп, &йңастҰүҰ)
ТатҰн нндаүҰ тақүажайҰп жаңтарҰн к+рсетӘп керемет, тереқ сҰрҰн баÇндай отҰрҰп белгӘлӘ бӘр маүҰнада Ү&ран КірӘм толҰүҰмен фатиха сҚресӘнӘқ ӘшӘне, ал «Фатиха" сҚресӘ "БисмилласҰ бозӘнӘқ ӘшӘне, ал "БисмиллаҒ» болса «Юлиф, Лім, Мим» Çүни Қш ірӘптӘқ ӘшӘне орналастҰрҰлүанҰн баÇндайдҰ.
СЕГӨЗӨНШӨ ЛЕМА...................Ұмен ң...........................................39
ОсманлҰша кӘтапта жариÇланүандҰңтан б&л жерге енгӘзӘлмедӘ.
ТОҺұЗұНШұ ЛЕМА ....................ӘрӘп ж..................................39
ОсманлҰша кӘтапта жариÇланүандҰңтан б&л жерге енгӘзӘлмедӘ.
ОНұНШұ ЛЕМА...............................................................40-48
Иі, б&л рисале екӘ б+Ұсал а т&радҰ. БӘрӘншӘ б+лӘмӘнде, Ү&раннҰқ адал да хас ңҰзметшӘлерӘнӘқ ңателескен кезде ескертпе шапалаң жегенӘ баÇндалса, екӘншӘ б+лӘмӘнде, сҰрт к+зге дос, Әштей д&шпан кӘсӘлердӘқ ідейӘлеп жатҰр. СңастҰңтарҰна орай к+рген зібӘрлерӘ жазҰлар едӘ. БӘраң, босңа кейбӘр кӘсӘлердӘқ к+қӘлӘн ренжӘтпеу ҚшӘн ондай жҚздеген оңиүалар ӘрӘктелӘп тек он бесӘ үана жазҰлдҰ. ЕкӘншӘ б+лӘмӘзабҰн ңа шҰңпадҰ. Шапалаң жегендер +з ризашҰлҰүҰмен мойҰндап, астҰна ңолҰн ңойүан. Мен де бес шапалаң жедӘм, +з ңолҰммен жазҰп бердӘм. Басңалар да +здерӘ жаздҰ, ал кейбӘрӘ жазҰлүан соқ, ң&птадҰ. лгӘ ретӘнде бӘрнешеуӘн жазҰт к+згн ңанаүат еттӘк. Юйтпесе ондай оңиүалар баршҰлҰң. Б&дан бӘздӘқ к+зӘмӘз жеткенӘ: Б&л ңҰзметте жій, іншейӘн жҚргенӘмӘз жоң. БӘздӘ бӘр +ткӘр назар жӘтӘ ңадаүалап, ңорү, "Н&р м&ңиÇт желеп-жебеп отҰр. Ол рисаленӘқ соқҰнда
ОН БӨРӨНШӨ ЛЕМлүандҰ........................................................49-61
АрдаңтҰ ПайүамбарҰмҰздҰқ к+ркем сҚннетӘн ідемӘлеп алдҰқа жайҰп салатҰн, сонҰмен ңатар бидүат дейтӘн кеселден
ңалай ң&тҰлудҰқ жолҰн к+рсететӘн ң&ндаңсҰ кле.
БӨРӨНШӨ Н КТЕ.
КиелҰз, тӘстӘқ сҰрҰн ашадҰ
ЕКӨНШӨ Н КТЕ. Имам-Ұ РаббанидӘқ (р.Ғ.) "ПайүамбарҰмҰздҰқ к+ркем сҚннетӘн &стану еқ &лҰ да Қлкен тариңат, +те сенӘмдӘ жол" дегенӘ туралҰ айтҰладҰ.
ШӨНШӨ Н КТЕ. К+ркем сҚннеттӘқ мақҰздҰлҰүҰ жайлӘну, тан Имам-Ұ РаббанидӘқ с+зӘ +те д&рҰс екенӘ туралҰ баÇндайдҰ.
БЕСӨНШӨ Н КТЕ.
аÇтҰ наңтҰ бӘлдӘргенӘндей, АллаҒңа деген сҚйӘспеншӘлӘк, ОнҰ жаңсҰ к+ру ПайүамбарҰмҰздҰқ к+ркем сҚннетӘн &станудҰ талап етамти атуралҰ айтадҰ.
АЛТұНШұ Н КТЕ.
деген хадистӘқ бӘр сҰрҰн ашадҰ жіне
деген аÇттҰқ бӘр аңиңатҰн тіпсӘрлейдӘ.
ЖЕТӨНШӨ Н КТЕ. К+ркем сҚннеттткӘзӘпдай да бӘр міселесӘн алсақ, адамүа ідептӘлӘктӘ ҚйрететӘн жаүҰ болатҰнҰн баÇндайдҰ. ЮрӘ мҰна бӘр с&раңңа тамаша жауап берӘледӘ: "БірӘн бӘлетӘн Аллам-ул ҺуŞбтҰқ алдҰндИсм-и е ңалай ідеп саңтайдҰ? Одан жаман ңҰлҰңтҰ жасҰру мҚмкӘн емес ңой?"
СЕГӨЗӨНШӨ Н КТЕ. К+ркем сҚннеттӘқ бӘр б+лӘгӘ АрдаңтҰ ПайүамбарҰмҰздҰқ (с.а.у.) мейӘрӘмӘнӘқ сіуле шуаүҰ екенӘ, сондай-аң, ПайүамбарҰмҰздҰқ +зӘ мейӘрӘм б&лаүҰ екенӘ баÇндаладҰжаратуОҺұЗұНШұ Н КТЕ.>К+ркем сҚннеттӘқ барлҰң тҚрӘн толҰүҰмен орҰндап жҚру, тақдаулҰ да ерекше т&лүаларүа нісӘп болар, дегенмен онҰ ниет ңҰлҰп, ңолҰнан келгенше тҰрҰсҰп баүу, еқ азҰ д&рҰстҰүҰн ңабҰлӘтӘне аңтасу, емӘрену, ңҰзҰүу іркӘмнӘқ ңолҰнан келетӘнӘ, онҰқ +зӘ сауап екенӘ айтҰладҰ. Жіне тариңатшҰлардҰқ зӘкӘрлерӘ, іурад Çүни д&үа-ережелерӘ, &станҰмдарҰ сҚннеттӘқ негӘзӘне ңайшҰ келмейтӘн болса бидүат саналмайтҰнҰ, саналүан кҚнде хасен Çүни ктеген болҰмдҰ екенӘ баÇндаладҰ.
ОНұНШұ Н КТЕ.
АллаҒңа деген сҚйӘспеншӘлӘк жайлҰ жіне сонҰқ нітижесӘнде ПайүамбарҰмҰздҰқ сҚннетӘн &стану ңалай болмаң, мӘне осҰ тураухаӘ ңндайтҰн Қш б+лӘмнен т&ратҰн аса мақҰздҰ, ңҰзҰңтҰ таңҰрҰп.
ОН ЕКӨНШӨ ЛЕМА..........................................................62-69
аÇттарҰнҰқ екӘ аңиңатҰн ңолүа алҰп, оүан ңазӘргӘ заманнҰқ геограӘқ жазстрономиÇ үалҰмдарҰнҰқ сҰн таүуҰ орҰнсҰз екенӘ екӘ нҚкте арңҰлҰ ішкереленедӘ.
ЕКӨНШӨ Н КТЕ. Ү&дайүа сенбейтӘн географтар мен философтарүа ңарсҰ, Жер шарҰнҰқ жетӘ ңабат екенӘн жіне аспаннҰқ да жетӘ ңат екенӘн астрономиÇ үҰлҰмҰнҰқ үалҰмсҰмаңан биӘ жетӘ т&рүҰдан ділелдеп бередӘ. Б&л рисале дӘннен безген оңҰмҰстҰлардҰқ аузҰна ң&м ң&ÇдҰ.
ОН ШӨНШӨ ЛЕМА.....................................................
ешбӘр70-89
"Хикмет-ул ИстиÇзе" Çүни шайтаннан АллаҒңа сҰйҰнудҰқ хикмет сҰрҰн баÇндайтҰн +те ңҰмбат ірӘ ңуаттҰ аңиңаттар жинаүҰ.
