Risale-i Nur

KUR'ÂN LİSANI ELİFBÂSI

1. HARFLER

Kuran-ı Kerîm'in harfleri sağdan sola doğru yazılır ve okunur.

Gelecek derslerde harfler tedricen öğretileceğinden bu tablo üzerinde fazla durmadan hemen karşı sahifedeki harekeli harfleri okumaya geçiniz.

"Bismillah" her hayrın başıdır. (Sözler)

HAREKE

Kur'ân harflerini kısa sesle okutan işaretlere «Hareke» denir. Bunlar üç tanedir:

ÜSTÜN: ( یَ ): İnce harfleri «E», kalın harfleri «A» sesiyle okutur.

ESRE: ( یِ ): İnce harfleri «İ», kalın harfleri «I-İ» arası bir sesle okutur.

ÖTRE: ( یُ ): İnce harfleri «U-Ü» arası, kalın harfleri «U» sesiyle okutur.

Demek selâmet ve emniyet, yalnız İslâmiyette ve imandadır. (Sözler)

Öğrendiğimiz harflerden

HEMZE-ELİF: ء ا Türkçedeki «e,i,u-ü» sesidir.

BÊ ب , DÂL د , ZÊ ز ve RÂ ر harfleri Türkçedeki benzerleri gibi telâffuz edilir ve daima ince okunur.

Yalnızca RÂ ر harfi üstün veya ötreli olunca kalın okunur. Ra رَ , Ru رُ gibi.

"Kur'ân okuyun. Zira o (Kur'ân), okuyanlara kıyamet günü şefaatçı olarak gelecektir." (Hadîs-i Şerîf Meâli)

Öğreneceğimiz beş harften

ZÊL ذ ve SÊ ث peltek okunur. Yani dilin ucu üst ön dişlerden biraz dışarı çıkartılarak telâffuz edilir.

VAV و Dudaklar öne doğru uzatılarak çıkarılır.

NUN ن ve MİM م Türkçedeki N,M sesini verir. Hepsi ince okunan harflerdir.

"İman eden ve iyi işler işleyen mü'minlere beşaret ver ki, altında nehirler akan Cennetler onlarındır. (Âyet Meâli)

CEZM (TUTAR) یْ

Cezm işareti hangi harfin üstünde bulunursa o harfi kendinden önceki harekeli harfe tutturur, beraber okutur. Üzerinde cezm işareti bulunan harfe sâkin denir. eb اَبْ , üb اُبْ gibi.

Allah'a abd ve asker olmak, öyle lezzetli bir şereftir ki, tarif edilmez. (Sözler)

KISA TÊ ة

TÊ harfi: Türkçedeki ince T sesidir ve iki şekilde yazılır: Uzun ت , kısa ة İki noktalı bir he şeklinde «Kısa tê» yalnız kelime sonlarında bulunur.

HÊ: ه هی Türkçedeki ince H sesini andırır.

LÂM: ل Türkçedeki L gibidir.

YÊ: ى يی Türkçedeki ince Y sesidir.

"İslâmiyet güneş gibidir, üflemekle sönmez. Gündüz gibidir, göz yummakla gece olmaz. Gözünü kapayan, yalnız kendine gece yapar." (Bediüzzaman)

HARFLERİN BİTİŞİK YAZILIŞI

Harflerin şekillerine göre sıralanışını, tek ve bitişik olarak yazılışlarını ve bitiştikleri zaman aldıkları değişik durumları gösteren tablodur.

HARFLERİN BİTİŞME ŞEKLİ

Kur'ân harflerinin çoğu bitiştirilerek yazılır ve kelime haline gelir. Birinci satırda ayrı yazılmış harflerin ikinci satırda kısmen bitişerek ne şekil aldığını görüyorsunuz.

Programımız budur ki: Dünya bir misafirhanedir. İnsan ise onda az duracaktır ve vazifesi çok bir misafirdir ve kısa bir ömürde hayat-ı ebediyeye lâzım olan levazımatı tedarik etmekle mükelleftir. (Sözler)

BİR YAZI (İMLÂ) KAİDESİ

Aşağıda sıralanan altı harf, yalnız kendisinden önceki harfe bitişir, sonraki harfe bitişmez. Yani sondan ve soldan hiçbir harfe bitişmezler. Misaller her harfin hizasındadır.