сҚресӘнӘқ тереқ бӘр аңиңатҰн
ЕКӨНШӨ ИШАРА. ЖамандҰңңа т&нҰп т&рүан шайтандардÇүни омҰсҰ жіне олардҰқ имандҰларүа тиӘсуӘ, сонҰқ кесӘрӘнен к+птеген адамнҰқ кіпӘр болҰп тозаңңа тҚсуӘ +те жаүҰмсҰз ірӘ Қлкен ңасӘрет. Рахим-Ұ М&тлаң, Рахман-Ұ Билхаң, аса МейӘрӘмдӘ АллаҒтҰқ рахҰмҰ мен жамалҰ м&ндай с&мдҰ......ге жол бередӘ? деген с&раңңа +те ңуаттҰ да ңанаүаттандҰрарлҰң жауап.
ШӨНШӨ ИШАРА. Хикмет толҰ Ү&ранда адасңандардҰқ ҚстӘнен шаүҰм айтҰлҰп, ңайта-ңайта ңатақни бартулер жасалҰп, міселеге жиӘ ораладҰ. Б&л ірине сҰрт к+зге оүаш секӘлдӘ. Ү&раннҰқ ідӘлдӘгӘне, орҰнсҰз с+йлемейтӘн шешендӘгӘне, турашҰлдҰүҰна е наңтайдҰ. Б&л, бейне бӘр ңолҰнан тҚк келмейтӘн бишара бӘреуден ҚрейленӘп бӘр армиÇнҰ дҚрлӘктӘру сиÇңтҰ. Ешнірсеге ие емес ілсӘз адамдҰ ң&дӘретӘ кҚштӘ, ңолҰнан бірӘ келетӘн бӘреу сиÇңтҰ шаүҰмданудҰқ хикмет сҰрҰ не? - деген сауалүа мақҰздҰ дааналҰ жауап бередӘ.
ТЯРТӨНШӨ ИШАРА. ЖалпҰ жоң болу +те жаман нірсе, ал бар болу +те жаңсҰ нірсе болҰп табҰлатҰндҰңтан кемелдӘк пен ісемдӘк бар болу жаңта, ал жамандҰңтар мен ңиҰншҰлҰңтар жоңтҰқ жаүҰнда, сонҰқ й ҮайŞнен, жоң нірсенӘқ салдарҰнан жамандҰңтар пайда болатҰнҰ айтҰладҰ.
БЕСӨНШӨ ИШАРА. "Хаң Таүала, к+ктен тҚскен кӘтаптарҰнда адамзатңа жіннат дейтӘн орасан зор сҰй-аңҰ беремӘн, ңарсҰласңандардҰ жіҒаннамүа салҰп азаптайдӘ ескйдӘ, сонҰмен ңатар жаңсҰлҰңңа ж+н сӘлтеп, ҰнталандҰрҰп, жамандҰңтан тҰйҰп, ңатақ ескерту жасап жатса да, иман келтӘргендер шайтаннҰқ тҚкке т&рмайтҰн, жаүҰмсҰз да пайдасҰз арбауҰна тҚсӘп, АллаҒңа ңкірамаҰүуҰнҰқ сҰрҰ не?" деген мақҰздҰ с&раңңа наңтҰ жауап бередӘ.
АЛТұНШұ ИШАРА. ШайтаннҰқ +те ңауӘптӘ де жиӘ ңолданатҰн ңаруҰ мҰнау: кҚпӘрлӘктӘ жій үана ойласа, онҰ растап мойҰндаүандай к+рсету, тура жолдан адасудҰ пӘкӘрлеқ ахир ңабҰлдаүандай к+рсету. ОсҰлайша кӘрпиÇз, ақңау да к+қӘлшек кӘсӘлердӘ ңауӘптӘ жаүдайүа салҰп ңоÇдҰ. М&ндай шайтани шабуҰлүа үҰлҰми, ңисҰндҰ да аңиңи жауап бередӘ.
СЕГӨЗӨНШӨ ИШАРА. "КейбӘр кӘтаптарҰқҰзда, кҚпӘрлӘк пен адасу кӘл ж&қ +те мҚшкӘл де ңиҰн, ол жолүа ешкӘм тҚспеуӘ керектӘгӘн, ол жолда жҚру мҚмкӘн еместӘгӘн, ал иман мен тура жолдҰқ анҰң та жеқӘл, сондҰңтан бірӘ сол жолүае сҰрткеректӘгӘн айтңан болатҰнсҰз. Басңа бӘр кӘтабҰқҰзда адасу оқай, ол адамдҰ б&зу, аңҰсҰн жеу болүандҰңтан к+пшӘлӘк сол жолдҰ тақдайдҰ дейсӘз. Б&л ңарама-ңайшҰлҰң!" деген с&раңңа ң Айна а ңисҰндҰ жауап берӘледӘ. Жіне: "Адам хаң жолдан адасңан кезде Қрей мен ңайүҰ басатҰнҰ сондай, +мӘрде ңҰзҰң к+рмек тҚгӘл ңорңҰнҰштан жмасҰз жарҰлҰп кетуӘ керек едӘ, бӘраң кіпӘр +зӘн м&сҰлманнан да артҰң баңҰттҰ сезӘнуӘнӘқ себебӘ не?" деген с&раңңа +те тамаша бӘр тімсӘл арңҰлҰ ңанаүаттанарлҰң жауап берӘледӘ.
ТОҺұЗұНШұ ИШАРА. "Хаңңа жаң тура жолдаүҰлар, атап айтсаң інбиптаулҰқ басҰнда ілемнӘқ маңтанҰшҰ АрдаңтҰ ПайүамбарҰмҰз алейҒиссалату уіссілім, АллаҒтҰқ жірдемӘ мен мол мейӘрӘмӘне б+лене т&ра шайтан жаңтастарҰна кейде жеқӘлӘп ңалуҰнҰқ себебӘ не?аүҰ дай-аң, «еқ соқүҰ ПайүамбардҰқ кҚндей жарңҰн пайүамбарлҰүҰ келгенде МідинанҰқ мҚнапҰңтарҰ ИсламдҰ ңабҰлдамай, адасҰп ңисҰң жолда жҚре бергенӘ несӘ? М&нҰқ хикмет-сҰрҰ неде?» деген іркӘмдӘ ойландҰратҰн с&раңңа тамаша да ка екен наңтҰ жауап.
ОН БӨРӨНШӨ ИШАРА. АдасңандардҰқ ңҰлҰңтарҰна бҚкӘл ілем ашуланатҰнҰн, табиүи апаттар солардҰқ кесӘрӘнен прңҰнҰшолатҰнҰн ҮасиеттӘ Ү&ран үажайҰп тҚрде хабар бередӘ. Б&л рисале сол туралҰ сҰр шертедӘ.
ОН ШӨНШӨ ИШАРА. " ш НҚкте"..................................87-89
#4деп, дЕКӨНШӨ Н КТЕ.>Шайтан ңателескен адамүа ңатесӘн мойҰндатпау арңҰлҰ АллаҒтан кешӘрӘм с&рап, Оүан сҰйҰнҰп, жалбарҰнуүа жол бермейдӘ. СосҰн адам менмендӘгӘ ңозҰп +зӘн баӘ. Олааңтауүа тҰрҰсадҰ. Ү&ддҰ ешңашан ңателеспейтӘн секӘлдӘ. Б&л рисале сол туралҰ тҚсӘндӘрӘп, іркӘмдӘ ңанаүаттандҰрадҰ. ҮателӘгӘн к+рмеу жӘберген ңателӘктен де Қлкен ңателӘк екенӘн, ал ңателескенӘн бӘлудӘқ +зӘ діреже екк+рсеттӘптӘ ондай адамдҰ ңателестӘ деуге болмайтҰнҰн баÇндайдҰ.
Б&л рисалеге &ңсас екӘ мақҰздҰ рисале бар. БӘреуӘ ЖиҰрма тоүҰзҰншҰ Меерек бқ алтҰншҰ рисалесӘ, ол да м&сҰлмандарүа мҰңтҰ ңорүан. ЕкӘншӘ ңорүан, ЖиҰрма алтҰншҰ МектубтҰқ «ХҚджжіт-ул Ү&ран алаш Шайтани уа хизбихи» деп аталатҰн рисалт бола Қш рисале бӘр-бӘрӘмен байланҰстҰ. Б&л заманда имандҰларүа аса ңажет екенӘн айта кетейӘн. БӘраң, б&л рисалелердӘ Ү&ранүа адал, шҰн берӘлген кӘсӘлерге беру керек деп ойлаймҰн. Бидүатңа жаң, адасңан немесе саÇсатпен ауенӘн ҮкӘсӘлерге бермеген д&рҰс. ЮсӘресе, «Худжумат-Ұ Ситте» рисалесӘне б&рҰқүҰ СаидтҰқ с+здерӘ араласңандҰңтан хас шікӘрттерӘме, адал бауҰрларҰма тиесӘлӘ деп ойлаймҰн. ЮзӘрге хаңтҰ тҰқдамайтҰн, аңиңаттҰ ңабҰлдамайтҰн сетедӘрге к+рсетпеген ж+н. Ол еқ тақдаулҰ деген, &стазүа жаңҰн кӘсӘлерге арналүан.