Her kim hayat-ı fâniyeyi esas maksad yapsa, zahiren bir Cennet içinde olsa da manen cehennemdedir. (Sözler)

BİTİŞİK KELİMELER

Bundan önceki derslerimizde kısmen bitişen harflerle yapılan kelimeleri öğrenmiştik. Bu dersimizde harflerin tam bitişme şeklini ve 3-4 harfli bitişik kelimeleri öğreneceğiz.

Her kim hayat-ı bâkiyeye ciddî müteveccih ise, saadet-i dâreyne mazhardır. Dünyası ne kadar fena ve sıkıntılı olsa da; Dünyasını, Cennet'in intizar salonu hükmünde gördüğü için hoş görür, tahammül eder, sabır içinde şükreder... (Sözler)

CİM: ج Türkçedeki C sesini andıran ince bir harftir.

HÂ: ح Boğaz hafif sıkılarak çıkarılır ve yumuşak okunur.

NOKTALI HÂ: خ (Hı) harf; boğazı hırıldatarak çıkarılır ve kalın okunur.

AYIN: ع Boğaz hafif sıkılarak çıkarılır ve yumuşak okunur.

GAYIN: غ Türkçedeki kalın Ğ sesini andıran yumuşak ve kalın bir harftir.

"Evlerinizde çok çok Kur'ân okuyunuz. Çünkü Kur'ân okunmayan evde hayır az, şer (kötülük) ise çok olur. Ve o ev halkı daima sıkıntılı ve huzursuzdur." (Hadîs-i Şerîf Meâli)

FÊ: ف Türkçedeki ince F sesidir.

KÂF: ق Şiddetli ve daima kalın okunan K sesidir.

KÊF: ك İnce bir harftir; fakat Türkçedeki ince "K" den biraz kalınca ve şiddetli okunur.

SİN: س Türkçedeki ince S sesidir.

ŞİN: ش Türkçedeki ince Ş sesidir.

"Bir köy muhtarsız olmaz. Bir iğne ustasız olmaz, sahibsiz olamaz. Bir harf kâtibsiz olamaz, biliyorsun. Nasıl oluyor ki, nihayet derecede muntazam şu memleket hâkimsiz olur?" (Sözler)

SÂD: ص «Sabah» ve «su» kelimelerindeki S 'yi andırır ve kalın okunur.

DÂD: ض «Dalalet» ve «Kadı» kelimelerindeki kalın D 'yi andıran yumuşak ve kalın bir harftir.

TÂ: ط Türkçedeki kalın T 'yi andırır, şiddetli ve kalın okunur.

ZÂ: ظ Peltek, kalın ve yumuşak okunur.

HEMZE: ء Hareke ve cezmi kabul eden elif 'in kısa şeklidir. İkisinin okunuşları da aynıdır.

Hakikî zevk ve elemsiz lezzet ve kedersiz sevinç ve hayattaki saadet yalnız imandadır ve iman hakikatleri dairesinde bulunur. (Sözler)

TENVÎN (NUNLAMA) ٌ ً ٍ

İki üstün, iki esre ve iki ötre dediğimiz bu işaretler, kelimenin sonunda bulunur ve daima cezimli nun gibi okunur. ( «en>اً , in اٍ , ün» اٌ gibi.) Tenvin üstün olursa elif üzerine yazılır. Berden بَرْدًا , vizRan وِزْرًا kelimelerinde olduğu gibi.

İman hem nurdur, hem kuvvettir. Evet hakikî imanı elde eden adam, kâinata meydan okuyabilir. (Sözler)

ŞEDDE ّ

Üzerinde bulunduğu harekeli harfi iki kere okutan ّ bu işarete şedde denir. Birinci okunuşta, harf cezimli gibi, ikincisinde ise kendi harekesine göre okunur. رَبْبَ: رَبَّ

Kabir, ehl-i iman için bu dünyadan daha güzel bir âlemin kapısıdır. (Sözler)

MED HARFLERİ

Kendisinden önceki harfin harekesini uzun sesle okutan ا و ى harflerine Med harfleri denir. Med harflerinin uzatma ölçüsü bir elif miktarı, yani bir «elif» diyecek kadardır.