ОН ТЯРТӨНШӨ ЛЕМА.........................................................90-102
ЕкӘ б+лӘмнен т&радҰ
БӨРӨНШӨ БЯЛӨМ...................рңамнҰ........................................90-95
МӘне, б&л рисаленӘқ бӘрӘншӘ б+лӘмӘ ілгӘ хадистӘқ мінмаүҰнасҰн жан-жаңтҰ ңарастҰрҰп, ңаруҰ, ңҰлҰп тҚсӘндӘргенӘ сондай сенбеген адамнҰқ кӘшкене &ÇтҰ болса, ірӘ географиÇшҰ пенденӘқ аңиңатңа ниетӘ болса, б&л хадистӘқ м&үжиза екенӘн Çүни тақүажайҰптҰүҰндеп ңа мойҰндар едӘ. СебебӘ, жауаптар наңтҰ ірӘ толҰң ңанаүаттандҰрарлҰң.
ОН БЕСӨНШӨ ЛЕМА............................................................103
Рисалей-Н&р топтамасҰнҰқ С+здер, Мектубат жіне он тӘ. ЯйтӘ Лемаүа дейӘнгӘ б+лӘгӘнӘқ мазм&нҰ. ЮрбӘр рисаленӘқ мазм&нҰ +зӘнӘқ соқүҰ жаүҰна жазҰлүандҰңтан б&л Лема да жазҰлмай ңалдҰ.
ОН АЛТұНШұ ЛЕМА......................далүан....................103-112
МақҰздҰ міселелер туралҰ с&раүан кейбӘр с&раңтарүа жауап. МҰсалҰ, +те ойландҰратҰн т+рт с&раңтҰқ жауабҰ.
БӨРӨНШӨ САУлҰңтараңҰнда іҒл-Ә сҚннет уіл жамаүат Қлкен жеқӘске жетедӘ"-деп ңуанҰштҰ хабар берген іулиелердӘқ айтңанҰ болмай ңалуҰнҰқ себебӘ не?
ЕКӨНШӨ САУАЛ. Рисалей-Н&рдҰқ авторҰ +зӘн ңҰспа баңҰтүан дҚниÇң&марларүа ңарсҰ шҰүудҰқ орнҰна оларүа дҚниÇлҰң т&рүҰдан тиӘспеуӘнӘқ себебӘ айтҰладҰ.
ШӨНШӨ САУАЛ. АнглиÇ, ИталиÇ елдерӘнӘқ ТҚркиÇүа соүҰс ашңҰсҰ келгендеенӘн, соүҰсңа ңаттҰ наразҰ боладҰ. НегӘзӘнде ол, халҰңтҰқ ңайрат-жӘгерӘн оÇтҰп Ислами отан сҚйгӘштӘктӘ ңоздҰрҰп дӘннӘқ жандануҰна, бидүаттардҰқ азаŞҰна себанҰстаар едӘ. МӘне, б&л рисале осҰ міселенӘқ себеп-салдарҰн тҚсӘндӘредӘ.
ТЯРТӨНШӨ САУАЛ. "ҮолҰқҰздаүҰ н&р кӘтаптарҰн іркӘмге к+рсетпей, шікӘрттерӘқӘзге саң болуҰнсӘ!>Сес бересӘз. Ж&рт б&л н&рдҰқ пайдасҰнан ң&р ңалҰп жатңан жоң па?" деген сауалүа +те тамаша жауап. СоқҰнда "Лихие-и саүадат" жайлҰ Çүни АрдаңтҰ ПайүамбарҰмҰздҰқ шаш-саңалҰ туралҰ с&раңңа ешӨНШӨ Ш ңалдҰрмайтҰн жауап берӘледӘ. Одан кейӘн кіпӘрлердӘқ б&рҰннан берӘ тиӘсӘп келген Қш міселеге тоңталҰп онҰ да наңтҰ жауаптармен ңанаүаттандҰрадҰ.
БӨРӨНШӨ С РАҮ.
аÇтҰнҰқ бӘр маүҰнасҰ: "ЗҚлңарнайн КҚннӘқ ҰстҰң та батпаң бӘр суүа батңанҰн к+рдӘ" дейдӘ. М&нҰ ңалай тҚсӘнемӘз?
ЕКӨНШӨ С РАҮ. ЗҚлңарнайннҰқ салдҰрүан ңорүанҰ ңай жерде? çджуж Міджуж деген кӘмдер?
ШӨНШӨ С РАҮ ңорекретӘ Иса пайүамбар аңҰрзаманда келӘп, ДажжалдҰ +лтӘретӘнӘ жайлҰ с&раңтарүа керемет т&щҰмдҰ жауап берӘледӘ. Б&л рисале Ғім имандҰлардҰқ иманҰн нҰүайтадҰ, Ғім +зӘнӘқ с+з саптау ш, жҚзӘгӘмен аңҰн-жазушҰлардҰ тақүалдҰрадҰ, Ғім дӘннен безгендердӘқ ҚнӘн +шӘрӘп, сазайҰн
тартңҰзадҰ. СоқҰна таман "Муүаибат-Ұ Хамсе", Çүни ПайүамбарҰмҰз айтңан бес үайҰптҰқ екеуӘ туралҰ с&ралүан мақҰздҰ с&раңңа мақҰздҰ жауап берӘледмел тҚ ШТ
ОН ЖЕТӨНШӨ ЛЕМА.....................................................113-138
«ЗҚхре» аттҰ еқбегӘнен алҰнүан «Он бес т&жҰрҰм»
БӨРӨНШӨ Т ЖұРұМ. НіпсӘнӘқ ң&мартңан уаңҰтша, пайдасҰз нірселерӘнӘқ аңиңатҰн ашҰп к+рсетӘпзгеше н аңҰретке, міқгӘлӘкке б&радҰ.
ЕКӨНШӨ Т ЖұРұМ. Ү&раннҰқ ңаүидасҰ бойҰнша, м&сҰлмандар кӘшӘпейӘл болҰп, тікіппар болмауҰ керектӘгӘ баÇндаладҰ.
ТЯРТӨНШӨ Т ЖұРұМ. АллаҒтҰқ бекӘткен зақҰ болүан жҰл мезгӘлдерӘ ауҰсҰп, үасҰрлар +ткенмен к+п нірселер ңазңалпҰнда жақаруҰ мҰна ілем аүашҰнҰқ кемел жемӘӘ мҰңтм баласҰнҰқ да махшарда діл солай, ңаз-ңалпҰнда жаратҰлатҰнҰн ділелдейдӘ.
БЕСӨНШӨ Т ЖұРұМ. МҰна пілекетӘ к+п, бҚлӘнген үасҰрдҰқ еқ с&мдҰң білесӘ жіне адамдҰ дӘннен бездӘретӘн нірсе, 8
АмаүҰна Т ЖұРұМ. НіпсӘ мен шайтан кіпӘрлердӘқ сан жаүҰнан к+птӘгӘн жіне олардҰқ кейбӘр иман аңиңаттарҰн ж&мҰла жоңңа шҰүаруҰн к+лденеқ тартҰп кҚмін туүҰзадҰ. Б&л рисале сондай кҚмін, шҚбілардҰқ, жіне дӘнге келгендберзах
немң&райлҰңтан саңтап, кҚдӘк ңалдҰрмайтҰн тамаша аңиңат бӘр мҰсал баÇндайдҰ. Шік-шҚбі тамҰрҰн шауҰп, орнҰна жіннаттҰқ иман аүашҰн егедӘ.
ЖЕТӨНШӨ Т ЖұРұМ. Ислам ңоүамҰна +те зиÇн, бӘрнадай Ұс +ркениетӘнде баңҰт саналатҰн, з&лҰмдҰ да з&лҰмат дҚниÇң&марлҰңңа имандҰлардҰ ңҰзҰңтҰрҰп жҚрген жҰлпос белсендӘсҰмаңтардҰ Ү&раннҰқ алмас ңҰлҰшҰмен бастарҰн шауҰп +лтӘрӘп тастайдҰ. СонҰмен ңатар дӘннен безейӘнрма бе немесе пасҰңтҰңңа бой алдҰрүан имандҰлардҰ ҮасиеттӘ Ү&раннҰқ ауруханасҰна жатңҰзҰп емдеп жазадҰ.
аÇтҰнҰқ бӘр нҚктесӘн тіпсӘрлеп, үаламдаүҰ барлҰң зат зірреден бастап КҚнге шейӘн белгӘлӘ бӘр мӘндет атңаратҰнҰн, ір нірсенӘқ Әс-ірекетӘ таүдҰрдҰқ жазуҰмен болатҰнҰн жіне шӘрейтӘ мол АллаҒ іркӘмнӘқ мӘндетӘнӘқ ӘшӘне сҰйаңҰ ретӘнде бӘр ліззат салҰп ңоÇтҰнҰн дійектӘ тҚрде тҚсӘндӘредӘ. ЖаратҰлҰстҰқ еқ абзалҰ, тӘрӘ-жандардҰқ жоүарҰ міртебелӘсӘ, жердӘқ айүаңтсҰ адам, егер жалңауланҰп үапҰл +мӘр сҚрсе тастан бетер жансҰз, шҰбҰннан бетер ңансҰз болатҰнҰн ңатақ ескертӘп, адамдардҰ +з мӘндеттерӘн атңаруүа шаңҰрадҰ. Жіне АллаҒтҰқ м&тлаң улухиÇтҰн Çүни барлҰүҰн бӘр +зӘ басңара үанаүҰндҰратҰнҰн ділелдейдӘ.
ТОҺұЗұНШұ Т ЖұРұМ. АллаҒ Таүала +зӘнӘқ жомарттҰүҰмен ілемдегӘ жаңсҰлҰң пен кемелдӘк атаулҰнҰ адамзаттҰқ асҰлдарҰ пайүамбарлар арңҰлҰ к+ңтҰ бин. Оларүа мойҰнс&нүандар жаңсҰлҰңңа, кемелдӘкке, н&рүа ңауҰшҰп баңҰттҰ боладҰ. Жіне ң&лшҰлҰң т&рүҰсҰнан да кӘп-кӘшкене адам мазм&ндҰлҰүҰмен, жіне ілгӘ мойҰнс&нудҰқ сҰрҰмен
аузҰнан шҰңңан бӘр ауҰз "АллаҒу АкбаҰна руӘ жер шарҰнҰқ айтатҰн Қлкен "АллаҒу Акбар" с+зӘне айналатҰнҰн баÇндайдҰ. ОсҰлайша дӘннӘқ ңасиеттӘлӘгӘн, иманнҰқ кереметтӘгӘн ашҰп к+рсетӘп, дӘнге ңарсҰ болу ол адасу, бу, шҰүҚллӘ зиÇн екенӘн наңтҰ ділелдейдӘ.
ОНұНШұ Т ЖұРұМ. Хаң ТаүаланҰқ маүрифат н&рҰн к+рудӘқ, онҰқ аÇттарҰ мен куігер айналарҰндаүҰ ділелдердӘқ белгӘ нҰшандарҰн тамашалаудҰқ Қш тҚрӘ бар дейдӘ. БӘрӘ, су секӘлдӘ, кейбӘрӘ ауа секӘлдӘ, ал бӘр среуӘ н&р секӘлдӘ. Оүан ңалай жаңҰндау керектӘгӘн ңайтсе алҰстайтҰнҰн баÇндайдҰ.
ОН БӨРӨНШӨ Т ЖұРұМ. ҮасиеттӘ Ү&раннҰқ с+зӘнде мейӘрӘм мен ңамңорлҰң болуҰнҰқ хикметӘн, жіне Ү&раннҰқ с+з саптауҰндаүҰ ҚндестӘк, с+здерӘнӘқ судай т+гӘлхамдуруҰ шҰнайҰ екендӘгӘн айтадҰ.
ОН ШӨНШӨ Т ЖұРұМ. АдамдардҰ шатастҰрҰп жҚрген "бес міселе
БӘрӘншӘсӘ.
сҰрҰмен хаң жолда жҚрӘп, тура жолүа шаңҰрушҰлар +зӘнӘқ мӘндетӘн атңарҰп АллаҒтҰқ ӘсӘне араласпауҰ керектӘгӘ айтҰладҰ. Ашк+здӘктӘқ кесӘрӘнен +зӘнӘқ ң&л ңҰзметшӘ екенӘн &мҰтҰп, +зӘн билеп-т+стеушӘ секӘлдӘ сезӘнудне ңаттандҰрҰп, іркӘм ілӘн бӘлу керектӘгӘн баÇндайтҰн жалпҰүа ңажет міселе.
ЕкӘншӘ міселе. Ү&лшҰлҰңтҰқ себебӘ АллаҒтҰқ імӘрӘ, ал нітижесӘ АллаҒтҰқ ризашҰлҰүҰ, ал пайдасҰн болса аңҰретте
к+ретӘнӘн айтадҰ.сақ жадҚниÇлҰң пайдалар мен табҰстар ң&лшҰлҰңтҰқ бастҰ себебӘ, немесе &йҰтңҰсҰ болса сауабҰн кемӘтетӘнӘн баÇндайтҰн үибадаттҰқ аңиңатҰн ҚйрететӘн мақетӘн ңа ңажеттӘ міселе.
шӘншӘсӘ.
КиелӘ хадистӘқ керемет бӘр ңаүидасҰн тамаша тімсӘлмен тҚсӘндӘре келе, ң&лшҰлҰңтҰқ негӘзӘ, пенде +зӘнӘқ ілсӘз, паңҰр кемшӘн екенӘн бӘлу жіне АллаҒңа жҰндайдну, одан раңҰм кҚту екенӘн айтадҰ. Сондай-аң, ір Әсте ҰңҰлас болатҰндҰңтан адам бӘр Әс-амал жасарда АллаҒтҰқ ризашҰлҰүҰн ойлап, нітижеге араласпаса жоүарҰ міртебеге к+терӘлетӘнӘн баÇндайтҰн мақҰздҰ жҚзӘн.
Т+ртӘншӘ міселе.
АÇтҰнҰқ ишари маүҰнасҰ бойҰнша АллаҒтҰ еске тҚсӘрмейтӘн, ОнҰқ атҰмен берӘлмеген нҰүметтӘ алҰп жеу д&рҰс еместӘгӘн, егер аниенӘқтаж болса сҰртңҰ себептердӘқ артҰнан АллаҒтҰқ рахҰмҰн к+рӘп, "бисмиллаҒ" деп алуүа болатҰнҰн айтадҰ. Сондай-аң, "иңтирандҰ" Çүни екӘ нірсенӘқ ңосарланҰп келуӘн бастҰ себеп деп ңабҰлдамау керектӘгӘн тҚсӘндӘрӘп назардҰ МҚним-Ұ арлҰң АллаҒңа аударадҰ.
БесӘншӘ міселе. К+пшӘлӘктӘқ еқбегӘнӘқ жемӘсӘн басшҰсҰ алса, ол ңиÇнат ірӘ з&лҰмдҰң екенӘ жайлҰ айтадҰ. ңандай да бӘр &стаз немесе пӘрдӘқ ИліҒи н&рүа себеп, айна, &йҰтңҰ үана екенӘн, бӘраң ңайнар к+ Б&л жаң деп ойламау керектӘгӘ тамаша бӘр мҰсалмен ділелденӘп аңиңатңа есӘк ашҰп ж+н сӘлтейдӘ.
ОН ТЯРТӨНШӨ Т ЖұРұМ. Тіухид туралҰ т+рт кӘшкене рімӘз.
БӘрӘншӘ РімӘз. АңҰлҰ айналд&рҰс ойлай алмайтҰн себепке табҰнушҰ адамнҰқ назарҰн ИліҒи уахданиÇттҰқ ділелдерӘне аударадҰ. ЮдемӘ мҰсал келтӘрӘп зӘп АллаҒтҰқ жалүҰз екенӘн ділелдейдӘ.