ELİF: ا Daima harekesiz olduğundan kendisinden önceki üstünlü harfin harekesini uzun sesle okutur.

Sivrisineğin gözünü halkeden, Güneş'i dahi o halketmiştir. (Mektubat)

MED HARFLERİNDEN UZATAN YÊ

Harekesiz YÊ: ى Kendisinden önceki esreli harfin harekesini uzun sesle okutur. Uzatan YÊ 'den önceki esre, bizim mushaflarımızda dik ا۪ى olarak yazılmıştır.

Allah namına işlemeli, başlamalı. Ve Allah hesabıyla vermeli ve almalı. Ve izni ve kanunu dairesinde hareket etmeli, sükûnet bulmalı. (Sözler)

MED HARFLERİNDEN UZATAN VÂV

Harekesiz VÂV: و Kendisinden önceki ötreli harfin harekesini uzun sesle okutur.

Sultan-ı Kâinat birdir, herşey'in anahtarı onun yanında, her şey'in dizgini onun elindedir; herşey onun emriyle halledilir. Onu bulsan, her matlubunu buldun; hadsiz minnetlerden, korkulardan kurtuldun." (Mektubat)

KISA ELİF

Kur'an-ı Kerim'de bazı kelimelere med harfi olan ELİF yerine YÊ ى ve و VÂV harfleri yazılmıştır. Bu YÊ ve VÂV 'dan önceki harfte bir KISA ELİF bulunur ve onu ELİF gibi uzun okutur.

Hem kendini başıboş zannetme. Zira şu misafirhane-i dünyada nazar-ı hikmetle baksan, hiçbir şeyi nizamsız gayesiz göremezsin. Nasıl sen nizamsız, gayesiz kalabilirsin? (Sözler)

TABİÎ UZATMA İŞARETİ ٰ

Kur'an'da bazı harfler, kendisinden sonra elif bulunmadığı halde, elif varmış gibi uzatılarak okunur ve harfin üstünde uzatan elif yerine kâim bir UZATMA İŞARETİ bulunur.

"İçinde (kalbinde, kafasında) Kur'ân'dan hiçbir şey (bir ayet) bulunmayan kimse harap ev gibidir." (Hadîs-i Şerîf Meâli)

LÂM'ÜT-TA'RİF (I)

Kelimelerin evveline bitişen اَلْ harfleri, aşağıda gördüğünüz 14 harften birine bitişince (hemze-elif) ve (lâm) ikisi de okunur. Eğer اَلْ den önce harekeli bir harf bulunursa اَلْ in hemzesi okunmaz. Misaller her harfin hizasında gösterilmiştir.

Kur'an kalblere kuvvet ve gıdadır. Ruhlara şifadır. Gıdanın tekrarı kuvveti artırır. (Mesnevi-i Nuriye)

LÂM'ÜT-TA'RİF (II)

Aşağıda yazılı 14 harften birine اَلْ harfleri bitişince اَلْ in lâmı okunmaz ve hemze lâmdan sonra şeddeli harfe tutulur. Şayet اَلْ in hemzesinden önce harekeli bir harf bulunursa hemze-elif de okunmaz. Misalleri dikkatle okuyunuz.

Kur'an hem zikirdir, hem fikirdir, hem hikmettir, hem ilimdir. (Mesnevi-i Nuriye)

KELİME SONUNDAKİ HÊ LERİN ه هی OKUNUŞU

Kelime sonunda bulunan hê ه هی lerden önceki harf harekeli ise «hê» harfi uzatılarak okunur. (Misaller 1-2'nci satırdadır.)

Hê harfinden önce med harfleri veya cezimli harf bulunursa hê 'nin harekesi uzatılmaz, kısa okunur. (Misaller 3-7'nci satırdadır.)