шӘншӘ РімӘз. МіқгӘ +мӘрге ҚмӘткер, мерейӘ Қстем, дірежесӘ жтебедеадамзаттҰқ сезӘм-ңабӘлетӘ кейде тҚкке т&рмайтҰн іуестӘк пен ніпсӘге берӘлӘп кетедӘ. Б&л рисале сондай жаүдайдаүҰ адамдҰ ескертӘп, ңорңҰту арңҰлҰ оÇтатҰн тереқ аңиңаттҰқ бӘр &шҰ.
Т+ртӘншӘ РімӘз. АдамдҰ бӘтпейтӘн арман жетелеп, ш&батҰлҰқ соқҰан ңиÇл шҰрмап алүан кезде тамаша мҰсалҰмен ң&тңарҰп «Лі иліҒа иллаллаҒ» ңасиеттӘ с+зӘн айтңҰзҰп н&р ңазҰнасҰна ңарң ңҰладҰ.
ОН БЕСӨНШӨ Т ЖұРұМ. " ш міселе"
БӘрӘншӘсӘ. АллаҒтҰқ "ай!
есӘмӘнӘқ сіулесӘне ишара ңҰлатҰн
АÇтҰн тіпсӘрлейдӘ. Үара жерге к+мӘлген т&ңҰмдардҰқ ңалайша ңаз-ңалпҰнда саңталҰп келеснӘқ:
ОН СЕГӨЗӨНШӨ ЛЕМА.......................................................138
Келешекте еле айкӘтапңа енетӘндӘктен б&л жерге жазҰлмадҰ.
ОН ТОҺұЗұНШұ ЛЕМА...........................................139-147
дейтӘн ңасиеттӘ АÇттҰ "жетӘ нҚкте" арңҰлҰ тіпсӘктерӘнҚнемшӘл болудҰ б&йҰратҰн, ҰсҰрап пен бекерге мал шашпаңтан тҰÇтҰн, ісӘресе б&л заманнҰқ адамдарҰна +те пайдалҰ хикмет дірӘсӘн беретӘн ң&ндҰ рисале.
БӨРӨНШӨ Н КТЕ. АллаҒ Таүала адамзатңӘлӘп, у еткен нҰүметтерӘнӘқ орнҰна шҚкӘр с&райтҰнҰн, жіне ҚнемшӘл болу нҰүметтӘ ң&рметтеу, Ү&дайүа шҚкӘр ету ірӘ берекеге себеп болҰп табҰлатҰнҰн, ал ҰҚкӘл тболса Хаң ТаүаланҰқ нҰүметтерӘн ңадӘрлемеу, олардҰқ дірежесӘн ң&нҰн тҚсӘру болҰп саналатҰнҰн, аңҰрҰнда жамандҰңңа апаратҰнҰн айтадҰ.
ЕКӨНШӨ Н КТЕ. АдамнҰқ денесӘ сарай Әспеттес, асңазан сол сарайдҰқ мҰрзасҰӘ де жболса ауҰзүа тҚскендерге ңҰзмет ететӘн есӘкшӘ. Жеген таүамнҰқ ліззатҰ белгӘлӘ м+лшерден аспау ңажеттӘгӘ, жалпҰ ҚнемдӘ пайдалану денсаулҰңңа пайдалҰ екенӘ, ал ҰсҰраасадҰ.п, к+п ӘшӘп-жеу денсаулҰңңа зиÇн, ауру туүҰзатҰнҰ баÇндаладҰ.
ШӨНШӨ Н КТЕ. Дім сезу ңабӘлетӘ денемен үана шектелмей аңҰл, рух, ңалб секӘлдӘ , жер ермен тҰүҰз байланҰстҰ болүандҰңтан ҰсҰрап ңҰлмаса, кедейленӘп ңаалмайтҰн болса жіне Ү&дайүа шҚкӘр ететӘн болса тіттӘ таүамдардҰ жеуге болатҰнҰн ХазӘретӘ Шах-Ұ ГейланиҰп, ңараматҰн мҰсал келтӘрӘп тҚсӘндӘредӘ. ШҚкӘрдӘқ шҰқҰна шҰүу ҚшӘн дененӘ рух, ніпсӘнӘ ңалб, асңазандҰ аңҰл басңару керектӘгӘн айтадҰ.
ТЯРТӨНШӨ Н КТЕ. немдӘлӘк береке ікелетӘндӘктÇ, онҰмшӘл жандар рахат ірӘ абҰройлҰ +мӘр сҚретӘнӘн, ал ҰсҰрап кедейлендӘрӘп тӘптӘ тӘленшӘ ңҰлҰп, ар-намҰс бірӘнен айҰрҰп тӘптӘ дӘни парҰздардҰ пида етуге дейӘн апаратҰнҰн айтадҰ.
БЕСӨНШӨ Н КТЕ. Яте ......Ұ бал оңиүасҰн айтҰп отҰрҰп ҚнемдӘлӘктегӘ абҰрой мен берекенӘқ, ал ҰсҰрап к+п нірседен маң&рҰм ңалдҰратҰнҰнҰқ сҰрҰн тамаша тҚсӘндӘредӘ.
АЛТұНШұ Н КТЕ. ҮолҰ тар, сарақдҰң пен ҚнемшӘлдӘк бӘр-бӘрӘне мҚлдем басңа екенӘн ХазӘретӘ ОмардҰқ (р.етӘне,Ұ АбдуллаҒтҰқ (р.Ғ.) бастан кешкен оңиүасҰмен тҚсӘндӘредӘ.
ЖЕТӨНШӨ Н КТЕ. ұсҰрап адамдҰ ашк+з ңҰлатҰнҰн, ашк+здӘк болса ңанаүатсҰз ңҰлатҰнҰн, ңанаүатсҰздҰң к+п нірседен ң&р ңалӘске аірӘ ҰңҰластҰ заңҰмдайтҰнҰн керемет тҚсӘндӘредӘ.
ЖИұРМАСұНШұ ЛЕМА.........................................148-158
илі ахир... аÇтҰ жіне
КиелӘ хадистӘқ талабҰ бойҰнша дӘн Исламда ҰңҰлас +те мақҰздҰ ірӘ зор мақҰзүдӘқ аңкенӘне тоңталҰп, онҰқ к+птеген мін-жайҰн ашҰп бӘр маүҰнасҰн "бес НҚкте" арңҰлҰ тіпсӘрлейдӘ.
БӨРӨНШӨ Т ЖұРұМ. НелӘктен дҚниÇң&мар, үапҰлдар, адасңан кіпӘрлер сҚттей &йҰп ҰнтҰмаңтасҰп жа ңайтҰал тура жолдаүҰ хаң иелерӘ алауҰз кҚй кешедӘ? - деген с&мдҰң ірӘ ӘшӘқдӘ удай ашҰтатҰн с&раңтҰқ жетӘ себебӘн атап т&рҰп т&шҰмдҰ да шешӘмдӘ жауап бередӘ.
ЖИұРМА БӨРӨНШӨ ЛЕМА........................................159-167
АÇтҰн тіпсп тҰқ Ә. ұңҰластҰ болу ҚшӘн не Әстеу керектӘгӘ, нендей ережелердӘ орҰндау ңажеттӘгӘ жіне оүан ңол жеткен соқ ңалай саңтап ңалуүа болатҰнҰ жан-жаңтҰ кеер жастҚсӘндӘрӘлӘп мақҰздҰлҰүҰна орай он бес кҚнде ңайталанҰп оңҰлҰп т&руҰн жіне т+мендегӘ ережелердӘқ ңатақ саңталуҰн б&йҰрадҰ.
БӨРӨНШӨ ЕРЕЖЕ. Тек АллаҒтҰқ ризашҰлҰүҰн маңсат ңҰлу.
ЕКӨНШӨ ЕРЕЖЕ. Бісекелесусаүан Ұп +зара ауҰзбӘршӘлӘктӘ нҰүайту.
ШӨНШӨ ЕРЕЖЕ. ұңҰластҰқ мақҰздҰлҰүҰн бӘлу жіне б&л ңҰзметтӘқ баңҰлаушҰларҰ бар екенӘн бӘлу.
ТЯРТӨНШӨ ЕРЕЖЕ. БауҰрлар +зара тату, бӘр-бӘрӘне жолмайдеретӘндей піни болу керектӘгӘ жіне ҰңҰластҰ болу ҚшӘн +лӘмдӘ жиӘ ойлау керектӘгӘ жіне +зӘн АллаҒтҰқ алдҰнда т&рүанҰн сезӘну
екенӘ, сӘ ап-а ңатар ҰңҰластҰ б&затҰн нірсе дҚниÇуи арманңиÇлүа берӘлӘп міқгӘ +мӘр сҚретӘндей сезӘну екенӘ айтҰладҰ.
КЕЙБӨР БАУұРЛАРұМА ЖЕКЕ ЖАЗұЛҺАН ХАТ................................................п отҰр167
Бидүаттар к+бейген кезде ПайүамбарҰмҰздҰқ сҚннетӘн &стану +те мақҰздҰ екенӘ жіне Рисалей-Н&рдҰ жазудҰқю(оңудҰқ)>бес тҚрлӘ үибадат саналатҰнҰ айтҰладҰ.
ЖИұРМА ЕКӨНШӨн маүҰ......................................168 -175
АÇтт басңаегӘзге алҰп ишари тҚрде Рисалей-Н&рдҰқ жазушҰсҰна жіне Рисалей-Н&рүа к+пшӘлӘктӘқ ңойүан: "Сен дҚниÇң&марлардҰқ дҚниÇсҰна араласпасақ да ійтеуӘр бӘр сҰлтау тауҰп сенӘқ аңҰретӘқе нелӘктен тосҰншаередӘ?" деген с&раңңа тамаша жауап берӘледӘ.
БӘрӘншӘ Ишара. Рисалей-Н&рдҰқ жазушҰсҰ жіне Рисалей-Н&р кҚллӘ имандҰлардҰқ ісӘресе Спарта уілаÇтҰнҰқ рухани дамуҰна, имандарҰнҰқ +ркен жаŞҰна бӘрден-бӘр себеп болүандҰңтан, ілгӘ с&раңтҰқ жауабҰайтҰп ҚшӘн солар берӘп, менӘ аңтауүа міжбҚр. СондҰңтан дӘнсӘздерден менӘ ңорүаштау халҰңтҰқ, ісӘресе Спарта уілаÇтҰ ж&ртҰнҰқ мӘндетӘ екенӘн наңтҰлап к+рсетедӘ.
ЕкӘншӘ Ишара. "Сен бӘзге неге ренжисӘқ? ЖаүдайҰлар тутҰп +тӘнӘш бӘлдӘрмейсӘқ? БӘлесӘқ үой, бӘздӘқ &станар ңаүидамҰз бар. Заманауи ңатақ ережелерӘмӘз бар. МҰна Республика зақҰна сійкес +ктемдӘк, ҚстемдӘк жасауүа болмайдҰ, онҰ тҚбӘрӘмен жоŞүа кҚресӘп жатҰрмҰз. Сен онҰмен санаспайсҰқ, иманд ишараа м&нҰ ңабҰлдамайдҰ дейсӘқ. СенӘқ оңшаулануҰқ, ерекшеленӘп
ж&рттҰқ назарҰн аударуҰқ жіне +кӘметтӘқ режимӘне ңарсҰ екенӘқ белгӘлӘ. Б&л бай-шонжарларүа тін ірекет. Б&ңара халҰң оÇндҰ, социализм діуӘрӘ бастсекӘлдЯктемшӘлдӘкке, ҚстемдӘк ңҰлуүа жол жоң!" деген сауалүа:
АңиңаттҰ з&лҰмдҰңпен жоң ңҰлу мҚмкӘн емес
Онда жҚректӘ жоң ңҰл, ңолҰқнан келсе жоң ңҰлу, -
дегендей АллаҒ жарҰлңңадӘр-ан имани уі Ү&рани ӘлӘм дарҰүан. М&ндай ИліҒи жарҰлңаудҰ жоң ңҰлудҰ тек адам бейнесӘндегӘ шайтан үана ойлайдҰ. Егер б&л ірекеттерӘн ҚкӘмет бӘлсе р&ңсат бермейдӘ дейдӘ &стаз. Ондай бассҰздҰңңа тек Саид Н&рси емес, парңҰна барса кҚллӘ адамзат асаулҰүтҰнҰн, тӘптӘ кҚллӘ ілем ренжитӘнӘн наңтҰ тҚрде ділелдейдӘ.
шӘншӘ Ишара. ЕкӘ с&раңңа толҰң жауап берӘледӘ.
ЖИұРМА ШӨНШӨ ЛЕМА..................................арҰқ м176-194
АÇтҰна сҚйене отҰрҰп ішкерелеп, аңҰлүа ңонҰмдҰ тҚрде, к+зге ш&ңҰп т&рҰп мҚ ҰқүайместӘгӘн тоңсан айүаңңа татитҰн тоүҰз мҰсалмен дійектӘ тҚрде ділелдейдӘ. "Табиүат рисалесӘ" жарҰңңа шҰңңаннан кейӘн ол кӘтапша туралҰ бҰлай деген екен: "АтеизмнӘқ, Çүни ң&дайсҰздҰң пӘкӘрӘнӘқ бел омҰртңасҰ сҰндҰ, ендӘрнайдҰп тӘрӘлмейдӘ".
ЖИұРМА ТЯРТӨНШӨ ЛЕМА.....................................195-204
аÇттарҰна сҚйене отҰрҰп ійел затҰ орамал тартҰп, шариүатңа сай киӘнуӘ табиүи екенӘ, солай жҚруӘн олардҰқ жаратҰлҰсҰ талап ететӘнӘн жіне дӘннен безгендердӘқ а О, Фандай ол бӘр ңорлҰң, еркӘндӘгӘн шектеу емес, керӘсӘнше оранүан кезде +здерӘн емӘнеркӘн ңауӘпсӘз сезӘнетӘнӘн, еркектердӘқ арам ой, ала к+здерден аман ңалатҰнҰн, ійел затҰн ңорлау емес Қлкен ң&рмет екенӘн сондай-аң от басҰнде, "Һа-зайҰптҰлар тату-тіттӘ +мӘр сҚру ҚшӘн де ҰңпалҰ зор екенӘн жіне &рпаңтҰ к+бейтуге болҰмдҰ ісер ететӘнӘн наңтҰ тҚрде, аңҰлүа ңонҰмдҰ тҚрде +үҰнда болүан оңиүалардан мҰсалдар келтӘре отҰрҰп ділелдейдӘ.
ИМАН Ж ЗДӨ АҮұРЕТТӨК ҮАРұНДАСТАРұММЕН С ХБАТ 199-204
Рисалей-Н&рдҰқ бӘр негӘзӘ мейӘрӘм болүандҰңтан жіне ійелдер мейӘрбан болүандҰңтан Рисалей-Н&рмен табиүи тҰүҰз байлжаңтар. Дегенмен терӘс аүҰмдар сол мейӘрӘм ңасиетӘне ие жандардҰ адастҰрҰп мейӘрӘмӘн б&рҰсңа пайдаланҰп жатңанҰн, баңҰттҰ болудҰқ жолҰ тек Ислам ң&ндҰлҰңтарҰнан табҰлатҰнҰн баÇндайтҰн маүҰнасҰ тереқ хат.
ЖИұРМА келдӘ.Ө ЛЕМА.......................................205-221
Б&л рисале:
аÇттарҰн басшҰлҰңңа имандҰ кӘсӘге дҚниÇназардле, біле еместӘгӘ, олардҰқ кейбӘрӘ ИліҒи ескерту, кейбӘрӘ Рахмани Әлтипат, не болмаса кҚнідан тазару екенӘ айтҰлҰп, онҰ хадистермен
наңтҰлай тҚседӘ. Егер а&таүҰнрңау жаүҰмсҰз, жаман нірсе болса АллаҒ Таүала +зӘнӘқ сҚйӘктӘ ң&лдарҰна ауру, біле-жала, ңиҰншҰлҰң бермес едӘ дейдӘ. Алайда дҚниÇда еқ к+п ңиналҰп, жапа шеккендер пайүамбарлар мен іулиелер екда аүанҰмен ңатар
секӘлдӘ шипа аÇттарҰн тіпсӘрлеп, ауҰрҰп т&рүан аүзкетесӘқӘреу, естӘмейтӘн, к+рмейтӘн дірӘ-дірмектер тіуӘр ңҰлмайдҰ, керӘсӘнше бірӘн к+ретӘн, бӘлетӘн аса мейӘрӘмдӘ де ңамңор бӘр АллаҒ шипа берӘп, емдейтӘнӘн жиҰайтан,с дірӘ секӘлдӘ жиҰрма бес т&жҰрҰммен баÇндайдҰ
ЖИұРМА АЛТұНШұ ЛЕМА...................................222-267
Үарттарүа арналүан б&л рисаледрларҰнн мен иманнҰқ саÇсҰнда ңарттҰң шаң керемет суреттелӘп, ҚмӘт сҰйлайтҰнҰ сондай, ңартайүанҰна +кӘнӘп жҚрген бӘр ңариÇ оңҰп, тҚсӘнсе +кӘнӘштен арҰлҰп ңартайүанҰна ңуанап жатң ЯйткенӘ автор солай дейдӘ. "Маүан бӘр жҰл ңарттҰң +мӘрӘмдӘ он жҰл жастҰң шаңңа айҰрбастайсҰқ ба? - десе келӘспес едӘм. Мен ңартайүанҰма ризамҰн. ҮауӘптӘ жастҰң шаңтан ң&тҰлүӘқ үанңуанҰштҰмҰн".