Kimin için Allah var, ona herşey var ve kimin için yoksa, herşey ona yoktur, hiçtir. (Sözler)

MED (UZUN UZATMA) İŞARETİ یٓ

Med harfleri olan elif ا , vâv و , yê ى den sonra kısa veya uzun hemze bulunursa med harfinin üst yanındaki harfin harekesi üç, dört kat daha uzun okunur. Yine med harflerinden sonraki harfte cezim ْ veya şedde ّ (sükûn) bulunsa üst yanındaki harfin harekesini dört elif miktarı uzatır. Uzatılan harekelerin üzerinde MED ٓ işareti bulunur. Misaller 1, 2, 3'üncü satırlardadır.

OKUNMAYAN ÜÇ HARF

4. Satırdaki kelimelerin sonunda bulunan elifler okunmaz. (ene, Kâlû, kânû) gibi.

5. Satırda yazılı 6 kelimedek «Hemze-elif» lerden sonra gelen «vâv» lar okunmaz. (ulû, ulî) şeklinde okunur.

6. Satırdaki «vav» lar okunmaz.

7. Satırdaki birinci kelimelerin sonunda bulunana «yê» harfleri de okunmaz.

VAKIF (DURAK) İŞARETLERİ

Ayetlerin sonunda bulunan vakıf işaretlerinde nefes almak için durulunca kelimedeki son harfin harekesi okunmaz. (Yani cezim varmış gibi okunur.)

Üçüncü satırın sonundaki «min âlakın» kelimesinde «min alak» şeklinde, dokuzuncu satırdaki «imâmen» kelimesinde «imâmâ» diye vakfedilir, durulur.

Bir de âyet sonu olmayan bazı kelime üzerinde ط , ج , ق gibi vakıf işaretleri vardır: Beşinci satırda «allemtenâ» kelimesindeki «Tâ",>altıncı satırda "Rahmeh» kelimesindeki (cim) bu durak işaretlerindendir.

HURÛF-İ MUKATTA'A

NAMAZDA OKUNAN DUALAR

ÂMENTÜ, EZÂN VE İKÂMET

Ezan ve İkâmet: Ezan, müslümanlara namaz vaktini bildiren, beş vakit namaz ve Cuma gibi farz namazları için emredilmiş vacib kuvvetinde müekked bir sünnettir. İslâmın en büyük şiârından biridir. Ezan, Kur'ân lisanı olan Arapça lâfızla okunur. Sabah ezanında (Hayye alel-felâh)dan sonra, iki defa (essalâtü hayrün min'en-nevm) ilâve edilir. İkâmet de ezan gibidir. Ancak farzlardan önce yapılır ve ezandaki gibi ara vermeden biraz çabukça okunur. 9. satır İkâmette okunur.

NAMAZDA OKUNAN TESBİHAT

CENÂZE DUÂSI

Cenaze erkek çocuk ise, önceki sayfadaki renkli bölüm yerine alttaki dua okunur:

Cenaze kız çocuk ise, önceki sayfadaki renkli bölüm yerine alttaki dua okunur:

Fatiha

Bakara

Âyet-ül Kürsî

Kadr

Zilzal

Adiyat

101-Karia

Tekâsür

Asr

Hümezeh

Fil

Kureyş

Mâûn

Kevser

Kâfirun

Nasr

Tebbet

İhlas

Felak

Nas

KUR'AN NEDİR? Tarifi nasıldır?