ЖИұРМА ЖЕТӨНШӨ ЛЕМА.............................................267
Болашаңта басңа кӘтапңа енетӘндӘктен б&л жерге жазҰлмаүан.
ЖИұРМА СЕГӨЗӨНШӨ ЛЕМА...................................268-283
"ЖиҰрма сетҚндерктеден" т&ратҰн б&л рисаленӘқ кейбӘрӘ осҰ жерге жазҰлҰп, кейбӘрӘ басңа кӘтапңа енгендӘктен толҰң жазҰлмаүан.
ЖИұРМА ЕКӨНШӨ Н КТЕНӨҢ ЕКӨНШӨСӨ...........268-269
АÇтҰнҰқ тереқ маүҰналарҰнҰқ Қе де жн үана алҰп Ү&раннҰқ керемет м&үжизалҰүҰна сай үажайҰп тҚрде ңҰсңаша баÇндайдҰ.
БӘр шікӘртӘне &йңҰнҰқ тҚрлерӘн ірӘ сҚннетке сай уаңҰтҰн лүанҰ.пайдалану керектӘгӘн тҚсӘндӘретӘн ң&ндҰ хат..........270
дейтӘн салауаттҰқ керемет тереқ маүҰнасҰн ңиÇлүа ерӘк берӘп, к+ркем тҚрде суҰн ескдӘ................................................271
ХазӘретӘ МухиддиннӘқ "Уахдет-ул Уджуд" жолҰн ңазӘргӘ адамдарүа ҚйретудӘқ ңауӘптӘ екенӘн, байңамаса дӘннен шҰүарҰп, имҰ ңоүаиÇн беретӘнӘн ескертетӘн хат..................272
ТаүҰ да Мухиддинге жіне "Уахдет-ул Уджуд" міселесӘне ңатҰстҰ с&раңңа берӘлген үҰлҰми ңҰсңа да н&сңа жаукендӘг...........................................................................................273
ЖҚгенсӘз ніпсӘге ерудӘқ зиÇндарҰн санап т&рҰп Ұ, с+йӘп, ніпсӘнӘ ауҰздҰңтайтҰн ісерлӘ жазба......................................275
Керемет бӘр сійкестӘк...........................................................276
Рисалей-Н&рдҰқ ңабҰл болүанҰн, АллаҒтҰқ жірдемӘне б+ленгенӘн мегзейтӘн сійреттей белгӘлер.
Зекаи шікӘртӘнӘқ к+рген тҚсӘ...............................................278
СҚйӘншӘ хабар беретӘн, маүҰналҰ да жаңсҰ бӘр тҚс.
Рисалей-Н&рмен баңталасңандарүа жауап........ептер ...........279
Рисалей-Н&рдҰқ абҰройҰн жіне ңабҰл болүандҰүҰн баÇндайтҰн +леқ.
ЖИұРМА СЕГӨЗӨНШӨ ЛЕМАНұҢ ЖИұРМА СЕГӨЗӨНШӨ Н КТЕСӨулҰңта................................................280-283
ЖИұРМА ТОҺұЗұНШұ
ЛЕМА (АРАБША) ...........................................................284-303
"ТіфіккҚрнаме" деп аталатейдӘ. ЛеманҰқ бӘр б+лӘгӘ б&л жерге ҚлгӘ ретӘнде жазҰлүан. ҮалүанҰ толҰүҰмен ОсманлҰша Лемалар кӘтабҰна енген.
ОТұЗұНШұ ЛЕМА................................................304-356
"Сі&мҰс Әдеп аталатҰн жіне ірңайсҰсҰ Исм-Ә Аүзам дерлӘк немесе алтауҰ ңосҰлҰп Исм-Ә Аүзам болүан АллаҒтҰқ к+ркем есӘмдерӘ "Фірд", "Хаий", "ҮайŞмтҰрмайкем", "Адл", "Үуддус" жайлҰ жеке-жеке тоңталҰп сол киелӘ есӘмдердӘқ ілемдегӘ жарңҰн к+рӘнӘстерӘн баÇндайтҰн ң&ндҰ рисале.
МӨНЮЖАТ......................................................................358-374
здҰра сале РаббҰсҰна жалбарҰнүан &стаздҰқ мӘніжатҰ болуҰмен ңатар Жаратңан ИемӘздӘқ есӘм сипаттарҰн атап, бӘр жаүҰнан маүрифат дірӘсӘн берсе, бӘр жаүҰнан "тіфіккҚр" Çүни ой жҚгӘртӘп, пӘкӘри ң&лшҰлҰң саке камн ң&ндҰ рисале. СоқҰнда мҰна бӘр керемет д&үа-тӘлекпен тҚйӘндейдӘ:
СегӘзӘншӘ ЛеманҰқ мазм&нҰнан бӘр б+лӘк
Һайби ишара тдӘ к+рбӘр жазба, бӘр пӘкӘр.
аÇттарҰнҰқ үайби нҚктесӘн Һаус-Ұ Аүзам Сіийд Абдул Үадир ГійланидӘқ бӘр үайби кіріматҰмен тіпсӘрлейдӘ. НаңтҰ ірӘ үажайҰп кіріматтарүа б+ленгеқ ержҚС&лтан-Қл ЮулиÇ Çүни Шійх Гійлани, +зӘ +лгеннен кейӘн де тӘрӘ кезӘндегӘдей мҚридтерӘн алақдап, олармен байланҰста болүандҰүҰн «ЮҒл-Ә кішф уі іҒл-Ә уілаÇт» мойҰндаүан Çүни іулиедҰ. М&нҰқ рас екенӘн ділелдеген. СонҰмен, б&л КӘсӘ сегӘз жҚз жҰл б&рҰн Ү&дайдҰқ ң&дретӘмен осҰ замандҰ к+рген Çүни оүан к+рсетӘлген. МҰна аласапҰран, бҚлӘк-шӘрӘк к+п заманҰмҰӘ барлӘнӘқ ӘзӘн басҰп, артҰнан ерген Ү&ран ңҰзметшӘлерӘн ж&батҰп, демеу берӘп, ң&лшҰндҰрарлҰң +зӘнӘқ мішҒҚр ңасидасҰнҰқ соқүҰ бес жол жазбасҰнда он бес т&рүҰдан сол хабОлай беткӘзген.
ЕкӘншӘден; МҰна ңҰрсҰңтҰң +ршӘп т&рүан заманда тіртӘар анҰң міселелердӘ, наңтҰ айүаңтардҰ ңабҰлдамай жҚргенде м&ндай үайби ишара тҚрӘндегӘ олардҰқ ойҰнша "маңтангершӘлӘк" саналатҰн нірселердӘ паш еткӘ келмедӘ. АңҰрҰ, т&тңҰндҰңнӘқ &лӘмнӘқ сегӘзӘншӘ жҰлҰнда жіне еқ азаптҰ, еқ ңиҰн кҚндерде жанҰм бӘр демеуге, бӘр ң&лшҰндҰрҰсңа ңаттҰ м&ңтаж болүандҰңтан к+кейӘме м&ндай бӘр ой келдӘ: «М&нҰ ИліҒи нҰүметтӘ ңадӘрлеу маңсаттҰ отҰр.аүҰнауи шҚкӘр ретӘнде жарҰңңа шҰүар, паш ет! Эім, ңорҰңпа! ҮанаүаттандҰрарлҰң дірежеде ңуаттҰ!»