KUR'AN, şu kitab-ı kebir-i kâinatın bir tercüme-i ezeliyesi.. ve âyât-ı tekviniyeyi okuyan mütenevvi dillerinin tercüman-ı ebedîsi.. ve şu âlem-i gayb ve şehadet kitabının müfessiri... Ve zeminde ve gökte gizli esma-i İlahiyenin manevî hazinelerinin keşşafı.. ve sutûr-u hâdisatın altında muzmer hakaikın miftahı.. ve âlem-i şehadette âlem-i gaybın lisanı.. ve şu âlem-i şehadet perdesi arkasında olan âlem-i gayb cihetinden gelen iltifatat-ı ebediye-i Rahmaniye ve hitabat-ı ezeliye-i Sübhaniyenin hazinesi.. ve şu İslâmiyet âlem-i manevîsinin güneşi, temeli, hendesesi.. ve avalim-i uhreviyenin mukaddes haritası... Ve zât ve sıfât ve esma ve şuun-u İlahiyenin kavl-i şârihi, tefsir-i vâzıhı, bürhan-ı kàtı'ı, tercüman-ı sâtı'ı... Ve şu âlem-i insaniyetin mürebbisi.. ve insaniyet-i kübra olan İslâmiyetin mâ ve ziyası.. ve nev'-i beşerin hikmet-i hakikiyesi.. ve insaniyeti saadete sevkeden hakikî mürşidi ve hâdîsi... ve insana hem bir kitab-ı şeriat, hem bir kitab-ı dua, hem bir kitab-ı hikmet, hem bir kitab-ı ubudiyet, hem bir kitab-ı emir ve davet, hem bir kitab-ı zikir, hem bir kitab-ı fikir, hem bütün insanın bütün hâcat-ı maneviyesine merci' olacak çok kitabları tazammun eden tek, câmi' bir KİTAB-I MUKADDES'tir. Hem bütün evliya ve sıddıkîn ve urefa ve muhakkikînin muhtelif meşreblerine ve ayrı ayrı mesleklerine, her birindeki meşrebin mezâkına lâyık ve o meşrebi tenvir edecek ve herbir mesleğin mesâkına muvafık ve onu tasvir edecek birer risale ibraz eden mukaddes bir kütübhane hükmünde bir Kitab-ı Semavî'dir.

Kur'an, arş-ı a'zamdan, ism-i a'zamdan, her ismin mertebe-i a'zamından geldiği için, (Onikinci Söz'de beyan ve isbat edildiği gibi) Kur'an, bütün âlemlerin Rabbi itibariyle Allah'ın kelâmıdır. Hem bütün mevcudatın İlahı unvanıyla Allah'ın fermanıdır. Hem bütün Semavat ve Arzın Hâlıkı namına bir hitabdır. Hem rububiyet-i mutlaka cihetinde bir mükâlemedir. Hem saltanat-ı âmme-i Sübhaniye hesabına bir hutbe-i ezeliyedir. Hem rahmet-i vasia-i muhita nokta-i nazarında bir defter-i iltifatat-ı Rahmaniyedir. Hem uluhiyetin azamet-i haşmeti haysiyetiyle, başlarında bazen şifre bulunan bir muhabere mecmuasıdır. Hem ism-i a'zamın muhitinden nüzul ile arş-ı a'zamın bütün muhatına bakan ve teftiş eden hikmetfeşan bir Kitab-ı Mukaddes'tir. Ve şu sırdandır ki, "Kelâmullah" unvanı kemal-i liyakatla Kur'ana verilmiş ve daima da veriliyor.

Kur'andan sonra sair enbiyanın kütüb ve suhufları derecesi gelir. Sair nihayetsiz Kelimat-ı İlahiyenin ise bir kısmı dahi has bir itibarla, cüz'î bir unvan ile, hususî bir tecelli ile, cüz'î bir isim ile ve has bir rububiyet ile ve mahsus bir saltanat ile ve hususî bir rahmet ile zahir olan ilhamat suretinde bir mükâlemedir. Melek ve beşer ve hayvanatın ilhamları, külliyet ve hususiyet itibariyle çok muhteliftir.

KUR'AN, asırları muhtelif bütün enbiyanın kütüblerini ve meşrebleri muhtelif bütün evliyanın risalelerini ve meslekleri muhtelif bütün asfiyanın eserlerini icmalen tazammun eden ve cihat-ı sittesi parlak ve evham u şübehatın zulümatından musaffa ve nokta-i istinadı, bilyakîn vahy-i semavî ve kelâm-ı ezelî.. ve hedefi ve gayesi, bilmüşahede saadet-i ebediye.. içi, bilbedahe hâlis hidayet.. üstü, bizzarure envâr-ı iman.. altı, biilmelyakîn delil ve bürhan.. sağı, bittecrübe teslim-i kalb ve vicdan.. solu, biaynelyakîn teshir-i akıl ve iz'an... Meyvesi, bihakkalyakîn rahmet-i Rahman ve dâr-ı cinan... Makamı ve revacı, bilhadsi's-sadık makbul-ü melek ve ins ü cânn bir Kitab-ı Semavî'dir.