Мен, ілгӘ рисаленӘқ басҰнда айтңанҰмдай, м&нҰ паш еткендегӘ маңсатҰм,сңан мнҰқ сҰрларҰн ашатҰн РисалелердӘқ маңб&л Çүни ңабҰл болүанҰна Һаус-Ұ Аүзам ңол ңойҰп растаүанҰн; екӘншӘден, ол ңадӘрмендӘ стазҰмнҰқ кіріматҰн жарҰңңа шҰүмойҰнсңҰлҰ кейбӘр, іулиелердӘқ кіраматҰна сенбейтӘн дӘннен безгендердӘқ ҚнӘн +шӘру жіне Ү&ран ңҰзметӘнде жҚрӘп тосңауҰлдарүа жолҰңңан, к+птеген кедергӘлермен кҚресуӘне тура лу маңн достарҰмнҰқ Ұнта-жӘгерӘн арттҰру, ң&лшҰндҰру, тосңауҰлдарҰн ашу болатҰн. Мен ҚшӘн б&л «маңтангешӘлӘк» саналатҰндҰңтан ірине кҚллӘ зиÇн, дегенмен ол зиÇндҰ &стазҰм ҚшӘнболса астарҰм ҚшӘн ңабҰлдадҰм.
Б&л Һаус-Ұ АүзамнҰқ кіраматҰ жайлҰ рисале, бӘртӘндеп, ҚзӘк-ҚзӘк болҰа шҰүарҰлүандҰңтан бӘрнеше б+лӘмнен, ңосҰмшалардан т&радҰ. СоқҰна ңарай бӘрӘн-бӘрӘ ңуаттап, нмӘр сҚҰрҰп, жарңҰн бейнеге енедӘ. ИшаралардҰқ басҰ кҚқгӘрттеу болүанҰмен жолдастарҰнҰқ ңолдауҰмен ңуатталҰп анҰңтала бередӘ. ТӘптӘ, тақүаларкӘ с+зілгӘ бес жолдҰқ соқҰндаю(шікӘрттердӘқ)>ірңайсҰнҰқ ңҰзметтегӘ міртебесӘн, +зӘндӘк ерекше сипатҰн меқзеп, осҰлайша он бестен артҰң Ү&ран ңҰзметӘндегӘ ңҰмбат баулӘмненмдҰ анҰңтап к+рсетӘп ңойүан. Б&л рисаледе Һаус-Ұ АүзамнҰқ кіріматҰ арңҰлҰ бӘрнеше мақҰздҰ міселелер, бӘршама +зектӘ аңиңаттар баÇндалүан.
Б&л рисаленӘ іркӘмнӘқ оңҰүанҰн ңаламаймҰн, р&ңсат та бермеймӘн. М&нҰ ниетӘ таза, &ÇтҰ бар, ҰңҰлрабша іне ерекше бауҰрларҰмнҰқ оңуҰна р&ңсат беремӘн. ЮрӘ бас жаүҰнда жазҰлүан маңсаттарҰмдҰ ескере отҰрҰп оңҰсҰн. МенӘ кірімат-ң&мар адам деп ойламасҰн.
ЖиҰрма сегӘзӘншӘ ЛеманҰқ мазз етӘпн бӘр б+лӘк
с+йлемӘмен ілгӘ дӘнсӘздӘк аүҰмнҰқ ңарсҰласҰн Çүни болмҰсҰ н&рҰмен белгӘлӘ жіне з&лҰматтҰқ жойңҰн, ңоŞ ңарақүҰлҰна жіне т жіне ірӘ жандҰ кҚйдӘретӘн отҰнҰна ңарсҰ с+нбеген, керӘсӘнше з&лҰмат ңарақүҰлҰңтҰ ңаң жарҰп дҚниенӘ жарҰңңа б+леуге тҰрҰсңан РисалейН&рүа, онҰқ авторҰна арнайҰ тҚрде Әлтипат ңойҰп
деп заманнҰқ соқҰна дейӘн Рисалей-Н&рдҰқ тақүажайҰп тҚрде жарҰң беруӘн, лапҰлдап жана беруӘн с&рап д&үа еткеқнҰқ кбарҰнүан. Сондай-аң, заманҰнда ҮасиеттӘ Ү&раннҰқ мақҰзҰ зор шікӘртӘ болүан, Ү&рани ӘлӘмдӘ жарҰңңа шҰүарҰп онҰ айналаүа жаŞшҰ хазретӘ Имам-Ұ Али, ИсламнҰқ алүаш кезеқӘнде Ү&ранүа ңарсҰ жасалүан с&мдҰң соңңҰлар уелдӘ.рлӘ терӘс аүҰмдарүа ңарсҰ ңасиеттӘ «Исм-Ә АүзамдҰ» +зӘне шапаүатшҰ ретӘнде пайдаланҰп ңаҒарман тҚрде, ержҚректӘкпен шариүаттҰқ аңиңаттарҰн, Ислам негӘздерӘн ңаз-ңалпҰнда, аман саңтауүа тҰрҰсңанҰ сзда ру, діл соүан &ңсас аңҰрзаманда да Ү&ранүа мҚлдем ңайшҰ, кераүар дӘнсӘздӘк аүҰмҰна ңарсҰ діл сол «Исм-Ә АүзамдҰ» +зӘне шапаүатшҰ, ңорүан ңҰлүан жіне б&лтартпас берӘк Ү&Ұлүа ң шҰңңан, тақүажайҰп жіне м&үжиза Ү&раннҰқ аңҰрүҰ нҚктесӘн к+рсеткен Рисалей-Н&рдҰқ с+нбейтӘн н&рҰмен, +ткӘр тӘлӘмен батҰр тҚрде дӘнсӘздерге ңарсҰ т&рҰп т+теп берген жінеанҰ меҚзӘн +ртеп к+птеген гҚл-шешектердӘ ңуратңан кҚпӘрлӘк отҰн «Исм-Ә АүзамнҰқ» &лҰң та айбҰндҰ н&рҰмен +шӘрген сондай-аң, АллаҒтҰқ "Рахман"енӘн к
"Рахим">есӘмдерӘнӘқ мейӘрӘмге толҰ н&р-сіулесӘнен бастау алүаг "абҰл-хаÇт" суҰмен с+ндӘрген сондай-аң, +ртенӘп кеткен жерлердегӘ, тартҰлҰп ңалүан +зен мен бау-баңтардаүҰ г к+п бӘ емес, онҰқ орнҰна тау-тастарда, ңҰрларда +сетӘн, жақбҰрҰмен, рахҰммен шҰүатҰн аптап ҰстҰңңа шҰдамдҰ, суҰңңа т+зӘмдӘ гҚлдер +сӘрген Рисалей-Н&рдҰ алҰстан к+руӘ ірӘ мейӘрӘмдӘ тҚрде, ж&банҰш сҰйлаүандай кірімат кен. ТаңарауҰ; б&л ірине ХазретӘ Имам-Ұ Алиүа жарасар ңасиет, шоңтҰүҰ биӘк уілаÇт маңамҰнҰқ талабҰ жіне солай болуҰ керек анҰң міселе.
"джифр уі ібжід" есебӘ бойҰнша 1353 жҰлдҰ к+рсетедӘ. Ол, Рисалей-Н&р шікӘрттерӘнӘқ еқ ңарақүҰ, ңиҰн кезеқӘ. ОлнӘп +лде «Сікине» деп аталатҰн «Исм-Ә АүзамдҰ» жетпӘс бӘр аÇтпен ңосҰп жҚз жетпӘс бӘр рет тҰнбай ңайталап, ауҰзҰнан тастамай д&үа ңҰлүан Рисалей-Н&р авторҰнҰқ есӘмдерӘне сійкес, тіуіфук етӘп меқзеп иелерсол заманда «Исм-Ә АүзамдҰ» тасушҰ Рисалей-Н&р авторҰнҰқ ерекшелӘктерӘн жіне онҰқ ңауӘп-ңатерден сау-саламат, аман ңалатҰнҰн сҚйӘншӘлеп ишари хабар бередӘ. М&нҰ Ү&дайүа шауҒар"мандҰңңа ңауҰшҰп осҰлайша ХазретӘ АлидҰқ кіріматҰ расталдҰ.
с+зӘмен Әлтипат к+рсетӘп, онҰ ңорүаштап, желеп-жебеп, медет бметтӘқӘн хабарлайдҰ.
шӘншӘ нҰшан; ш жҰлдҰқ кҚз мезгӘлӘнде болүан ж&банҰшңа себеп Қш кірімат.
БӘрӘншӘ кҚзде болүан бӘрӘншӘ кірамат; Һаус-Ұ Аүзамю(радиаллаҒу анҒ)
с+здерӘмен он бес ишари мітӘн арңҰлҰ болдҰ...